Docstoc

Titre - PowerPoint 2

Document Sample
Titre - PowerPoint 2 Powered By Docstoc
					AXA Retirement Scope 2007
Pensioen, een nieuw leven na het werk?
      Resultaten voor Nederland
      in een internationaal kader


               Meting 3




                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 1
    Inhoud
   1:   Inleiding
         Doelstelling
         Methode

   2:   Analyse
         2.1.  Het pensioen, hoe denken mensen erover, hoe beleven ze het?
               - staat pensioen gelijk aan ouderdom?
               - is het pensioen een actieve periode in het leven?
               - versterkt het pensioen de familiebanden?
         2.2.  Het pensioen vanuit financieel oogpunt:
               - houdt pensioen verbetering of verslechtering van de levensstandaard in?
               - bereidt men zich voor op het pensioen?
         2.3.  Pensioen en gezondheid: denken gepensioneerden anders over gezondheid?
         2.4.  Is het pensioen een gelukkige tijd in het leven? Welke factoren zijn hierop van
               invloed?
         2.5   Enkele andere kwesties


   3:   Conclusies




                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 2
  Inleiding:
  doelstelling AXA Retirement Scope

 Onderzoeken en inzichtelijk maken van opvattingen over pensionering.
 Vergelijken van ideeën over pensionering met de werkelijkheid van het
  pensioen: van werkenden en gepensioneerden.
 Analyseren van de resultaten voor Nederland vanuit een internationaal
  oogpunt.
 Centraal stellen van senioren en hun toekomst omdat deze bevolkingsgroep
  steeds groter belangrijker wordt.
 Belangrijke factor!
  Voor het eerst zijn vijf economische regio's van China opgenomen in de
  Retirement Scope: drie grote (Beijing, Shanghai, Guangzhou) en twee
  middelgrote (Chongqing, Tianjin).

 Een vergelijkend onderzoek naar pensionering




                                            "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 3
  Methode

 Steekproef:
     - 303 werkenden van 25 jaar en ouder; 301 gepensioneerden en
       vervroegd gepensioneerden jonger dan 75 jaar.
     - De steekproef is representatief voor beide populaties wat betreft leeftijd
       en geslacht [quotamethode].


 De telefonische interviews zijn uitgevoerd door Intomart GfK.


 Duur van het interview: gemiddeld 20 minuten.


 Het veldwerk heeft plaatsgevonden van 28 augustus tot 9 september 2006.




                                              "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 4
Steekproef 1 van 4
Leeftijd en geslacht


                                                    Working                          Retired
      Distribution by gender (in %)                 (Quotas)                         (Quotas)

      Male                                            49                                54

      Female                                          51                                46



      Distribution by age (in %)                    (Quotas)                         (Quotas)

      25-34 years old                                 26                                 -

      35-44 years old                                 27                                 -

      45-54 years old                                 30                                 0

      55-64 years old                                 17                                21

      65-75 years old                                  -                                78




Basis: n = 303 werkenden, n = 301 gepensioneerden      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 5
Steekproef 2 van 4
Beroep van de hoofdkostwinner



                                                  Working                          Retired
  Occupation of the head of household (in %)

  Managerial & Upper Clerical                       28                                29

  Intermediate                                      31                                24

  Manual & Employees                                27                                26

  Inactive & Other                                  14                                21




Basis: n =303 werkenden,301 301 gepensioneerden
          303            n=                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 6
Steekproef 3 van 4
Regio's

                                      Working        Retired
Regions (in %)
3 cities                                    14         12

North                                        9         9

East                                        22         24

West                                        28         32

South                                       28         24




 Basis: n = 303 werkenden, n = 301 gepensioneerden             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 7
Steekproef 4 van 4
Burgerlijke staat


                                                    Working                                 Retired
Marital status (in %)
Married                                               78                                       73

Divorced                                               5                                        5

Single                                                15                                        6

Widowed                                                2                                       16




Basis: n = 303 werkenden, n = 301 gepensioneerden          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 8
Pensionering: hoe denkt men erover, hoe beleeft men het?
Werkenden tegenover Gepensioneerden

- staat pensionering gelijk aan ouderdom?
- is het pensioen een actieve periode in het leven?
- versterkt het pensioen de familiebanden?




                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 9
1.       Op welke leeftijd willen mensen met pensioen?
         Er bestaat verschil tussen de ideale en de werkelijke pensioenleeftijd. Gemiddeld is dit verschil
         onder werkenden 4 jaar, maar het wordt met het klimmen der jaren kleiner. Gepensioneerden
         beschouwen hun werkelijke pensioenleeftijd als ideaal.



                                      Gemiddelde leeftijd                                                                                                                                   62
                                                                                                                                                                                 61


                                                                                                                                                                      58

                                                                                                                                                           56

                                                                                                    59 jaar          3 steden: 62 jr.
                                                                                                                                                       25-34 jaar 35-44 jaar 45-54 jaar    55+
                Ideale
            pensioenleeftijd                                                                                                                                                       62
                                                                                                                                                                    59
                                                                                                      61 jaar        Man: 61 jr.; vrouw: 62 jr.



                                                                                                                                                                45-64 jaar        65+




                                                                                                        63 jaar      Man: 64 jr.; vrouw: 63 jr., 3 steden: 66 jr.
              Werkelijke
            pensioenleeftijd
                                                                                                      61 jaar        Man: 61 jr.; vrouw: 62 jr., < 65: 59 jr.; 65+: 62 jr.




Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
Basis: n= 271 werkend, n=267 gepensioneerd
                                                                                                                                                                                          Werkend
               Vr.14 Werkenden: En op welke leeftijd zou u het liefst willen stoppen met werken?                                                                                          Gepensioneerd
               Gepensioneerden: En als u weer de kans zou hebben om met pensioen te gaan, op welke leeftijd
               zou u dan zijn gestopt met werken? Vr.13 Werkenden: Op welke leeftijd denkt u dat u met pensioen
               zult gaan? Gepensioneerden: Op welke leeftijd bent u met pensioen gegaan?                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 10
1.   Op welke leeftijd willen mensen met pensioen?
     Vergeleken bij andere landen zijn de ideale en de werkelijke pensioenleeftijd in Nederland hoog.

                           Ideale pensioenleeftijd                          Werkelijke pensioenleeftijd
                               Gemiddelde leeftijd                                  Gemiddelde leeftijd
                                                60 jr.       Verenigde                           64 jr.
                Japan                                         Staten                            58 jr.
                                                 64 jr.
                                               59 jr.                                            63 jr.
             Nederland                                       Nederland
                                               61 jr.                                            61 jr.

                                               59 jr.                                            63 jr.
             Duitsland                                          Spanje
                                               61 jr.                                            61 jr.

                                               57 jr.                                            63 jr.
                  Italië                                      Duitsland
                                               58 jr.                                           60 jr.

                                               57 jr.         Verenigd                           62 jr.
                België                                        Koninkrijk                        59 jr.
                                                60 jr.
             Verenigde                        56 jr.                                             62 jr.
                                                                   Italië
              Staten                           58 jr.                                           58 jr.

             Verenigd                         56 jr.                                             62 jr.
                                                               Australië
             Koninkrijk                        60 jr.                                           58 jr.

                                              56 jr.                                            61 jr.
               Spanje                                            Japan
                                               62 jr.                                           60 jr.

                                              56 jr.                                             61 jr.
              Australië                                        Frankrijk
                                               60 jr.                                           59 jr.

                                              55 jr.                                             61 jr.
              Frankrijk                                          België
                                               59 jr.                                           59 jr.

                                             53 jr.                                            55 jr.
                China                                             China                                     Werkend
                                              56 jr.                                          52 jr.
                                                                                                            Gepensioneerd
                                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 11
2.       Gaan mensen met pensioen vóór de pensioengerechtigde leeftijd?
         Zo ja, onder welke omstandigheden?
         Een recent verschijnsel is dat de overgrote meerderheid (68%) met pensioen gaat vóór de normale
         pensioengerechtigde leeftijd. Dit geldt vooral voor mannen. Meestal is dit een vrijwillige keuze. In
         24% van de gevallen is sprake van gedwongen vervroegde pensionering.

           Gepensioneerden

                                     Vervroegd met pensioen                                                                     Aanleiding tot
                                                                                                                                pensionering




                                                                                                                            24%
                                     32%
                                                           68%                         Man: 78%; vrouw: 53%                                76%
                                                                                       < 65: 93%; 65+: 62%




                                                 Ja                                                                        Voluntary, by choice
                                                 Nee                                                                       Imposed by employer


Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
                                                                                                                                           Basis: n= 182 vervroegd gepensioneerden
Basis: n= 267 gepensioneerden



              Vr.16b Gepensioneerden: Bent u met pensioen gegaan voor de pensioengerechtigde leeftijd?
              Vr.16c Gepensioneerden: Toen u met pensioen ging, was dat ...?                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 12
2.   Gaan mensen met pensioen vóór de pensioengerechtigde leeftijd?
     Zo ja, onder welke omstandigheden?
     In Nederland en de Verenigde Staten gaan mensen vaker vervroegd met pensioen dan in enig ander land.
     Meestal doen zij dat vrijwillig.
       Gepensioneerd vóór de wettelijke pensioenleeftijd                                                             Vrijwillig vervroegd met pensioen
                                           % "Ja"                                                                                              % "Ja"
                                                                                                             Verenigde
          Nederland                                                68                                                                                              85
                                                                                                              Staten
           Verenigde
                                                                   68                                                 Italië                                      82
            Staten

               Spanje                                            63                                            Australië                                      77

           Verenigd
                                                             60                                              Nederland                                        76
           Koninkrijk
                                                                                                              Verenigd
            Duitsland                                      55                                                                                                72
                                                                                                              Koninkrijk

                België                                     55                                                       Japan                                    72


                 China                               42                                                         Frankrijk                                    72


             Australië                            35                                                               België                                    71


                 Japan                            35                                                          Duitsland                                      69


                   Italië                         34                                                              Spanje                                 65


             Frankrijk                            34             Basis: totaal aantal gepensioneerden
                                                                                                                    China                               59
       Voor Australië: % mensen dat bij pensionering geen recht had op een                                                                                              Gepensioneerd
       pensioenuitkering                                                                                     In Australië is vraag 16c niet gesteld

       Voor VK, Canada: gepensioneerd voor de normale leeftijd                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 13
3. Blijven mensen na hun pensionering betaald werk doen, of zijn ze dat van plan?

         Werkenden lijken de mogelijkheid te overschatten dat ze betaald werk houden. 57% van de
         werkenden wil dat, maar slechts 9% van de gepensioneerden heeft daadwerkelijk een betaalde
         baan (bijna allemaal mannen).

                                                                                 Betaald werk na pensionering




                                         Werkenden                                                                           Gepensioneerden



                                                                                                                                             9%


                                     43%                     57%
                                                                                         <45: 62%
                                                                                         45+: 51%

                                                                                                                                                                 Man: 85%
                                                                                                                                       91%                       Vrouw: 99%


                                                                                                             Ja
                                                                                                             Nee


Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
Basis: n= 271 werkend, n=267 gepensioneerd



               Vr.17 Werkenden: Zou u nog betaald werk willen verrichten na pensionering? Gepensioneerden:
               Verricht u momenteel betaald werk?                                                                  "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 14
3. Blijven mensen na hun pensionering betaald werk doen, of zijn ze dat van plan?
    Nederland scoort in Europa hoog wat betreft plannen om na de pensionering betaald werk te
    blijven doen, hoewel het feitelijk aantal werkende gepensioneerden vergelijkbaar is met dat van
    andere Europese landen. Buiten Europa willen meer mensen werken na hun pensionering.

                                                      % “Ja”
                                                                           67
                                   Japan
                                                                 50
                                                                       62
                                Australië
                                              8
                                                                       61
                                   China
                                                  16
                               Verenigde                              58
                                Staten            16
                                                                      57
                               Nederland
                                              9
                                                                 50
                                   België
                                                  5
                                Verenigd                         49
                                Koninkrijk    10
                                                            35
                                  Spanje
                                              11
                                                            35
                                Duitsland
                                              10
                                                        28
                                Frankrijk
                                                  4
                                                                                                                    Werkend
                                                       26
                                     Italië                                                                         Gepensioneerd
                                              11
                                                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 15
4.      Wat vindt men van verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd?
        Bijna tweederde van zowel de werkenden als de gepensioneerden keurt een verhoging van de
        pensioengerechtigde leeftijd af. Onder gepensioneerden is er iets meer steun voor verhoging,
        vooral in de hogere maatschappelijke klassen. Gemiddeld vindt men 65 jaar nog altijd een
        aanvaardbare pensioenleeftijd.


                           Werkenden                                                                                Gepensioneerden

                                                                                                                                                  Sociale klasse A: 42%
                                    3%                        Man: 17%; vrouw: 8%
                                             13%                                                                            3%                    Hoogopgeleid: 33%
                                                                                                                         13%   22%
                           21%


                                     63%                                                                                        62%                 Sociale klasse D: 75%


                                                                            Mee eens
                                                                            Mee oneens
                                                                            Mee eens noch oneens
                                                                            Weet het niet
                                               pensioengerechtig
                                                  de leeftijd
                                                   Wettelijke




                                                                                                                                   65 years old   Hoogopgeleiden: 66 jr.


                                                                                                                                   65 years old   Hoogopgeleiden: 66 jr.


Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                                Werkend
             Vr.15 Werkenden en Gepensioneerden: Wat vindt u van een verhoging van de pensioengerechtigde
                                                                                                                                                                Gepensioneerd
             leeftijd voor mannen en vrouwen?
             Vr.16a Werkenden en Gepensioneerden: Tot welke leeftijd kan volgens u de pensioengerechtigde   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 16
             leeftijd worden verhoogd?
4.   Wat vindt men van verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd?
     Het is tamelijk uniek dat werkenden en gepensioneerden in Nederland eensgezind zijn in hun afkeer van
     een verhoging van de pensioenleeftijd. In de meeste andere landen hebben werkenden daar meer
     bezwaar tegen dan gepensioneerden. Het gemiddelde van 65 jaar is internationaal gezien nogal hoog.
                 % mensen dat het niet eens is met een                                                                          Tot welke leeftijd kan de
              verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd                                                                pensioenleeftijd worden verhoogd?
                                          %                                                                                             Gemiddelde leeftijd
                                                                       73                                                                              66 jr.
              Duitsland                                                                                                 Japan
                                                                     65                                                                                65 jr.
                                                                     64                                                                                65 jr.
                      Italië                                                                                        Nederland
                                                           45                                                                                          65 jr.
                                                                    63                                              Verenigd                           65 jr.
             Nederland
                                                                    62                                              Koninkrijk                         65 jr.
                                                                    62                                                                                 65 jr.
                   België                                                                                              Spanje
                                                           45                                                                                          65 jr.
                                                                 61                                                                                   64 jr.
                  Spanje                                                                                             Duitsland
                                                                55                                                                                    65 jr.
                                                                55                                                                                    62 jr.
                Frankrijk                                                                                                 Italië
                                                         41                                                                                           63 jr.
                                                               53                                                                                     62 jr.
                Australië                                                                                             Frankrijk
                                                         40                                                                                           63 jr.
              Verenigd                                     46                                                                                         62 jr.
                                                                                                                        België
              Koninkrijk                                    52                                                                                        63 jr.
             Verenigde                                   44                                                         Verenigde                        61 jr.
              Staten                                   37                                                            Staten                          61 jr.
                                                   29                                                                                               58 jr.
                    China                                                                                            Australië
                                                   28                                                                                               58 jr.
                                            8                                                                                                       56 jr.         Werkend
                    Japan                                                                                               China                                      Gepensioneerd
                                            9                                                                                                       56 jr.
       Voor Canada: % dat het oneens is met een paar jaar uitstel van de pensioengerechtigde leeftijd. Voor
       VS: % dat het niet eens is met verhoging van de pensioenleeftijd op hun werkplek. Voor Australië: % dat   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 17
       niet een paar jaar langer wil werken voordat de opgebouwde pensioenrechten beschikbaar komen.
5.      Tot op welke leeftijd zijn mensen fit genoeg om te werken?
        Worden gepensioneerden als ´oud´ gezien?
        Zowel gepensioneerden als werkenden achten mensen fit genoeg om te werken tot zij 67 jaar zijn.
        Werkenden vinden iemand oud vanaf 74 jaar, gepensioneerden vanaf 79. ´Gepensioneerd´ is dus
        niet gelijk aan ´oud´.

                                                                                                                                                    Man: 78 jr.; vrouw: 81 jr.
                                                                                                                                                                                        Gepensioneerden
                                                                                                                                                                                 79


                                                                                                                                                                                 74
                                                                                                                                                                                         Werkenden
           Gemiddelde                                                Man: 67 jr.; vrouw: 66 jr.
             leeftijd                                                                                                                                            Man: 72 jr.; vrouw: 77 jr.
                                                                     Hoogopgeleiden: 69 jr.
                                                                                                                                                                 < 45: 73 jr.; 45+: 77 jr.
                                                                                                            67

             Man: 64 jr. ; vrouw: 63 jr.
                                                                                                             67
             3 steden: 66 jr.
                                     63                                                                               Man: 68 jr. ; vrouw: 66 jr.
                                                                                                                      < 65: 66 jr. ; 65+: 68 jr.
                                                                                                                      Hoogopgeleiden: 69 jr.
                                    61      Man: 61 jr. ; vrouw: 62 jr.
                                            < 65: 59 jr. ; 65+: 62 jr.



             Feitelijke pensioenleeftijd (niet Leeftijd tot welke men fit genoeg Leeftijd waarop iemand als oud
              gevraagd aan huisvrouwen)           denkt te zijn om te werken            wordt beschouwd


Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd

             Vr.13 Werkenden: Op welke leeftijd denkt u met pensioen te gaan? Gepensioneerden: Op welke
             leeftijd bent u met pensioen gegaan?
             Vr.19 Werkenden: Tot welke leeftijd denkt u zelf in staat te zijn werk te verrichten? Gepensioneerden:
             Tot welke leeftijd denkt u dat u zelf in staat zou zijn geweest te werken?                                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 18
             Vr.42 Werkenden en gepensioneerden: Vanaf welke leeftijd is iemand volgens u oud? OPEN VRAAG
5.      Tot op welke leeftijd zijn mensen fit genoeg om te werken?
        Worden gepensioneerden als ´oud´ gezien?
        In Nederland wordt men nog lang fit en pas laat oud gevonden.
                                                         Leeftijd tot welke men zich fit                     Leeftijd waarop iemand als oud
           Feitelijke pensioenleeftijd                    genoeg acht om te werken                                   wordt beschouwd
                    Gemiddelde leeftijd                        Gemiddelde leeftijd                                 Gemiddelde leeftijd
Verenigde                        64 jr.    Verenigde                             69 jr.       Verenigde                               77 jr.
 Staten                         58 jr.      Staten                               67 jr.        Staten                                  81 jr.
                                 63 jr.                                          67 jr.                                              75 jr.
Nederland                                  Nederland                                              Spanje
                                 61 jr.                                          67 jr.                                               78 jr.
                                 63 jr.    Verenigd                              67 jr.                                              74 jr.
     Spanje                                                                                   Nederland
                                 61 jr.    Koninkrijk                            67 jr.                                               79 jr.
                                  63 jr.                                         67 jr.                                             73 jr.
Duitsland                                   Australië                                               Italië
                                 60 jr.                                          66 jr.                                             75 jr.
Verenigd                          62 jr.                              "jr."      66 jr.                                             73 jr.
                                                Italië                                          Frankrijk
Koninkrijk                       59 jr.                                          68 jr.                                              77 jr.
                                 62 jr.                                         65 jr.                                              73 jr.
       Italië                                 Japan                                               België
                                58 jr.                                           67 jr.                                              77 jr.
                                 62 jr.                                         64 jr.                                              73 jr.
 Australië                                   Spanje                                             Australië
                                58 jr.                                           66 jr.                                              79 jr.
                                 61 jr.                                         63 jr.         Verenigd                             72 jr.
     Japan                                  Frankrijk
                                 60 jr.                                         64 jr.         Koninkrijk                            78 jr.
                                  61 jr.                                       62 jr.                                               71 jr.
 Frankrijk                                 Duitsland                                           Duitsland
                                 59 jr.                                         65 jr.                                               75 jr.
                                  61 jr.                                       62 jr.                                             65 jr.
     België                                   België                                               China
                                 59 jr.                                        64 jr.                                             65 jr.
                               55 jr.                                         56 jr.                                           56 jr.
     China                                    China                                                Japan                                        Werkend
                              52 jr.                                          58 jr.                                               68 jr.       Gepen-
                                                                                                                                                sioneerd
                                                                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 19
6.      Worden mensen boven de 65 jaar als goede werkers beschouwd?
        Een grote meerderheid van de werkenden en gepensioneerden vindt dat mensen ouder dan 65 jaar
        nog goede werkprestaties kunnen leveren. Hoe lager de sociale klasse, hoe minder men dit vindt.




                                      Werkenden                                                                    Gepensioneerden
                                                                                        Feitelijke
                                                                                     pensioenleeftijd

                                                 63                                                                             61

                                                                               Zijn mensen ouder dan 65
                                                                                  jaar goede werkers?


                                                                                         Sociale klassen B en C: 20%
Sociale klassen B en C: 21%
                                                                                         < 65: 20%; 65+: 10%
                                             14%                                                                            12%


                                                                                    Man: 91%; vrouw: 82%
                                                       86%                          Hoogopgeleiden: 99%                             88%

                                                                                                     Ja
                                                                                                     Nee

Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd




             Vr.18 Werkenden en gepensioneerden: Denkt u dat mensen van 65 jaar of ouder nog goede         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 20
             werkprestaties kunnen leveren?
6.   Worden mensen boven de 65 jaar als goede werkers beschouwd?
     Nederlanders vinden 65-plussers al goede werkers, maar in Australië, het Verenigd Koninkrijk en
     de VS denken nog veel meer mensen er zo over.



