Hinh tuong Bac Ho trong bai tho vieng lan bac

					HÌNH TƢỢNG BÁC HỒ TRONG BÀI THƠ VIẾNG LĂNG BÁC CỦA VIỄN PHƢƠNG Module by: Nguyen Dao Summary: Viếng lăng Bác không những là tiếng khóc nghẹ ngào, xúc động của ngƣời con miền Nam mà còn thể hiện một hình tƣợng đẹp đẽ cao quý luôn sống mãi trong lòng nhân dân Việt Nam - Hình Tƣợng Bác Hồ. Tiêu đề TÌM HIỂU HÌNH TƢỢNG BÁC HỒ QUA BÀI THƠ VIẾNG LĂNG BÁC CỦA NHÀ THƠ VIỄN PHƢƠNG Nguyễn Thị Xuân Đào Sinh thời, Bác Hồ luôn luôn nghĩ đến miền Nam, ngày đêm thƣơng nhớ miền Nam. Với Bác, miền Nam là niềm vui, là hạnh phúc, là nỗi đau không lúc nào nguôi: “Miền Nam trong trái tim tôi”. Niềm mong mỏi thiết tha của Bác là miền Nam mau đƣợc giải phóng. Miền Nam cũng ngày đêm thƣơng nhớ Bác, mong ngày giải phóng để đƣợc gặp Bác kính yêu. Nhƣng tiếc thay, khi Bắc Nam sum họp một nhà thì Bác không còn nữa. Lòng thƣơng nhớ, nỗi niềm đau đớn của đồng bào và chiến sĩ miền Nam dồn nén bao nhiêu năm đã đƣợc nhà thơ Viễn Phƣơng thể hiện trong bài Viếng lăng Bác. Bài thơ không những chỉ thể hiện dòng cảm xúc trào dâng của nhà thơ mà còn thể hiện hình tƣợng lãnh tụ Hồ Chí Minh bằng những hình ảnh vừa quen thuộc, vừa giàu sức khái quát, vừa lung linh gợi cảm. Bằng cảm xúc chân thực và ngôn ngữ thơ gợi cảm, Viễn Phƣơng đã nói hộ chúng ta một chân lý: Bác Hồ vĩ đại sống mãi trong lòng nhân dân ta. Bài thơ ra đời năm 1976, khi lần đầu tiên sau giải phóng miền Nam, Viễn phƣơng ra thăm Lăng Bác. Bài thơ rất ngắn gọn, súc tích nhƣng có sức gợi tạo nên sự xúc động cho ngƣời đọc. Ngôn ngữ thơ tuôn trào theo theo dòng cảm xúc chân thành, tha thiết. Mở đầu bài thơ, Viễn Phƣơng đã bày tỏ ngay tình cảm sâu nặng, ruột thịt của mình bằng câu thơ giản dị: Con ở miềm Nam ra thăm lăng Bác. Tình cảm giữa miền Nam và Bác Hồ luôn luôn là tình cảm ruột thịt “Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà” (Tố Hữu) và tình cảm của miền Nam đối với Bác cũng là tình cảm nhớ mong da diết “Miền Nam mong Bác nỗi mong cha” (Tố Hữu). Tự đáy lòng của ngƣời con đến thăm cha, Viễn Phƣơng nói với Bác: Con ở miền Nam…. Câu thơ giản dị nhƣng bao hàm một ý nghĩa lớn. Trong tim Bác và trong tim miền Bắc, Miền Nam luôn luôn là nỗi đau chia cắt, nỗi nhớ thƣơng, là niềm tự hào, là biểu tƣợng anh hùng, bất khuất, dũng cảm, kiên cƣờng, là thành đồng Tổ Quốc… Giờ đây, nhà thơ mang theo cả niềm tự hào đó của đồng bào miền Nam để đến với Bác. Hình ảnh đầu tiên trong lăng làm nhà thơ xúc động là hình ảnh hàng tre: Đã thấy trong sƣơng hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mƣa sa đứng thẳng hàng Hàng tre bát ngát cuốn hút cảm xúc của nhà thơ. Qua hình ảnh hàng tre quen thuộc tác giả gửi gắm một ý nghĩa tƣợng trƣng nhằm ca ngợi Bác, ca ngợi dân tộc. Chắc rằng, cũng nhƣ mọi ngƣời Việt Nam, trong tâm khảm nhà thơ, cây tre là hình ảnh giản dị, thân thuộc, đời đời gắn bó với quê hƣơng làng xóm. Hàng tre xanh xanh trong vƣờn Bác gợi cho ngƣời đọc nhiều liên tƣởng. Hàng tre gợi hình ảnh mọi miền quê hƣơng đất nƣớc, nhất là hình ảnh miền Nam yêu thƣơng. Tre kiên cƣờng trong bão táp mƣa sa nhƣ dân tộc

