PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK

Document Sample
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK Powered By Docstoc
					NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
TOPIK 1 PERKEMBANGAN SENI KANAK-KANAK                                              dan Britain
1.1 KANAK-KANAK DAN SENI VISUAL                                                    (a) Peringkat Scribbling (2-4 Tahun)
Kanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta                   Pada peringkat ini kanak-kanak menghasilkan contengan secara
berkembang mengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran                           rawak dan tidak terkawal. mereka mula melukis dari peringkat
mereka. Hasil kerja seni visual yang dihasilkan berfungsi sebagai                  contengan kepada lukisan garisan lurus dan melintang kepada
alat komunikasi dan merupakan refleksi pemikiran kanakkanak.                       melukis bulatan.
1.2 KEPENTINGAN PENGAJARAN MATA PELAJARAN                                          (b) Peringkat Preschematic (4-7 Tahun)
PENDIDIKAN SENI VISUAL KEPADA KANAK-KANAK                                          Peningkatan daripada contengan bulatan kepada percubaan
(a) Aspek Kognitif                                                                 pertama untuk melukis objek yang terdapat di sekelilingnya dengan
Penganjuran aktiviti seni visual yang tersusun dan terancang dapat                 menggunakan garisan.
melahirkan kanak-kanak yang mempunyai keupayaan                                    (c) Peringkat Schematic (7-9 Tahun)
menyelesaikan masalah serta mampu membuat penilaian dan bijak                      Lukisan mula dihasilkan mengikut skema atau konsep tertentu.
membuat keputusan.                                                                 Penekanan lebih diberikan kepada cara penyusunan objek dalam
(b) Aspek Fizikal                                                                  imej selain daripada imej manusia dan objek yang terdapat di
Penggunaan alat dan bahan memberikan satu bentuk latihan                           sekelilingnya. lukisan yang dihasilkan adalah spontan, bebas dan
berkesan kepada otot tangan (psychomotor) dan koordinasi tangan                    berskala besar.
serta mata.                                                                        (d) Peringkat Dawning Realism atau The Gang Age (9-12 Tahun)
(c) Aspek Kreativiti                                                               kanak-kanak terus melukis dengan mengekalkan konsep dan skema
Latihan dan projek yang bersifat terbuka dapat membantu murid                      tertentu. imej yang dilukis secara realistik dan teliti. Imej lukisan
untuk mengembangkan aspek kreativiti mereka. Aktiviti dan projek                   mula mengecil dari segi saiz dan kanak-kanak mula menunjukkan
di dalam pendidikan seni visual mengutamakan proses, berbanding                    sifat kritikal dengan hasil karya sendiri. Mereka mula
dengan hasilan akhir.                                                              membandingkan karya dengan karya rakan sebaya dan ini
(d) Aspek Persepsi                                                                 menjadikan mereka berhati-hati dan sedikit individualistik serta
murid boleh mempertingkatkan dan menajamkan penggunaan                             menitikberatkan kualiti karya yang dihasilkan.
pancaindera dan deria melalui proses penghasilan dan hasilan seni,                 (e) Peringkat Pseudonaturalistic atau Reasoning (12-14 Tahun)
produk dan objek yang terdapat di sekeliling mereka.                               Pada peringkat ini, kanak-kanak mula peka dengan konsep realistik
(e) Aspek Sosial dan Emosi                                                         di dalam menghasilkan lukisan. Mereka menitikberatkan konsep
Murid boleh berinteraksi dan meningkatkan keupayaan bersosial                      kedudukan dan saiz rasional imej. Mereka lebih gemar untuk
selain meningkatkan keyakinan diri. Mata pelajaran pendidikan seni                 melukis melalui konsep peniruan atau melalui objek
juga menganjurkan semangat bekerjasama di dalam aktiviti                           di hadapan mata berbanding dengan lukisan menerusi imaginasi.
berkumpulan yang dibentuk.                                                         (f) Peringkat Period If Decision atau Adolescent Art in High
1.3 KANAK-KANAK DAN SENI LUKIS                                                     School (14-17 Tahun)
(a) Melukis sebagai Medium Komunikasi                                              Peringkat ini merupakan peringkat penekanan terhadap proses
Lukisan merupakan bentuk komunikasi awal kanak-kanak sebelum                       penghasilan karya seni dan penciptaan objek. Peringkat ini
mereka berupaya untuk bertutur. Ianya dijadikan alat perhubungan                   memperlihatkan kematangan di dalam membuat keputusan dan
yang berkesan untuk berinteraksi.                                                  pemilihan bahan yang sesuai untuk menghasilkan karya
(b) Melukis sebagai Cara Mencapai Kepuasan Diri                                    seni.
Melukis merupakan aktiviti yang mampu memberikan kepuasan                          1.4.3 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Georges-
kepada kanak-kanak. Melalui lukisan, kanak-kanak dapat                             Henri Luquet
meluahkan perasaan dan emosi selain dapat membina kekuatan                         (a) Peringkat Fortuitous Realism
otot. Aktiviti sebegini juga dapat membantu menajamkan daya intuisi                Peringkat ini ialah peringkat awal lukisan kanak-kanak di mana
kanak-kanak.                                                                       imejan yang cuba dihasilkan pada peringkat contengan telah
(c) Melukis untuk Meningkatkan Daya Penguasaan Kendiri (Self                       membentuk imej dan objek yang hampir sama dengan objek
Esteem)                                                                            sebenar.
Aktiviti melukis dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak                      (b) Peringkat Failed Realism
dalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam                     Imej yang diperolehi secara tidak sengaja diperbaiki dan diperhalusi
bentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman                            bagi mendapatkan imej sebenar. Lukisan yang hampir sama
mereka.Melalui aktiviti melukis, kanak-kanak dapat meningkatkan                    dihasilkan berulang kali.
daya sensitiviti pancaindera.                                                      (c) Peringkat Intelectual Realism
1.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK KANAK-KANAK                                              Pada peringkat ini kanak-kanak mula melukis mengikut apa yang
1.4.1 Teori Perkembangan Artistik oleh Hurwitz dan Day                             mereka tahu dan apa yang mereka lihat. Bentuk lukisan yang lebih
(a) Peringkat Manipulatif atau Zaman Awal Kanak-kanak (2-4                         ringkas namun dilukis dengan agak baik.
Tahun)                                                                             (d) Peringkat Visual Realism
kanak-kanak tidak mempunyai kawalan pada pergerakan tangan.                        Melukis imej yang mempunyai perspektif dan kadar banding.
Lukisan yang dihasilkan juga selalunya tidak terkawal dan banyak                   Percubaan untuk melukis imej 3 dimensi di atas kertas lukisan dapat
terdapat di dinding, di atas meja dan kertas lukisan dengan                        dilihat pada peringkat ini dan percubaan melukis imej secara 3
menggunakan pelbagai jenis bahan dan medium seperti krayon,                        dimensi dianggap satu kejayaan dan pencapaian baik.
pensil serta bahan-bahan lain.                                                     1.5 KEINGINAN ASAS KANAK-KANAK
-tidak bersifat realistik dan banyak menggunakan lukisan                           (a) Untuk Bergerak, Berjaya dan Diiktiraf, Diterima dan Disanjung
garisan bagi menggambarkan sesuatu imej.                                           (hasil karya di[uji,dipamerkan)
-terdapat empat peringkat contengan pada peringkat manipulatif                     (b) Untuk Bersaing, Ketangkasan Fizikal dan Memahami
iaitu contengan garisan tidak terkawal, contengan garisan terkawal,                (pertandingan)
contengan rupa terkawal dan contengan rupa.                                        (c) Untuk Meneroka, Pencapaian Kreatif dan Meluahkan Perasaan
(b) Peringkat Membuat Simbol (6-9 Tahun)                                           (beri peluang meneroka dan bereksperimentasi.
kanak-kanak mula beralih ke peringkat menghasilkan simbol. Pada                    TOPIK 2 TEORI-TEORI DALAM SENI
peringkat ini, kanak-kanak sangat terpengaruh dengan keadaan                       2.1 DEFINISI SENI
sekelilingnya.                                                                     Seni boleh dirujuk sebagai suatu proses dan manifestasi kepada
(c) Pra-Remaja (10-13 Tahun)                                                       ekspresi diri, penilaian yang menentukan elemen-elemen yang
Terdapat percubaan untuk melukis figura dengan saiz yang betul.                    wajar diketengahkan di dalam hasil seni, di dalam menyampaikan
Lukisan figura pula mula dilukis dengan menitikberatkan daya saiz                  idea, emosi, perasaan, kepercayaan di dalam bentuk yang
sebenar objek.                                                                     difikirkan paling efektif.
1.4.2 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Lowenfeld


                                                                http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
2.2 CIRI-CIRI PERKEMBANGAN                                                          2.5.2 Teori Sosial-Interaksi Piaget(ahli epistemologi genetik di
Pergerakan estetik awal kanak-kanak mempunyai kaitan langsung                       dalam bidang biologi dan falsafah.)
dengan emosi mereka kerana resepsi deria yang mengeluarkan                          -Piaget merumuskan bahawa kanak-kanak kecil bukanlah tidak
isyarat tersebut selalunya mempunyai hubungan terus dengan                          mempunyai kapasiti untuk berfikir, cuma kanak-kanak dewasa
bahagian otak yang merangsang emosi.                                                mempunyai lebih pengalaman yang mengasah minda mereka.
2.3 PERKEMBANGAN ESTETIK                                                            Jawapan kanak-kanak kecil berbeza daripada kanak-kanak dewasa
Luahan estetik kanak-kanak amat berbeza dengan pergerakan                           kerana cara berfikir mereka yang berbeza.
badan yang biasa. Di dalam kehidupan seharian, kita berkomunikasi                   - prinsip penyelidikan biologinya :
secara verbal ataupun bukan verbal. Komunikasi bukan verbal                         (a) Penyerapan (Assimilation) dan Ubahsuai (Accommodation)
melibatkan pergerakan tangan, memek muka, pandangan mata                            Piaget menjelaskan dua proses yang digunakan oleh individu
dan pergerakan bahagian badan yang lain. Pergerakan estetik pula                    sepanjang hayat dalam menyesuaikan diri mereka dengan
menjurus kepada isyarat virtual. Isyarat virtual ini merupakan                      persekitaran, iaitu asimilasi (assimilation) dan akomodasi
jendela kepada emosi dalaman kanak-kanak dan juga jiwa dan                          (accommodation). Kedua-dua proses ini sentiasa berlaku dalam diri
pemikiran mereka.                                                                   individu dan sentiasa menimbulkan ketegangan yang memerlukan
2.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK                                                           penyelesaian. Hasil daripada penyelesaian kepada ketegangan ini
(a) Faktor sosioekonomi mempunyai pengaruh yang amat terbatas                       akan mempengaruhi perkembangan kognitif.
dalam peringkat awal pertumbuhan kanak-kanak. Kanak-kanak                           (b) Refleksi, Skema, Struktur dan Hierarki
lelaki dan perempuan didapati melukis dengan cara yang sama di                      Piaget juga mengemukakan hipotesis bahawa setiap bayi dilahirkan
peringkat awal pertumbuhan.                                                         dengan skema fungsi yang dikenali sebagai refleksi. Refleksi pada
(b) Lukisan kanak-kanak dapat memberi lebih banyak maklumat                         bayi ini berfungsi dalam membantu menyesuaikan diri dengan
tentang perkembangan mereka daripada catan kerana ianya                             persekitaran yang baru (daripada dunia janin ke dunia sebenar).
menggunakan krayon, pensil dan pen. Alatan ini lebih mudah                          Apabila bayi mula biasa dengan persekitaran yang baru, refleksi ini
dikawal oleh kanak-kanak daripada berus dan warna.                                  akan digantikan dengan skema tersusun.