                                              % “Ja”
                                Verenigde                            92
                                 Staten                               95
                                Verenigd                             92
                                Koninkrijk                            95
                                                                     92
                                 Australië
                                                                     91
                                                                    86
                                Nederland
                                                                     88
                                                                83
                                   Japan
                                                               79
                                                              75
                                  Spanje
                                                              77
                                                              74
                                 Frankrijk
                                                               77
                                                              73
                                   België
                                                               79
                                                         66
                                     Italië
                                                          72
                                                         63
                                Duitsland
                                                               79
                                                        61                                              Werkenden
                                   China
                                                        61                                              Gepensioneerden
                                                        "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 21
7.      Welke gedachten worden spontaan geassocieerd met pensioen?
        De meeste associaties zijn positief – meer tijd, vrijheid, genieten van het leven en dingen doen die ik leuk vind – bij
        zowel werkenden als gepensioneerden. Reizen is in opkomst – dat werd in 2005 nauwelijks genoemd. Werkenden
        hebben vaker negatieve associaties met het pensioen; deze hebben vooral betrekking op de gezondheid (ziekte,
        afhankelijkheid, dood).

                                 Tijd voor mezelf, vrijheid                      28         < 65: 35%; 65+: 21%                                    Werkenden
                                                                               24
                        Tijd om te doen wat ik leuk vind                 16                 3 steden: 39%                                          Gepensioneerden
                                                                                25
                        Eindelijk van het leven genieten               16                   < 65: 20%; 65+: 11%
                                                                      13
                                             Vakantie, reizen          16
                                                                  8                                                                         Positieve gedachten:
                                                                                            Man: 14%; vrouw: 6%,
                                   Sport en ontspanning           10                        West: 18%                                          Werkenden: 68 %
                                                                  10
                                                                                                                                             Gepensioneerden: 65 %
                                        Lekker niets doen          9                        Man: 15%; vrouw: 9%
                                                                    12
                                                         Rust    7
                                                                   11                                                                              < 65: 75%; 65+: 62%
            Zorg voor familie, kinderen, kleinkinderen           7
                                                                 6
                                        Tijd voor anderen        6
                                                                 7
                                 Een ander, nieuw leven            5
                                                                 3
                                             Vrijwilligerswerk    4
                                                                 6
                                                                         17                 < 45: 20%; 45+: 13%
                             Dood, oud, ziek, afhankelijk
                                                                  7                                                                                 Negatieve
                        Armoede, financiële problemen            6                                                                                  gedachten:
                                                                 6
                                                                 1                                                                             Werkenden: 22 %
                                                   Nutteloos
                                                                 1                                                                           Gepensioneerden: 15 %
                               Alleen, treurnis, verveling                                                                                          < 45: 26%; 45+: 18%
                                                                 2
                                                      Anders                   24
                                                                                27                                                          Gemiddeld aantal associaties:
                                                    Weet niet    6
Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd                           9                                                                                Werkenden: 1,8
                                                                                                                                                   Gepensioneerden: 1,8

              Vr.40 Werkenden en gepensioneerden: Welke gedachten komen bij u op wanneer u aan het woord
              pensioen denkt? [SPONTANE – VOORGECODEERDE VRAAG]                                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 22
7.        Welke gedachten worden spontaan geassocieerd met pensioen?
          Nederland scoort betrekkelijk laag op negatieve gedachten maar ook op positieve gedachten.



               Positieve
     +                                                                                                                                         %
               gedachten
              85      78                                82
                                      77     76                           72            68           71
              78       78                                   73                                                     64
                                      71                                 68             65         66                             55         52
                                                66
                                                                                                                  36                         51
                                                                                                                                  41



     Frankrijk      Australië   België     China     Verenigd     Duitsland       Nederland     Verenigde      Spanje         Italië       Japan
                                                     Koninkrijk                                  Staten




               Negatieve
     -
               gedachten
                      44
                                                       39
                                 35
         33                                33
         30           31         31         30                           26                         23                       20
                                                        26                                                        22
                                                                                    25                                                       16
                                                                    22                             21
                                                                                      18                          15           14
                                                                                                                                              10

     België          Italië     Japan      China     Spanje       Verenigd        Duitsland     Frankrijk    Nederland     Australië     Verenigde
                                                                  Koninkrijk                                                              Staten


                                            Gepensioneerden                    Werkenden
                                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 23
8.      Wat doen mensen, of zijn ze van plan te doen, na hun pensionering?
       50% van de werkenden verwacht na de pensionering te gaan reizen. De werkelijkheid is voor de huidige
       gepensioneerden heel anders. Op het ogenblik reist 15% van de gepensioneerden echt. Het tegendeel geldt voor
       hobby‟s, vrijwilligerswerk en sport (vaker gedaan dan verwacht).
     Werkenden                                                                      %
     Gepensioneerden
                                                           Reizen                                          50     < 45: 58%; 45+: 42%
                                                                               15
                                                                                         25                       Man: 32%; vrouw: 19%, 3 steden: 39%
                Een hobby, een speciale belangstelling                                        30
                                               Vrijwilligerswerk
                                                                                     23                           Man: 18%; vrouw: 28%, sociale klasse B: 46%
                                                                                                   35             Man: 42%; vrouw: 27%
                                                             Sport             15                                 < 45: 12%; 45+: 19%
                                                                                          29
           Zorgen voor familie, (klein)kinderen, partner                 10
                                                                            13                                    Man: 9%; vrouw: 17%
                                   Tuinieren, doe-het-zelven              8
                                                                            14
                                                 Cultuur, lezen           8                                       Sociale klasse A: 22%
                                                                           12
                                     Wandelen, trektochten               7
                                                                                    20
                                                Familiebezoek           6
                                                                         7
                                              Uitstapje maken           6
                                                                          9
                                                 Blijven werken            5
                                                                        1
                      Sociaal leven, vrienden ontmoeten
                                                                           5
                                                                          8
                                                     Niets doen         2
                                                                        6
                                          Voor mezelf zorgen            2
                                                                        2
                                              Dieren verzorgen          1
                                                                        2
                         Bij een groep of vereniging gaan               1
                                                                               15                                 < 65: 5%; 65+: 18%
                                         Weer gaan studeren             1
                                                                         3                                                                        Gemiddeld aantal activiteiten:

                                                          Anders         7                                                                                  Werkenden: 2,1
Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd                                9
                                                                                                                                                         Gepensioneerden: 2,4
               Vr.41 Werkenden: In welke activiteiten of bezigheden bent u het meest geïnteresseerd om na uw
               pensionering te ondernemen? Gepensioneerden: Wat voor activiteiten onderneemt u sinds uw
               pensionering? [SPONTANE VOORGECODEERDE VRAAG]
                                                                                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 24
8.   Gemiddeld aantal ontplooide activiteiten
     In vergelijking met andere landen wordt in Nederland een gemiddeld aantal activiteiten ontplooid of verwacht.


                                          Werkenden                Gepensioneerden

                     Australia                   2,4                       2,9

                     UK                          2,3                       2,8

                     China                       2,3                       2,0

                     France                      2,2                       2,2

                     USA                         2,1                       2,5

                     Netherlands                 2,1                       2,4

                     Belgium                     1,9                       2,1

                     Germany                     1,8                       2,1

                     Spain                       1,8                       1,6

                     Italy                       1,5                       1,5

                     Japan                       1,5                       1,7



                                                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 25
8.   Wat doet men of is men van plan te doen na pensionering? (1/5)
     De belangstelling voor reizen is in Nederland tamelijk gering. Daarentegen zijn vrijwilligerswerk en hobby‟s erg
     populaire tijdspasseringen tijdens het pensioen.


                    Reizen                   Een hobby, een speciale belangstelling                         Vrijwilligerswerk
                      %                                          %                                                  %
                                       71                              37                                                26
       Frankrijk                                Australië                                         Japan
                           14                                          38                                               20
                                  55           Verenigd               30                                                23
        Spanje                                                                               Nederland
                           14                  Koninkrijk              36                                                    35
                                  55           Verenigde             27                                                 19
       Australië                                                                               Australië
                          26                    Staten                34                                                 27
      Verenigde                   54                                 25                      Verenigde                      13
       Staten              32                  Nederland
                                                                      30                      Staten                 17
                                 50                                  24                                                 11
      Nederland                                   Japan                                            Italië
                           15                                         29                                                8
      Verenigd                  48                               21                                                         10
      Koninkrijk          28                        Italië                                     Frankrijk
                                                                 18                                                         13
                                48                               17                                                     9
         België                                    China                                      Duitsland
                      17                                              12                                                8
                             39                                  16                           Verenigd                  8
         China                                 Duitsland
                           12                                    17                           Koninkrijk                 12
                            38                                        13                                                7
      Duitsland                                   België                                         België
                          26                                     16                                                      11
                          27                                         9                                                  4
           Italië                                 Spanje                                          China
                          9                                           14                                                2
                       20                                         9                                                     3         Werkenden
         Japan                                  Frankrijk                                        Spanje
                         12                                      18                                                     2         Gepensioneerden
                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 26
8.   Wat doet men of is men van plan te doen na pensionering? (2/5)
     Sport is een populaire activiteit in Nederland, vooral onder gepensioneerden. Zorgen voor familie staat tamelijk
     laag op de lijst.

                                                        Zorgen voor familie
                     Sport                                                                                  Cultuur, lezen
                                                      (klein)kinderen, partner
                       %                                           %                                               %
                          27                                         24                                                 11
          China                                  Frankrijk                                    Duitsland
                        17                                          20                                                   14
       Verenigd          22                                         21                                                  11
                                                   België                                      Australië
       Koninkrijk       17                                           24                                                21
                         19                    Verenigde           18                         Verenigde                9
       Duitsland
                               36               Staten             19                          Staten                   12
       Verenigde        16                      Verenigd           17                         Verenigd                 9
        Staten           21                     Koninkrijk          20                        Koninkrijk                    15
                             15                                    16                                                   9
      Nederland                                      Italië                                    Frankrijk
                             29                                     21                                                 20
                             14                                    16                                                  8
        Australië                                Australië                                   Nederland
                             27                                    18                                                   12
                              13                                         15                                            8
         Spanje                                   Spanje                                           Italië
                             10                                    18                                                  7
                          11                                             14                                            7
          België                                Duitsland                                        Spanje
                        16                                               15                                            5
                          10                                             13                                            6
        Frankrijk                                  China                                          China
                        16                                              25                                             5
                         6                                              10                                             5
            Italië                             Nederland                                          België
                         4                                               13                                             9
                         4                                                                                          2            Werkenden
          Japan                                                     4                             Japan
                             12                    Japan                                                             6           Gepensioneerden
                                                                        12
                                                                        "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 27
8.   Wat doet men of is men van plan te doen na pensionering? (3/5)
     Tuinieren wordt in vergelijking met andere landen niet vaak genoemd; wandelen en trektochten zijn populairder.



            Tuinieren, doe-het-zelven              Wandelen, trektochten                            Uitstapjes maken
                         %                                     %                                             %
       Verenigd              23                                    19                                                 15
                                                  China                                       China
       Koninkrijk                  39                              20                                            5
                          18                   Verenigd             10                    Verenigd             8
        Australië
                                 29            Koninkrijk            28                   Koninkrijk          17
      Verenigde             13                                   8                                               8
                                                Frankrijk                                     Japan
       Staten             20                                    17                                               7
                               13                                  7                                             8
        Frankrijk                             Nederland                                    Australië
                                36                                 20                                            7
                              12                                   7                                             6
       Duitsland                                Australië                                Nederland
                             22                                    23                                             9
                             9                                      6                                            6
          België                                 Spanje                                    Frankrijk
                              28                                   19                                            8
                             8                                     6                                             6
      Nederland                                   België                                      België
                                 14                                 10                                           6
                             6                Verenigde            5                      Verenigde            4
            Italië
                              10               Staten                   14                 Staten              6
                          4                                     3                                              3
          China                                Duitsland                                     Spanje
                          3                                     17                                             5
                          4                                     2                                              3
          Japan                                     Italië                                Duitsland
                           8                                     5                                                   11
                          3                                                                                   2            Werkenden
         Spanje                                                 1                              Italië
                          4                       Japan                                                       2            Gepensioneerden
                                                                 5
                                                                    "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 28
8.      Wat doet men of is men van plan te doen na pensionering? (4/5)


                                Sociaal leven, vrienden
          Familiebezoek                                                       Blijven werken                         Voor mezelf zorgen
                                      ontmoeten
                     %                                                                             %                                   %
                                                  %
                          11                      12                                               7                                       5
      Australië                   China                                          China                                 Frankrijk
                          13                      8                                                 13                                     3
     Verenigde            7    Verenigd           10                                             7                                         4
                                                                                 Japan                                    Japan
      Staten              7    Koninkrijk        18                                             2                                          3
                          6                       8                                             5                                          4
     Nederland                  Australië                                    Nederland                                      Italië
                          7                           17                                       1                                           4
                          5                      5                           Verenigde          5                                          4
          Italië               Nederland                                                                              Duitsland
                          6                      8                            Staten            8                                          3
                          5    Verenigde         5                                              4                                          3
     Duitsland                                                                     Italië                                Spanje
                          5     Staten               14                                         4                                          3

                          5                      4                                              4                                          2
      Frankrijk                Duitsland                                      Australië                               Nederland
                          5                      7                                              2                                          2
     Verenigd             4                      4                                              3                                          2
                                Frankrijk                                       Spanje                                    China
     Koninkrijk           7                       11                                            4                                           9

                      4                          4                                              3                     Verenigde            2
        België                    België                                     Duitsland                                 Staten
                      3                          3                                              3                                          3

                      3                          3                                              2                     Verenigd             2
        China                    Spanje                                          België                               Koninkrijk
                      4                          4                                              3                                          2

                      2                          2                           Verenigd          1                                           2
       Spanje                     Japan                                                                                   België
                      2                           8                          Koninkrijk        1                                           1

                      2                          2                                             1                                           2
        Japan                       Italië                                    Frankrijk                                Australië
                      3                          3                                              4                                          3
                                                       Werkenden
                                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 29
                                                       Gepensioneerden
8.      Wat doet men of is men van plan te doen na pensionering? (5/5)
        Niets doen is vergeleken bij andere landen niet erg populair onder de Nederlanders. Daarentegen worden
        gepensioneerden relatief vaak lid van verenigingen en groepen.

                                                                         Bij een groep of vereniging
               Niets doen            Weer gaan studeren                                                               Dieren verzorgen
                                                                                    gaan
                         %                                                                             %                             %
                                                     %
                    8                            4                                             12               Verenigde            2
  Spanje                         Australië                                  China
                   19                            2                                              17               Staten              2
                    5                            3                                            10                 Verenigd            2
     Japan                           Italië                              Frankrijk
                   18                            4                                            10                 Koninkrijk          3
Verenigde           4                            3                                         5                                         2
                                   België                                   Japan                                Duitsland
 Staten             6                            6                                          10                                       3
                    4                            2                                         5                                         2
Duitsland                          China                                 Australië                                Australië
                     8                           3                                        19                                         2
                    3           Verenigd         2                      Verenigd           3                                         1
     China                                                                                                      Nederland
                         16     Koninkrijk       1                      Koninkrijk             12                                    2
                    3                            2                                         3                                         1
      Italië                      Spanje                                Duitsland                                    China
                        12                       2                                         4                                         1
                    3                            1                                         3                                         1
     België                     Nederland                                   België                                    Italië
                    5                            3                                         4
                    2           Verenigde        1                                        1
Nederland                                                              Nederland                                   Spanje
                     6           Staten          1                                                15                                 1
Verenigd            2                            1                      Verenigde         1
                                   Japan                                                                            Japan
Koninkrijk          5                            2                       Staten               7                                      1
                    2                            1                                        1
 Frankrijk                      Duitsland                                    Italië                               Frankrijk
                    5                            1                                        3                                          2
                   1                             1                                        0
 Australië                       Frankrijk                                 Spanje                                   België
                   2                             3                                        2                                          2
                                                          Werkenden
                                                          Gepensioneerden "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 30
 Wat doet men of is men van plan te doen na pensionering?
 (samenvatting)

            Germany               Italy           Spain              UK             France         Belgium       Netherlands             USA               China              Japan           Australia

Working

              Travel             Travel           Travel           Travel           Travel           Travel          Travel             Travel             Travel         Volunteer w ork       Travel
     st
 1
               38%                27%              55%              48%              71%              48%             50%                54%                39%                26%               55%

                               A hobby, a       Take care of     A hobby, a       Take care of    Take care of     A hobby, a       A hobby, a                              A hobby, a       A hobby, a
              Sports                                                                                                                                       Sports
   nd                        special interest      family      special interest      family          family      special interest special interest                        special interest special interest
 2
               19%                21%              15%              30%              24%              21%             25%                27%                27%                24%               37%

            A hobby, a        Take care of                       Gardening /      Gardening /      A hobby, a                        Take care of
                                                  Sports                                                          Volunteer w ork                      Walking / hiking       Travel        Volunteer w ork
     rd   special interest       family                             DIY              DIY         special interest                       family
 3
               16%                16%              13%              23%              13%              13%             23%                18%                19%                20%               19%

Retired
                              Take care of                       Gardening /      Gardening /     Gardening /                         A hobby, a        Take care of        A hobby, a       A hobby, a
              Sports                            Do nothing                                                       Volunteer w ork
     st                          family                             DIY              DIY             DIY                            special interest       family         special interest special interest
 1
               36%                21%              19%              39%              36%              28%             35%                34%                25%                29%               38%

                               A hobby, a                        A hobby, a       Take care of    Take care of     A hobby, a                                                                Gardening /
              Travel                          Walking / hiking                                                                          Travel         Walking / hiking Volunteer w ork
   nd                        special interest                  special interest      family          family      special interest                                                               DIY
 2
               26%                18%              19%              36%              20%              24%             30%                32%                20%                20%               29%
                                                                                     Cultural
           Gardening /                          Take care of
                               Do nothing                      Walking / hiking    interests,        Travel          Sports             Sports             Sports           Do nothing      Volunteer w ork
     rd       DIY                                  family
 3                                                                                   reading
               22%                12%              18%              28%              20%              17%             29%                21%                17%                18%               27%




                                                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 31
9.      Hoe moeten kinderen hun gepensioneerde ouders steunen?
        De meest gangbare opvatting in Nederland is dat men zijn gepensioneerde ouders steunt door hen regelmatig te
        bezoeken en voor hen klaar te staan als dat nodig is. Een kleine minderheid vindt dat financiële of andere
        materiële ondersteuning aan de orde is. De intentie om de ouders op deze wijze te ondersteunen lijkt onder de
        werkenden af te nemen: in 2005 was nog een kwart van de ondervraagden van plan materiële of financiële steun te
        verlenen.



                                                         % “Ja”

                            Door voor hen
                                                                                                        81
                           klaar te staan en
                            hen regelmatig
                                                                                                   73
                              te bezoeken



                                                                                                             < 45: 24%; 45+: 12% / Middenkader: 26%
                                    Materieel                    18                                          (Klein)kinderen: 12%; Geen (klein)kinderen: 32%
                                  (anders dan
                                   financieel)             11                                                Man: 14%; vrouw: 7%




                                                                                                             < 45: 23%; 45+: 11%, 3 steden: 29%
                                                                17
                                                                                                             (Klein)kinderen: 11%; Geen (klein)kinderen: 30%
                                     Financieel
                                                          10                                                 Man: 13%; vrouw: 6% / Hoogopgeleiden: 17%




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                        Werkenden
                                                                                                                                                        Gepensioneerden
              Vr.49 Werkenden en gepensioneerden: Vindt u dat kinderen hun gepensioneerde ouders
              zouden moeten ondersteunen?
             [GELEIDE VRAAG]                                                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 32
9.   Hoe moeten kinderen hun gepensioneerde ouders steunen?
     Vergeleken bij andere landen vinden werkende en gepensioneerde Nederlanders het het minst vanzelfsprekend om
     hun ouders te ondersteunen respectievelijk zich door hun kinderen te laten ondersteunen. De discrepantie tussen
     Nederland en de overige landen is tamelijk groot, vooral bij de vragen over materiële ondersteuning.

            Door voor hen klaar te staan en                       Materieel (anders dan                                 Financieel
             hen regelmatig te bezoeken                                financieel)
                     %                                             %                                                %
                                               99                                           83                                           76
         Spanje                                        China                                        China
                                               99                                      73                                           63
                                              97                                            83                                       69
        Frankrijk                                     Spanje                                       Spanje
                                              95                                            85                                        77
                                           96                                              78                                    64
          China                                          Italië                                       Italië
                                          91                                          66                                        60
      Verenigde                               95                                       71                                       56
                                                     Frankrijk                                      Japan
       Staten                                 94                                      66                                25
                                             95                                       66                                       49
            Italië                                     België                                     Frankrijk
                                            92                                   55                                          39
                                              95 Verenigde                       62              Verenigde                 45
       Duitsland
                                              95 Staten                          60               Staten                  36
                                              94                                  62                                       40
          België                                       Japan                                        België
                                              96                            45                                            35
                                            94                                  60                                       34
       Australië                               Duitsland                                         Duitsland
                                            92                                52                                         31
                                              93 Verenigd                      57                                      30
          Japan                                                                                   Australië
                                              94 Koninkrijk                   53                                     20
       Verenigd                           90                                     57              Verenigd             28
                                                     Australië
       Koninkrijk                        87                                      55              Koninkrijk          19
                                       81                            18                                             17              Werkenden
      Nederland                                     Nederland                                    Nederland                          Gepensioneerden
                                      73                            11                                               10
                                                                            "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 33
Het pensioen vanuit financieel oogpunt
Werkenden tegenover Gepensioneerden

- houdt pensioen verbetering of verslechtering
  van de levensstandaard in?
- bereidt men zich voor op het pensioen?