ta vững vàng qua phong ba bão tố, nhƣ Bác Hồ suốt đời sống giản dị nhƣng kiên cƣờng tranh đấu vì độc lập tự do của dân tộc. Hoà vào dòng ngƣời thăm lăng, nhà thơ tiếp tục dòng suy tƣởng. Lời thơ bỗng dạt dào một cảm xúc tự hào, thành kính, thƣơng nhớ Bác: Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng ngƣời đi trong thƣơng nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mƣơi chín mùa xuân Ai đã từng một lần đi viếng lăng Bác mới hiểu hết hàm ý trong câu thơ của Viễn Phƣơng. Ngày ngày, mặt trời - chúa tể của thiên nhiên - thán phục một mặt trời trong lăng rất đỏ. Mặt trời rất đỏ, hình ảnh tƣợng trƣng cho Bác Hồ - là mặt trời cách mạng, là nguồn ánh sáng rực rỡ không bao giờ tắt, mãi mãi chiếu rọi con đƣờng đi tới của dân tộc Việt Nam. Nhiều nhà thơ đã sử dụng hình ảnh mặt trời để thể hiện ánh sáng của lý tƣởng cách mạng, nhƣng đối sánh hai hình ảnh mặt trời của Viễn Phƣơng quả là rất độc đáo. Đây là một sáng tạo nghệ thuật có tác dụng bộc lộ nội dung rất hiệu quả. Không nhiều lời, chỉ một hình ảnh mặt trời rất đỏ, nhà thơ đã khái quát đƣợc hình ảnh Bác Hồ vĩ đại. Nhà thơ đã nói hộ chúng rằng: Bác Hồ là mặt trời cách mạng đẹp nhất, rực rỡ nhất, chói lọi nhất luôn luôn toả sáng trong tâm hồn ngƣời Việt Nam. Cùng với mặt trời ngày ngày đi qua trên lăng là dòng ngƣời đi trong thƣơng nhớ. Nhịp thơ chầm chậm nhƣ bƣớc chân của dòng ngƣời lặng lẽ đi trong suy tƣởng, bao trùm một một không khí thƣơng nhớ Bác không nguôi, thành kính kết tràng hoa tình yêu dâng bảy mƣơi chín mùa xuân của Ngƣời. “Ngƣời ta là hoa của đất”, nhà thơ thật sâu sắc và tinh tế khi tôn quí nhân dân. Mỗi ngƣời dân là một bông hoa và dòng ngƣời đi trong thƣơng nhớ chính là tràng hoa dâng lên Bác. Ngày ngày… ngày ngày …, thời gian không ngừng trôi và lòng ngƣời Việt Nam không bao giờ nguôi tình cảm nhớ thƣơng, yêu quí, kính trọng đối với Bác. Đặc biệt xúc động là khi vào trong lăng, thấy Bác nằm nghỉ, nhà thơ sững sờ, nghẹn ngào, đau đớn: Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền, Vẫn biết trời xanh là mãi mãi , Mà sao nghe nhói ở trong tim Bác nằm đó nhƣ đang trong giấc ngủ bình yên sau bảy mƣơi chín mùa xuân không hề nghỉ. Từ ánh điện mờ ở trong lăng, nhà thơ liên tƣởng đến một hình ảnh rất đẹp: vầng trăng sáng dịu hiền. Hình ảnh đó đã đƣa ngƣời đọc vào một thế giới huyền diệu, trong sáng và thanh khiết; càng gợi ta nghĩ đến tình yêu thiên nhiên, yêu trăng nồng nàn của Bác. Vầng trăng kia đã bao lần sáng lên trong thơ Ngƣời. Cả khi trong ngục: “Ngƣời ngắm trăng soi qua cửa sổ, trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”. Cả những khi bận rộn việc nƣớc việc quân, Bác vẫn thấy “trung thu trăng sáng nhƣ gƣơng”, “rằm xuân lồng lộng trăng soi”, “trăng ngân đầy thuyền”, “trăng vào cửa sổ đòi thơ”, “trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa…” Giờ đây, Bác nằm đó, trong giấc ngủ bình yên, giữa vầng trăng sáng dịu hiền. Vẫn biết rằng Bác nhƣ trời xanh, mãi mãi sống trong sự nghiệp của chúng ta. Nhƣng con tim nhà thơ đau đớn vô cùng khi đứng trƣớc Ngƣời. Mà sao nghe nhói ở trong tim, chỉ một chữ nhói cũng đủ nói lên nỗi quặn đau, thƣơng nhớ không gì bù đắp đƣợc vì mất Bác, vì nỗi thiếu vắng Bác.

