Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020

Document Sample
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020 Powered By Docstoc
					                    Za cznik do uchwa y Nr 107/XVI/2007
                    Rady Miejskiej w Lesku
                    z dnia 28 listopada 2007 roku




Miasto i Gmina Lesko




 Strategia Rozwoju
Miasta i Gminy Lesko
    do roku 2020




 Lesko, czerwiec-wrzesie 2007
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


SZANOWNI PA STWO,
przed przedstawicielami samorz du lokalnego wci pojawiaj si nowe wyzwania,
których podj cie b dzie decydowa o o poziomie i tempie rozwoju obszaru, na którym
dzia a. Sprostaniu tym wyzwaniom s           b dzie partnerska wspó praca, rozwijanie
i pog bianie kontaktów gospodarczych oraz d enie do stworzenia równych szans
i mo liwo ci rozwoju dla ka dego mieszka ca naszej Gminy.
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020 stanowi koncepcj wiadome-
go sterowania rozwojem w d ugim okresie czasu.
   ównymi zadaniami Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Lesko jest stworzenie podstaw
do:
      sprawnego, skutecznego i efektywnego zarz dzania Gmin przez jej w adze za-
      równo w krótkim, jak i w d ugim okresie czasu;
      optymalnego wykorzystania ograniczonych w asnych rodków finansowych;
      pozyskiwania zewn trznych róde finansowania;
      prowadzenia dzia alno ci promocyjnej Gminy;
      integracji i aktywizacji mieszka ców.

Naczeln warto ci przy wiecaj          opracowaniu Strategii jest troska o popraw bytu
mieszka ców i rozwój gospodarczy Gminy. Powsta a ona dzi ki czynnemu zaanga-
 owaniu, wiedzy i do wiadczeniu radnych, przedstawicieli ró nych rodowisk, instytu-
cji, organizacji, firm oraz pracowników Urz du Miasta.
     boko wierz , e rozpocz ty podczas tworzenia Strategii dialog spo eczny b dzie
kontynuowany i przyczyni si do tworzenia pragmatycznych programów i projektów
mo liwych do zrealizowania.
Wszystkim Pa stwu, za wk ad pracy oraz zaanga owanie w pracach nad Strategi ,
sk adam wyrazy g bokiego szacunku i szczerego uznania.




                                                      Burmistrz Miasta i Gminy Lesko


                                                           Barbara Jankiewicz




                                                                                       1
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




 Dokument Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020 zosta opracowany
               na podstawie wyników prac zespo u opracowuj cego strategi
                                 przez zespó roboczy w sk adzie:


                           Przedstawiciele Urz du Miasta i Gminy:
                    Barbara Jankiewicz – Burmistrz Miasta i Gminy Lesko
                 Barbara Krasulak – Z-ca Burmistrza Miasta i Gminy Lesko
  Irena Kapral – Pe ni ca Obowi zki Kierownika Referatu Rozwoju Gospodarczego,
                             Koordynator ds. Strategii,
   Ernest Nowak – samodzielne stanowisko, Specjalista ds. pozyskania rodków UE


                              Konsultanci RES Management S.C.:


                         Pawe Mentelski               – konsultant i moderator
                         Tomasz Bartnicki             – konsultant i moderator
                         Maciej Jednakiewicz          – konsultant
                         Justyna Kostecka             – asystent techniczny



   przy wspó pracy w charakterze g ównego konsultanta bior cego udzia w pracach
        eksperckich nad dokumentem Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Lesko:
                               dr hab. Grzegorza lusarza prof. UR.

Zespó opracowuj cy strategi tworzyli równie reprezentanci spo eczno ci Gminy
oraz przedstawiciele podmiotów gospodarczych i organizacji dzia aj cych na terenie
Miasta i Gminy. Lista uczestników prac nad strategi zosta a zamieszczona na na-
st pnej stronie.




                                                                                  2
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Tabela 1 Lista osób zaproszonych do prac nad opracowaniem (aktualizacj ) Strategii Rozwoju Miasta
        i Gminy Lesko
     Lp.         Nazwisko i imi                   Stanowisko                Nazwa instytucji/organu
     1.      Adamiak Witold                 So tys                     So ectwo Glinne
     2.                                     Kierownik Referatu
             Bara Waldemar                  Spraw Obywatelskich        UMIG Lesko
                                            i Administracji
     3.                                                                Zespó Szkó Drzewnych w Lesku,
             Baran Aniceta                  Dyrektor, Radna
                                                                       Rada Miejska w Lesku
     4.      Baran Bernard                  Dyrektor                   Liceum Ogólnokszta ce w Lesku
     5.      Baran Roman                    So tys                     So ectwo Dziurdziów
     6.      Baranowska Ewa                 Dyrektor                   Bieszczadzki Dom Kultury
     7.      Barzycki Zbigniew              Radny                      Rada Miejska w Lesku
     8.      Gu kowski Andrzej              Prezes                     Spó dzielnia Mieszkaniowa w Lesku
     9.      Czapla Franciszek              So tys                     So ectwo czki
     10.                                                               Zespó Szkó Ekonomiczno-
             Dec Tomasz                     Dyrektor
                                                                       Rolniczych w Lesku
     11.     Doli ski Stanis aw             Radny                      Rada Miejska w Lesku
     12.     Franczak Antoni                So tys                     So ectwo Posto ów
     13.     Giefert Bronis aw              So tys                     So ectwo rednia Wie
     14.     Haftek Janusz                  Dyrektor                   SP w Lesku
     15.     Haftek Piotr                   Radny                      Rada Miejska w Lesku
     16.     Ha czyk Zbigniew               So tys                     So ectwo Weremie
     17.     Jankiewicz Barbara             Burmistrz Miasta i Gmi-    Burmistrz Miasta i Gminy Lesko
                                            ny Lesko
     18.     Jaziarska-Klusek Ewa           Dyrektor                   SP w Manastercu
     19.                                    Wiceprzewodnicz cy         Rada Miejska w Lesku
             Kapa ka Krzysztof
                                            Rady Miejskiej
     20.                                    P.O. Kierownika Refe-
             Kapral Irena                   ratu Rozwoju Gospo-        UMIG Lesko
                                            darczego
     21.     Kapral Krzysztof               So tys                     So ectwo Huzele
     22.     Klaczak Edward                 Radny                      Rada Miejska w Lesku
     23.                                    Kierownik Referatu
             Kopczy ska Genowefa                                       UMIG Lesko
                                            Finansowego
     24.     Kormosz Ma gorzata             Skarbnik                   Skarbnik Gminy Lesko
     25.                                    Z-ca Burmistrza Miasta     Z-ca Burmistrza Miasta i Gminy Le-
             Krasulak Barbara
                                            i Gminy Lesko              sko
     26.                                                               Administracja Budynków Komunal-
             Krawiec Zbigniew               Dyrektor
                                                                       nych i Wodoci gów w Lesku
     27.                                                               Komenda Powiatowa Pa stwowej
             Krzywowi za Wojciech           Komendant/Radny
                                                                       Stra y Po arnej w Lesku
     28.                                    Kierownik Referatu
                                            Urbanistyki, Architektu-
             Lewandowska Barbara                                       UMIG Lesko
                                            ry i Gospodarki Nieru-
                                            chomo ciami
     29.     Madej Krzysztof                Komendant                  Komenda Powiatowa Policji w Lesku
     30.     Matuszewska Lucyna             Dyrektor                   SP w Bezmiechowej
     31.     Miko ajczak Marek              So tys                     So ectwo Hoczew
                                            Specjalista ds. pozy-
     32.     Nowak Ernest                                              UMIG Lesko
                                            skania rodków UE
                                                                       Przedsi biorstwo Budowlane
     33.     Orlef Jerzy                    Przedsi biorca
                                                                       „ORLEF”
     34.     Otta Lucyna                    So tys/Radna               So ectwo Bezmiechowa Górna
     35.     Pa acki Adam                   Przedsi biorca             Talens Polska



                                                                                                      3
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


     36.        kalska Maria                    Radna                 Rada Miejska w Lesku
     37.                                                              Miejska i Gminna Biblioteka Publicz-
             Podobi ska Helena                  Dyrektor
                                                                      na w Lesku
     38.     Rad owski Janusz                   Radny                 Rada Miejska w Lesku
     39.     Scelina Marek                      Starosta              Powiat Leski
     40.     Siwarski Marian                    So tys                So ectwo Jankowce
     41.                                                              ZSS (szko a podstawowa i gimna-
             Skrajny Janusz                     Dyrektor
                                                                      zjum) w redniej Wsi
     42.       abik-Josse Danuta                Kierownik MGOPS       Urz d Miasta i Gminy Lesko
     43.                                                              Rada Miejska w Lesku,
             Sopata Kazimierz                   Radny, So tys
                                                                      So ectwo Manasterzec
     44.     Starakiewicz Pawe                  Radny                 Rada Miejska w Lesku
     45.     Stelmach Wojciech                  So tys                So ectwo ukawica
     46.                                                              Samodzielny Publiczny Zespó
             Szczepa ska Alicja                 Dyrektor Naczelny
                                                                      Opieki Zdrowotnej w Lesku
     47.     Tabisz Stanis aw                   Przewodnicz cy Rady   Rada Miejska w Lesku
     48.     Tomasik Bo ena                     Dyrektor              Publiczne Gimnazjum w Lesku
     49.                                                              ZSS (szko a podstawowa i gimna-
             Wandycz Wies aw                    Dyrektor
                                                                      zjum) w Hoczwi
     50.                                                                rodowiskowy Dom Samopomocy
             Wasilewicz Bogus awa               Kierownik
                                                                      w Lesku
     51.     Wasylewicz Stanis aw               So tys                So ectwo Bachlawa
     52.        tor W adys aw                   Radny                 Rada Miejska w Lesku
     53.     Winiarczyk Andrzej                 Radny                 Rada Miejska w Lesku
     54.                                                              Leskie Centrum Edukacji, Sportu
             Wojtanowski Tomasz                 Dyrektor
                                                                      i Promocji
     55.     Wo ny Pawe                         So tys                So ectwo Bezmiechowa Dolna
     56.     Wyrozumski Wojciech                Dyrektor              Zespó Szkó Le nych
     57.      dziebko-Basiaga Teresa            Kierownik USC         UMIG Lesko
     58.     Zg bicka Barbara                   Dyrektor              Przedszkole Samorz dowe w Lesku
 ród o: Materia y Urz du Miasta i Gminy Lesko




                                                                                                      4
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


                                            Spis tre ci
1      WPROWADZENIE                                                                              7

2      OPIS SYTUACJI SPO ECZNO – GOSPODARCZEJ GMINY                                              10

2.1     Uwarunkowania ogólne - po       enie i podzia administracyjny Miasta i Gminy Lesko       10

2.2     Walory historyczno – kulturowe Miasta i Gminy Lesko                                      15

2.3    Warunki naturalne                                                                         17
  2.3.1   Budowa geologiczna                                                                     18
  2.3.2   Zasoby wodne                                                                           19

2.4     Gleby                                                                                    21

2.5     Klimat                                                                                   21

2.6      rodowisko przyrodnicze                                                                  23

2.7     Analiza struktury demograficznej Miasta i Gminy Lesko                                    24

2.8     Stan i struktura zatrudnienia                                                            28

2.9    Infrastruktura spo eczna                                                                  34
  2.9.1     Edukacja                                                                             34
  2.9.2     Ochrona zdrowia i pomoc spo eczna                                                    35
  2.9.3     Bezpiecze stwo publiczne                                                             39
  2.9.4     Kultura                                                                              42
  2.9.5     Sport, rekreacja, turystyka                                                          42

2.10 Infrastruktura techniczna                                                                   48
  2.10.1 Budownictwo mieszkaniowe                                                                48
  2.10.2 Drogi                                                                                   49
  2.10.3     czno i telekomunikacja                                                              53
  2.10.4 Zaopatrzenie w wod – wodoci gi                                                          54
  2.10.5 Gospodarka ciekowa                                                                      55
  2.10.6 Gospodarka odpadami                                                                     56
  2.10.7 Zaopatrzenie w energi elektryczn i gaz                                                  56

2.11 Gospodarka                                                                                  57
  2.11.1 Rolnictwo                                                                               57
  2.11.2 Pozarolnicza dzia alno         gospodarcza                                              58
  2.11.3 Banki                                                                                   61

2.12 G ówni uczestnicy lokalni istotni z punktu widzenia lokalnego programu rozwoju              61
  2.12.1 W adze gminne                                                                           61
  2.12.2 Mo liwo ci bud etowe gminy                                                              62
  2.12.3 Stowarzyszenia, fundacje, inne organizacje pozarz dowe.                                 68
  2.12.4 Organizacje pracodawców i pracobiorców                                                  70

2.13    Podstawowe informacje adresowe, telefony, e-maile, kontakty                              70

3      OCENA POZIOMU ZASPOKOJENIA POTRZEB MIESZKA CÓW                                            72

3.1     Struktura i kryteria ocen zaspokojenia potrzeb mieszka ców                               72


                                                                                             5
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



3.2    Ocena poziomu zaspokojenia potrzeb mieszka ców                                                     74

4     PROBLEMY GMINY                                                                                      76

4.1    Problemy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszka ców                                               76

4.2    Problemy w zakresie potencja u technicznego Gminy                                                  79

4.3    Problemy w zakresie rodowiska przyrodniczego Gminy                                                 81

4.4    Problemy w zakresie potencja u ludzkiego i instytucjonalnego Gminy                                 82

4.5    Problemy w sferze gospodarczej Gminy                                                               83

5     CZYNNIKI ROZWOJOWE GMINY                                                                            84

5.1    Czynniki rozwojowe w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszka ców                                     84

5.2    Czynniki rozwojowe w zakresie infrastruktury i zasobów oraz gospodarki przestrzennej Gminy         91

5.3    Czynniki rozwojowe w sferze gospodarczej Gminy                                                     97

6     ZA    ENIA STRATEGII                                                                                102

7     MISJA GMINY                                                                                         103

8     CELE STRATEGICZNE GMINY                                                                             107

8.1    Hierarchia potrzeb spo ecznych                                                                     107

8.2    Cele strategiczne i zadania realizacyjne do roku 2020 w zakresie zaspokojenia poszczególnych
        potrzeb mieszka ców                                                                               110

8.3    Cele strategiczne i zadania realizacyjne do roku 2020 w zakresie infrastruktury i zasobów,
        gospodarki przestrzennej Gminy oraz rodowiska przyrodniczego i potencja u ludzkiego
        oraz instytucjonalnego                                                                            120

8.4    Cele strategiczne i zadania realizacyjne do roku 2020 w sferze gospodarczej Gminy                  129

9     ZGODNO       ZE STRATEGICZNYMI DOKUMENTAMI                                                          135

10 PLAN OPERACYJNY                                                                                        158


11 LISTA PRZEDSI WZI            I HARMONOGRAM REALIZACJI ORAZ WSKA NIKI REALIZACJI                        160

12 PLAN FINANSOWY NA LATA 2007-2013                                                                       166

13 SYSTEM PLANOWANIA, WDRA ANIA, MONITOROWANIA I OCENY STRATEGII ORAZ
   KOMUNIKACJA SPO ECZNA                                                                                  168

14 UWAGI I REKOMENDACJE KO COWE                                                                           175




                                                                                                      6
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



1       WPROWADZENIE

          Gmina jest organizmem, w którym splataj si z one procesy spo eczno –
          gospodarcze przebiegaj ce w rodowisku naturalnym i w okre lonej
          przestrzeni.
          Zaspokajanie potrzeb mieszka ców, rozwijanie infrastruktury technicznej
          i spo ecznej, ochrona rodowiska naturalnego oraz rozwój gospodarczy
          Gminy warunkowane s wieloma czynnikami zewn trznymi i wewn trznymi.
          Przy okre laniu celów strategicznych uwzgl dnione zosta y wyst puj ce
          uwarunkowania. Cele strategiczne dotycz spraw, co do których Gmina
          i partnerzy spo eczni, ka dy w zakresie swoich kompetencji, mog
          podejmowa autonomiczne dzia ania. Autonomiczno          dzia  oznacza,
            e Gmina i partnerzy spo eczni maj do tego prawo i nie s uwarunkowani
          decyzjami zewn trznymi, podejmowanymi poza Gmin .
          Proponowane w strategii cele i zadania s         ce ich realizacji, obejmuj
          wszystkie sfery ycia i funkcjonowania Gminy. W pracach nad strategi
          wyodr bnione zosta y trzy obszary prezentowane poni ej:
          1. Zaspokojenie potrzeb mieszka ców, obejmuj ce 14 potrzeb:
             –    zabezpieczenie materialne,
             –    kultura, poznanie i kreacja otoczenia,
             –    poczucie u yteczno ci, uznanie, akceptacja, gratyfikacja,
             –    rekreacja, wypoczynek, przyjemno ci,
             –    kontakty spo eczne, wi grupowa,
             –    bezpiecze stwo,
             –    swoboda i atwo kontaktów przestrzennych,
             –    opieka,
             –    przynale no do miejsca, ad przestrzenny,
             –    rozwój ludzi,
             –    zdrowie i ycie,
             –    schronienie,
             –    wy ywienie,
             –    warto ci moralne i potrzeby religijne.
          2. Infrastruktura i zasoby oraz gospodarka przestrzenna Gminy, obejmuj ca:
             –    infrastruktur techniczn i gospodark komunaln ,
             –    infrastruktur spo eczn (w tym potencja instytucjonalny),
             –    gospodark przestrzenn ,
             –    komunikacj (transport, drogi),
             –      rodowisko przyrodnicze – potencja ekologiczny,
             –    potencja ludzki.
          3. Gospodarka Gminy.
          Takie uj cie stanowi swoist map wszystkich spraw wa nych dla rozwoju
          Gminy, które s dodatkowo poddane hierarchizacji i uporz dkowane




                                                                                    7
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


          obszarowo (sfera spo eczna, sfera zasobów wraz                z   infrastruktur
          i gospodark przestrzenn oraz sfera gospodarcza).
          Tym samym Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020 jest
          dokumentem kierunkowym, swoist map , stanowi         podstaw do
          podejmowania skoordynowanych dzia      przez wszystkich partnerów
          lokalnych Gminy.

          Pozwala to na kompleksowe uj cie zrównowa onego rozwoju Gminy.
          Kompleksowe podej cie, b    ce cech planowania strategicznego powoduje,
             realizacja tak okre lonej strategii jest wspólnym zadaniem w adz
          samorz dowych i wszystkich parterów spo eczno-gospodarczych w Gminie.
          Bardzo wa nym aspektem jest uspo ecznienie procesu opracowania
          i wdra ania strategii przy udziale wszystkich g ównych partnerów spo ecznych
          i gospodarczych.
          Dla realizacji strategii niezb dne b dzie podejmowanie dzia   :
          –    Samodzielnych - przez w adze Gminy,
          –    Samodzielnych - przez podmioty sektora prywatnego,
          –    Samodzielnych - przez organizacje pozarz dowe,
          –    Indywidualnych - przez mieszka ców i ich nieformalne grupy i rodowiska,
          –    wspólnych z udzia em parterów z ró nych sektorów (publicznego,
               prywatnego i pozarz dowego).
          Wynika z tego, i bardzo wa nym, a jednocze nie trudnym zadaniem b dzie
          zaanga owanie wszystkich kluczowych dla rozwoju Gminy partnerów.
          Powodzenie w tym zakresie jest uzale nione od zdolno ci do wzajemnej
          komunikacji, radzenia sobie z ró nicami interesów poszczególnych partnerów
          i grup, wspólnego definiowania problemów i celów, a nast pnie projektowania
          i realizacji wspólnych przedsi wzi .
          W okresie wdra ania strategii w adze Gminy mog       wyst powa w ró nych
          rolach, w tym jako:
          –   bezpo redni realizator dzia ,
          –   inicjator i animator dzia ,
          –   uczestnik dzia     podejmowanych wspólnie z innymi partnerami,
          –   wspieraj cy organizacyjnie, technicznie i finansowo dzia ania
              podejmowane przez partnerów lokalnych,
          – administrator centrum lokalnej informacji i komunikacji w Gminie.
          Wdro enie strategii przez w adze Gminy wymaga stosowania operacyjnych
          narz dzi planistycznych, pozwalaj cych na podj cie ostatecznych decyzji,
          które dzia ania i przy jakich zaanga owanych rodkach w asnych oraz
          zewn trznych b         realizowane. Tymi narz dziami planistycznymi w adz
          Gminy mog by :
          –    wieloletni plan inwestycyjny,
          –    plan rozwoju lokalnego/operacyjny,



                                                                                            8
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


          –   miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego,
          –   bud et Gminy,
          –   bud et zadaniowy,
          –   konkretne projekty i programy,
          –   aplikacje o zewn trzne ród a dofinansowania,
          –   polityki szczegó owe Gminy (stanowi ce zbiór spójnych zasad
              odnosz cych si do okre lonej dziedziny ycia/funkcjonowania Gminy),
              pozwalaj ce podejmowa powtarzalne decyzje wed ug tych samych
              kryteriów,
          – zadania wyznaczane urz dnikom Gminy i jednostkom podleg ym Gminie.
          Planowanie i wdra anie strategii w opisany powy ej sposób daje szans
           wiadomego wp ywania na d ugookresowe procesy spo eczne, gospodarcze,
          przyrodnicze i przestrzenne. Pozwoli to na zarz dzanie rozwojem niezale nie
          od zmian kolejnych ekip sprawuj cych w adz            w Gminie i ponad
          wyst puj cymi w rodowisku lokalnym konfliktami interesów.




                                                                                   9
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


2    OPIS SYTUACJI SPO ECZNO – GOSPODARCZEJ GMINY

2.1 Uwarunkowania ogólne - po                  enie i podzia administracyjny Miasta i Gminy
    Lesko


Gmina Lesko po ona jest w po udniowo-wschodniej Polsce, w województwie pod-
karpackim, w powiecie leskim. Lokalizacj Gminy na tle kraju, województwa i powiatu
przedstawiaj poni ej zamieszczone mapy.
Mapa 1 Lokalizacja Województwa Podkarpackiego na tle kraju




                                                                    Województwo podkarpackie




 ród o: http://www.gminy.pl




                                                                                               10
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Mapa 2 Lokalizacja Powiatu Leskiego na tle Województwa Podkarpackiego




                                                 Powiat leski




 ród o: http://www.gminy.pl

Mapa 3 Lokalizacja Miasta i Gminy Lesko na tle Powiatu Leskiego




                                          Miasto i Gmina Lesko




 ród o: Profil ekonomiczno - demograficzny powiatu leskiego




                                                                        11
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Mapa 4 Po      enie miasta Lesko na tle Województwa Podkarpackiego




 ród o: Urz d Miasta i Gminy Lesko



Gmina miejsko - wiejska Lesko jest jedn z 5 gmin powiatu leskiego. Zajmuje obszar
112 km2 (13% powierzchni powiatu). S siaduje z nast puj cymi gminami:

        od strony pó nocnej graniczy z gmin Sanok i Tyrawa Wo oska,
        od wschodu z gminami Olszanica i Solina,
        od po udnia z gmin Baligród,
        od zachodu z gmin Zagórz.
W sk ad Gminy Lesko wchodzi 14 so ectw: Huzele, Weremie , Glinne, Jankowce, Po-
sto ów,  czki, ukawica, Hoczew, Bachlawa, rednia Wie , Bezmiechowa Dolna,
Bezmiechowa Górna, Dziurdziów, Manasterzec oraz miasto Lesko. Lesko jest wa -


                                                                              12
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


nym centrum administracyjno - handlowo - us ugowym dla s siednich gmin. Maj tam
siedzib w adze samorz dowe gminne i powiatowe.
Istotnym atutem Gminy Lesko s olbrzymie mo liwo ci rozwoju us ug turystycznych
i oko o turystycznych. Przez Gmin rokrocznie przeje        a ok. 100 tysi cy turystów,
z których oko o 11 tysi cy korzysta z jej bazy noclegowej. Lesko ze wzgl du na swoje
po enie mo e sta si w przysz ci kluczow baz turystyczn w obszarze ca ej
po udniowo–wschodniej Polski.
Naturalnym atutem Gminy jest jej lokalizacja na obszarze o wyj tkowych walorach
przyrodniczo – krajobrazowych, stwarzaj cych bardzo du e mo liwo ci uprawiania
czynnej turystyki w postaci:
        w drówek pieszych i rowerowych,
        pobytów my liwskich i w dkarskich,
        narciarstwa i saneczkarstwa,
        paralotniarstwa, szybownictwa i lotnictwa.
Na terenie Gminy istnieje du e zapotrzebowanie na obiekty rekreacyjno-sportowe,
zaplecze hotelowe, gastronomiczne i us ugi oko o turystyczne. Gmina swój rozwój do-
strzega w turystyce, agroturystyce, rozwoju ma ych i rednich przedsi biorstw.

Jako Gmina pogranicza Lesko mo e uwzgl dnia w swoim rozwoju gospodarczym
niedu odleg        do S owacji oraz Ukrainy. W s siedztwie Gminy znajduj si przej-
 cia graniczne:
       polsko-s owackie - ogólnodost pne w ci gu drogi krajowej/mi dzynarodowej
       Nr 9 Radom-Barwinek, w miejscowo ci Barwinek, oddalone od miasta Lesko
       oko o 65km;
       polsko-s owackie – w miejscowo ci Radoszyce (gm. Koma cza), oddalone od
       miasta Lesko oko o 44km;
       polsko-ukrai skie - w miejscowo ci Kro cienko, oddalonej od miasta Lesko
       oko o 30km;
       polsko-s owackie - w miejscowo ci upków przej cie kolejowe dla ruchu towa-
       rowego, oddalone oko o 50km.
Szczególnie wa ne jest po enie Gminy na g ównej trasie, któr kieruje si ruch tury-
styczny w Bieszczady. Ze wzgl du na po enie u zbiegu g ównych dróg prowadz -
cych w Bieszczady miasto Lesko jest najdalej wysuni tym na po udniowy wschód Pol-
ski o rodkiem miejskim, zlokalizowanym bezpo rednio przed wjazdem do Biesz-
czadzkiego Parku Narodowego, st d cz sto nazywane jest „Bram Bieszczadów”.
Przez Gmin biegnie z zachodu na wschód droga z Krosna i Sanoka do Ustrzyk Dol-
nych. W pobli u tej drogi przebiega linia kolejowa Zagórz - Kro cienko. W Lesku bie-
rze pocz tek trasa tzw. Wielkiej Obwodnicy Bieszczadzkiej, prowadz ca z miasta
przez Hoczew, Baligród do Cisnej, Wetliny, Ustrzyk Górnych i Dolnych. Ponadto na
odcinku Hoczew- rednia Wie biegnie w kierunku po udniowo-wschodnim trasa
tzw. Ma ej Obwodnicy.
Odleg       Leska od wa niejszych o rodków gospodarczych – wi kszych miast
w regionie przedstawia poni ej zamieszczona mapa.




                                                                                   13
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Mapa 5 Odleg         Leska od wa niejszych o rodków gospodarczych




m
                                                    89,2km




                                           58,1km
                                                       35,9km   65,3km
                                  80,9km


                                                    13,8km




 ród o: http://pl.wikipedia.org




                                                                         14
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


2.2 Walory historyczno – kulturowe Miasta i Gminy Lesko

Lesko powsta o w strefie bardzo dawnego osadnictwa zwi zanego z dolin Sanu.
Wie Lesko le a u podstawy wzgórza, tam gdzie obecnie znajduje si miejscowo
Posada Leska. Najstarsze lady pobytu cz owieka na tym terenie datowane s na
epok neolitu. Pierwsze lady osadnictwa w formie osady z okresu rzymskiego (I-V w.
n.e.) odnaleziono na terenie obecnej Posady Leskiej. Pocz tkowo Lesko by o ma
wiosk zamieszkan przez ludno rusk . Dok adna data lokacji miasta nie jest zna-
na. W 1456 roku Lesko wymienione zosta o jako wie , a w 1472 – ju istnieje wzmian-
ka jako o mie cie – w okresie tym nast pi a lokacja miasta na prawie magdeburskim
(prawdopodobnie w 1470 roku).
Pierwsze wzmianki o wsiach to:
      Terpiczów – aktualnie Bachlawa i rednia Wie                     1376 r.
      Hoczew                                                          1400 r.
      Posto ów                                                        1401 r.
      Sobie                                                           1415 r.
      Manasterzec, Lesko, ukawica, Huzele, Wola Posto owa             1436 r.
      Jankowce                                                        1441 r.
      Dziurdziów                                                      1480 r.
      Bezmiechowa ( ukawska Wola)                                     1489 r.
Wzmianki te dotycz w wi kszo ci wsi ju istniej cych – powstaj cych   na prawie wo-
oskim, których podstaw utrzymania by a gospodarka hodowlana.
O lokacji Leska, jako miasta, prawdopodobnie zadecydowa o centralne po enie
w dobrach Sobie skich Kmitów. W miar rozwoju miasta i jego kontaktów zyskiwa y
na znaczeniu drogi lokalne. Lesko sta o si o rodkiem administracyjnym dóbr Kmitów,
za ycia Piotra Kmity herbu Szreniawa (1477 – 1553), który wybudowa tu zamek oraz
ufundowa ko ció .
W po owie XVII wieku miasto prze ywa o szczyt pomy lno ci – liczy o ponad 1500
mieszka ców – 11 cechów rzemie lniczych skupia o przedstawicieli 40 zawodów.
Kupcy zajmowali si g ównie handlem w gierskim winem. Wojny omija y Lesko, dopie-
ro w 1704 roku zosta o doszcz tnie spalone przez Szwedów. Po tym kataklizmie z
upadku pomóg miastu podnie si Józef Ossoli ski, który sprowadza tu specjalistów
ró nych zawodów i stara si o dodatkowe przywileje. Na zamku leskim kwit o ycie
kulturalne. Zamek by o rodkiem towarzyskim i kulturalnym ca ego regionu, a miasto
odradza o si pod wzgl dem gospodarczym: w roku 1835 liczy o 2206 mieszka ców,
a w 1857 ju 2892.
Po enie ekonomiczne Leska po I rozbiorze Polski systematycznie pogarsza o si ,
  ównie z powodu odci cia Galicji od dawnych rynków oraz prowadzenia przez Austri
gospodarki rabunkowej polegaj cej na „wyciskaniu” z tego regionu pieni dzy i rekru-
tów. Tak jak przed rozbiorami, g ównymi ród ami utrzymania ludno ci Leska by o
rzemios o, handel i rolnictwo.
Funkcj o rodka administracyjnego Lesko zacz o ju pe ni w roku 1772, kiedy sta o
si siedzib dystryktu wchodz cego w sk ad cyrku u Samborskiego. Po wprowadzeniu
w roku 1782 nowego podzia u administracyjnego dystrykt leski zamieniono na cyrku


                                                                                15
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


obejmuj cy cz    ziemi sanockiej z miastem Sanokiem. By a to jednostka wi ksza od
pó niejszego powiatu. Po po arze w 1785 roku przeniesiono jednak siedzib cyrku u
do Sanoka.
Po nast pnej reformie administracyjnej w roku 1855 miasto Lesko ponownie uros o do
rangi o rodka administracyjnego du ego powiatu. Pod wzgl dem obszaru, ówczesny
powiat leski nale     do najwi kszych w Galicji (obejmowa cztery o rodki: Lesko,
Ustrzyki Dolne, Baligród i Lutowiska), nale  do rednich pod wzgl dem liczby ludno-
 ci i g sto ci zaludnienia. Funkcj siedziby powiatu miasto pe ni o nieprzerwanie do
1975 roku.
Ludno miasta systematycznie ros a osi gaj c w 1913 roku liczb 4588 mieszka -
ców, w tym: 61% ludno ci ydowskiej, 13% grekokatolików i 26% ludno ci o wyznaniu
rzymsko – katolickim.
W 1870 roku utracono bezpowrotnie okazj doprowadzenia do miasta kolei. W ciciel
zamku Edmund Krasicki nie zgodzi si na przeprowadzenie linii kolejowej nad Sa-
nem, skrajem parku zamkowego. Lesko straci o mo liwo ci dynamicznego rozwoju
gospodarczego. Lini kolejow przeniesiono kilka kilometrów na pó noc, mimo to
w czasie budowy kolei miasto t tni o yciem: zjecha o tu wielu specjalistów i robotni-
ków kolejowych, umieszczono tu g ówne urz dy i magazyny zwi zane z budow . Na
pocz tku XX wieku powsta y pierwsze zak ady przemys owe, w tym: rafineria ropy,
fabryka smarów, fabryka konserw, cegielnia, betoniarnia, wytwórnia dachówek oraz
wytwórnia wiec i myd a.
Lesko le ce przy drogach strategicznych by o w czasie I wojny wiatowej terenem
przemarszu wojsk i miejscem bitew austriacko – rosyjskich. Przez Lesko przemiesz-
cza y si wielkie ilo ci wojska ró nych rodzajów broni i ró nych narodowo ci – wi za y
si z tym rabunek, egzekucje, choroby i niszczenie dobytku miejscowej ludno ci. Lata
wojny pozostawi y po sobie n dz i g ód, ale zaraz po zako czeniu dzia     wojennych
przyst piono w mie cie do usuwania zniszcze i mozolnego odbudowywania ycia
miejskiego i gospodarczego. W 1921 roku Lesko liczy o 3870 mieszka ców.
Po kampanii wrze niowej 1939r. Lesko okupowane by o przez wojska sowieckie
i sta o si miastem nadgranicznym. Granica sowiecko-niemiecka przebiega a wzd
Sanu. Zamek sta si siedzib dowództwa garnizonu a jego wyposa enie uleg o ca -
kowitej dewastacji. Wokó powsta a linia betonowych bunkrów, zniszczona w 1941r.
Po zako czeniu wojny w 1947r. Lesko liczy o zaledwie 1500 mieszka ców.
W 1969 roku przy czono do miasta Posad Lesk , lokuj c na jej gruntach du y ze-
spó przemys owo – sk adowy. Na terenie dworu usadowi si PGR, z czasem uleg y
zniszczeniu wszystkie zabytkowe zabudowania dworskie i w du ej mierze równie
park.
W okresie 1972 – 1975r. Lesko by o siedzib w adz eksperymentalnego, najwi ksze-
go w Polsce pod wzgl dem powierzchni powiatu bieszczadzkiego. Powiat ten obej-
mowa 8 obecnych gmin bieszczadzkich oraz Zagórz.




                                                                                  16
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


2.3 Warunki naturalne

Rze ba
Wykszta cenie g ównych elementów rze by – grzbietów, stoków oraz dolin rzecznych
– odzwierciedla wp yw budowy geologicznej na rze     i etapy jej rozwoju. Na tej pod-
stawie Starkel wyró ni w Karpatach podstawowe typy rze by:
       den dolin i kotlin,
       podgórskiej,
       nisko i redniogórskiej.
Na terenie Gminy Lesko przenikaj si ró ne typy rze by górskiej i podgórskiej two-
rz c regularne lub mozaikowe uk ady przestrzenne. Typ rze by podgórskiej charakte-
ryzuje si szerokimi i wyrównanymi garbami, wypuk o – wkl ymi, a tak e stokami
oraz p askodennymi nieckowatymi dolinami. Ze wzgl du na hipsometryczne zró nico-
wanie wyró nione zosta y nast puj ce podtypy rze by:
       pogórzy niskich – o wysoko ciach wzgl dnych od oko o 40 do 100m, nachyle-
       niach stoków 5-10o, z zachowanymi w obr bie garbów fragmentami poziomu
       przydolinnego;
       pogórzy rednich – o wysoko ciach wzgl dnych 150 – 250m, stokach wypuk o–
       wkl ych i wypuk ych o przewa aj cych nachyleniach 5 – 15o, garby tworz
       zwarte p askowy e, opadaj ce kraw dziami ku pogórzom niskim i p askim
       dnom dolin,
       pogórzy wysokich – o wysoko ciach wzgl dnych 200 – 300m, stokach wypu-
         ych, przewa nie nachylonych 10 – 20o, z zachowaniem w obr bie zwartych
       grzbietów fragmentami ródgórskiego poziomu zrównania.
Typ rze by gór niskich i rednich charakteryzuje si deniwelacjami do 300 – 500m
i stromymi (powy ej 20o) stokami. Grzbiety gór niskich le      na wysoko ci poziomu
  ródgórskiego 300 – 350m nad dnami dolin, a 100 – 200m ponad garbami poziomu
pogórskiego. Ze wzgl du na zró nicowane uk ady grzbietów wyró niono mi dzy in-
nymi góry pasmowe (charakterystyczne dla Bieszczadów), o równoleg ych rozcz on-
kowanych dolinami grzbietach i wypuk o – wkl ych lub kraw dziowych stokach. Do-
liny rzeczne s ró nej wielko ci i w ró nym stadium rozwoju. Dna dolin s przewa nie
starasowane, a wi ksz ich cz        zajmuj aluwialne terasy – zalewowa i nadzalewo-
wa. Sp g teras buduj wiry i piaski facji korytowej, a strop – gliniaste lub piaszczyste
mady facji powodziowej. Osady teras wy szych spoczywaj na coko ach skalnych i s
zazwyczaj okryte gliniastymi pokrywami stokowymi. W obr bie dolin i kotlin najwi k-
szym i najcz stszym przeobra eniom podlega koryto, a nast pnie terasa zalewowa.
Obszar znajduj cy si poza zasi giem wezbra jest przeobra any najs abiej. Mo na
wyró ni trzy zasadnicze, dynamiczne typy odcinków koryt rzecznych:
        erozyjne, wskazuj ce tendencj do dalszego pog biania i stabilizacji poziomej,
        transportowe, wykazuj ce tendencj do lokalnej erozji brzegów i akumulacji na
        zakolach oraz nadbudowywania równin zalewowych podczas du ych powodzi,
        depozycyjne, o najmniejszej stabilno ci poziomej, z tendencj do erozji bocz-
        nej, akumulowania i wielokrotnego przemieszczania osadów w korytach.
Rozmieszczenie tych odcinków tworz cych sekwencje o ró nej d ugo ci nawi zuje do
budowy geologicznej oraz kolejnych faz erozji i akumulacji w dolinach rzecznych spo-
wodowanych zmianami naturalnymi – klimatycznymi i tektonicznymi oraz antropoge-



                                                                                    17
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


nicznymi – w rodowisku zlewni i samym korycie. W korytach rzek wyst puj na
przemian odcinki skalne i aluwialne. Obraz zró nicowania koryt rzecznych i ich funkcji
morfo dynamicznych jest do z ony. Pojawienie si w ostatnich latach ods oni
skalnego pod a w wielu korytach zdzicza ych czy te nawet rozci cia odcinków alu-
wialnych wiadcz jak gdyby o powrocie do tendencji sprzed wylesienia.


