Qiriu i Arte by sciencenow

VIEWS: 45 PAGES: 1

More Info
									Eshte nje bime barishtore dyvjecare, qe rritet ne vende te thata, ne toka ranore dhe
ne gurishte te rrahura nga dielli. Vitin e pare nxjerr rozeten me gjethe te medha dhe
grumbullon ne rrenje rezerva lendesh ushqimore. Vitin e dyte rrit kercellin, te larte
deri 180cm
me gjethe te kembyera, te mbushura me lule te verdha qe duket si nje qiri. Bima
lulezon qe nga Qershori deri ne Shtator. Nqs presim nje copez te holle nga nje
gjethe e madhe me ngjyre si argjend dhe e vendosim ne mikroskop, do te na dale
perpara syve nje pamje e cuditeshme: copeza e vogel e gjethes do te na duket si nje
pyll me drure shume te dendur. 'druret' e ketij pylli nuk jane gje tjeter vetem qimet
e gjata dhe te degezuara qe mbulojne gjethet e "qiriut te arte" Ato i vlejne bimes,
sepse kjo rritet ne nje mjedis te thate dhe e ruajne nga transpirimi i tepert i ujit. Nje
shembull tjeter interesant i pershtatshmerise se bimes ndaj mjedisit rrethues eshte
dhe rrenja boshtore qe futet thelle ne toke, pothuajse e padegezuar. Nje rrenje e tille
eshte e afte per te thithur ujin e shiut kur ky bie me pakice. Gjethet e ngritura
perpjete formojne nje kend te ngushte me kercellin dhe ujet e shiut qe bie mbi to,
nuk derdhent kot, por rreshqet neper kercell, si neper nje ulluk, dhe futet ne toke, te
rrenja boshtore. Ne gjuhen popullore bima quhet barpeshku, por nuk rritet si
peshku ne uje, por ne vende te thata dhe gjithcka: rrenja,kercelli dhe gjethet u jane
pershtatur kushteve te vendbanimit. Ka marre emrin barpeshku se lengu qe del nga
ajo eshte i helmet dhe mbyt peshqit. Barpeshku eshte bime e vlefshme mjekesore,
perdoret kunder kolles.
Cila pjese e bimes sherben per kete qellim? Petalet e luleve. Ato jane nga pese ne
cdo lule, te bashkuara njera me tjetren nga fundi dhe shkeputen lehte nga pjeset e
tjera te lules. Po t'i ziesh, sidomos kur thahen ne hije, pergatitet nje caj mjaft i mire.
Ky caj mund te pergatitet ne cdo vend, pa qene nevoja te merret sheqer me vete.
Caji behet i embel pasi petalet permbajne deri 11% sheqer. Ky caj jo vetem te
ndalon kollen dhe te teshtiturat, por eshte edhe mjaft i kendshem gjate pirjes, se
kundermon ere mjalti.

								
To top