                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 34
1.       Is/wordt het pensioeninkomen hoger of lager dan het laatstverdiende loon?
        Tweederde van de werkende en gepensioneerde Nederlanders verwacht/heeft als pensioenuitkering een lager
        inkomen dan het laatstverdiende loon.




                           Werkenden                                                                                   Gepensioneerden

                                                                                                                                                < 65: -%; 65+: 14%

                                         6%                                                                                          11%

                                                  26%                                                                                      24%
                               68%                                                           Hoogste sociale                  65%
                                                                                             klasse: 82%



                                                                                            Hoger
                                                                                            Even hoog
                                                                                            Lager




Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
Basis: n= 271 werkend, n=267 gepensioneerd


             Vr.20 Werkenden: Denkt u dat uw inkomen – inclusief eventuele levensloopregelingen en AOW – na
             uw pensionering hoger, even hoog of lager zal zijn dan uw laatste loon? Gepensioneerden: Is uw
             inkomen – inclusief eventuele levensloopregelingen en AOW – sinds uw pensionering hoger, even     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 35
             hoog of lager dan uw laatste loon?
1.   Is/wordt het pensioeninkomen hoger of lager dan het laatstverdiende loon?
     68% van de werkenden verwacht er bij pensionering in inkomen op achteruit te gaan, een percentage dat
     vergeleken bij veel andere landen laag is. Hetzelfde geldt voor gepensioneerden.
                                                                                                                                       %




                                                                                                                              Werkenden
                                                                                                            5            5             2
                18          16               14     12         10              10             6                                        8
      21                                                       11                                          15           10
                            12                      18                         23            26
                21                           26
      28
                                                               79                                          81           85            90
                61          71               60     70                         67            68
      50


     China   Verenigde   Verenigd        Spanje   Australië   België          Italië     Nederland      Frankrijk    Duitsland       Japan
              Staten     Koninkrijk



                                                                                                                     Gepensioneerden
                                                                                                                                        2
                             14              15      10         8                8           11             8             8             6
                20                                   13        11                                           7            14
      35                     11                                                 23           24
                12                           21
      22
                                                               81                                          85                          92
                68           75                      77                         69                                       78
                                             65                                              65
      43


     China   Verenigde   Verenigd        Spanje   Australië   België           Italië     Nederland     Frankrijk     Duitsland      Japan
              Staten     Koninkrijk
                                  Geen
                     =            antwoord                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 36
2.      Houdt het pensioen verbetering of verslechtering van de levensstandaard in?
       Hoewel tweederde van de mensen een inkomensdaling verwacht, denken de meesten dat hun levensstandaard
       gelijk zal blijven. Een kwart verwacht of ervaart een verslechtering van de levensstandaard.




                                           Werkenden                                                                             Gepensioneerden

       Laagste klassen: 33%                                                                                                                                  Middenklasse: 23%
              3 steden: 41%                                                                               Man: 19%; vrouw: 32%
                                                        10%                                                      3 steden: 39%                   15%
                                           23%                                                            Laaggeschoolden: 38%        25%



                                                        65%                          Man: 61%; vrouw: 70%                                      58%
                                                                                     Middenklasse: 74%




                                                                               Verbetering verwacht/ervaren
                                                                               Blijft gelijk/Is gelijk gebleven
                                                                               Verslechtering verwacht/ervaren




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd


              Vr.23 Werkenden: Denkt u dat uw levensstandaard zal verbeteren, gelijk zal blijven of zal
              verslechteren na uw pensionering? Gepensioneerden: Denkt u dat uw levensstandaard is
              verbeterd, hetzelfde is gebleven of is verslechterd sinds u met pensioen bent gegaan?             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 37
2.    Houdt het pensioen verbetering of verslechtering van de levensstandaard in?
      Vergeleken bij andere landen zijn de verwachtingen van de levensstandaard – en is de feitelijke levensstandaard –
      na pensionering tamelijk hoog. In menig ander land verwachten/ervaren veel meer mensen een verslechtering.
                                                                                                                                      %




                                                                                                                           Werkenden

                                                                                                                       6             4
                 20         17         13         12         10              10            10            9
      39                                                                                                              29
                                                                                                        48                          47
                            57         52         63         57              62            65
                50
      40
                                                                                                                      65
                                       35                                                               43                          49
      21        30          27                    26         33              28            23

     China     Spanje      Italië   Verenigd     België   Australië      Verenigde     Nederland      Frankrijk      Japan       Duitsland
                                    Koninkrijk                            Staten



                                                                                                                    Gepensioneerden
                                                                                                                       5
                19          15         14         10         15              20            15           12                          11
      31
                                                                                                        36            56
                46          45         57         53         55                                                                     51
      37                                                                     56            58

                                                                                                        52
      32        36          40         29         37         30                                                       38            38
                                                                             24            25

     China     Spanje      Italië   Verenigd     België   Australië      Verenigde     Nederland      Frankrijk      Japan       Duitsland
                                    Koninkrijk                            Staten

                      =
                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 38
3.       Is het pensioeninkomen toereikend?
         De meeste Nederlanders vinden/verwachten dat hun pensioeninkomen toereikend is. 18% van de werkenden
         verwacht na pensionering onvoldoende inkomen te hebben. In de huidige werkelijkheid acht 28% van de
         gepensioneerden het pensioeninkomen ontoereikend.



                                                                             Absoluut voldoende              Onvoldoende
                                                                             Voldoende                       Absoluut onvoldoende
                                                                                                             Geen antwoord



                                     Werkenden                                                                        Gepensioneerden
                                             %                                                                                       %
                                             6
                                                                                                                                   12
     Toereikend
                                                                                                                                                          < 65: 80%
                                             71                  77
                                                                                                                                                 70       Man: 80%
                                                                                                                                   58                     Hoogopgeleiden:
                                                                                                                                                          80%




                                             15                              Laagopgeleiden: 29%                                                          65+: 31%
  Ontoereikend                                                   18                                                                24            28       Vrouw: 42%
                                              4 4
                                                                                                                                                          Laagopgeleiden: 45%
                                                                                                                                    4 1


Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
Basis: n= 271 werkend, n=267 gepensioneerd

                Vr.22 Werkenden: Werkenden: Denkt u dat de hoogte van uw totale pensioeninkomen absoluut
                voldoende, voldoende, onvoldoende of absoluut onvoldoende zal zijn?
                Gepensioneerden: Denkt u dat de hoogte van uw totale pensioeninkomen absoluut voldoende,
                voldoende, onvoldoende of absoluut onvoldoende is?                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 39
3.   Is het pensioeninkomen toereikend?
     Met deze uitkomsten eindigt Nederland boven aan de lijst. In geen enkel ander land zijn mensen (werkend of
     gepensioneerd) zo optimistisch over hun financiële situatie tijdens het pensioen.



                                          Absoluut voldoende + Voldoende
                                                     %
                                                                           77
                                    Nederland
                                                                         70
                                                                             75
                                        China
                                                                        65
                                     Verenigd                        64
                                     Koninkrijk                    57
                                     Verenigde                         62
                                      Staten                            68
                                                                       61
                                      Australië
                                                                        64
                                                                   55
                                       Spanje
                                                            35
                                                                   53
                                     Duitsland
                                                                    58
                                                                  52
                                        België
                                                                 48
                                                              43
                                          Italië
                                                              41
                                                              43
                                      Frankrijk
                                                               49
                                                                                                                   Werkenden
                                                      12                                                           Gepensioneerden
                                        Japan
                                                            37
                                                                    "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 40
4.       Weten de werkenden hoe hoog hun pensioeninkomen zal zijn? Hoe hoog is
         het pensioeninkomen voor gepensioneerden?
          50% van de werkende bevolking is niet op de hoogte van zijn toekomstige pensioeninkomen. Vooral in de lagere
          sociale klassen is het percentage onwetendheid hoog. Van de gepensioneerden horen we dat, hoewel het inkomen
          gemiddeld voldoende is om in de behoeften te voorzien, een deel van hen de eindjes niet aan elkaar kan knopen.

                                                                                      Werkenden
          50% van de werkenden kent de hoogte van zijn of haar toekomstige pensioeninkomen.
     Middenklasse: 59%
     Lagere klassen: 36%
                                                                                                                               57            63
                                                                                                                                                            47
                                                                                                                32
 Basis: n= 271 werkenden
                                                                                                              25-34 jr.      35-44 jr.     45-54 jr.        55+
           Vr.21 Werkenden: Weet u hoe hoog uw totale toekomstige pensioeninkomen zal zijn?




                                                                            Gepensioneerden
                                       Gemiddeld in €                                                        Modaal inkomen in €

                                                            47 €
               < 65: 1833 €             1554                                  < 65: 1713 €
                65+: 1484 €                                1507               65+: 1446 €
               Man: 1761 €                                                                                      171 €         1463
             Vrouw: 1203 €                                                    Man: 1673 €
     Hoogopgeleiden: 2183 €                                                   Vrouw: 1289 €
     Laagopgeleiden: 1160 €                                                   Hoogopgeleiden: 1891 €

                                                                                                                 1292
                           Geen antwoord: 33% / 34%
                                                                                                                                         Gemiddeld totaal pensioen-
             Basis: n= 267 gepensioneerden   Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
                                                                                                                                         inkomen per maand
            Vr.21a Gepensioneerden: Hoe hoog is uw totale maandelijkse pensioeninkomen?                                                  Gemiddeld benodigd bedrag voor
                                                                                                                                         huishoudelijke uitgaven
             Basis: n= 301 gepensioneerden
            Vr.21b Gepensioneerden: Hoeveel geld hebt u maandelijks nodig voor uw huishouden?          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 41
4.   Weten de werkenden hoe hoog hun pensioeninkomen zal zijn?
     Hoewel maar 50% weet hoe hoog het pensioen zal zijn, is dit cijfer hoog in vergelijking met andere landen. Alleen
     in Duitsland zijn de werkenden beter op de hoogte.

       Werkenden
                                    % dat op de hoogte is van zijn of haar toekomstige
                                                   pensioeninkomen

                                        Duitsland                          54


                                        Nederland                         50

                                        Verenigde
                                                                     39
                                         Staten

                                            China                    35


                                         Australië                34

                                        Verenigd
                                                                 33
                                        Koninkrijk

                                           Japan                27


                                           België               27


                                             Italië          26


                                         Frankrijk          20


                                          Spanje           18                                                                    Werkenden
                                                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 42
4.   Hoe hoog is het pensioeninkomen van gepensioneerden?
     Het ontvangen pensioen lijkt in Nederland goed afgestemd op de behoefte. Het resulterende saldo is + € 47. In
     Australië, de VS, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is de situatie nog positiever. In alle andere landen is de
     balans negatief.

      Gepensioneerden

                            TOTAL NET MONTHLY AMOUNT           AMOUNT NEEDED FOR           GAP between the amount of pensions
                               OF ALL THE PENSIONS             HOUSEHOLD EXPENSES              and the household expenses


      USA                        (US$ 3197)=2512 €              (US$ 2258)=1774 €                (+ US$ 939)= +738 €


      France                           1560 €                          1835 €                            - 275 €


      Netherlands                      1554 €                          1507 €                            + 47 €


      Germany                          1452 €                          897 €                            + 555 €


      UK                          (£ 868)=1287 €                   (£ 597)=885 €                  (+ £ 271)= + 402 €


      Belgium                          1252 €                          1490 €                            - 238 €


      Japan                      (175925 ¥)=1186 €               (226749 ¥)=1528 €                (- 50824 ¥)= - 342 €


      Italy                            1130 €                          1405 €                            - 275 €


      Australia                 (1751 AUD) =1048 €               (1382 AUD) =827 €               (+ 369 AUD) = + 221 €


      Spain                            861 €                           1057 €                            - 196 €


      China                       (RMB 966)=95 €                 (RMB 1498)=147 €                 (- RMB 532)= - 52 €



       Waarschuwing: in deze tabel is geen rekening gehouden met verschillen in levensstandaard tussen landen of met grote
       aantallen „Geen antwoord‟.                                  "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 43
5.      Bezitten mensen hun eigen huis?
       Driekwart van de werkenden woont in een eigen huis. Onder gepensioneerden is het aandeel woningbezitters veel
       lager: slechts 59%.



                                                                                  Koop- of huurhuis?



                                       Werkenden                                                                  Gepensioneerden



                                               1%
                                                                                                                                   40%
                                   24%

                                                                                                                                         1%
                                              75%                                                                         59%



                                                                                             Koophuis
                                                                                             Huurhuis
                                                                                             Woont in bij familie,
                                                                                             vrienden, ouders, kinderen



Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd




                                                                                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 44
               Vr.D Werkenden en gepensioneerden: Woont u in een koophuis of een huurhuis?
5.        Bezitten mensen hun eigen huis?
          Internationaal gezien bezitten relatief veel werkende Nederlanders een huis. Onder gepensioneerden is dit cijfer
          juist relatief laag: nergens wonen zoveel gepensioneerden in een huurhuis als in Nederland.
                                                                                                                                              %




                                                                                                                                   Werkenden



                                                                                                             59            54            52
     81           78           75          75         73            72             70            67
                                                                                                                           18
                                                      10            10             15             28         39                          44
     17           17           20          24         17            18                                                     27
                   5           5                                                   15             5                                      4
      2                                     1                                                                 2
 België        Verenigde   Verenigd     Nederland   Spanje        China           Italië      Australië   Frankrijk      Japan       Duitsland
                Staten     Koninkrijk

                                                     Owner
                                                     Renter
                                                     Woont in bij familie, vrienden, ouders, kinderen
                                                                                                                               Gepensioneerden



                                           59                                                                                           63
     86           88          83                     88            85             86             84         80            91

                                           40                                                                                           35
     13           11          15                      9             9             11             14         18             5
      1            2           2           1          3             6              3              2          2             4             2
 België        Verenigde   Verenigd     Nederland   Spanje        China          Italië       Australië   Frankrijk      Japan       Duitsland
                Staten     Koninkrijk


                                                                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 45
6.      Wordt de levenskwaliteit uiteindelijk beter of slechter na pensionering?
       Gepensioneerden vinden vaker dat de kwaliteit van hun leven is verbeterd, vergeleken bij de verwachtingen van
       werkenden. Tweederde van de werkenden verwacht dat de kwaliteit van het bestaan ongeveer gelijk blijft.




                            Werkenden                                                                                        Gepensioneerden

                                                                                                  Man: 10%; vrouw: 19%                                       Man: 37%, vrouw: 20%
                                                                Middenkader: 28%                  Laagopgeleiden: 22%                                        < 45: 42%, 45+: 26%
                                  9%                                                                                               14%
                                               20%                                                                                              29%          Hoogopgeleiden: 40%




                                   65%                                         < 45: 46%; 45+: 59%                                     56%


                                                                          Wordt beter / is verbeterd
                                                                          Blijft hetzelfde / is hetzelfde gebleven
                                                                          Wordt slechter / is verslechterd

                                                                                                                               Perception of the quality of life
                                                                                                                              Working                   Retired
 Is er verband tussen de kwaliteit van het                                       Vertical scores (in %)                            =                                    =
 bestaan en de hoogte van het pensioen?
                                                                                         Sufficient
                                                                                        retirement                    84%         79%         50%         82%         74%           26%
                                                                                          income

Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd


            Vr.25 Werkenden: Denkt u dat uw levenskwaliteit wanneer u met pensioen bent zal verbeteren, gelijk
            zal blijven of zal verslechteren? Gepensioneerden: Denkt u dat uw levenskwaliteit is verbeterd, gelijk
            is gebleven of verslechterd sinds u met pensioen bent gegaan?
                                                                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 46
6.    Wordt de levenskwaliteit uiteindelijk beter of slechter na pensionering?
      Onder zowel werkenden als gepensioneerden lijkt de situatie in Nederland minder gepolariseerd dan in andere
      landen. Nederlanders verwachten minder vaak een verbetering of verslechtering. De meeste mensen denken dat
      de kwaliteit van hun bestaan hetzelfde blijft. Dit wijkt sterk af van andere landen.
                                                                                                                                  %




                                                                                                                        Werkenden


                                                            25           25                                        18            9
                 36         34        32         27                                    23            20
      50
                                                                                                                                47
                                                                                                                   50
                 42         47        53         53         52           57            57            65
      33
                                                                                                                   32           44
      17         22         19        15         20         23           18            20             9
     China    Verenigd     Spanje   Australië   Italië   Frankrijk    Verenigde      België      Nederland     Duitsland       Japan
              Koninkrijk                                               Staten



                                                                                                                  Gepensioneerden


                             32                  19         33                         26            29            32            18
      38         38                    40                                 42
                                                 48                                                                              56
      37         39          40                             44                          51                         43
                                       38                                 40                         56

      25         23          28        22        32         24                          23                         24            26
                                                                          17                         14
     China    Verenigd     Spanje   Australië   Italië    Frankrijk   Verenigde       België      Nederland     Duitsland      Japan
              Koninkrijk                                               Staten

                      =
                                                                  "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 47
             Financiële situatie na pensionering (samenvatting)
            Hoewel men wel een inkomensdaling verwacht, verwachten Nederlanders over het algemeen geen daling van hun
            levensstandaard en zeker geen verslechtering van de kwaliteit van het bestaan. Eenmaal gepensioneerd
            behouden zij dit optimisme.




                                             Werkenden                                                                                 Gepensioneerden

                          6                             10                                                                     11                    15
                                                                                      20
                                                                                                                                                                          29
                         26                                                                                                    24

                                                        65                                                                                           58
                                                                                      65                                                                                  56
                         68                                                                                                    65

                                                        23                                                                                           25
                                                                                       9                                                                                  14

                 Inkomen in                  Levensstandaard                Kwaliteit van het                              Inkomen in        Levensstandaard       Kwaliteit van het
               vergelijking met                                                bestaan                                   vergelijking met                             bestaan
               laatstverdiende                                                                                           laatstverdiende
                     loon*                                                                                                     loon*




Basis: n= 303 werkend, n= 301 gepensioneerd
* Vraag niet gesteld aan huisvrouwen / Basis: n= 271 werkend, n= 267 gepensioneerd, niet gevraagd aan huisvrouwen


                                =
                                                                                                                    "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 48
7.       Op welke leeftijd begint men zich voor te bereiden op het pensioen?
         Bijna 80% van de werkende Nederlanders bereidt zich op een of andere manier voor op het pensioen. De
         gemiddelde leeftijd waarop zij daarmee zijn begonnen is 29 jaar. Wie nog niet is begonnen verwacht daarmee rond
         zijn 42ste te beginnen.

                                          Werkenden                                                                                  Leeftijd waarop men zich gaat
                                                                                                                                     voorbereiden op het pensioen
                                                                                                                          Man: 30 jr.; vrouw: 28 jr.
                                                                                                                                                                                              38
                                                                                                                                                                                    31
                                       De werkenden die zich                                                                       29                       25          27

                                      hebben voorbereid op hun                                                                    y.o.
                                             pensioen
                                                                                                                                                         25-34 jr.   35-44 jr.   45-54 jr.    55+

                                                                                                                   Basis: n= 214 Werkenden die zich voorbereiden op hun pensioen


     Hoogopgeleiden: 88%                                                                                                                                                37               36
                                                                                                                                      36
                                                                                                                                     y.o.
                                          79%                                                                                                                        45-64 jr.         65+
                                                                                                                          Man: 34 jr.; vrouw: 42 jr.

                                                                                                                    n= 214 Gepensioneerden die zich hadden voorbereid
                                                                               Laagopgeleiden: 30%
                                                     21%

                                                                                                                             Leeftijd waarop werkenden denken zich te
  Basis: n= 271 werkenden                                                                                                      gaan voorbereiden op hun pensioen

                                              Ja                                                                                                                         58                    60
                                              Nee                                                                                                                                    50
                                                                                                                                    42
                                                                                                                                   y.o.                     32

                                                                                                                     Basis: n= 57 werkenden die zich
                                                                                                                     niet voorbereiden op hun pensioen
Vragen niet gesteld aan huisvrouwen
                                                                                                                                                         25-34 jr.   35-44 jr.   45-54 jr.    55+
                                                                                                                                                                                   Werkenden
              Vr.28 Werkenden: Hebt u zich voorbereid op uw pensioen?
                                                                                                                                                                                   Gepensioneerden
              Vr.29 Werkenden en gepensioneerden: Op welke leeftijd bent u begonnen met de voorbereidingen op
              uw pensioen?                                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 49
              Vr.30 Werkenden: Op welke leeftijd denkt u te beginnen met de voorbereidingen op uw pensioen?
7.   Op welke leeftijd begint men zich voor te bereiden op het pensioen?
     Vergeleken bij andere landen bereidt een groot aantal Nederlanders (79%) zich voor op het pensioen. Ze beginnen
     daar bovendien op jonge leeftijd mee.



          % van de werkenden dat is voorbereid op het pensioen                       Beginleeftijd pensioenvoorbereiding
                            % “Ja”                                                                      Gemiddelde leeftijd
            Verenigde                                                                                        37 jr.
                                                              85                        China
             Staten                                                                                            47 jr.

                                                                                                            36 jr.
           Nederland                                      79                            Japan
                                                                                                                     55 jr.

            Verenigd                                                                                       33 jr.
                                                         74                            Spanje
            Koninkrijk                                                                                           50 jr.

                                                                                                           31 jr.
               België                                73                                   Italië
                                                                                                          30 jr.

