Docstoc

presentatie_stageleidersdag_curr_ND

Document Sample
presentatie_stageleidersdag_curr_ND Powered By Docstoc
					Het curriculum bachelor en
master in de geneeskunde:
vroeger en nu

Nathalie Druine, PhD
Overzicht presentatie

•
    Van kandidatuursjaren naar bachelor
•
    Van doctoraatsjaren over artsjaren naar master
    –
        Analyse van collegeroosters van 1900 tot nu



•
    Van één opleiding met twee afgescheiden fasen
•
    Naar een eendelig curriculum (continuüm)
    “in twee opleidingen”




                                                      2
Het eerste curriculum geneeskunde

•
    1426 Geneeskunde aan het ‘Studium generale’

•
    ~ 1500 : het programma “medicijnen” omvatte:
    –
        introductie in de astronomie en wiskunde
    –
        anatomie, fysiologie, hygiëne en
        leer der ziekten en van hun behandeling (materia medica)

•
    Theoretische leerstof, dogmatisch aangepakt
    zeer traditioneel onderwijs (boekenopleiding)!
    –
        Studie van de werken van Hippocrates, Galenus (en zijn
        commentatoren Rhazes en Avicenna).




                                                            3
16de -18de eeuw

•
    1543 Andreas Vesalius

•
    Medische faculteit bleef
    de kleinste van allen !

•
    1797: afschaffing oude Alma mater
    door Fransen
Na 1830: ‘nieuwe’ Katholieke
Universiteit te Leuven
•
    1835: Start medische faculteit
    –
        met 9 professoren en 35 studenten

•
    Structuur van het geneeskunde onderwijs:
    –
        twee jaar kandidatuur in de natuurwetenschappen
    –
        twee jaar kandidatuur in de geneeskunde
    –
        twee jaar doctoraat

•
    Professorenkorps bestond lange tijd enkel uit practici
    –
        Anatomie en fysiologie: louter theoretisch onderwijs!
    –
        Pas einde 19de eeuw ook aandacht voor
        laboratoriumonderzoek

                                                                5
Promotie 1871-1872
     Kandidaturen 1900 – 1901

     •
          Structuur:
            –
                1 jaar kandidatuur in de natuurwetenschappen
                  •   Examen de candidat en sciences naturelles préparatoire à la médecine
            –
                2 jaar kandidatuur in de geneeskunde
            –
                3 jaar doctoraat in de geneeskunde


Jaar 1                                 Jaar 2                              Jaar 3
                                       1ste proef                          2de proef

Godsdienst                             Menselijke fysiologie               Psychologie
Logica en moraalfilosofie              Algemene en bijzondere histologie
                                                                           Fysiologie
Algemene scheikunde                    Anatomie, dissecties                Demonstraties, praktische oef
Praktische oefeningen scheikunde                                           fysiologie
Experimentele fysica, met praktische   Embryologie                         Fysiologische scheikunde
oefeningen                             Microscopie en biologie
                                                                           Topografische Anatomie, praktische
Plantkunde                             Dierkunde                           oefeningen
Delfstofkunde , aardrijkskunde en                                          Systematische anatomie
geografie                                                                  Vergelijkende anatomie
                                         26/05/201               Curriculumveranderingen           7
     Kandidaturen 1950-1951

Jaar 1                                Jaar 2                              Jaar 3
Eerste proef                          tweede proef                        derde proef
Godsdienst;                           Menselijke fysiologie               Psychologie
Logica en moraalfilosofie             Algemene en bijzondere histologie   Filosofie
Overzicht der wijsbegeerte (logica)                                       Moraalfilosofie (zedenleer)
Algemene scheikunde, practicum        Anatomie, dissecties
Praktische oefeningen scheikunde                                          Demonstraties, praktische oef
Experimentele fysica, met             Dierkunde (zoölogie)                fysiologie
praktische oefeningen                 Embryologie                         Fysiologie der zintuigen
Plantkunde                            Microscopie en biologie             Fysiologische scheikunde (dl 2)
Beginselen der delfstofkunde,         Fysiologische scheikunde (dl 1)
aardrijkskunde en geografie           Experimentele fysica                Topografische Anatomie, praktische
(vrij vak)                                                                oefeningen
Analytische meetkunde en                                                  Systematische anatomie
infinitesimaalanalyse, met                                                Vergelijkende anatomie
oefeningen (vrij vak)