(c) Terdapat pertindihan yang agak ketara di antara peringkatperingkat              Perkembangan Kebolehan Kognitif
perkembangan. Lukisan kanak-kanak mungkin                                           (a) Peringkat Deria-Pergerakan (0-2 Tahun)
mempunyai elemen dua peringkat serentak dan tidak semestinya                        Kanak-kanak masih belum dapat menguasai simbol ataupun bahasa
elemen satu peringkat perkembangan sahaja.                                          untuk menamakan objek di sekitarnya. Satu-satunya cara interaksi
2.5 TEORI-TEORI KOGNITIF                                                            dengan persekitaran ialah melalui kesan deria dan gerak-gerinya.
2.5.1 Teori Gestalt- Prinsip asas teori ini menitikberatkan                         Apabila umur bayi meningkat 10 bulan, bayi tersebut mula
keseluruhan daripada sebahagian. Dalam erti kata lain, melihat                      memahami konsep ‘kekal’ (permanence) iaitu kesedaran bahawa
sesuatu objek secara keseluruhan (contohnya rumah) memberi                          walaupun sesuatu objek hilang daripada pandangannya, objek
makna yang lebih mendalam daripada melihat komponenkomponen                         tersebut tidak ghaib begitu sahaja.
individu (tiang, lantai, dinding, pintu, tangga). Proses                            (b) Peringkat Pra-olahan (2 – 6 Tahun)
melihat secara keseluruhan melibatkan proses kognitif – minda                       Di peringkat ini, kanak-kanak telah mula menguasai bahasa dan
membuat anjakan daripada memahami setiap komponen dalam                             menggunakan nama untuk panggilan objek di sekelilingnya.
menghasilkan makna daripada pandangan yang menyeluruh.                              Walaupun begitu, penguasaan ini masih baru dan terbatas dan akan
Hukum-hukum Teori Gestalt                                                           berkembang sepenuhnya sehinggalah kanak-kanak tersebut
(a) Hukum Pragnanz                                                                  mencapai peringkat pengolahan formal.
Hukum Pragnanz menyatakan bahawa apabila individu berhadapan                        (c) Peringkat Pengolahan Konkrit (7 – 11 Tahun)
dengan pengalaman yang baru, persepsi individu tersebut adalah                      Kebolehan kanak-kanak menguasai konsep pengekalan tentang
tidak teratur.                                                                      paduan, nombor, berat dan padatan. Kebolehan ini membantu
(b) Hukum Persamaan (Similarity)                                                    mereka memahami konsep lain yang lebih rumit seperti susunan
Konsep hukum persamaan adalah lebih mudah untuk difahami.                           angka, pengklasifikasian bahan mengikut sifat, serta kemampuan
Individu akan lebih cenderung untuk mengklasifikasikan rangsangan                   melihat sesuatu perkara daripada pelbagai perspektif.
yang mempunyai persamaan di dalam kumpulan yang sama.                               d) Peringkat Pengolahan Formal (12 Tahun ke Atas)
(c) Hukum Keintiman (Proximity)                                                     Kanak-kanak ini mencapai tahap kemuncak kecerdasan mental di
Mengikut hukum keintiman, pengklasifikasian setiap rangsangan                       penghujung zaman remaja, namun kekurangan pengalaman
adalah berdasarkan elemen jarak dan hubungan.                                       mengehadkan pengetahuan dan kebolehan mereka untuk
Rangsanganrangsangan                                                                menggunakan apa yang mereka tahu. Di peringkat ini juga,
yang mempunyai hubung kait di antara satu sama lain                                 perkembangan fizikal kanak-kanak adalah lebih pantas berbanding
akan diletakkan di dalam kumpulan yang sama.                                        perkembangan mental apabila mereka mula melangkah ke awal
(d) Hukum Lengkap (Closure)                                                         alam remaja.
Hukum lengkap menganjurkan bahawa individu cenderung untuk                          Pendekatan Teori Sosial-Interaksi Piaget dalam Pembelajaran
meletakkan rangsangan yang telah lengkap di dalam kumpulan                          (a) Peringkat Pra-olahan (2-6 Tahun)
yang sama.                                                                          Imaginasi kanak-kanak adalah sangat tinggi pada peringkat praolahan,
(e) Hukum Kesinambungan Positif (Good Continuation)                                 iaitu apabila kanak-kanak mencapai umur dua hingga enam
Hukum ini menyatakan bahawa sifat sesuatu rangsangan tidak akan                     tahun. Adalah penting bagi guru-guru prasekolah ataupun ibu bapa
berubah, dan pada masa yang akan datang sifat yang sama akan                        menggalakkan kanak-kanak untuk berimaginasi kerana secara
dikekalkan. Contohnya, garis yang lurus dilihat sebagai akan tetap                  tidak langsung ia juga akan menggalakkan daya cipta kanak-kanak.
lurus pada masa yang akan datang dan tidak akan berubah sifatnya.                   (b) Peringkat Pengolahan Konkrit
(f) Hukum Ciri-ciri Bahagian (Membership Character)                                 Di peringkat ini, kanak-kanak mempunyai kepetahan bercakap yang
Di dalam hukum ini, individu akan mentafsir sesuatu berdasarkan                     sangat tinggi dan sentiasa ingin bertutur untuk menarik perhatian.
pandangan mereka secara keseluruhan terhadap sesuatu objek                          Namun begitu, di dalam kelas yang sama
tersebut, dan bukannya melihat setiap bahagian daripada                             mungkin ada sebilangan kanak-kanak yang sangat petah bertutur
keseluruhan objek tersebut.                                                         dan sangat aktif, manakala sebilangan lagi lebih suka mendiamkan
- Teori Gestalt juga                                                                diri.
mempunyai hubungan yang rapat dengan pandangan konstruktivis                        (c) Peringkat Pengolahan Formal (12 Tahun ke Atas)
dan banyak diaplikasikan di dalam kaedah penyelesaian masalah.                      Di peringkat ini, pelajar telah mula faham konsep-konsep abstrak
- Di dalam konteks pembelajaran seni visual, teori Gestalt bukan                    dan mula membentuk identiti diri. Mereka mula memahami
sahaja melihat kepada produk atau hasil kerja tetapi memberikan                     kepentingan falsafah hidup dan prinsip, politik dan konsep agama.
penekanan yang tinggi ke atas proses penghasilan produk itu                         Guru boleh membantu dengan mengadakan perbincangan dalam
sendiri.                                                                            topiktopik ini agar dapat dijadikan panduan oleh pelajar. Antara


                                                                 http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
bentuk perbincangan ialah membantu dalam menentukan hala tuju                          sekunder.
pelajar, persediaan yang perlu dilakukan serta menetapkan                              PRINSIP-PRINSIP REKAAN
matlamat.                                                                              -Harmoni wujud di alam sekeliling apabila munculnya susunan atau
Pendekatan Konstruktivis                                                               ulangan unsur-unsur seni mengikut cara atau gaya yang
Pendekatan Konstruktivis dalam Pengajaran                                              tertentuTujuan menghasilkan kesan harmoni adalah untuk menarik
Bruner telah menggariskan tiga prinsip utama di dalam konteks                          perhatian pada sesuatu gubahan, objek atau imej.
pembelajaran menggunakan pendekatan konstruktivis.                                     - Kontra wujud apabila salah satu daripada unsur-unsur seni
1. Pengajaran perlu menitikberatkan pengalaman pelajar serta                           mempunyai ciri-ciri yang bertentangan di antara satu sama. Ianya
mengikut konteks kesanggupan pelajar untuk belajar (kesediaan).                        bertujuan untuk menimbulkan kesan yang menarik pada sesebuah
2. Pengajaran perlu mengikut struktur atau urutan yang mampu                           karya seni. Kontra berkait rapat dengan penegasan (semakin tinggi
difahami oleh pelajar dengan mudah (organisasi).                                       kadar kontra semakin jelas penegasan).
3. Pengajaran perlu dirangka untuk memudah cara penghasilan ilmu                       - penegasan ialah sesuatu yang boleh menarik perhatian dan
(melangkaui maklumat yang dibekalkan guru).                                            tumpuan kepada pemerhatian tampak. Ianya berfungsi sebagai
Kaedah ini mengaplikasikan empat cara tertentu di dalam                                daya penarik, pemusatan
penyampaian sesuatu topik.                                                             karya, mengelak kebosanan dan menjadikan gubahan lebih
1. Menekankan perbezaan iaitu melatih pelajar agar bijak                               dramatik.
membezakan jenis dan sifat maklumat yang diterima.                                     Imbangan ialah keadaan gubahan yang sama sempadan,
2. Menstruktur maklumat agar lebih mudah diterima dan difahami                         sama berat dan graviti, sama kecerahan warna, sama padan dan
3. Susunan paling berkesan di dalam menyampaikan material                              sama gaya penampilan.
pengajaran                                                                             Terdapat tiga jenis imbangan iaitu imbangan simetri, imbangan tidak
4. Sifat dan bentuk ganjaran (reward) atau hukuman (punishment)                        simetri dan imbangan
yang akan dikenakan sekiranya pelajar berjaya atau gagal                               semua arah.
melakukan sesuatu.                                                                     Pergerakan wujud apabila terdapatnya keadaan yang bergetar,
TOPIK 3 BAHASA TAMPAK (ASAS-ASAS SENIREKA)                                             bergoyang, bergegar, berayun, bersinar-sinar dan sebagainya.
- Unsur-unsur seni reka terdiri daripada enam elemen asas yang                         Pergerakan bertujuan untuk memberi ‘nyawa’, rupa dan bentuk
penting dalam                                                                          visual dalam seni tampak dua dimensi.
penggubahan sesuatu karya seni visual iaitu:                                           Kepelbagaian merupakan keadaan penggabungan pelbagai gaya,
• Garisan                                                                              nilai dan idea yang berbeza. Susunan atau ulangan unsur-unsur
• Rupa                                                                                 seni yang bertentangan arah dan berbeza saiznya akan
• Bentuk                                                                               mewujudkan kepelbagaian.