                                                                                                           31 jr.
             Australië                               70                              Duitsland
                                                                                                                    53 jr.

                                                                                                           31 jr.
            Duitsland                               66                                Frankrijk
                                                                                                              40 jr.

                                                                                                           31 jr.
             Frankrijk                         49                                       België
                                                                                                             40 jr.

                                                                                                           31 jr.
              Spanje                      39                                         Australië
                                                                                                              41 jr.

                                                                                    Verenigde             30 jr.
                 Italië               37                                             Staten                 37 jr.

                                                                                                          29 jr.
               China                 31                                             Nederland
                                                                                                            36 jr.
                                                                                                                              Werkenden
                                                                                     Verenigd             28 jr.
               Japan          16                                                                                              Gepensioneerden
                                                                                     Koninkrijk             36 jr.
                                                                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 50
8.       Wat doen/deden mensen om zich van een pensioeninkomen te verzekeren?
         De bijdrage van de werkgever, de verplichte AOW-premie en deelname aan een bedrijfspensioenregeling zijn de
         meest voorkomende manieren waarop men zich van een pensioen verzekert. Werkenden benutten meer methoden
         om hun toekomstige inkomen veilig te stellen dan vorige generaties.



                                                                                               % “Ja”

                                                                                                                      51
                            Uw werkgever betaalt vrijwillig voor u                                                                    Man: 53%; vrouw: 38%
                                                                                                                    47                < 65: 65%; 65+: 43%


                      U neemt verplicht deel aan een nationale                                                      48
                                pensioenregeling                                                         32

                                                                                                                    48
                                     U hebt een lijfrenteverzekering
                                                                                                  21

                                                                                                               37
                               U betaalt premie via uw werkgever                                                                      Man: 31%; vrouw: 20%
                                                                                                       27                             < 65: 37%; 65+: 24%
                                                                                                                                      Middenkader: 37%

                                        U hebt/had een persoonlijke                                            35
                                             pensioenregeling                                15                                       Man: 19%; vrouw: 10%

                                                                                                                                      Man: 27%; vrouw: 18%,
                      U belegt in aandelen, obligaties, fondsen                                    23                                 Hoogopgeleiden: 36%
                                        e.d.                                                                                          < 65: 20%; 65 +: 11%
                                                                                            13                                        Hoogopgeleiden: 22%

                                                                                                                                      < 45: 17%; 45+: 27%
                                                                                                  22                                  Hoogopgeleiden: 34%
                                           U belegt in onroerend goed
Vraag niet gesteld aan huisvrouwen                                                      9
Basis: n= 271 werkend, n=267 gepensioneerd
                                                                                                                                                                    Werkenden
               Vr.31 Werkenden: Wat doet u financieel om u van een pensioen te verzekeren? Neem hierbij uw
               totale pensioeninkomen in aanmerking – publieke en particuliere uitkeringen, spaarregelingen,                                                        Gepensioneerden
               bedrijfspensioenen, enz. Gepensioneerden: Wat hebt u financieel gedaan om u van een
               pensioen te verzekeren? Neem hierbij uw totale pensioeninkomen in aanmerking – publieke en           "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 51
               particuliere uitkeringen, spaarregelingen, bedrijfspensioenen, enz. GELEIDE VRAAG
9.       Hoeveel spaart men per maand voor het pensioen?
         Gemiddeld sparen Nederlanders iets meer dan 200 euro per maand voor hun pensioen. Het modale bedrag laat
         zien dat een kleine groep met een hoog maandbedrag verantwoordelijk is voor het hoge gemiddelde. De
         meerderheid spaart minder dan 200 euro per maand.




                                                  Gemiddeld maandbedrag dat wordt gespaard voor het pensioen




                                     Gemiddeld in €                                                                           Modaal in €
  < 45: 170 €
  45+: 258 €                                     213
  Man: 244 €
  Vrouw: 151 €

                                                                                                                                         135




 Geen antwoord / Weet niet meer: werkenden: 52%, gepensioneerden: 67%




                                                                                                                                                                             Werkenden


Vraag niet gesteld aan huisvrouwen
Basis: n= 214 werkenden die zich voorbereiden op hun pensionering,
                                                                                                     Basis: n= 214 gepensioneerden die waren voorbereid op hun pensioen
Omdat er vaak “Geen antwoord” werd gegeven, worden de uitkomsten voor gepensioneerden niet gegeven
                                                                                                      Vr.32 Gepensioneerden: Hoeveel hebt u per maand voor uw pensioen gespaard? Reken al uw
             Vr.32 Werkenden: Hoeveel spaart u per maand voor uw pensioen?                            pensioenbesparingen mee.

            [OPEN VRAAG]
                                                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 52
9.         Hoeveel spaart men per maand voor het pensioen?
           Het gespaarde maandbedrag in Nederland (€ 213) is heel gemiddeld ten opzichte van andere landen. Vergeleken bij
           de VS (ook goed voorbereid op het pensioen) is het bedrag erg laag.

                                                                             Werkenden
                                       USA                                (US$ 696)=547 €

                                       Australia                         (652 AUD) =390 €

                                       UK                                  (£ 217)=322 €

                                       Japan                              (36875 ¥)=249 €

                                       Belgium                                    216 €

                                       Netherlands                                213 €

                                       Germany                                    204 €

                                       Italy                                      204 €

                                       France                                     198 €

                                       Spain                                      162 €

                                       China                              (RMB 625)=61 €

Basis: is voorbereid op het pensioen


                Waarschuwing: in deze tabel is geen rekening gehouden met verschillen in levensstandaard tussen landen of met grote
                aantallen „Geen antwoord‟.
                                                                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 53
10. Wie moet voor het pensioeninkomen zorgen?
        In Nederland geloven werkenden vaker dan gepensioneerden in individuele verantwoordelijkheid voor het
        zekerstellen van een pensioeninkomen. 69% van de werkenden vindt dat de werknemer zelf verantwoordelijk is,
        tegen 52% van de gepensioneerden. Nog altijd vindt een respectabel aantal mensen dat de overheid of de
        werkgever een rol moet spelen. Vergeleken bij 2005 leggen de mensen meer verantwoordelijkheid bij de
        verschillende kanalen.


                                                                   % “Ja”

                                                                                                                           Man: 74%; vrouw: 63%
                                                                                                        69                 Hoogopgeleiden: 82%
                                             De individuele
                                              werknemer
                                                                                                                           Middenklasse: 63%; Lagere klassen: 38%
                                                                                             52



                                                                                                                           Laagopgeleiden: 74%
                                                                                                    63
                                              De overheid
                                                                                                                           Man: 49%; vrouw: 60%
                                                                                              54                           Laagopgeleiden: 68%




                                                                                             51
                                             De werkgever

                                                                                           49

Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                                    Werkenden
                                                                                                                                                                    Gepensioneerden
            Vr.26 Werkenden en gepensioneerden: Wie zou volgens u verantwoordelijk moeten zijn voor pensioenen?   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 54
            [GELEIDE VRAAG]
10. Wie moet voor het pensioeninkomen zorgen?
    In vergelijking met andere landen wordt in Nederland relatief weinig verantwoordelijkheid toegekend aan de
    overheid. Wat de verantwoordelijkheid van werknemer en werkgever betreft, neemt Nederland een middenpositie in.

                 De werknemer zelf                         De overheid                                     De werkgever

                    %                                      %                                                  %
                                        87                                    95           Verenigd                          68
   Australië                                   Spanje
                                        87                                    93           Koninkrijk                        66
  Verenigde                             86                                 87              Verenigde                      63
                                                België
   Staten                               83                                  91              Staten                        66
   Verenigd                             83                                85                                             61
                                                  Italië                                       België
   Koninkrijk                           84                                 90                                            62
                                   74        Verenigd                     84                                             58
      Japan                                  Koninkrijk                                     Frankrijk
                              59                                          84                                              63
                                   70                                     81                                            52
   Duitsland                                  Frankrijk                                        China
                                  66                                     75                                              61
                                  69                                     77                                             51
  Nederland                                   Australië                                   Nederland
                             52                                          77                                             49
                                  66                                     76                                         44
      België                                    China                                      Duitsland
                                  65                                       87                                        50
                               65                                       76                                          43
    Frankrijk                                Duitsland                                        Spanje
                              61                                       70                                            49
                              63                                      74                                           37
      China                                     Japan                                       Australië
                        37                                           65                                            39
                         47                                         63                                             33
     Spanje                                  Nederland                                         Japan
                         44                                        54                                             28
                       34                    Verenigde            55                                              31              Werkenden
        Italië                                Staten                                            Italië
                     23                                          48                                                34             Gepensio-
                                                                                                                                  neerden
                                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 55
11. Hoe staat de sociale zekerheid ervoor?
        De sociale zekerheid is volgens 58% van de werkende Nederlanders in problemen. Vooral bij werkende vrouwen
        leeft dit gevoel sterk. Onder de gepensioneerden heerst er minder zorg over de sociale zekerheid, al vindt ook hier
        45% dat er problemen zijn.




                                                    Verkeert in een crisis                           Is helemaal niet in problemen
                                                    Is in ernstige problemen                         Geen antwoord
                                                    Is enigszins in problemen




               Werkenden                                                                                    Gepensioneerden
                         %                                                                                                  %
                         5                                                                                                  3
                                                                                                                           11
                        14
                                                                                                                                          45
                                             58              Vrouw: 68%                                                    31
                        40



                                                                                                                                                     Man: 56%; vrouw: 38%
                                                             Man: 50%
                                                                                                                           48             48
                                                                                                                                                     Hoogopgeleiden: 59%
                        38                   38
                                                             Laagopgeleiden: 51%


                             4                                                                                                  8


Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd



              Vr.37bis Werkenden en gepensioneerden: Welke van de volgende uitspraken beschrift volgens u het
              best de huidige financiële situatie van de sociale sekerheid?                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 56
11. Hoe staat de sociale zekerheid ervoor?
    Wanneer we de situatie echter in internationaal perspectief bekijken, zijn de problemen gering. Bijna niemand in
    Nederland omschrijft de sitatie als “in een crisis”. In andere landen lijkt het probleem ernstiger.



                                                    % “Verkeert in een crisis”
                                                                        41
                                       Japan
                                                              25
                                                                    35
                                    Duitsland
                                                              23
                                                                   32
                                         Italië
                                                              22
                                    Verenigd                       31
                                    Koninkrijk                22
                                   Verenigde                   28
                                    Staten           12
                                                              24
                                     Frankrijk
                                                         15
                                                      15
                                       België
                                                      5
                                                     12
                                       China
                                                      5
                                                     11
                                      Spanje
                                                     8
                                                     8
                                     Australië
                                                    6
                                                      5                                                               Werkenden
                                   Nederland                                                                          Gepensioneerden
                                                     3
                                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 57
12. Zal het officiële pensioenstelsel nog bestaan als wij 75 zijn?
         Slechts een kleine groep Nederlanders vertrouwt erop dat het officiële pensioenstelsel nog zal bestaan als zij 75
         zijn. Natuurlijk is deze groep veel groter onder de gepensioneerden (voor wie 75 dichterbij is). Van de werkenden
         gelooft maar 23% dat het stelsel dan nog zal bestaan.




 % “Ja”                                      Werkenden                                                                     Gepensioneerden

                                                 23%                                                                              74%

                                                                                                                                              82




                                                              42                                                 45

                                  25
                                                19
                    13                                                       0
                   25-34        35-44        45-54 jr.     55-64 jr.        65+           70+
                    y,o,         y,o,                                                                          55-64 jr.                      65+




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd




               Vr.39a Werkenden en gepensioneerden: Gelooft u dat het officiële pensioenstelsel nog
               zal bestaan waanneer u 75 jaar bent?                                                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 58
12. Zal het officiële pensioenstelsel nog bestaan als wij 75 zijn? (1/2)
    Nederland is van alle landen het meest pessimistisch over het officiële pensioenstelsel.


                       25-34 jr.                                   35-44 jr.                                    45-54 jr.

                   % “Ja”                                     % “Ja”                                        % “Ja”

         China                             87      China                         90        China                            85

      Australië                       65          Spanje                    67             België                          75

        Spanje                        62         Australië                  64            Spanje                       73

          Italië                   54                Italië               60            Australië                      73

         België                    54              België                 59                 Italië                    66

         Japan                   45                Japan               52               Frankrijk                     63

      Frankrijk                  43              Frankrijk             50                  Japan                      61

     Verenigd                                   Verenigd                               Verenigd
                             39                                      46                                           51
     Koninkrijk                                 Koninkrijk                             Koninkrijk

      Duitsland             34                  Verenigde
                                                                34                     Duitsland                 46
                                                 Staten
     Verenigde                                                                         Verenigde
                            31                  Duitsland       34                                              43
      Staten                                                                            Staten
                                                                                                                                 Werkenden
     Nederland              13                  Nederland     25                       Nederland           19

                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 59
12. Zal het officiële pensioenstelsel nog bestaan als wij 75 zijn? (2/2)
    De negatieve verwachtingen van het officiële pensioen leven ook bij de gepensioneerden.


                               55-64 jr.                                        65 jr. en ouder

                           % “Ja”                                             % “Ja”

               China                               90         China                             93

             Frankrijk                         85             België                            93

               België                          84           Frankrijk                          89

               Japan                          76            Australië                          89

            Duitsland                         76             Spanje                            88

              Spanje                          74              Japan                            86

           Verenigde
                                          71               Duitsland                           86
            Staten

             Australië                    70               Verenigd
                                                                                               85
                                                           Koninkrijk

                 Italië                  64               Nederland                         82

            Verenigd                                       Verenigde
                                         62                                                79
            Koninkrijk                                      Staten

           Nederland                45                          Italië                    73                   Gepensioneerden
                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 60
13. Verwacht men de komende 10 jaar pensioenhervormingen?
          Mensen verwachten inderdaad binnen 10 jaar een hervorming van het officiële pensioenstelsel in Nederland. Deze
          verwachting is onder de gepensioneerden sterker dan in 2005. In de ogen van de Nederlanders is de meest
          waarschijnlijke hervorming een verhoging van het aantal jaren dat men moet werken.



                                                       Werkenden                                                       Gepensioneerden



                                                       23%
                                                                                                                           44%
                                                                                                                                        56%
                                                                 77%
                                                                                                       Ja
                                                                                                       Nee
 Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd

                                                                     % “Ja”


                                           Verhoging van het                                                          73
                                            aantal jaren dat
                                           men moet werken                                                       68
Basis: n= 233 werkend, n=170
gepensioneerden die menen dat er de
komende 10 jaar een hervorming van het
pensioenstelsel komt

                                                                                                  43                        Hoogste klasse: 58%
                                            Verlaging van de
                                            staatspensioenen
                                                                                           34
                                                                                                                                                          Werkenden
               Vr.38 Werkenden en gepensioneerden: Verwacht u de komende 10 jaar een grote hervorming van
                                                                                                                                                          Gepensioneerden
               het pensioenstelsel?
               Vr.39 Zal die hervorming leiden tot…?                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 61
13. Verwacht men de komende 10 jaar pensioenhervormingen? (1/2)
   Vergeleken met het buitenland verwachten tamelijk veel mensen in Nederland een hervorming van het
   pensioenstelsel binnen 10 jaar.



                                                 % “Ja”
                                                                                      86
                                      Italië
                                                                            71
                                                                              78
                                    China
                                                                             74
                                                                                 78
                                  Frankrijk
                                                                       65
                                                                                 77
                                 Nederland
                                                                  56
                                                                                 77
                                    België
                                                                       62
                                 Verenigd                                   72
                                 Koninkrijk                            65
                                                                            72
                                  Australië
                                                                   60
                                                                            70
                                   Spanje
                                                                  55
                                                                            69
                                    Japan
                                                                             72
                                 Verenigde                      54
                                  Staten                        53
                                                                                                              Werkenden
                                                             48                                               Gepensio-
                                 Duitsland
                                                            44                                                neerden
                                                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 62
13. Verwacht men de komende 10 jaar pensioenhervormingen? (2/2)
   In de meeste landen verwacht men zowel langer te moeten gaan werken als een lagere pensioenuitkering te zullen
   ontvangen. In Nederland wordt dat laatste minder verwacht.


     Verhoging van het aantal jaren dat men moet werken              Verlaging van de staatspensioenen
                          %                                                   %
          Verenigd                            93                                                           98
                                                               Japan
          Koninkrijk                          92                                                          93
                                             90                                                       88
           Australië                                        Duitsland
                                             90                                                       89
                                             88                                                      80
              Japan                                         Australië
                                             86                                                      78
                                            87                                                   75
              België                                        Frankrijk
                                           79                                              54
          Verenigde                          86            Verenigde                            73
           Staten                             90            Staten                              71
                                            84             Verenigd                            73
           Duitsland
                                           78              Koninkrijk                        64
                                            84                                                  67
           Frankrijk                                           België
                                            84                                         50
                                        73                                              54
          Nederland                                           Spanje
                                       68                                              48
                                      64                                                53
               Italië                                           Italië
                                        73                                             49
                                      61                                              43
             Spanje                                        Nederland
                                      61                                            34
                                                                                                                Werkenden
                                45                                             21
              China                                            China                                            Gepensioneerden
                                 48                                           16
                                                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 63
14. Zouden de landen van de Europese Unie een gemeenschappelijk
    pensioenstelsel moeten hebben?
        66% van de werkenden en 60% van de gepensioneerden is tegen een gemeenschappelijk pensioenstelsel voor de
        Europese Unie. Jongeren denken er iets positiever over.



                                        Werkenden                                                                Gepensioneerden




                                                                                    < 45: 28%
                                                         34%                        45+: 42%
                                                                                                                                    40%

                                     66%                                                                            60%

                                                                                                  Ja
                                                                                                  Nee




Basis: n= 100 werkend, n=100 gepensioneerd




              Vr.39b Werkenden en gepensioneerden: Zou er één gemeenschappelijk pensioenstelsel
              moeten komen voor alle landen van de Europese Unie?                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 64
14. Zouden de landen van de Europese Unie een gemeenschappelijk
    pensioenstelsel moeten hebben?
   In vergelijking met alle Europese landen stuit het idee van een gemeenschappelijk Europees pensioenstelsel in
   Nederland op de meeste weerstand. Dit bevestigt nog eens de Nederlandse euroscepsis.


                                                % “Ja”

                                                                                     86
                                   Portugal
                                                                                          94

                                                                                78
                                    Spanje
                                                                                     86

                                                                           66
                                       Italië
                                                                                77

                                                                     51
                                   Frankrijk
                                                                          64

                                                                    49
                                     België
                                                                          62

                                  Verenigd                     42
                                  Koninkrijk                  38

                                                              39
                                  Duitsland
                                                                45

                                                         34
                                  Nederland
                                                              40



                                                                                                                   Werkenden
                                                                                                                   Gepensioneerden
                                                                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 65
Pensioen en gezondheid: denken gepensioneerden
anders over gezondheid?
Werkenden tegenover Gepensioneerden




                        "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 66
1.      Zijn mensen tevreden over de gezondheidszorg in hun land?
        De overgrote meerderheid is tevreden over de gezondheidszorg in Nederland.




                                                             Erg tevreden                       Tamelijk ontevreden
                                                             Tamelijk tevreden                  Heel ontevreden
                                                                                                Geen antwoord



                              Werkenden                                                                                    Gepensioneerden
                                        %                                                                                                %
                                        8
                                                                                                                                        14


                                                            63
                                       55                                                                                                             70
                                                                                                                                        56




                                       25
                                                            37                                                                          21             30
                                       12                                                                                                8


Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd



             Vr.47 Werkenden en gepensioneerden: Hoe tevreden bent u over de kwaliteit van de gezondheidszorg die u
             in uw land geniet?                                                                                  "AXA   Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 67
1.   Zijn mensen “erg tevreden” over de gezondheidszorg in hun land?
     Internationaal gezien is de tevredenheid in Nederland gering.


                                                    % “Erg tevreden”
                                                                      43
                                      Frankrijk
                                                                 33
                                     Verenigde                  31
                                      Staten                         39
                                     Verenigd                   29
                                     Koninkrijk                       40
                                                              28
                                        België                                                          Opmerking:
                                                             25
                                                          17                                            Bij het gebruik van
                                       Spanje
                                                           20                                           waarderingsschalen in
                                                       14                                               Aziatische landen zien
                                      Australië
                                                        17                                              we vaak dat de
                                                     10                                                 „bovenste vakjes‟ als
                                          Italië                                                        gevolg van culturele
                                                      12
                                                      9
                                                                                                        en semantische
                                     Duitsland                                                          verschillen minder
                                                      13
                                                                                                        vaak worden
                                                      8
                                    Nederland
                                                       14
                                                                                                        aangekruist, hetgeen
                                                                                                        de interpretatie van de
                                                     6
                                        Japan                                                           uitkomsten bemoeilijkt.
                                                      8
                                                       4
                                        China
                                                       5
                                                                                                                   Werkenden
                                                                                                                   Gepensioneerden
                                                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 68
2.      Wat voor ziektekostenverzekering heeft men?
        90% van de werkenden en circa 85% van de gepensioneerden zegt aanvullend verzekerd te zijn tegen ziektekosten.




                                                                              % “Ja”




                                                                                                          90



                                                     Individuele
                                                    aanvullende
                                                  zorgverzekering
                                                        (AV)



                                                                                                        86




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                              Werkenden
                                                                                                                                              Gepensioneerden
               Vr.46 Werkenden en gepensioneerden: Wat voor ziektekostenverzekering hebt u?   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 69
3.      Voelt men zich gezond?
         De Nederlanders voelen zich gezond, op een klein deel van de bevolking na. Onder de gepensioneerden is het
         percentage „ongezond‟ (natuurlijk?) hoger.