2.3.1 Budowa geologiczna

Gmina Lesko po ona jest na granicy dwóch makroregionów: Karpat Zachodnich
i Karpat Wschodnich, a dok adniej w obr bie Do ów Jasielsko – Sanockich i Bieszcza-
dów niskich. Do y Jasielsko – Sanockie nale do makroregionu Zachodnich Karpat
Zewn trznych i mezoregionu Pogórza Karpackiego. Jest to kraina p askich kotlinek,
które rozdzielaj p aty niskich pogórzy. Rozci ga si ona na d ugo ci oko o 100km,
w postaci szerokiego na 20km pasa, od Obni enia Lu nej po Lesko nad Sanem,
obejmuj c oko o 1700km2 powierzchni. Granice Do ów maj przebieg zatokowy. Dna
kotlinek o wysoko ciach 230 – 300m n.p.m. s p askie, ich kszta t jest ró norodny,
czasem geometryczny. Wype niaj je osady rzeczne, jeziorne i organiczne. Rozdziela-
   ce kotlinki p aty niskich pogórzy (o wysoko ci 300 – 380m n.p.m.) s rozci te do
    boko ci 30 – 80m. Nad nimi stercz osta cowe p aty pogórzy rednich o wysoko-
  ciach wzgl dnych do 50m. W cz ci wschodniej tego regionu przewa a równoleg y
uk ad obni      , pozostaj cy w cis ym zwi zku z przebiegiem istniej cych struktur (ob-
ni enie sanockie). Ku po udniu Do y przechodz w g biej rozci te Pogórze Leskie.
Region Do ów Jasielsko – Sanockich obejmuje zachodni cz           obni enia tektonicz-
nego w obr bie basenu fliszowego, tzw. centralnej depresji karpackiej. Buduj j na
ogó ma o odporne warstwy kro nie skie. U atwi o to erozj i przebieg procesów de-
nudacyjnych. W rze bie Do ów przewa aj niskie pogórza (52%) pokryte zwietrzeli-
nami lub misami deflacyjnymi. Bieszczady stanowi najbardziej zachodni i najni szy
cz on Karpat Wschodnich. Nale c do makroregionu Wschodnich Karpat Zewn trz-
nych dzielone s na 2 regiony: Bieszczady Wysokie i Niskie. Bieszczady Niskie sta-
nowi przed enie na wschód Do ów Jasielsko – Sanockich. Jest to kraina pogórzy,
w obr bie której wyst puj odizolowane, twardzielcowe grzbiety górskie. Grzbiety te
wznosz si powoli ku wschodowi i po udniu, gdzie przechodz w Bieszczady Wyso-
kie. Bieszczady Niskie to szereg kotlinowatych obni         , najcz ciej rozci tych,
o rze bie niskich pogórzy, których wysoko zmienia si od 400 do 650m n.p.m. i ro-
  nie ku po udniowemu wschodowi. Nieliczne w cz ci zachodniej regionu p aty red-
nich pogórzy i grzbietów maj wysoko ci wzgl dne wy sze o 100 – 200m w stosunku
do otaczaj cych je niskich pogórzy. W cz ci wschodniej regionu wysoko wzgl dna
  rednich pogórzy i grzbietów wzrasta do 300m i osi ga wysoko            bezwzgl dn
908,5m n.p.m. S to synklinalne grzbiety, wznosz ce si nad obni eniami wyprepa-
rowanymi w obr bie ma o odpornych antyklin – tzw. Hoszowskie Góry Rusztowe.
W strefie wododzielnej rze ba pogórska jest s abo rozci , falist równin . Pó nocne
obramowanie Bieszczadów Niskich tworzy pasmo ostrych grzbietów – Gór S onnych.
W podziale geologicznym Gmina Lesko po ona jest w obr bie Karpat Wschodnich,
które s fragmentem uku karpackiego – s to tzw. Karpaty fliszowe. W budowie geo-
logicznej dominuj osady fliszowe, które osadza y si w okresie kredowo – paleoge -
skim. Pod em utworów fliszowych jest ich mi szo (do kilku kilometrów), charak-



                                                                                    18
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


terystyczna dla fliszu rytmiczna sedymentacja – wzajemne przek adanie si zespo ów
piaskowcowych (piaskowców i zlepie ców) z ilastymi ( upkami, mu owcami i innymi)
oraz zmienno facji i mi szo ci. Osady fliszu zosta y intensywnie zaburzone tekto-
nicznie (g ównie w miocenie) – charakter zaburze jest generalnie fa dowo – uskoko-
wy.
Na podstawie ró nic litologicznych i stylu zaburze wydzielono w obr bie Karpat fli-
szowych szereg jednostek tektoniczno – facjalnych. Gmina Lesko po ona jest
od po udniowego – zachodu w obr bie jednostki             skiej, podlaskiej oraz skolskiej
(pó nocny – wschód, kra ce gminy).
Jednostka (p aszczowina)         ska w rejonie nasuni cia na jednostk pod sk
(od pó nocy) i dukielsk (od po udnia) wykazuje silne zagazowanie tektoniczne z wi-
docznymi na powierzchni utworami kredowymi. W cz ci rodkowej p aszczowiny                -
skiej obni enie tektoniczne wype nione jest g ównie warstwami kro nie skimi – jest to
tzw. centralna depresja karpacka. Utwory centralnej depresji to szereg wtórnie sfa do-
wanych i cz ciowo z uskowanych elementów tektonicznych o generalnym biegu NW
– SE.
Przez rodkow cz          depresji przebiega obalony ku pó nocy fa d Czaszyn – Lutowi-
ska (po udniowe kra ce Gminy) oraz po ona na pó noc od niego struktura, sk adaj -
ca si z kilku fa dów, które ku czo u jednostki ujawniaj coraz starsze poziomy fliszu
„kro nie skiego”. Osady fliszowe jednostki       skiej charakteryzuj si znacznym zró -
nicowaniem facjalnym a ich profil litostatygraficzny obejmuje utwory wieku dolna kreda
– paleogen. Granicz ca od NE z p aszczowin              sk p aszczowina pod ska (NE
cz     Gminy) wynurza si spod warstw kro nie skich na wschód od Sanoka. P asz-
czowina pod ska nasuni ta jest na warstwy kro nie skie p aszczowiny solskiej.
Amplituda nasuni cia w Karpatach Wschodnich jest niewielka i ro nie w Karpatach
Zachodnich. P aszczowina pod ska, w przekroju doliny Sanu jest w ska (50 –
400m) i sk ada si z silnie sfa dowanych pstrych margli w glowieckich, które otulaj
wysady i porozrywane bloki utworów kredy dolnej. Jednostka skolska ma charakter
  aszczowiny. W jej sk ad wchodz utwory kredy dolnej, osady paleoce sko – eoce -
skie oraz oligoce sko – mioce skie. Wykszta cone s one w facji inoceramowej,
w postaci upków pstrych oraz warstw hieroglifowych i margli globigerynowych oraz
warstw menilitowych i kro nie skich z diatomitami. W obr bie p aszczowiny skolskiej
wyró nia si dwie, ró ni ce si stylem budowy tektonicznej, strefy. Zewn trzna, pó -
nocna nosi nazw strefy antyklinorialnej. Strefa synklinorialna, bardziej po udniowa,
sk ada si z szeregu fa dów o kierunku NW-SE. W ich obr bie wydzielono du struk-
tur antyklinarn Wara – Kiczera, której utwory w cz ci wschodniej kontaktuj si
z warstwami kro nie skimi synkliny Nozdrzec – Liskowate. Ku SW antyklina Wara
przechodzi w sfa dowan stref synklinaln . Buduj je warstwy kro nie skie ku Te-
meszowa oraz synkliny gór S onnych. Obie te jednostki rozdziela antyklina Paszowa –
Wa kowa z widocznymi na powierzchni utworami kredy górnej.

2.3.2 Zasoby wodne

Wody powierzchniowe

Gmina Lesko po ona jest w obr bie dorzecza rzeki San, prawobrze nego dop ywu
Wis y. San wraz ze swymi dop ywami - Hoczewk , Dyrbek i szeregiem cieków bez


                                                                                       19
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


nazwy tworzy sie rzeczn Gminy. Sie rzeczna Sanu ma charakter kratowy - dop ywy
  yn dolinami prostopad ymi do doliny g ównej.
San oraz dolne odcinki jego dop ywów maj doliny o charakterze wci tych rynien me-
androwych, wyci tych w skalno - osadowej terasie z okresu zlodowacenia krakow-
skiego. Górne biegi dop ywów Sanu to wyci te w twardym pod u w skie doliny prze-
 omowe o znacznych spadkach i niewielkich odsypach kamie ca.
Typowe dla dop ywów Sanu s odcinki du ych spadków i zawiesze u wylotów dolin
bocznych, które wiadcz o post puj cej erozji wg bnej i niedopasowaniu dot d do-
  ywów do profilu pod nego Sanu.
W obr bie Gminy Lesko San p ynie szerok - do 1km - p askodenn dolin . Otaczaj
je na ogó strome, cz sto podcinane przez rzek , zbocza. Wyst puje tu erozja g ównie
boczna oraz akumulacja przykorytowa w okresach powodziowych.

Wody podziemne

Obszar Gminy po ony jest w obr bie górsko - wy ynnej prowincji hydrogeologicznej.
Wody wg bne tu wyst puj ce to g ównie wody zbiornika czwartorz dowego (dolinne-
go) wyst puj ce w o rodku porowym oraz trzeciorz dowego (szczelinowe
i szczelinowo – porowe).
Dolina rzeki San tworzy zbiornik wód podziemnych, który zaliczony zosta do g ów-
nych zbiorników wód podziemnych w Polsce. W zwi zku z tym dolina górnego biegu
Sanu uznana zosta a za obszar wymagaj cy najwy szej i wysokiej ochrony. Jest to
zbiornik p ytki w obr bie utworów czwartorz dowych, s abo lub zupe nie nieizolowany
od powierzchni. Istnienie Parku Krajobrazowego Gór S onnych, Wschodniobeskidz-
kiego Obszaru Chronionego Krajobrazu jest czynnikiem sprzyjaj cym ochronie tego
zbiornika.
Odnosz c si do ochrony czysto ci wód podziemnych i powierzchniowych nale y
przyj nast puj ce za enia:
           wszelkie dzia ania maj ce na celu ochron wód musz si odnosi do naj-
           ni szych zmierzonych przep ywów, wyst puj cych zw aszcza w okresach
           letnich,
           w ramach ochrony czynnej i prewencyjnej nale y zlikwidowa :
           - g ówne ród a zanieczyszcze i ska        wód, w tym zrzuty cieków komu-
              nalnych (budowa oczyszczalni cieków),
           - zagro enia zwi zane z chemizacj gleb i mechanicznym naruszeniem po-
              krywy stoków w wyniku zrywki drzew i stosowania ci kiego sprz tu me-
              chanicznego w le nictwie,
           - z koryt rzecznych wyeliminowa szlaki zrywkowe,
           dla utrzymania kontroli nad ca okszta tem stosunków wodnych, ró norodno-
             ci form geohydrologicznych, wskazana jest ochrona ca ego dorzecza.
           Szczególnej troski wymagaj ródliska rzek i potoków, ci gi rzeczne, koryta
           rzek i potoków z pasem gów i mokrade (minimum 20m po obu stronach
           cieku) tworz cych korytarze ekologiczne,
           niezb dne s dzia ania zapobiegaj ce zanieczyszczeniom i ska eniom
           wód, niszczeniu koryt rzecznych i stoków górskich wskutek zrywki drzew
           i innych dzia    gospodarczych.



                                                                                 20
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


W miejscowo ciach o skoncentrowanej zabudowie zaopatrzenie w wod oparte jest
   ównie na wodoci gach wiejskich i lokalnych. Na pozosta ych terenach dominuje in-
dywidualne zaopatrzenie z w asnych studni.
  cieki z terenów gospodarstw i posesji indywidualnych odprowadzane s g ównie
do zbiorników bezodp ywowych lub przep ywowych w czanych cz sto do cieków po-
wierzchniowych. Wi ksze obiekty z regu y posiadaj urz dzenia do podczyszczania
  cieków lub w asne oczyszczalnie. Do wyj tków nale     lokalne uk ady lub systemy
kanalizacyjne.
Podstawowym kryterium porz dkowania gospodarki wodno - ciekowej na obszarach
ju zainwestowanych powinno by zapewnienie ci         ci dostaw odpowiedniej jako ci
wody oraz spe nienie obowi zuj cych wymogów w zakresie oczyszczania
i odprowadzania cieków niezale nie od przyj tego systemu ich unieszkodliwiania.
Dotyczy to równie terenów projektowanych do zainwestowania.

2.4 Gleby

Gleba jest wynikiem dzia ania czynników zewn trznych na powierzchni skorupy
ziemskiej. Czynniki te to warunki klimatyczne oraz geologiczne, wp ywaj ce na po-
wstawanie i charakter pow oki litosfery.
Pokrywa glebowa Gminy Lesko i jej struktura wynikaj z pod a geologicznego,
rze by i warunków klimatyczno - ro linnych. Na s abo przepuszczalnych gliniasto -
ilastych zwietrzelinach ska fliszowych rozwin y si gleby brunatne z przewag gleb
brunatnych kwa nych.
Gleby semihydrogeniczne i hydrogeniczne wyst puj tu tworz c rozproszone enklawy
    ród innych, dominuj cych gleb, przewa nie brunatnych kwa nych.
Gleby glejowe s spotykane z regu y w miejscach wysi ków wód gruntowych, na
sp aszczeniach stokowych, w terenach lokalnych m ak i ródlisk. Gleby te stanowi
przyk ad magazynowania wód ródpokrywowych w terenach górskich i ze wzgl dów
hydrologicznych nie powinny by odwadniane. Gleby te nale y obj ochron .
Gleby torfowe i murszowe wyst puj w postaci wi kszych p atów torfowisk wysokich
i przej ciowych. Utwory te podlegaj degradacji w wyniku gospodarczej dzia alno ci
cz owieka. Gleby te nale y chroni .

2.5 Klimat

Istnienie    cucha Karpat powoduje spi trzenie mas powietrza. rednie warto ci ci-
  nienia powietrza s wy sze w Polsce po udniowej ni w Polsce rodkowej. Karpaty
powoduj tak e zatrzymanie uk adów podwy szonego ci nienia na ich po udniowo -
wschodnim przedpolu, co z kolei doprowadza do powstawania sytuacji sprzyjaj cych
wyzwalaniu si wiatrów fenowych. Cieplejsze powietrze przedziera si przez obni e-
nia w     cuchu górskim lub przez szczyty i opada po stronie pó nocnej w postaci gwa -
townych porywów, nazywanych wiatrami halnymi.
Równole nikowy uk ad Karpat zatrzymuje cieplejsze masy powietrza z po udnia
i po udniowego wschodu, natomiast cieplejsze masy powietrza z po udniowego za-
chodu przep ywaj do swobodnie przez obni enie Bramy Morawskiej, najcz ciej
przynosz c opady. Karpaty s tak e barier dla zimnych mas powietrza arktycznego,


                                                                                   21
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


które maj przez nie utrudniony sp yw na po udnie. Teren Gminy Lesko zosta zakwali-
fikowany do pi tra umiarkowanie ciep ego, które obejmuje partie wierzchowin i grzbie-
tów o wysoko ciach 400 - 650m n.p.m., gdzie rednie roczne temperatury powietrza
wahaj si od 6 do 7°C, okres bez przymrozków trwa ponad 160 dni, suma opadów
osi ga 900 - 1000mm rocznie, a pokrywa niegu zalega przez ponad 85 dni:
       obszary dolin w granicach wysoko ci 300 - 500m n.p.m. charakteryzuj si
        rednimi temperaturami rocznymi powietrza 6 - 7° C, lecz wi kszym zagro e-
       niem przymrozkowym. Okres bez przymrozków trwa 120 - 145 dni. Roczna
       suma opadów wynosi 800 - 950mm, a liczba dni z pokryw nie            zmienia si
       w profilu wysoko ciowym od 70 do 100 dni,
       obszar Do ów Jasielsko-Sanockich po ony jest w przedziale wysoko ci 200 -
       300m n.p.m. ze rednimi rocznymi temperaturami powietrza powy ej 7°C.
       Okres bez przymrozków trwa od 145 do 160 dni, a lokalnie w zag bieniach te-
       renowych poni ej 140 dni. rednia roczna suma opadów wynosi 700 - 800mm,
       a pokrywa nie na wyst puje przez oko o 70 dni w roku. Istnieje cis a zale -
       no mi dzy redni temperatur roku a liczb dni z pokryw nie                . Liczba
       100 dni z pokryw nie          pojawia si na wysoko ci 600m n.p.m. Warto t
       przyjmuje si jako granic efektywnego wykorzystania terenu do uprawiania
       sportów i turystyki narciarskiej.
Szczególne cechy pogody pozwalaj na wskazanie najkorzystniejszych sezonów
w ci gu roku z punktu widzenia rekreacji i turystyki. S to: koniec zimy - wczesna wio-
sna, koniec lata - pocz tek jesieni.

Osobliwo ci klimatyczne
Wynikaj     one z po enia geograficznego Gminy, rze by terenu, ekspozycji
i nachylenia stoków.
Nale do nich:
              wy sze temperatury w jesieni ni na wiosn ,
              okresy nag ych odwil y w sezonie jesienno - zimowym,
              zmniejszanie si rocznej amplitudy wraz z wysoko ci nad poziomem
              morza,
              okresy mro nej, s onecznej pogody w sezonie zimowo - wiosennym,
              silne spadki temperatury w dolinach i obni eniach ródgórskich (inwersje
              temperatury), cz sto w sezonie zimowo - wiosennym,
              znaczne kontrasty termiczne na stokach w zale no ci od ich ekspozycji,
              du e pr dko ci wiatru w wy szych partiach gór,
              rozwój cyrkulacji dolinno - górskiej i powstawanie wiatrów ci le lokal-
              nych podczas pogody wy owej, stabilnej,
              wiatry fenowe,
              obfite opady pó     wiosn i wczesnym latem,
                ugotrwa       opadów,
              silne go oledzie,
              ma e zachmurzenia w trzeciej dekadzie wrze nia i w pierwszej pa dzier-
              nika ( rednio).




                                                                                    22
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Szczególne cechy pogody pozwalaj na wskazanie najkorzystniejszych sezonów
w ci gu roku z punktu widzenia rekreacji i turystyki. S to koniec zimy - wczesna wio-
sna i koniec lata - pocz tek jesieni.

2.6        rodowisko przyrodnicze

System ochrony krajobrazu na terenie Gminy Lesko tworz :

Park Krajobrazowy Gór S onnych, utworzony na mocy rozporz dzenia nr 19 Woje-
wody Kro nie skiego z dnia 27 marca 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Kro n. Nr 7, poz. 53,
zm.: z 1996 roku - Dz. Urz. Woj. Kro n. Nr 44, poz. 195, z 2000 roku - Dz. Urz. Woj.
Podk. Nr 24, poz. 1961, z 2004 roku Dz. Urz. Woj. Podk. Nr 46, poz. 484, z 2005 roku
- Dz. Urz. Woj. Podk. Nr 32, poz. 331) na przedmiotowym terenie obowi zuje plan
ochrony Parku Krajobrazowego Gór S onnych ustanowiony rozporz dzeniem nr 59/05
Wojewody Podkarpackiego z dnia 10 czerwca 2005 roku (Dz. Urz. Woj. Podk. Nr 82,
poz. 1384).
Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu, zgodnie z Rozporz dze-
niem Nr 54/05 Wojewody Podkarpackiego z dnia 30 maja 2005 roku (Dz. Urz. Woj.
Podk. Nr 80, poz. 1355 z pó n. zm.)

Obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 pod nazw „Góry S onne” – na
którym obowi zuj zakazy, nakazy i ograniczenia zawarte w ustawie z dnia 16 kwiet-
nia 2004 roku, o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 z pó n. zm.).
W poni ej zamieszczonych tabelach znajduje si wykaz pomników przyrody o ywionej
i nieo ywionej, jakie znajduj si na terenie Gminy Lesko oraz wykaz rezerwatów,
ich nazwy, powierzchnia oraz lokalizacja.
Tabela 2 Wykaz pomników przyrody
  Lp.          Okre lenie pomnika przyrody               Miejscowo                Gmina
                                     Pomniki przyrody nieo ywionej
    1.    „Kamie Leski”                                      Lesko                 Lesko
    2.    Progi skalne na rzece Hoczewka                    Hoczew                 Lesko
                                      Pomniki przyrody o ywionej
    1.       b szypu kowy (17 szt.)                        rednia Wie              Lesko
    2.    Lipa drobnolistna (2 szt.)                       rednia Wie              Lesko
    3.       b szypu kowy (4 szt.)                           Lesko                 Lesko
    4.    Lipa                                               Lesko                 Lesko
    5.    Wi z (6 szt.)                                      Lesko                 Lesko
    6.       b szypu kowy (4 szt.)                           Lesko                 Lesko
    7.       b szypu kowy (2 szt.)                           Lesko                 Lesko
    8.    Jesion wynios y                                    Lesko                 Lesko
    9.    Mi orz b dwuklapowy                              rednia Wie              Lesko
 ród o: dane Urz du Miasta i Gminy Lesko
Tabela 3 Wykaz rezerwatów przyrody
  Lp.            Nazwa         Po enia       Powierzchnia        Rodzaj       Przedmiot ochrony
               rezerwatu        Gmina            [ha]          rezerwatu
      1.                                                                     Las mieszany
              Góra Sobie          Lesko               5,34    florystyczny   Flora i fauna
                                                                             kserotermiczna
      2.        Dyrbek            Lesko          130,88          le ny       Buczyna karpacka


                                                                                                23
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


    3.     Gr d w redniej                                                                Gr d, stanowisko ro lin
                              Lesko               58,19                 le ny
                Wsi                                                                      chronionych
 ród o: dane Urz du Miasta i Gminy Lesko


2.7 Analiza struktury demograficznej Miasta i Gminy Lesko

Wed ug danych GUS (stan na 31.12.2006r.) w Gminie Lesko zamieszkiwa o wówczas
11.551 osób na powierzchni 112km2, z czego 5.751 stanowili m czy ni, natomiast
5.800 kobiety. rednia g sto zaludnienia na koniec 2006 roku w Polsce wynosi a
122 osoby na km2. Wska nik ten dla województwa podkarpackiego kszta towa si na
poziomie 118 osób na km2, a w powiecie leskim, do którego administracyjnie nale y
Gmina jedynie 32 osoby na km2.
W porównaniu z krajem i województwem podkarpackim, wska nik g sto ci zaludnie-
nia w Gminie Lesko w 2006 roku kszta towa si na poziomie nieco ni szym ni powy-
 ej wymienione i wyniós 104 osoby na km2, natomiast w porównaniu z powiatem le-
skim analizowany wska nik by znacznie wy szy. Zmiany w populacji zamieszka ej w
Gminie Lesko w latach 2002– 2006 przedstawia poni sza tabela.
Tabela 4 Liczba ludno ci w poszczególnych latach na dzie 31.12 ka dego roku – wed ug faktycznego
          miejsca zamieszkania [osoby]
                             Jednostka
  Wyszczególnienie                            2002        2003        2004         2005                   2006
                               miary
                                STAN LUDNO CI I RUCH NATURALNY
               Ludno      wed ug faktycznego miejsca zamieszkania i p ci (stan na 31.12)
         ogó em                  osoba                11.496    11.561          11.530       11.611      11.551
           czy ni                osoba                5.735     5.755           5.735        5.782        5.751
         kobiety                 osoba             5.761     5.806              5.795        5.829        5.800
                                                  w miastach
         ogó em                  osoba                5.922     5.898           5.855        5.875        5.808
           czy ni                osoba                2.885     2.861           2.838        2.858         2.8
         kobiety                 osoba                3.037     3.037           3.017        3.017        2.983
                                                       na wsi
         ogó em                  osoba                5.574     5.663           5.675        5.736        5.743
           czy ni                osoba                2.850     2.894           2.897        2.924        2.926
         kobiety                 osoba                2.724     2.769           2.778        2.812        2.817
 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych GUS (ww.stat.gov.pl)

Poni ej zaprezentowana zosta a liczba ludno ci Gminy Lesko na tle powiatu leskiego
i województwa podkarpackiego.
Tabela 5 Liczba ludno ci w poszczególnych latach na dzie 31.12 ka dego roku – wed ug faktycznego
         miejsca zamieszkania [osoby] w Gminie Lesko, powiecie Leskim i województwie podkarpackim
                                                                                             Województwo
            Lata                         Gmina Lesko                  Powiat
                                                                                             podkarpackie
            2002                            11.496                      26.598                 2.105.050
            2003                            11.561                      26.680                 2.097.248
            2004                            11.530                      26.593                 2.097.975
            2005                            11.611                      26.643                 2.098.263



                                                                                                           24
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


             2006                             11.551                     26.578         2.097.564
 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych GUS (ww.stat.gov.pl)

Powy sze dane wskazuj , i okres 2002 – 2004 charakteryzuje si niewielkim wzro-
stem liczby ludno ci w roku 2003, a nast pnie spadkiem w roku 2004. Tendencja ta
jest zgodna ze spadkiem liczby ludno ci w powiecie. Jest jednak inaczej ni w woje-
wództwie gdzie zanotowano w 2004 roku niewielki wzrost liczby mieszka ców. Z kolei
w roku 2005 nast pi nieznaczny wzrost liczby ludno ci w Gminie, w powiecie i w wo-
jewództwie w porównaniu do roku poprzedniego. W 2006 roku w Gminie Lesko odno-
towano spadek liczby ludno ci – podobnie jak w powiecie i województwie. Dane za-
mieszczone w powy szej tabeli dla Gminy i powiatu ilustruje poni szy wykres.
Wykres 1 Zmiany liczby ludno ci w Gminie Lesko i w powiecie leskim w latach 2002-2006




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych GUS (ww.stat.gov.pl)

Na poni ej zamieszczonym wykresie przedstawiona zosta a dynamika liczby m -
czyzn i kobiet tworz cych populacj Gminy Lesko. W analizowanym okresie tj. od roku
2002 do 2006 liczba kobiet stale przewy sza a liczb m czyzn (sytuacja charaktery-
styczna dla województwa podkarpackiego). Na 100 m czyzn w Gminie Lesko w roku
2006 przypada o 101 kobiet.




                                                                                                    25
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Wykres 2 Zmiany w liczbie m    czyzn i kobiet tworz cych populacj Gminy Lesko




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych z GUS

Tabela 6 Saldo migracji ludno ci Gminy Lesko
                              Jednostka
     Saldo migracji                            2002       2003         2004     2005   2006
                                miary
                                            w ruchu wewn trznym
         ogó em                  osoba         -39           -7         -30      6     113
           czy ni                osoba         -12          -11         -19      0      50
         kobiety                 osoba         -27           4          -11      6      63
                                                   zagranica
         ogó em                  osoba          -3           2           3       5      4
           czy ni                osoba          -2           0           2       3      1
         kobiety                 osoba          -1           2           1       2      3
 ród o: www.stat.gov.pl

Zgodnie z powy sz tabel widoczne jest, i saldo migracji dla Gminy jest ujemne od
2002 r., a w 2004 r. nast pi o pog bienie tendencji spadkowej. Nap yw ludno ci do
Gminy Lesko nast pi dopiero w 2005 i 2006 roku.




                                                                                       26
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Wykres 3 Dynamika salda migracji ludno ci Gminy Lesko w ruchu wewn trznym




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych z GUS

Poni szy wykres prezentuje prognoz GUS dotycz                            liczby ludno ci dla Gminy Le-
sko do 2030 roku.
Tabela 7 Prognoza ludno ci dla Gminy Lesko do roku 2030
        Wyszczególnienie                       2010              2015           2020     2025      2030
 Prognoza ludno ci dla Gminy
                                             11679              11767           11810   11854      11810
            Lesko
 ród o: www.stat.gov.pl
Wykres 4 Prognoza ludno ci dla Gminy Lesko do 2030 roku

   11900
   11850                                                                       11854
   11800                                                  11810                            11810
                                       11767
   11750
   11700
                      11679
   11650
   11600
   11550
                  2010             2015               2020               2025           2030

                                           Prognoza ludno ci dla Gminy Lesko

 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych z GUS

Analiza powy szej prognozy demograficznej sporz dzonej dla Gminy Lesko wskazuje,
   na obszarze tym do roku 2025 roku b dzie nast powa sta y wzrost liczby miesz-
ka ców, po czym nast pi spadek liczby mieszka ców o 0,4% w porównaniu z rokiem
poprzednim. Szacowane jest, i w 2030 roku liczba osób w Gminie wyniesie oko o
11.810, a zatem b dzie stanowi a 101,12% stanu ludno ci ogó em na dzie 31 grud-
nia 2005 roku.


                                                                                                     27
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


W poni szej tabeli zosta a zaprezentowana struktura ludno ci Gminy Lesko wed ug
ekonomicznych grup wieku, w odniesieniu do danych dla powiatu leskiego i woje-
wództwa podkarpackiego.
Tabela 8 Struktura ludno ci wed ug ekonomicznych grup wieku [%] – stan wed ug faktycznego miejsca
         zamieszkania na 31.12.2006
                                                           Gmina           Powiat        Województwo
                  Wyszczególnienie
                                                           Lesko           Leski         Podkarpackie
Ludno     w wieku przedprodukcyjnym                        21,70%          21,90%             22,30%
Ludno     w wieku produkcyjnym                             64,10%          63,50%             62,60%
Ludno     w wieku poprodukcyjnym                           14,10%          14,50%             15,10%
 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych GUS (www.stat.gov.pl)

Powy sze dane wskazuj , i struktura ludno ci Gminy wed ug ekonomicznych grup
wieku jest porównywalna ze stanem w powiecie i województwie. Jednak e w porów-
naniu z powiatem w Gminie Lesko wyst puje nieznacznie ni szy odsetek ludno ci w
wieku przedprodukcyjnym i poprodukcyjnym, natomiast ludno w wieku produkcyj-
nym ma nieco wy szy udzia ni w powiecie i w województwie.

2.8 Stan i struktura zatrudnienia

Bezrobocie
Sytuacja na rynku pracy w Polsce jest znacznie gorsza ni w krajach europejskiej
„pi tnastki“ i jest tak e gorsza ni sytuacja w nowych krajach cz onkowskich Unii Eu-
ropejskiej. W lipcu 2007 roku stopa bezrobocia w Polsce wynosi a 12,2% (bezrobocie
rejestrowane).
Wed ug danych Powiatowego Urz du Pracy w Lesku z sierpnia 2007 roku w Gminie
miejsko - wiejskiej Lesko zarejestrowanych by o 795 osób bezrobotnych, w tym 431
kobiet. Oficjalne dane zamieszczone w poni szej tabelce pokazuj poziom wska nika
bezrobocia utrzymuj cego si w powiecie leskim, do którego administracyjnie nale y
Gmina Lesko od 2002 do 2007 roku (31.07).
Tabela 9 Stopa bezrobocia na dzie 31.12 w powiecie leskim na tle województwa i kraju [%]
Wyszczególnienie        31.12.2002      31.12.2003    31.12.2004       31.12.2005   31.12.2006   31.07.2007
Polska                      18,1            18           19,1             17,6         16,5         12,2
Województwo                 16,9           16,7          19,1             18,4         16,5         14,2
Powiat                      20,9           20,6          26,7             26,4          25          20,4
 ród o: Powiatowy Urz d Pracy w Lesku

Sytuacj na rynku pracy w poszczególnych powiatach województwa podkarpackiego
mierzon wska nikiem stopy bezrobocia przedstawia poni ej zamieszczona mapa.
W powiecie leskim wska nik ten utrzymuje si na poziomie znacznie wy szym ni
w województwie i kraju.




                                                                                                       28
          Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



          Mapa 6 Wska nik stopy bezrobocia w poszczególnych powiatach województwa podkarpackiego (stan na
                 31.07.2007 roku)


                                                                                ni   ski
                                                tarnobrzeski                    19,2 %
                                                   12,8 %      stalowowolski
                                                                   10,1 %

                              Tarnobrzeg –                                              le ajski
                                 miasto                                                 17,7 %
                                 13,1 %

                                                                                                             cucki
                     kolbuszowski                                                                          14,6 %
                        16,1 %


                                                                                                               przeworski
     mielecki                                                                                                    13,2 %
     10,8 %




  ropczycko-
   dziszowski                                                                                                              lubaczowski
    15,7 %                                                                                                                    18,3 %



  bicki                                                                                                              jaros awski
13,5 %                                                                                                                 17,2 %



                                                                                                               przemyski
  strzy owski                                                                                                   18,7 %
     21,4 %


                                                                                                       Przemy l -
                                                                                                         miasto
                 jasielski                                                                              17,2 %
                  16,8 %



                                                                                                        rzeszowski
                                                                                                          14,1 %
                 kro nie ski
                   15,0 %
                                                                                                   Rzeszów -
                                                                                                   miasto
                                                                                                       7,7 %
                                Krosno -
                                 miasto
                                 5,6 %
                                                  brzozowski                                       bieszczadzki
                                                    22,5 %                                            21,0 %
           ród o: http://www.wup-rzeszow.pl                       sanocki
                                                                  13,8 %
                                                 %                              leski
                                                                               20,4 %
     6          12       16         20   24   28 i pow.




          Na dzie 31.08.2007r. w Gminie miejsko - wiejskiej zarejestrowanych by o odpo-
          wiednio 795 osób bezrobotnych, przy czym 382 osoby stanowili bezrobotni z Miasta
          Lesko. Dynamik liczby bezrobotnych w latach od 2003 do sierpnia 2007 roku przed-
          stawia poni sza tabela i wykres.


                                                                                                                           29
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Tabela 10 Liczba osób bezrobotnych w latach 2000-2007(31.08)
   Wyszczególnienie               2003                2004         2005         2006        31.08.2007
Miasto i Gmina Lesko              1156                1085         1081             985         795
Miasto Lesko                        565               513          505              484         382
 ród o: Powiatowy Urz d Pracy w Lesku
Wykres 5 Zmiany liczby osób bezrobotnych w Gminie miejsko – wiejskiej Lesko
         w latach 2003 – 2007(31.08)




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych PUP w Lesku
Wykres 6 Wska nik dynamiki




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych PUP w Lesku

Zmian liczby bezrobotnych w Gminie Lesko w analizowanym okresie charakteryzuje
tendencja spadkowa.
Poni sza tabela przedstawia struktur bezrobotnych zarejestrowanych w Gminie Le-
sko na koniec sierpnia 2007 roku wed ug wykszta cenia, wieku, sta u i czasu pozo-
stawania bez pracy.
Tabela 11 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych w Gminie Lesko
                    Wiek w latach                            Miasto i Gmina Lesko         Miasto Lesko
                                                Wykszta cenie




                                                                                                      30
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


wy sze                                                             39                     24
policealne i rednie zawodowe                                       213                   108
 rednie ogólne                                                      66                    41
zasadnicze zawodowe                                                283                   120
gimnazjalne i poni ej                                              194                    89
                                                      Wiek
18 – 24 lata                                                       158                    73
25 – 34 lata                                                       238                   117
35 – 44 lata                                                       151                    69
45 – 54 lata                                                       204                    98
55 – 59 lata                                                        40                    24
60 – 64 lata                                                         4                     1
                                              Sta pracy w latach
do 1 roku                                                           88                    43
1-5 lat                                                            156                    78
5-10 lat                                                           114                    45
10-20 lat                                                          141                    71
20-30 lat                                                           77                    45
powy ej 30 lat                                                     12                      6
bez sta u                                                     207                         94
                               Czas pozostawania bez pracy w miesi cach
do 1 miesi ca                                                      58                     31
od 1 do 3                                                          88                     39
od 3 do 6                                                          86                     35
od 6 do 12                                                         151                    80
od 12 do 24                                                        111                    57
powy ej 24                                                         301                   140
Razem                                                              795                   382
 ród o: Powiatowy Urz d Pracy w Lesku
Wykres 7 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug wykszta ce-
       nia




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych PUP w Lesku




                                                                                                31
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Wykres 8 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug wieku




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych PUP w Lesku


Wykres 9 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug sta u pracy




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych PUP w Lesku




                                                                                                 32
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Wykres 10 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug czasu po-
            zostawania bez pracy




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych PUP w Lesku

W ko cu sierpnia 2007 r. w ród bezrobotnych dominowa y osoby z wykszta ceniem
zasadniczym zawodowym, które stanowi y 36% ogó u bezrobotnych z obszaru Gminy
Lesko. Najwi ksz grup w strukturze bezrobotnych w Gminie wed ug wieku (30%)
stanowi y osoby w wieku od 25 do 34 lat. W strukturze bezrobotnych ze wzgl du na
czasu pozostawania bez pracy znacz co przewa y osoby poszukuj ce pracy po-
wy ej 24 miesi cy - 26% ogó u zarejestrowanych bezrobotnych w Gminie Lesko. Z
kolei w strukturze bezrobotnych wed ug sta u pracy najliczniejsz grup tworzyli bez-
robotni bez sta u - 38%.