• Jalinan                                                                              Kesatuan merupakan olahan motif atau ulangan unsur-unsur seni
• Ruang                                                                                secara sistematik, berpandukan grid berdasarkan tema atau idea
• Warna                                                                                sesuatu hasil karya. Susun atur yang kemas, teratur, lengkap dan
- Garisan ialah cantuman dari satu titik ke titik yang lain dengan                     sempurna dapat mewujudkan kesatuan.
mempunyai jarak-jarak tertentu. Aplikasi berbagai jenis garisan                        ORGANISASI REKAAN
dapat mencipta rupa, jalinan, ton, corak serta menimbulkan                             Komunikasi visual merujuk kepada pembelajaran yang
gambaran bentuk, ruang dan gerakan dalam seni visual.                                  membolehkan pelajar berkomunikasi secara visual melalui hasil
- Rupa                                                                                 kerja seni. Komunikasi visual terdiri daripada dua tumpuan utama
Rupa mesti mempunyai garisan luar (outline) dan sempadan yang                          iaitu; reka bentuk grafik dan multimedia. Reka bentuk grafik meliputi
mengelilinginya. Ianya dapat dikategorikan kepada rupa geometri                        pengenalan reka bentuk grafik, poster, simbol, logo dan maskot,
dan organik. Rupa geometri lebih kepada rupa yang mempunyai                            kaligrafi, tipografi, pembungkusan, grafik persekitaran, ilustrasi, dan
sudut dan penjuru. Rupa organik pula yang mempunyai rupa bebas                         komputer grafik.
dan tidak terikat pada bentuk yang khusus. Rupa ialah sesuatu                          Poster merupakan reka bentuk komunikasi yang berfungsi
kawasan yang berbeza dari ruang di sekeliling dan bersifat 2-D                         menyampaikan mesej dan intipati daripada gubahan idea. Ianya
(tidak berjisim). Merupakan hasil pertemuan antara penghujung                          juga merupakan elemen dalam promosi, kempen dan sebagainya.
garisan dan permulaannya.                                                              Simbol
Bentuk mempunyai struktur jisim dan isipadu. Terdapat 2 jenis                          Ialah reka bentuk grafik yang diringkas dan dipermudahkan
bentuk iaitu bentuk konkrit dan bentuk ilusi. Bentuk dapat dihasilkan                  daripada imej sumber alam semula jadi dan alam buatan manusia.
melalui lukisan, catan, arca, komputer dan kraf tradisi. Bentuk                        Simbol terdiri daripada flora dan fauna serta benda-benda yang
konkrit ialah bentuk sebenar yang bersifat 3 dimensi. Bentuk ilusi                     terdapat di sekeliling manusia. Ianya lebih ringkas dan mudah
ialah bentuk yang dilihat melalui gambar atau ilustrasi. Ianya bersifat                daripada tanda yang menggunakan teks.
rata dan boleh dihasilkan melalui lakaran, catan dan                                   Logo
lukisan berkomputer 3 dimensi.                                                         Logo ialah visual grafik yang menjadi identiti kepada firma
Jalinan merujuk kepada kesan yang terdapat pada permukaan                              perniagaan, kelab, persatuan, organisasi dan bandan-badan
sesuatu objek. Ia dapat menunjukkan kesan rasa dan ekspresi                            tertentu.
sesuatu objek kepada kita. Jalinan terbahagi kepada dua iaitu;                         Maskot
jalinan sentuh dan jalinan tampak. Jalinan sentuh ialah jalinan yang                   Maskot pula digunakan untuk menarik minat pada sesuatu sambil
dapat dirasai melalui sentuhan, contohnya kulit buah durian (alam                      menampilkan ciri-ciri kemesraan.
semula jadi) dan jahitan sulaman (alam buatan manusia). Jalinan                        Tipografi (Muka Taip)
tampak pula jenis jalinan yang hanya dapat dilihat tetapi tidak dapat                  Tipografi merupakan seni menyusun atur atau merekaletak
dirasa melalui sentuhan.                                                               sesebuah muka surat dengan menggunakan huruf untuk
Ruang merupakan kawasan yang dikelilingi oleh garisan, atau                            mendapatkan hasil yang menarik. Terdapat 3 kumpulan muka
kawasan kosong di                                                                      taip yang diaplikasikan dalam rekaan grafik iaitu muka taip serif, san
sekeliling objek, atau jarak antara dua objek.                                         serif dan hiasan.
warna ialah pigmen pewarna kimia yang bertindak balas pada                             Pembungkusan boleh dibahagikan kepada dua jenis iaitu
sesuatu permukaan. warna terbahagi kepada tiga kumpulan utama                          pembungkusan jenis lembut dan pembungkusan jenis keras.
iaitu warna asas, warna sekunder dan warna tertier. Warna asas                         Pembungkusan seni lembut terdiri daripada beg plastik, kertas,
terdiri daripada warna biru, merah dan kuning; dan ianya boleh                         plastik pembalut dan kertas pembalut. Manakala pembungkusan
menghasilkan warna sekunder dan warna tertier. Warna sekunder                          jenis keras terdiri daripada kotak, tin, botol dan sebagainya.
pula terdiri daripada warna hijau, jingga dan ungu; dan dapat                          Grafik Persekitaran
dihasilkan daripada campuran dua warna asas. Sementara itu,                            Ialah reka bentuk grafik yang ada pada alam sekeliling. Ianya
warna tertier terhasil daripada percampuran warna asas dan                             berkonsepkan pengiklanan untuk menyampaikan maklumat di


                                                                    http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
samping mempromosi kepada pembaca dan pengguna.                                         Peranan dan Fungsi Lanskap
Ilustrasi                                                                               Secara umumnya, lanskap mempunyai beberapa fungsi dan
Ilustrasi merupakan seni yang menggambarkan idea dan kata-kata                          peranan utama.
dalam bentuk gambar. Pada zaman dahulu, ilustrasi digunakan                             (a) Fungsi Fizikal Tumbuhan Lanskap
untuk merakamkan legenda dan peristiwa bersejarah. Kini ianya                           • mengawal hakisan tanah
lebih bersifat komersial dan berkembang pesat seiring dengan                            • memberi perlindungan dan teduhan
penemuan teknik percetakan.                                                             • meredakan iklim
Komputer Grafik                                                                         • mengawal pencemaran alam
Komponen grafik dalam perisian menggunakan komputer grafik                              • menjadi tirai dan dinding
ialah teks, warna, bentuk, ilustrasi dan garisan yang boleh                             • mengarah pergerakan atau petunjuk arah
membantu pelajar. Penggunaan komputer grafik membantu pelajar                           • imbangan ekologi dan kehidupan fauna
meningkatkan mutu hasil kerja kerana komponen grafik telah                              (b) Fungsi Estetik Tumbuhan Lanskap
tersedia dalam pelbagai perisian.                                                       • membentuk ruang
Multimedia                                                                              • merangka pemandangan
Multimedia ialah penggunaan komputer untuk sesuatu                                      • melembutkan
persembahan dengan menggunakan sokongan teks, grafik, audio                             • mengikat bangunan dan struktur dengan permukaan bumi
dan video. Ianya menggunakan rangkaian hubungan dan alat untuk                          • menjadi penyatu pelbagai elemen
membolehkan pengguna melayari, berinteraksi, mencipta dan                               (c) Fungsi Ekonomi Tumbuhan Lanskap
berkomunikasi.                                                                          Selain daripada yang dinyatakan di atas, tumbuhan lanskap mampu
KRAF TRADISIONAL DAN DIMENSI BARU                                                       menyediakan pemandangan yang baik dan indah serta memberikan
Tembikar/Seramik                                                                        faedah kepada masyarakat dan negara dari segi rekreasi,
merupakan hasil kraf tradisional yang paling awal dapat dikesan                         kesihatan, pendidikan dan pelancongan.
oleh tamadun manusia. Ia menggunakan tanah liat yang didapati di                        TOPIK 4 MENINGKATKAN DAYA IMAGINATIF KANAK-KANAK
kawasan persekitaran atau tepian sungai, sawah dan sebagainya.                          4.1 kanak-kanak perlu dibekalkan dengan alatan yang bersesuaian
objek ini berfungsi sebagai bekas kegunaan harian, hiasan dan                           untuk dapat merangsang daya imaginasi mereka. Kreativiti dapat
dalam kematian.                                                                         dihasilkan dengan memanipulasikan objek alam.
Anyaman                                                                                 4.1.1 Pelbagai Jenis Alat dan Media
adalah warisan yang terkenal di kawasan luar bandar terutamanya                         (a) Alatan Asas
di negerinegeri Terengganu, Perak, Melaka dan Kedah. Anyaman                            Alatan-alatan asas seperti kertas lukisan, berus, warna dan krayon.
bukanlah produk tetapi lebih merupakan kemahiran dalam                                  (b) Gambar
penghasilan produk. Biasanya produk yang dianyam diperbuat                              Gambar-gambar foto ini bolehlah digunakan daripada imej yang
daripada daun mengkuang atau pandan, dan dijadikan sebagai                              pelbagai, contohnya gambar keluarga, haiwan, bangunan,
perkakas atau objek harian seperti tikar, tudung saji dan                               pemandangan dan pelbagai lagi objek alam yang lain. pelajar
sebagainya.                                                                             meniru imej di dalam foto untuk dimanifestasikan di dalam
Ukiran                                                                                  karya lukisan mereka.
Merupakan sejenis seni warisan yang menerapkan unsur-unsur                              (c) Rakaman Video dan Penggunaan ICT
alam sekitar yang menjadi identiti ukiran mereka. Antara motifnya                       guru boleh menggunakan rakaman video dan menayangkan kepada
ialah awan larat yang mempunyai unsur-unsur flora dan fauna,                            para pelajar di bilik media atau bilik pandang dengar yang terdapat
kosmo, geometri dan lain-lain.                                                          di sekolah-sekolah.
Tekat                                                                                   Penggunaan ICT merujuk kepada penggunaan alatan digital dan
Tekat lebih dikenali sebagai tekat bersuji atau sulaman timbul. Ia                      elektronik dengan memanipulasikan perisian-perisian yang
merupakan seni sulaman benang pada kain dasar dan dibentuk                              ada. penggunaan komputer, pengimbas, kamera digital,
dengan menggunakan kertas yang diliputi benang emas.                                    pencetak dan Internet pembelajaran yang lebih kreatif dan
Batik                                                                                   menyeronokkan.