                                                                     Heel gezond   Ongezond
                                                                     Gezond        Heel ongezond
                                                                                   Geen antwoord



                                                Werkenden                             Gepensioneerden
                                                           %                                       %


                                                          25                                       22


                                                                                                               70       Man: 75%; vrouw: 65%
                                                                         84
                                                                                                   49
                                                          59




                                                                                                   23          30
                                                          15             16
                                                                                                   7
                                                           2

Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd




             Vr.43 Werkenden en gepensioneerden: Voelt u zich ...?                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 70
3.   Voelt men zich “heel gezond”?
     Vanuit internationaal oogpunt voelt de werkende bevolking van Nederland zich niet “heel gezond”; de
     gepensioneerden voelen zich gematigd gezond. Dit stemt overeen met hun geringe tevredenheid over de
     gezondheidszorg.


                                                  % mensen dat zich heel gezond voelt
                                   Verenigde                           46
                                    Staten                           40
                                                                     42
                                        Italië
                                                           23
                                   Verenigd                          39
                                   Koninkrijk                   32

                                    Frankrijk
                                                                32                                      Opmerking:
                                                    13
                                                                                                        Bij het gebruik van
                                                                31
                                    Australië
                                                                31
                                                                                                        waarderingsschalen in
                                                                                                        Aziatische landen zien
                                                            29
                                      China                                                             we vaak dat de
                                                     14
                                                                                                        „bovenste vakjes‟ als
                                                            29                                          gevolg van culturele
                                   Duitsland
                                                    12
                                                                                                        en semantische
                                                            27                                          verschillen minder
                                      België
                                                      16                                                vaak worden
                                                           26                                           aangekruist, hetgeen
                                     Spanje
                                                      17                                                de interpretatie van de
                                                           25                                           uitkomsten bemoeilijkt.
                                   Nederland
                                                          22
                                                                                                                    Werkenden
                                                     14
                                      Japan                                                                         Gepensioneerden
                                                     15
                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 71
4.      Wat doet men om gezond te blijven?
        Een gezond dieet, voedingssupplementen en vitaminen (vooral bij vrouwen), training/sport (vooral bij mannen) en
        „actief leven‟ zijn de meest gehoorde activiteiten die mensen ondernemen om gezond te blijven. Training en sport
        zijn populairder onder de 45 jaar. Vergeleken met 2005 zijn nog meer werkenden gezond gaan eten.


                                                                                    % “Ja”
                                                                                                               71   Man: 64%; vrouw: 77%
                            Gezond dieet, supplementen, vitaminen                                        57         Man: 51%; vrouw: 65%

                                                                                                          59        Man: 65%; vrouw: 54%, < 45: 65%; 45+: 52%
                                                                  Training/sport                    43              Man: 49%; vrouw: 35%, < 65: 57%; 65+: 39%
                                                                                                                    Middenkader: 56%
                                                                                               21                   < 45: 17%; 45+: 26%
                                                                      Actief leven                  43
                                                                                        14
                                                                        Niet roken
                                                                                        13
                                                                                       11
                                                                            Anders
                                                                                       9
                                                                                       7
                                                                     Niet drinken
                                                                                       7
                                                                                       7
                                             Goed slapen, op tijd naar bed                     10
                                                                                         6
                                                              Stress vermijden          4
                                                                                        4
                                                                           Werken      1
                                                                                        4
                                             Goede medische verzorging
                                                                                        9
                                                                                       1
                                                         Vervuiling vermijden

                                                                                           5
                                                                               Niets
                                                                                           5
Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                       Werkenden
                                                                                                                                                       Gepensioneerden
             Vr.44 Werkenden en gepensioneerden: Wat doet u om gezond te blijven?
             [OPEN VRAAG]                                                                           "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 72
4.     Wat doet men om gezond te blijven? (1/2)
       De Nederlanders blijven gezond dankzij een gezond dieet, dat veel vaker wordt genoemd dan in enig ander land.
       Sport wordt juist minder vaak genoemd als gezonde activiteit, even vaak als „actief leven‟.

            Gezond dieet, voedings-
                                                              Training/sport                                 Actief leven
            supplementen, vitaminen
                      %                                            %                                              %
                                      71                                            76                              30
     Nederland                                     China                                        Australië
                                57                                                  76                               41
     Verenigde                     67           Verenigde                          76          Verenigd            27
      Staten                       67            Staten                          64            Koninkrijk            43
                                   66                                             74                               21
      Australië                                  Australië                                    Nederland
                                   63                                            67                                     43
     Verenigd                   57              Verenigd                            72                             21
                                                Koninkrijk                     59               Frankrijk
     Koninkrijk                  63                                                                                     41
                                 57                                              67           Verenigde             16
       Spanje                                   Duitsland
                                51                                                71           Staten              26
                             45                                                  65                                 15
     Duitsland                                   Frankrijk                                        China
                              48                                                 62                                23
                           44                                                  59                                     14
        China                                   Nederland                                         België
                          39                                             43                                           33
                           37                                                  59                                     8
        Japan                                      België                                        Spanje
                          33                                                   60                                      17
                        33                                                 52                                       8
      Frankrijk                                   Spanje                                            Italië
                       24                                                41                                          17
                        31                                                  46                                      7
          Italië                                     Italië                                    Duitsland
                       22                                              32                                           11
                                                                                                                             Werkenden
                       28                                               39                                         3
        België                                     Japan                                          Japan                      Gepensioneerden
                      19                                                     55                                     10
                                                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 73
4.      Wat doet men om gezond te blijven? (2/2)
        Niet roken (toegenomen ten opzichte van 2005) scoort relatief hoog in Nederland, vergeleken bij andere landen.


                                        Goed slapen, op tijd
                   Niet roken                                                Niet drinken                    Niets
                                            naar bed
                         %                         %                                 %                          %
                             14                          22                              11                           19
     Nederland                       China                       Spanje                          Japan
                             13                          20                              12                          12
     Verenigd                12                         17     Verenigd                  10                           16
                                     Japan                                                         Italië
     Koninkrijk              12                        9       Koninkrijk                12                           15
                             11                      7                                 9                             13
       Spanje                     Nederland                         Italië                      Spanje
                             11                      10                                11                            10
                             10                     6                                 7                              13
      Australië                     Spanje                     Nederland                       Frankrijk
                             9                      2                                 7                             7
                             9    Verenigde          4                                6                             11
          Italië                   Staten            4         Duitsland                         België
                             12                                                       7                             7
                             8                       4         Verenigde              5                            9
     Duitsland                     Frankrijk                                                  Duitsland
                             7                       5          Staten                5                           3
     Verenigde               7                       4                                5                           5
                                   Australië                    Frankrijk                     Nederland
      Staten                 8                       6                                4                           5
                           6      Verenigd           3                                5       Verenigd            5
      Frankrijk                   Koninkrijk         3          Australië
                           4                                                          5       Koninkrijk          5
                           5                         3                                4                           4
        België                         Italië                     China                          China
                           4                         5                                4                           4
                           4                        3                                 4       Verenigde           4
        China                        België                       Japan
                           4                        2                                 4        Staten             7
                          1                         2                                 4                           3        Werkenden
        Japan                     Duitsland                       België                       Australië
                          3                         1                                 4                           4        Gepensioneerden
                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 74
  Wat doet men om gezond te blijven? (samenvatting)


           Germany            Italy           Spain             UK            France          Belgium         Netherlands          USA             China             Japan           Australia

Working
                                           Healthy diet,                                                      Healthy diet,
           Exercise /      Exercise /                       Exercise /       Exercise /       Exercise /                        Exercise /        Exercise /        Exercise /       Exercise /
                                             dietary                                                            dietary
     st      sports          sports                           sports           sports           sports                            sports            sports            sports           sports
 1                                         supplements                                                        supplements

              67%             46%              57%             72%              65%              59%              71%              76%               76%               39%              74%
          Healthy diet,   Healthy diet,                    Healthy diet,    Healthy diet,    Healthy diet,                     Healthy diet,    Healthy diet,     Healthy diet,     Healthy diet,
                                            Exercise /                                                         Exercise /
            dietary         dietary                          dietary          dietary          dietary                           dietary          dietary           dietary           dietary
 2nd      supplements     supplements
                                              sports
                                                           supplements      supplements      supplements
                                                                                                                 sports
                                                                                                                               supplements      supplements       supplements       supplements

              45%             31%              52%             57%              33%              28%              59%              67%               44%               37%              66%

          Good medical                                     Being active /   Being active /                    Being active /   Being active /   Sleep w ell, go   Sleep w ell, go   Being active /
                          Don't smoke        Working                                           Working
   rd        care                                            activities       activities                        activities       activities      to bed early      to bed early       activities
 3
              8%               9%              12%             27%              21%              18%              21%              16%               22%               17%              30%

Retired
                                           Healthy diet,   Healthy diet,                                      Healthy diet,    Healthy diet,
           Exercise /      Exercise /                                        Exercise /       Exercise /                                          Exercise /        Exercise /       Exercise /
                                             dietary         dietary                                            dietary          dietary
     st      sports          sports                                            sports           sports                                              sports            sports           sports
 1                                         supplements     supplements                                        supplements      supplements

              71%             32%              51%             63%              62%              60%              57%              67%               76%               55%              67%
          Healthy diet,   Healthy diet,                                                                                                         Healthy diet,     Healthy diet,     Healthy diet,
                                            Exercise /      Exercise /      Being active /   Being active /    Exercise /       Exercise /
            dietary         dietary                                                                                                               dietary           dietary           dietary
 2nd      supplements     supplements
                                              sports          sports          activities       activities        sports           sports
                                                                                                                                                supplements       supplements       supplements

              48%             22%              41%             59%              41%              33%              43%              64%               39%               33%              63%
                                                                            Healthy diet,    Healthy diet,
          Good medical    Being active /   Good medical    Being active /                                     Being active /   Being active /   Being active /                      Being active /
                                                                              dietary          dietary                                                            Avoid stress
   rd        care           activities        care           activities                                         activities       activities       activities                          activities
 3                                                                          supplements      supplements

              15%             17%              19%             43%              24%              19%              43%              26%               23%               14%              41%


                                                                                                  "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 75
5.      Welke sporten beoefent men?
        Wandelen/trektochten, fietsen en aerobics zijn populaire vormen van sportbeoefening. Wandelen en fietsen zijn
        vooral populair onder gepensioneerden. Ook tennis, zwemmen en voetbal genieten een zekere populariteit.
        Slechts een kwart van de ondervraagden doet helemaal niet aan sport.

                                                                                 % “Ja”

                                                                                    25         Hoogopgeleiden: 38%
                                             Wandelen, trektochten
                                                                                          38
                                                           Fietsen                 24          < 45: 19%; 45+: 29%
                                                                                          40
                                                                                 17            Man: 12%, vrouw: 22%
                          Aerobics, stretching, cardiotraining                                 Hoogste klasse: 22%
                                                                                   13
                                                            Tennis                11           Hoogste klasse: 20%
                                                                             5
                                                        Zwemmen               9
                                                                              8
                                                           Voetbal           6
                                                                        1
                                                               Golf      3
                                                                         3
                                                           Atletiek     2
                                                                        1
                                                       Watersport       1
                                                                        2
                                               Skiën/snowboarden        1
                                                                        1
                                                        Vechtsport      1

                                                         Basketbal      1

                                               IJshockey/schaatsen
                                                                        1
                                                                                     27        Lagere klassen: 38%
                                                              Geen
Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                    25
                                                                                                                                               Werkenden
                                                                                                                                               Gepensioneerden

              Q44a Werkenden en gepensioneerden: Welke sporten beoefent u?
                                                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 76
5.   Doen mensen aan sport?
     Nederland bevindt zich qua sportbeoefening in de middenmoot.




                                                   % Ja
                                                                     87
                                       China
                                                                     87
                                                                     81
                                     Frankrijk
                                                                    77
                                    Verenigde                    79
                                     Staten                     69
                                                                    79
                                    Duitsland
                                                                    78
                                                                 75
                                      Spanje
                                                                72
                                                                73
                                   Nederland
                                                                75
                                                               68
                                       België
                                                                72
                                    Verenigd                   67
                                    Koninkrijk            44
                                                            63
                                         Italië
                                                           54
                                                               62
                                     Australië
                                                               63
                                                          48
                                       Japan                                                                         Werkenden
                                                           58
                                                                                                                     Gepensioneerden
                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 77
     Welke sporten beoefent men? (samenvatting)
     Actieve Duitsers onttronen Hollanders!



            Germany              Italy           Spain              UK            France           Belgium         Netherlands           USA             China           Japan            Australia

Working
                                                                                                                                                       Aerobics,
                                                                                                 Other individual
             Cycling        Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking                       Walking, hiking Walking, hiking      stretching,   Walking, hiking Walking, hiking
 1st                                                                                                 sports
                                                                                                                                                     cardio-training

               37%               13%              34%              25%              30%               29%               25%              34%              42%             18%                32%

                              Football /                                                                                               Baseball /   Other individual Other individual Other individual
          Walking, hiking                       Sw imming       Sw imming          Cycling       Walking, hiking      Cycling
   nd                          soccer                                                                                                   softball        sports           sports           sports
 2
               29%               12%              23%              17%              26%               21%               24%              16%              38%             10%                11%
                              Aerobics,                                                                              Aerobics,                                                            Aerobics,
                                                                              Other individual                                                                          Baseball /
            Sw imming         stretching,        Cycling          Cycling                            Cycling         stretching,        Cycling      Walking, hiking                      stretching,
     rd                                                                           sports                                                                                 softball
 3                          cardio-training                                                                        cardio-training                                                      cardio-training

               20%               11%              13%              13%              19%               19%               17%              14%              37%              6%                 9%

Retired

             Cycling        Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking           Cycling        Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking Walking, hiking
     st
 1
               39%               25%              54%              26%              41%               43%               40%              25%              57%             34%                38%

                                                                                                                                                    Other individual Other individual
          Walking, hiking      Cycling          Sw imming       Sw imming          Cycling           Cycling       Walking, hiking        Golf                                               Golf
   nd                                                                                                                                                   sports           sports
 2
               35%               13%              13%              10%              16%               24%               38%              17%              44%             15%                13%
                              Aerobics,         Aerobics,                                                          Aerobics,                        Aerobics,
                                                              Other individual Other individual Other individual                 Other individual                                       Other individual
            Sw imming         stretching,       stretching,                                                        stretching,                      stretching,           Golf
     rd                                                           sports           sports           sports                           sports                                                 sports
 3                          cardio-training   cardio-training                                                    cardio-training                  cardio-training

               29%               6%                9%               7%              15%               21%               13%              13%              31%             10%                11%



                                                                                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 78
6.      Heeft men al plastische chirurgie ondergaan?
        De overgrote meerderheid van de Nederlanders heeft niets op met plastische chirurgie.




                                       Werkenden                                                                Gepensioneerden



                                                    6%                                                                         8%




                                              94%                                                                          92%
                                                                                                 Ja
                                                                                                 Nee




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd




              Vr.44c Werkenden en gepensioneerden: Hebt u om wat voor reden dan ook plastische
              chirurgie ondergaan?                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 79
6.   Heeft men al plastische chirurgie ondergaan?
     Toch is het percentage Nederlanders dat plastische chirurgie heeft ondergaan, internationaal gezien tamelijk hoog.




                                                    % “Ja”
                                                      9
                                      Australië
                                                     10
                                                      8
                                        België
                                                       4
                                                     6
                                    Nederland
                                                      8
                                                     6
                                      Frankrijk
                                                         4
                                     Verenigde           4
                                      Staten             4
                                                      4
                                       Spanje
                                                      3
                                                         4
                                     Duitsland
                                                         5
                                                      3
                                          Italië
                                                     1
                                     Verenigd         2
                                     Koninkrijk       2
                                                      2
                                        Japan

                                                     1                                                           Werkenden
                                        China
                                                     1                                                           Gepensioneerden
                                                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 80
7.     Zijn mensen van plan plastische chirurgie te laten uitvoeren om….
       Er jonger uitzien is voor 10% van de werkenden (17% van de vrouwen) een optie. Iets veranderen wat je niet leuk
       vindt is de overweging van 13% van de werkenden (opnieuw meer vrouwen). Voor gepensioneerden spelen deze
       beide mogelijkheden niet.
                                                                               Ja, zeker                         Nee, waarschijnlijk niet
                                                                               Ja, waarschijnlijk                Nee, zeker niet
                                                                                                                 Geen antwoord


                              Werkenden                                                                                            Gepensioneerden

                                                       Iets veranderen wat je                                                                      Iets veranderen wat je
     Er jonger uitzien                                      niet leuk vindt                                    Er jonger uitzien                        niet leuk vindt
            %                                                           %                                              %                                   %
                1                        Man: 3%                         3                         Man: 6%                 1        2                        1
                                                                                                                                                             2           2
                9              10        Vrouw: 17%                      9               13        Vrouw: 19%
                                                                                                                           3                                 2
                7                                                        6




                               90                                                                                       95          98                      95           98
              83                                                                         87
                                                                        81




                                    Ten minste                                                                                       Ten minste
                                    één reden:                                                                                       één reden:
                                               Man: 8%
                                       17 %    Vrouw: 26%                                                                               3 %

           Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd

           Q44b Werkenden en gepensioneerden: Zou u zeker, waarschijnlijk, waarschijnlijk niet of zeker niet
           overwegen plastische chirurgie te ondergaan om de volgende reden(en):
                                                                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 81
7.   Zijn mensen van plan plastische chirurgie te laten uitvoeren om…
     Nederland neemt geen hoge positie in bij het overwegen van plastische chirurgie. Opmerkelijk zijn de lage scores
     van België en Australië, omdat plastische chirurgie in deze landen juist veel wordt toegepast.

                                      Er jonger uitzien                               Iets veranderen wat je
                                                                                           niet leuk vindt
                         % “Ja, zeker” + ”Ja, waarschijnlijk”                   % “Ja, zeker” + ”Ja, waarschijnlijk”
                                          21                                                          34
              Japan                                                Japan
                                  6                                                     9
                                  11                            Verenigde                        24
              China
                                  7                              Staten                         21
                                  11                                                            20
             Spanje                                               Spanje
                                  7                                                    10
                                  10                                                       15
          Nederland                                                China
                                  2                                                    7
           Verenigd                9                            Verenigd                 15
           Koninkrijk              4                            Koninkrijk              9
           Verenigde              8                                                      13
            Staten                8                             Nederland
                                                                                        2
                                  7                                                        13
                Italië                                               Italië
                                   3                                                       4
                                    5                                                   12
              België                                               België
                                   3                                                     5
                                      4                                                 12
            Frankrijk                                            Australië
                                      4                                                 8
                                   4                                                   10
            Australië                                            Frankrijk
                                  8                                                    7
                                   3                                                   6                                     Werkenden
           Duitsland                                            Duitsland
                                  1                                                        5                                 Gepensioneerden
                                                                              "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 82
8.      Wat zijn de meningen over plastische chirurgie?
        Het verzet tegen plastische chirurgie is niet erg groot in Nederland. De meeste mensen denken dat je je tot
        plastisch chirurgie wendt omdat je niet tevreden bent met jezelf. Een aanzienlijk percentage onderschrijft ook de
        stelling: “Dankzij plastische chirurgie kan ik er jonger uitzien”.




                                                                                       % mee eens

                                                                                                                                    Man: 75%; vrouw: 64%
                                                                                                                           69
                                                   Mensen die plastische chirurgie willen                                           Lagere sociale klassen: 79%
                                                   voelen zich niet tevreden met zichzelf
                                                                                                                               72


                                                                                                                          64
                                                     Dankzij plastische chirurgie kan ik er
                                                                 jonger uitzien
                                                                                                                44                  Man: 49%; vrouw: 38%




                                                                                                               42                   < 45: 47%; 45+: 36%
                                               Plastische chirurgie kan mijn sex-appeal
                                                     of verleidingskracht vergroten
                                                                                                        26                          Hoogste sociale klasse: 40%



                                                                                                                                    Lagere sociale klassen: 53%
                                                                                                              39
                                                  Alleen rijke beroemde mensen kunnen                                               < 45: 31%; 45+: 48%
                                                   zich plastische chirurgie veroorloven                                            Man: 51%; vrouw: 61%
                                                                                                                     56             Lagere sociale klassen: 66%




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                          Werkenden
                                                                                                                                                          Gepensioneerden
              Vr.44d Werkenden en gepensioneerden: Ik lees u enkele uitspraken over plastische
              chirurgie voor. Vertel bij elke uitspraak of u het ermee eens bent of niet.           "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 83
8.   Wat zijn de meningen over plastische chirurgie? (1/2)
     Het enthousiasme over de mogelijkheid er jonger uit te zien is in Nederland het grootst. Dit wijst op een positieve
     houding ten opzichte van plastische chirurgie.

                   Mensen die plastische chirurgie willen                      Dankzij plastische chirurgie
                   voelen zich niet tevreden met zichzelf                        kan ik er jonger uitzien

                              % mee eens                                                % mee eens
                                                88                                                   64
             Spanje                                             Nederland
                                               81                                              44
                                                  85                                            52
                Italië                                              China
                                             71                                                44
           Verenigd                            83                                              42
           Koninkrijk                         77                   Spanje
                                                                                                46
                                                  83                                           41
            Frankrijk                                               Japan
                                                  84                                     23
                                               83                                             39
           Australië                                              Frankrijk
                                               81                                             38
                                              79                                              36
              België                                                  Italië
                                              78                                         23
                                              78                                            35
           Duitsland                                                België
                                              81                                            34
          Verenigde                          72                  Verenigd                 29
           Staten                             75                 Koninkrijk              24
                                             69                                         25
          Nederland                                              Duitsland
                                             72                                        18
                                          68                    Verenigde              18
              Japan
                                         60                      Staten                13
                                        53                                             18                          Werkenden
              China                                              Australië                                         Gepensioneerden
                                        55                                             18
                                                                  "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 84
8.   Wat zijn de meningen over plastische chirurgie? (2/2)
     Ook de top-2-positie bij het vergroten van sex-appeal getuigt van een positieve houding. Plastische chirurgie
     wordt nog steeds grotendeels beschouwd als iets voor rijke beroemdheden.