     •
          Het colllegerooster van 1960 en 1965 is quasi identiek


                                                                                                        8
Kandidaturen 1970 - 1990

•
    1970:
    –
        Ook 1ste kandidatuur in Faculteit Geneeskunde
    –
        Nieuw Pathologische fysiologie
    –
        Verbandleer uit doctoraatsjaren naar 3de kandidatuur
•
    1980:
    –
        Verpleegstage van 2 weken ingevoerd
•
    1985:
    –
        Inleiding tot de wiskunde (en statistiek)
         •   Vervangt Analytische meetkunde
         •   Ook Delfstofkunde , geologie en geografie tot dan vrij vak verdwijnt
    –
        Medische ethiek
•
    Onderwijs in kleine groep nog beperkt

                                                                             9
   1900-1901 Examen de docteur

   •
        Doctor in de genees-, heel en verloskunde: 6 jaar

   •
        Wet 1929: stagejaar (laatste jaar)
          –
              Inwendige, heelkunde, verloskunde


1ste examen                       2de examen                          3de examen
Pathologische anatomie en         Pathologie van inwendige ziekten,   Gerechtelijke geneeskunde
bacteriologie                     kinderziekten                       Geneeskundige plichtenleer
Farmacologie en farmacokinetiek   Heelkundige kliniek                 Openbare en private
                                  Heelkundige pathologie              gezondheidsleer
Inwendige ziekten                 Oftalmologie
Kinderziekten                                                         Zenuwziekten
Poliklinische verloskunde                                             Gynaecologie/verloskunde: theorie,
Heelkundige kliniek                                                   oefeningen,
Medische kliniek                                                      Medische kliniek
Oftalmologie                                                          Heelkundige kliniek
Huidziekten en syfilisziekten                                         Oftalmologie
                                                                      Verbandleer en kleine chirurgie


                                                                                               10
    1950-1951 Doctorsexamen

Jaar 1                      Jaar 2                       Jaar 3                     Jaar 4
1ste proef                  2de proef                    3de proef                  4de proef
Pathologische anatomie      Farmacodynamiek              Gerechtelijke              Stagejaar
en lijkschouwing            Openbare en private          geneeskunde
Bacteriologie,              gezondheidsleer              Geneeskundige
immuniteitsleer en          Pathologie van inwendige     plichtenleer
beginselen der              ziekten,                     Vraagstukken
parasietenleer              kinderziekten                godsdienstwetenschappe
Farmacologie en             Kliniek en polikliniek van   n
farmacokinetiek             inw ziekten                  Openbare en private
Algemene ziekteleer         Heelkundige kliniek          gezondheidsleer
Inwendige ziekten, ook      Heelkundige pathologie
radiodiagnose               Oftalmologie                 Zenuwziekten
Kinderziekten               Kliniek en theorie der       Psychiatrie
Poliklinische verloskunde   zenuwziekten                 Gynaecologie/verloskunde
Heelkundige ziektenleer     Huidziekten en               Medische kliniek
Medische kliniek            syfilisziekten               Kinderziekten
Oftalmologie                                             Heelkundige kliniek
Huidziekten en                                           Ofthlmologie
syfilisziekten                                           Urologie
                                                         Radiodiagnose
                                                         Verbandleer en kleine
                                                         chirurgie




                                         26/05/201           Curriculumveranderingen            11
Doctoraatsjaren in 1965 en volgende