Produk batik mempamerkan kreativiti dan kehalusan seni tekstil                          4.2 PENGALAMAN DERIA
yang tinggi. Tidak hairanlah ia menjadi salah satu produk                               Setiap insan normal mempunyai lima deria iaitu deria rasa,
pelancongan yang terlaris. Di antara jenis-jenis batik termasuklah                      deria bau, deria dengar, deria lihat dan deria sentuh.
batik tulis/lukis, terap/blok, pelangi, skrin dan sebagainya. Motif yang                Penggunaan deria yang baik akan dapat melahirkan kanak-kanak
digunakan adalah seperti flora dan fauna, geometri dan sebagainya.                      yang mampu membuat pemerhatian secara aktif, dan ianya
Tenunan                                                                                 menggalakkan interaksi yang kritis dan kreatif dengan alam, alat
Tenunan adalah proses menjalinkan sehelai benang sehingga                               dan bahan.
menjadi sebidang kain. Tenunan merupakan hasilan jalinan benang                         4.2.1 Cara Belajar
losen (benang dasar) dengan benang pakan (benang sisip).                                4.2.1.1 Belajar Secara Visual
REKA BENTUK DALAMAN DAN LANSKAP                                                         Pelajar visual, secara amnya, dapatlah diklasifikasikan sebagai
Salah satu cara peningkatan kehidupan dalam kediaman atau ruang                         pelajar yang gemar menggunakan deria penglihatan lebih daripada
awam supaya dapat meningkatkan status ruang tersebut agar                               deria yang lain untuk mendapatkan maklumat semasa proses
selesa, selamat dan sesuai dengan cita rasa pemiliknya. Reka                            pembelajaran berlaku. Pelajar di dalam golongan ini lebih
bentuk ruang dalaman terhasil daripada kombinasi beberapa                               cenderung menggunakan maklumat bertulis, nota, diagram dan
elemen asas seni bina seperti tiang, dinding, lantai, siling dan atap.                  gambar.
Kategori reka bentuk hiasan dalaman terbahagi kepada dua iaitu                          4.2.1.2 Belajar Secara Auditori
reka bentuk ruang kediaman dan reka bentuk ruang awam dan                               Pelajar auditori mendengar dengan tekun untuk memahami, dan
komersil.                                                                               proses menulis nota dilakukan kemudian. Adakalanya pelajar
REKABENTUK PERSEKITARAN                                                                 auditori tidak memahami maklumat bertulis dan perlu mendengar
Lanskap                                                                                 dengan sendiri penjelasan guru.
Lanskap merupakan pemandangan yang boleh dilihat secara                                 4.2.1.3 Belajar Secara Kinestetik
semula jadi ataupun buatan manusia. Ianya boleh dibahagikan                             Pelajar golongan ini dapat belajar dengan lebih efektif melalui
kepada beberapa kategori yang merangkumi lanskap, kediaman,                             sentuhan dan pergerakan. golongan ini memerlukan aktiviti yang
komersial, institusi, pinggir jalan dan kemudahan awam.                                 lebih berbentuk hands-on.
Jenis-jenis Lanskap                                                                     TOPIK 5 KREATIVITI DAN KANAK-KANAK
Lanskap lembut merangkumi penggunaan tumbuh-tumbuhan yang                               5.1 KREATIVITI
meliputi pelbagai jenis pokok, tumbuhan renek dan tumbuhan tutup                        Lowenfeld (1975) percaya bahawa setiap kanak-kanak dilahirkan
bumi. Satu lagi jenis lanskap ialah lanskap keras atau kejur.                           kreatif. Penyataan ini disokong dengan sifat semula jadi kanakkanak


                                                                     http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
yang gemar meneroka, dan penuh dengan perasaan ingin                                 Peringkat ini menilai keberkesanan tindakan yang telah diambil bagi
tahu.                                                                                proses penambahbaikan selain melihat pencapaian objektif kerja.
5.2 PENGERTIAN KREATIVITI                                                            Murid-murid digesa untuk memberikan pendapat dan komen
Kreativiti berasal daripada perkataan Latin iaitu “creare” yang                      terhadap apa yang telah dilalui sebagai satu bentuk refleksi diri.
membawa maksud “membuat”. Manakala daripada perkataan                                Laura H. Chapman – 3 kaedah diperkenalkan :
Greek pula “creare” bermaksud “memenuhi’. Kamus Dewan,                               (a) Kaedah Penjanaan Idea (Inception of Idea)
(2002) mentakrifkan kreativiti sebagai satu kemampuan                                Di dalam menjana idea, pengkarya menetapkan objektif, haluan dan
(kebolehan) mencipta daya kreatif, kekreatifan manakala kreatif                      tujuan penghasilan karya. guru dimestikan untuk membimbing
pula sebagai mempunyai kebolehan mencipta, menghasilkan                              pelajar dalam menetapkan hala tuju penghasilan karya selain
dan mengembangkan sesuatu idea baru dan asli.                                        menerangkan kaedah menjana idea.
Kesimpulannya kreativiti adalah kebolehan dan kemampuan                              (b) Pengolahan dan Pemurniaan (Elaboration and Refinement)
seseorang menghasilkan sesuatu yang kreatif, baru dan asli. Ada                      Proses pengolahan dan pemurnian idea dilakukan bagi
juga pendapat yang mentakrifkan kreatif dan kreativiti sebagai                       mendapatkan kajian visual yang lebih sistematik dan tersusun.
penghasilan sesuatu yang tidak ada sebelumnya.                                       Proses ini digunakan oleh pengkarya bagi memastikan imej atau
5.3 PANDANGAN TOKOH-TOKOH SENI VISUAL MENGENAI                                       visual yang hendak dihasilkan atau dipilih bertepatan dengan tema
KREATIVITI                                                                           dan objektif penghasilan.
Ellis Paul Torrance atau lebih dikenali sebagai Paul Torrance                        (c) Kemahiran Menggunakan Bahan (Execution in a Medium)
merupakan penyelidik dan ahli akademik yang tersohor dalam                           guru perlu membimbing murid melalui pengenalan terhadap bahan
bidang kreativiti. Kerja-kerja penyelidikannya di dalam mendalami                    dan teknik penggunaan serta penghasilan. Guru perlu menjelaskan
bidang ini telah berjaya mengembangkan bidang kreativiti dan                         melalui demonstrasi dan tunjuk cara supaya pemilihan bahan oleh
beliau telah                                                                         murid mempunyai makna dan nilai tersendiri.
diiktiraf dengan gelaran Bapa Kreativiti.                                            Calvin W. Taylor
June King McFee pula mentakrifkan kreativiti itu sebagai keupayaan                   (a) Kreativiti Bersifat Ekspresif
seseorang mencipta sesuatu yang baru dan pada masa yang sama                         Kreativiti bersifat ekspresif berlaku secara rawak dan bebas.
mampu untuk mengolah idea.                                                           Keadaan ini boleh dilihat melalui lukisan kanak-kanak yang
Carl Rogers telah menggariskan lima faktor yang menjadi asas                         dihasilkan secara spontandan bebas mengikut kemampuan yang
kepada individu yang sihat, yang dapat berfungsi dengan                              sesuai dengan perkembangan fizikal mereka yang belum stabil.
sepenuhnya dalam kehidupan. Kelima-lima faktor tersebut ialah                        Penghasilan lukisan pada peringkat ini banyak digambarkan melalui
keterbukaan kepada pengalaman, cuba menikmati kehidupan yang                         garisan dan contengan mudah.
dialaminya, menghargai diri sendiri, mengamalkan kebebasan dan                       (b) Kreativiti Melalui Penghasilan
akhirnya menjadi individu kreatif. Beliau percaya bahawa individu                    guru membantu murid untuk menambahbaik kemahiran sedia ada
yang bebas dan mempunyai rasa tanggungjawab akan cuba                                kepada kaedah yang lebih sistematik dan tersusun.
menyumbang kepada insan serta makhluk lain di persekitarannya.                       (c) Kreativiti Bersifat Inventif
Sumbangan ini boleh dinyatakan dalam bentuk kreativiti di dalam                      Kreativiti bersifat inventif merujuk kepada keupayaan mencipta
bidang seni ataupun sains,                                                           benda atau objek melalui proses eksprimentasi. Peranan guru pada
Victor Lowenfeld - menjelaskan bahawa kreativiti seseorang murid                     peringkat ini adalah memberikan motivasi dan galakan supaya
itu boleh diukur melalui empat omponen utama iaitu                                   pelajar tidak cepat bosan dan putus asa.
kelancaran,( secara spontan serta pantas )                                           (d) Kreativiti Bersifat Inovatif
fleksibel, (mampu menyesuaikan diri dengan pelbagai keadaan dan                      Peringkat ini melibatkan modifikasi kepada konsep-konsep asas
situasi )                                                                            sedia ada kepada idea baru yang lebih bermakna. pelajar mula
keaslian (mencari idea baru dan asli )                                               bertindak luar dari kaedah konvensional dan menghasilkan alternatif
kepekaan. (Penggunaan deria pancaindera seperti melihat, merasa,                     bagi setiap perancangan.
mendengar, menghidu dan sentuhan digunakan secara sepenuhnya                         (e) Kreativiti Bersifat Emergen
sebagi proses engamatan dan merekod.)                                                Ini merupakan bentuk kreativiti tertinggi di mana keseluruhan prinsip
TAHAP PERKEMBANGAN KREATIVITI                                                        formal diterjemahkan dan muncul di dalam bentuk abstrak dan
5.4.1 Perkembangan Kreativiti Fisher                                                 mudah. Sebagi contoh, figura manusia digambarkan tanpa
(a) Peringkat Rangsangan                                                             menitikberatkan bentuk formal dan bentuk asalnya oleh kanakkanak
Pemikiran kreatif dirangsang dengan apa, mengapa, siapa,                             apabila melukis.
bagaimana dan sebagainya. Guru perlu merangsang minda pelajar                        CIRI-CIRI KREATIVITI
dengan                                                                               (a) Bersifat Fleksibel
pelbagai soalan kritikal.                                                            Seseorang yang kreatif berupaya untuk menyesuaikan dirinya
(b) Peringkat Penerokaan                                                             dalam pelbagai keadaan dan situasi selain mempunyai keyakinan
Peringkat rangsangan telah berjaya merangsang murid untuk                            optimis.
berusaha menjawab persoalan yang dikemukakan oleh guru atau                          (b) Sensitif dan Peka
permasalahan yang timbul.                                                            Individu ini mempunyai daya sensitiviti yang tinggi terhadap
(c) Peringkat Perancangan                                                            keadaan sekelilingnya termasuk gaya hidup, keperluan,
Peringkat ini menggalakkan pemikiran kreatif untuk merancang dan                     persekitaran dan turut sensitif menggunakan deria.
memetakan semua aktiviti dan merekodkan segala kemungkinan.                          (c) Gagasan/Idea yang Asli dan Tulen
Aktiviti pada peringkat ini akan dilakukan melalui 3 cara iaitu:                     Seseorang yang dikategorikan sebagai kreatif sering kali
• Perancangan secara verbal iaitu perancangan melalui                                mengutarakan idea dan
perbincangan,                                                                        gagasan yang asli. Ini bermakna, cetusan idea bukanlah hasil
pemerhatian, interaksi dan sebagainya.                                               cedokan daripada
• Perancangan secara visual dilakukan melalui visual, graf, imej                     mana-mana sumber. Idea mereka unik dan menarik, malah tidak
lukisan dan sebagainya.                                                              stereotaip dan juga
(d) Peringkat Aktiviti                                                               tidak kovensional. Mereka ini biasanya menghasilkan hasil kerja dan
Pemikiran kreatif bermula dengan set idea. Justeru melahirkan                        karya mengikut
pemikiran kreatif melalui tindakan setelah merencana segala aktiviti.                cetusan rasa. Hasil karya yang mereka hasilkan sering kali berbeza
Pada peringkat ini segala perancangan dibantu melalui                                daripada yang
persoalanpersoalan                                                                   biasa.
seperti ‘’Bagaimana harus kita mengambil tindakan ke                                 (d) Bersifat Terbuka
atas cadangan tersebut?’’                                                            Mempunyai sifat keterbukaan di dalam menerima pandangan dan
(e) Kajian Semula                                                                    pendapat orang


                                                                  http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
lain mengenai hasil karya dan kerja mereka. Mengamalkan sikap                         melalui permainan berbentuk akademik. Sebagai
bebas serta                                                                           contoh, guru boleh menggalakkan aktiviti seperti membuat mural di
demokratik.                                                                           sekolah.