                  Plastische chirurgie kan mijn sex-               Alleen rijke beroemde mensen kunnen
                 appeal of verleidingskracht vergroten              zich plastische chirurgie veroorloven

                             % mee eens                                            % mee eens
                                            62                                                      67
             China                                                 China
                                     40                                                                  79
                                     42                                                   41
          Nederland                                            Duitsland
                                26                                                             60
                                     42                                                  39
             Japan                                             Nederland
                               24                                                              56
                                     39                                                  39
             Spanje                                               België
                                       49                                                      55
                                  36                                                  34
               Italië                                             Spanje
                                26                                                              64
          Verenigde                35                                                 33
           Staten             19                                Frankrijk
                                                                                               58
                                 32                                                  30
             België                                                 Italië
                                26                                                         50
          Verenigd              31                                                   27
          Koninkrijk           24                               Australië
                                                                                               54
                               26                                                   25
           Australië                                              Japan
                              20                                                     33
                              23                               Verenigde            23
           Frankrijk
                              21                                Staten               30
                              20                               Verenigd             23                          Werkenden
          Duitsland                                                                                             Gepensioneerden
                             15                                Koninkrijk                 41
                                                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 85
8.      Hoe staan we tegenover ons uiterlijk?
        Bijna 90% van de Nederlanders kleedt zich altijd met zorg. Waar Nederlandsers niet van houden is daadwerkelijk
        cosmetica of medcijnen kopen om verouderingseffecten tegen te gaan.




                                                                                           % mee eens

                                     Ik let altijd op wat ik                                                        88           Man: 82%; vrouw: 95%

                                             aantrek                                                               84            Man: 76%; vrouw: 93%, zuid: 93%

                                                                                                                                 < 45: 55%; 45+: 73%, zuid: 74%
                                    Iedereen dient                                                      63                       Lagere sociale klassen: 74%
                                 aandacht te besteden
                                  aan zijn/haar uiterlijk                                                     78                 Man: 73%; vrouw: 85%


                                   Ik koop regelmatig                       17                                                   Man: 5%; vrouw: 29%
                                    cosmetica tegen
                                                                            16                                                   Man: 1%; vrouw: 33%
                                  verouderingseffecten

                                 We moeten doen wat
                                  we kunnen om een                      3
                                   verouderd uiterlijk                                                                           < 65: 8%; 65+: 18%
                                                                            16
                                     tegen te gaan                                                                               Man: 10%; vrouw: 22%
                                  Ik gebruik middelen
                                    (Ginseng, DHEA,                   1
                                    vitamines) tegen                   2
                                 verouderingseffecten


Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                         Werkenden
                                                                                                                                                         Gepensioneerden
              Vr.44e Werkenden en gepensioneerden: Ik lees u enkele uitspraken over uw uiterlijk
              voor. Vertel bij elke uitspraak of u het ermee eens bent of niet.                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 86
8.      Hoe staan we tegenover ons uiterlijk? (1/2)
        Ogenschijnlijk zijn de Nederlanders zich van alle deelnemers het meest bewust van de manier waarop ze zich
        kleden. Tegelijkertijd maakt het hen niet veel uit hoe anderen zich kleden.

                                                                    Iedereen dient aandacht te                       Ik koop regelmatig cosmetica
                   Ik let altijd op wat ik aantrek
                                                                   besteden aan zijn/haar uiterlijk                   tegen verouderingseffecten

                    % mee eens                                              % mee eens                                        % mee eens
                                        88                                                       95                               44
     Nederland                                       Duitsland                                            China
                                       84                                                        96                             32
                                          88                                                     94                             34
     Duitsland                                          China                                            Spanje
                                           92                                                    93                             33
                                       82                                                      88                             25
        België                                            Italië                                          België
                                        86                                                      91                            25
     Verenigd                         79                                                     85                               23
     Koninkrijk                        83              Spanje                                               Italië
                                                                                                  98                          24
     Verenigde                        78             Verenigde                              77                                23
      Staten                           82                                                              Duitsland
                                                      Staten                                     91                           22
                                      78             Verenigd                               77         Verenigde             20
       Spanje
                                       83            Koninkrijk                                  89     Staten               21
                                     75                                                     76         Verenigd              19
        China                                           België
                                    70                                                           89    Koninkrijk            17
                                    71                                                    75                                 19
      Australië                                       Australië                                         Frankrijk
                                      81                                                         90                          23
                                    70                                                 63                                    17
      Frankrijk                                      Nederland                                         Nederland
                                      79                                                    78                               16
                                   68                                                  63                                      13
          Italië                                      Frankrijk                                         Australië
                                     77                                                      86                              17
                            41                                                    44                                           12         Werkenden
        Japan                                           Japan                                             Japan                           Gepensioneerden
                             46                                                  41                                          18
                                                                                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 87
8.   Hoe staan we tegenover ons uiterlijk? (2/2)
     De aanschaf van cosmetica of het gebruik van middelen om verouderingseffecten te voorkomen is bijzonder
     impopulair in Nederland, ook invergelijking met andere landen.

                  We moeten doen wat we kunnen om                   Ik gebruik middelen (Ginseng, DHEA,
                  een verouderd uiterlijk tegen te gaan             vitamines) tegen verouderingseffecten

                              % mee eens                                         % mee eens
                                                66                                    30
              China                                             China
                                                 73                                    34
                                           51                                       12
             Spanje                                               Italië
                                                  80                                10
                                     33                     Verenigde              10
                Italië
                                          49                 Staten               6
                                     33                      Verenigd              9
            Frankrijk
                                           55                Koninkrijk           6
                                     33                                           7
              België                                           Spanje
                                          49                                      6
           Verenigd                 31                                            7
                                         44                  Australië
           Koninkrijk                                                             10
          Verenigde              27                                               6
                                  33                            Japan
           Staten                                                                  9
                                 27                                               6
           Duitsland                                         Duitsland
                                          45                                          13
                                20                                               6
            Australië                                         Frankrijk
                                     33                                          3
                                 10                                              5
              Japan                                             België
                                 11                                              7
                               3                                                1                             Werkenden
          Nederland                                         Nederland                                         Gepensioneerden
                               16                                               2
                                                              "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 88
9.      Wat bedreigt de gezondheid?
        Vervuiling, stress en roken worden het meest genoemd als factoren die de gezondheid beinvloeden.
        Gepensioneerden vinden deze bedreigingen nog belangrijker dan in 2005. Voor de werkenden is roken gevaarlijker
        worden ten opzichte van 2005.


                                                                    % “Ja”

                                                                                                                70    Oost: 58%
                                                  Vervuiling
                                                                                                                70    3 steden: 83%, Hoogste sociale klasse: 56%



                                                                                                                      Man: 62%; vrouw: 76%, < 45: 65%; 45+: 74%
                                                                                                                69
                                                                                                                      3 steden: 83%
                                                      Stress
                                                                                                           63         Man: 56%; vrouw: 71%



                                                                                                                      Man: 59%; vrouw: 72% : Oost: 51%
                                                                                                            66        Middenkader: 77%, Hoogopgeleiden: 54%,
                                                       Roken
                                                                                                            67        Man: 63%; vrouw: 72%, Hoogste sociale klasse: 53%



                                             Fastfood, kant-                                          55              Man: 50%; vrouw: 60%

                                               en-klaar-
                                                                                                                      Middenklasse: 57%, Lagere sociale klassen: 38%,
                                               maaltijden                                       47


                                                                                                48
                                                     Alcohol
                                                                                                   51                 < 65: 60%; 65+: 48%



Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                               Werkenden
                                                                                                                                                               Gepensioneerden
               Vr.45 Werkenden en gepensioneerden: Welke van de volgende factoren bedreigen volgens u uw
               persoonlijke gezondheid?                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 89
9.   Wat bedreigt de gezondheid? (1/2)
     Opmerkelijk is dat de Nederlanders zich de minste zorgen lijken te maken over vervuiling, stress en roken.



                          Vervuiling                                Stress                                    Roken
                      %                                             %                                         %
                                                 97                                   97                                      93
          China                                         Spanje                               Spanje
                                                 97                                  94                                       92
                                               97     Verenigde                      94                                       93
       Frankrijk                                                                           Duitsland
                                              94       Staten                       90                                        90
                                                 95                                 94                                        92
         Spanje                                       Duitsland                               China
                                                 97                                86                                         91
                                             93                                      92                                      91
           Italië                                        Japan                              Frankrijk
                                             90                                    81                                       86
                                             92                                     92     Verenigde                        87
          België                                       Frankrijk
                                            86                                     84       Staten                          86
                                             91                                     89                                     87
       Duitsland                                       Australië                              Japan
                                             91                                    83                                     80
                                             88                                    88                                     83
       Australië                                         China                              Australië
                                            82                                     86                                    76
      Verenigde                             87        Verenigd                   88        Verenigd                     78
       Staten                               84        Koninkrijk               78          Koninkrijk                  68

          Japan
                                            85                                  88                                      76
                                                           Italië                               Italië
                                            83                                 80                                      66
      Verenigd                              82                                      87                                   76
      Koninkrijk                                         België                               België
                                            83                                75                                        69
                                                                                                                                     Werkenden
      Nederland
                                       70                                     69                                       66
                                                      Nederland                            Nederland                                 Gepensio-
                                       70                                    63                                        67            neerden
                                                                        "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 90
9.   Wat bedreigt de gezondheid? (2/2)
     Hetzelfde kan worden gezegd over de gevaren van fastfood en alcohol. Ook hierover maken de Nederlanders zich
     de minste zorgen. Het illustreert opnieuw hun optimistische kijk op de toekomst.


                      Fastfood, kant-en-klaar-maaltijden                           Alcohol

                                    %                                              %
                                                     90                                            89
                     Spanje                                       Spanje
                                                    87                                             89
                  Verenigde                        85                                           85
                   Staten                         79             Frankrijk
                                                                                                83
                                                 81                                             83
                      China                                     Duitsland
                                                 78                                             82
                                                  81            Verenigde                      76
                   Duitsland
                                                  82             Staten                       69
                                                 81                                           73
                   Australië                                        China
                                                72                                            74
                  Verenigd                     76               Verenigd                    71
                  Koninkrijk                  66                Koninkrijk                56
                                                75                                         68
                   Frankrijk                                     Australië
                                                79                                        58
                                              66                                           62
                      Japan                                        België
                                               70                                          62
                                             65                                           60
                       Italië                                        Italië
                                            61                                            61
                                            61                                          49
                      België                                       Japan
                                            62                                           54
                                           55                                                                  Werkenden
                  Nederland                                                             48
                                          47                    Nederland                                      Gepensioneerden
                                                                                        51
                                                              "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 91
  Wat bedreigt de gezondheid? (samenvatting)


          Germany       Italy      Spain         UK       France      Belgium     Netherlands     USA        China        Japan      Australia

Working

           Stress     Pollution    Stress      Stress     Pollution   Pollution    Pollution     Stress     Pollution    Stress       Stress
     st
 1
            94%         93%         97%         88%         97%         92%          70%          94%         97%         92%          89%

          Smoking      Stress     Pollution   Pollution    Stress      Stress       Stress      Pollution   Smoking     Smoking      Pollution
   nd
 2
            93%         88%         95%         82%         92%         87%          69%          87%         92%         87%          88%

          Pollution   Smoking     Smoking     Smoking     Smoking     Smoking      Smoking      Smoking      Stress     Pollution    Smoking
     rd
 3
            91%         76%         93%         78%         91%         76%          66%          87%         88%         85%          83%

Retired

          Pollution   Pollution   Pollution   Pollution   Pollution   Pollution    Pollution     Stress     Pollution   Pollution     Stress
 1st
            91%         90%         97%         83%         94%         86%          70%          90%         97%         83%          83%

          Smoking      Stress      Stress      Stress     Smoking      Stress      Smoking      Smoking     Smoking      Stress      Pollution
   nd
 2
            90%         80%         94%         78%         86%         75%          67%          86%         91%         81%          82%

           Stress     Smoking     Smoking     Smoking      Stress     Smoking       Stress      Pollution    Stress     Smoking      Smoking
     rd
 3
            86%         66%         92%         68%         84%         69%          63%          84%         86%         80%          76%



                                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 92
Is het pensioen een gelukkige tijd in het leven?
Welke factoren zijn hierop van invloed?
Werkenden tegenover Gepensioneerden




                            "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 93
1.      Zijn mensen gelukkig?
         Bijna alle Nederlanders vinden zichzelf gelukkig. Hoewel het geluk met het klimmen der jaren lijkt af te nemen, is
         iedereen over het algemeen gelukkig. Het geluk lijkt zelfs nog wat toegenomen sinds 2005.


                                                                       Erg gelukkig                      Niet echt gelukkig
                                                                       Redelijk gelukkig                 Helemaal niet gelukkig
                                                                                                         Geen antwoord


                                                 Werkenden                                                       Gepensioneerden
                                                              %                                                               %


                                                                                          < 45: 45%
                                                              41                                                             36
                                                                                          45+: 35%



                                                                                    96                                                    93

                                                                                                                             57
                                                              56




                                                                                                                             4 2
                                                              3

                                                De erg gelukkigen (in %)                                           De erg gelukkigen (in %)


                                       51
                                                      40              36           35                               42
                                                                                                                                  35
Basis: n= 303 werkend, n=301 gepens.

                                   25-34 jr.      35-44 jr.        45-54 jr.      55+                            45-64 jr.     65+

              Vr.2 Werkenden en gepensioneerden: In hoeverre bent u over het algemeen gelukkig? Voelt u zich …    "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 94
1.   Zijn mensen “erg gelukkig”?
     Ook in vergelijking met buitenlanders zijn de Nederlanders „erg gelukkig‟. Bij de gepensioneerden is het
     percentage „erg gelukkige‟ mensen wat gematigder, maar van de werkenden zijn de Nederlanders het vaakst
     gelukkig.


                                                   % “Erg gelukkig”
                                                               41
                                   Nederland
                                                              36
                                    Verenigde                  38
                                     Staten                          51
                                    Verenigd                  36
                                    Koninkrijk                 40
                                                              34                                           Opmerking:
                                       België
                                                               37
                                                                                                           Bij het gebruik van
                                                              33
                                      Spanje
                                                      20
                                                                                                           waarderingsschalen in
                                                                                                           Aziatische landen zien
                                                            33
                                     Frankrijk                                                             we vaak dat de
                                                           31
                                                                                                           „bovenste vakjes‟ als
                                                              33                                           gevolg van culturele
                                     Australië
                                                                41
                                                                                                           en semantische
                                                      23                                                   verschillen minder
                                    Duitsland
                                                      21                                                   vaak worden
                                                     18                                                    aangekruist, hetgeen
                                       China
                                                    15                                                     de interpretatie van de
                                                    15                                                     uitkomsten bemoeilijkt.
                                         Italië
                                                    13
                                                    13                                                                   Werkenden
                                       Japan
                                                         10                                                              Gepensioneerden
                                                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 95
2.       Door welke factoren wordt geluk beïnvloed?
         Voor werkende mensen staat geluk in verband met voldoende pensioeninkomen, met voorbereid zijn op het
         pensioen en met gezondheid. Voor gepensioneerden is er een duidelijk verband met voldoende inkomen en
         gezondheid.

                                                         Werkenden                                         Gepensioneerden

                                        Erg gelukkig                  Redelijk gelukkig +             Erg gelukkig                Redelijk gelukkig +
                                       (=41%, n=123)                  ongelukkig (=59%,                                              ongelukkig
                                                                                                     (=36%, n=109)
                                                                           n=180)                                                  (=64%, n=192)


Vr.22 Voldoende                              84%                  ≠          73%                           84%              ≠             63%
pensioeninkomen
(niet gesteld aan huisvrouwen)




Vr.28 Werkenden: %
werkenden dat is                             87%                  ≠          73%                        37 jaar                        36 jaar
voorbereid op pensioen
(niet gesteld aan huisvrouwen)
                                                                                                   Vr.29 Gepensioneerden: Leeftijd waarop zij zich
                                                                                                   zijn gaan voorbereiden op hun pensioen




Vr.43 % gezonde mensen
                                             92%                  ≠          78%                           79%              ≠             66%



                significante discrepantie tussen erg gelukkige
               en redelijk gelukkige + ongelukkige mensen
                                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 96
Enkele andere kwesties
Werkenden tegenover Gepensioneerden




                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 97
1.      Laat men geld na aan anderen?
        Momenteel is 24% van de gepensioneerden van plan spaargeld aan te houden om het na te laten aan hun
        erfgenamen. Werkenden zijn dat in mindere mate van plan. Driekwart van hen denkt zijn spaargeld te moeten
        aanspreken.




                           Werkenden                                                                            Gepensioneerden


                              14%                                     < 65: 11%; 65+: 22%
                                                                                                                       19%
                      10%
                                                                                                                                      56%
                                                                                             Zuid: 38%
                                                                                                                     24%
                                             76%                                   Hoogopgeleiden: 34%




                                                                   Spaargeld aanspreken
                                                                   Spaargeld bewaren voor erfgenamen
                                                                   Weet het nog niet




Basis: n= 271 werkend, n=267 gepensioneerd

             Vraag niet gesteld aan huisvrouwen

             Vr.G Werkenden: Wanneer u met pensioen gaat, wat denkt u dan te doen? …
             Vr.H Gepensioneerden: Wat denkt u te doen? …                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 98
1.        Laat men geld na aan anderen?
          Net als Duitsers en Spanjaarden zijn Nederlanders nauwelijks van plan geld na te laten aan hun erfgenamen. Ook
          onder de gepensioneerden is dat percentage laag in vergelijking met andere landen.
                                                                                                                                           %




                                                                                                                                Werkenden

                                                                                                                       20            20
                                                                              47            40           38             9
                             66          60         59          55
     78          76
                                                                                                                                     51
                                                    11                        26            41           53            71
                             24          34                     33
     12          10                                 30                        27                                                     29
     10          14          10           6                     12                          19            8
Duitsland     Nederland   Australië   Verenigde    Spanje    Verenigd        Italië       België       Frankrijk      Japan        China
                                       Staten                Koninkrijk

                                              Spaargeld aanspreken
                                              Spaargeld bewaren voor erfgenamen
                                              Weet het nog niet
                                                                                                                          Gepensioneerden


                                                                                                         25                          31
                                         44         41                        39            41                         45
     66          56          59                                 57

                                                    29                        31                         63                          45
                                         44                                                 45                         29
     20          24          32                                 36
                 19                                 30                        30                                       26            25
     14                       9          12                      7                          14           12
Duitsland     Nederland   Australië   Verenigde    Spanje    Verenigd        Italië       België       Frankrijk      Japan        China
                                       Staten                Koninkrijk


                                                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 99
2.      Wat voor apparaten heeft men in huis?
        Hoeveel uur per week gebruikt men thuis internet voor privédoeleinden?
            Internettoegang is normaal in 90% van de werkende huishoudens en in 63% van de gepensioneerde huishoudens.
            Er is een klein verschil in gebruik: 7 uur per week bij werkenden, 6 uur bij gepensioneerden.


                            % “Ja”

        Mobiele                                                                  95        < 45: 98%; 45+: 93%
        telefoon                                                           86              Hoogopgeleiden: 93%, Middenkader: 88%



      Personal                                                                  94
                                                                                           < 65: 89%; 65+: 65%                                                                            Gepensio-
      computer                                                  70                         Hoogopgeleiden: 81%
                                                                                           Middenkader: 84%                                                   Werkenden                    neerden
                                                                                     Hoogste sociale klasse: 97%                    Frequentie van
      Internet-                                                               90     (Klein)kinderen: 93%
                                                                                     Geen (klein)kinderen: 84%                     internetgebruik,             7 uur/                      6 uur/
     aansluiting                                           63      Hoogopgeleiden: 77%, middenkader: 77%
                                                                                                                                     thuis en voor
                                                                                                                                   privédoeleinden
                                                                                                                                                                 week                        week
                                                                   < 65: 85%; 65+: 57%


         Digitale                                               69                         < 45: 73%; 45+: 64%                   Basis: n= 272 werkend, n= 189 gepensioneerd met internet thuis

         camera                                44                                          < 65: 54%; 65+: 42%, Middenkader: 62%



                                     29                                                    (Klein)kinderen: 33%; geen (klein)kinderen: 19%
     Camcorder
                             16                                                            Hoogopgeleiden: 24%



                        1
 Geen van alle
                        8




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd                                                                                                                                     Werkenden
             QA1 Werkenden en gepensioneerden: Welke van de volgende apparaten hebt u in huis?
                                                                                                                                                                               Gepensioneerden
             Vr.B Werkenden en gepensioneerden: Hoeveel uur per week gebruikt u thuis internet voor privédoeleinden?
                                                                                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 100
2.     Wat voor apparaten heeft men in huis? (1/2)
       De penetratiegraad van de mobiele telefoon is in Nederland hoog, net als in Japan en België, en relatief hoog
       onder gepensioneerden. Nederland staat bovenaan bij de personal computer en de internetaansluiting, waar het
       onder de gepensioneerden alleen wordt overtroffen door de Verenigde Staten.