Zatrudnienie
W 2005 roku pracowa o 31% mieszka ców Miasta i Gminy Lesko z grupy osób w
wieku produkcyjnym (kobiety w wieku 18 – 59 lat, m czy ni 18 – 64 lat), przy czym
blisko 50% pracuj cych stanowi y kobiety. Najwi kszy odsetek pracuj cych stanowili
mieszka cy Leska (87%). Struktur zatrudnienia w sektorach: rolnictwo, owiectwo
i le nictwo; rybactwo, przemys i budownictwo oraz us ugi rynkowe i nierynkowe
przedstawia poni sza tabela i obrazuje wykres.
Tabela 12 Pracuj cy w 2005 roku z terenu Miasta i Gminy Lesko
                           Zatrudnienie           Rolnictwo,                          Us ugi
                                                  owiectwo i     Przemys i
Wyszczególnienie                     w tym
                       Ogó em                     le nictwo;    budownictwo   rynkowe    nierynkowe
                                    kobiety        rybactwo
Miasto i Gmina          2279         1147             47            538         562         1132
Lesko
miasto                  1985         1026              -            450         551            984
wie                      294          121             47             88          11            148
 ród o: na podstawie danych US w Rzeszowie




                                                                                                33
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Wykres 11 Struktura zatrudnienia w sektorach




 ród o: na podstawie danych US w Rzeszowie

Przeci tne wynagrodzenie brutto w powiecie leskim w 2005 roku wynios o
2.125,58 PLN.

2.9 Infrastruktura spo eczna

2.9.1 Edukacja
Wed ug danych statystycznych za rok szkolny 2005/2006 w 6 szko ach podstawo-
wych zlokalizowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko uczy o 82 nauczycieli, nauk
pobiera o 819 uczniów w 50 oddzia ach. Takie proporcje dawa y dzieciom dobre wa-
runki do nauki. Bardzo podobnie by o w gimnazjach: 3 szko y, 52 nauczycieli, 23 od-
dzia y, 539 uczniów. Ponadto w Lesku zlokalizowane jest: przedszkole samorz do-
we, Liceum Ogólnokszta ce, Zespó Szkó Drzewnych, Zespó Szkó Le nych, Ze-
spó Szkó Ekonomiczno-Rolniczych.
Tabela 13 Wykaz placówek i szkó w Gminie Lesko w 2005 roku
       Wyszczególnienie                Liczba placówek   Oddzia y     Dzieci     Miejsca
            Szko y                       Liczba szkó     Oddzia y   Uczniowie   Absolwenci
Szko y podstawowe                             6            50          819         161
Gimnazja                                      3            23          539         160
 ród o: na podstawie danych US w Rzeszowie

W porównaniu z rokiem szkolnym 2004/2005 liczba uczniów i liczba absolwentów
szkó podstawowych w roku szkolnym 2005/2006 zmniejszy a si o 6%. Liczba
uczniów szkó gimnazjalnych nie uleg a zmianie.
Kadra nauczycielska ucz ca w szko ach zlokalizowanych na terenie Gminy to osoby
o wysokich kwalifikacjach, które ci gle si dokszta caj . Tworz j nauczyciele o
najwy szym stopniu awansu zawodowego, tj. dyplomowani i mianowani. Wielu z nich
posiada po kilka specjalno ci. Szko y zatrudniaj tak e pedagogów. We wszystkich
placówkach odbywaj si zaj cia pozalekcyjne w formie kó przedmiotowych np. po-
lonistycznych, matematycznych, informatycznych i j zykowych. Warunki, wyposa e-
nie w pomoce dydaktyczne, przedsi biorcza kadra dyrektorska i wysoko wykwalifi-
kowani nauczyciele sk adaj si na sukcesy wychowanków, z których cz        konty-


                                                                                      34
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



nuuje nauk w liceach, a potem kszta ci si dalej w uczelniach wy szych.


2.9.2 Ochrona zdrowia i pomoc spo eczna
Ochrona zdrowia

Pomoc w zakresie opieki zdrowotnej mieszka com Gminy wiadczy 33 placówek
zlokalizowanych g ównie w Lesku, z czego 8 to Publiczne Zak ady Opieki Zdrowot-
nej, a 25 to Niepubliczne Zak ady Opieki Zdrowotnej.
Tabela 14 Placówki opieki zdrowotnej (podstawowej i specjalistycznej)
                                           Ambulatoryjna opieka zdrowotna             Liczba
                                                                                     ludno ci
         Wyszczególnienie                                                   Apteki
                                               Zak ady opieki zdrowotnej              na 1 ap-
                                                                                       tek
Miasto i Gmina Lesko                                       3                  9        3 870
 ród o: na podstawie danych US w Rzeszowie

Na terenie powiatu dzia a Szpital Powiatowy w Lesku. Celem dzia ania Szpitala jest
udzielanie wiadcze zdrowotnych s        cych zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu
i poprawie zdrowia ludno ci zamieszkuj cej, wzgl dnie przebywaj cej na obszarze
jego dzia ania oraz innym osobom spoza terenu Powiatu Leskiego, wyra aj cym
ch leczenia si w Szpitalu.

Szpital Powiatowy w Lesku dysponuje nast puj cymi Oddzia ami:
       Wewn trznym,
       Chirurgicznym,
       Dzieci cym,
       Ginekologiczno – Po niczym,
       Izb przyj ,
       Rehabilitacyjnym,
       Blokiem Operacyjnym i Dzia em Anestezji.

Ponadto szpital posiada pracownie diagnostyczne takie jak:
     Laboratorium analityczne, serologia, Bank Krwi,
     RTG,
     USG,
     Endoskopii,
     Diagnostyki kardiologicznej,
     Bada czynno ciowych uk adu oddechowego.
Pomoc spo eczna
Zadania w zakresie opieki spo ecznej realizuj powo ane przez Gmin Lesko jed-
nostki organizacyjne, do jakich nale y zaliczy :

Miejsko – Gminny O rodek Pomocy Spo ecznej
Praca socjalna, to zgodnie z art. 15 ustawy o pomocy spo ecznej: dzia alno zawo-
dowa, skierowana na pomoc osobom i rodzinom we wzmocnieniu lub odzyskaniu
zdolno ci do funkcjonowania w spo ecze stwie oraz na tworzeniu warunków sprzyja-
 cych temu celowi. MGOPS pomaga w wielu codziennych i niecodziennych sytu-
acjach, jakie do wiadczaj osoby przychodz ce do o rodka. O rodek jest instytucj
maj     na celu umo liwienie osobom i rodzinom przezwyci enie trudnych sytuacji


                                                                                         35
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



  yciowych, których nie s w stanie pokona , wykorzystuj c w asne rodki, mo liwo ci
i uprawnienia.

   rodowiskowy Dom Samopomocy
Dom jest placówk pobytu dziennego, przeznaczony jest dla osób niepe nospraw-
nych intelektualnie, z uszkodzeniami narz du ruchu, dzia a w ramach zada zleco-
nych Gminie. Podstawowym zadaniem rodowiskowego Domu Samopomocy jest
przede wszystkim podtrzymywanie w dobrej kondycji psycho-fizycznej (pomimo ist-
niej cej choroby) i rozwijanie u uczestników umiej tno ci niezb dnych do mo liwie
jak najbardziej samodzielnego ycia. DS dysponuje 26 miejscami, w 2006 roku
liczba korzystaj cych wynios a 31 osób.
Sprawozdanie z dzia alno ci Miejsko – Gminnego O rodka Pomocy Spo ecznej w
Lesku za rok 2006 zosta o zestawione w poni ej zamieszonych tabelach.
Tabela 15 Formy pomocy wiadczonej przez MGOPS w Lesku

                                                         Liczba




                                                                                Kwota wiad-




                                                                                              Liczba rodzin



                                                                                                                   Liczba osób
                                                                                                                   w rodzinach
                                                                                 cze w PLN
                                                       osób, któ-




                                                                     wiadcze
                                                                      Liczba
                                                       rym przy-
                Formy pomocy
                                                      znano decy-
                                                       zja wiad-
                                                         czenie
                                       ZADANIA ZLECONE
Zasi ki sta e – ogó em                           62                  564       176 647        62                   139
w tym przyznane dla osoby
samotnie gospodaruj cej                          37                  347       137 351        37                    37
pozostaj cej w rodzinie                          25                  217        39 296        25                   102
zasi ki celowe na pokrycie wydatków zwi -         0                   0           0            0                     0
zanych z kl sk ywio ow lub ekologiczn
specjalistyczne us ugi opieku cze w miejscu       5                 2 352      25 872          5                      5
zamieszkania dla osób z zaburzeniami psy-
chicznymi
                                    RAZEM        67                    x       202 519        67                   144
                                        ZADANIA W ASNE
Zasi ki okresowe - ogó em                       228                 1 529      245 419        225                  879
w tym:
a                                                 x                   x           0             x                    x
b                                                 x                   x        245 419          x                    x
w tym przyznane z powodu bezrobocia             174                 1 174      202 180        172                  686
  ugotrwa ej choroby                             20                  106        18 629         20                  102
niepe nosprawno ci                               34                  249        24 610         33                   91
mo liwo ci utrzymania lub nabycia upraw-          0                   0           0             0                    0
nie do wiadcze z innych systemów za-
bezpieczenia spo ecznego
schronienie                                       0                   0          0              0                    0
posi ek                                         297                 40 075     88 392         159                  724
w tym dla dzieci                                297                 40 075     88 392         159                  724
ubranie                                           0                   0          0              0                    0
us ugi opieku cze - ogó em                       19                 6 798      82 658          19                   19
w tym specjalistyczne                             0                   0          0              0                    0
zasi ek celowy na pokrycie wydatków na            0                   0          0              0                    0
 wiadczenia zdrowotne osobom nie maj -
cym dochodu i mo liwo ci uzyskania wiad-
cze na podstawie przepisów w NFZ
w tym dla osób bezdomnych                         0                    0           0           0                      0
zasi ki celowe na pokrycie wydatków po-           0                    0           0           0                      0
wsta ych w wyniku zdarzenia losowego



                                                                                                              36
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


zasi ki celowe w formie biletu kredytowane-              0                 0              0             0              0
go
sprawienie pogrzebu                                       0                 0          0                 0             0
w tym osobom bezdomnym                                    0                 0          0                 0             0
inne zasi ki celowe i w naturze ogó em                  801                 x       238 788            308           975
w tym zasi ki specjalne celowe                           35                51        10 730             34            70
pomoc na ekonomiczne usamodzielnienie -                   0                 x          0                 0             0
ogó em
w tym:        w naturze                                  0                 0              0             0             0
                zasi ki                                  0                 0              0             0             0
                po yczka                                 0                 0              0             0             0
poradnictwo specjalistyczne                              x                 x              x            45            60
(prawne, psychologiczne, rodzinne)
interwencja kryzysowa                                     x                x           x                0           0
praca socjalna                                            x                x           x               140         345
                                      RAZEM             1 132              x        655 257            408        1 334
 ród o: dane MGOPS w Lesku
Tabela 16 Odp atno    Gminy za pobyt w domu pomocy spo ecznej
                         Liczba osób,
                         którym przy-
Odp atno Gminy                                Liczba          Kwota wiad-                                   Liczba osób
                          znano decy-                                              Liczba rodzin
 za pobyt w domu                              wiadcze          cze w z                                      w rodzinach
                         zj wiadcze-
pomocy spo ecznej
                              nie
                               4                  32              33 092                      4                  4
 ród o: dane MGOPS w Lesku
Tabela 17 Rzeczywista liczba rodzin i osób obj tych pomoc spo eczn
                                  Liczba osób,                    Liczba rodzin
                                  którym przy-                                                              Liczba osób
    Wyszczególnienie
                                 znano decyzj           Ogó em                  W tym na wsi                w rodzinach
                                   wiadczenie
  wiadczenia przyznane
w ramach zada zleco-
nych i zada w asnych
                                      1 144               420                       195                        1 372
(bez wzgl du na ich ro-
dzaj, form , liczb oraz
 ród o finansowania)
  wiadczenia przyznane w
ramach zada zleconych
                                        67                   67                     32                         144
bez wzgl du na ich rodzaj,
form i liczb
  wiadczenia przyznane w
ramach zada w asnych
                                      1 132               408                       189                        1 334
bez wzgl du na ich rodzaj,
form i liczb
Pomoc udzielona w po-
                                         x                140                       55                         345
staci socjalnej - ogó em
W tym wy cznie w posta-
                                         x                   39                     18                          94
ci pracy socjalnej
 ród o: dane MGOPS w Lesku
Tabela 18 Powody przyznania pomocy
                                                          Liczba rodzin                   Liczba
                                                                                           osób               % ogó u
       Powód trudnej sytuacji yciowej                                 w tym na
                                                       ogó em                             w rodzi-          mieszka ców
                                                                         wsi               nach
Ubóstwo                                                 314                165             1 123                9,72%
Sieroctwo                                                0                  0                     0             0,00%
Bezdomno                                                 11                 3                     11            0,10%



                                                                                                                37
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Potrzeba ochrony macierzy stwa                            0              0             0         0,00%
Bezrobocie                                                229           109           877        7,59%
Niepe nosprawno                                           116            45           299        2,59%
  ugotrwa a lub ci     ka choroba                         62             40           204        1,77%
Bezradno w sprawach opieku czo – wy-                      85             49           472        4,09%
chowawczych i prowadzenia gospodarstwa
domowego - ogó em
w tym:                                                    38             15           122        1,06%
Rodziny niepe ne
Rodziny wielodzietne
Przemoc w rodzinie                                        55             37           360        3,12%
Alkoholizm                                                6              3            25         0,22%
Narkomania                                                18             3            34         0,29%
Trudno ci w przystosowaniu do ycia po                     3              1             3         0,03%
opuszczeniu zak adu karnego
Brak umiej tno ci w przystosowaniu do                     3              2             3         0,03%
 ycia m odzie y opuszczaj cej placówki
opieku czo - wychowawcze
Trudno ci w integracji osób, które otrzyma y              0              0             0         0,00%
status uchod cy
Zdarzenie losowe                                          0              0             0         0,00%
Sytuacja kryzysowa                                        0              0             0         0,00%
Kl ska ywio owa lub ekologiczna                           0              0             0         0,00%
 ród o: dane MGOPS w Lesku
Tabela 19 Typy rodzin obj tych pomoc spo eczn
                                                                      Liczba rodzin          Liczba osób
                    Wyszczególnienie
                                                                ogó em        w tym na wsi   w rodzinach
Rodziny ogó em                                                    459              213          1 466
o liczbie osób w rodzinie 1                                       136               41           136
                          2                                        60               20           120
                          3                                        61               34           183
                          4                                        90               47           360
                          5                                        46               25           230
                          6 i wi cej                               66               46           437
                                                  Razem           249              142          1 123
o liczbie dzieci:      1                                           62               28           198
                        2                                          91               57           354
                        3                                          41               20           211
                        4                                          35               22           194
                        5                                          10               10            70
                        6                                           5                3            44
                        7 i wi cej                                  5                2            52
Rodziny niepe ne ogó em                                            38               15           122
o liczbie dzieci:      1                                           17                3            39
                        2                                          13                7            44
                        3                                           5                4            23
                        4 i wi cej                                  3                1            16
Rodziny emerytów i rencistów ogó em                               153               68           441
o liczbie osób         1                                           50               17            50
                        2                                          26               10            52
                        3                                          24               11            72
                        4                                          53               30           267
 ród o: dane MGOPS w Lesku




                                                                                                 38
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Zadania pomocy spo ecznej od kilku lat zmieniaj si nieustannie, coraz wi cej za-
da wcze niej wykazanych jako zadania zlecone do realizacji Gminie jest przeno-
szonych do obowi zkowych zada w asnych Gminy. Z tego te powodu zmniejszaj
si dotacje na realizacj zada zleconych, rosn natomiast dotacje celowe na reali-
zacj poszczególnych zada w asnych Gminy z zakresu pomocy spo ecznej. Gmina
przeznacza tak e znaczne rodki w asne na pomoc spo eczn , nie brakuje rodków
na do ywianie, us ugi opieku cze, czy te zasi ki.
Jak wynika z powy ej stabelaryzowanych danych w 2006 roku MGOPS w Lesku
przeznaczy 202.519 PLN na realizacj zada zleconych i 655.257 PLN na realizacje
zada w asnych. wiadczenia w postaci zasi ków sta ych przyznane zosta y 62 ro-
dzinom, za     wiadczenia w postaci zasi ków okresowych rodzinom w liczbie 225.
Odp atno za pobyt w domu pomocy spo ecznej zagwarantowano wówczas 4 oso-
bom, kwota wiadcze przeznaczonych na ten cel wynios a 33.092 PLN.
Pomoc z racji trudnej sytuacji yciowej w 2006 roku zosta a przyznana 902 rodzinom
w tym 457 zamieszka ym na wsi. Najliczniejsza grupa rodzin otrzyma a pomoc z po-
wodu trudnej sytuacji yciowej powsta ej na skutek ubóstwa, liczba osób obj tych
tak pomoc stanowi 9,72% ogó u mieszka ców Gminy Lesko. Do cz sto za po-
wód trudnej sytuacji yciowej podawane jest bezrobocie (7,59% ogó u mieszka -
ców). Cz     rodzin, szczególnie te niepe ne lub wielodzietne przesta y si kwalifiko-
wa do pomocy, gdy przy wyp acanych wiadczeniach rodzinnych jest szereg do-
datków,
w tym: dodatek za samotne wychowywanie, dodatek za wychowywanie dzieci w ro-
dzinie wielodzietnej (3 i wi cej dzieci), które znacznie podnios y dochody rodzin.
Wprowadzony w 2006 roku program wieloletni „Pomoc pa stwa w zakresie do ywia-
nia” oprócz do ywiania dzieci w szko ach, pozwoli tak e na pomoc w postaci zasi -
ków celowych na zakup ywno ci i wiadcze rzeczowych. Zasi ki takie otrzyma o
229 osób. Pomoc w formie posi ku otrzyma o 12 dzieci do 7 roku ycia, 285 uczniów
do czasu uko czenia szko y ponadgimnazjalnej.

2.9.3 Bezpiecze stwo publiczne

Przest pczo jest jednym z tych zjawisk spo ecznych, które odciskaj dotkliwe pi t-
no na funkcjonowaniu lokalnej spo eczno ci. Jest to margines ycia spo ecznego, ale
intensywno zdarze oraz cz stotliwo , z jak wyst puj , mog mie wp yw na
formowanie si postaw i zachowa ludzi tworz cych spo eczno Miasta i Gminy Le-
sko.
Nad ochron bezpiecze stwa mieszka ców i porz dku w Gminie Lesko czuwaj
Komenda Powiatowa Policji w Lesku dzia aj ca ca odobowo, Pogotowie Ratunkowe,
GOPR oraz Powiatowa Komenda Pa stwowej Stra y Po arnej w Lesku i 7 jednostek
OSP. Jednostki OSP skupiaj w swoich szeregach 170 m czyzn i 14 kobiet. W
dyspozycji tych jednostek znajduje si 9 pojazdów. Trzy jednostki OSP z terenu Mia-
sta
i Gminy Lesko znajduje si w Krajowym Systemie Ratowniczo – Ga niczym.
Powiat leski, do którego administracyjnie nale y Gmina Lesko pomimo wysokiej skali
bezrobocia nale y raczej do wzgl dnie bezpiecznych. W 2005 roku pope niono tu
ogó em 827 przest pstwa co stanowi blisko 2% ogó u przest pstw dokonanych w
województwie podkarpackim i o niespe na 53% mniej ni w roku 2004. Liczba pope -
nionych przest pstw jest jedn z ni szych w ród notowanych w powiatach tworz -
cych podregion kro nie sko-przemyski.


                                                                                  39
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Dominuj      kategori przest pstw w powiecie leskim by y przest pstwa drogowe
w liczbie 205, nieco mniejsz grup stanowi , przest pstwa przeciwko mieniu, w tym
   ównie kradzie e i kradzie e z w amaniem - 201 cznie. W strukturze pope nionych
przest pstw liczn grup stanowi y te przest pstwa o charakterze gospodarczym -
98, by o te 14 udzia ów w bójce lub pobiciu i 10 rozbojów. Odnotowano 9 prze-
st pstw przeciwko yciu i zdrowiu i 1 zabójstwo. W porównaniu z rokiem poprzednim
liczba kradzie y w powiecie leskim zmniejszy a si o oko o 14%, a przest pstw o
charakterze gospodarczym, a o 91%, wzros a natomiast liczba przest pstw drogo-
wych
o 30%. Liczba rozbojów i udzia ów w bójce utrzyma a si praktycznie na tym samym
poziomie.
Wska niki wykrywalno ci sprawców przest pstw stwierdzonych wed ug wybranych
rodzajów przest pstw w 2005 r. przedstawia przedstawiona poni ej zamieszczona
tabela.
Tabela 20 Wska niki wykrywalno ci sprawców przest pstw stwierdzonych wed ug wybranych rodzajów
przest pstw w 2005 r.
                                                                                                    w tym



                                                                                   kradzie rzeczy
                                                uszczerbek na



                                                                  udzia w bójce




                                                                                                                    rozbój, kradzie
                                                                                                      z w amaniem




                                                                                                                                                 gospodarcze
                                                                                                                      wymuszenie
                                                                                                                      rozbójnicza,

                                                                                                                      rozbójnicze
                                                                   lub pobiciu
                                    zabójstwo




                                                                                                                                      drogowe
 Wyszczególnie-
                                                   zdrowiu




                                                                                                        kradzie
                      Ogó em
      nie




     2005 rok           78,9       100          100               78,6            26,3                51,1             66,7           100       91,8
 ród o: na podstawie danych US w Rzeszowie

Sto procent wykrywalno ci przest pstw odnotowano w przypadku uszczerbku na
zdrowiu, przest pstw drogowych i zabójstwa. Natomiast najni sza wykrywalno
sprawców mia a miejsce w przypadku kradzie y rzeczy.
Struktur pope nionych przest pstw i wykrocze z uwzgl dnieniem podzia u na mia-
sto
i obszar wiejski Gminy Lesko w 2004 i 2005 roku przedstawiaj poni ej zamieszczo-
na tabela i obrazuj ce j wykresy.

Tabela 21 Struktura pope nionych przest pstw i wykrocze w Gminie Lesko w 2004 i 2005 roku
       Wyszczególnienie                                 2004                                                              2005
                                                    Przest pstwa
     Przeciwko mieniu                                    109                                                               114
 Przeciwko bezpiecze stwu                                 58                                                                69
       w komunikacji
 Przeciwko yciu i zdrowiu                                        45                                                         36
 Przest pstwa gospodarcze                                        12                                                         7
         pozosta e                                               24                                                         34
          RAZEM                                                 248                                                        260
  w tym na terenie miasta                                       160                                                        163
           Lesko
                                                     Wykroczenia
    Przeciwko porz dkowi                                 768                                                               458
         publicznemu
    Przeciwko porz dkowi                                        4.169                                                     5.752
  i bezpiecze stwu w ruchu
          drogowym



                                                                                                                                                40
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


   Przeciwko obyczajno ci                              79                           141
         publicznej
          Pozosta e                                    685                          1.331
           RAZEM                                      5.701                         7.682
   w tym na terenie miasta                            3.990                         5.112
           Lesko
 ród o: na podstawie danych Komendy Powiatowej Policji w Lesku

Wykres 12 Struktura pope nionych przest pstw w Gminie Lesko w latach 2004 i 2005




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych Komendy Powiatowej Policji w Lesku
Wykres 13 Struktura pope nionych wykrocze w gminie Lesko w latach 2004 i 2005




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych Komendy Powiatowej Policji w Lesku

Liczba pope nionych przest pstw i wykrocze w 2005 roku w Gminie Lesko wzros a
w porównaniu do roku poprzedniego odpowiednio o 5% i 35%. Liczba pope nionych
przest pstw pope nionych na terenie miasta Lesko stanowi a w 2005 roku 63% ogó u



                                                                                            41
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



przest pstw zaistnia ych w ca ej gminie, a liczba wykrocze jakich dopu cili si
mieszka cy Leska 67% ogó u.
Analizuj c struktur pope nionych przest pstw w Gminie Lesko w 2005 roku w po-
równaniu z rokiem poprzednim, mo na stwierdzi , e wzros a liczba przest pstw
przeciwko mieniu (o 5%), przeciwko bezpiecze stwu w komunikacji (o 19%) i prze-
st pstw uj tych w kategorii pozosta e (o 42%).
Z kolei liczba przest pstw przeciwko yciu i zdrowiu oraz przest pstw o charakterze
gospodarczym uleg a zmniejszeniu o odpowiednio 20% i 42%.
Wykroczenia przeciwko porz dkowi i bezpiecze stwu drogowemu pope nione w
2005 roku przewy szy y o 38% te dokonane w 2004 roku, podobnie by o z wykro-
czeniami przeciwko obyczajno ci publicznej i uj tymi w kategorii pozosta e, które
wzros y odpowiednio o 78% i 94% w porównaniu z rokiem poprzednim. Analizuj c
struktur wykrocze zaistnia ych na terenie Miasta i Gminy Lesko ich spadek mo na
zaobserwowa jedynie w kategorii przeciwko porz dkowi publicznemu (o 40%).

2.9.4 Kultura
Kultura najcz ciej rozumiana jest jako ca okszta t duchowego i materialnego dorob-
ku spo ecze stwa. Kultura to równie charakterystyczne dla danego spo ecze stwa
wzory post powania, tak e to, co w zachowaniu ludzkim jest wyuczone, w odró nie-
niu od tego, co jest biologicznie odziedziczone.
Organizacj ycia kulturalnego na terenie Miasta i Gminy Lesko zajmuj si gminne
instytucje kultury. Wykaz tych instytucji przedstawia poni sze zestawienie:
    1. Bieszczadzki Dom Kultury,
    2. Kino „Jutrzenka”,
    3. Biblioteka Miejsko – Gminna,
    4. Biblioteka Pedagogiczna,
    5. Galeria w Synagodze w Lesku.

Sta e imprezy kulturalne:
   1. Bieszczadzki Przegl d Teatrów Parafialnych (czerwiec),
   2. Szkolny Przegl d Zespo ów Teatralnych i Tanecznych (maj),
   3. Dni Leska (maj/czerwiec),
   4. Country w Bieszczadach (lipiec),
   5. Koncert dla Ciebie (lipiec/sierpie , w ka niedziel ),
   6. Wystawa Prac Twórców Bieszczadzkich.

2.9.5 Sport, rekreacja, turystyka
Sport i rekreacja
Infrastruktura rekreacyjno-wypoczynkowa stanowi element o kluczowym znaczeniu
dla rozwoju turystyki. Odwiedzaj cy Gmin go cie coraz cz ciej zwracaj uwag na
dost pne formy sp dzania wolnego czasu. Bardzo modny staje si aktywny sposób
sp dzania wolnego czasu.

Miasto i Gmina Lesko dysponuje nast puj cymi obiektami sportowymi i rekreacyjny-
mi:
        stadion LKS „Sanovia" Lesko,
        stadion LZS „Rolnik” Bezmiechowa,
        stadion LZS Jankowce,


                                                                               42
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      Stadion i k pielisko w Lesku,
      wyci g narciarski w Huzelach,
      O rodek Sportów Zimowych Weremie .
Gmina Lesko nie dysponuje pe nowymiarow hal sportow , jedynie pe nowymiaro-
wymi boiskami do gry:
      w siatkówk i koszykówk , zlokalizowanymi na sali gimnastycznej przy gimna-
      zjum w Lesku,
      w siatkówk , zlokalizowanym na sali gimnastycznej w Manastercu,
      w siatkówk , zlokalizowanym na sali gimnastycznej w redniej Wsi.
Na sta e w kalendarz imprez sportowych wpisa y si :

         Mi dzynarodowy Turniej o Puchar Burmistrza Miasta i Gminy Lesko w Pi ce
         Siatkowej (stycze ),
         Mi dzynarodowy Dzieci cy Turniej Szachowy (maj),
         Ma e Mistrzostwa Gminy Lesko w Duatlonie (maj),
         Mistrzostwa Gmin Bieszczadzkich w Duatlonie (maj),
         Lekkoatletyczny Meeting M odzików (maj),
         Turniej w Pi ce Siatkowej Oldbojów (maj),
         Otwarty Turniej Pi ki No nej Oldbojów (czerwiec),
         Bieg Solidarno ci (czerwiec),
         Otwarty Turniej Tenisa Ziemnego (lipiec),
         Jesienne Mistrzostwa Gminy w Biegach Prze ajowych (jesie ),
         Mi dzynarodowy Turniej w Pi ce No nej Seniorów (jesie ).
Aktywny wypoczynek – wybrane oferty

         Je dziectwo
Bieszczady kojarz si wielu osobom z polskim dzikim wschodem, ko mi, kowbojami
i przygod w siodle. Powsta o tutaj szereg stanic konnych posiadaj cych afiliacj
[zgod ] PTTK na prowadzenie górskiej turystyki je dzieckiej. W samych Bieszcza-
dach jest oko o 500km oznakowanych szlaków turystyki konnej.

To tutaj rozpoczyna si i ko czy Transkarpacki Szlak Konny, który biegnie przez ca e
polskie Karpaty a po Beskid ywiecki. Oko o 10 lat temu narodzi si pomys stwo-
rzenia najd szego w Europie licz cego ok. 600km Transkarpackiego Szlaku Kon-
nego, który swój pocz tek bierze w Brennej, a nast pnie wiedzie przez takie miej-
scowo ci jak Korbielów, Zawoj , Bukowin Tatrza sk , Szczawnic , Ryto, Ha czo-
   , Kota , Lipowiec, Odrzechow . W Bieszczadach przebiega on od miejscowo ci
Do yca w gminie Koma cza do Woli Michowej. Swoim zasi giem obejmuje tak e
konne trasy Bieszczadzkiego Parku Narodowego ko cz c swój bieg w miejscowo ci
Wo osate. Projekt zosta sfinansowany m.in. przez Zarz d G ówny PTTK oraz mar-
sza ka województwa ma opolskiego. Obecnie na trasie znajduje si 45 stanic, a szlak
uzupe niany jest o kolejne oznaczenia1.

Ponadto na terenie Beskidu Niskiego i Bieszczadów organizowany jest szereg cie-
kawych imprez konnych:

              - jedyny w Polsce przep d byd a (150 krów),

1
    http://www.bieszczady.pl/wiadomosci/aktualnosci?n=&catID=79&pageNo=111


                                                                                43
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



             -   rajdy traperskie,
             -   w drówki dyli ansami,
             -   pikniki country,
             -   zawody WKKB (Wszechstronny Konkurs Konia Bieszczadzkiego),
             -   organizowane s szkolenia dla przodowników górskiej turystyki je -
                 dzieckiej (s 3 o rodki sta owe).

            dkarstwo
Rzeka San w okolicach Leska przep ywa w pi knej i malowniczej dolinie, niesie kry-
stalicznie czyste wody zaliczane do I kl. czysto ci.

Rzeka ta zakwalifikowana jest do wód górskich i obfituje w ryby. Dominuj cym ga-
tunkiem jest pstr g potokowy i lipie , wyst puje te : g owacica, kle , winka, brzana
karpacka i jelec. W czystych wodach Sanu yj te gatunki chronione, takie jak: liz,
  owacz, strzebla potokowa, s raki szlachetne i minogi.

Znaczenie w dkarstwa dla rozwoju turystyki jest coraz wi ksze. Corocznie przybywa
coraz wi cej w dkarzy, którzy doceniaj zasobno ryb w wodach Sanu, Hoczewki,
w Zalewie Soli skim czy Myczkowieckim. O walorach tych wiadczy chocia by to, e
w roku 2006 na tych wodach odby y si Mistrzostwa Europy w W dkarstwie Mucho-
wym, które zosta y bardzo wysoko ocenione zarówno przez zawodników jak i innych
uczestników tej imprezy.

        Trasy rowerowe
Szlaki rowerowe „Zielony Rower – Greenway Karpaty Wschodnie” to transgraniczna
sie szlaków przyrodniczo – kulturowych. Osi trasy bieszczadzkiej jest szlak rowe-
rowy „Zielony Rower" cz cy najpi kniejsze zak tki regionu – atrakcje przyrodnicze
i kulturowe, oferty ekoturystyczne, galerie oraz lokalne inicjatywy na rzecz ochrony
dziedzictwa Bieszczadów. T transgraniczn tras mo na pojecha rowerem z Leska
na S owacj przez miejscowo ci: Lesko - Glinne - Kostry - Uherce Mineralne - Zwie-
rzy - Myczkowce - Bóbrka - Solina - Pola czyk - Wo kowyja - Bukowiec - Terka -
Polanki - opienka - Buk - Do yca - Cisna - Majdan - Liszna - Roztoki Górne - Prze-
  cz nad Roztokami (granica pa stwa - przej cie rowerowo-piesze).

W Gminie Lesko wyznaczono te terenowe szlaki rowerowe „Extreme – Bieszczady”
przebiegaj ce le nymi cie kami i drogami polnymi. S to:

     - Terenowy szlak rowerowy „Pogórze Leskie" (24,9km) przebiega grzbietem
       „Pogórza Leskiego” dziel cym zlewiska Sanu i Os awy;
     - Terenowy szlak rowerowy „Czarny Dzia " (22,5km) prowadzi przez las Czarny
       Dzia i zmierza w kierunku lotniska szybowcowego na Górze Kamionce;
     - Terenowy szlak rowerowy „Czulnia" (23,2km) rozpoczyna swój bieg u podnó a
       Kamienia Leskiego i wznosi si na wzgórze Czulnia (576m n. p.m.);
     - Terenowy szlak rowerowy „Góra Makowska" (21,2km), trasa prowadzi przez
       pó nocne wzgórza pasma Durnej i opiennika.
        Malarstwo i rze ba
W Gminie Lesko zawsze by o wielu artystów, ludzi wra liwych, którzy tworzyli wyko-
rzystuj c ró ne techniki artystycznego przekazu. Swoje prace prezentowali na wy-


                                                                                 44
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



stawach organizowanych lokalnie, ale te w znanych galeriach w Polsce i za Grani-
   .
W rozwoju ich twórczo ci wa        rol od lat siedemdziesi tych ub. stulecia odgrywa a
Leska Synagoga. W g ównej cz ci budynku Leskiej Synagogi znajduje si sala wy-
stawowa Galerii Sztuki Bieszczadzkiego Domu Kultury w Lesku, w której od 1978
roku od maja do pa dziernika prezentuj si arty ci z ca ego regionu. Na ró nych
wystawach mo na obejrze prace twórców bieszczadzkich – profesjonalistów i ama-
torów, przedstawicieli wszystkich dziedzin twórczo ci: rysunek, malarstwo, rze ba,
grafika, fotografia, poezja, r kodzie o, bi uteria artystyczna, itp.

W ramach projektu „Bieszczadzki Produkt Lokalny” zosta a utworzona internetowa
baza danych gdzie mo na znale informacj o aktualnie tworz cych artystach z te-
renu Gminy. S to:

       - Bartosik-Andruch Alina – r kodzie o: malowid a na kamieniach, tkanina, apli-
         kacje, sztuka u ytkowa;
       - Biega Janina – r kodzie o: papieroplastyka - kwiaty, amfoty, malowanie na
         kamieniu, obrazy a urowe;
       - Filar Ryszarda – r kodzie o: obrazy ze skóry, zegary ze skóry i sznurka, kola ;
       - Franke Maria - Galanteria Ró na AMEG II – r kodzie o: odlewy gipsowe, fi-
         gurki do szopek, p askorze ba;
       - Kordyaczny Jolanta i Waldemar – r kodzie o: akwarele, obrazy olejne, p asko-
         rze by - anio ki, madonny;
       -    gawski Marian - r kodzie o - rze by, p askorze by;
       - Niedziela Anna - Pracownia Artystyczna ANNA – r kodzie o: wyroby r ko-
         dzielnicze, artystyczne, ludowe;
       - Nowak Kazimiera – r kodzie o: szyde karstwo, hafciarstwo, papieroplastyka;
       - P kalski Zdzis aw – r kodzie o: rze ba, malarstwo, grafika, konserwacja za-
         bytków;
       - Przytulski Zbigniew – r kodzie o: wyroby ceramiczne - dzbany, puchary, p a-
         skorze by z gliny;
       - Starakiewicz Maria – r kodzie o: - haft krzy ykowy, widoki Podkarpacia, wzory
         bojkowskie;
       - Szajna Halina – r kodzie o: gobeliny we niane;
       - Wasylewicz August – r kodzie o: - rze ba w drewnie, p askorze ba;
       - Wasylewicz Marek – r kodzie o: bi uteria srebrna;       cuszki, kolie, wisiorki,
         kolczyki, pier cionki2.
d czterech lat prowadzi galeri sztuki

          Szybownictwo
Historia szybownictwa na terenie Gminy zaczyna si w roku 1928 kiedy to student
Politechniki Lwowskiej Wac aw Czerwi ski przebywaj c na wakacjach w Bezmie-
chowej zainteresowa si zboczem S onnego. Z jego inicjatywy w styczniu 1929 roku
dosz a do skutku I wyprawa szybowcowa do Bezmiechowej zorganizowana przez
Zwi zek Awiatyczny Studentów Politechniki Lwowskiej i Aeroklub Lwowski, która do-
 adnie zbada a teren S onnego i uzna a je za odpowiednie do lotów szkolnych i wy-
czynowych. W 1931 roku na szczycie S onnego wzniesiono pierwszy trwa y obiekt,
a w 1932 roku otwarto oficjalnie Szko Szybowcow w Bezmiechowej. W czasie
2
    http://www.bieszczady.pl/produkt/?id=16


                                                                                      45
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



II Wojny wiatowej obiekty szybowiska uleg y powa nym zniszczeniom. W 1951 roku
nast pi a ostateczna likwidacja tego o rodka sportów szybowcowych. W 1977 roku
cz onkowie Studenckiego Ko a Naukowego Lotników przy Politechnice Rzeszowskiej
zorganizowali na terenie by ego szybowiska w Bezmiechowej obóz lotniowy. W 1990
i 1991 roku cz onkowie Ko a Naukowego Lotników Politechniki Warszawskiej wspól-
nie z Bractwem Podwójnej Mewy zorganizowali obozy szybowcowe pod has em
„Powrót do Bezmiechowej“. W 1992 roku zawi za o si Stowarzyszenie na rzecz Re-
aktywowania i Rozwoju Szko y Szybowcowej w Bezmiechowej. Od tego momentu
rozpocz si dynamiczny rozwój tego o rodka szybownictwa. Szybowisko w Bez-
miechowej jest po one w pa mie gór S onnych wznosz cych si ok. (630m n.p.m.
), kraw      zbocza wznosi si ok. 220 metrów ponad podstaw , najdogodniejszym
dla lotów szybowcowych ( aglowych) kierunkiem wiatru jest po udnie z odchyleniami
na wschód i zachód, mo liwe s równie loty w kierunku pó nocnym cho jest to
mocno                                                                  utrudnione
z powodu zalesienia zbocza. Wyst puj ce nad górami S onnymi pr dy wst puj ce
pozwalaj na wykonywanie lotów aglowych i termicznych na szybowcach, oraz na
lotniach i paralotniach. W ofercie:

       - kurs pilota u modeli lataj cych zdalnie sterowanych;
       - organizowanie kursokonferencji, imprez rodzinnych, sylwestrów, wycieczek po
         Bieszczadach, S owacji i Ukrainie, loty widokowe szybowcem, samolotem lub
         paralotni , a dla najm odszych proste modele lataj ce;
       - przeja     ki pojazdami terenowymi, amfibi , quadem, kuligi, paintball, itp.
Szybowisko prowadzi Aeroklub Politechniki Rzeszowskiej - Bezmiechowa 3.