(e) Logik                                                                             5.7 MENINGKATKAN MOTIVASI
Murid-murid peka dan sering berfikir secara logik dan rasional.                       Strategi dan saranan yang boleh digunakan oleh guru bagi
Mereka tahu                                                                           menyuburkan proses kreativiti.
membezakan yang baik dan tidak baik. Selain menghargai masa                           (a) Memilih Bahan dan Alat
mereka juga sangat                                                                    Murid seharusnya diberikan peluang untuk memilih bahan dan
menghormati masa.                                                                     alatan yang boleh digunakan untuk pelbagai aktiviti seni visual.
(f) Berfikiran Bebas                                                                  (b) Masa
Golongan kreatif ini mempunyai daya pemikiran yang tidak                              Rancang pelajaran dengan baik dan teratur supaya murid
terkongkong pada satusatu                                                             mempunyai masa yang cukup untuk berfikir, membuat
perkara sahaja. Golongan ini pandai dan bijak merancang agar                          eksperimentasi, dan meneroka.
projek dan                                                                            (c) Rangsangan
perkara yang dirancang selamat dan berjalan lancar. Pada                              Pamerkan hasil karya murid sebagai satu bentuk sokongan
kebiasaannya mereka ini                                                               berterusan. Pameran
sangat berhati-hati dan bijak membuat keputusan.                                      hasil karya murid boleh merangsang pelajar untuk menghasilkan
5.6 STRATEGI MERANGSANG KREATIVITI                                                    banyak lagi hasil
5.6.1 Kaedah Sumbangsaran (Brainstorming)                                             karya seni visual.
(a) Kaedah Pertama                                                                    (d) Pengajaran dan Pembelajaran Fleksibel
Elakkan membuat penilaian, terutama semasa proses awal                                Guru pendidikan perlu fleksibel dalam proses pengajaran. Mereka
sumbangsaran. Ini boleh membantutkan usaha murid untuk                                seharusnya bersedia untuk mengubah cara mengajar mengikut
menyalurkan idea kerana khuatir idea yang diberikan tidak mampu                       minat idea dan cadangan daripada murid.
dilaksanakan.                                                                         (e) Hormat-menghormati
(b) Kedah Kedua                                                                       Guru pendidikan seni visual perlu mempunyai sikap menghormati
Elakkan pemilikan idea oleh kumpulan dan individu. Ini kerana                         murid dan menghargai sumbangan dan komitmen yang ditunjukkan
apabila idea dan saranan dihakmilikkan oleh individu atau kumpulan                    (f) Memberikan Galakan dan Motivasi
ianya akan menyebabkan perasaan ego wujud lalu mengurangkan                           Elakkan daripada mengkritik keterlaluan sehingga pelajar patah
kerjasama di kalangan murid. Keadaan ini biasanya mewujudkan                          semangat dan tidak berminat untuk meneruskan penghasilan karya.
suasana tegang kerana mereka cuba untuk mempertahankan idea                           (g) Penghargaan
dan secara tidak langsung menyebabkan kesukaran untuk                                 Galakkan dan berikan penghargaan kepada murid di atas usaha
memperbaiki idea tersebut.                                                            dan komitmen yang mereka berikan di dalam kelas.
(c) Kaedah Ketiga
Menjelaskan kepada murid bahawa tidak menjadi kesalahan untuk
meminjam idea dan cara sedia ada bagi tujuan penambahbaikan
dalam proses kemudiannya.                                                             TOPIK 6 ESTETIKA DAN KANAK-KANAK
(d) Kaedah Keempat                                                                    6.1 DEFINISI ESTETIKA
Menggalakkan sumbangsaran idea yang luar biasa yang                                   - perkataan Greek iaitu aisthetikos –merujuk kepada perkaraperkara
kadangkala tidak masuk akal. Galakan sebegini akan merangsang                         yang berkaitan dengan persepsi deria.
murid untuk berfikir luar daripada kemampuan supaya murid                             - Bagi Bates (2000), - satu kajian falsafah yang berkaitan dengan
mempunyai idea menarik, tidak bersifat konvensional dan bersifat                      kecantikan.
biasa sahaja.                                                                         - Gazalba (1978) - satu cabang ilmu normatif yang membawa nilainilai
Teori Perkembangan Kreativiti Paul Torrance                                           kecantikan dan kebaikan.
proses memupuk dan mengembangkan kreativiti para pelajar.                             - Lankford (1992) – satu konsep dan kaedah di dalam falsafah seni
(a) Penyoalan                                                                         termasuk persoalan yang bermatlamat untuk menerangkan dan
Rangsangan melalui proses penyoalan melalui sesi kritikan seni.                       memahami pengalaman estetik yang berkaitan dengan
(b) Penemuan                                                                          perkembangan artistik dan penghasilan produk.
Proses penemuan merujuk kepada usaha untuk memberikan                                 - Ragans (2000) - menilai hasil karya bukan sahaja dilihat pada
galakan dan rangsangan oleh guru kepada murid bagi                                    kecantikan karya tersebut malahan ia juga perlu dilihat dari sudut
menggalakkan penemuan-penemuan terbaru melalui penyelidikan                           kejayaan sesuatu karya,
dan kajian.                                                                           Di dalam pengajaran pendidikan seni visual, istilah pendidikan
(c) Pemerhatian                                                                       estetik digunakan merangkumi pelbagai bidang penghasilan hasil
proses pemerhatian tidak tertumpu hanya pada deria pengamatan                         karya seni seperti arca, lukisan, catan dan sebagainya. Pendidikan
semata-mata malahan proses pemerhatian turut melibatkan deria                         estetik juga menjelaskan persoalan estetik yang merujuk kepada
yang lain seperti deria sentuhan, dan sebagainya.                                     perbincangan berkaitan dengan penghuraian makna dan simbolik
(d) Percubaan                                                                         penghasilan karya seni.
Percubaan merujuk kepada usaha berterusan bagi mendapatkan                            - Abdul Shukor Hashim (1991) yang melihat setiap pengalaman
hasil terbaik. Individu yang kreatif akan terus bereksperimentasi bagi                pembelajaran sebagai pengalaman estetik.
mendapatkan kesan dan hasil yang dikehendaki.                                         - Guru pendidikan seni visual boleh menggunakan kemahiran ini
(e) Penerokaan                                                                        untuk membantu pelajar memahami hasil karya yang dihasilkan
Penerokaan atau eksplorasi merujuk kepada galakan untuk                               selain menghurai persoalan mengapa karya seni dihasilkan dan
memanipulasi pelbagai barangan dan alat yang terdapat di                              kepentingan menghargainya.
sekeliling.                                                                           6.2 PERKEMBANGAN ESTETIK DAN TEORI KECANTIKAN
(f) Memanipulasi                                                                      Konsep Relativist- Faktor utama adalah persekitaran individu,
murid mampu menggunakan objek dan bahan yang terdapat di                              nilai, budaya serta cara hidup seseorang individu pada satu-satu
sekeliling untuk dijadikan hasilan seni. Dalam konteks pendidikan                     masa.Pandangan golongan relativist atau individu terhadap
seni visual usaha ini mengajar pelajar supaya lebih                                   kecantikan adalah subjektif dan abstrak. Penghuraian dan makna
berjimat dan mengelakkan pembaziran.                                                  kecantikan tidak terletak pada objek tetapi pada persepsi
(g) Aktiviti/Bermain                                                                  seseorang.
Kreativiti boleh dirangsang melalui aktiviti bermain. Bagi kanakkanak,                Konsep Objektivist- sangat bertentangan dengan konsep
masa bermain merupakan masa yang penuh dengan                                         relativist. Konsep objektivist percaya bahawa kecantikan
keseronokan dan cabaran. Justeru, rangsangan perlu diwujudkan                         sememangnya telah sedia ada bersama karya seni dan


                                                                   http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
bukan terletak pada persepsi seseorang. Kecantikan dapat                             menganalisa dan menilai karya. Kesemua ini membantu murid
dibahagikan kepada kriteria tertentu seperti yang terdapat di dalam                  mengerakkan daya pemikiran mereka.
elemen dan prinsip-prinsip dalam seni seperti harmoni,                               TOPIK 7 APRESIASI SENI
rentak, warna, keseimbangan dan sebagainya.                                          DEFINISI DAN KONSEP
6.3 ESTETIK DAN KANAK-KANAK                                                          - Hurwitz dan Day (2001), apresiasi bermaksud ‘menghargai’ dan
- perasaan kanak-kanak mudah tertarik dengan perkara                                 pemahaman mengenai konsep apresiasi seni adalah melalui
baru menjadikan mereka sebagai golongan yang unik dan                                pencarian dan penyaluran maklumat yang terdapat pada karya
luar biasa                                                                           - Konsep apresiasi seni sebenarnya antara lain bertujuan untuk
- Lowenfeld (1975) – perkembangan estetik kanak-kanak                                membina keyakinan seseorang untuk berbincang dan menghurai
bersesuaian denagn kretaiviti dipengaruhi oleh faktor tumbesaran                     serta membuat diskriminasi terhadap karya seni.
dan persekitaran yang membentuk ciri-ciri dan corak pemikiran.                       - Seabolt (2001) - aktiviti kritikan seni melibatkan perbincangan
Tindak balas estetik bagi kanak-kanak dipengaruhi oleh faktor                        dan diskusi mengenai sesuatu karya seni manakala apresiasi seni
umur, pengalaman serta latar belakang dan budaya.                                    - aktiviti menghayati seni dengan melibatkan pengetahuan
6.4 TINDAKBALAS ESTETIK- tindak balas spontan terhadap                               berkaitan dengan sejarah seni dan perbincangan serta diskusi
karya. Ianya berlaku melalui hasil karya dan juga melalui                            mengenai seni.
pengamatan terhadap alam.                                                            - Johari Abdul Hamid, 2004-Apresiasi seni mengajar pengkritik dan
(a) Kualiti Literal atau Imitanionalism                                              pemerhati seni menghargai rasa dan perasaan seniman.