                   Mobiele telefoon                         Personal computer                                Internetaansluiting

                   % “Ja”                                        % “Ja”                                             % “Ja”
                                         97                                               94                                             90
        Japan                                 Nederland                                        Nederland
                                   76                                           70                                             63

                                        96                                            88       Verenigde                             83
        België                                 Australië                                        Staten                              75
                                      86                                        65
                                        95    Verenigde                                87      Verenigd                              80
     Nederland                                                                                 Koninkrijk
                                      86       Staten                                78                                 41

                                        95                                            87                                            78
          Italië                                 België                                         Australië
                                74                                         52                                                53
     Verenigd                           94                                            84                                            76
                                               Frankrijk                                          België
     Koninkrijk                    76                                 40                                                  42

                                        94                                           83                                             74
       Spanje                                 Duitsland                                        Duitsland
                              64                                       48                                               36
                                        94    Verenigd                               82                                             72
      Australië                                                                                 Frankrijk
                               70             Koninkrijk               48                                            30

                                     92                                              82                                           70
        China                                    Japan                                            Japan
                                   81                                       59                                            46

                                        91                                           77                                           68
     Duitsland                                     Italië                                           Italië
                                75                                    39                                             28
                                        90                                       74                                            59
      Frankrijk                                 Spanje                                           Spanje
                                71                               25                                                16
                                                                                                                               57         Werkenden
     Verenigde                      85                                          69
                                                 China                                            China                                   Gepensioneerden
      Staten                       80                                      57                                           40
                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 101
2.   Wat voor apparaten heeft men in huis? (2/2)
     In vergelijking met andere landen is het aantal digitale camera‟s in Nederland gemiddeld en het aantal camcorders
     laag.


                          Digitale camera                                        Camcorder

                          % “Ja”                                                   % “Ja”
          Verenigde                            74                                                     83
                                                                  Japan
           Staten                         57                                                     56
                                               71             Verenigde                          53
              Japan
                                      53                       Staten                   35
                                               70                                           44
           Frankrijk                                             Spanje
                                 37                                                19
                                               69                                           42
          Nederland                                               België
                                     44                                                27
          Verenigd                             69              Verenigd                     40
          Koninkrijk                 45                        Koninkrijk          22
                                               69                                        38
           Australië                                            Frankrijk
                                     46                                                27
                                           66                                           35
              België                                           Duitsland
                                30                                                 21
                                          60                                            34
             Spanje                                                 Italië
                           18                                                     13
                                          56                                           31
           Duitsland                                            Australië
                                32                                                17
                                      50                                               29
               Italië                                         Nederland
                          15                                                      16
                                     44                                             27                          Werkenden
              China                                               China                                         Gepensioneerden
                                31                                                 19
                                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 102
2.   Hoeveel uur per week gebruikt men internet thuis voor privédoeleinden?

     Hoewel het aantal internetaansluitingen in Nederland hoog is, is het internetgebruik gemiddeld.
                                      Gemiddeld aantal uren per week op internet



                      China                  11 hours              5 hours

                      Australia              8 hours               7 hours

                      France                 8 hours               5 hours

                      USA                    8 hours               9 hours

                      UK                     7 hours               6 hours

                      Netherlands            7 hours               6 hours

                      Japan                  6 hours               3 hours

                      Spain                  6 hours               2 hours

                      Belgium                5 hours               5 hours

                      Germany                5 hours               4 hours

                      Italy                  5 hours               2 hours
                                                                                                           Werkenden
                                                                                                           Gepensioneerden
                                                             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 103
3.       Wat doet men op internet?
         Voor werkenden zijn de meest beoefende activiteiten op internet werkgerelateerd: informatie zoeken, e-mailen en
         bankzaken doen. Voor gepensioneerden is het vooral informatie zoeken en e-mailen.




                                               %

                                                                                                           91    Hoogopgeleiden: 97%    West: 98%
                 Informatie zoeken                                                                  81           Man: 87%; vrouw: 71% / Hoogopgeleiden: 91%

                              E-mailen                                                                   87      Man: 91%; vrouw: 83% < 45: 94%; 45+: 80% / Hoogopgeleiden: 95%
                                                                                                  80             Man: 85%; vrouw: 72% < 65: 71%; 65+: 84% / Hoogopgeleiden: 91%

                                                                                                75               < 45: 79%; 45+: 70% West: 84%
                             Bankieren                                       51                                  Man: 62%; vrouw: 33%

                     Reizen boeken                                         46                                    Man: 53%; vrouw: 40%, Hoogste sociale klasse: 60%, 3 steden: 71%
                                                                31                                               Man: 36%; vrouw: 23% / < 65: 40%; 65+: 28%

                       Nieuws lezen                                        45                                    Man: 56%; vrouw: 35%, 3 steden: 69%
                                                                           46                                    Man: 52%; vrouw: 36%,

      Culturele aankopen doen                                 27                                                 Hoogopgeleiden: 39%, 3 steden: 46%
                                                 10
                                Chatten                 20                                                       < 45: 26%; 45+: 13%
                                                   13
            Boodschappen doen                      13
                                                 7
                                                  12                                                             Man: 17%; vrouw: 8%, < 45: 18%; 45+: 6%, 3 steden: 23%
                    Surfen op blogs              8
               Mensen ontmoeten                   9
                                                  4
  Financiële producten kopen                     8
                                                 8
                      Andere dingen                  17
                                                      19
            Geen antwoord/Niets                    5
                                                 10

Basis: n= 272 werkend, n= 189 gepensioneerd met een internetaansluiting thuis
                                                                                                                                                                            Werkenden
                                                                                                                                                                            Gepensioneerden

               Vr.B1 Werkenden en gepensioneerden: Welke van de volgende activiteiten voert u uit op internet?   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 104
3.      Wat doet men op internet? (1/3)
        Nederland is koploper wat betreft het aantal mensen dat zijn bankzaken via internet regelt.
        Dit geldt zowel voor werkenden als voor gepensioneerden.


               Informatie zoeken                                E-mailen                               Bankieren                              Reizen boeken

                 %                                          %                                           %                                          %
                                         96                                      92                                        75   Verenigd                     58
 Australië                                     Australië                                Nederland
                                    80                                          86                                51            Koninkrijk                  45

                                      91      Verenigd                           90                                   63        Verenigde                   54
Nederland                                                                                Australië
                                    81        Koninkrijk                        84                              38               Staten                     50

Verenigd                             90       Verenigde                         89      Verenigde                     60                                 47
                                                                                                                                 Australië
Koninkrijk                          83         Staten                           87       Staten                 38                                      37

Verenigde                            88                                         87                                    58                                 46
                                              Nederland                                  Frankrijk                              Nederland
 Staten                             81                                         80                               37                                     31

                                     88                                      86                                    55                                   40
 Frankrijk                                     Frankrijk                                    België                               Frankrijk
                                    80                                     73                                    42                                    21

                                    80                                         76       Verenigd                     53                                 35
     Japan                                    Duitsland                                                                           Spanje
                          47                                              61            Koninkrijk            35                                       22

                                 80                                        72                                  47                                       35
     België                                     Spanje                                  Duitsland                               Duitsland
                                73                                40                                         31                                        30

                                    79                                    68                                    36                                      20
  Spanje                                         België                                    Spanje                                  Japan
                       42                                                 66                                    14                                      17

                                 79                                       60                                21                                           20
Duitsland                                        China                                      China                                    Italië
                                71                                17                                        3                                           10

                                74                                   44                                          16                                         19
     China                                         Italië                                     Italië                               België
                     31                                         28                                           5                                         24

                               62                                  42                                           11                                      10
      Italië                                     Japan                                      Japan                                  China
                       41                                        30                                         2                                          3
                                         Werkenden
                                                                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 105
                                         Gepensioneerden
3.       Wat doet men op internet? (2/3)
         Het nieuws op internet lezen is niet erg populair in Nederland. Chatten wel (zij het veel minder dan in China en
         Frankrijk), net als het ontmoeten van mensen.


                                                            Culturele                                                 Boodschappen
                  Nieuws lezen                                                            Chatten
                                                         aankopen doen                                                    doen
                   %                                         %                                 %                                    %
                                      68                               49                              54       Verenigd            28
       China                                Frankrijk                          China
                       32                                        25                                  16         Koninkrijk           11

 Verenigde                       62        Verenigd                37                                 50                            25
                                                                             Frankrijk                              Japan
  Staten                                   Koninkrijk             30                                 43                              9
                               51
                                           Verenigde              29                                 20                                  20
                                 57                                         Nederland                               China
      Spanje                                Staten               22                                 13                              4
                       32
                                                                 28         Verenigd                 20                               13
                                 57          Spanje                                                            Nederland
     Frankrijk                                                   7          Koninkrijk              11                               7
                            44
                                                                 27                                  17         Verenigde           7
                                 53        Nederland                          Spanje
 Duitsland                                                       10                             4                Staten             2
                          38
                                                                 22                                 17                              7
                               52          Duitsland                        Duitsland                              Spanje
  Australië                                                        15                               13                              2
                          38
                                                                   15       Verenigde                16                              5
                            47                Japan                                                              Frankrijk
       Japan                                                      9          Staten                 10                              1
                    22
                                                                     15                          14                                 4
                            45              Australië                        Australië                           Australië
Nederland                                                            14                         6                                   1
                            46
                                                                     14                             13                              3
 Verenigd                   45                China                            België                           Duitsland
                                                                 4                              4                                   4
 Koninkrijk            28
                                                                     14                          9                                  3
                            43                  Italië                           Italië                             België
                                                                 4                              3                                   1
       België
                            41
                                                                  14                             6                                  2
                                              België                           Japan                                 Italië
                            41                                    11                            1                                   4
         Italië
                     24             Werkenden
                                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 106
                                    Gepensioneerden
3.   Wat doet men op internet? (3/3)
     Blogsurfen wordt relatief weinig gedaan in Nederland.


                                                                                                    Financiële producten
                   Surfen op blogs                    Mensen ontmoeten
                                                                                                           kopen
                     %                                       %                                                 %
                                   43                              32                     Verenigd             22
        China                              China
                              11                                  11                      Koninkrijk            11
                              30                                  11                      Verenigde                14
      Frankrijk                         Duitsland
                               19                                                          Staten                  13
                              27                               9                                                9
       Spanje                           Nederland                                             Japan
                              11                              4                                                4
     Verenigd             23            Verenigde             8                                                 9
     Koninkrijk           9                                                                Frankrijk
                                         Staten               5                                                 10
                          22                                   8                                                8
        België                            Spanje                                          Nederland
                            15                                4                                                 8
     Verenigde               19                                8                                               8
      Staten               10            Frankrijk                                         Australië
                                                              2                                                6
                               17                             8                                                7
      Australië                          Australië                                            China
                           8                                  5                                                4
                               16                             7                                                6
        Japan                              België                                            Spanje
                          4                                   6                                                4
                               15       Verenigd               6                                               6
          Italië                                                                                Italië
                          4             Koninkrijk            2                                                4
                            12                                4                                                6
     Nederland                               Italië                                           België
                           8                                  3                                                6
                           12                                 3                                                5           Werkenden
     Duitsland                             Japan                                           Duitsland                       Gepensioneerden
                          6                                   4                                                4
                                                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 107
      Wat doet men op internet? (samenvatting)

            Germany           Italy          Spain             UK             France         Belgium        Netherlands         USA              China           Japan         Australia

Working
          Searching for   Searching for   Searching for   Searching for    Searching for    Searching for   Searching for                    Searching for    Searching for   Searching for
                                                                                                                               E-mailing
     st    information     information     information     information      information      information     information                      information      information     information
 1
               79%            62%             79%             90%               88%             80%             91%              89%              74%              80%            96%

                                                                                                                            Searching for
             E-mailing      E-mailing       E-mailing       E-mailing         E-mailing       E-mailing       E-mailing                   Read the new s Read the new s         E-mailing
   nd                                                                                                                        information
 2
               76%            44%             72%             90%               86%             68%             87%              88%              68%              47%            92%

                                                            Purchase
          Read the new s Read the new s Read the new s                        Banking         Banking         Banking       Read the new s      E-mailing        E-mailing      Banking
     rd                                                   travel tickets
 3
               53%            41%             57%             58%               58%             55%             75%              62%              60%              42%            63%

Retired
          Searching for   Searching for   Searching for                    Searching for    Searching for   Searching for                                     Searching for
                                                            E-mailing                                                          E-mailing     Read the new s                     E-mailing
     st    information     information     information                      information      information     information                                       information
 1
               71%            41%             42%             84%               80%             73%             81%              87%              32%              47%            86%

                                                          Searching for                                                     Searching for    Searching for                    Searching for
             E-mailing      E-mailing       E-mailing                         E-mailing       E-mailing       E-mailing                                          E-mailing
   nd                                                      information                                                       information      information                      information
 2
               61%            28%             40%             83%               73%             66%             80%              81%              31%              30%            80%

                                                            Purchase
          Read the new s Read the new s Read the new s                     Read the new s     Banking         Banking       Read the new s      E-mailing     Read the new s Read the new s
     rd                                                   travel tickets
 3
               38%            24%             32%             45%               44%             42%             51%              51%              17%              22%            38%


                                                                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 108
4.      Met wie wordt er privé gechat of ge-e-maild?
         Nederlanders chatten en e-mailen vooral met vrienden en familie. Gepensioneerden chatten en e-mailen vooral ook
         met hun kleinkinderen.



                                       E-mailen of chatten                             Werkenden               Gepensioneerden

                                                                                         88 %                         81 %

                                                                            % “Ja”
                                                                                                                           < 45: 87%; 45+: 66%
                                                                                                                      78   Hoogste sociale klasse: 86%
                                                   Vrienden
                                                                                                          63               < 65: 75%; 65+: 59%



                                                                                                            65             Man: 60%; vrouw: 70%
                                                       Familie
                                                                                                                 73


                                                                                         26                                < 45: 38%; 45+: 10%
                                                Uw ouders
                                                                            3


                                                                           10                                              < 45: 2%; 45+: 21%
                                             Uw kinderen                                                                   < 65: 20%; 65+: 6%
                                                                           10


                                                Uw                          3
                                                                                                                           Man: 23%; vrouw: 44%
                                           kleinkinderen                                     30                            < 65: 15%; 65+: 35%
                                                                                                                           Lagere sociale klassen: 45%

Basis: n= 240 werkend,n= 153 gepensioneerden die e-mailen of chatten
                                                                                                                                                    Werkenden
                                                                                                                                                    Gepensioneerden

               Vr.B2 Werkenden en gepensioneerden: Met wie chat of e-mailt u voor privédoeleinden?   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 109
4.   Met wie wordt er privé gechat of ge-e-maild? (1/2)
     In vergelijking met andere landen wordt er in Nederland weinig gechat en ge-e-maild met vrienden.


                         Vrienden                                   Familie                               Ouders

                    % “Ja”                                       % “Ja”                                      % “Ja”
                                           94      Verenigde                        86    Verenigde               40
         China
                                          85        Staten                           92    Staten            7
      Verenigde                               92                                80                            30
       Staten                                 91    Australië                              Australië
                                                                                     92                      3
                                              92                                79                           26
         Spanje                                     Frankrijk                             Nederland
                                         78                                     78                           3
                                              92                                77                           22
           Italië                                     België                               Frankrijk
                                         80                                    73                             10
                                           92                                   76        Verenigd          20
         België                                      Spanje
                                          88                                         96   Koninkrijk        3
                                              92                           65                               20
       Australië                                   Nederland                                 België
                                              90                            73                              2
      Verenigd                             91      Verenigd               61                                    13
      Koninkrijk                          88                                                Spanje
                                                   Koninkrijk              66
                                           91                             59                                    13
       Frankrijk                                   Duitsland                                 Japan
                                         82                                 70
                                          88                              56                                    13
      Duitsland                                       China                               Duitsland
                                          86                                   68                           1
                                          86                        38                                          12
         Japan                                          Italië                               China
                                     74                                    64                                   14
                                         78                        31                                        7          Werkenden
      Nederland                                       Japan                                    Italië                   Gepensioneerden
                                    63                               40
                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 110
4.   Met wie wordt er privé gechat of ge-e-maild? (2/2)
     In Nederland hebben mensen relatief weinig internetcontact met hun kinderen. Het contact met kleinkinderen is
     wel vrij groot.


                                      Kinderen                                       Kleinkinderen

                           % of « Ja »                                       % of « Ja »
            Verenigde             34                      Verenigde           6
             Staten                           76           Staten                    37
                              28                                             3
             Australië                                    Nederland
                                              75                                  30
            Verenigd         22                                              3
            Koninkrijk                      66               België
                                                                              26
                             22                                              3
            Duitsland                                      Australië
                                            65                                    31
                             22                           Verenigd           2
               België
                                         61               Koninkrijk                   42
                             20                                             1
             Frankrijk                                         Italië
                                             72                              4
                            16                                              1
               Japan                                      Duitsland
                                              74                             23
                                 15                                         1
               China                                       Frankrijk
                                       53                                   19
                                 14
              Spanje                                         China
                                        56                                       11
                              10
            Nederland                                        Spanje
                              10                                                 9
                             6                                                                                 Werkenden
                 Italië                                      Japan                                             Gepensioneerden
                                   42                                        19
                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 111
Opwarmers




            "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 112
AXA voert een vergelijkend pensioenonderzoek uit:
          “De derde editie van de AXA Retirement Scope”

 Doelstellingen:
      Onderzoeken en inzichtelijk maken van opvattingen over
       pensionering
      Vergelijken van ideeën over pensionering met de werkelijkheid van
       het pensioen: van werkenden en gepensioneerden
      Analyseren van de resultaten voor uw land vanuit een
       internationaal oogpunt

 Internationaal onderzoek met 11.590 interviews in 16 landen

 Een uniek onderzoek naar een van de meest actuele sociaal-
  economische onderwerpen van vandaag, gepubliceerd door AXA




                                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 113
Wereldwijd: onderzoek in 15 landen en Hongkong

                                            België    Nederland
       Canada

                         Verenigd                         Duitsland
                        Koninkrijk
      Verenigde                 Frankrijk
       Staten                                                                            Japan
                                             Spanje                     China
                                 Portugal
                                                       Italië
                                                                                    Hong-
                                                                                    kong




                                                                      Singapore

                                                                                  Australië




                                                                                                 Nieuw-
                                                                                                 Zeeland
                  Om praktische redenen worden in dit verslag alleen
                         de uitkomsten voor 11 landen getoond.
        Alle overige resultaten zijn te vinden op www.retirement-scope.axa.com - Januari 2007 - 114
                                                 "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland
   Beleving van Kerstmis

Soort cadeaus voor Kerstmis

 Budget voor kerstcadeaus

    Gebruik van de euro



               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 115
1.      De kerst- en nieuwjaarstijd is een periode van ...?
        Hoewel tweederde van de Nederlanders aangeeft dat de kersttijd een periode van geluk is, is er ook een derde dat
        er onverschillig tegenover staat.




                                                          % “Ja”                           67
                              Geluk
                                                                                          65                             Man: 59%; vrouw: 74%, Middenkader: 79%



                                                                  35
         Onverschilligheid
                                                                     39


                                                              30
                     Opwinding
                                                                                52                                        Man: 24%; vrouw: 35%, < 45: 25%; 45+: 35%
                                                                                                                          Man: 44%; vrouw: 61%, Lagere sociale klassen: 61%

                                                     16
                       Spanning
                                                12                                                                        Man: 6%; vrouw: 25%
                                                                                                                          Man: 7%; vrouw: 18%


                                                 4
               Eenzaamheid
                                                9




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                         Werkenden
                                                                                                                                                         Gepensioneerden

              Q2b Werkenden en gepensioneerden: Hoe zou u de kersttijd karakteriseren, als een periode van …?
                                                                                                                "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 116
1.     De kerst- en nieuwjaarstijd is een periode van ...? (1/2)
        De Nederlanders zijn niet erg toegewijd aan Kerstmis. Hun gevoelens van geluk en opwinding zijn betrekkelijk
        gering, hun onverschilligheid is groter.


                          Geluk                               Onverschilligheid                                Opwinding

                    % of « Ja »                               % of « Ja »                                    % of « Ja »
     Verenigde                           91                         36                  Verenigde                          79
      Staten                             89      Japan
                                                                          60             Staten                          68
     Verenigd                            88                         35                                                   73
     Koninkrijk                               Nederland                                  Duitsland
                                                                     39                                                  74
                                        88                       34                     Verenigd                         71
      Australië                                 Spanje
                                        86                      28                      Koninkrijk                  50
                                        85    Verenigd         27                                                        70
     Duitsland                                                                           Australië
                                        87    Koninkrijk       28                                                   54
                                        84    Verenigde       21                                                         67
      Frankrijk                                                                            Spanje
                                       79      Staten         19                                                         69
                                       79                     21                                                         67
        China                                  Australië                                      Italië
                                       77                     18                                                         65
                                       78                     20                                                    48
        België                                     Italië                                   Japan
                                       80                     21                                               13
                                    75                        18                                                   46
          Italië                                 China                                   Frankrijk
                                   69                          26                                             27
                                  67                          18                                                42
     Nederland                                 Frankrijk                                    China
                                  65                           22                                              33
                                  64                          18                                              31
       Spanje                                    België                                     België
                                   68                         17                                            16
                                  61                                                                                            Werkenden
        Japan                                                   13                                            30
                           47                 Duitsland                                 Nederland                               Gepensioneerden
                                                                11                                                  52
                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 117
1.   De kerst- en nieuwjaarstijd is een periode van ...? (2/2)
     Klaarblijkelijk gaat de hoge score op de aspecten geluk en opwinding in de Verenigde Staten gepaard met veel
     spanning. Dit geldt overduidelijk niet voor de Nederlanders. Ook eenzaamheid is voor hen geen groot probleem
     met Kerstmis.