Drugim wa nym o rodkiem szybowcowym na terenie Gminy jest Weremie . Znajduje
si tutaj szybowisko oraz wyci g narciarski. Organizowane s tutaj szkolenia z za-
kresu szybownictwa górskiego oraz szkolenia paralotniowe. Ka dego roku wiosn
organizowana jest impreza pod nazw „ wi to latawca”. Szybowisko prowadzi Ae-
roklub Bieszczadzki – Lesko.

          Narciarstwo
Na terenie Gminy funkcjonuj dwa wyci gi narciarskie:

-      wyci g narciarski Pensjonatu „Zamek” Huzele k/Leska,
-      O rodek Sportów Zimowych „Lesko-Ski” - Wyci gi narciarskie k/Leska.

Oferuj one coraz lepsze warunki dla uprawiania narciarstwa oraz pokrewnych spor-
tów zimowych.

Turystyka

Gmina Lesko nale y do najbardziej atrakcyjnych turystycznie Gmin na terenie woje-
wództwa podkarpackiego. Przez miasto rokrocznie przeje      a oko o 100 tysi cy tu-
rystów, z których ok. jedenastu tysi cy korzysta z jego bazy noclegowej. Lesko ze
wzgl du na swoje po enie, mo e sta si w przysz ci kluczow baz turystyczn
w obszarze ca ej po udniowo – wschodniej Polski.

3
    http://agro-skrzydla.webpark.pl/index2.html


                                                                                  46
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Posiada mo liwo ci organizacji ró nych form wypoczynku w zale no ci od upodoba
klientów, od form biernych po aktywne, od turystyki zimowej do turystyki letniej, tury-
styk rowerow , konn , piesz , wodn , w dkarstwo, narciarstwo, szybownictwo czy
paralotniarstwo. Oferta turystyczna zawiera szereg atrakcji z ró nych dziedzin - za-
bytki kultury, osobliwo ci rodowiska naturalnego oraz organizowane imprezy.
Z zakresu dziedzictwa kulturowego godnymi polecenia s :
       Zamek w Lesku – zbudowany w II po owie XV wieku,
       Ko ció Parafialny Pod Wezwaniem Nawiedzenia NMP z dzwonnic w Lesku
        – ufundowany przez Kmitów, zbudowany z kamienia i ceg y,
       Synagoga – wzniesiona w I po owie XVIII wieku,
       Kirkut – cmentarz ydowski,
       Kapliczka przy ulicy Unii Brzeskiej,
       Ratusz Leski,
       Pozosta e obiekty zabytkowe zlokalizowane w starej cz ci miasta np. przy
        Placu Konstytucji (budynek by ej wi tyni Ormia skiej,
       Galeria Bieszczadzkiego Domu Kultury,
       Ko ció z 1772r. w redniej Wsi,
       Galeria Zdzis awa P kalskiego w Hoczwi,
       Cerkiew Greko - Katolicka w Manastercu,
       Ruiny zamku Sobie z 1340r. w Manastercu.
W wielu przypadkach obiekty dziedzictwa kulturowego s nieprzygotowane do eks-
ponowania turystom, niezabezpieczone przed w amaniami i nie s równie wyposa-
 one
w instalacj ppo . Ich z y stan techniczny wymaga szybkiej interwencji i przygotowa-
nia do prezentowania jako istotne atrakcje turystyczne – do takich obiektów nale y
np. budynek dawnej wi tyni Ormia skiej. Obecnie obiekt ten mimo swoistego po-
tencja u jako atrakcja turystyczna, jest w z ym stanie technicznym (wymaga remontu
kapitalnego) i pe ni funkcj mieszkaniow .
Ponadto na terenie Gminy wyst puj ciekawe elementy przyrodnicze, które podno-
sz atrakcyjno turystyczn Gminy:
       Kamie Leski – piaskowiec wznosz cy si ok. 20m ponad otaczaj cy teren,
       Leskie róde ka Mineralne,
       progi skalne w Hoczwi na rzece Hoczewka,
       pomniki przyrody w redniej Wsi: mi orz b dwuklapowy i 400-letnie d by,
       las Malinki z unikalnym skupiskiem ameryka skiej sosny Wejmutki,
       Rezerwat Góry Sobie , obejmuj cy fragmenty lasu gr dowego lipowo-
        grabowego, buczyny karpackiej i gu podgórskiego.

Infrastruktura turystyczna

Baza noclegowa
Stowarzyszenie Agroturystyczne:
      Galicyjskie Gospodarstwa Go cinne – Bieszczady,
Tury ci maj mo liwo zatrzymania si w 9 hotelach i pensjonatach oraz w 28 go-
spodarstwach agroturystycznych.

Baza gastronomiczna
Lokale tworz ce baz gastronomiczn Miasta i Gminy Lesko skupione s              g ównie
w Lesku. Nale y do nich 17 lokali gastronomicznych.


                                                                                    47
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Sta e imprezy turystyczne:
         Rajd ladami Jana Paw a II (lipiec/sierpie ),
         Rajd ladami S awnych Piór (wrzesie ),
         Rajd Pod Parasolem (pa dziernik/listopad),
         Rajd Oldbojów (listopad).

2.10 Infrastruktura techniczna

2.10.1 Budownictwo mieszkaniowe
W 2006 roku w województwie podkarpackim oddano do u ytkowania 4.652 mieszka-
nia, tj. blisko o 41% mniej ni w roku 2005. Mieszkania oddane do u ytkowania w
budownictwie indywidualnym stanowi y 3.492, w budownictwie przeznaczonym na
sprzeda lub wynajem 120, oddane do u ytkowania przez spó dzielnie mieszkaniowe
836. Mieszkania oddane do u ytkowania w budownictwie spo ecznym czynszowym
wynios y 48, w budownictwie komunalnym 153 i oddane do u ytkowania przez za-
  ady pracy 3. Mieszkania, których rozbudow rozpocz to to 5.155. Ponadto w 2006
roku wydano 3.808 pozwole na budow , w tym 3.774 na budownictwo indywidual-
ne.
W zabudowie mieszkaniowej Miasta i Gminy Lesko w zale no ci od przestrzennego
usytuowania mieszka , wyst puj budynki jednorodzinne i wielorodzinne. Budownic-
two jednorodzinne to przede wszystkim budynki wolnostoj ce, domy jednorodzinne
w zabudowie bli niaczej oraz domy jednorodzinne w zabudowie szeregowej. Z kolei
w typie budynki wielorodzinne przewa aj klatkowce, potocznie zwane blokami.
Na terenie Miasta i Gminy Lesko nie ma budynków mieszkalnych, które ze wzgl du
na bardzo z y stan techniczny musia yby by wy czone z u ytkowania. Ponadto w
obiektach b      cych w asno ci Gminy i spó dzielni mieszkaniowych przeprowadza-
ne s okresowe kontrole stanu technicznego i przydatno ci do u ytkowania budyn-
ków mieszkalnych wraz z instalacjami.
Liczba mieszka w Mie cie i Gminie Lesko prezentuje si na poziomie 3.196 i jest to
wynik najwy szy w porównaniu z pozosta ymi gminami tworz cymi powiat leski. Na
terenie miasta Leska znajduje si 55% ogó u mieszka , stanowi cych zasoby Miasta
i Gminy Lesko. Mieszkania wed ug struktury w asno ci obrazuje poni ej przedstawio-
ny wykres.




                                                                               48
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Wykres 14 Struktura w asno ci mieszka




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych GUS

Najwi kszy odsetek mieszka (70%) w strukturze wed ug w asno ci stanowi lokale
     ce w posiadaniu osób fizycznych, znacznie mniej liczn grup stanowi miesz-
kania b     ce w asno ci spó dzielni mieszkaniowych, a 11% stanowi mieszkania
gminne.
Wska nik obrazuj cy przeci tn liczb osób na mieszkanie kszta tuje si na pozio-
mie 3,63 i jest wy szy od redniej wojewódzkiej (3,49), jednak e liczba osób przypa-
daj ca na 1 izb jest ju wska nikiem ni szym – 0,91, daj cym pogl d na dobr sy-
tuacj Gminy, pod wzgl dem zag szczenia mieszka . Nale y pami ta , e liczba
osób
w mieszkaniu to wska nik bardziej demograficzny i socjologiczny - zwi zany
z modelem rodziny ni ekonomiczny. Potwierdzeniem tego jest wska nik przeci tnej
liczby powierzchni u ytkowej przypadaj cej na jedno mieszkanie. W Gminie miejsko
– wiejskiej Lesko jest to wynik wysoki 72,77m2 przy redniej wojewódzkiej, która wy-
nosi 77,10m2. W Gminie Lesko – wg danych statystycznych – na jednego mieszka -
ca przypada powierzchnia mieszkania 20,03m2 (w województwie podkarpackim
22,1m2).
Miasto i Gmina Lesko charakteryzuje si wysokim wska nikiem mieszka wyposa o-
nych w wodoci gi 98% (notuje równie wynik wy szy od wojewódzkiego) oraz wyso-
kim wska nikiem wyposa enia mieszka w azienk i centralne ogrzewanie – które
wynosz odpowiednio: 94,2% i 81,4%.
W 2005 roku oddano 15 mieszka do u ytkowania o cznej powierzchni 2.093m2,
wszystkie mieszkania s w asno ci osób indywidualnych. Ponadto oddano do u yt-
kowania 27 budynków (24 w budownictwie indywidualnym), w tym 13 mieszkalnych i
14 niemieszkalnych. Powierzchnia u ytkowa mieszka w budynkach mieszkalnych
wynios a 1.887m2, a powierzchnia u ytkowa w budynkach niemieszkalnych 2.897m2.

2.10.2 Drogi

Zestawienie dróg w Gminie Lesko prezentuje poni ej zamieszczona tabela.




                                                                                49
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Tabela 22 Sie drogowa na terenie Miasta i Gminy Lesko wg klasy drogi, rodzaju nawierzchni i relacji

                                                           ugo                W tym o nawierzchni:
                                                          drogi
   Lp.      Nr drogi        Nazwa drogi [relacje]        w grani-                    twardej
                                                                     twardej
                                                        cach Gmi-                  gruntowej    gruntowej
                                                                    tzw. ulep-
                                                        ny    km                   ulepszonej      km
                                                                    szonej km
                                                                                       km
                                                 DROGI KRAJOWE
   1.
                          Sanok - Lesko - Ustrzyki
               84        Dolne - Kro cienko - granica      16          16              -               -
                             Pa stwa z Ukrain

                                        RAZEM DROGI KRAJOWE            16              -               -
                                              DROGI WOJEWÓDZKIE
   1.          893        Lesko - Hoczew - Baligród-      10,13       10,13
                                    Cisna                                              -               -
   2.          897            Hoczew - Czarna             4,727       4,727            -               -
                                  RAZEM DROGI WOJEWÓDZKIE             14,85            -               -
                                               DROGI POWIATOWE
   1.        2227R              Za     - Lesko             6            6              -               -
   2.        2266R          ukawica - Bezmiechowa         5,84        5,84             -               -
   3.        2265R       Bezmiechowa - Manasterzec        4,784       4,784
                                                                                       -               -
   4.        2256R         Huzele - Tarnawa Górna         3,621       3,621            -               -
   5.        2258R          Hoczew - Dziurdziów -         2,95        2,95
                              Tarnawa Górna                                            -               -
   6.        2270R            Lesko - Weremie              2            2              -               -
   7.        2267R            Jankowce - Glinne           4,346       4,346            -               -
   8.        2271R        rednia Wie – Podkamionka        7,029       7,029            -               -
                                  - Zwierzy
   9.        2267R                ul. Witosa              0,23        0,23             -               -
                                      RAZEM DROGI POWIATOWE           36,8             -               -
                                                 DROGI GMINNE
   1.       118205R               Bachlawa                0,176       0,176            -               -
   2.       118210R               Bachlawa                0,267       0,267            -               -
   3.       118206R               Bachlawa                0,256       0,244            -             0,012
   4.       118203R               Bachlawa                0,328                        -             0,328
   5.       118209R               Bachlawa                0,215                        -             0,215
   6.       118207R               Bachlawa                0,305       0,305            -               -
   7.       118212R               rednia Wie              0,268       0,268            -               -
   8.       118212R               rednia Wie              0,315       0,315            -               -
   9.       118211R               rednia Wie              0,51        0,135            -             0,375
   10.      118208R               rednia Wie              1,31        1,31             -               -
   11.      118204R                  Hoczew               0,698       0,63           0,068             -
   12.      118170R               Jankowce                0,405       0,215           0,19             -
   13.      118169R               Jankowce                 0,6         0,6             -               -
   14.      118171R               Jankowce                0,28        0,28             -               -
   15.      118154R          Bezmiechowa Górna            0,115                        -             0,115

   16.      118153R          Bezmiechowa Górna            0,305                        -             0,305




                                                                                                           50
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


   17.      118155R          Bezmiechowa Dolna             0,302           0,302     -

   18.      118155R          Bezmiechowa Dolna              0,3              -      0,3

   19.      118152R             Manasterzec                0,489   0,489     -
   20.      118151R             Manasterzec                0,405             -     0,405
   21.      118156R               Posto ów                  1,6     1,6      -       -
   22.      118174R                    Huzele               0,9     0,3    0,43    0,17
                                RAZEM DROGI GMINNE 10,34 KM        7,13    0,99    2,22
                                                  ULICE MIEJSKIE
   1.       118201R               Basztowa                  0,23   0,23      -       -
   2.       118166R             Broniewskiego              0,255   0,255     -       -
   3.       118196R            Kaczkowskiego                0,29   0,29      -       -
   4.       118164R                    Fredry              0,187   0,187     -       -
   5.       118181R             Grunwaldzka                0,165   0,165     -       -
   6.       118191R           Berka Joselewicza             0,26   0,26      -       -

   7.       118196R              Piotra Kmity               0,27   0,27      -       -
   8.       118179R           Kochanowskiego                0,26   0,26      -       -
   9.       118200R             Konopnickiej                0,12   0,12      -       -
   10.      118175R               Ko ciuszki               0,359   0,359     -       -
   11.      118161R             Jana Paw a II               1,17   1,17      -       -
   12.      118192R                    azienna              0,2     0,2      -       -
   13.      118180R              Mickiewicza                0,25   0,25      -       -
   14.      118190R               Moniuszki                 0,21   0,21      -       -
   15.      118202R              Ossoli skich               0,36   0,36      -       -
   16.      118182R           Wincentego Pola               0,27   0,27      -       -
   17.      118184R              Pu askiego                0,059   0,059     -       -
   18.      118173R             Przemys owa                 1,1     1,1      -       -
   19.      118178R             Sienkiewicza               0,225   0,225     -       -
   20.      118188R               Krasickich                0,21   0,21      -       -
   21       118173R               owackiego                1,385   1,385     -       -
   22.      118183R               li     skiego            0,053   0,053     -       -
   23.      118199R               Szopena                  0,235   0,235     -       -
   24.      118195R               Osiedlowa                0,635   0,635     -       -
   25.      118197R                    Smolki               0,29   0,29      -       -
   26.      118187R              Turystyczna                0,36   0,36      -       -
   27.      118176R             Wary skiego                 0,31   0,31      -       -
   28.      118189R               1000-lecia                0,12   0,12      -       -
   29.      118175R         Kazimierza Wielkiego            0,1     0,1      -       -
   30.      118186R                    Rynek               0,383   0,383     -       -
   31.      118186R               Parkowa                   0,14   0,14      -       -
   32.      118193R               eromskiego                0,47   0,47     --       -
   33.      118194R                    ródlana              0,55   0,55      -       -
   34.      118160R              Pieski wiat               0.155             -     0,155
   35.      118168R               Akacjowa                  0,31   0,31      -       -
   36.      118162R               Kwiatowa                 0,655   0,405     -     0,25




                                                                                         51
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


   37.      118163R              Jesionowa              0,183   0,08     -     0,103
   38.      118165R              Wierzbowa              0,121            -     0,121
   39.      118167R                Wiejska              0,114            -     0,114
   40.      118159R              Podgórska              1,11    1,11     -       -
   41.      118158R               Wola ska              1,924   1,09     -     0,834
   42.      118172R             Bieszczadzka             0,1     0,1     -       -
   43.      118187R            Wyspia skiego             0,2             -      0,2
   44.      118157R                Zasanie              0,36             -     0,36
   45.      118160R                Sanowa               0,56             -     0,56
   46.      118198R               Widokowa              0,675   0,675    -       -
   47.      118216R            Plac Konstytucji          0,3     0,3     -       -
                                   3 Maja
   48       118176R                Witosa               0,21    021

               RAZEM ULICE MIEJSKIE 18,45 km                    15,76    -     2,69
     OGÓ EM                                           96,45     90,54   0,99   4,91
 ród o: na podstawie danych UMiG Lesko

Z powy ej zamieszczonych danych wynika, e na sie dróg w Gminie Lesko sk adaj
si drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, gminne i ulice miejskie o
  cznej d ugo ci 96,08km. Procentowy udzia kilometra u poszczególnych dróg prze-
biegaj cych w granicach Gminy Lesko przedstawia poni ej zamieszczony wykres.
Wykres 15 Procentowy udzia kilometra u poszczególnych dróg




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko

Z kolei struktur dróg pod wzgl dem rodzaju nawierzchni prezentuje poni szy wy-
kres,
z którego wynika, e 94% dróg ma nawierzchni tward ulepszon , 5% gruntow ,
a 1% to drogi o nawierzchni twardej gruntowej, ulepszonej.




                                                                                     52
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Wykres 16 Struktura dróg pod wzgl dem rodzaju nawierzchni




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko

Znaczna cz       dróg gminnych wymaga przebudowy ze wzgl du na stan techniczny.
Znacz cym problemem jest równie kwestia s abego rozwoju infrastruktury towarzy-
sz cej tj. chodników dla pieszych, cie ek rowerowych, parkingów i o wietlenia.

2.10.3     czno       i telekomunikacja
Dost pno Miasta i Gminy Lesko z zewn trz jest zadowalaj ca zw aszcza je li cho-
dzi o po czenie z centrum województwa i samym Rzeszowem, a peryferyjne po o-
  enie Gminy (i województwa) w stosunku do najwi kszych o rodków kraju jest niwe-
lowane przez komunikacj autobusow i kolejow . W Gminie Lesko nie ma wi ksze-
go problemu z dojazdem do poszczególnych so ectw.
Gmina Lesko nale y do grupy gmin, w których problemy telekomunikacji nie zosta y
jeszcze pozytywnie rozwi zane. Niekorzystne po enie, potencjalnie ma a liczba
abonentów powoduj ma e zainteresowanie w ciwie jedynego operatora na rynku.
Mimo wyra nej poprawy w stosunku do lat poprzednich nie wszyscy mieszka cy ma-
   mo liwo pod czenia si do sieci telefonicznej stacjonarnej czy atwego dost pu
do Internetu. Telefon stacjonarny posiada 2.108 abonentów.

Tabela 23 Liczba abonentów telefonicznych w Gminie Lesko

   Lp.                      Miejscowo                       Liczba abonentów telefonicznych
    1.      Bachlawa                                                       30
    2.      Bezmiechowa Dolna                                              46
    3.      Bezmiechowa Górna                                              21
    4.      Glinne                                                         44
    5.      Hoczew                                                        140
    6.      Huzele                                                         80
    7.      Jankowce                                                      110
    8.      Lesko                                                        1.328
    9.       ukawica                                                       61
    10.     Manasterzec                                                    53
    11.     Posto ów                                                       33
    12.      rednia wie                                                   103


                                                                                              53
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


    13.      czki                                                            31
    14.     Weremie                                                          28
                                                  RAZEM                     2.108
 ród o: na podstawie danych UMiG Lesko

W terenach trudniej dost pnych dla telefonii sieciowej mieszka cy maj                       równie
mo liwo korzystania z ci gle rozwijaj cej si sieci telefonii komórkowej.

2.10.4 Zaopatrzenie w wod – wodoci gi
Poziom zwodoci gowania Gminy przedstawia poni sza tabela. Jako wody dostar-
czanej do sieci na terenie miasta oraz zwodoci gowanych miejscowo ci (poni sza
tabela) odpowiada wymogom sanitarnym i nie budzi zastrze       s b sanitarnych.
W pozosta ych miejscowo ciach mieszka cy korzystaj z wodoci gów wiejskich cz -
sto wymagaj cych przebudowy, gdy nie w pe ni zaspokajaj potrzeby mieszka ców,
a jako wody cz sto nie jest zadowalaj ca. Mieszka cy miejscowo ci Glinne i Jan-
kowce korzystaj ze studni kopanych, których wydajno z regu y nie pokrywa w pe -
ni zapotrzebowania na wod w komfortowych ilo ciach (w okresach suchych cz sto
wyst puj braki wody). Braki wody wyst puj równie w miejscowo ci Dziurdziów.
Pozosta e miejscowo ci (np. czki) dysponuj uj ciami powierzchniowymi, które nie
gwarantuj bezpiecze stwa jako ci wody. Ponadto na terenie Gminy znajduje si
kilka studni wierconych, które zwi zane s z obiektami przemys owymi lub u ytecz-
no ci publicznej.
Sie wodoci gowa w Lesku równie jest w niezadowalaj cym stanie technicznym, ze
wzgl du na stan stalowych ruroci gów (nieszczelno ), które wymagaj wymiany na
ruroci gi innych, bardziej trwa ych materia ów.
Poni sza tabela przedstawia stan zwodoci gowania Gminy (wymienione zosta y tyl-
ko te miejscowo ci, w których funkcjonuje komunalna sie wodoci gowa).
Tabela 24 Sie wodoci gowa w poszczególnych miejscowo ciach Gminy Lesko
                                                      Wodoci g (sie rozdzielcza
           Nazwa miejscowo ci                                                          Punkty odbioru
                                                         + przy cza) w km
Lesko                                                           19,9                       1.489
Bezmiechowa Górna i Dolna                                        8,9                        179
Manasterzec                                                      9,6                         96
 ukawica                                                         2,3                         46
Huzele                                                           6,4                        116
 rednia Wie                                                      8,3                        115
Dziurdziów                                                       7,3                         45
Weremie                                                           3                          32
 ród o: Urz d Miasta i Gminy Lesko

W zwi zku z tym, e mieszka cy nie korzystaj cy z sieci kanalizacyjnej, gromadz
 cieki w szambach, które cz sto nie spe niaj wymogów sanitarnych, istnieje realne
zagro enie dla czysto ci wód podziemnych i przypowierzchniowych zasilaj cych
studnie kopane, z których czerpi wod .
Tabela 25 Sie wodoci gowa w Gminie Lesko – stan na 31.12.2006 r.
                                                                              Jednostka
                            Urz dzenia sieciowe                                               2006
                                                                                miary
                                                Wodoci gi
  ugo     czynnej sieci rozdzielczej                                              km          42.7



                                                                                                   54
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


  ugo czynnej sieci rozdzielczej stanowi cej w asno Gminy                   km       39.7
  ugo czynnej sieci rozdzielczej stanowi cej w asno Gminy tym               km       13.6
eksploatowanej przez jednostki gospodarki komunalnej
po czenia prowadz ce do budynków mieszkalnych i zbiorowego za-              szt.    1115
mieszkania
woda dostarczona gospodarstwom domowym                                     dam3     213,5
ludno korzystaj ca z sieci wodoci gowej w miastach                         osoba    4.800
 ród o: www.stat.gov.pl

Z powy szych danych wynika, i z sieci wodoci gowej korzysta szacunkowo 65,83%
mieszka ców Gminy, a ca y system wymaga w wielu przypadkach przebudowy i
przede wszystkim znacznej rozbudowy. Zaopatrzenie Gminy w wod odbywa si za
po rednictwem Administracji Budynków Komunalnych i Wodoci gów w Lesku – za-
 adu bud etowego Gminy.
2.10.5 Gospodarka ciekowa
Odbiorców us ug kanalizacyjnych w stanie aktualnym – dla systemu w Gminie Lesko
(aglomeracja Lesko) – prezentuje poni sza tabela.
W chwili obecnej czna d ugo sieci kanalizacji sanitarnej na obszarze Gminy wy-
nosi 59,1 km. W 2006 roku w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia w ramach sieci
kanalizacyjnej odebrano 212.000 m3 cieków. W kanalizacj wyposa one s miej-
scowo ci Lesko, Bezmiechowa Dolna i Górna, ukawica oraz Manasterzec. Jednak-
 e w adnej z tych miejscowo ci sie nie jest kompletna. Pozosta e miejscowo ci
Gminy nie s w ogóle wyposa one w sie kanalizacji sanitarnej.

Tabela 26 Aktualny stan odbiorców us ug systemu kanalizacji sanitarnej
                        Odbiorcy us ug w stanie aktualnym (31.12.2006r.)
Liczba mieszka ców [osób]                                                          11.652
Liczba u ytkowników mo liwych do pod czenia [osób]                                 3.997
Liczba u ytkowników [osób]                                                         7.655
  rednioroczna liczba turystów [osób]                                               300
Ilo    cieków odbieranych od pozosta ych [m3/rok]                                  51.750
RLM pozosta ych                                                                     742
   ugo sieci [mb]                                                                  59.100
 ród o: Dane Urz du Miasta i Gminy w Lesku

 cieki s odprowadzane do Gminnej Oczyszczalni cieków zlokalizowanej w Lesku.
Jest to oczyszczalnia biologiczna z podwy szonym stopniem usuwania biogenów o
przepustowo ci redniodobowej 2.282m3/d.
Oczyszczalnia cieków sk ada si ze stopnia mechanicznego oraz oczyszczalni typu
Bardenpho – do biologicznej defostacji, denitryfikacji oraz usuni cia zw. w gla orga-
nicznego. Do mechanicznego oczyszczania cieków zastosowano urz dzenie me-
chaniczne typu ROMAT. Oczyszczalnia jest dodatkowo wyposa ona w modu prede-
nitryfikacji osadu recyrkulowanego. W procesie oczyszczania cieków wykorzystuje
si chemiczne symultaniczne wspomaganie usuwania fosforu poprzez jego str ca-
nie. Ten typ oczyszczalni wymaga prowadzenia sedymentacji wtórnej oraz recyrkula-
cji wewn trznej, realizowanej poprzez pompy recyrkulacji wewn trznej. Dostarczanie
tlenu do oczyszczalni odbywa si z systemu drobnop cherzykowego napowietrzania
z dyskami przeponowymi lub rurowymi, z obiektu stacji dmuchaw. Typ Bardenpho
rozbudowany dodatkowo o modu predenitryfikacji jest najbardziej rozpowszechnio-



                                                                                        55
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



nym typem oczyszczalni dla usuwania zwi zków C, P, N osadu recyrkulowanego.
Odbiornikiem cieków jest rzeka San.
System kanalizacji sanitarnej pilnie wymaga dalszej rozbudowy, co wa ne jest ze
wzgl dów rodowiskowych i rozwoju spo eczno – gospodarczego gminy.

2.10.6 Gospodarka odpadami
Na terenie Miasta i Gminy Lesko mieszka cy gromadz odpady sta e w workach fo-
liowych, które co 2 tygodnie wywo one na wysypisko mieci. Ponadto istnieje mo li-
wo sk adania mieci w pojemnikach kontenerowych zlokalizowanych obok obiek-
tów u yteczno ci publicznej. Poniewa Gmina Lesko nie posiada w asnego wysypi-
ska mieci, miejscem sk adowania odpadów sta ych z terenu poszczególnych miej-
scowo ci Gminy s wysypiska odpadów komunalnych w rednim Wielkim, gmina
Zagórz, Ustrzykach Dolnych i Sanoku.
Realizacja obowi zku zbierania i pozbywania si w sposób zgodny z prawem odpa-
dów komunalnych przez w cicieli nieruchomo ci odbywa si na podstawie indywi-
dualnych umów zawartych z podmiotem posiadaj cym zezwolenie na wiadczenie
us ug w zakresie zbierania i transportu odpadów komunalnych. Notuje si bardzo
wysoki poziom odbioru wywo onych odpadów. Jest to wynikiem poprawy poziomu
obs ugi mieszka ców. Na terenie Gminy nie funkcjonuje selektywna zbiórka odpa-
dów komunalnych.

2.10.7 Zaopatrzenie w energi elektryczn i gaz

Warunki zasilania w energi elektryczn na terenie Miasta i Gminy Lesko s ocenia-
ne jako dobre. Wed ug danych zamieszczonych na stronie internetowej G ównego
Urz du Statystycznego zu ycie energii przypadaj ce na 1 mieszka ca Gminy w
2005 roku wynios o: 683,9 kW*h, za na 1 odbiorc 2.098,7 kW*h. Sie energetycz-
na w wielu miejscach wymaga modernizacji (np. Manasterzec) ze wzgl du na spadki
napi .
Sie gazowa na terenie Gminy ma d ugo 144km i zosta a wykonana w latach 1994
- 1997. Pod czonych do niej jest 1.596 budynków mieszkalnych (stan na koniec
2005 roku). Obecnie ca a Gmina jest zgazyfikowana. Warunki zaopatrzenia odbior-
ców
w gaz s dobre. Poni sza tabela prezentuje zestawienie sieci i przy czy w Mie cie
i Gminie Lesko.
Tabela 27 Zestawienie sieci i przy czy w Mie cie i Gminie Lesko
                                          ugo            ugo
                                                                    Liczba       ugo     Ogó em
     Nazwa miejscowo ci               sieci prze-     sieci roz-
                                                                   przy czy   przy czy    sie
                                       sy owej        dzielczej
Bachlawa                                 1.006          1.167         41       1.135      3.308
Bezmiechowa Dolna                          -            3.798         89       1.637      5.435
Bezmiechowa Górna                          -            3.363         35       1.019      4.382
Dziurdziów                                  -           2.705         41       1.275      3.980
Glinne                                     -            5.613         44       1.377      6.990
Hoczew                                    166              -           -         -         166
Huzele                                      -           4.960         75       1.650      6.610
Jankowce                                   -            5.950        115       2.541      8.491
Lesko                                       -          16.625        382       6.753     23.378
  czki                                   7.176            46        1.424      8.600        -


                                                                                           56
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


 ukawica                                   -           2.772        54         937        3.709
Manasterzec                              7.845           85       2.221      10.066         -
Posada Leska                              190          16.867      115      5.009,4     12.000,4
Wola Posto owa                             -           4.073        19         635        4.708
Posto ów                                  279          3.694        39      1.405,5     5.378,5
 rednia Wie                              2.871         7.912       184        5.669      16.452
Weremie                                                2.012        27         687        2.699
Razem                                  10.997,0       95.720,0   1517,0     3.6546,6   14.3263,4
 ród o: dane Urz du Miasta i Gminy w Lesku

Dostawc gazu ziemnego jest Karpacka Spó ka Gazownictwa sp. z o.o. w Tarnowie,
Oddzia Zak ad Gazowniczy w Ja le.
Wewn trzn instalacj gazow w Gminie Lesko ma 947 gospodarstw.
Tabela 28 Liczba gospodarstw z wewn trzn instalacj gazow

   Lp.                      Miejscowo                             Liczba gospodarstw
    1.      Bachlawa                                                       21
    2.      Bezmiechowa Dolna                                              78
    3.      Bezmiechowa Górna                                              28
    4.      Dziurdziów                                                     27
    5.      Glinne                                                         27
    6.      Hoczew                                                         66
    7.      Huzele                                                         50
    8.      Jankowce                                                       64
    9.      Lesko                                                         360
    10.      ukawica                                                       33
    11.     Manasterzec                                                    32
    12.     Posto ów                                                       21
    13.      rednia Wie                                                    97
    14.       czki                                                         35
    15.     Weremie                                                        8
                                                  RAZEM                   947
 ród o: dane Urz du Miasta i Gminy w Lesku


2.11 Gospodarka

2.11.1 Rolnictwo
Rolnictwo województwa podkarpackiego charakteryzuje si nadmiarem si y roboczej
oraz niedostosowaniem zasobów pracy do struktury produkcji rolnej. Utrzymuj ca si
  aba koniunktura w rolnictwie, a tak e trudne warunki ekonomiczne produkcji odbija-
   si niekorzystnie na poziomie rolnictwa.
Otaczaj ce miasto Lesko obszary wiejskie nie dysponuj dobrymi warunkami natu-
ralnymi dla rozwoju rolnictwa. Nie ma tutaj dobrych gleb (wi kszo w IV i V klasie
bonitacyjnej), a warunki wodne i klimatyczne nie stwarzaj szans na efektywne go-
spodarowanie.
Struktura obszarowa gospodarstw ( rednio 3,75ha), niekorzystne ukszta towanie te-
renu oraz krótki okres wegetacji sprawiaj , e rolnictwo nie mo e stanowi dla lud-
no ci Gminy odpowiedniego ród a utrzymania. Dominuj gospodarstwa o produkcji
wielokierunkowej.
Dochodowo gospodarstw w zdecydowanej wi kszo ci jest niedostateczna, s one
nie doinwestowane i dysponuj zamortyzowanym maj tkiem produkcyjnym.



                                                                                          57
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Na 100 ha u ytków rolnych przypada ponad 100 osób ludno ci rolniczej (ponad dwu-
krotnie wi cej ni w kraju).
Wykres 17 Struktura gospodarstw rolnych wg powierzchni u ytków (2002)


                          1%
                         1%
             17%                            21%
                                                                  do 1 ha
                                                                  1-5 ha
                                                                  5-10 ha
                                                                  10-15 ha
                                                                  15 ha i wi cej
                              60%




 ród o danych: GUS 2002


Wykres 18 Struktura gospodarstw rolnych wg prowadzenia dzia alno ci gospodarczej (2002)




                34%



                                                                52%

                    7%
                              7%


               prowadz ce wy cznie dzia alno      rolnicz
               prowadz ce wy cznie dzia alno      pozarolnicz
               prowadz ce dzia alno    rolnicz i pozarolnicz
               nieprowadz ce dzia alno ci rolniczej i pozarolniczej

 ród o danych: GUS 2002

Zgodnie z danymi z Powszechnego Spisu Rolnego GUS z 2002 roku 736 gospo-
darstw rolnych prowadzi wy cznie dzia alno rolnicz , co stanowi szacunkowo 52%
ogó u gospodarstw rolnych. Du y odsetek stanowi gospodarstwa nieprowadz ce
dzia alno ci rolniczej i pozarolniczej, natomiast gospodarstwa, które cz dzia alno
rolnicz i pozarolnicz jest tylko 7% ogó u.