•
    De stage verhuist van 4de naar 3de doctoraatsjaar
    (decaan J. Vandenbroucke)
•
    In de 4de doc:
    –
        drie studierichtingen:
         •   Algemene geneeskunde, Specialisatie en Wetenschappelijk onderzoek
    –
        1970: vier afstudeerrichtingen (co-assistentschap)

•
    1980: voor het eerst cursus over dokter-patiënt relatie
    en medische gespreksvoering (vrij vak)




                                                                       12
Jaren ‘90 grote veranderingen

1.   Vanaf 1994: vaardigheidstraining
2.   Medicalisering kandidaturen
3.   Hervorming na de visitatie 1997
     –
         Lijnen in de opleiding - Competenties van de basisarts
     –
         Spiraalvormig curriculum
     –
         THEMAONDERWIJS (start in artsjaren in 2006)
     –
         Evolutie in werkvormen en examenvormen (POKR)
     –
         Hervormingen stagejaar
4.   2004: invoering bachelor-masterstructuur en
     flexibiliseringsdecereet, en later: diplomaruimte
5.   Tweede visitatie 2005


                                                                  13
Vaardigheden in het curriculum

•
    Vaardigheidstraining
    –
        Manuele vaardigheden vanaf 1994
         •   Heelkundige vaardigheden voor stage heelkunde (1ste jaar arts)
         •   Lichamelijk onderzoek
         •   Vaardigheden verpleegstage: inspuiting, bloeddruk, wondzorg, basiszorg
    –
        Communicatieve vaardigheden vanaf 1998
         •   Groepsgesprek
         •   Interview
         •   Vaardigheidstraining: begin consultatie, informatie geven, slechts
             nieuwsgesprek, omgaan met specifieke doelgroepen (bv. kinderen,
             depressieve patiënten)


•
    Oprichting vaardigheidscentrum 1995
•
    2001: Stationsproef ‘naakte vaardigheden’

                                                                           14
Medicalisering kandidaturen

•
    Gevolg van invoering toelatingsproef / visitatie 1997
•
    1ste kandidatuur
    –
        Reductie in de zuivere basiswetenschappen en toepassing
        op het biomedische domein:
         •   Natuurkunde > biofysica
         •   Scheikunde > Algemene en biologische scheikunde
         •   Wiskunde en statistiek > Epidemiologie en biostatistiek
    –
        Indalen van basismedische vakken
         •   Anatomie
             Algemene weefselleer en algemene fysiologie wordt Celbiologie 2
•
    2de en 3de kandidatuur
    –
        Prestage huisartsgeneeskunde (1997, 2002)
    –
        Inleiding tot de patiëntenzorg (kijkstage) 2003
    –
        Lichamelijk onderzoek (2003)

                                                                         15
    Vijf lijnen - competenties basisarts
1ste ba        2de ba   3de ba   1ste ma   2de ma   3de ma   4de ma
   Genees-
   kundige
 Basisweten-
  schappen
                                                      S
 Vaardig                                              t
 -heden                                               a
                                                      g
 Wetenschappelijke                                    e
     vorming                                          j
                                                      a
                                                      a
 Mens, milieu en                                      r
  maatschappij

  Keuze-
 onderwijs
       Spiraalvormig curriculum


                                     2      Masteropleiding
                                     jaar
                                            Integratie in een
                                     2      klinische setting
                                     jaar


      Thema’s                        3      Klinisch theoretische
                                     jaar   competentie
1.   Algemene geneeskunde
                                            (ziekteleer)
2.   Menselijk bewegingsstelsel
3.   Spijsvertering en voeding
4.   Ademhaling en nier
5.   Bloed en bloedsomloop
6.   Zenuwstelsel en zintuigen              Bacheloropleiding
7.   Ontwikkeling en voortplanting
                                            Competentie in de
                                            basiswetenschappen
  2010 Bachelor in de geneeskunde
      Geneeskundige wetenschappen               Vaardigheden / MMM / Wet. vorming