- keupayaan pengkarya untuk menghasilkan                                             KATEGORI APRESIASI SENI
karya secara realistik melalui peniruan alam sekeliling                              - Walter dan Clive Bell yang menyatakan bahawa penghayatan
Sebagai contoh, pengkarya yang melukis imej realistik                                dan apresiasi seni tidak memerlukan pengetahuan mengenai idea
penunggang kuda, kualiti literal pada lukisan ini adalah                             - Dewey dan Otto Krash - pengetahuan asas seni boleh membawa
imej lelaki yang menunggang kuda tersebut yang                                       kepada kefahaman terhadap karya seni,
ditonjolkan secara realistik.                                                        - Ecker (1966) kategori utama dalam apresiasi seni ialah apresiasi
(b) Kualiti Rekaan atau Formalism                                                    bercorak analitikal. Apresiasi analitikal adalah satu kaedah bagi
-kaedah menyusun elemen dan prinsip seni di dalam                                    melihat aspek penghasilan karya seni visual. Kategori apresiasi
sesuatu karya. Sebagai contoh, bagaimanakah artis                                    bercorak analitikal ini disusun dari konsep mudah kepada yang
atau pengkarya mengutamakan elemen imbangan,                                         lebih kompleks.
garisan, ritma dan sebagainya.                                                       Peringkat Analitikal
(c) Kualiti Ekspresif atau Kualiti Emosi                                             (a) Kenal Pasti (Identification)- Aspek kenal pasti yang paling
-menghuraikan makna karya dari aspek meningkatkan                                    mudah ialah menyatakan aspek-aspek seperti tajuk karya, jenis
dan melihat tindak balas emosi, mood dan idea                                        karya, pereka atau seniman karya, tarikh dihasilkan, asal-usul
penonton yang mengamati karya.                                                       karya, gaya, medium yang digunakan, teknik dan fungsi karya.
6.5 MERANSANG PERKEMBANGAN DAN                                                       Peringkat Penerangan
TINDAKBALAS ESTETIK KANAK-KANAK                                                      (a) Penerangan Literary (Literary Description)
- Koster (2001) - kanak-kanak perlu dirangsang                                       Penerangan literari digunakan ke atas karya seperti potret,
dengan aktiviti yang dirancang rapi dan tersusun                                     landskap, lukisan objek dan lain-lain. Contohnya, karya Monalisa
supaya tindak balas semula jadi estetik yang dimiliki                                menggambarkan seorang wanita yang sedang terukir senyum di
oleh kanak-kanak selari dengan peningkatan umur                                      bibirnya. Penerangan literari ini terbahagi pula kepada dua
mereka.                                                                              bahagian iaitu penerangan teknikal dan penerangan formal.
- Peranan guru                                                                       (b) Penerangan Teknikal (Technical Description)
(a) Memilih Karya Berkualiti                                                         Penerangan teknikal merujuk kepada aspek teknikal dalam
-mempunyai standard dan kualiti yang tertentu dalam                                  penghasilan karya seni. Proses ini termasuk perkara-perkara
jenisnya.                                                                            seperti penggunaan teknikal dan bahan-bahan oleh pengkarya.
(b) Mempunyai Kepelbagaian Media dan Teknik                                          (c) Penerangan Formal (Formal Description)
- mempunyai kepelbagai teknik dan media                                              Penerangan formal merujuk kepada struktur fizikal karya seni iaitu
penghasilannya seperti memilih karya arca, kolaj,                                    perkara-perkara yang berkaitan dengan apa yang dilihat. Ini
lukisan dan tidak tertumpu hanya kepada catan                                        termasuklah aspek warna, garisan, jalinan, bentuk, rupa dan lainlain.
sahaja.                                                                              Organisasi rekaan seperti imbangan, susunan,
(c) Kepelbagaian Gaya, Budaya dan Artis                                              ritma, dan prinsip-prinsip serta elemen seni yang lain.
-memilih karya kontemporari dan moden yang                                           TOPIK 8 PENGGUNAAN TEKNOLOGI MAKLUMAT
dihasilkan oleh artis daripada pelbagai etnik dan latar                              DAN KOMUNIKASI (ICT), MULTIMEDIA DAN
belakang termasuk pengkarya muda dan artis wanita.                                   INTERNET DALAM PENGAJARAN DAN
(d) Mempamerkan Budaya                                                               PEMBELAJARAN
-mencerminkan warisan dan kesenian supaya murid                                      TEKNOLOGI MAKLUMAT DAN KOMUNIKASI (ICT)
mempunyai perspektif yang luas mengenai budaya                                       Definisi ICT
dan kepelbagaiannya.                                                                 - Senn (1998)
6.6 KEPENTINGAN MEMPELAJARI ESTETIK                                                  Teknologi maklumat dan komunikasi merangkumi
a) Menghidupkan Suasana Aktif Pembelajaran                                           pelbagai teknologi yang disepadukan untuk
-menggalakkan interaksi di antara murid dan guru,                                    memperolehi, menyimpan dan menyebarkan
menjadikan proses pembelajaran lebih                                                 maklumat dalam pelbagai bentuk seperti teks, grafik,
menyeronokkan.                                                                       audio, animasi dan sebagainya menggunakan alat-alat
(b) Meningkatkan Kefahaman terhadap Imej dan                                         elektronik.
Bahasa Visual                                                                        - Abd. Razak et al., (2000)
- membantu murid mempelajari gaya bahasa tampak                                      Teknologi maklumat merangkumi apa jua alatan
dan memperkayakan mereka dengan istilah-istilah                                      elektronik yang membenarkan pengguna menyimpan,
baru.                                                                                menghubung, memproses, mencipta dan
(c) Menyemai Kefahaman terhadap di antara Satu                                       menyampaikan maklumat.
Sama Lain                                                                            - Keperluan ICT dalam P&P
- murid memahami bahawa karya yang dihasilkan                                        • Berupaya meningkatkan kefahaman dan
mempunyai makna berbeza.                                                             penguasaan pelajar terhadap pengajaran.
(d) Meningkatkan Keupayaan Pemikiran                                                 • Memberi peluang pembelajaran yang sekata kepada
- pelajar perlu membuat perbandingan, perbezaan                                      semua pelajar yang mempunyai pelbagai keupayaan.


                                                                  http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
• Meningkatkan motivasi pelajar.                                                  • Mampu meningkatkan penglibatan pelajar dalam proses
• Membolehkan pembelajaran bersendiri (individual                                 pembelajaran melalui peer group yang bersifat global.
learning).                                                                        • Mampu berkomunikasi terus dengan pakar dari serata dunia.
• Membolehkan pelajar mengakses maklumat yang                                     Keburukan
sukar diperolehi.                                                                 • Pelajar dikhuatiri akan leka berkomunikasi sesama mereka tanpa
• Membolehkan pelajar mengumpul maklumat dengan                                   memberikan perhatian terhadap objektif pembelajaran mereka.
mudah dan pantas.                                                                 • Kos pembelajaran yang tinggi.
• Mewujudkan suasana pembelajaran yang                                            • Masa yang diperlukan bagi suatu proses pembelajaran lama dan
menyeronokkan dan mencabar                                                        mungkin membosankan.
• Meningkatkan daya kreativiti dan imaginasi pelajar.                             Pendekatan Persekitaran ICT
• Memberi peluang kepada pelajar untuk belajar                                    - konsep pembelajaran ‘belajar melalui membuat’ (learning by
secara berkesan dengan bimbingan yang minimum.                                    doing) dan perseorangan (individual).
• Meningkat kemahiran teknologi maklumat dan                                      - penyepaduannya dengan rangka pengajaran berteraskan
komunikasi.                                                                       multimedia.
Peranan ICT dalam Pengajaran dan Pembelajaran                                     - Internet dan WWW yang menjadi tulang belakang kepada
• Tutorial                                                                        lambakan maklumat memastikan pembelajaran yang dijalankan
a)Pembelajaran ekspositori.                                                       benar-benar bermutu dan efektif.
b) Demonstrasi yang ditunjuk dan dikawal urutannya.                               MULTIMEDIA DALAM PENDIDIKAN
c) Latihan dan latih tubi yang turut dikawal oleh sistem.                         Definisi Multimedia
Kelebihan                                                                         Hofstetetter (1995)- Multimedia bermaksud integrasi
• Mewujudkan konsep pembelajaran individu.                                        elemen teks, audio, grafik, animasi dan video
• Pelajar akan belajar mengikut kemampuan sendiri.                                yang menggunakan komputer sebagai alat kawalan
• Meningkatkan motivasi pelajar.                                                  persembahan untuk membolehkan pengguna
• Proses pembelajaran berjalan tanpa penyeliaan atau                              mengarah, berinteraksi, mereka cipta dan
penyeliaan minimum.                                                               berkomunikasi agar proses pembelajaran menjadi
Keburukan                                                                         lebih berkesan.
• Kesilapan pemilihan perisian yang bermutu                                       Schurman (1995)- Multimedia ialah kombinasi
mengakibatkan pembaziran.                                                         manipulasi, pengga bung jalin dan pengintegrasian
• Menghalang penggunaan kemudahan alatan ICT                                      media seperti teks, grafik, animasi, audio dan video
yang lebih produktif.                                                             dalam suatu perisian yang direka bentuk di dalam
• Menjurus ke arah penyalahgunaan kemudahan ICT.                                  meningkatkan interaksi antara pengguna dan
• Mengakibatkan lebih banyak masa diperlukan oleh                                 komputer.
pelajar di dalam mempelajari                                                      empat komponen utama iaitu:
• Penerokaan (eksploratori)                                                       • Pertama, komputer dijadikan alat untuk
- pelajar mencari dan mengakses maklumat daripada CD-ROM                          mengkoordinasikan apa yang dilihat, didengar dan
mahupun Internet dan mengalami, mempelajari serta mengkaji                        seterusnya berinteraksi dengannya.
sesuatu fenomena secara simulasi ( inkuiri penemuan )                             • Kedua, perlunya hubungan untuk menghubungkan
Kelebihan                                                                         kesemua maklumat.
• Memberi peluang kepada pelajar menentukan sendiri haluan dan                    • Ketiga, alat perhubungan diperlukan untuk maklumat
gaya pembelajaran masing-masing.                                                  jaringan.
• Penglibatan sepenuhnya (aktif) dari pelajar dalam pembelajaran                  • Keempat, terdapat kaedah untuk mengumpul,
• Memberi peluang kepada pelajar untuk menangani masalah                          memproses dan mengkomunikasikan segala idea dan
sebenar.                                                                          maklumat.