2.11.2 Pozarolnicza dzia alno                 gospodarcza
Na ca okszta t dzia alno ci gospodarczej prowadzonej w województwie podkarpac-
kim ma wp yw poziom koniunktury gospodarczej tworz cych go jednostek samorz du
terytorialnego. Rozwój ten uzale niony jest od kondycji trzech sfer dzia alno ci ludz-
kiej,
a mianowicie: rolnictwa, przemys u i us ug. Przedsi biorstwa dzia aj ce na danym
terenie, stadium ich rozwoju, zdolno ci do tworzenia miejsc pracy, struktura bran i


                                                                                          58
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



poziom ich konkurencyjno ci na rynku wewn trznym (gminy, powiatu) i rynkach ze-
wn trznych (regionalnym, krajowym, europejskim, wiatowym) maj zasadniczy
wp yw na stan gospodarki danego regionu.
Jedn z zasadniczych ga zi w skali ca ej gospodarki s ma e i rednie przedsi bior-
stwa. Od ich dzia ania zale na jest w du ej mierze kondycja rynku pracy zarówno
w skali krajowej, jak i lokalnej. Bardzo cz sto przedsi biorstwa te stanowi o sile
rozwoju ekonomicznego gminy oraz powiatu i s cz sto jednym z najwa niejszych
 róde utrzymania mieszka ców.
Na terenie Miasta i Gminy Lesko brak jest wi kszych zak adów przemys owych. Jed-
nak e w obr bie Miasta i Gminy maj sw siedzib przedsi biorstwa o zasi gu wo-
jewódzkim i krajowym o zró nicowanym charakterze. Do najwa niejszych z nich na-
le :
          Zak ady Drzewne w ukawicy,
          „TALENS” Sp. z o. o. w Lesku,
          „Po onina” Sp. z o. o. w Lesku,
          Przedsi biorstwo Budowlane „Orlef”
          „Darjan” w Hoczwi.
Liczba podmiotów gospodarczych w Gminie Lesko wykazuje tendencj wzrostow .
Poni sza tabela przedstawia podmioty gospodarcze zarejestrowane w systemie
REGON w okresie obejmuj cym lata 2002 - 2006.
Tabela 29 Podmioty gospodarcze zarejestrowane w systemie REGON

   Rok         Liczba zarejestrowanych podmiotów       Sektor publiczny   Sektor prywatny
   2002                          1.083                           47            1.036
   2003                          1.116                           51            1.065
   2004                          1.097                           56            1.041
   2005                          1.114                           60            1.054
   2006                          1.114                           61            1.053
 ród o: www.stat.gov.pl

Dane powy sze wskazuj , e w analizowanym przedziale czasowym liczba podmio-
tów gospodarczych dzia aj cych na terenie Gminy Lesko ulega a nieznacznym wa-
haniom. Dynamik liczby podmiotów gospodarczych przedstawia poni szy wykres.




                                                                                       59
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Wykres 19 Dynamika liczby podmiotów gospodarczych




 ród o danych: Urz d Miasta i Gminy Lesko

Wed ug danych Urz du Miasta i Gminy na dzie 31 marca 2007 roku na terenie
Gminy funkcjonowa o zgodnie z ewidencj dzia alno ci gospodarczej przez Burmi-
strza Miasta i Gminy Lesko 568 podmiotów, które zatrudnia y wg szacunków 1814
pracowników. Nie wykazano tu podmiotów dzia aj cych na terenie Gminy Lesko, a
zarejestrowanych w innych gminach.
Poni ej zamieszczony wykres przedstawia struktur podmiotów gospodarczych zare-
jestrowanych w Gminie miejsko - wiejskiej Lesko wed ug wybranych sekcji w 2005
roku.
W strukturze tej najwi cej osób fizycznych prowadzi dzia alno gospodarcz w sek-
cji handel i naprawy. W sposób równomierny rozwija si przemys , budownictwo,
transport, gospodarka magazynowa i czno i w ma ym zakresie po rednictwo fi-
nansowe.
Wykres 20 Podmioty Gospodarki Narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON w powiecie leskim we-
           ug wybranych sekcji w 2005 roku




 ród o: opracowanie w asne na podstawie danych US w Rzeszowie



                                                                                           60
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Struktura organizacyjna przedsi biorstw w Gminie Lesko wskazuje jednoznacznie na
jednoosobowe podmioty gospodarcze, jako dominuj ce w sektorze. Podmioty te sta-
nowi ponad 78% wszystkich jednostek gospodarczych dzia aj cych na terenie Gmi-
ny.
Na terenie Miasta i Gminy Lesko dzia a te 43 spó ki handlowe, w tym 7 z udzia em
kapita u zagranicznego, 72 spó ki cywilne, 6 spó dzielni oraz 44 fundacje, stowarzy-
szenia i organizacje spo eczne.
W Gminie dominuj firmy z sektora prywatnego stanowi ce blisko 95% wszystkich
podmiotów. Struktura podmiotów wyra nie wskazuje na kierunek zmian na lokalnym
rynku pracy w stron odchodzenia od etatowego zatrudniania pracowników w stron
samozatrudnienia.

2.11.3 Banki
Na terenie Miasta i Gminy Lesko dzia aj oddzia y nast puj cych banków:
      Bank Gospodarki ywno ciowej S.A. Oddzia w Sanoku, Filia nr 1 w Lesku,
      Bank Polska Kasa Opieki S.A. I Oddzia w Sanoku, Filia w Lesku,
      Powszechna Kasa Oszcz dno ci Bank Polski S.A. Oddzia Centrum Sanok,
      Oddzia Lesko,
      Podkarpacki Bank Spó dzielczy w Sanoku, Punkt Kasowy w Lesku.

2.12 G ówni uczestnicy lokalni istotni z punktu widzenia lokalnego programu
    rozwoju

2.12.1 W adze gminne

                                      Rada Miejska w Lesku
                                       kadencja 2006 – 2010
        Tabisz Stanis aw                  - Przewodnicz cy Rady Miejskiej
        Kapa ka Krzysztof                 - Wiceprzewodnicz cy Rady Miejskiej
        Baran Aniceta                     - radny
        Barzycki Zbigniew                 - radny
        Doli ski Stanis aw                - radny
        Haftek Piotr                      - radny
        Klaczak Edward                    - radny
        Krzywowi za Wojciech              - radny
        Otta Lucyna                       - radna
           kalska Maria                   - radna
        Rad owski Janusz                  - radny
        Sopata Kazimierz                  - radny
        Starakiewicz Pawe                 - radny
            tor W adys aw                 - radny
        Winiarczyk Andrzej                - radny



Burmistrzem Miasta i Gminy Lesko jest Pani Barbara Jankiewicz.




                                                                                 61
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



2.12.2 Mo liwo ci bud etowe Gminy

Analiz sytuacji finansowej Gminy przeprowadzono na podstawie danych nt. wyko-
nania bud etów z lat 2002-2006.

Wykres 21 Dochody, wydatki i wynik bud etu Gminy (w tys. PLN)
 35 000

 30 000
 25 000

 20 000
 15 000

 10 000
   5 000
      0
  -5 000        2002                2003                2004                2005              2006

 -10 000

           DOCHODY OGÓ EM                     WYDATKI OGÓ EM                       NADWY KA/NIEDOBÓR

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych od UMiG Lesko


W ostatnich latach bud et Gminy by wzgl dnie zrównowa ony. Co prawda we
wszystkich (poza jednym) okresach wyst pi deficyt, jednak jego wysoko od roku
2003 nie przekracza 7,1% dochodów bud etu, a wi kszy niedobór powstaje w roku
2006 w zwi zku z realizacj ambitnego planu inwestycyjnego.
Dochody ogó em Miasta kszta tuj si w przedziale od blisko 15 mln PLN w 2002r.
do oko o 27 mln PLN w 2006r. i od czterech lat wykazuj tendencj wzrostow .
Podobnie wydatki najwy sze s w roku 2006 – realizacja na poziomie ponad 29 mln
PLN – najni sze za w 2004r. – ok. 16 mln PLN.

Wykres 22 Relacja wyniku bud etu do dochodów ogó em w proc.

   10%

    5%
                                                         4,3%
    0%                                                                          -4,1%
                 2002                 2003               2004                    2005           2006
                                     -7,1%
    -5%
                                                                                               -11,5%
   -10%

   -15%

   -20%         -23,3%

   -25%

                                                Wynik bud etu/ dochody ogó em

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko




                                                                                                        62
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Dla okre lenia potencja u inwestycyjnego bud etu konieczne jest przeanalizowanie
kszta towania si wolnych rodków rozumianych jako nadwy ka dochodów ogó em
nad wydatkami bie cymi.
Wykres 23 Wysoko     wolnych              rodków i wydatków maj tkowych w latach 2002-2006
          w tys. PLN
   12 000

   10 000

    8 000

    6 000

    4 000

    2 000

       0
                  2002                 2003              2004          2005            2006

                         Wolne rodki                                     Inw estycje

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko

Wolne rodki kszta towa y si na poziomie 1,7 mln PLN do oko o 7,3 mln PLN rocz-
nie. Jest to wygenerowana kwota w bud ecie Gminy, któr w adze samorz dowe
mog y przeznaczy na realizacj planu inwestycyjnego i sp at zad enia.
Poza rokiem 2004 we wszystkich latach analizy wydatki inwestycyjne przekracza y
dost pne rodki w bud ecie Gminy st d posi kowano si finansowaniem zewn trz-
nym i wzros o zad enie Gminy.
Nale y zauwa     wzrastaj cy poziom wolnych rodków w bud ecie, co jest oznak
zwi kszaj cego si potencja u finansowego Gminy i stanowi o jej mo liwo ciach in-
westycyjnych.
Zad enie Gminy pozostaje na stabilnym poziomie. Równie obs uga d ugu jest
wzgl dnie sta a z roku na rok, co jest przejawem rozs dnego planowania sp aty za-
ci ganych kredytów.
Ogólnie rzecz bior c mo na zauwa                      zrównowa one podej cie do wykorzystania
 ugu w finansowaniu inwestycji.




                                                                                              63
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Wykres 24 Stan i obs uga zad               enia w poszczególnych latach w tys. PLN
   6 000

   5 000

   4 000

   3 000

   2 000

   1 000

         0
                    2002                   2003              2004                     2005               2006
             Zad     enie bud etu ogó em                      Sp ata zad   enia (kapita + odsetki w danym roku)

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko


Dla oceny sytuacji finansowej Gminy istotne jest okre lenie nie tylko wysoko ci wol-
nych rodków (która w tym wypadku jest zadowalaj ca), ale te wskazanie czy wolne
 rodki pokrywaj ca       obs ugi d ugu w danym roku, a wi c czy nie mamy do czy-
nienia z sytuacj zaci gania d ugu na sp at wcze niejszych zobowi za .
Zasadniczo wska nik wolne rodki/obs uga zad enia powinien w d ugim okresie
utrzymywa si na poziomie powy ej 1. Oznacza to, i ca    obs ugi d ugu mo e
by pokryta z dochodów bud etu w danym roku.
W przypadku Gminy Lesko wska nik nie spada poni ej tej warto ci w                                            adnym
z okresów.
Wykres 25 Wska nik wolne rodki / obs uga zad                  enia

   9,0                                                                                                      8,1
   8,0             7,2                     7,4
                                                                                       7,0
   7,0
   6,0
   5,0
   4,0
                                                              2,6
   3,0
   2,0
   1,0
   0,0
               2002                    2003                  2004                     2005                 2006

                                                   Wolne rodki / obs uga zad   enia

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko

Przeanalizowano równie kszta towanie si ustawowych wska ników limituj cych
stan i obs ug zad enia w relacji do dochodów. W przypadku pierwszego z nich
limit ustawowy to 60% za przy drugim 15%.




                                                                                                                  64
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



W obu przypadkach wielko ci przyjmowane przez wska niki s dalekie od ustawo-
wych limitów. Tak jak to zosta o wcze niej zaznaczone relacja stanu zad enia do
dochodów ogó em nieprzerwanie od kilku lat pozostaje na stabilnym poziomie.
Wykres 26 Ustawowe wska niki stanu i obs ugi zad                        enia do dochodów

   35%                                     31,0%

   30%          26,9%                                              26,5%
                                                                                        25,3%
   25%
                                                                                                                     21,0%

   20%

   15%

   10%
                                                                   4,5%
                                                                                            3,0%                      3,4%
    5%           1,7%                       1,8%

    0%
                 2002                        2003                  2004                2005                           2006
                    Stan Zad         enia / Dochody                              Obs uga zad         enia/ Dochody



 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko


Zbiorcze dane na podstawie których przygotowano niniejsz                                           analiz         znajduj     si
w tabeli.
Tabela 30 Dane finansowe bud etu Gminy Lesko w tys. PLN
                                              Wykonanie       Wykonanie     Wykonanie         Wykonanie             Wykonanie
           Wyszczególnienie
                                                 2002            2003         2004              2005                  2006
DOCHODY OGÓ EM                                 14 643,813      15 417,944    16 643,125        20 968,360            26 356,366
Dochody w asne w tym:                           5 481,465       5 566,760     6 756,677         7 005,457             7 782,993
Udzia w podatku dochodowym od osób              1 505,586       1 581,331     2 119,099         2 355,728             2 739,943
fizycznych
Dochody z maj tku                                 880,677         875,291      1 119,529              882,870          1 401,550
Podatek od nieruchomo ci                        1 805,189       1 907,009      1 947,592            2 148,380          2 385,000
Subwencje                                       7 358,258       7 861,555      7 614,141            7 585,661          7 791,214
Dotacje na zadania powierzone i zle-            1 804,090       1 989,629      2 272,307            6 377,242         10 782,159
cone ustawami (bez funduszy z UE)
WYDATKI OGÓ EM                                 18 053,226      16 519,271     15 927,663           21 827,581         29 389,821
Wydatki bie ce                                 12 846,736      13 347,821     14 672,618           16 574,864         19 023,729
Wydatki maj tkowe                               5 206,490       3 171,450      1 255,045            5 252,717         10 366,092
NADWY KA/NIEDOBÓR                              -3 409,413      -1 101,327        715,462             -859,221         -3 033,455
Zad enie bud etu ogó em                         3 935,500       4 776,420      4 414,460            5 314,562          5 530,177
Sp ata zad enia (kapita + odsetki w               248,500         281,214        744,403              631,706            906,455
danym roku)
Wynik bud etu/ dochody ogó em                        -23,3%         -7,1%            4,3%               -4,1%            -11,5%
                 Rok                               2002          2003         2004                  2005              2006
Wolne rodki                                           1 797         2 070         1 971                 4 393             7 333
Inwestycje                                            5 206         3 171         1 255                 5 253            10 366
                  Rok                              2002          2003         2004                  2005              2006
Stan Zad   enia / Dochody                            26,9%         31,0%         26,5%                 25,3%             21,0%
                 Rok                               2002          2003         2004                  2005              2006
Obs uga zad   enia/ Dochody                           1,7%          1,8%             4,5%                  3,0%              3,4%
                 Rok                               2002          2003         2004                  2005              2006
Wolne rodki / obs uga zad     enia                      7,2           7,4             2,6                   7,0               8,1
 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko



                                                                                                                              65
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Prognoza sytuacji finansowej bud etu Gminy Lesko
Analiz prognozowanej sytuacji dokonano w oparciu o najbardziej aktualn Prognoz
 ugu publicznego na lata 2006–2017. Zgodnie z t prognoz dochody bud etowe
      w d ugim okresie wzrasta . Z poziomu 27 mln PLN dochody maj wzrosn do
oko o 33 mln PLN w roku 2017.

Wykres 27 Prognoza dochodów ogó em w PLN i ich nominalnych zmian w proc.
 35 000 000                                                                                                          35%

 30 000 000                                                                                                          30%

                                                                                                                     25%
 25 000 000
                                                                                                                     20%
 20 000 000
                                                                                                                     15%
 15 000 000
                                                                                                                     10%
 10 000 000
                                                                                                                     5%

  5 000 000                                                                                                          0%

          0                                                                                                          -5%
                  2006    2007    2008    2009    2010     2011    2012    2013      2014    2015    2016    2017

                                  Dochody ogó em                                    zmiana
 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko


Wydatki bud etowe wzrasta b     w nieco wolniej co ma skutkowa stopniowym
ograniczaniem ujemnego wyniku bud etu i w dalszej perspektywie generowaniem
nadwy ki bud etowej.

Wykres 28 Prognoza wyniku bud etu Gminy Lesko w latach 2006-2015 w PLN

                   2006    2007    2008    2009     2010    2011    2012     2013     2014    2015    2016    2017
   2 000 000

   1 500 000

   1 000 000

     500 000

              0

    -500 000

   -1 000 000

   -1 500 000

   -2 000 000

                                                             nadw y ka/deficyt

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko


Prognoza podaje równie wielko                      projektowanego zad             enia Gminy oraz ustawo-
we wska niki stanu i obs ugi zad                  enia.



                                                                                                               66
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Wykres poni ej wskazuje relacj                     cznej kwoty d ugu do dochodów ogó em (%), dla
której ustawowy limit to 60%.
Wykres 29 Relacja         cznej kwoty d ugu do dochodów ogó em (%)

   36%

                          26,8%
                  25,3%
   27%
                                   20,9%
         19,7%
   18%                                     15,2%
                                                    10,5%
    9%                                                       5,6%
                                                                     3,4% 2,3%
                                                                               1,7% 0,8%
                                                                                         0,0%
    0%
           2006    2007     2008    2009    2010     2011    2012     2013     2014    2015     2016    2017

                                     Relacja cznej kw oty d ugu do dochodów ogó em (%)

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko


Ograniczenie ustawowe dla kolejnego wska nika (relacja cznej kwoty przypadaj -
cych do sp aty rat kredytów i po yczek wraz z przypadaj cymi odsetkami oraz wykup
obligacji wraz z odsetkami do dochodów ogó em) to 15%.

Wykres 30 Relacja cznej kwoty przypadaj cych do sp aty rat kredytów i po yczek wraz
           z przypadaj cymi odsetkami oraz wykup obligacji wraz z odsetkami do dochodów
           ogó em (%)

   7%             6,6%
                          6,0% 6,0%
   6%                                      4,9% 5,1%


   4%
         3,4%
                                                            2,3%
   2%                                                                1,2%             0,9% 0,8%
                                                                             0,7%
                                                                                                       0,0%
   0%
         2006     2007     2008    2009     2010     2011    2012     2013    2014     2015     2016    2017

         Relacja cznej kw oty przypadaj cych do sp aty rat kredytów i po yczek w raz z przypadaj cymi odsetkami
         oraz w ykup obligacji w raz z odsetkami do dochodów ogó em (%)

 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych UMiG Lesko


Oba wska niki wskazuj na utrzymywanie si d ugu w granicach nie zagra aj cych
bie cemu funkcjonowaniu Gminy.




                                                                                                                  67
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Podsumowanie
Nale y podkre li dobr sytuacj finansow Gminy, co przejawia si we wzgl dnie
zrównowa onym bud ecie w ostatnich latach, wysokim poziomie wolnych rodków
i stosunkowo niewielkim, a do tego stosunkowo stabilnym poziomie zad enia.
Przedstawiona prognoza finansowa wskazuje równie na dobr przewidywan sytu-
acj finansów gminnych w najbli szych latach.


2.12.3 Stowarzyszenia, fundacje, inne organizacje pozarz dowe.
Na terenie Gminy Lesko dzia aj nast puj ce stowarzyszenia i organizacje pozarz -
dowe:
Tabela 31 Wykaz organizacji pozarz dowych dzia aj cych na terenie Gminy Lesko
L.p.   Nazwa organizacji                    Adres organizacji          Zakres dzia ania
       Stowarzyszenie Rodziców Dzieci                                  Pomoc dzieciom
 1.                                         Huzele, 38-600 Lesko
       Specjalnej Troski                                               niepe nosprawnym
       Bieszczadzka Fundacja Partnerstwo    38 - 600 Lesko
 2.                                                                    rozwój
       dla rodowiska                        Pl. Konstytucji 3 - Maja 7
       Stowarzyszenie Na Rzecz Integracji                              Pomoc dzieciom
                                            ul. Smolki 4
 3.    Osób Niepe nosprawnych Umys owo                                 niepe nosprawnym
                                            38 - 600 Lesko
       „Partner”                                                       umys owo
       Forum Edukacji Europejskiej i        ul. Mickiewicza 17         Edukacja, wspó pra-
 4.
       Wspó pracy „European House”          38 - 600 Lesko             ca, integracja
       Polski Zwi zek Niewidomych – ko o    ul. Parkowa 1
 5.                                                                    Pomoc niewidomym
       powiatowe                            38 – 600 Lesko
       Towarzystwo Mi ników Leska i         ul. Pi sudskiego 1         Sprawy Leska - kul-
 6.
       Okolic                               38 - 600 Lesko             tura, turystyka i inne
                                            38-300 Lesko ul. Smolki
 7.    Stowarzyszenie CHI DO SHISEI KAI                                Sporty walki
                                            12/11
       Stowarzyszenie Aeroklub Politechniki Bezmiechowa Góra 111
 8.                                                                    Lotnictwo
       Rzeszowskiej                         38 - 600 Lesko
       Stowarzyszenie Lesko „Bezpieczna     ul. Parkowa 1              Bezpiecze stwo w
 9.
       Gmina”                               38-600 Lesko               mie cie
       Stowarzyszenie Kobiet Bieszczadz-
 10.                                        ul Rynek 8, Lesko          Pomoc kobietom
       kich „Nasza szansa”
       Niezale ny Harcerski Szczep Leski    ul. Ko ciuszki 2a          Rozwój dzieci i m o-
 11.
       im. Szarych Szeregów                 38 - 600 Lesko             dzie y
                                            ul. Smolki 2
 12. Aeroklub Bieszczadzki                                             Sporty lotnicze
                                            38-600 Lesko
       Polskie Towarzystwo Turystyczno -    ul. Berka Joselewicza 16   Turystyka, krajo-
 13.
       Krajoznawcze                         38-600 Lesko               znawstwo
       Stowarzyszenie Bieszczadzkie Forum 38 - 600 Lesko
 14.                                                                   Edukacja i integracja
       Europejskie                           Ul. Mickiewicza 17
       Stowarzyszenie Miast Bli niaczych    ul. Basztowa 3             Wspó praca mi dzy-
 15.
       Lesko - Devizes                      38-600 Lesko               narodowa
 16. Bieszczadzkie Stowarzyszenie Ekotu- ul. W. Pola 1                 Zrównowa ony roz-
       rystyczne „Baszta”                   38 - 600Lesko              wój
       Stowarzyszenia na Rzecz Budowy       ul. Pi sudskiego 5         Budowa hali sporto-
 17.
       Hali Sportowej przy LO Lesko         38-600 Lesko               wej
       Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom       ul. Parkowa 1              Pomoc dzieciom
 18.
       Bieszczadzkim                        38-600 Lesko               biednym
       Towarzystwo Pami ci ydów Galicyj- ul. Berka Joselewicza 16      Dziedzictwo kulturo-
 19.
       skich                                38-600 Lesko               we
       Stowarzyszenie na Rzecz Szpitala w   ul. Kazimierza W. 4
 20.                                                                   Pomoc dla szpitala
       Lesku                                38-600 Lesko
       Bieszczadzkie Towarzystwo Inicjatyw ul. Unii Brzeskiej 11/6
 21.                                                                   Rozwój spo eczny
       Spo ecznych i Obywatelskich          38-600 Lesko


                                                                                           68
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


        Stowarzyszenie na Rzecz Reaktywo-
                                                      Bezmiechowa G.             Lotnictwo, szybow-
 22.    wania i Rozwoju Szko y Szybowcowej
                                                      38-600 Lesko               nictwo
        w Bezmiechowej
        Stowarzyszenie Agroturystyczne                ul. Pu askiego 1
 23.                                                                             Agroturystyka
        GGG „Bieszczady”                              38-600 Lesko
        Stowarzyszenie Animatorów Kultury             ul. Smolki 7/7438-600
 24.                                                                             Kultura
        „Takt”                                        Lesko
                                                      ul. Pi sudskiego 29
 25.    Stowarzyszenie Przyjazna szko a                                          Rozwój
                                                      38 - 600 Lesko
        Bieszczadzkie Spo eczne Towarzy-              ul. Pieski wiat 138-600    Opieka nad zwierz -
 26.
        stwo Opieki Nad Zwierz tami                   Lesko                      tami
        Stowarzyszenie Profilaktyczno-                Posto ów                   Pomoc osobom po
 27.
        Rehabilitacyjne Amazonek                      38-600 Lesko               operacji
                                                      ul. Fredry 1               Wspó praca mi dzy-
 28.    Towarzystwo Przyja ni Polska - USA
                                                      38-600 Lesko               narodowa
                                                      ul. Jana Paw a II
 29.    LKS „Sanovia” Lesko                                                      Sport
                                                      38-600 Lesko
        Powiatowy Szkolny Zwi zek Sporto-             Kontakt - ZSD Lesko
 30.                                                                             Sport
        wy                                            Ul. Pi sudskiego 29
        Powiatowe Zrzeszenie Ludowe Ze-               Ul. Ossoli skich 2
 31.                                                                             Sport
        spo y Sportowe                                38 - 600 Lesko
                                                      Jankowce
 32.    LUKS „Bieszczady” Jankowce                                               Sport
                                                      38 - 600 Lesko
                                                      Bezmiechowa
 33.    LKS „Lotniarz” Bezmiechowa                                               Sport
                                                      38-600 Lesko
                                                        rednia Wie
 34.    LUKS „Pionier” rednia Wie                                                Sport
                                                      38 - 604 Hoczew
 35.    LUKS „Grodzisko” Hoczew                       38 - 604 Hoczew            Sport
                                                      38 – 600 Lesko
 36.    Leskie Towarzystwo Tenisowe                                              Sport
                                                      ul. Rynek 11
                                                      ul. Mickiewicza 7
 37.    UMKS „San” Lesko                                                         Sport
                                                      38-600 Lesko
                                                      ul. Jana Paw a II 1838-
 38.    UKS „Bieszczadzkie Wilki”                                                Sport
                                                      600 Lesko
 39.    UKS „Victoria”                                ul. Smolki 238-600 Lesko   Sport
                                                      Huzele
 40.    OSP Huzele                                                               Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
                                                      Dzuirdziów
 41.    OSP Dziurdziów                                                           Po arnictwo
                                                      38 - 604 Hoczew
                                                      Manasterzec
 42.    OSP Manasterzec                                                          Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
                                                      Weremie
 43.    OSP Weremie                                                              Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
                                                       ukawica
 44.    OSP ukawica                                                              Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
                                                      Jankowce
 45.    OSP Jankowce                                                             Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
                                                      Glinne
 46.    OSP Glinne                                                               Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
                                                      Bezmiechowa Dolna
 47.    OSP Bezmiechowa Dolna                                                    Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
 48.    OSP Hoczew                                    38 - 604 Hoczew            Po arnictwo
                                                        rednia Wie
 49.    OSP rednia Wie                                                           Po arnictwo
                                                      38-600 Lesko
 ród o: dane z Urz du Miasta i Gminy Lesko




                                                                                                      69
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



2.12.4 Organizacje pracodawców i pracobiorców
Na terenie Gminy Lesko funkcjonuje Cech Rzemios Ró nych. Ponadto nie ma
zorganizowanych organizacji pracodawców i pracobiorców.
2.13 Podstawowe informacje adresowe, telefony, e-maile, kontakty

                                Burmistrz Miasta i Gminy Lesko
                                     Barbara Jankiewicz
                                       tel: (13) 469 6615
                                      fax: (13) 469 69 61
                                   e-mail burmistrz@lesko.pl

                                Z-ca Burmistrza Miasta i Gminy
                                          Barbara Krasulak
                                          tel: (13) 469 80 01
                                         fax: (13) 469 64 58
                                       e-mail gmina@lesko.pl

                                Skarbnik Miasta i Gminy Lesko
                                       Ma gorzata Kormosz
                                          tel: (13) 469 80 01
                                         fax: (13) 469 64 58
                                      e-mail skarbnik@lesko.pl




                                                                    70
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




Podstawowe informacje adresowe:

        Adres:
        Urz d Miasta i Gminy Lesko
        ul. Parkowa 1
        38-600 Lesko
        woj. podkarpackie
        Numery telefonów:

        tel. (13) 469 80 01
        fax. (13) 469 64 58
        Godziny urz dowania
        od poniedzia ku do pi tku 730 – 1530
        Strony internetowe
        www.lesko.pl
 ród o: dane zamieszczone na stronie internetowej Miasta i Gminy Lesko, BIP




                                                                              71
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



3    OCENA POZIOMU ZASPOKOJENIA POTRZEB MIESZKA CÓW

3.1 Struktura i kryteria ocen zaspokojenia potrzeb mieszka ców
Poni ej znajduje si lista uniwersalnych potrzeb spo ecznych, przyj tych w pracach
diagnostycznych i projektowych strategii. Na stopie zaspokojenia wszystkich tych
potrzeb wp ywa mog w adze Gminy, podmioty instytucjonalne i ogó mieszka ców
wspó dzia aj cych w realizacji strategii.
Przyj ta systematyka potrzeb wraz z cechami, które je charakteryzuj lub zakresem,
którego dotycz , zawiera:
               Zabezpieczenie materialne:
                    - poziom dochodów,
                    - struktura dochodów,
                    - mo liwo zachowania, odtwarzania i powi kszania dochodów.
               Wy ywienie:
                    - jako wody pitnej,
                    - skala ewentualnego niedo ywienia,
                    - jako produktów ywno ciowych,
                    - dost pno produktów ywno ciowych,
                    - dost p do zbiorowych form ywienia,
                    - kultura i racjonalno  ywienia,
                    - dost p do szybkich, dobrych i wzgl dnie tanich form ywienia,
                    - kultura i racjonalno  ywienia.
               Schronienie:
                    - mo liwo samodzielnego zamieszkiwania,
                    - wielko i standard mieszka ,
                    - typ zabudowy,
                    - skala ewentualnej bezdomno ci.
               Bezpiecze stwo:
                    - zagro enia przest pczo ci ,
                    - zagro enia spokoju spo ecznego,
                    - zagro enia zwi zane z komunikacj ,
                    - zagro enia zdarzeniami losowymi.
               Zdrowie i ycie:
                    - przeci tna d ugo trwania ycia,
                    - umieralno niemowl t,
                    - udzia niepe nosprawnych,
                    - zachorowalno , w tym na choroby przewlek e, choroby
                        cywilizacyjne,
                    - dzietno rodzin,
                    - dost p do otwartego i zamkni tego lecznictwa,
                    - zagro enia zdrowia i       ycia wynikaj ce z zachowa
                        patologicznych,
                    - styl ycia.
               Opieka:
                    - nad dzie mi,
                    - nad osobami niepe nosprawnymi,


                                                                               72
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                     - nad osobami w podesz ym wieku,
                     - nad osobami niedostosowanymi spo ecznie.
               Rozwój ludzi:
                     - d ugo kszta cenia szkolnego,
                     - jako kszta cenia,
                     - poziom wykszta cenia mieszka ców,
                     - czas po wi cony rozwojowi fizycznemu,
                     - poziom rozwoju fizycznego,
                     - czas na rozwój emocjonalny i duchowy.
               Rekreacja, wygoda, przyjemno ci:
                     - ilo czasu wolnego,
                     - dost p do ró norodnych form rekreacji i wypoczynku,
                     - jako (poziom) rekreacji i wypoczynku.
               Kultura:
                     - poziom biernego uczestnictwa w kulturze,
                     - poziom uczestnictwa czynnego w kulturze,
                     - dost p do ró norodnej oferty kulturalnej.
               Kontakty spo eczne, wi grupowa:
                     - stopie integracji spo eczno ci lokalnych,
                     - stopie zorganizowania spo eczno ci lokalnych,
                     - tolerancyjno ,
                     - ofiarno ,
                     - lojalno grupowa.
               Kreacja otoczenia, poczucie u yteczno ci, uznanie, gratyfikacja,
               akceptacja:
                     - mo liwo ci      oddzia ywania     na    otoczenie materialne
                        i spo eczne,
                     - mo liwo ci aktywno ci zawodowej,
                     - mo liwo ci innej aktywno ci pozazawodowej,
                     - poziom uczestnictwa w aktywno ciach,
                     - mechanizmy gratyfikacji,
                     - poziom satysfakcji materialnej i innej.
               To samo z gmin , ad przestrzenny:
                     - orientacja w przestrzeni,
                     - identyfikacja z miastem,
                     - walory estetyczne i historyczne,
                     - poziom uczestnictwa w zarz dzaniu Gmin .
               Swoboda i atwo kontaktów przestrzennych:
                     - czas zu ywany na zrealizowanie kontaktu,
                     - koszt kontaktów,
                     - ró norodno , niezawodno i wygoda w nawi zywaniu
                            kontaktów.
               Warto ci moralne i potrzeby religijne




                                                                                73
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



3.2 Ocena poziomu zaspokojenia potrzeb mieszka ców

Uczestnicy konsultacji spo ecznej dokonali oceny poziomu zaspokojenia ka dej
z potrzeb mieszka ców, wype niaj c ankiet przygotowan na podstawie informacji
uzyskanych w czasie spotka warsztatowych. Ka dej z potrzeb przyznawano
w ankiecie punkty od 0 do 10 wed ug w asnej oceny, przy czym:
0 - oznacza brak zaspokojenia potrzeby,
10 - bardzo wysoki poziom zaspokojenia potrzeby.
Wynik oceny przedstawiony jest poni ej jako rednia liczba punktów, jak uzyska
poziom zaspokojenia ka dej z potrzeb (suma punktów dla ka dej z potrzeb
podzielona przez liczb odpowiedzi). Im wy szy wynik tym lepsze zaspokojenie
danej potrzeby i odwrotnie.

Tabela 32 Ocena poziomu zaspokojenia potrzeb
                                                                         Ocena poziomu
                                Potrzeba                              zaspokojenia potrzeby

         bezpiecze stwo                                                       6,66

         wy ywienie                                                           6,20
         warto ci moralne i potrzeby religijne                                6,15
         zdrowie i ycie                                                       5,85

         to samo       z gmin , ad przestrzenny                               5,51

         rozwój ludzi                                                         5,48

         opieka                                                               5,31

         schronienie                                                          4,79

         swoboda i atwo          kontaktów przestrzennych                     4,64

         kultura                                                              4,43
         kreacja otoczenia, poczucie u yteczno ci,
                                                                              4,38
         uznanie, akceptacja, gratyfikacja
         zabezpieczenie materialne                                            4,36

         kontakty spo eczne, wi          grupowa                              4,33

         rekreacja, wypoczynek, przyjemno ci                                  3,97
         ród o: Opracowanie w asne na podstawie badania ankietowego




                                                                                              74
                                                                                                                                                                                                             Ocena zaspokojenia potrzeby
                                                                                                                                                          be
                                                                                                                                                            zp
                                                                                                                                                              ie




                                                                                                                                                                                     0,00
                                                                                                                                                                                                   1,00
                                                                                                                                                                                                          2,00
                                                                                                                                                                                                                     3,00
                                                                                                                                                                                                                              4,00
                                                                                                                                                                                                                                           5,00
                                                                                                                                                                                                                                                  6,00
                                                                                                                                                                                                                                                         7,00
                                                                                                                                                                cz
                                                                                                                                                                  e
                                                                                                                                                                           st
                                                                                                                       w                                                     w
                                                                                                                        ar                                                       o
                                                                                                                             to
                                                                                                                                                               w




                                                                                                                                                                                            6,66
                                                                                                                                  ci
                                                                                                                                       m                        y
                                                                                                                                           or                        yw
                                                                                                                                             al                        ie
                                                                                                                                               ne                        ni
                                                                                                                                                      ip                    e
                                                                                                                                                        ot
                                                                                                                                                           rz




                                                                                                                                                                                            6,20
                                                                                                                                                             eb
                                                                                                                                                                y
                                                                                                                                                                      re
                                                                                                                   to                                                   li g
                                                                                                                                                                            ij n
                                                                                                                        sa                                                      e
                                                                                                                          m                                zd
                                                                                                                                  o




                                                                                                                                                                                            6,15
                                                                                                                                                             ro
                                                                                                                                        z                      w
                                                                                                                                                                ie
                                                                                                                                            gm                         i
                                                                                                                                                 in                        yc
                                                                                                                                                      ,                      ie
                                                                                                                                                          ad




                                                                                                                                                                                            5,85
                                                                                                                                                               pr
                                                                                                                                                                  ze
                                                                                                                                                                     st
                                                                                                                                                                       rz
                                                                                                                                                                         en
                                                                                                                                                                            ny




                                                                                                                                                                                            5,51
                                                                                                                                                                ro
                                                                                                                                                                  zw
                                                                                                                                                                    ój
                                                                                                                                                                           lu
                                                                                                                                                                             dz
                                                                                                                                                                               i
                                                                                                        sw




                                                                                                                                                                                            5,48
                                                                  kr                                      ob
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                                                                    ea                                      od
                                                                       c                                      a                                                        op
                                                                           ja                                      i                                                     ie
                                                                                ot                                      at                                                 ka
                                                                                  oc                                      w
                                                                                    ze                                        o



                                                                                                                                                                                            5,31
                                                                                      ni                                               ko                       sc
                                                                                         a,                                              nt                       hr
                                                                                            po                                             ak                          on
                                                                                              cz                                                 tó                      ie
                                                                                                uc                                                 w                       ni
                                                                                                                                                                             e




     ród o: Opracowanie w asne na podstawie badania ankietowego
                                                                                                   ie                                                     pr
                                                                                                        u                                                    ze
                                                                                                                                                                                            4,79
                                                                                                            yt                                                 st
                                                                                                                                                                                                                                                                Wykres 31 Ocena poziomu zaspokojenia potrzeb mieszka ców




                                                                                                               ec                                                   rz
                                                                                                                 zn                                                   en
                                                                                                                   o                                                    ny
                                                                                                                                                                          ch
                                                                                                                       ci
                                                                                                                         ,u
                                                                                                                           zn
                                                                                                                                                                                            4,64




                                                                                                                              an
                                                                                                                                 ie
                                                                                                                                   ,a
                                                                                                                                      kc                    ku
                                                                                                                                         ep                    ltu
                                                                                                                                            ta                    ra
                                                                                                                                               cj
                                                                                                                                                  a,
                                                                                                                                                                                            4,43




                                                                                                                                  za                 gr
                                                                                                                                                        at
                                                                                                                                    be                    yf
                                                                                                                                       zp                   ik
                                                                                                                                                               ac
                                                                                                                      ko                  ie                       ja
                                                                                                                         nt                 cz
                                                                                                                            ak                  en
                                                                                                                                                                                            4,38




                                                                                                                               ty                   ie
                                                                                                                                  sp                   m
                                                                                                                                     o                   at
                                                                                                                                                            er
                                                                                                                  re                   ec                      ia
                                                                                                                     kr                   zn                     ln
                                                                                                                        ea                   e,                     e
                                                                                                                          cj                     w
                                                                                                                             a,                    i
                                                                                                                                                                                            4,36




                                                                                                                                w
                                                                                                                                  yp                    gr
                                                                                                                                     oc                    up
                                                                                                                                        zy                    ow
                                                                                                                                           ne                     a
                                                                                                                                              k,
                                                                                                                                                  pr
                                                                                                                                                                                            4,33




                                                                                                                                                     zy
                                                                                                                                                       je
                                                                                                                                                          m
                                                                                                                                                             no
                                                                                                                                                                  ci
                                                                                                                                                                                            3,97




75
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



4    PROBLEMY GMINY

W trakcie pracy warsztatowej uczestnicy zidentyfikowali problemy w nast puj cych
zakresach:
-     zaspokojenia potrzeb mieszka ców,
-     infrastruktury i zasobów oraz gospodarki przestrzennej Gminy,
-     w sferze gospodarczej Gminy.
Problem, to nieakceptowana sytuacja odnosz ca si do podmiotu strategii,
uniemo liwiaj ca utrzymanie po danego stanu lub osi gni cie zamierzonych
celów/rezultatów. Problem, to tak e nieakceptowany skutek oddzia ywania
wewn trznych lub zewn trznych czynników rozwojowych.
Poni ej przedstawione s problemy okre lone w zespo ach roboczych dla ka dego
z trzech zakresów.