1st   Biofysica                                 EHBO en verbandleer (verpleegstage)
      Algemene en biologische scheikunde
e     Vergelijkende biologie                    Antropologische thema’s hedend filosofie
bac   Anatomie en functie van menselijk
      bewegingsstelsel                          Epidemiologie en biostatistiek
      Celbiologie 1 en Celbiologie 2

2de   Dissectie                                 Vaardigheden: groepsgesprek
      Celfysiologie
bac   Metabolisme en metabole regeling          Inleiding tot de patiëntenzorg
      Bloed en bloedsomloop                     Psychologie
      Ontwikkeling en voortplanting             Inleiding tot de patiëntenzorg met stage
      Ademhaling en nier
      Spijsvertering en voeding                 Inleiding wetenschappelijke vorming

                                                Keuzevakken


3de   Topografische en radiologische anatomie   Manuele en communicatieve vaardigheden
      en medische biofysica
bac   Neurowetenschappen 1 en Neuro 2           Prestage huisartsgeneeskunde
      Algemene pathologie                       Medische ethiek
      Immunologie                               Medische en gezondheidspsychologie
      Pathologie                                Wetenschappelijke vorming
                                                Keuzevakken
  Master in de geneeskunde
       Geneeskundige wetenschappen            Vaardigheden / MMM / Wet. vorming

1 ma   Algemene geneeskunde, 1                Inleiding tot de gezondheidszorg, 1 met
       Farmacologie                           stage
       Menselijk bewegingsstelsel             Klinisch wetenschappelijke vorming
       Spijsvertering - Nier
       Oogheelkunde - Psychiatrie

2 ma   Algemene geneeskunde, 2                Inleiding tot de gezondheidszorg, 2
       Aanvullingen in de oncologie           Klinisch wetenschappelijke vorming 2
       Bloed- en bloedsomloop
       Ademhaling
       Neus-, keel- en oorziekten
       Neurologie en -chirurgie
       Gynaecologie-verloskunde
       Dermatologie - Kindergeneeskunde

3 ma   Stages Inwendige geneeskunde,          Stationsproef (masterproef deel 1)
       Heelkunde, Kindergeneeskunde,          Terugkomdagen
       Gynaecologie/verloskunde,              Stagewerk
       Huisartsgeneeskunde, Pyschiatrie ,
       Neurologie

4 ma   Probleemoplossend klinisch redeneren   Gerechtelijke geneeskunde
       (masterproef deel 3)                   Geneesk. plichtenleer en recht
       Seminariewerk (masterproef deel 2)     Religie, zingeving en levensbeschouwing
Nieuwe werkvormen -
examenvormen
•
    Werkvormen:
    –
        Probleemoplossende klinische colleges (POKR)
    –
        Casusgebaseerd onderwijs in thema’s
    –
        Toename klinische stages in kleine groepen
        (bedside onderwijs, tutorships, …)

•
    Evaluatievormen:
    –
        Meerkeuzevragen
    –
        Juryexamen
    –
        Stationsproeven
    –
        -> integratie!



                                                       20
Motor voor verandering?

•
    (Inter)nationale evoluties
    –
        Ontwikkelingen in onderwijsstructuren
    –
        Groeiende aandacht voor medisch onderwijs
         •   Medical education als discipline, Eindtermen


•
    Visitaties, beoordelingen
    –
        Verplicht de opleiding na te denken over eigen onderwijs

•
    Onderwijsfondsen, aanstelling onderwijskundigen
    –
        Onderwijsprojecten
    –
        Keuze Faculteit: Dienst Onderwijs Geneeskunde



                                                             21
Leuvens curriculum in perspectief

    Traditioneel , conventioneel            Vernieuwd curriculum
             curriculum
        Sterk onderscheid             Verticale en horizontale integratie
    preklinische – klinische fase
Discipline gebaseerd onderwijsmodel   Systeemgebaseerd onderwijsmodel
          Leerstof gericht               Patiënt gericht, case based
          Docentgestuurd                    Studentgecentreerd,
                                           Problem based learning




                                                                 22

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:24
posted:9/8/2011
language:Dutch
pages:22