                                Spanning                                              Eenzaamheid

                         % of « Ja »                                             % of « Ja »
          Verenigde                  45                                          20
           Staten          25                                   Spanje
                                                                                   31
          Verenigd               42                                               14
          Koninkrijk           33                                 Italië
                                                                                 22
                                    42                                            11
          Duitsland                                              China
                           24                                                     12
                                37                           Verenigd             11
            Spanje
                               32                            Koninkrijk            15
                                33                                                9
             China                                            Australië
                               29                                                 11
                             33                              Verenigde            8
               Italië
                            28                                Staten              10
                             31                                                   7
           Australië                                          Duitsland
                           20                                                      11
                           22                                                    7
             België                                           Frankrijk
                            12                                                  16
                          18                                                     6
           Frankrijk                                             Japan
                          18                                                      10
                          16                                                     6
          Nederland                                              België
                               12                                                 11
                            11                                                   4                          Werkenden
             Japan                                           Nederland                                      Gepensioneerden
                            13                                                    9
                                                              "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 118
2.      Kerst- en nieuwjaarswensen voor familie en vrienden
        In Nederland wenst men elkaar met Kerstmis veel gezondheid, geluk, liefde en vrede (in die volgorde).
        Vredeswensen worden vaker uitgesproken door gepensioneerden.




                                                         % “Ja”
                                                                                                                  83
                               Gezondheid
                                                                                                                   85


                                                                                            48
                                             Geluk
                                                                            29                                                  < 65: 38%; 65+: 26%



                                                                                  36
                                         Liefde
                                                                                 34


                                                                           28                                                   < 45: 23%; 45+: 34%
                                             Vrede
                                                                                          45


                                                            3
                                      Rijkdom
                                                           2


Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd
                                                                                                                                                       Werkenden
                                                                                                                                                       Gepensioneerden
              Q2a Werkenden en gepensioneerden: Als u uit de volgende wensen er twee zou kunnen kiezen
              voor uw vrienden en familie, welke zouden dat dan zijn?
                                                                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 119
2.     Kerst- en nieuwjaarswensen voor familie en vrienden (1/2)
       Gezondheid is een belangrijke wens. Net als de meeste Europese landen scoort Nederland hiermee hoog. Bij de
       liefdeswensen voert Nederland de ranglijst aan.
                      Gezondheid                                   Geluk                                         Liefde

                    % “Ja”                                   % “Ja”                                        % “Ja”
                                   87       Verenigd                        61                               36
     Duitsland                                                                        Nederland
                                   89       Koninkrijk              47                                       34
                                   86                                   60            Verenigde              34
       Spanje                                Australië
                                   83                                  51              Staten                36
                                   85       Verenigde                   54                                  32
        België                                                                            België
                                   83        Staten                42                                      26
                                   83                                  52                                    32
     Nederland                               Frankrijk                                 Australië
                                   85                             38                                         32
                                  81                                   48                                   29
      Frankrijk                             Nederland                                    Spanje
                                  82                          29                                            27
                                  80                                   48             Verenigd              28
          Italië                               België
                                  77                              36                  Koninkrijk            28
                                  77                            39                                         28
        China                                 Spanje                                   Duitsland
                                   81                         27                                          17
                               77                                 36                                       25
        Japan                                  Japan                                        Italië
                               75                           20                                             23
                             68                                   35                                       25
      Australië                                  Italië                                Frankrijk
                              71                             23                                           16
     Verenigde               67                               31                                          21
                                               China                                      Japan
      Staten                  72                              29                                          18
     Verenigd                65                             19                                             8              Werkenden
                                            Duitsland                                     China                           Gepensioneerden
     Koninkrijk                   77                        17                                             7
                                                                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 120
2.   Kerst- en nieuwjaarswensen voor familie en vrienden (2/2)
     Rijkdom is niet iets wat de Nederlanders hun familie of vrienden toewensen.


                                      Vrede                                                Rijkdom

                          % Ja                                                    % “Ja”
                                           68                 Verenigde          17
             China
                                           68                  Staten              10
                                  46                          Verenigd           17
          Duitsland
                                        59                    Koninkrijk              12
                                 39                                              16
            Spanje                                             Frankrijk
                                      52                                         17
                                 37                                                   15
               Italië                                             China
                                      51                                              14
                                 36                                                    14
             Japan                                             Duitsland
                                      50                                              9
                            28                                                        13
          Nederland                                            Australië
                                  45                                                  11
          Verenigde         28                                                        11
                                                                  België
           Staten             39                                                      10
          Verenigd          28                                                        9
                                                                  Japan
          Koninkrijk         33                                                   3
                            27                                                     9
           Australië                                               Italië
                             35                                                   5
                           24                                                     6
           Frankrijk                                             Spanje
                                  45                                              7
                           23                                                     3                             Werkenden
             België                                           Nederland                                         Gepensioneerden
                                  42                                              2
                                                               "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 121
Kerst- en nieuwjaarswensen voor familie en vrienden (samenvatting)


          Germany       Italy      Spain         UK        France     Belgium     Netherlands     USA        China       Japan      Australia

Working

           Health      Health      Health      Health      Health      Health        Health      Health      Health      Health       Health
     st
 1
            87%         80%         86%         65%         81%         85%          83%          67%         77%         77%         68%


           Peace       Peace       Peace      Happiness   Happiness   Happiness    Happiness    Happiness    Peace       Peace      Happiness
 2nd
            46%         37%         39%         61%         52%         48%          48%          54%         68%         36%         60%


            Love      Happiness   Happiness    Peace        Love        Love         Love         Love      Happiness   Happiness     Love
 3rd
            28%         35%         39%         28%         25%         32%          36%          34%         31%         36%         32%

Retired

           Health      Health      Health      Health      Health      Health        Health      Health      Health      Health       Health
 1st
            89%         77%         83%         77%         82%         83%          85%          72%         81%         75%         71%


           Peace       Peace       Peace      Happiness    Peace       Peace         Peace      Happiness    Peace       Peace      Happiness
 2nd
            59%         51%         52%         47%         45%         42%          45%          42%         68%         50%         51%


          Happiness   Happiness   Happiness    Peace      Happiness   Happiness      Love        Peace      Happiness   Happiness     Peace
   rd
 3
            17%         23%         27%         33%         38%         36%          34%          39%         29%         20%         35%



                                                                       "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 122
3.      Is men van plan kerstcadeaus te kopen?
        Bijna de helft van de werkenden is van plan kerstcadeuas te kopen. Onder de gepensioneerden is het aantal nog
        lager: 36%.




                                                    Werkenden                                                        Gepensioneerden


                                                          6%                                                                  4%

                                                                                              < 45: 57%                                 36%
                                                                         48%                  45+: 38%

                                                   46%
                                                                                                                          61%
                                                                                              Ja
                                                                                              Nee
                                                                                              Ik weet het nog niet




Basis: n= 303 werkend, n=301 gepensioneerd




              Vr.3 Werkenden en gepensioneerden: Bent u van plan cadeaus te kopen ter gelegenheid         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 123
              van Kerstmis?
3.   Is men van plan kerstcadeaus te kopen?
     Gezien deze uitkomsten zijn de Nederlanders – internationaal gezien – geen kerstvierders. Alleen in China is men
     nog minder geneigd kerstcadeaus aan te schaffen.



                                                    % “Ja”
                                    Verenigde                                 93
                                     Staten                              81
                                                                              93
                                     Frankrijk
                                                                    70
                                                                              91
                                     Australië
                                                                             86
                                    Verenigd                              86
                                    Koninkrijk                          78
                                                                         82
                                       België
                                                                   66
                                                                         81
                                    Duitsland
                                                                   65
                                                                        75
                                      Spanje
                                                             44
                                                                    71
                                         Italië
                                                              49
                                                                   63
                                       Japan
                                                       33
                                                             48
                                    Nederland
                                                        36
                                                             46                                                      Werkenden
                                       China
                                                      28                                                             Gepensioneerden
                                                                    "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 124
4.      Wat voor cadeaus wil men kopen?
         Zoetwaren zijn volgens de Nederlanders gepaste cadeaus. Ook boeken, cd‟s, dvd‟s en theater- en concertkaartjes
         zijn tamelijk populair, het meest bij gepensioneerden. Vooral de hoge snoepscore is in internationaal verband
         opvallend.
      Werkenden
      Gepensioneerden                                    % “Ja” op de volgende suggesties

                                                    Zoetw aren
                                                                                                    73
                                                                                             55
                              Boeken, cd's, dvd's, theater- of                                      72       < 45: 77%; 45+: 63% / Hoogopgeleiden: 89%
                                     concertkaartjes                                                  78
                                           Wijn en gedistilleerd
                                                                                               61
                                                                                               62
                                                     Speelgoed
                                                                                              58             < 45: 68%; 45+: 39%
                                                                                            50
                                                         Kleding
                                                                                             53              < 45: 59%; 45+: 43%
                                                                                       41
                                              Computerspellen
                                                                         21
                                                                        20
                                                 Sportartikelen
                                                                       18                                    Man: 11%; vrouw: 24%
                                                                       18
                                           Computerhardw are
                                                                       17
                                                                    12
                                  Beeld- en geluidsapparatuur         15
                                                                    7
                                    Huishoudelijke apparatuur
                                                                          14
                                                                       7
                                         Reis, verblijf, vakantie
                                                                         11
                                                                          14
                                          Digitale videocamera         8
                                                                       7
                                               Mobiele telefoon
                                                                     3
                                                                      5                                                             Gemiddeld aantal cadeaus
Basis: n= 146 werkend, n=107 gepensioneerden die van plan zijn kerstcadeaus te kopen                                                Werkenden: 4,2
                                                                                                                                    Gepensioneerden : 3,7
              Vr.5 Werkenden en gepensioneerden: Wat denkt u te kopen? ER WERDEN SPECIFIEKE
              CADEAUS GESUGGEREERD                                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 125
      De drie meest gegeven cadeaus (samenvatting)


            Germany             Italy            Spain              UK             France          Belgium        Netherlands          USA             China            Japan          Australia

Working
            Books, CD,      Books, CD,                           Books, CD,      Books, CD,      Books, CD,    Confectionary,                                                         Books, CD,
           DVD, theater- DVD, theater-          Clothes         DVD, theater- DVD, theater- DVD, theater-        chocolate,           Clothes          Clothes           Toys        DVD, theater-
 1st      concert tickets concert tickets                      concert tickets concert tickets concert tickets    sw eets                                                           concert tickets

               85%              78%               87%              93%              82%              74%              73%              88%              80%              65%             90%
          Confectionary,                       Books, CD,                                                           Books, CD,      Books, CD,
                                                                                                                                                    Wine, alcohol,
            chocolate,         Clothes        DVD, theater-       Clothes           Toys            Clothes        DVD, theater- DVD, theater-                          Clothes         Clothes
   nd                                                                                                                                               Champaign ...
 2           sw eets                         concert tickets                                                      concert tickets concert tickets

               69%              77%               83%              88%              78%              74%              72%              85%              76%              58%             86%
                            Confectionary, Confectionary, Confectionary, Confectionary,                                                             Confectionary, Confectionary,
                                                                                        Wine, alcohol,            Wine, alcohol,
             Clothes          chocolate,     chocolate,     chocolate,     chocolate,                                                  Toys           chocolate,     chocolate,          Toys
     rd                                                                                 Champaign ...             Champaign ...
 3                             sw eets        sw eets        sw eets        sw eets                                                                    sw eets        sw eets

               68%              65%               76%              83%              70%              60%              61%              72%              74%              58%             74%

Retired
            Books, CD,                                           Books, CD,      Books, CD,      Books, CD,      Books, CD,                                                           Books, CD,
                                                                                                                                                    Wine, alcohol,
           DVD, theater-       Clothes          Clothes         DVD, theater- DVD, theater- DVD, theater- DVD, theater-               Clothes                           Clothes      DVD, theater-
 1st
                                                                                                                                                    Champaign ...
          concert tickets                                      concert tickets concert tickets concert tickets concert tickets                                                      concert tickets

               79%              71%               81%              84%              73%              67%              78%              81%              71%              57%             79%
          Confectionary,   Books, CD,    Confectionary,                         Confectionary,                                       Books, CD,    Confectionary,
                                                                                                                  Wine, alcohol,
            chocolate,    DVD, theater-    chocolate,             Clothes         chocolate,        Clothes                         DVD, theater-    chocolate,          Toys           Clothes
   nd                                                                                                             Champaign ...
 2           sw eets     concert tickets    sw eets                                sw eets                                         concert tickets    sw eets

               64%              61%               75%              79%              71%              58%              62%              74%              70%              57%             70%
                            Confectionary,                     Confectionary,                                     Confectionary,                                       Books, CD,    Confectionary,
                                                                                                 Wine, alcohol,
             Clothes          chocolate,         Toys            chocolate,        Clothes                          chocolate,         Toys            Clothes        DVD, theater-    chocolate,
 3rd                           sw eets                            sw eets
                                                                                                 Champaign ...
                                                                                                                     sw eets                                         concert tickets    sw eets

               55%              57%               71%              70%              67%              53%              55%              58%              69%              48%             64%


                                                                                                     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 126
5.      Wat is het gemiddelde aankoopbudget voor kerstcadeaus?
         Gemiddeld besteedt de Nederlander meer dan 200 euro aan kerstcadeaus. Bij gepensioneerden ligt dat bedrag nog
         iets hoger.




                                                                83% van de werkenden                       82% van de gepen-
                                                                  denkt in euro‟s                     sioneerden denkt in euro‟s




                       Gemiddeld bedrag in €                                                                    Modaal bedrag in €


                                                  288
  Man: 255 €,                  223
 Vrouw: 196 €
                                                                                                                    166            173


 Geen antwoord / Weet niet:
 Werkenden:17 % ; Gepensioneerden: 18%




Basis: n= 146 werkend, n=107 gepensioneerden die van plan zijn kerstcadeaus te kopen
                                                                                                                                                       Werkenden
                                                                                                                                                       Gepensioneerden
               Vr.6 Werkenden en gepensioneerden: Hoeveel geld hebt u te besteden aan kerstcadeaus?     "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 127
5.   Wat is het gemiddelde aankoopbudget voor kerstcadeaus?
     Vergeleken bij andere landen is dit budget bijna belachelijk laag.




                                                   Werkenden                                Gepensioneerden

     USA                                        (US$ 1171)=920 €                            (US$ 1143)=898 €

     UK                                          (£ 531)=787 €                                 (£ 346)=513 €

     Australia                                  (826 AUD) =494 €                            (490 AUD) =293 €

     Spain                                           470 €                                           575 €

     France                                          438 €                                           532 €

     Italy                                           429 €                                           547 €

     Germany                                         399 €                                           533 €

     Belgium                                         373 €                                           417 €

     China                                      (RMB 2635)=259 €                            (RMB 1568)=154 €

     Netherlands                                     223 €                                           288 €

     Japan                                      (21391 ¥)=144 €                              (19632 ¥)=132 €


       Waarschuwing: in deze tabel is geen rekening gehouden met verschillen in levensstandaard tussen landen of met grote
       aantallen „Geen antwoord‟.
        Basis: Van plan kerstcadeaus te kopen                      "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 128
6.   Gebruik van de euro
     Samen met de Duitsers zijn de Nederlanders de Europeanen die de euro het best hebben geïntegreerd.
     Zowel werkenden als gepensioneerden scoren beter dan alle andere Europeanen.




                                                    Werkenden               Gepensioneerden
                                                       % mensen dat in euro‟s antwoordt


                                      Netherlands     83%                           82%

                                      Germany         83%                           77%

                                      France          80%                           58%

                                      Italy           78%                           64%

                                      Belgium         68%                           45%

                                      Portugal        66%                           45%

                                      Spain           62%                           52%




        Base: Van plan kerstcadeaus te kopen                   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 129
Conclusies




             "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 130
   Conclusies
Gepensioneerd  Oud
 De Nederlanders beschouwen pensioen niet als synoniem van ouderdom. Gepensioneerden
   kunnen nog goed werken, mensen worden daarvoor fit genoeg geacht tot ze 67 zijn. Men is pas
   oud – in de ogen van het werkende deel van de bevolking – op de leeftijd van 74 jaar. Een
   andere illustratie van het idee dat gepensioneerden niet oud zijn is het feit dat een meerderheid
   nog verwacht te werken na pensionering.
 Het pensioen wordt gezien als een actieve levensfase. Gepensioneerden sporten, doen aan
   vrijwilligerswerk, hebben hobby‟s, lopen, fietsen en „leven actief‟.
 Perceptie en werkelijkheid zijn met elkaar in tegenspraak wat betreft werken en reizen na
   pensionering. Een groot deel van de werkenden denkt te gaan werken of reizen tijdens het
   pensioen. De werkelijkheid is tot nu toe anders: slechts een kleine groep blijft actief in een
   werkomgeving en ook het reizen vindt maar op bescheiden schaal plaats.
 De Nederlanders lijken niet erg zorgzaam voor hun familie. Familiebanden aanhalen is niet iets
   wat men zich voorneemt na de pensionering te gaan doen. Bovendien zijn Nederlanders niet
   van plan materieel of financieel voor hun ouders te zorgen. Daar staat tegenover dat
   gepensioneerden niet van plan zijn hun spaargeld te bewaren als erfenis voor hun kinderen.
   Zelfredzaamheid is een belangrijke waarde in Nederland. Dat is in internationaal perspectief
   opmerkelijk want in andere landen ligt dit heel anders.
 Het idee van een gemeenschappelijk Europees pensioenstelsel roept in Nederland de meeste
   weerstand op. Dit bevestigt nog eens de Nederlandse euroscepsis.




                                                            "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 131
   Conclusies
Al verwacht men een inkomensdaling, het leven blijft de moeite waard
 De meerderheid van de werkenden verwacht er na pensionering in inkomen op achteruit te
   gaan. Deze verwachting leidt echter niet tot negatieve gedachten over het pensioen. De
   Nederlanders lijken rasoptimisten. Ondanks de verwachte inkomensdaling denken de meeste
   mensen niet dat hun levensstandaard zal dalen, laat staan de kwaliteit van hun bestaan.
 Dit kan niet worden herleid tot onwetendheid, aangezien de meeste Nederlanders goed zijn
   voorbereid op hun pensioen. Al heeft een grote groep geen idee hoe hoog zijn pensioeninkomen
   zal uitvallen, naar internationale maatstaven zijn de Nederlanders goed voorbereid op hun oude
   dag. Ze beginnen daarmee gemiddeld al op 29-jarige leeftijd, eerder dan in elk ander land.
 De maandbedragen die Nederlanders voor hun pensioen sparen, zijn gemiddeld en niet
   bijzonder hoog. Toch verwacht 77% van de werkenden en 70% van de gepensioneerden dat het
   pensioeninkomen toereikend zal zijn. Deze percentages worden in geen enkel land overtroffen.
 Een meerderheid van de Nederlanders denkt dat de sociale zekerheid in gevaar is, maar
   vergeleken bij andere landen zijn de problemen niet ernstig. In alle andere landen maken de
   mensen zich meer zorgen over de sociale zekerheid. De Nederlanders geloven wel – meer dan
   in enig ander land – dat er een hervorming van het pensioenstelsel aan zit te komen. Zij achten
   het het meest waarschijnlijk dat de pensioengerechtigde leeftijd zal worden verhoogd.




                                                         "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 132
   Conclusies
Nederlanders lijken geen zorgelijke types
 De mensen in Nederland zijn niet extreem gezond en ook niet erg tevreden over de
   gezondheidszorg in hun land. Een gezond dieet (eten, supplementen en vitamines),
   training/sport en „actief leven‟ worden in Nederland het meest genoemd als manieren om gezond
   te blijven. In vergelijking met anderen zeggen de Nederlanders vaak dat ze gezond eten en
   minder vaak dat ze sporten. Vervuiling, stress en roken vinden ze het meest bedreigend voor
   hun gezondheid. Maar de zorg die Nederlanders uitspreken is heel gering in vergelijking met
   andere landen.
 Hoewel de Nederlanders niet bekend staan om hun modebewustzijn, zegt meer dan 80% zich
   altijd zorgvuldig te kleden. Het uiterlijk van anderen vinden zij minder belangrijk. Het kopen van
   cosmetica of andere middelen om de effecten van veroudering te voorkomen is bijzonder
   impopulair in Nederland, ook in vergelijking met andere landen.
 De Nederlanders zijn over het algemeen gelukkig. Bijna iedereen in Nederland beschouwt
   zichzelf gelukkig. Voldoende inkomen en gezondheid zijn zaken die in verband worden gebracht
   met geluk. Bij werkenden wordt het geluksgevoeld bevorderd door het feit dat zij zijn voorbereid
   op hun pensioen.
 Nederland heeft een hoge graad van internettoegang (90% van de werkenden en 63% van de
   gepensioneerden heeft thuis een internetaansluiting). Opmerkelijk is het hoge percentage dat
   thuisbankiert via internet. Nederland is op dat gebied koploper.




                                                          "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 133
   Conclusies
Nederlanders doen anders aan Kerstmis
 In vergelijking met ander landen zijn de Nederlanders niet erg gericht op Kerstmis. De gevoelens
   van geluk en opwinding die Kerstmis oproept zijn betrekkelijk zwak. Veel mensen staan
   onverschillig tegenover het kerstfeest. Slechts bijna de helft van de werkende bevolking is van
   plan kerstcadeaus te kopen, een aantal dat onder gepensioneerden nog lager ligt. Daarmee zijn
   de Nederlanders – met de Chinezen – de minst fanatieke kopers van kerstgeschenken. Dat
   heeft uiteraard veel te maken met het populaire sinterklaasfeest, vooral in gezinnen met kleine
   kinderen.




                                                        "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 134
Einde




   "AXA Retirement Scope 2007" - Meting 3 Nederland - Januari 2007 - 135

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:7
posted:9/25/2011
language:Dutch
pages:135