4.1 Problemy w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszka ców
Problemy zosta y okre lone odr bnie dla ka dej z 14 potrzeb przyj tych i opisanych
w punkcie 3.1 i przedstawiaj si nast puj co:
               Zabezpieczenie materialne:
                   wysoki poziom bezrobocia,
                   niski poziom p ac,
                   wzrastaj cy poziom ubóstwa,
                   znaczny udzia           dochodów    pochodz cych      z   tytu u   wiadcze
                   spo ecznych,
                   niskie dochody z produkcji rolniczej.
               Wy ywienie:
                   deficyty wody w niektórych miejscowo ciach Gminy, brak dost pu do
                   sieci wodoci gowej w niektórych miejscowo ciach Gminy,
                   nieznana jako        wody pitnej z uj   prywatnych,
                   ma a oferta produktów ywno ciowych pochodz cych bezpo rednio
                   z miejscowych gospodarstw rolnych,
                   wyst puj ce przypadki niedo ywienia w ród mieszka ców.
               Schronienie:
                   ograniczone   mo liwo ci  samodzielnego               zamieszkiwania     –
                   gospodarstwa domowe wielopokoleniowe,
                   rosn ce koszty eksploatacji mieszka ,
                   niewystarczaj cy    stan   uzbrojenia  budynków    mieszkalnych
                   w infrastruktur techniczn (gospodarka wodno- ciekowa),
                   ograniczony dost p do uzbrojonych terenów pod budownictwo
                   mieszkaniowe,



                                                                                           76
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                   brak mo liwo ci            udzielenia     schronienia     osobom    b     cym
                   w potrzebie,
                   brak   zasobów            gruntów       komunalnych       pod    budownictwo
                   mieszkaniowe.
               Bezpiecze stwo:
                   rosn ce zagro enia dla ruchu pieszych i zwi kszona wypadkowo
                   na drogach,
                   zagro enie chuliga stwem i wandalizmem,
                   wzrost zagro enia przest pczo ci        w sezonie                turystycznym
                   (zak ócenia bezpiecze stwa i porz dku publicznego),
                   narastaj ce zjawisko alkoholizmu i narkomanii szczególnie w ród
                   nieletnich,
                   zagro enia powodziowe na lokalnych                 ciekach      wodnych   przy
                   gwa townych opadach deszczu,
                   niewystarczaj ce zabezpieczenie w uj cia wody na cele ga nicze
                   i sanitarne,
                   nieznajomo        systemu ostrzegania przed zagro eniami.
               Zdrowie i ycie:
                   zagro enie narkomani i alkoholizmem - obni aj cy si wiek osób
                   si gaj cych po u ywki (alkohol, narkotyki [ci kie] i papierosy),
                   utrudniony dost p do lecznictwa specjalistycznego oraz opieki
                   stomatologicznej i rehabilitacji,
                   zaniedbania w zakresie stanu uz bienia dzieci,
                   wady postawy u dzieci i m odzie y,
                   niski poziom aktywno ci ruchowej,
                   wysoka liczba zgonów z powodu                    chorób    uk adu   kr    enia,
                   oddechowego i nowotworowych.
               Opieka:
                   niewystarczaj ca opieka nad osobami w podesz ym wieku,
                   niewystarczaj ca oferta zorganizowanych                 propozycji sp dzania
                   wolnego czasu dla dzieci i m odzie y,
                   niski stopie przystosowania miejsc publicznych do korzystania przez
                   osoby niepe nosprawne.
               Rozwój ludzi
                   utrudniony dost p do renomowanych szkó wy szych szczególnie
                   ze wzgl dów finansowych,
                   du y odp yw z Gminy osób posiadaj cych kwalifikacje w zawodach
                   deficytowych,
                   zbyt ma a ilo       czasu po wi cana na rozwój fizyczny i kulturalny,



                                                                                               77
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                   oferta edukacyjna (poziom               ponadgimnazjalny)    niedostosowana
                   do potrzeb rynku pracy.
               Rekreacja, wypoczynek, przyjemno ci:
                   niezagospodarowane obszary parkowe na terenie miasta,
                   niewystarczaj ca ilo     miejsc            przygotowanych     do    rekreacji,
                   aktywnego wypoczynku i sportu,
                   niewystarczaj ca sta a i kompleksowa oferta sp dzania wolnego
                   czasu,
                   s abo wykszta cone nawyki aktywnego sp dzania wolnego czasu.
               Kultura:
                   niski poziom biernego uczestnictwa w kulturze,
                   niewystarczaj ca oferta kulturalna (ograniczenia finansowe).
               Kontakty spo eczne, wi             grupowa:
                   obni aj cy si         poziom kultury osobistej w niektórych grupach
                   spo ecznych,
                   niewystarczaj cy poziom integracji spo eczno ci lokalnych,
                   s aby stopie     zorganizowania              mieszka ców      w    niektórych
                   miejscowo ciach Gminy.
               Kreacja otoczenia, poczucie u yteczno ci, uznanie, akceptacja,
               gratyfikacja:
                   zbyt ma a liczba osób zaanga owanych w prac spo eczn na rzecz
                    rodowisk lokalnych,
                   niedostateczna wspó praca instytucji publicznych z                  osobami
                   przejawiaj cymi inicjatyw na rzecz rodowisk lokalnych.
               To samo         z gmin , ad przestrzenny:
                   coraz ni sze poczucie patriotyzmu lokalnego,
                   niski poziom uczestnictwa w zarz dzaniu Gmin ,
                   s aba orientacja mieszka ców w zakresie walorów estetycznych,
                   historycznych i symbolicznych.
               Swoboda i atwo            kontaktów przestrzennych:
                   s aba dost pno         komunikacyjna znacznej cz      ci Gminy,
                   s aba dost pno                czno ci   telekomunikacyjnej   na    niektórych
                   obszarach Gminy,
                   bardzo ma y dost p do sieci szerokopasmowej (Internet) na terenie
                   ca ej Gminy.
               Warto ci moralne i potrzeby religijne:
                   nie zidentyfikowano problemów




                                                                                              78
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



4.2 Problemy w zakresie potencja u technicznego Gminy
Problemy w ramach potencja u technicznego zosta y okre lone dla ka dej z 4 grup
zasobów:
      - infrastruktura techniczna i gospodarka komunalna,
      - infrastruktura spo eczna,
      - gospodarka przestrzenna, ad przestrzenny,
      - komunikacja (transport, drogi).


Zosta y one przedstawione poni ej:
      Potencja techniczny:
           wysoki stopie wyeksploatowania budynków komunalnych,
           niedostosowanie wszystkich budynków komunalnych i prywatnych (w tym
           spó dzielczych) do obowi zuj cych norm cieplnych,
           niedostosowanie konstrukcji dachowych do lokalnych warunków klimatycz-
           nych – 60%,
           brak w      ciwego ogrzewania cz           ci budynków u yteczno ci publicznej,
           z y stan techniczny istniej cych obiektów sportowych i rekreacyjnych (sta-
           dion, boiska sportowe, basen),
           ma a ilo   i niski standard obiektów rekreacyjno-sportowych (m.in. sale
           gimnastyczne),
           niski standard obiektów kultury,
           z y stan techniczny sakralnych i pozosta ych obiektów zabytkowych,
           zdegradowane obszary miasta (stara cz                 miasta i osiedla domów wielo-
           rodzinnych),
           brak domów przedpogrzebowych na terenie so ectw,
           niezagospodarowane budynki komunalne,
           brak zdolno ci technicznej istniej cych uj            wody do zwi kszenia pozyski-
           wania wody pitnej,
           awaryjno       sieci wodoci gowej w cz         ci miasta,
           s abo rozwini ta sie wodoci gowa w terenach wiejskich,
           brak sytemu kanalizacji na terenie cz           ci so ectw,
           niepe ne skanalizowanie miasta (kanalizacja sanitarna i deszczowa),
           z y stan techniczny dróg na terenie Gminy (powiatowych i gminnych),
           brak obwodnicy Leska,
           brak chodników wzd             ci gów komunikacyjnych w cz      ci Gminy,
           brak cie ek rowerowych wzd                 ci gów komunikacyjnych na terenie ca ej
           Gminy,



                                                                                             79
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



           brak o wietlenia ulicznego w cz              ci zabudowanych terenów wiejskich,
           niewystarczaj ce o wietlenie uliczne w niektórych cz                ciach miasta i gmi-
           ny,
           brak chronionych przej           dla pieszych,
           niewystarczaj ca sie telekomunikacyjna i pokrycie zasi giem sieci komór-
           kowych na terenach wiejskich,
           niewystarczaj cy dost p do sieci szerokopasmowej,
           niewydolna sie energetyczna - spadki napi                 w sieci energetycznej,
           niedobór miejsc parkingowych w Gminie,
           brak zabezpiecze przeciwpowodziowych,
           brak miejsc czerpania wody do celów p.po . w cz                ci miejscowo ci,
           brak sygnalizacji wietlnej na drodze krajowej w miejscach o du ym nat -
            eniu ruchu,
           wyeksploatowane systemy melioracyjne,
           niewystarczaj ca dba              w        cicieli o stan dro no ci przepustów przy dro-
           gach,
           przestarza y system uzdatniania wody pitnej,
           nieuporz dkowany system utrzymania cmentarzy,
           niewystarczaj ca ilo          zorganizowanych miejsc do selektywnego zbierania
           odpadów,
           brak perspektywicznej koncepcji zagospodarowania odpadów komunal-
           nych,
           ograniczone mo liwo ci prowadzenia gospodarki przestrzennej (brak do-
           kumentów planistycznych),
           malej ca powierzchnia uzbrojonych terenów inwestycyjnych (inwestycje
           przemys owe i mieszkalnictwo wielorodzinne),
           niewystarczaj ca powierzchnia uzbrojonych terenów pod budownictwo jed-
           norodzinne.




                                                                                                80
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



4.3 Problemy w zakresie rodowiska przyrodniczego Gminy

      Zasoby naturalne:
             brak ma ej infrastruktury umo liwiaj cej wykorzystanie walorów rekreacyj-
             nych Sanu i Hoczewki,
             ograniczona dost pno              i niew    ciwe zabezpieczenie miejsc atrakcyj-
             nych przyrodniczo,
             wyst puj ce lokalne zanieczyszczenia wód powierzchniowych i cieków
             wodnych,
             wzrastaj ce zanieczyszczenie powietrza wynikaj ce z du ego nat              enia
             ruchu oraz zanieczyszczenie powietrza z kot owni lokalnych,
             niszczenie zasobów le nych i rolnych przez pojazdy terenowe.


      Systemy i urz dzenia proekologiczne:
             brak systemu kanalizacji w cz            ci Gminy,
             brak perspektywicznej koncepcji zagospodarowania odpadów,
             niewydolny system segregowania odpadów sta ych,
             brak wdro onych rozwi za wykorzystania energii odnawialnej.


      Eko wiadomo            :
             niska wiadomo           ekologiczna,
             zanieczyszczanie rodowiska:
                odpady gumowe,
                dzikie wysypiska mieci,
                spalanie odpadów,
             nierespektowanie przepisów ochrony rodowiska.




                                                                                          81
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



4.4 Problemy w zakresie potencja u ludzkiego i instytucjonalnego Gminy


      Potencja biologiczny:
             zwi kszanie si udzia u ludzi starszych w strukturze wiekowej,
             emigracja zarobkowa redniej grupy wiekowej.


      Zdolno ci zawodowe:
             du a liczba bezrobotnych z wykszta ceniem podstawowym nie wykazuj ca
             ch ci podj cia pracy,
             niewystarczaj cy poziom przedsi biorczo ci,
             zawody deficytowe na lokalnym rynku pracy.


      Postawy spo eczne - aktywno                 :
             postawa roszczeniowa cz             ci spo ecze stwa we wszystkich dziedzinach
              ycia,
             niska aktywno         spo eczna mieszka ców,
             brak integracji cz       ci rodowisk,
             niska aktywno          cz    ci ludno ci w przystosowywaniu si   do zmian na
             rynku pracy,
             ma a liczba organizacji pozarz dowych w rodowisku wiejski i ich niska
             aktywno .


      Potencja instytucjonalny:
             brak systemu zarz dzania jako ci w Urz dzie Miasta i Gminy,
             niski stopie      informatyzacji Urz du Miasta i Gminy – brak publicznych
             e-us ug,
             postawy roszczeniowe wspólnot mieszkaniowych.




                                                                                        82
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



4.5 Problemy w sferze gospodarczej Gminy
Problemy zosta y okre lone odr bnie dla ka dego z nast puj cych dzia ów
gospodarki:
      M P
      turystyka,
      rolnictwo,
      gospodarka le na.

           P
               ograniczona dost pno          lokalnego surowca (drewno, produkty rolnicze).
               zbyt ma a ilo     firm wiadcz cych us ugi budowlane,
               brak wykwalifikowanych pracowników w bran y budowlanej,
               ma a ró norodno        oferty gastronomicznej,
               s abo rozwini ty sektor us ug (bytowych).

      Turystyka:
               niewykorzystane walory rekreacyjne Sanu i Hoczewki,
               niski stopie wykorzystania walorów dziedzictwa kulturowego, lokalnych
               tradycji w tym kuchni regionalnej – brak lokalnego produktu turystycznego,
               niewykorzystane ród a wód mineralnych w Lesku,
               Gmina niedostatecznie przygotowana do obs ugi ca orocznego ruchu
               turystycznego (niepe na oferta).

      Rolnictwo, gospodarka le na:
               z a kondycja gospodarstw rolnych,
               - niska towarowo         gospodarstw,
               - trudne warunki do produkcji rolniczej,
               - niski stopie zorganizowania si rolników,
               brak zainteresowania rolnictwem ze strony ludzi m odych.




                                                                                          83
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



5    CZYNNIKI ROZWOJOWE GMINY

5.1 Czynniki rozwojowe w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszka ców

W trakcie spotka warsztatowych uczestnicy identyfikowali czynniki sprzyjaj ce
(atuty i szanse) oraz niesprzyjaj ce (s abo ci i zagro enia) w sferze spo ecznej
Gminy. Identyfikacja dokonana zosta a odr bnie dla czynników rozwojowych
wewn trznych (atuty i s abo ci), odnosz cych si do Gminy (na które Gmina
w du ym stopniu mo e wp ywa ) oraz czynników rozwojowych zewn trznych
(szanse i zagro enia) odnosz cych si do otoczenia Gminy (na które Gmina nie
mo e wp ywa lub mo e wp ywa tylko w bardzo ograniczonym stopniu).
Dokonana ocena jest przedstawiona poni ej dla wszystkich 14 potrzeb uj tych
w trzech grupach:

    Zdrowie i ycie, opieka, rozwój ludzi, rekreacja, wypoczynek, przyjemno ci


Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

sprzyjaj ce
+ istniej ca poradnia „AA”,
+ prowadzona dzia alno o wiatowa w szko ach i organizacjach m odzie owych,
+ istniej ce placówki s by zdrowia,
+ istniej ca baza kulturalno – o wiatowa,
+ funkcjonowanie w Lesku renomowanych szkó rednich m.in.: Zespó Szkó Le-
     nych, Zespo u Szkó Drzewnych, Niepublicznego Liceum Plastycznego
    TALENS, Liceum Ogólnokszta cego, Zespo u Szkó Ekonomiczno - Rolni-
    czych,
+ zapotrzebowanie na lokalnym rynku pracy na osoby o wysokich kwalifikacjach
    zawodowych,
+ bogate walory krajobrazowo – przyrodnicze (walory rodowiska) sprzyjaj ce ak-
    tywno ci ruchowej i zdrowotno ci spo ecze stwa,
+ istniej ce zasoby wód mineralnych,
+ gimnastyka korekcyjna prowadzona w szko ach,
+ dzia ania integracyjne w stosunku do osób niepe nosprawnych,
+ istniej ca grupa mieszka ców o wysokich kompetencjach spo ecznych,
+ dodatni przyrost naturalny,
+ pozytywne przyk ady dzia ania ró nych instytucji na rzecz rozwoju ludzi
    (np. Bieszczadzki Dom Kultury, kluby),

niesprzyjaj ce
- nieprzestrzeganie przepisów prawa w zakresie zakazu sprzeda y alkoholu i pa-
   pierosów osobom niepe noletnim,
- atwo dost pu do u ywek dla osób niepe noletnich,
- brak lub zbyt ma a liczba specjalistów w niektórych dziedzinach medycyny,
- niedostateczna profilaktyka w opiece zdrowotnej,
- niedostateczny stan techniczny i wyposa enie infrastruktury ochrony zdrowia,
- wzrastaj ca liczba osób w podesz ym wieku wymagaj cych opieki,
- niewystarczaj ca ilo gabinetów rehabilitacyjnych,


                                                                                84
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



-   zbyt ma a liczba godzin gimnastyki korekcyjnej w szko ach,
-   nagminne unikanie zaj WF przez dzieci za zgod rodziców,
-   brak pe nowymiarowych boisk sportowych,
-   niewystarczaj ca opieka medyczna w szko ach,
-   niski poziom profilaktyki chorób cywilizacyjnych,
-   ograniczone rodki finansowe na dzia ania wspieraj ce osoby niepe nosprawne,
-   bariery architektoniczne w miejscach publicznych,
-   ma a aktywno du ej cz ci mieszka ców w zakresie rozwoju fizycznego, du-
    chowego i emocjonalnego,
-   niskie dochody ludno ci,
-   na ladownictwo negatywnych wzorców zachowa ,
-   niewystarczaj ca liczba nauczycieli j zyków obcych,
-   brak motywacji uczenia si u cz ci m odzie y nie maj cej jasnej perspektywy
    dalszego rozwoju,
-   ograniczone rodki finansowe na zaj cia pozalekcyjne i pozaszkolne,
-   ograniczona oferta pracy dla osób wykszta conych,
-   brak wolnych zasobów mieszkaniowych,
-   wzrastaj ca liczba osób nadu ywaj cych alkohol,
-   niedostatecznie rozwini ta i cz sto przestarza a infrastruktura sportowo-
    rekreacyjna i wypoczynkowa,
-   niewystarczaj ca liczba masowych imprez sportowo-rekreacyjnych.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ propagowanie zdrowego stylu ycia,
+ zewn trzne rodki finansowania lub dofinansowania przedsi wzi         edukacyj-
   nych, promocyjnych i innych (fundacje, programy itp.),
+ mo liwo pozyskania dofinansowania na inwestycje zwi zane z funkcjonowa-
   niem s by zdrowia, placówek edukacyjnych i pomocy spo ecznej,
+ istniej ce fundacje i stypendia dla osób kszta cych si ,
+ dost pno       rodków wspieraj cych integracj osób niepe nosprawnych,
+ aktywno      rzeszowskiego o rodka akademickiego oraz szkó wy szych pa -
   stwowych i niepa stwowych,
+ zrozumienie przez spo ecze stwo potrzeb w czenia osób niepe nosprawnych do
   czynnego ycia,
+ istniej ce przepisy prawne uwzgl dniaj ce potrzeby niepe nosprawnych,

zagro enia
- znieczulenie spo ecze stwa na zachowania patologiczne,
- ograniczone rodki na o wiat ,
- niskie zarobki w o wiacie,
- powszechno z ych wzorców zachowa w mass mediach,
- nieefektywny system ubezpiecze spo ecznych,
- wysokie koszty kszta cenia w uznanych o rodkach akademickich,
- wysokie bezrobocie i znikoma ilo atrakcyjnych ofert pracy w regionie,
- du y popyt na wykwalifikowanych pracowników i atrakcyjne oferty pracy poza
   granicami kraju i w wi kszych o rodkach miejskich w Polsce,
- trudny dost p do zewn trznych rodków zasilania finansowego,
- ograniczone rodki na s        zdrowia,


                                                                             85
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



-   wzrastaj ce koszty utrzymania bazy sportowo – rekreacyjnej i wypoczynkowej,
-   zmniejszaj ce si poczucie odpowiedzialno ci za osoby w podesz ym wieku wy-
    magaj ce opieki,
-   wzrastaj ce koszty organizacji imprez rekreacyjno-sportowych i wypoczynko-
    wych.


                           Wy ywienie, zabezpieczenie materialne

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

sprzyjaj ce
+ tworzenie stanowisk pracy w ramach prac interwencyjnych,
+ rosn ca liczba osób podejmuj cych dzia alno gospodarcz ,
+ atrakcyjne po enie Gminy pod k tem rozwoju agroturystyki,
+ istniej ce zasoby wód mineralnych,
+ funkcjonuj ce lotnisko i o rodek szybowcowy w Bezmiechowej Górnej i w Were-
    mieniu,
+ realizacja planów budowy wodoci gów na terenie Gminy,
+ istniej ce targowisko w Lesku,

niesprzyjaj ce
- obni aj cy si poziom wód gruntowych,
- niedostatecznie wykorzystywane zasoby wód z g bszych poziomów,
- niedostateczna ilo studni g binowych,
- brak bezpo redniej sprzeda y produktów z gospodarstw rolnych,
- niska towarowo gospodarstw,
- rozdrobnienie gospodarstw rolnych,
- du a liczba osób o niskich kwalifikacjach zawodowych,
- niskie wynagrodzenie oferowane w lokalnych przedsi biorstwach,
- brak mo liwo ci rozwoju dzia alno ci przemys owej,
- niskie kwalifikacje zawodowe i poziom wykszta cenia cz ci mieszka ców,
- upadek pa stwowych gospodarstw rolnych,
- niedostatecznie rozwini ty sektor M P,
- ma a wiadomo racjonalnego ywienia,
- brak punktów ywieniowych dost pnych dla osób o niskich dochodach i osób
   w podesz ym wieku.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ zewn trzne ród a finansowania inwestycji zwi zanych z powstawaniem i rozwo-
   jem ma ych i rednich przedsi biorstw oraz gospodarstw rolnych,
+ zwolnienie z podatku dochodowego dzia alno ci agroturystycznej,
+ korzystne rozwi zania w zakresie polityki fiskalnej wobec osób rozpoczynaj cych
   dzia alno gospodarcz ,
+ mo liwo finansowania kosztów zatrudnienia pracowników (sta e, przygotowa-
   nie do zawodu itp.) ze rodków EFS,
+ niski standard infrastruktury sportowej i turystycznej w regionie,



                                                                              86
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



+    atrakcyjne oferty pracy poza granicami kraju i w wi kszych o rodkach miejskich
     w Polsce,
+    wspó praca Aeroklubu Politechniki Rzeszowskiej w Bezmiechowej z Politechnik
     Rzeszowsk , Politechnika Warszawsk i MON na rzecz rozbudowy szybowiska
     w Bezmiechowej,
+    rozwój o rodka sportów zimowych i szybownictwa w Weremieniu,
+    wzrastaj ca liczba krajowych i zagranicznych turystów odwiedzaj cych Biesz-
     czady,

zagro enia
- ograniczona ilo i trudny dost p do róde zewn trznego finansowania inwestycji
   zwi zanych z powstawaniem i rozwojem ma ych i rednich przedsi biorstw oraz
   gospodarstw rolnych,
- niekorzystna polityka fiskalna wobec osób prowadz cych dzia alno gospodar-
   cz ,
- niesprzyjaj ce warunki przyrodnicze dla produkcji rolniczej,
- nieop acalno prowadzenia dzia alno ci gastronomicznej oferuj cej tanie posi ki.

                                  Schronienie, bezpiecze stwo

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

sprzyjaj ce
+ du e zasoby mieszkaniowe na terenach wiejskich,
+ poprawiaj cy si stan techniczny budynków mieszkalnych,
+ realizacja inwestycji w ramach programu oczyszczania cieków na terenie Gmi-
    ny,
+ przeprowadzenie prac modernizacyjnych cz ci sieci energetycznej i telefonicz-
    nej,
+ dobra dost pno sieci telefonii komórkowej,
+ rozwini ta sie gazownicza w Gminie,
+ wykonane chodniki dla pieszych przy wa nych ci gach komunikacyjnych,

niesprzyjaj ce
- niski stan techniczny dróg znajduj cych si na terenie Gminy,
- ograniczone rodki Gminy na utrzymanie i modernizacj dróg gminnych,
- du e nat enie ruchu w sezonie turystycznym,
- brak chodników dla pieszych przy znacznej cz ci ci gów komunikacyjnych
   o du ym nat eniu ruchu na terenach wiejskich,
- brak monitoringu miasta i dróg,
- brak przej z sygnalizacj dla pieszych,
- przekraczanie dopuszczalnego tona u przez kierowców samochodów ci aro-
   wych,
- niedostateczna troska i opieka rodziców nad dzie mi i m odzie ,
- zbyt ma a oferta dla dzieci i m odzie y w zakresie sp dzania wolnego czasu,
- przestarza a, niedostosowana do potrzeb cz       sieci energetycznej,
- niedostateczna ilo stacji transformatorowych,
- ograniczenia kadrowe i finansowe policji,
- niewystarczaj cy nadzór policyjny/ma a liczba patroli zw aszcza na obszarach
   wiejskich,


                                                                                87
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



-    niereagowanie cz ci spo ecze stwa na przypadki chuliga stwa i wandalizmu,
-    chuliga stwo kibiców pi karskich,
-    ograniczone zasoby finansowe Gminy na wykup gruntów pod budownictwo,
-    niedostateczna ilo mieszka komunalnych,
-    wysoka energoch onno znacznej cz ci budynków komunalnych i prywatnych
     (w tym spó dzielczych),
-    stosowanie energoch onnych technologii grzewczych,
-    nieaktualny plan przestrzennego zagospodarowania (budownictwo mieszkanio-
     we),
-    brak kanalizacji ciekowej na znacznym obszarze Gminy,
-    brak mieszka socjalnych,
-    zaniedbane/zdegradowane obszary miasta wymagaj ce dzia          rewitalizacyj-
     nych,
-    braki wody na cele ga nicze.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ mo liwo korzystania z zewn trznych rodków finansowania inwestycji zwi za-
   nych z modernizacj substancji mieszkaniowej (m.in. fundusze strukturalne),
+ mo liwo korzystania z zewn trznych róde finansowania przedsi wzi w za-
   kresie rozwoju infrastruktury technicznej,
+ intensywny rozwój telefonii komórkowej,
+ rosn ca konkurencja mi dzy operatorami telekomunikacyjnymi,
+ mo liwo tworzenia Towarzystw Budownictwa Spo ecznego,

zagro enia
- ograniczone mo liwo ci korzystania z zewn trznych rodków finansowania inwe-
   stycji zwi zanych z modernizacj substancji mieszkaniowej (fundusze struktural-
   ne) – ograniczona ilo  rodków, trudne i d ugotrwa e procedury,
- niski stopie pomocy pa stwa w zakresie wspierania rozwoju mieszkalnictwa
   w gminach,
- ograniczenia prawne przekwalifikowania gruntów rolnych na budowlane,
- nieefektywny system utrzymania dróg,
- ma o skuteczne prawo dotycz ce zwalczania chuliga stwa i wandalizmu,
- niewystarczaj ce rodki finansowe przeznaczanie na funkcjonowanie Policji,
- wysokie ceny no ników energii,
- negatywne wzorce p yn ce z mediów,
- wysokie koszty modernizacji budynków.

    Kreacja otoczenia, kontakty spo eczne, kultura, to samo z gmin , swoboda
                  kontaktów, warto ci moralne i potrzeby religijne

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

sprzyjaj ce
+ integracja spo ecze stwa wokó kluczowych problemów dotycz cych Miasta
    i Gminy,
+ istniej ce miejscowo ci o wysokim stopniu zorganizowania i integracji mieszka -
    ców,


                                                                                88
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



+    odbywaj ce si cykliczne imprezy kulturalne w okresie maj – pa dziernik na te-
     renie miasta,
+    dost pno nowoczesnych systemów teleinformatycznych,
+    wystarczaj ce nasycenie telefonami w mie cie,
+    istniej ca lokalna gazeta,
+    istnienie grupy twórców bieszczadzkich „Klub sztuki”,
+    istniej ca grupa osób, które mog i chc pracowa na rzecz rodowiska,
+    wysoki poziom wykszta cenia osób ch tnych do pracy na rzecz rodowisk lokal-
     nych,
+    pozytywny stosunek w adz Gminy do osób przejawiaj cych aktywno , inicjatyw
     w zakresie dzia      na rzecz spo eczno ci lokalnych,
+    wystarczaj ca baza lokalowa dla dzia alno ci spo ecznej mieszka ców,
+    bardzo du e zainteresowanie rodziców i dzieci dzia alno ci pozalekcyjn szkó ,
+    bogate zaplecze historyczne i kulturalne,
+    istniej ce muzeum i galeria w Hoczwi, galeria sztuki w synagodze,
+    zrewitalizowana cz        miasta,
+    wysoki stopie czytelnictwa w ród mieszka ców,
+    istniej ce biblioteki i czytelnie, dzia aj ce w poszczególnych miejscowo ciach,

niesprzyjaj ce
- niewystarczaj ce rodki finansowe na prowadzenie dzia alno ci kulturalnej
   w Gminie,
- bardzo s abe wyposa enie i z y stan techniczny placówek kulturalnych,
- brak wsparcia finansowego dla dzia      spo ecznych w rodowisku lokalnym,
- ma e do wiadczenie organizacji pozarz dowych w pozyskiwaniu rodków z fun-
   duszy zewn trznych,
- niewystarczaj ca ilo cyklicznych imprez promuj cych Gmin oraz integruj cych
   mieszka ców Gminy,
- ubo enie spo ecze stwa utrudniaj ce mo liwo uczestniczenia w imprezach kul-
   turalnych,
- zbyt ma a ilo lokalnych/regionalnych muzeów, izb pami ci,
- zaniedbane/zdegradowane obszary w mie cie i Gminie,
- trudno ci w przemieszczaniu si wynikaj ce z ma ej ilo ci kursów autobusowych,
- trudno ci w uzyskaniu po cze telefonicznych w niektórych miejscowo ciach,
- z y stan techniczny i standard dróg na terenie Gminy,
- tolerowanie negatywnych zachowa .

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ dost pno zewn trznych rodków finansowych w ramach funduszy/programów
   wspieraj cych dzia ania rodowisk lokalnych,
+ dost pno zewn trznych rodków finansowych na finansowanie dzia    zwi -
   zanych z rozwojem infrastruktury drogowej,
+ intensywny rozwój telefonii komórkowej,

zagro enia
- ograniczona ilo    rodków finansowych, skomplikowane oraz d ugotrwa e proce-
   dury w ramach funduszy/programów wspieraj cych dzia ania rodowisk lokalnych
   i dzia   zwi zanych z rozwojem infrastruktury drogowej,


                                                                                 89
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



-   wysokie koszty korzystania z telefonii komórkowej w stosunku do dochodów
    mieszka ców,
-   wysokie koszty inwestycji infrastrukturalnych,
-   s aba dost pno komunikacyjna regionu wynikaj ca z niedostatecznej i niskiej
    jako ci sieci komunikacyjnej drogowej i kolejowej (brak obwodnic miast, dróg
    szybkiego ruchu, autostrad),
-   dominacja kultury masowej.




                                                                             90
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




5.2 Czynniki rozwojowe w zakresie infrastruktury i zasobów oraz gospodarki
    przestrzennej Gminy

W trakcie spotka warsztatowych uczestnicy identyfikowali czynniki sprzyjaj ce
(atuty i szanse) oraz niesprzyjaj ce (s abo ci i zagro enia) utrwaleniu i rozwojowi
poszczególnych zasobów Gminy. Identyfikacja dokonana zosta a odr bnie dla
czynników rozwojowych wewn trznych (atuty i s abo ci), odnosz cych si do Gminy
(na które Gmina w du ym stopniu mo e wp ywa ) oraz czynników rozwojowych
zewn trznych (szanse i zagro enia) odnosz cych si do otoczenia Gminy (na które
Gmina nie mo e wp ywa lub mo e wp ywa tylko w bardzo ograniczonym stopniu).
            Ocena dokonana jest dla zasobów:
            –    infrastruktura techniczna i gospodarka komunalna,
            –    infrastruktura spo eczna,
            –    gospodarka przestrzenna, ad przestrzenny,
            –    komunikacja (transport, drogi),
            –      rodowisko przyrodnicze,
            –    potencja ludzki
            i jest przedstawiona poni ej.

                                       Potencja techniczny

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

sprzyjaj ce
+ poprawiaj cy si stan techniczny budynków mieszkalnych,
+ realizacja inwestycji w ramach programu oczyszczania cieków na terenie Gminy
    – wykonana sie kanalizacyjna oraz wybudowana oczyszczalnia cieków zabez-
    pieczaj ca potrzeby Gminy,
+ przeprowadzenie prac modernizacyjnych cz ci sieci energetycznej i telefonicz-
    nej,
+ dost pno sieci telefonii komórkowej,
+ rozwini ta sie gazownicza w Gminie,
+ wykonane chodniki dla pieszych przy wa nych ci gach komunikacyjnych,
+ istniej ca sie wodoci gowa wraz ze studniami g binowymi,
+ mo liwo ci pozyskania wody ze róde oraz cieków wodnych na terenach wiej-
    skich,
+ istniej ca mo liwo pod czenia si do stacji przepompowni wodnej w Solinie –
    Jawor,
+ mo liwo ci rozwoju wodoci gów na terenach wiejskich systemem grawitacyjnym,
+ mo liwo ci pozyskania wody dla miasta Leska z rzeki San - uj cie brzegowe lub
    denne,
+ po enie Leska w górnej cz ci Sanu,
+ korzystna konfiguracja terenu dla uk adu kanalizacji w mie cie,
+ funkcjonowanie jednostek ochotniczych stra y po arnych i Komendy Powiatowej
    Pa stwowej Stra y Po arnej,

niesprzyjaj ce
- wyst powanie lokalnych zanieczyszcze wód powierzchniowych,
- przestarza a sie wodoci gowa w mie cie,


                                                                                91
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



-   brak zasobów wodnych w cz ci miejscowo ci na terenie Gminy,
-   ograniczone mo liwo ci finansowe realizacji inwestycji infrastrukturalnych,
-   znaczne koszty z tytu u odszkodowa zwi zanych z budow infrastruktury (drogi,
    sieci, kolektory),
-   zwi kszaj ca si liczba pojazdów mechanicznych,
-   niedostatek terenów na miejsca parkingowe w mie cie,
-   ograniczone zasoby Gminy na utrzymanie i modernizacj dróg gminnych,
-   du e nat enie ruchu w sezonie turystycznym,
-   przekraczanie dopuszczalnego tona u przez kierowców samochodów ci aro-
    wych,
-   niedostateczna ilo stacji transformatorowych,
-   wysoka energoch onno znacznej cz ci budynków komunalnych i prywatnych
    (w tym spó dzielczych),
-   stosowanie energoch onnych technologii grzewczych,
-   niski stopie wykorzystania odnawialnych róde energii,
-   nieaktualny plan przestrzennego zagospodarowania (budownictwo mieszkanio-
    we),
-   braki wody na cele ga nicze,
-   stare zasoby budynków,
-   niew ciwe u ytkowanie budynków,
-   przeludnienie niektórych budynków,
-   niewystarczaj ca skala prowadzonych remontów,
-   nieuregulowany stan prawny znacznej cz ci nieruchomo ci,
-   szkodliwy wp yw rodowiska na budynki,
-   niew ciwe technologie budowlane stosowane w przesz ci,
-   niew ciwe usytuowanie budynków w pobli u ci gów komunikacyjnych,
-   brak rodków na modernizacj systemów grzewczych,
-   nieuregulowane cieki wodne na terenie Gminy,
-   ma e zainteresowanie w cicieli melioracji szczegó owych ich konserwacj
    i utrzymaniem.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ blisko zbiorników wodnych (Solina) oraz rzeki San,
+ atwiejszy dost p do nowych technologii i materia ów budowlanych,
+ mo liwo korzystania z zewn trznych rodków finansowania inwestycji zwi za-
   nych z modernizacj substancji mieszkaniowej (m.in. fundusze strukturalne),
+ mo liwo korzystania z zewn trznych róde finansowania przedsi wzi w za-
   kresie rozwoju infrastruktury technicznej,

zagro enia
- zwi kszaj ca si liczba u ytkowników dróg,
- brak zainteresowania w cicieli cieków wodnych bie         konserwacj ,
- ograniczone mo liwo ci korzystania z zewn trznych rodków finansowania inwe-
   stycji zwi zanych z modernizacj substancji mieszkaniowej i zakresu infrastruktu-
   ry technicznej (fundusze strukturalne) – ograniczona ilo   rodków, trudne i d u-
   gotrwa e procedury,
- kosztowna i d ugotrwa a procedura uzyskiwania pozwole na budow ,



                                                                                92
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



-   niski stopie pomocy pa stwa w zakresie wspierania rozwoju mieszkalnictwa
    w gminach,
-   ograniczenia prawne przekwalifikowania gruntów rolnych na budowlane,
-   wysokie ceny no ników energii,
-   wysokie koszty modernizacji budynków.