• Menerapkan teori pembelajaran moden seperti konstruktivis dan                   Peranan Multimedia dalam Pengajaran dan
kecerdasan pelbagai dalam proses pembelajaran.                                    Pembelajaran
Keburukan                                                                         - Jamalludin dan Zaidatun (2000)
• Pelajar berkemungkinan sesat dan hilang haluan tanpa                            Menerusi multimedia, dokumen dapat dihubungkan
pengawasan yang baik.                                                             secara global. Ianya dapat dilihat menerusi formatnya
• Mengakibatkan lebih banyak masa diperlukan oleh pelajar di                      yang interaktif dan merangsangkan, komunikasi
dalam mempelajari sesuatu.                                                        maklumatnya yang efektif, pengekalan informasinya
• Aplikasi                                                                        yang berkesan, pemudah cara dalam proses
Computer Aided Design (CAD) merupakan alat aplikasi yang                          pengajaran dan pembelajaran serta membenarkan
mampu digunakan untuk membantu pelajar melaksanakan aktiviti                      pelajar belajar mengikut kehendak mereka sendiri
pembelajaran.                                                                     - Kurshan (1991)
Kelebihan                                                                         Kelebihan dan keberkesanan aplikasi multimedia
• Pelajar mampu memberikan tumpuan di dalam aktiviti                              dalam pendidikan juga turut dapat dilihat berdasarkan
pembelajaran asli.                                                                peningkatan motivasi pelajar, reka bentuk
• Guru boleh mengemukakan masalah yang akan mencabar minda                        pembelajaran yang menepati cita rasa pelajar, sumber
pelajar.                                                                          maklumat yang multisensori, menggalakkan
• Pelajar akan dapat meningkatkan tahap kecekapan dan                             kebolehan metakognisi pelajar, mewujudkan proses
ketepatan hasil pembelajaran mereka.                                              pembelajaran yang aktif serta susunan dan gaya
Keburukan                                                                         pembelajaran yang ditentukan sendiri oleh pelajar.
• Tanpa penerangan dan pengawasan yang baik dari guru, pelajar                    - McGloughlin (1997)
berkemungkinan untuk gagal dalam proses pembelajaran mereka.                      Pengintegrasian multimedia di dalam pembelajaran
• Pelajar yang pelbagai kecerdasan sukar untuk di disatukan.                      berasaskan web mampu meningkatkan minat pelajar,
• Masa yang diperlukan bagi suatu proses pembelajaran mungkin                     mengurangkan masa bagi menguasai aplikasi, kos
sukar untuk dikawal.                                                              pembangunan yang rendah, meningkatkan keboleh
• Komunikasi                                                                      capaian dan meningkatkan pemahaman dan
membolehkan pelajar bertukar maklumat dengan sesiapa sahaja                       pengekalan informasi dalam ingatan.
di dunia.                                                                         - Kulik (1985)
Kelebihan                                                                         Penggunaan multimedia juga telah menurunkan purata masa
• Mampu melaksanakan pembelajaran kolaboratif.                                    pembelajaran secara berkesan sebanyak 80 peratus dan sekaligus


                                                               http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
meningkatkan tahap pencapaian pelajar.                                                      INTERNET DALAM PENDIDIKAN
Kategori/Elemen Multimedia                                                                  Internet merupakan satu sistem jaringan rangkaian
1. Teks                                                                                     komputer antarabangsa yang meliputi seluruh dunia.
Teks adalah perkataan yang boleh difahami oleh pengguna.                                    World Wide Web (WWW) pula merupakan sub set
Merangkumi muka taip , font , ruang putih , serif ( Times Roman ,                           kepada sistem internet. WWW merupakan
Calistro dll ) , Scans serif ( Arial , Verdana dll) , dekoratif ( font                      perkhidmatan internet yang menghubungkan tapaktapak
unsur sastera lama – Lucida Handwriting dll)                                                yang berada di seluruh dunia melalui dokumen
2. Grafik                                                                                   hiperteks.
Grafik adalah gambar atau ilustrasi.                                                        Alamat Protokol Internet (IP) menggunakan sistem
(a) Resolusi                                                                                komunikasi berdasarkan nombor kepada setiap alamat
Ia adalah darjah kualiti paparan grafik pada peranti output dan                             yang terdiri dari kombinasi nama akaun pengenalan
peranti input.                                                                              diri pengguna (user id) dan nama pendaftaran internet
(b) Penggunaan Grafik dalam Aplikasi Multimedia                                             komputer (host name). Sumber Lokasi Uniform
(c) Format Utama Fail Imej Digital – GIF , BMP , PICT , JPEG                                (URLs) bermula dengan prefiks HTTP (HyperText
(d) Sumber-sumber Grafik – Scanner , kamera digital, Laman                                  Transfer Protocol) yang merupakan standard internet
web ( enjin pencari )                                                                       di dalam menentukan bagaimana mesej dihantar dan
3. Audio                                                                                    bertindak balas.
Audio adalah bunyi yang dapat didengar tetapi tidak dapat dilihat                           WAN (Wide Area Network)
dengan mata kasar manusia.                                                                  Merupakan rangkaian komputer yang menghubungkan
4. Penggunaan Audio dalam Aplikasi Multimedia                                               beberapa komputer dalam sesebuah institusi dan
(i) Menarik perhatian                                                                       meliputi antara satu sama lain
(ii) Mampu menarik dan menumpukan perhatian pengguna.                                       LAN (Local Area Network)
(iii) Meningkatkan pemahaman dan membantu pengguna                                          Merupakan rangkaian jaringan setempat yang
mengingati mesej yang disampaikan                                                           menghubungkan beberapa komputer dalam sesuatu
(iv) Ia mensimulasikan deria dalaman pengguna seterusnya                                    kawasan terhad
menyampaikan mesej dalam bentuk yang lebih menarik.                                         INTRANET
(v) Dapat mempengaruhi emosi dan cara berfikir                                              Merupakan rangkaian dalaman yang berperanan
(vi) Untuk mengilustrasikan idea yang kompleks dan dapat                                    sebagai penghubung bagi sesebuah kumpulan kerja
meningkatkan konsentrasi penonton.                                                          yang menggunakan pelbagai pengantara komputer
(vii) Penggunaan Audio Dalam Aplikasi Multimedia                                            pada lokasi yang berjauhan.
Terdapat tiga cara utama penggunaan audio:                                                  Internet dalam Pengajaran dan Pembelajaran
(i) Sebagai muzik latar belakang                                                            Sumber Statik Maklumat
• Fail audio yang dimainkan akan mewujudkan mood untuk                                      • Kaedah yang digunakan untuk mencari sumber-sumber yang
persembahan tersebut.                                                                       diperlukan untuk tujuan pengajaran.
• Akan menghasilkan keseronokan dan keinginan                                               • Ianya bersifat statik dengan mengaplikasikan sumber sedia ada.
(ii) Sebagai kesan bunyi                                                                    Contohnya
• Bunyi akan memberi perhatian dan arahan kepada pengguna,                                  penggunaan kemudahan perpustakaan atau pusat sumber
pada butang dan transisi untuk menekankan pada perubahan                                    kurikulum.
skrin.                                                                                      Penggunaan Interaktif Dinamik
• Kesan-kesan bunyi ini bersaiz kecil tetapi mempunyai kesan                                • Internet digunakan untuk menggalakkan suasana dialog antara
yang menarik.                                                                               pelbagai pihak yang berlainan yang merupakan komponen
(iii) Sebagai suara latar                                                                   penting.
• Merupakan bahan sokongan penyampai.                                                       • Ianya bersifat dinamik memandangkan pengetahuan hanya akan
• Digunakan seminimum mungkin dalam persembahan kerana                                      terhasil apabila dialog antara individu dilaksanakan.
ianya boleh mengganggu.                                                                     Bilik Darjah ke Bilik Darjah
• Konsep Audio Analog dan Digital                                                           • Kesemua individu di dalam bilik darjah akan bekerjasama secara
(a) Format Fail Audio – mp3, wave, MPEG , RA / RM                                           dinamik bagi menyempurnakan suatu tugasan.
5. Animasi                                                                                  • Organisasi popular yang mempromosikan projek sebegini adalah
Animasi ialah satu proses menghidupkan atau memberikan                                      Pendidikan Antarabangsa dan Rangkaian Sumber.
gambaran bergerak kepada sesuatu yang statik agar ia kelihatan                              Individu ke Individu
hidup dan dinamik.                                                                          • Merupakan satu lagi bentuk dinamik penggunaan interaktif
(a) Animasi dalam Aplikasi Multimedia                                                       menerusi perhubungan individu ke individu melalui mel-elektronik.
(b) Animasi 2D                                                                              • Pelajar dan guru boleh bertukar-tukar maklumat serta
Animasi dua dimensi (2D) dikenali sebagai animasi                                           pengetahuan tentang bidang yang diminati.
linear.                                                                                     Individu/Bilik Darjah kepada Dunia
(c) Animasi 3D                                                                              • Pelajar dan guru mampu mengendalikan tinjauan menerusi
Animasi 3D membuatkan objek kelihatan lebih hidup                                           listservs atau newsgroup yang terdapat dalam internet.
(nyata) berbanding animasi 2D.                                                              Penyelesaian Masalah
6. Video                                                                                    • Internet mampu bertindak sebagai suasana penyelesaian
Video adalah satu siri skrin yang memuatkan gambargambar                                    masalah bagi tujuan pembelajaran.
yang diiringi bunyi-bunyian yang dimainkan                                                  • Menerusi perisian tertentu pengguna internet mampu mengubah
pada kadar yang laju. Contoh : MPEG1 (VCD),                                                 simpanan fail di dalam sesebuah laman web.
MPEG2(DVD) , Quict Time (Mscintost)                                                         TOPIK 9 PENGURUSAN STUDIO DAN BILIK SENI
7. Hipermedia dan Hiperteks                                                                 DI SEKOLAH
Hiperteks -dokumen tanpa urutan yang terdiri daripada                                       KEPERLUAN ASAS BILIK SENI
teks, audio dan maklumat visual yang disimpan dalam                                         (a) Warna Dinding - Warna-warna yang disarankan adalah warnawarna
komputer.                                                                                   terang - nampak besar selain daripada sesuai untuk
Hipermedia merupakan media berpautan atau                                                   dijadikan latar
kombinasi media. Ianya merujuk kepada perisian                                              (b) Papan Buletin - untuk mempamerkan hasil karya pelajar selain
komputer yang mengintegrasikan elemen teks, grafik,                                         sebagai tempat untuk menyampaikan maklumat
animasi, video dan audio yang saling berhubungan                                            (c) Cahaya - menggunakan sinaran cahaya semula jadi dari luar.
dalam proses pengaksesan maklumat.                                                          (d) Bahan Pameran Khas - mempamerkan objek semula jadi


                                                                         http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
yang boleh membangkitkan rasa ingin tahu.                                           akan diuji mengikut prosedur yang telah ditetapkan, harus
(e) Zon Kerja- lokasi murid menghasilkan karya dan menyiapkan                       mempunyai matlamat dan objektif pengujian, melibatkan
kerja mereka – meja kerja , bahan seni , warna , jarak yang sesuai                  pemberian markah dan keputusan sesuatu pengujian perlu
antara pelajar.                                                                     dilaporkan kepada pihak-pihak yang relevan.
(f) Stor Penyimpanan - Rak simpanan boleh digunakan untuk                           Pengujian Formatif dan Pengujian Sumatif
menyimpan bahan dan hasil karya pelajar seperti folio dan buku                      - Pengujian formatif merujuk kepada sebarang bentuk
latihan.                                                                            pengujian yang dijalankan pada bila-bila masa semasa
KESELAMATAN DAN DISIPLIN                                                            tahun pembelajaran.