Và nỗi đau không còn kìm ném đƣợc nữa, nó trào lên dữ dội khi nhà thơ chia tay với Bác: Mai về miền Nam, thƣơng trào nƣớc mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Muốn làm bông hoa toả hƣơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này. Thƣơng Bác, thƣơng đến trào nƣớc mắt, một tình cảm yêu quý mãnh liệt, trọn vẹn nhƣ tình cảm của ngƣời con đối với ngƣời cha ruột thịt. Nhà thơ chia tay Bác trong tiếng khóc nấc nở nghẹn ngào. Làm sao ngăn đƣợc dòng nƣớc mắt thƣơng nhớ Bác-một con ngƣời vừa vĩ đại, thanh cao, vừa gần gũi thân thiết với chúng ta, một con ngƣời suốt đời hy sinh, cống hiến cho dân tộc nay vĩnh viễn nằm lại trong lăng? Nhà thơ lƣu lƣyến không muốn rời xa Bác, chỉ ƣớc muốn biến thành con chim, bông hoa, cây tre, góp tiếng hót, làn hƣơng quanh nơi Bác nghỉ cho trọn niềm trung hiếu với Ngƣời. Đoạn thơ dạt dào tình cảm, nhịp điệu thiết tha, cùng với hình ảnh cây tre trung hiếu một lần nữa truyền đến ngƣời đọc sự xúc động nghẹn ngào. Bài thơ ngắn, nhƣng tác giả đã thành công khi sử dụng hàng loạt hình ảnh ẩn dụ mang tính tƣợng trƣng sâu sắc. Các hình ảnh hàng tre xanh xanh, giữa bão táp mƣa sa, đến các hình ảnh mặt trời rất đỏ, tràng hoa, bảy mƣơi chín mùa xuân, vầng trăng sáng dịu hiền, trời xanh là mãi mãi đã gợi cho ngƣời đọc thấy trọn vẹn hình tƣợng Bác Hồ gần gũi, cao quý, thanh khiết, vĩ đại biết bao. Ngoài ra, nó còn gợi đến hình ảnh quê hƣơng, đất nƣớc, nhân dân. Nhà thơ đã có nhiều dụng ý khi sử dụng các hình ảnh rất đẹp, rất lớn lao của vũ trụ: mặt trời, vầng trăng, trời xanh. Những hình ảnh đó tƣợng trƣng cho cái vĩ đại, lớn lao của Bác Hồ. Bác nhƣ vầng mặt trời rực rỡ, nhƣ vầng trăng sáng dịu hiền, nhƣ bầu trời xanh. Ở Bác toả ra ánh sáng của trí tuệ thiên tài và lấp lánh ánh sáng của một tâm hồn cao đẹp. Còn hình ảnh hàng tre xanh xanh lại tƣợng trƣng cho cái bình dị, gần gũi của Ngƣời. Và hơn thế nữa, tất cả các hình ảnh ấy đều gợi cho ta thấy sự bất tử của Bác Hồ. Ngƣời sống mãi trong lòng nhân dân ta, trong sự nghiệp của chúng ta. Mãi mãi là vị cha già thân thiết, yêu quý của chúng ta. Viếng lăng Bác không những là tiếng khóc đau đớn, nghẹn ngào trƣớc sự ra đi của Bác, là lòng thƣơng nhớ không nguôi, lòng kính phục vô hạn của nhà thơ Viễn Phƣơng và của nhân dân ta đối với Bác Hồ mà bài thơ còn diễn tả thành công hình tƣợng Bác Hồ vĩ đại bằng những hình ảnh đẹp, nhịp điệu tha thiết, cảm xúc nồng nàn chân thực. Âm hƣởng của bài thơ ngân vang mãi trong lòng ngƣời đọc. Bài thơ đƣợc phổ nhạc càng trở nên truyền cảm sâu xa, làm xúc động hàng triệu trái tim Việt Nam từ 1976 đến nay.


				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:1272
posted:8/2/2009
language:Vietnamese
pages:3