                                       Potencja ekologiczny

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

sprzyjaj ce
+ dzia alno na rzecz rodowiska Zespo u Szkó Le nych w Lesku,
+ reprodukcyjne szkó ki le ne o bogatej 50-letniej tradycji,
+ du a lesisto Gminy,
+ po enie cz ci Gminy na terenie Parku Krajobrazowego Gór S onnych
    i Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu,
+ stwierdzone zasoby wód mineralnych ( róde ka leskie),
+ korzystne ukszta towanie terenu sprzyjaj ce rozwi zaniu problemu gospodarki
      ciekowej,
+ wybudowana oczyszczalnia cieków o przepustowo ci zabezpieczaj cej potrze-
    by Gminy,
+ pomniki przyrody o ywionej i nieo ywionej (Kamie Leski),
+ projektowany rezerwat konwalii majowej i nie yczki przebi nieg na Górze Czul-
    nia,
+ atrakcyjny krajobraz „Pogórza Leskiego”,

niesprzyjaj ce
- dominacja budynków mieszkalnych budowanych w przestarza ych technologiach
   – wysoka energoch onno ,
- niedostateczna promocja energooszcz dnych technologii budowlanych,
- du e rozproszenie zabudowy na terenach wiejskich podra aj ce koszty inwestycji
   zwi zanych z budow sieci kanalizacji sanitarnej,
- brak przysz ciowej koncepcji gospodarki odpadami,
- brak obwodnicy Leska,
- tolerowanie zachowa sprzecznych z przepisami ochrony rodowiska,
- brak pe nej dokumentacji technicznej w zakresie budowy sieci kanalizacyjnej,
- niewystarczaj ca i nieefektywna edukacja ekologiczna w szko ach,
- brak edukacji ekologicznej, o wiaty pozaszkolnej,
- obni aj cy si poziom wód gruntowych,
- okresowe zanieczyszczane wody rzeki San i jej dop ywów,
- zwi kszaj ce si nat enie ruchu ko owego w sezonie letnim,
- brak organizacji proekologicznych,
- brak punktu skupu lub odbioru surowców wtórnych,
- niekorzystny wp yw uj grawitacyjnych wody na rodowisko na terenach le nych,
- wyst powanie przestarza ych kot owni (komunalnych i prywatnych), wykorzystu-
     cych nieekologiczne ród a energii.




                                                                             93
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ mo liwo korzystania z zewn trznych róde finansowania przedsi wzi w za-
   kresie infrastruktury ochrony rodowiska,
+ preferencyjne kredyty na inwestycje proekologiczne,
+ mo liwo nawi zania wspó pracy z s siednimi gminami w zakresie rozwi zania
   problemu zagospodarowania odpadów p ynnych i sta ych,
+ nowoczesne technologie pozwalaj ce na budow przydomowych oczyszczalni
    cieków,
+ powszechno edukacji ekologicznej w mass – mediach,
+ dzia ania proekologiczne prowadzone na terenie s siedniej gminy Solina,
+ projekty wykorzystania jeziora Soli skiego jako zbiornika wody pitnej dla Gminy,

zagro enia
- ograniczone mo liwo ci korzystania z zewn trznych rodków finansowania inwe-
   stycji proekologicznych (fundusze strukturalne) – ograniczona ilo       rodków,
   trudne i d ugotrwa e procedury,
- zanieczyszczenie Sanu powodowane przez brak rozwi za systemowych w za-
   kresie oczyszczania cieków w s siednich gminach,
- wysokie koszty modernizacji systemów grzewczych i docieple budynków,
- wysokie ceny ekologicznych no ników energii,
- niedostateczna informacja na temat istniej cych kredytów i dotacji na inwestycje
   proekologiczne,
- ograniczenia prawne zwi zane z wykorzystaniem odnawialnych róde energii
   zwi zane z lokalizacj na terenie lub w pobli u obszarów obj tych prawn ochro-
      .


                               Potencja ludzki i instytucjonalny

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

Sprzyjaj ce
+ zainteresowanie i zaanga owanie w adz Gminy w sprawy ludzi m odych,
+ istniej ca baza kulturalno – o wiatowa,
+ funkcjonowanie w Lesku renomowanych szkó rednich m.in.: Zespó Szkó Le-
    nych, Zespo u Szkó Drzewnych, Niepubliczne Liceum Plastyczne TALENS, Li-
   ceum Ogólnokszta ce, Zespó Szkó Ekonomiczno - Rolniczych,
+ zapotrzebowanie na lokalnym rynku pracy na osoby o wysokich kwalifikacjach
   zawodowych,
+ bogate walory krajobrazowo – przyrodnicze (walory rodowiska) sprzyjaj ce ak-
   tywno ci ruchowej i zdrowotno ci spo ecze stwa,
+ gimnastyka korekcyjna prowadzona w szko ach,
+ prowadzone dzia ania integracyjne w stosunku do osób niepe nosprawnych,
+ istniej ca grupa mieszka ców o wysokich kompetencjach spo ecznych,
+ pozytywne przyk ady dzia ania ró nych instytucji oraz organizacji pozarz dowych
   na rzecz rozwoju ludzi (np. Bieszczadzki Dom Kultury, kluby),




                                                                               94
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



niesprzyjaj ce
- bardzo ma y dop yw ludzi m odych i wykszta conych spoza Gminy,
- niewystarczaj ca oferta pracy dla ludzi wykszta conych,
- ci y odp yw ludzi m odych, wykszta conych,
- niewystarczaj ca ilo miejsc pracy,
- brak nowych mieszka ,
- brak wolnych zasobów mieszkaniowych,
- nieprzestrzeganie przepisów prawa w zakresie zakazu sprzeda y alkoholu i pa-
   pierosów osobom niepe noletnim,
- brak lub zbyt ma a liczba specjalistów w niektórych dziedzinach medycyny,
- niedostateczna profilaktyka w opiece zdrowotnej,
- niedostateczny stan techniczny i wyposa enie infrastruktury ochrony zdrowia,
- wzrastaj ca liczba osób w podesz ym wieku wymagaj cych opieki,
- niewystarczaj ca ilo gabinetów rehabilitacyjnych,
- zbyt ma a liczba godzin gimnastyki korekcyjnej w szko ach,
- nagminne unikanie zaj WF przez dzieci za zgod rodziców,
- niewystarczaj ca opieka medyczna w szko ach,
- niski poziom profilaktyki chorób cywilizacyjnych,
- ograniczone rodki finansowe na dzia ania wspieraj ce osoby niepe nosprawne,
- bariery architektoniczne w miejscach publicznych,
- ma a aktywno du ej cz ci mieszka ców w zakresie rozwoju fizycznego, du-
   chowego i emocjonalnego,
- na ladownictwo negatywnych wzorców zachowa ,
- niewystarczaj ca liczba nauczycieli j zyków obcych,
- brak motywacji uczenia si u cz ci m odzie y nie maj cej jasnych perspektyw
   dalszego rozwoju,
- ograniczone rodki finansowe na zaj cia pozalekcyjne i pozaszkolne,
- atwo dost pu do u ywek dla osób niepe noletnich,
- wzrastaj ca liczba osób nadu ywaj cych alkohol,
- niedostatecznie rozwini ta i cz sto przestarza a infrastruktura sportowo-
   rekreacyjna i wypoczynkowa,
- niewystarczaj ca ilo masowych imprez sportowo-rekreacyjnych.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ mo liwo rozwijania wspó pracy z miastami partnerskimi,
+ propagowanie zdrowego stylu ycia w mediach,
+ zewn trzne rodki finansowania lub dofinansowania przedsi wzi         edukacyj-
   nych, promocyjnych i innych (fundacje, programy, itp.),
+ mo liwo pozyskania dofinansowania na inwestycje zwi zane z funkcjonowa-
   niem s by zdrowia, placówek edukacyjnych i pomocy spo ecznej,
+ istniej ce stypendia dla osób kszta cych si ,
+ aktywno       rzeszowskiego o rodka akademickiego oraz wy szych szkó pa -
   stwowych i niepa stwowych,
+ zrozumienie przez spo ecze stwo potrzeb w czenia osób niepe nosprawnych do
   czynnego ycia,
+ dost pno       rodków wspieraj cych integracj osób niepe nosprawnych,
+ istniej ce przepisy prawne uwzgl dniaj ce potrzeby niepe nosprawnych,



                                                                             95
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



zagro enia
- zbyt du e obci enia fiskalne dla pracodawców,
- zmiana modelu rodziny – zmniejszanie si liczby dzieci w rodzinie,
- znieczulenie spo ecze stwa na zachowania patologiczne,
- ograniczone rodki na o wiat i niskie zarobki w o wiacie,
- powszechno z ych wzorców zachowa w mass mediach,
- nieefektywny system ubezpiecze spo ecznych,
- wysokie koszty kszta cenia w uznanych o rodkach akademickich,
- wysokie bezrobocie i znikoma ilo atrakcyjnych ofert pracy w regionie,
- du y popyt na wykwalifikowanych pracowników i atrakcyjne oferty pracy poza
   granicami kraju i w wi kszych o rodkach miejskich w Polsce,
- trudny dost p do zewn trznych rodków zasilania finansowego,
- ograniczone rodki na s        zdrowia,
- wzrastaj ce koszty utrzymania bazy sportowo – rekreacyjnej i wypoczynkowej,
- zmniejszaj ce si poczucie odpowiedzialno ci za osoby w podesz ym wieku wy-
   magaj ce opieki,
- wzrastaj ce koszty organizacji imprez rekreacyjno-sportowych i wypoczynko-
   wych.




                                                                          96
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



5.3 Czynniki rozwojowe w sferze gospodarczej Gminy

W trakcie spotka warsztatowych uczestnicy identyfikowali czynniki sprzyjaj ce
(atuty i szanse) oraz niesprzyjaj ce (s abo ci i zagro enia) w sferze gospodarczej.
Identyfikacja dokonana zosta a odr bnie dla czynników rozwojowych wewn trznych
(atuty i s abo ci), odnosz cych si do Gminy (na które Gmina w du ym stopniu mo e
wp ywa ) oraz czynników rozwojowych zewn trznych (szanse i zagro enia)
odnosz cych si do otoczenia Gminy (na które Gmina nie mo e wp ywa lub mo e
wp ywa tylko w bardzo ograniczonym stopniu).
Ocena zosta a dokonana dla wszystkich dzia ów gospodarki, z podzia em na:
-     turystyk ,
-     przemys przetwórczy, handel i us ugi oraz rzemios o,
-     rolnictwo i gospodark le    .

Czynniki rozwojowe w zakresie wybranych dziedzin dzia alno ci gospodarczej:

                                               Turystyka

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

mocne strony
+ klasy agroturystyczne w Zespole Szkó Ekonomiczno-Rolniczych w Lesku,
+ du a liczba miejsc noclegowych (hotele, zajazdy, campingi, gospodarstwa agro-
   turystyczne) na terenie Gminy,
+ wieloletnie tradycje, doskona e warunki do uprawiania szybownictwa w Bezmie-
   chowej,
+ dzia aj ce szybowisko w Bezmiechowej i w Weremieniu,
+ funkcjonuj ce wyci gi narciarskie (Huzele, O rodek Sportów Zimowych „Lesko-
   Ski” w Weremieniu),
+ pr na dzia alno        stowarzyszenia w cicieli gospodarstw agroturystycznych
   „Galicyjskie Gospodarstwa Go cinne – Bieszczady”,
+ funkcjonuj cy Odzia PTTK „Bieszczady” w Lesku,
+ funkcjonuj ce lokalnie „Centrum Informacji Turystycznej” w Lesku,
+ du a ilo pomników przyrody o ywionej i nieo ywionej,
+ Park Krajobrazowy Gór S onnych,
+ Gmina po ona w obr bie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Kra-
   jobrazu,
+ atrakcyjny krajobraz „Pogórza Leskiego”,
+ wieloletnie tradycje i do wiadczenie w obs udze ruchu turystycznego,
+ dziedzictwo kulturowe - du a ilo zabytków (163 zarejestrowane),
+ zaplecze handlowo - us ugowe dla turystów,
+ organizowane cykliczne imprezy np.: „Agrobieszczady”, „Country w Bieszcza-
   dach” i inne,
+ atrakcyjne po enie na przeci ciu si g ównych szlaków komunikacyjnych pro-
   wadz cych w Bieszczady,
+ istniej ce i planowane szlaki spacerowe oraz cie ki przyrodniczo – dydaktycz-
   ne,
+ bardzo dobre warunki dla rozwoju turystyki w dkarskiej (rzeka San i jej dop ywy),
+ istnienie Galerii w Synagodze oraz Galerii Autorskiej i Izby Regionalnej w Ho-
   czwi,


                                                                                97
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



    abe strony
-    ma a przepustowo dróg,
-    niewykorzystane w pe ni mo liwo ci istniej cej bazy turystycznej,
-    ma a przepustowo istniej cych wyci gów,
-    niszczej ce, nieu ytkowane obiekty infrastruktury rekreacyjno-spotowej (basen),
-    niedostatecznie rozwini ta i cz sto przestarza a infrastruktura sportowo-
     rekreacyjna i wypoczynkowa,
-    niski standard infrastruktury turystycznej i sportowej,
-    niezabezpieczone nowopowstaj ce szlaki turystyczne,
-    s abo rozwini ty handel pami tkami o charakterze regionalnym,
-    z y stan techniczny budynku Izby Regionalnej w Hoczwi,
-    niewystarczaj ca oferta imprez o charakterze rozrywkowym kierowana do tury-
     stów,
-    niedostateczna ilo i niski standard miejsc parkingowych,
-    pogarszaj cy si stan techniczny zabytków,
-    z e lub brak oznakowania zabytków,
-    istnienie zaniedbanych obszarów miasta wymagaj cych rewitalizacji,
-    niewystarczaj ca promocja oferty turystycznej Gminy,
-    niewystarczaj ca baza gastronomiczna,
-    s abo rozwini ta zimowa oferta sportowo – turystyczna,
-    niewykorzystane walory rzeki San – turystyka w dkarska, rekreacja, sport,
-    z y stan infrastruktury proekologicznej – zanieczyszczanie rzeki San w jej dolnym
     biegu.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ korzystne przepisy podatkowe przy prowadzeniu dzia alno ci agroturystycznej,
+ istniej ce w pobli u przej cia graniczne,
+ blisko znanych o rodków turystycznych i sanatoryjnych w Bieszczadach,
+ wzrost zainteresowania produktem turystycznym i dziedzictwem kulturowym re-
   gionu,
+ atrakcyjno kulturowa, ró norodno etniczna regionu,
+ wzrost mo liwo ci pozyskiwania zewn trznych rodków finansowych,
+ wzrost zainteresowania inwestorów zewn trznych regionem,
zagro enia
- konkurencyjno atrakcyjnych o rodków turystycznych w Bieszczadach,
- niewystarczaj ca ilo      rodków zewn trznych na rozwój turystyki i ochron za-
   bytków,
- ograniczona ilo i trudny dost p do róde zewn trznego finansowania inwestycji
   zwi zanych z powstawaniem i rozwojem ma ych i rednich przedsi biorstw bran-
    y turystycznej oraz gospodarstw agroturystycznych,
- brak autostrady i dróg szybkiego ruchu na obszarze województwa oraz z y stan
   komunikacji drogowej i kolejowej.




                                                                                   98
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                 Rolnictwo i gospodarka le na

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

mocne strony
+ funkcjonowanie na terenie Gminy Zespo u Szkó Ekonomiczno-Rolniczych oraz
   Zespo u Szkó Drzewnych,
+ du a ilo ci gników i sprz tu rolniczego w stosunku do powierzchni gruntów,
+ du a powierzchnia u ytków zielonych,
+ zasoby si y roboczej na wsi,
+ funkcjonuj ca w Lesku siedziba stowarzyszenia „Galicyjskie Gospodarstwa Go-
    cinne – Bieszczady”,
+ niski poziom stosowania nawo enia mineralnego i rodków ochrony ro lin w go-
   spodarstwach,
+ mo liwo osi gania dodatkowych dochodów w gospodarstwach (np. agrotury-
   styka),
+ dzia alno Zespo u Doradców w Lesku (Podkarpacki O rodek Doradztwa Rolni-
   czego w Boguchwale),
+ istniej cy zak ad przetwórstwa mi snego spe niaj cy normy unijne („Po onina”),
+ rosn ca liczba gospodarstw agroturystycznych,
+ du a lesisto Gminy (oko o 50%),
+ funkcjonowanie w Lesku Zespo u Szkó Le nych oraz Zespo u Szkó Drzewnych,
+ dobrze zorganizowane szkó ki le ne,
+ racjonalna gospodarka w lasach pa stwowych,
+ stosunkowo du a powierzchnia lasów gromadzkich,
+ dzia aj ce zak ady przetwórstwa drzewnego na terenie Gminy,
+ pomoc nadle nictwa w odtwarzaniu lasów i w zalesianiu,
+ dobra kondycja biologiczna drzewostanów,

    abe strony
-    niech do zmian, konserwatyzm rolników w zakresie wspólnego dzia ania,
-    przeinwestowanie gospodarstw (usprz towienie),
-    post puj ca dekapitalizacja budynków inwentarskich,
-    niewykorzystane budynki inwentarskie do rozwijania chowu i hodowli zwierz t,
-    niekorzystne warunki klimatyczne do prowadzenia niektórych ga zi produkcji rol-
     nej,
-    zbyt ma a powierzchnia lasów ochronnych,
-    niekorzystna struktura obszarowa gospodarstw i rozdrobnienie gospodarstw,
-    niedostateczna wspó praca rolników z miejscowymi przetwórcami,
-    z y stan dróg dojazdowych do pól oraz miejsc sk adowania drewna,
-    niekorzystne ukszta towanie terenu,
-    niewielkie zainteresowanie rolników w zakresie podnoszenia kwalifikacji, wprowa-
     dzania zmian.

Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ korzystny dla prowadzenia dzia alno ci agroturystycznej system podatkowy,
+ bliskie po enie Okr gowej Spó dzielni Mleczarskiej w Sanoku oraz aktywna
   dzia alno na rzecz rozwijania chowu i hodowli byd a,


                                                                                  99
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



+     mo liwo korzystania ze wsparcia w ramach programów operacyjnych (Program
      Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW)), Regionalny Program
      Operacyjny Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013),
+     moda na sp dzanie urlopów na wsi w gospodarstwach,
+     rosn ce zapotrzebowanie na drewno,
+     dotowanie materia u szkó karskiego i piel gnowania lasu,

zagro enia
- niewystarczaj ca ilo     rodków zewn trznych na rozwój dzia alno ci pozarolni-
   czej,
- ograniczona ilo i trudny dost p do niektórych Dzia  PROW 2007-2013,
- niskie ceny zbytu produktów rolnych,
- wysokie ceny rodki do produkcji rolniczej,
- import drewna z Ukrainy i S owacji.


                                                      P

Czynniki rozwojowe wewn trzne odnosz ce si do Gminy

mocne strony
+ dobra baza surowcowa dla przetwórstwa drzewnego,
+ istniej ce zasoby si y roboczej,
+ istniej cy zak ad przetwórstwa mi snego spe niaj cy normy unijne („Po onina”),
+ funkcjonowanie zak adu przetwórstwa drewna „Talents Polska” – laureata kon-
   kursu „Teraz Polska”,
+ po enie przy wa nych szlakach komunikacyjnych,
+ du a liczba osób przeje     aj cych przez Gmin ,
+ atwa dost pno materia ów budowlanych wysokiej jako ci,
+ rozwini ta dzia alno miejscowych twórców ludowych,
+ dostosowanie profili produkcji w zak adach przetwórczych do lokalnego surowca,

    abe strony
-    zastój w budownictwie mieszkaniowym (budynki wielorodzinne),
-    ma a wiadomo mieszka ców znaczenia wspierania lokalnych produktów,
-    niskie zasoby kapita owe przedsi biorstw,
-    odleg e rynki zbytu,
-    niskie dochody ludno ci i zwi zany z tym niski popyt,
-    niski poziom cz ci bazy noclegowej,
-    brak uzbrojonych terenów inwestycyjnych,
-    odp yw wykwalifikowanych pracowników do innych regionów i za granic ,
-    s aba dost pno       komunikacyjna miejscowo ci nie po onych przy g ównych
     szlakach,
-    niedostatecznie rozwini ta infrastruktura ochrony rodowiska, energetyczna oraz
     teleinformatyczna,
-    wyst powanie zdegradowanych obszarów miejskich,
-    s aba baza infrastrukturalna i ekonomiczna obszarów wiejskich Gminy,
-    niedostatecznie rozwini ta i niski standard infrastruktury turystycznej i sportowej.




                                                                                     100
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Czynniki rozwojowe zewn trzne odnosz ce si do otoczenia

szanse
+ zainteresowanie zewn trzne niektórymi produktami z rejonu Bieszczadów,
+ wzrastaj cy ruch turystyczny w Bieszczadach,
+ wzrastaj ce zainteresowanie wyrobami rzemie lniczymi,
+ blisko    granicy z Ukrain i S owacj (potencjalny rynek zbytu i zaopatrzenia
   w surowce),
+ mo liwo pozyskiwania zewn trznych rodków finansowych – m.in. mo liwo
   korzystania ze wsparcia w ramach programów operacyjnych (Program Rozwoju
   Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Regionalny Program Operacyjny Woje-
   wództwa Podkarpackiego na lata 2007-2013),
+ blisko znanych o rodków turystycznych i sanatoryjnych w Bieszczadach,
+ wzrost zainteresowania produktem turystycznym i dziedzictwem kulturowym re-
   gionu,
+ wzrost zainteresowania inwestorów zewn trznych regionem,

zagro enia
- wysokie koszty podejmowania i prowadzenia dzia alno ci gospodarczej,
- atrakcyjne oferty pracy w innych regionach kraju i za granic dla wykwalifikowa-
   nych pracowników,
- ograniczona ilo i trudny dost p do róde zewn trznego finansowania inwestycji
   zwi zanych z powstawaniem i rozwojem ma ych i rednich przedsi biorstw,
- brak autostrady i dróg szybkiego ruchu na obszarze województwa oraz z y stan
   komunikacji drogowej i kolejowej.

Zapisy zawarte w ocenie problemów i analizie SWOT s odzwierciedleniem sposobu
widzenia aktualnej sytuacji przez cz onków Zespo ów Roboczych. Analiza ma
charakter prospektywny. Oznacza to, i szczególne znaczenie maj te czynniki
(problemy), które b      wp ywa y na sytuacj w przysz ci. wiadomo i rozumienie
sytuacji przedstawionej w ocenie problemów i analizie SWOT ma decyduj cy wp yw
na kszta t strategii i programy dzia . Bardzo wa nym uzupe nieniem jest ocena
poziomu zaspokojenia potrzeb mieszka ców, dokonana w badaniu ankietowym,
stanowi ca punkt odniesienia do ustalania priorytetowych celów i dzia .
Przedstawiona w rozdzia ach 3 i 4 analiza stanu Gminy Lesko ma charakter oceny
jako ciowej, natomiast opis faktograficzny Stanu Gminy sporz dzony w rozdziale
2 ma charakter oceny ilo ciowej. Analizy te stanowi uzupe niaj ce si cz ci
diagnozy w procesie opracowania Strategii Rozwoju Gminy do roku 2020.




                                                                             101
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



6    ZA         ENIA STRATEGII

Za enia stanowi warunki brzegowe niezb dne do prawid owego sformu owania
strategii rozwoju i s okre lane na pocz tku jej powstawania.
          Za     enia dotycz ce dokumentu strategii:
          1. Okres planowania: lata 2007 - 2020.
          2. Decyzje zawarte w strategii rozwoju maj s          mieszka com Gminy
             oraz instytucjom i organizacjom funkcjonuj cym na jej terenie.
          3. Dzia ania operacyjne b      uwzgl dnia y mo liwo ci pozyskiwania
              rodków z zewn trznych róde finansowania.
          4. Dzia ania operacyjne b    projektowane i realizowane celem osi gni cia
             wzrostu konkurencyjno ci z uwzgl dnieniem polityki równych szans,
             innowacyjno ci w technologiach i w podej ciu.
          5. Przy opracowywaniu strategii i jej realizacji zostan        uwzgl dnione
             zasady zrównowa onego rozwoju.
          6. Zadaniem strategii rozwoju jest u atwienie w adzom samorz dowym
             utrzymania g ównych, d ugookresowych kierunków rozwoju Gminy.
          7. O przyj ciu strategii rozwoju zadecyduje Rada Miejska w Lesku.
          8. Realizacj strategii rozwoju b dzie kierowa Burmistrz Miasta i Gminy.

          Za enia dotycz ce procesu pracy nad opracowaniem dokumentu
          strategii:
          1. Strategia rozwoju b dzie opracowana z udzia em przedstawicieli
             spo eczno ci lokalnej Gminy.
          2. Projekt strategii rozwoju zostanie poddany konsultacji spo ecznej.
          3. Strategia b dzie uwzgl dnia a rozwi zania przyj te w zewn trznych
             dokumentach planistycznych.

Zrównowa ony rozwój, zgodnie z ustaw Prawo Ochrony rodowiska, to rozwój,
w którym nast puje    integracja dzia   politycznych, gospodarczych oraz
spo ecznych, z zachowaniem równowagi i trwa ci podstawowych procesów
przyrodniczych.

          Termin „zrównowa ony rozwój” oznacza:
          1. Zachowanie szansy dla przysz ych pokole na realizacj ich potrzeb.
          2. Poszanowanie zasobów ze wzgl du na ich ograniczono .
          3. Harmonizowanie ekologicznych, spo ecznych i ekonomicznych celów
             rozwoju.
          4. D ugookresowe        podej cie     do   analizowania,     planowania
             i urzeczywistniania celów rozwoju.
          Zgodnie ze standardem opracowanych przez UNDP w Polsce „Zasady
          zrównowa onego rozwoju” to:
          1. Zasada równego dost pu do rodowiska, w tym sprawiedliwo ci
             mi dzypokoleniowej.



                                                                                  102
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



          2. Zasada wydolno ci     rodowiska,         czyli   nie   przekraczania   granic
             odporno ci rodowiska.


7    MISJA GMINY

Misja to opis wizji Gminy (najcz ciej jednozdaniowy) zawieraj cy g ówne pola
aktywno ci w przysz ci, stanowi cy najogólniejszy cel Gminy.
Misj Miasta i Gminy Lesko okre lano w perspektywie do roku 2020.


Misja Miasta i Gminy Lesko:
Lesko stolic Bieszczadów. Jeste my Gmin turystyczno –
wypoczynkow .
Oferujemy: czyste rodowisko naturalne, dobrze rozwini
baz turystyczno – wypoczynkow , zdrow , ekologiczn
 ywno .
Turystom polecamy malownicze krajobrazy górskie,
przepi kny prze om Sanu, szybowisko bieszczadzkie
w Bezmiechowej, ród a wód mineralnych, zabytki kultury
oraz doskona baz wypadow w Bieszczady.
.


          Misja spe nia wa ne funkcje w okresie wdra ania strategii, w tym:
            – pozwala koncentrowa si na priorytetowych, d ugookresowych celach,
            – pozwala planowa         i koordynowa    dzia ania partnerów rozwoju
                lokalnego zgodnie z d ugookresowymi celami,
            – wspiera motywacj         i integracj mieszka ców, wzmacniaj c ich
                identyfikacj z Gmin ,
            – promuje Gmin w otoczeniu, zwi ksza zainteresowanie Gmin ,
                w szczególno ci wobec potencjalnych inwestorów i wobec odbiorców
                oferty Gminy.


Aby misja mog a by realizowana nale y zaplanowa cele strategiczne, które b
     y jej osi gni ciu. Poni ej przedstawiono dekompozycj misji z przypisanymi
celami strategicznymi.




                                                                                      103
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


          Tabela 33 Dekompozycja misji - cele strategiczne s    ce realizacji misji

              Cz         misji                                       Cele strategiczne s         ce realizacji cz   ci misji


                                                      Rozwini te obszary Gminy z nowoczesn baz sportow i rekreacyjno – wypoczynkow .
                                                      Szeroka oferta w zakresie sp dzania wolnego czasu.


                                                      Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów sportowych i rekreacyjnych.
                                                      Poprawa stanu technicznego istniej cych obiektów sportowych i rekreacyjnych.

Lesko stolic Bieszczadów.                             Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa stanu technicznego obiektów zabytkowych
                                                      (w tym sakralnych).
Jeste my Gmin
turystyczno –
wypoczynkow …                                         Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska naturalnego (wody, powietrze, gleby).
                                                      Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych przyrodniczo.


                                                      Wzrost dochodów z turystyki i us ug proturystycznych.
                                                      Wzrost dochodów gospodarstw rolnych z agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej
                                                      dzia alno ci gospodarczej.
                                                      Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce szeroka ofert opart na lokalnych
                                                      tradycjach kulinarnych.




                                                                                                                                         104
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




              Cz         misji                                      Cele strategiczne s           ce realizacji cz   ci misji
                                                      Wysoki poziom czysto ci i estetyki Gminy.
                                                      Rozwini te obszary Gminy z nowoczesn baz sportow i rekreacyjno-wypoczynkow .


                                                      Stworzenie sprawnego systemu gospodarki wodno – ciekowej i dost pno       dobrej
                                                      jako ciowo wody pitnej dla ca ej Gminy.
                                                      Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów sportowych i rekreacyjnych.
                                                      Stworzenie sprawnego systemu utylizacji odpadów sta ych.
                                                      Zrewitalizowane obszary miasta, które by y zagro one degradacj .
… Oferujemy: czyste
 rodowisko naturalne,                                 Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska naturalnego (wody, powietrze, gleby).
dobrze rozwini   baz                                  Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych przyrodniczo.
turystyczno –
                                                      Uzyskanie pe nego bezpiecze stwa sanitarno – epidemiologicznego Gminy.
wypoczynkow , zdrow ,
ekologiczn ywno .…                                    Podniesienie wiadomo ci ekologicznej mieszka ców.
                                                      Wysoki poziom wykorzystania odnawialnych róde energii.


                                                      Wzrost dochodów z turystyki i us ug proturystycznych.
                                                      Wzrost dochodów gospodarstw rolnych z agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej
                                                      dzia alno ci gospodarczej.
                                                      Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce szeroka ofert opart na lokalnych
                                                      tradycjach kulinarnych.
                                                      Poprawa rentowno ci produkcji rolnej poprzez poszukiwanie nowych rozwi za
                                                      prowadzenia produkcji - rozwini ta produkcja rolna metodami ekologicznymi.


                                                                                                                                         105
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




              Cz         misji                                      Cele strategiczne s           ce realizacji cz   ci misji
                                                      Wysoki poziom czysto ci i estetyki Gminy.
                                                      Rozwini te obszary Gminy z nowoczesn baz sportow i rekreacyjno-wypoczynkow .


                                                      Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów sportowych i rekreacyjnych.
… Turystom polecamy
malownicze krajobrazy                                 Zrewitalizowane obszary miasta, które by y zagro one degradacj .
górskie, przepi kny prze om                           Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa stanu technicznego obiektów zabytkowych
Sanu, szybowisko                                      (w tym sakralnych).
bieszczadzkie w
Bezmiechowej, ród a wód                               Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska naturalnego (wody, powietrze, gleby).
mineralnych, zabytki kultury
                                                      Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych przyrodniczo.
oraz doskona baz
wypadow w Bieszczady
                                                      Wzrost dochodów z turystyki i us ug proturystycznych.
                                                      Wzrost dochodów gospodarstw rolnych z agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej
                                                      dzia alno ci gospodarczej.
                                                      Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce szeroka ofert opart na lokalnych
                                                      tradycjach kulinarnych.
 ród o: Opracowanie w asne


Przedstawione cele strategiczne s rozwini te w oparciu o planowane dzia ania w dalszych rozdzia ach.




                                                                                                                                         106
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



8    CELE STRATEGICZNE GMINY

Cel to stan, który chcemy osi gn w przysz             ci. Cele strategiczne okre lone s do
roku 2020 i s      osi ganiu misji Gminy.
Cele strategiczne okre laj rezultaty o zasadniczym znaczeniu w d ugiej
perspektywie oraz kierunkuj dzia ania na rzeczy w ciwe dla koncepcji rozwoju
Gminy. Cele strategiczne zwi zane s z decyzjami dotycz cymi utrzymania lub
zmiany wykorzystania zasobów Gminy, w tym równie zasobów b              cych
w dyspozycji sektora prywatnego i pozarz dowego.
Cele strategiczne Gminy powsta y na podstawie oceny aktualnej sytuacji
uwzgl dniaj cej zidentyfikowane w uspo ecznionym procesie pracy problemy
i czynniki wewn trzne wp ywaj ce na mo liwo        rozwoju Gminy (s abe i mocne
strony Gminy) oraz zewn trzne (szanse i zagro enia w otoczeniu).
Okre lenie celów w sferze spo ecznej poprzedza dokonanie hierarchizacji potrzeb
spo ecznych.

8.1 Hierarchia potrzeb spo ecznych
Hierarchizacja potrzeb spo ecznych jest niezb dna do podejmowania decyzji przez
  adze samorz dowe. Niedostatek rodków finansowych, a tym samym brak
mo liwo ci zaspokajania w pe ni wszystkich potrzeb, wymaga skoncentrowania
ograniczonych    rodków na sprawach najwa niejszych i najpilniejszych dla
mieszka ców.
Przedstawiona poni ej lista odnosi si do wszystkich potrzeb klasyfikowanych
w systematyce Unii Europejskiej. Potrzeby te mog by zaspokajane w ramach
dzia    podejmowanych przez w adze Gminy, indywidualnie przez mieszka ców oraz
przez instytucjonalne podmioty dzia aj ce w sektorze prywatnym i pozarz dowym.
Hierarchia potrzeb spo ecznych powinna by wspólnym kryterium podejmowania
decyzji przez wszystkich partnerów spo ecznych Gminy w zakresie dzia
wspólnych i samodzielnych.
Prezentowane poni ej potrzeby zosta y u one w hierarchii. Hierarchia potrzeb
zosta a ustalona na podstawie przeprowadzonej ankiety w ramach konsultacji
spo ecznej. Hierarchi ustalono przyznaj c ka dej z potrzeb numery kolejne od 1 do
14, wed ug indywidualnej oceny ich wa no ci dokonanej przez ka       ankietowan
osob .
Kolejno      ustalona zosta a w nast puj cy sposób:
 1 – potrzeba najwa niejsza,
14 – potrzeba najmniej wa na.
Oznacza to, e im mniejsza rednia liczba otrzymanych punktów, tym potrzeba jest
wa niejsza.




                                                                                      107
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Tabela 34 Hierarchia potrzeb
    Miejsce                                                        Uzyskana
                                        Potrzeba                  rednia liczba
  w hierarchii                                                      punktów
       1            zabezpieczenie materialne                        2,64
       2            zdrowie i ycie                                   4,36
       3            schronienie                                      4,54
       4            wy ywienie                                       5,25
       5            bezpiecze stwo                                   5,41
       6            opieka                                           5,46
       7            rozwój ludzi                                     7,41
       8            rekreacja, wypoczynek, przyjemno ci              8,07
       9            kultura                                          8,10

       10           to samo      z gmin , ad przestrzenny            9,15
                    kreacja otoczenia, poczucie u yteczno ci,
       11                                                            9,51
                    uznanie, akceptacja, gratyfikacja
       12           kontakty spo eczne, wi        grupowa           10,34
                    swoboda i atwo        kontaktów przestrzen-
       13                                                           10,48
                    nych
       14           warto ci moralne i potrzeby religijne           10,77
 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych z ankietyzacji



Dla w ciwego przedstawienia graficznego przyj to odwrotn           prezentacj
uzyskanych w badaniu ankietowym warto ci. Na wykresie s upkowym wizualizowane
warto ci zaprezentowane s w kolejno ci od najwa niejszej do najmniej wa nej,
zgodnie z formu : 11 minus uzyskany wynik, prezentowany w powy szej tabeli –
im wy szy s upek, tym wy sza pozycja w hierarchii wa no ci potrzeb.