(a) Membaca Label Bahan - mengandungi kandungan yang                                - pengujian sumatif pula merujuk kepada sebarang bentuk
merbahaya dan boleh membahayakan kesihatan murid.                                   pengujian yang dijalankan pada akhir tahun pembelajaran.
(b) Pilih Bahan Sesuai Mengikut Peringkat Umur -                                    Rujukan Norma (Norm-referenced) dan Rujukan Kriteria
mengenalpasti bahan dan alatan yang sesuai dengan tingkatan                         (Criterionreferenced)
umur murid.                                                                         - Rujukan Norma ialah satu cara melapor keputusan pengujian
(c) Mewujudkan Panduan Keselamatan - Dokumen                                        dengan menyusun pencapaian para pelajar di dalam sesuatu kelas
keselamatan disediakan sebagai                                                      mengikut norma. Dalam erti kata lain,
peraturan yang digunakan oleh semua murid untuk                                     para pelajar disusun mengikut pencapaian markah mereka.
mengelakkan kemalangan.                                                             - Rujukan Kriteria merujuk kepada pencapaian atau penguasaan
(d) Menggunakan Bahan Alternatif - mencari bahan                                    seseorang pelajar berdasarkan kriteria-kriteria pengujian yang
dan alat alternatif bagi menggantikan alatan dan                                    telah ditetapkan - Sekiranya ada kriteria yang pelajar masih lemah,
bahan yang tidak selamat. Cth Cat minyak - Cat                                      guru boleh memfokuskan
air/Pewarna berasaskan , Varnish - Cat tempera                                      pengajaran untuk kriteria tersebut kemudiannya.
Thinner- Acrylic                                                                    Rubrik Analitikal dan Rubrik Holistik
Pemilihan Karya                                                                     - Rubrik analitikal merujuk kepada panduan pemarkahan yang
Kriteria pemilihan karya murid perlu melihat kepada                                 selalunya digunakan untuk pengujian formatif. guru dapat melihat
dua perkara iaitu dari sudut pedagogi (keberkesanan                                 bidang (kriteria) yang dapat dikuasai oleh pelajar dengan baik dan
dan penyampaian proses dan kaedah menghasilkan                                      bidang (kriteria) yang memerlukan pembaikan.
karya ) dan juga nilai estetik (pencapaian objektif                                 - Rubrik holistik selalunya digunakan di dalam pengujian sumatif
penghasilan karya – untuk cantik atau sebaliknya ).                                 untuk melihat kepada pencapaian pelajar secara menyeluruh.
Susun Atur Karya                                                                    Pengujian Tradisional dan Pengujian Alternatif
Karya 2 Dimensi - bahan dan karya 2 dimensi sebuah                                  - Pengujian tradisional merujuk kepada sebarang bentuk pengujian
panel pameran diperlukan 4 x 8 ‘                                                    bertulis yang melibatkan penggunaan pen dan kertas.
- setiap karya yang ingin dipamerkan perlu                                          - kebanyakan pengujian yang dijalankan adalah
dibingkaikan supaya nampak kemas dan menarik.                                       berbentuk alternatif. Contoh-contoh pengujian alternatif di dalam
Karya 3 Dimensi – Meja yang dilapik dengan kain                                     bidang seni visual ialah portfolio, buku kerja kajian (research
berwarna boleh digunakan sebagai tempat untuk                                       workbook) dan juga pengujian berasaskan prestasi (performancebased
meletakkan objek dan hasil karya. - disusun mengikut                                assessment) seperti kerja kumpulan, demonstrasi dan
jenis dan ketinggian - hasil karya seramik, sejenis                                 pembentangan pelajar.
kotak yang dikenali sebagai pedestal boleh digunakan.                               KAEDAH-KAEDAH PENGUJIAN DI DALAM
TOPIK 10 PENGUJIAN DAN PENILAIAN DALAM                                              PEMBELAJARAN SENI VISUAL
PENDIDIKAN SENI VISUAL                                                              Hurwitz dan Day (2001) menyenaraikan beberapa ciri-ciri
DEFINISI PENGUJIAN DAN PENILAIAN                                                    pengujian alternatif.
- Pengujian merujuk kepada keseluruhan proses yang                                  1. Menilai pelajar berdasarkan tugasan yang berdasarkan
terlibat di dalam mendapatkan bukti                                                 keperluan disiplin bidang seni visual.
(evidence) keupayaan pelajar; daripada menentukan                                   2. Mengambil kira pengetahuan dan kemahiran secara
objektif pengujian, merangka soalan                                                 holistik dan tidak melihat daripada fragmen-fragmen
atau tugas, menjalankan ujian, memeriksa atau                                       yang berbeza.
memberi markah termasuk melaporkan                                                  3. Menghargai pencapaian pelajar di dalam sesuatu
keputusan ujian kepada pihak-pihak yang terbabit                                    pengujian, kerana pencapaian yang rendah sekalipun
(pelajar, pihak sekolah, pihak                                                      tetap menjadi indikator kepada sesuatu penguasaan.
kementerian, ibu bapa dan lain-lain). Antara bentukbentuk                           4. Melihat kepada proses dan hasil pembelajaran.
pengujian termasuklah ujian                                                         5. Mendidik pelajar supaya menguji pencapaian
bulanan, peperiksaan, pemerhatian, temuduga,                                        sendiri.
portfolio serta tugasan-tugasan kelas yang                                          6. Mengajar pelajar untuk memperkenal, membentang
diberi markah.                                                                      dan mempertahankan hasil karya mereka di hadapan
- penilaian merujuk kepada proses menghakimi                                        umum.
sesuatu dengan tujuan untuk memberi nilai. Dengan                                   - Pemerhatian boleh dilakukan oleh guru untuk
maksud yang lebih mudah, seseorang akan                                             pengujian formal (bermarkah) ataupun pengujian tidak
menjalankan penilaian untuk melihat salah satu atau                                 formal (untuk meningkatkan proses pembelajaran).
semua daripada perkara berikut: keberkesanan,                                       - Temuramah - Temuramah dapat membantu guru
kelancaran, fungsi dan                                                              dalam memahami masalah yang mungkin dialami oleh
operasi.                                                                            pelajar di dalam kelas, melihat tahap pemahaman
Pengujian Formal dan Tidak Formal                                                   pelajar terhadap sesuatu dan boleh digunakan
- Antara bentuk pengujian tidak formal ialah bertanya                               sebagai satu cara untuk mendekati diri
sama ada pelajar faham apa yang diajar, membaca                                     pelajar.
isyarat tidak verbal pelajar untuk mengagak tahap                                   - Perbincangan - Perbincangan boleh melibatkan
pemahaman mereka, mengadakan sesi soal jawab                                        sekumpulan pelajar dan ini mengelakkan pelajar
dalam melihat penguasaan pelajar ataupun memeriksa latihan dan                      daripada merasa gemuruh ketika diuji.
kerja rumah pelajar.                                                                - Pengujian Berasaskan Persembahan
- Pengujian formal pula melibatkan pengujian rasmi yang                             (Performance-based Assessment) - pelajar
dijalankan oleh guru atau pihak jawatankuasa pengujian di                           melakukan sesuatu sama ada demonstrasi,
sekolah. Ianya formal kerana sejumlah masa khusus                                   pembentangan dan lain-lain.
diperuntukkan untuk menjalankan ujian berkenaan, semua pelajar                      - Maklum Balas- Borang maklum balas atau


                                                                 http://oumclub.blogspot.com
NOTA RINGKAS PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
questionnaire boleh diaplikasikan untuk menggantikan
ujian bertulis, dan bentuk soalan yang ditanya adalah
soalan tertutup
Portfolio - Kesemua hasil kerja pelajar – karya seni,
latihan, tugasan bertulis, nota, dan sebagainya
dikumpul dan disusun dengan sistematik di dalam
folder yang berupa fail.
PENGUJIAN KEMAJUAN KANAK-KANAK DALAM
PENDIDIKAN SENI
1. Adakah kanak-kanak gembira dengan pengalaman
pembelajaran positif di dalam kelas? Adakah suasana
pembelajaran selari dengan matlamat belajar kanakkanak?
2. Perlukah sebarang perubahan dibuat di dalam
proses pembelajaran kanak-kanak? Adakah strategi
pengajaran juga perlu diubah? Adakah meletakkan
kanak-kanak di dalam gerak kerja kumpulan memberi
lebih manfaat daripada bekerja secara
individu?
3. Bagaimanakah kanak-kanak belajar?
Bagaimanakah cara kanak-kanak belajar dapat
dikaitkan dengan harapan guru untuk pelajar?
Bagaimanakah ini dapat dikaitkan dengan harapan
pelajar? Dan apakah pula harapan kanak-kanak terhadap diri
mereka sendiri?
4. Bagaimanakah guru boleh menjadi lebih berkesan?
Bagaimanakah keputusan yang tepat dapat dilakukan untuk
memperbaiki kemajuan kanak-kanak?
5. Bagaimanakah guru dapat berkomunikasi dengan berkesan
tentang kekuatan dan kelemahan pelajar dalam seni?
Bagaimanakah guru dapat menghebahkan dengan relevan
pencapaian pelajar kepada guru lain, pentadbiran sekolah dan
juga ibu bapa?
PENGUJIAN HASIL KREATIVITI KANAK-KANAK
- pengujian lebih merupakan pengukur kepada kemampuan guru
menfasilitasi pembelajaran, lebih daripada ukuran kemajuan dan
pencapaian pelajar.
- luahan kreatif pelajar mestilah sentiasa digalakkan walaupun
ianya mungkin agak sukar untuk dinilai.
- tahap kreativiti yang ditetapkan oleh guru bukanlah di standard
yang sangat tinggi, dan biarlah bersesuaian dengan pelajarpelajar
di dalam kelas.
- cara mengaplikasikan kemahiran teknikal dan prinsip-prinsip seni
pada sebarang medium seni.
PENGUJIAN DI DALAM PEMBELAJARAN SEJARAH SENI
- Sekiranya pengajaran bertujuan untuk membantu pelajar
mengenali ciri-ciri seni Cina, pengujian pelajar juga perlulah
menjurus ke arah itu.
PENGUJIAN ESTETIKA DALAM SENI
- mengkaji konsep-konsep asas di dalam pembentukan
seni, kecantikan, kualiti seni serta takrifan seni yang dapat
diklasifikasikan sebagai aspekaspek estetika.



SEMOGA SEDIKIT SEBANYAK DAPAT MEMBANTU DALAM
MENINGKATKAN PEMAHAMAN DAN KEFAHAMAN TENTANG APA
DI SEBALIK SENI DAN KANAK –KANAK




                                                                 http://oumclub.blogspot.com

				
DOCUMENT INFO
Description: Nota ringkas Seni Dan Kanak-kanak SMP