                                                                                  108
                                                                                                                                                                                                       Wa no   potrzeby
                                                                                                                               Za
                                                                                                                                 be
                                                                                                                                   zp
                                                                                                                                     ie
                                                                                                                                       cz
                                                                                                                                         en
                                                                                                                                           ie
                                                                                                                                                    m
                                                                                                                                                     at




                                                                                                                                                                    0,00
                                                                                                                                                                                  1,00
                                                                                                                                                                                         2,00
                                                                                                                                                                                                3,00
                                                                                                                                                                                                       4,00
                                                                                                                                                                                                                    5,00
                                                                                                                                                                                                                           6,00
                                                                                                                                                                                                                                  7,00
                                                                                                                                                                                                                                         8,00
                                                                                                                                                                                                                                                9,00




                                                                                                                                                       er
                                                                                                                                                         ia
                                                                                                                                                           ln
                                                                                                                                              Zd             e
                                                                                                                                                ro
                                                                                                                                                  w
                                                                                                                                                   ie




                                                                                                                                                                           8,36
                                                                                                                                                      i
                                                                                                                                                          yc
                                                                                                                                               Sc             ie
                                                                                                                                                 hr




                                                                                                                                                                           6,64
                                                                                                                                                    on
                                                                                                                                                        ie
                                                                                                                                                           ni
                                                                                                                                                             e
                                                                                                                                               W
                                                                                                                                                 y




                                                                                                                                                                           6,46
                                                                                                                                                    yw
                                                                                                                                            Be           ie
                                                                                                                                                           ni
                                                                                                                                              zp              e
                                                                                                                                                ie
                                                                     kr                                                                           cz




                                                                                                                                                                           5,75
                                                                       ea                                                                            e
                                                                         cj
                                                                           a                               R                                              st
                                                                                                                                                            w
                                                                                                             ek
                                                                               ot                                re                                            o
                                                                                 oc                                 ac
                                                                                   ze                                   ja




                                                                                                                                                                           5,59
                                                                                     ni                                   ,w                        O
                                                                                       a,                                                               pi
                                                                                                                              yp                           ek
                                                                                            po                                    oc          R                a
                                                                                              cz                                     zy          oz
                                                                                                uc                                                  w




                                                                                                                                                                           5,54
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                                                                                                  ie                                    ne             ój
                                                                                                     u      T
                                                                                                                                           k,
                                                                                                                                              pr           lu
                                                                                                       yt o                                                   dz
                                                                                                         ec sa                                    zy
                                                                                                                                                     je           i
                                                                                                           zn m
                                                                                                                        o                               m
                                                                                                              o




                                                                                                                                                                           3,59
                                                                                                                                                            no
                                                                                                                  ci
                                                                                                                    ,u zg                                        ci
                                                                                                                         zn       m




      ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych z ankietyzacji
                                                                                                                            an in
                                                                                                                                        ,




                                                                                                                                                                           2,93
                                                                                                                               ie
                                                                                                                                 , a ad Ku
                                                                                                                                     kc                  ltu
                                                                                                                                        ep prz               ra
                                                                                                     sw         ko
                                                                                                        ob           nt                    ta est
                                                                                                                                              cj




                                                                                                                                                                           2,90
                                                                                                          od           ak                       a, rze
                                                                                                             a             ty                       gr nn
                                                                                                               i              sp                        at         y
                                                                                                                  at             o                         yf
                                                                                                                      w             ec                       ik
                                                                                                                        o                                       ac




                                                                                                                                                                           1,85
                                                                                                                                       zn
                                                                                                                                          e,                        ja
                                                                                                                                                                                                                                                       Wykres 32 Hierarchia potrzeb spo ecznych – wyniki badania ankietowego




                                                                                                                              ko             w
                                                                                                             w                   nt            i
                                                                                                               ar                   ak
                                                                                                                   to                 tó             gr
                                                                                                                                         w




                                                                                                                                                                           1,49
                                                                                                                        ci                               up
                                                                                                                            m               pr               ow
                                                                                                                              or               ze
                                                                                                                                                   st             a
                                                                                                                                 al
                                                                                                                                   ne                 rz
                                                                                                                                                         en




                                                                                                                                                                           0,66
                                                                                                                                       ip                    ny
                                                                                                                                          ot                     ch
                                                                                                                                             rz
                                                                                                                                               eb
                                                                                                                                                    y
                                                                                                                                                       re




                                                                                                                                                                           0,52
                                                                                                                                                          lig
                                                                                                                                                              ijn
                                                                                                                                                                 e




                                                                                                                                                                           0,23




109
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



8.2 Cele strategiczne i zadania realizacyjne do roku 2020 w zakresie zaspoko-
    jenia poszczególnych potrzeb mieszka ców

Cele strategiczne w ramach ka dej z potrzeb zosta y poddane hierarchizacji poprzez
przyznanie punktów z uwzgl dnieniem wag zgodnych z poziomem zaspokojenia
potrzeb oraz hierarchizacj potrzeb, wed ug zasady: im wi cej punktów, tym wy sza
pozycja w hierarchii celów. Hierarchizacja zosta a ustalona na podstawie wyników
konsultacji spo ecznej, przeprowadzonej za pomoc ankiety. Do ka dego z celów
zosta y zaprojektowane wska niki, które b          mog y by wykorzystane przy
opracowywaniu wniosków o dofinansowanie projektów ze rodków zewn trznych
oraz przy wdra aniu systemu monitorowania rozwoju Gminy.
Do ka dego z celów zosta y zaprojektowane wska niki, które b        mog y by
wykorzystane przy opracowywaniu wniosków o dofinansowanie projektów ze
 rodków zewn trznych oraz przy wdra aniu systemu monitorowania rozwoju Gminy.
Cele priorytetowe, które uzyska y najwi ksz liczb punktów s zaprezentowane na
ciemniejszym ( tym) tle.

                            Potrzeba zabezpieczenia materialnego

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
 1. Dostateczna ilo          miejsc pracy dla absolwentów i osób poszukuj cych
    pracy
      wska niki:
      – stopa bezrobocia (zredukowana do poziomu krajowego)
      – liczba rodzin, w których przynajmniej jedna osoba posiada prac zarobkow
      – liczba rodzin korzystaj cych z pomocy spo ecznej
 2. Zwi kszenie dochodów osób najubo szych i nisko zarabiaj cych
      –   liczba rodzin, w których przynajmniej jedna osoba posiada prac zarobkow
      –   liczba rodzin korzystaj cych z pomocy spo ecznej

               Zadania realizacyjne do grupy celów strategicznych
  Zadanie realizacyjne
  – popularyzowanie w ród rolników mo liwo ci prowadzenia bezpo redniej
    sprzeda y produktów rolnych konsumentom,
  – prowadzenie prac interwencyjnych i robót publicznych,
  – wspieranie rozwoju turystyki wiejskiej,
  – wspieranie tworzenia pozarolniczych miejsc pracy na wsi,
  – wspieranie i preferowanie osób podejmuj cych dzia alno gospodarcz ,
  – wspieranie przedsi wzi tworz cych nowe miejsca pracy,
  – wspieranie dzia       zmierzaj cych do powstawania zespo owych form
    dzia alno ci gospodarczej,
  – wspieranie tworzenia cha upniczych form pracy,
  – wspieranie rozwoju rzemios a i r kodzie a artystycznego,
  – organizowanie kursów i szkole podnosz cych lub zmieniaj cych kwalifikacje
    zawodowe zgodnie z bie cymi potrzebami rynku pracy,
  – poszukiwanie instytucjonalnych form wsparcia przedsi biorczo ci (inkubator


                                                                                    110
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      przedsi biorczo ci,    podstrefa  ekonomiczna,    fundusze     po yczkowe,
      por czeniowe, itp.),
  –   systematyczne podnoszenie estetyki i funkcjonalno ci miasta i obszarów
      wiejskich celem dostosowania si do wymaga turystów,
  –   rewitalizowanie zdegradowanych obszarów miasta,
  –   prowadzenie dzia     z zakresu odnowy wsi we wszystkich miejscowo ciach,
  –   organizowanie wsparcia dla osób, rodzin yj cych w ubóstwie.


                                     Potrzeba bezpiecze stwa

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
   1. Zwi kszony stopie bezpiecze stwa na drogach
      wska niki:
      – liczba wypadków i kolizji, zdarze drogowych
      –    ugo wybudowanych chodników dla pieszych i utwardzonych poboczy
      –    ugo wybudowanych cie ek rowerowych
      – liczba wybudowanych zatok autobusowych
      –    ugo o wietlonych ci gów komunikacyjnych
   2. Zwi kszony poziom bezpiecze stwa i porz dku publicznego
      wska nik:
      – liczba przest pstw i wykrocze
   3. Wysoki poziom zabezpieczenia przeciwpowodziowego
      wska niki:
      –   d ugo wybudowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
      –   d ugo zmodernizowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
      –   liczba wybudowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
      –   liczba zmodernizowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
      –   liczba wybudowanych zbiorników ma ej retencji
      –   liczba zmodernizowanych zbiorników ma ej retencji
      –   pojemno wybudowanych zbiorników ma ej retencji
      –   powierzchnia terenów zabezpieczonych przed powodzi
      –   liczba miejscowo ci zabezpieczonych przed powodzi

               Zadania realizacyjne do grupy celów strategicznych
  Zadanie realizacyjne
  – monitorowanie stref o du ym zagro eniu,
  – wspieranie dzia     i programów profilaktycznych prowadzonych przez policj
    i organizacje spo eczne,
  – eliminowanie zagro       zwi zanych z niedostateczn opiek nad zwierz tami
    domowymi,
  – wzmacnianie nadzoru policyjnego szczególnie w sezonie turystycznym,
  – wzmacnianie systemu zabezpiecze przeciwpowodziowych,
  – tworzenie infrastruktury potrzebnej do prawid owego dzia ania jednostek
    stra y po arnej,
  – systematyczne informowanie mieszka ców o zasadach funkcjonowania
    systemu ostrzegania przed zagro eniami.




                                                                             111
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                        Potrzeba wy ywienia

            Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
 1. Pe ne zaspokojenie potrzeb w zakresie wody pitnej
 wska niki:
     –    d ugo wybudowanej sieci wodoci gowej
     –    liczba gospodarstw domowych/budynków pod czonych do sieci wodoci gowej
     –    liczba osób korzystaj cych z sieci wodoci gowej
     –    d ugo sieci wodoci gowej na terenie Gminy
     –    stosunek ilo ci budynków pod czonych do wodoci gu do wszystkich budynków
          w Gminie
     –    powierzchnia terenów inwestycyjnych z dost pem do sieci wodoci gowej
  2. Zaspokojone potrzeby ywieniowe osób zagro onych niedo ywieniem
  wska nik:
      – liczba osób korzystaj cych z do ywiania
  3. Zwi kszony dost p do lokalnych produktów ywno ciowych
  wska nik:
     –    liczba podmiotów oferuj cych lokalne produkty ywno ciowe


  Zadanie realizacyjne
  –   rozbudowa systemów zaopatrzenia w wod ,
  –   chronienie przed zanieczyszczeniami miejscowych uj wody,
  –   propagowanie celowo ci prowadzenia bada jako ci wody z uj prywatnych,
  –   propagowanie racjonalnego wykorzystania wody,
  –   wykorzystywanie istniej cych miejsc zbiorowego ywienia do organizacji
      do ywiania,
  –   wspieranie spo ecznych organizacji prowadz cych dzia alno charytatywn ,
  –   nawi zywanie i rozwijanie wspó pracy z organizacjami zajmuj cymi si
      udzielaniem pomocy spo ecznej,
  –   prowadzenie innowacyjnych dzia      propaguj cych zdrowy sposób od ywiania
      si ,
  –   propagowanie wzorców racjonalnego od ywiania si ,
  –   w czanie szkó do propagowania zdrowego stylu ycia,
  –   wykorzystywanie spotka publicznych i zebra do promocji zdrowego
       ywienia,
  –   promowanie lokalnych produktów ywno ciowych,
  –   wspieranie rozwoju lokalnego rynku produktów ywno ciowych.




                                                                               112
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                        Potrzeba schronienia

           Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Zwi kszona liczba mieszka
      wska niki:
      –   liczba wybudowanych lokali komunalnych
  2. Zapewnione mo liwo ci udzielenie schronienia osobom b                  cym w po-
      trzebie
      wska nik:
     – liczba lokali socjalnych i chronionych
  3. Obni enie kosztów zamieszkiwania
       wska niki:
      – liczba budynków poddanych termomodernizacji
      – liczba zmodernizowanych budynków mieszkalnych
  4. Podniesienie standardu mieszka
       wska niki:
      –   liczba budynków poddanych termomodernizacji
      – liczba zmodernizowanych budynków mieszkalnych
      – liczba budynków pod czonych do sieci kanalizacji sanitarnej
      – liczba budynków pod czonych do sieci wodoci gowej

               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
                                        Zadanie realizacyjne
  – tworzenie zasobów gruntów komunalnych pod nowe osiedla mieszkaniowe,
  – uzbrajanie nowych terenów budowlanych,
  – wspieranie dzia    Spó dzielni Mieszkaniowej i wspólnot mieszkaniowych
    zmierzaj cych do poprawy stanu technicznego i estetyki budynków oraz ich
    otoczenia,
  – wspieranie procesu termomodernizacji budynków mieszkaniowych –
    opracowywanie i realizacja programów (rewitalizacja), informowanie
    o potencjalnych zewn trznych ród ach finansowania inwestycji,
  – ustalanie miejscowych planów ogólnych zagospodarowania przestrzennego
    dla terenów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe,
  – wspieranie dzia           w zakresie budowy wodoci gów i kanalizacji,
  – dysponowanie lokalami socjalnymi i chronionymi celem udzielenia schronienia
    osobom b   cym w potrzebie.


                                 Potrzeba rozwoju ludzi; kultury

           Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Oferta edukacyjna na poziomie ponadgimnazjalnym dostosowana do
     potrzeb rynku pracy
      wska nik:
      –   liczba bezrobotnych absolwentów
  2. Wysoki poziom aktywno ci ruchowej (fizycznej) mieszka ców



                                                                                        113
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      wska niki:
      –   liczba wybudowanych obiektów sportowych
      –   liczba zmodernizowanych obiektów sportowych
      –   powierzchnia wybudowanych obiektów sportowych
      –   powierzchnia zmodernizowanych obiektów sportowych
      –   liczba zakupionego sprz tu na potrzeby obiektów sportowych/dydaktycznych/spo eczno-
          edukacyjnych
      –   liczba obiektów wyposa onych w sprz t sportowy/dydaktyczny/spo eczno-edukacyjny
      –   powierzchnia obiektów wyposa onych w sprz t sportowy/dydaktyczny/spo eczno-
          edukacyjny
     – liczba u ytkowników obiektów sportowo-rekreacyjnych
     – liczba masowych imprez sportowo-rekreacyjnych
     – liczba uczestników masowych imprez sportowo-rekreacyjnych
  3. U atwiony dost p do renomowanych szkó wy szych
      wska nik:
      –   liczba absolwentów renomowanych szkó wy szych

  4. Wysoki poziom uczestnictwa w kulturze
      wska niki:
      –   liczba mieszka ców korzystaj cych z ofert placówek kulturalnych
      –   liczba mieszka ców zaanga owanych czynnie w kreacj dzia       kulturalnych



               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  Zadanie realizacyjne
  – sta e wspieranie osób studiuj cych (szczególnie uzdolnionych) z rodzin
     ubogich,
  –      czanie si w proces ukierunkowywania oferty edukacyjnej na potrzeby
     rynku pracy,
  – pozyskanie rodków na dodatkowe zaj cia pozaszkolne i pozalekcyjne,
  – organizowanie warsztatów dotycz cych samorozwoju w szko ach,
  – rozwijanie mo liwo ci udzia u w zaj ciach i treningach zwi zanych
     z samorozwojem,
  – pozyskiwanie rodków z funduszy zewn trznych dla dzia           kulturalnych
     celem systematycznego poszerzania oferty,
  – systematyczne doposa anie placówek kulturalnych,
  – wspieranie aktywnego i twórczego udzia u mieszk ców i go ci
     przebywaj cych w Gminie w kulturze,
  – wspieranie uruchamiania i funkcjonowania lokalnych i regionalnych placówek
     muzealno-wystawienniczych,
  – wspó dzia anie z lokalnymi mediami, o rodkami kultury w regionie oraz
     placówkami o wiatowymi,
  – pozyskiwanie rodków na rzecz wzbogacania form pracy w bibliotekach,
     digitalizacji zbiorów,
  – dzia ania w kierunku sta ego powi kszania zbiorów w bibliotekach


                                                                                            114
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



    i czytelniach,
  – organizowanie masowych imprez sportowo-rekreacyjnych,
  – rozwijanie nowoczesnej bazy sportowo-rekreacyjnej.



             Potrzeba rozwoju ludzi; rekreacji, wypoczynku, przyjemno ci

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Rozwini te obszary Gminy z nowoczesn baz sportow i rekreacyjno-
     wypoczynkow
      wska niki:
     – liczba wybudowanych obiektów sportowych/rekreacyjnych
     – liczba zmodernizowanych obiektów sportowych/rekreacyjnych
     – powierzchnia wybudowanych obiektów sportowych/rekreacyjnych
     – powierzchnia zmodernizowanych obiektów sportowych/rekreacyjnych
     – liczba osób korzystaj cych z obiektów sportowych
     – liczba osób korzystaj ca z aktywnych form wypoczynku
     – liczba mieszka ców odwiedzaj ca Gminne obiekty sportowo-rekreacyjne
  2. Szeroka oferta w zakresie sp dzania wolnego czasu
      wska niki:
      – liczba masowych imprez sportowo-rekreacyjnych
      – liczba zawodów sportowych
      – liczba osób korzystaj cych z obiektów sportowych
      – liczba osób korzystaj ca z aktywnych form wypoczynku
      – liczba mieszka ców odwiedzaj ca Gminne obiekty sportowo-rekreacyjne


               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  Zadanie realizacyjne
  – odtwarzanie historycznych form bytowania w ramach bazy rekreacyjno –
     wypoczynkowej,
  – promowanie istniej cych miejsc wypoczynku,
  – wykorzystywanie naturalnych uwarunkowa do organizacji bazy rekreacyjno –
     wypoczynkowej,
  – systematyczne tworzenie nowoczesnej bazy sportowo-rekreacyjnej,
  – zagospodarowywanie miejsc atrakcyjnych dla rekreacji i wypoczynku (np. park
     miejski, centra miejscowo ci na obszarach wiejskich, itp.),
  – wspieranie dzia alno ci stowarzysze i organizacji spo ecznych.




                                                                              115
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                     Potrzeba zdrowia i ycia

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
 1. Poprawa stanu uz bienia i eliminacja wad postawy u m odzie y
      wska niki:
      –   liczba przedsi wzi cyklicznych poprawiaj cych dost pno       bada specjalistycznych
          zrealizowanych na terenie Gminy
      –   liczba gabinetów stomatologicznych uruchomionych na terenie Gminy
      –   liczba gabinetów rehabilitacyjnych na terenie Gminy
      –   liczba godzin zaj    gimnastyki korekcyjnej w szko ach
      –   liczba osób korzystaj cych z us ug stomatologów
      –   odsetek dzieci i m odzie y z wadami postawy
      –   odsetek dzieci i m odzie y ze z ym stanem uz bienia
 2. Obni enie liczby osób uzale nionych od alkoholu, tytoniu i narkotyków
      wska niki:
      –   liczba akcji profilaktycznych przeprowadzonych dla dzieci i m odzie y oraz osób doros ych
          informuj cych o zagro eniach zwi zanych z u ywaniem tytoniu, alkoholu i narkotyków
    – liczba osób uzale nionych
 3. Ograniczenie liczby zachorowa i zgonów z powodu chorób
    cywilizacyjnych
      wska niki:
      –   liczba przedsi wzi    cyklicznych poprawiaj cych dost pno       bada    specjalistycznych
          zrealizowanych na terenie Gminy
      –   liczba gabinetów specjalistycznych uruchomionych na terenie Gminy
      –   liczba osób korzystaj cych z us ug lekarzy specjalistów
      –   liczba akcji profilaktycznych przeprowadzonych dla dzieci i m odzie y oraz osób doros ych
      –   liczba zachorowa
      –   liczba zgonów



               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
 Zadanie realizacyjne
 – sta e propagowanie bezna ogowego stylu ycia w rodzinach, szko ach,
   ko cio ach i organizacjach m odzie owych,
 – prowadzenie sta ej dzia alno ci profilaktycznej w szko ach i w rodzinach,
 – sta y rozwój bazy rehabilitacyjnej, w tym pod potrzeby gimnastyki korekcyjnej,
 – rozwijanie sieci cie ek rowerowych i cie ek zdrowia,
 – tworzenie nowoczesnej bazy sportowej,
 – wspieranie przedsi wzi zwi zanych z aktywno ci ruchow ,
 – wspieranie gestorów letniej i zimowej bazy sportowej,
 – pozyskiwanie rodków zewn trznych na wyposa enie i dostosowywanie bazy
   szpitala do obowi zuj cych wymogów i potrzeb,
 – zwi kszanie dost pno ci do lecznictwa specjalistycznego oraz opieki
   stomatologicznej i rehabilitacji,
 – organizacja akcji bada profilaktycznych.


                                                                                                 116
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                           Potrzeba opieki

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
 1. Szeroka oferta sp dzania wolnego czasu dla dzieci i m odzie y
      wska niki:
      –   liczba ofert zorganizowanego sp dzania wolnego czasu
      –   liczba osób uczestnicz cych w zorganizowanych z zaj ciach, imprezach
 2. Rozwini ta opieka nad osobami w podesz ym wieku
      wska niki:
      –   liczba obiektów u yteczno ci publicznej dostosowana dla osób z ograniczon sprawno ci
          ruchow
      –   liczba osób starszych (które zako czy y aktywno zawodow ) aktywnie uczestnicz cych
          w dzia aniach organów samorz dowych oraz dzia aniach realizowanych przez organizacje
          pozarz dowe
      – liczba osób korzystaj cych z opieki dziennej
      – liczba osób korzystaj cych z opieki ca odobowej
      – liczba nowych obiektów opieki nad osobami w podesz ym wieku
          i niepe nosprawnymi
      –   powierzchnia nowych obiektów opieki nad osobami w podesz ym wieku
          i niepe nosprawnymi
 3. Wysoki udzia osób niepe nosprawnych w yciu spo eczno-
    gospodarczym
      wska niki:
      – liczba budynków u yteczno ci publicznej z barierami architektonicznymi
      – liczba osób niepe nosprawnych aktywnie uczestnicz cych w dzia aniach organów
          samorz dowych oraz dzia aniach realizowanych przez organizacje pozarz dowe
      –   poziom bezrobocia w ród osób niepe nosprawnych



               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  Zadania realizacyjne
  – rozwój bazy rekreacyjno – sportowej (hale sportowe, korty tenisowe, kryta
      ywalnia, itp.),
  – uaktywnienie instytucji, organizacji i osób prywatnych do organizowania
    imprez sportowo-rekreacyjnych i rozrywkowych,
  – zabezpieczenie rodków na organizacj zagospodarowania wolnego czasu,
  – organizowanie opieki dziennej dla osób w podesz ym wieku,
  –    wspó praca z s siednimi gminami w zakresie zapewniania ca odobowej
      opieki dla osób w podesz ym wieku,
  – dostosowywanie miejsc                  publicznych   do   korzystania        przez   osoby
    niepe nosprawne,
  – wykorzystanie istniej cych funduszy pomocowych na tworzenie miejsc pracy
    dla osób niepe nosprawnych.




                                                                                            117
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      Potrzeba kontaktów spo ecznych, wi zi grupowej, swobody i atwo ci
                          kontaktów przestrzennych

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Powszechny dost p do sieci telefonicznych oraz internetowej sieci
     szerokopasmowej
      wska niki:
     – liczba prywatnych i publicznych czy internetowych
     – liczba osób bez mo liwo ci dost pu do Internetu i sieci telefonicznych
  2. Pe na dost pno komunikacyjna Gminy
      wska niki:
       –   d ugo    przebudowanych dróg na terenie Gminy
       –   liczba projektów z zakresu rozbudowy infrastruktury drogowej
       –   liczba po cze komunikacji samochodowej pomi dzy poszczególnymi miejscowo ciami
           Gminy

  3. Powszechna dost pno                 e-us ug publicznych na terenie Gminy
      wska niki:
       –   liczba portali o funkcjonalno ci umo liwiaj cej kontakt on-line obywatela z urz dem
       –   liczba korzystaj cych z e-us ug publicznych
  4. Wysoki stopie integracji spo ecznej, samoorganizacji mieszka ców
     Gminy
      wska niki:
       –   liczba organizacji pozarz dowych
       –   liczba cz onków organizacji pozarz dowych
  5. Wysoki poziom kultury osobistej w spo eczno ciach lokalnych
       Weryfikacja celu na podstawie badania ankietowego


               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  Zadanie realizacyjne
  – wspieranie lokalnych przewo ników (w tym firm prywatnych),
  – pozyskiwanie rodków na popraw stanu technicznego i standardu dróg,
  – u atwienie dzia alno ci ró nym firmom telekomunikacyjnym,
  – realizacja projektów z zakresu spo ecze stwa informacyjnego na terenie
     wszystkich miejscowo ci w Gminie,
  – wspieranie dzia     na rzecz tworzenia i rozwijania lokalnych rodków
     masowego przekazu,
  – wspieranie organizacji cyklicznych imprez promuj cych Gmin oraz
     integruj cych mieszka ców,
  – pozyskiwanie rodków zewn trznych na realizacje programów integruj cych
     spo ecze stwo.




                                                                                                 118
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



     Potrzeba kreacji otoczenia, poczucia u yteczno ci, uznania, akceptacji,
              gratyfikacji, warto ci moralnych, potrzeb religijnych,
                   to samo ci z Gmin i adu przestrzennego

               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Wysoki poziom czysto ci i estetyki Gminy
       Weryfikacja: ocena poziomu estetyki Gminy dokonana w cyklicznie przeprowadzanej
       ankiecie

  2. Dobra znajomo             walorów Gminy w ród mieszka ców
      wska niki:
      –    liczba imprez promuj cych dziedzictwo kulturowe i walory rodowiskowe organizowanych
           dla spo eczno ci lokalnej
      –  liczba mieszka ców, którzy wzi li udzia w imprezach promuj cych dziedzictwo kulturowe
         i walory rodowiskowe organizowanych w Gminie
       Weryfikacja poziomu znajomo ci walorów historycznych i przyrodniczych Gminy

  3. Wysoki poziom to samo ci mieszka ców z Gmin
      wska niki:
       –   liczba imprez organizowanych dla spo eczno ci lokalnej
       –   liczba mieszka ców, którzy wzi li udzia w imprezach organizowanych w Gminie
       –   poziom poczucia to samo ci mieszka ców z Gmin wyra any/badany w cyklicznie
           przeprowadzanych ankietach

  4. Sta y, zwi kszaj cy si udzia mieszka ców w zarz dzaniu Gmin
      wska nik:
       –   liczba osób uczestnicz cych w zebraniach mieszka ców/wiejskich i innych, podczas
           których podejmowane s decyzje dotycz ce rozwoju miejscowo ci/gminy


               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
 Zadanie realizacyjne
 – sta e konsultacje w adz Gminy z mieszka cami przy podejmowaniu
    kluczowych decyzji,
 – promocja osób, organizacji i dzia    sprzyjaj cych rozwojowi spo eczno ci
    lokalnej,
 – pozyskiwanie rodków z funduszy pomocowych na systematyczn popraw
    estetyki Gminy,
 – realizacja projektów z zakresu rewitalizacji zdegradowanych obszarów
    miejskich,
 – wykorzystywanie w budownictwie projektów architektonicznych
    koresponduj cych z charakterem terenów budowlanych w Gminie,
 – wspieranie przedsi wzi zmierzaj cych do poprawy czysto ci i estetyki
    Gminy,
 – realizacja projektów u atwiaj cych ekspozycj walorów historycznych
    i kulturalnych Gminy,
 – wspieranie uruchamiania i funkcjonowania lokalnych i regionalnych placówek
    muzealno-wystawienniczych,


                                                                                              119
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



 – ekoedukacja mieszka ców,
 – wspieranie dzia    popularyzuj cych walory Gminy,
 – sta y kontakt z dawnymi mieszka cami gminy w kraju i zagranic dotycz cy
   promocji miasta i gminy.


8.3 Cele strategiczne i zadania realizacyjne do roku 2020 w zakresie infrastruk-
    tury i zasobów, gospodarki przestrzennej Gminy oraz rodowiska przyrod-
    niczego i potencja u ludzkiego oraz instytucjonalnego


Cele strategiczne w ramach ka dego z zasobów zosta y poddane hierarchizacji
poprzez przyznawanie punktów, wed ug zasady im wi cej punktów tym wy sza
pozycja w hierarchii celów. Hierarchizacja zosta a ustalona na podstawie wyników
konsultacji spo ecznej przeprowadzonej za pomoc ankiety.
Do ka dego z celów zosta y zaprojektowane wska niki, które b        mog y by
wykorzystane przy opracowywaniu wniosków o dofinansowanie projektów ze
 rodków zewn trznych oraz przy wdra aniu systemu monitorowania rozwoju Gminy.
Cele priorytetowe, które uzyska y najwi ksz liczb punktów s zaprezentowane na
ciemniejszym ( tym) tle.


                                 Potencja techniczny
               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Rozbudowany, bezpieczny system ci gów komunikacyjnych (drogi,
     ulice, chodniki dla pieszych, cie ki rowerowe, parkingi) wraz ze
     sprawnym systemem zabezpiecze komunikacyjnych
        wska niki:
        – liczba wypadków i kolizji na drogach gminnych
        – liczba zabitych i rannych na drogach gminnych
        – d ugo      zmodernizowanych dróg w Gminie
        – liczba zmodernizowanych skrzy owa
        – liczba wybudowanych obiektów mostowych
        – liczba zmodernizowanych obiektów mostowych
        – d ugo      wybudowanych utwardzonych poboczy
        – d ugo      zmodernizowanych utwardzonych poboczy
        – d ugo      wybudowanych chodników
        – d ugo      zmodernizowanych chodników
        – d ugo      wybudowanych cie ek rowerowych
        – d ugo      wybudowanych ci gów pieszo-rowerowych
        – liczba wybudowanych punktów o wietleniowych
        – liczba zmodernizowanych punktów o wietleniowych
        – liczba wybudowanych przej        dla pieszych
        – liczba zmodernizowanych przej        dla pieszych
        – liczba wybudowanych sygnalizacji wietlnych
        – liczba zmodernizowanych sygnalizacji wietlnych



                                                                             120
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



        – liczba wybudowanych parkingów/miejsc parkingowych
        – liczba wybudowanych zatok autobusowych
        – liczba zmodernizowanych zatok autobusowych
        – liczba zmodernizowanych skrzy owa
  2. Stworzenie           sprawnego     systemu    gospodarki     wodno- ciekowej
     i dost pno          dobrej jako ciowo wody pitnej dla ca ej Gminy
        wska niki:
        – liczba wybudowanych stacji uzdatniania wody
        – liczba zmodernizowanych oczyszczalni cieków
        – przepustowo       zmodernizowanych oczyszczalni cieków
        – liczba wybudowanych przepompowni cieków
        – liczba zmodernizowanych przepompowni cieków
        – d ugo      wybudowanej sieci wodoci gowej
        – d ugo      wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej
        – d ugo      zmodernizowanej sieci kanalizacji sanitarnej
        – zorganizowany system selektywnej zbiórki odpadów
        – liczba zlikwidowanych dzikich sk adowisk odpadów
        – powierzchnia zlikwidowanych dzikich sk adowisk odpadów
        – liczba zakupionych pojemników do selektywnej zbiórki odpadów
        – liczba wybudowanych obiektów z zakresu gospodarki odpadami
  3. Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów sportowych i rekreacyjnych
     wraz z popraw stanu technicznego istniej cych obiektów sportowych
     i rekreacyjnych
        wska niki:
        – liczba wybudowanych obiektów infrastruktury sportowej i rekreacyjnej
        – liczba zmodernizowanych obiektów infrastruktury sportowej i rekreacyjnej
        – powierzchnia zmodernizowanej/wybudowanej lokalnej sportowej i rekreacyjnej
  4. Pozyskanie i uzbrojenie nowych terenów inwestycyjnych pod inwestycje
     gospodarcze i mieszkalnictwo
        wska niki:
        – powierzchnia udost pnionych terenów inwestycyjnych pod inwestycje gospodarcze
          i mieszkalnictwo
  5. Stworzenie sprawnego systemu utylizacji odpadów sta ych
        wska nik:
        – zorganizowany system selektywnej zbiórki odpadów
        – liczba zlikwidowanych dzikich sk adowisk odpadów
        – powierzchnia zlikwidowanych dzikich sk adowisk odpadów
        – liczba zakupionych pojemników do selektywnej zbiórki odpadów
        – liczba wybudowanych obiektów z zakresu gospodarki odpadami
  6. Zapewnienie powszechnej dost pno ci us ug telekomunikacyjnych,
     w tym dost pu do szerokopasmowej sieci internetowej
        wska niki:
        – powierzchnia obszarów Gminy bez pokrycia sieci telefonii komórkowej




                                                                                          121
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



        – liczba w    ów dost powych umo liwiaj cych dost p do sieci szerokopasmowej
        – liczba punktów dost pu do Internetu uzyskanych dzi ki w       om dost powym
        – liczba jednostek publicznych pod czonych do bezpiecznego dost pu
          szerokopasmowego do Internetu
        – liczba punktów dost powych w sieci LAN, w tym w urz dach/jednostkach publicznych
        – liczba punktów dost powych po czonych sieci WAN
        – liczba budynków po czonych sieci rozleg
        – liczba wdro onych kompleksowych systemów zarz dzania w jednostkach publicznych
        – liczba wdro onych wewn trznych systemów zarz dzania informacj w jednostkach
          publicznych
        – liczba zbudowanych Publicznych Punktów Dost pu do Internetu PIAP
        – liczba zakupionych zestawów komputerowych
        – liczba zakupionych serwerów
  7. Zredukowana energoch onno    budynków mieszkalnych i innych oraz
     nowoczesne systemy ogrzewania budynków u yteczno ci publicznej
        wska niki:
        – liczba zmodernizowanych budynków komunalnych
        – powierzchnia zmodernizowanych budynków komunalnych
        – liczba budynków poddanych termoizolacji
        – powierzchnia budynku poddana termoizolacji


  8. Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa stanu technicznego
     obiektów zabytkowych (w tym sakralnych)
        wska niki:
        – liczba wybudowanych obiektów infrastruktury kulturalnej
        – liczba zmodernizowanych obiektów infrastruktury kulturalnej
        – powierzchnia zmodernizowanej/wybudowanej lokalnej bazy kulturalnej
        – liczba odrestaurowanych obiektów zabytkowych
        – powierzchnia odrestaurowanych obiektów zabytkowych
  9. Dobry stan techniczny budynków i budowli komunalnych
        wska niki:
        – liczba zmodernizowanych budynków komunalnych
        – powierzchnia zmodernizowanych budynków komunalnych
        – liczba budynków poddanych termoizolacji
        – powierzchnia budynków poddana termoizolacji
 10.      Zrewitalizowane obszary miasta, które by y zagro one degradacj
        wska niki:
       – d ugo     zmodernizowanych dróg na obszarach obj tych rewitalizacj
       – liczba wybudowanych obiektów infrastruktury drogowej
       – liczba zmodernizowanych obiektów infrastruktury drogowej
       – powierzchnia wybudowanych obiektów infrastruktury drogowej
       – powierzchnia zmodernizowanych obiektów infrastruktury drogowej
       – liczba budynków poddanych renowacji




                                                                                             122
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      – powierzchnia budynków poddanych renowacji
      – liczba budynków poddanych termo-renowacji
      – powierzchnia budynków poddanych termo-renowacji
      – liczba budynków poddanych remontowi/przebudowie infrastruktury technicznej
      – powierzchnia budynków poddanych remontowi/przebudowie infrastruktury technicznej
      – d ugo      wybudowanej infrastruktury komunalnej w zakresie ochrony rodowiska
      – d ugo przebudowanej/wyremontowanej infrastruktury komunalnej w zakresie ochrony
         rodowiska
      – powierzchnia zdegradowanych dzielnic i obszarów miast poddanych rehabilitacji
      – powierzchnia us ugowa w budynkach poddanych renowacji
      – liczba budynków przebudowanych/wyremontowanych na cele edukacyjno/spo eczne
      – powierzchnia budynków zmodernizowanych na cele edukacyjno/spo eczne
      – powierzchnia zmodernizowanej lokalnej bazy kulturalnej i turystycznej
      – liczba wybudowanych lokalnych punktów informacji kulturalnej i turystycznej
      – liczba zmodernizowanych lokalnych punktów informacji kulturalnej i turystycznej
      – liczba obiektów zmodernizowanych na cele kulturalne i turystyczne
      – powierzchnia obiektów zmodernizowanych na cele kulturalne i turystyczne
      – liczba systemów zabezpiecze w obiektach dziedzictwa kulturowego
      – powierzchnia zmodernizowanych obiektów dziedzictwa kulturowego
      – liczba przest pstw w mie cie
      – wska nik wykrywalno ci przest pstw
      – liczba przedsi biorstw zlokalizowanych na terenie zrewitalizowanym
      – liczba nowych ofert programowych w zakresie kultury i turystyki
      – liczba obiektów zabezpieczonych przed zagro eniami
      – liczba nowych miejsc pracy powsta a w wyniku realizacji projektów turystycznych
        i kulturalnych
      – liczba osób korzystaj cych z nowej lokalnej bazy kulturalnej i turystycznej
      – liczba nowych punktów us ugowych na terenach zrewitalizowanych
      – wska nik bezrobocia w ród mieszka ców terenów zrewitalizowanych
      – liczba mieszka ców na terenach zrewitalizowanych
      – liczba korzystaj cych z nowych ofert programowych w zakresie kultury i turystyki




  11. Stworzenie systemu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Gminy
        wska niki:
        – d ugo      wybudowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
        – d ugo      zmodernizowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
        – liczba wybudowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
        – liczba zmodernizowanych elementów zapobiegaj cych powodziom
        – liczba wybudowanych zbiorników ma ej retencji
        – liczba zmodernizowanych zbiorników ma ej retencji
        – pojemno      wybudowanych zbiorników ma ej retencji
        – powierzchnia terenów zabezpieczonych przed powodzi



                                                                                           123
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



        – liczba miejscowo ci zabezpieczonych przed powodzi
  12. Podniesienie skuteczno ci gminnego systemu zabezpiecze ppo .
        wska niki:
        – liczba jednostek OSP wyposa onych w nowy sprz t techniczny
        – liczba zakupionego sprz tu/wyposa enia technicznego jednostek OSP
        – liczba po arów
        – liczba udanych akcji ppo .
  13. Uporz dkowany system utrzymania cmentarzy
        wska nik:
        – stworzony system zarz dzania
  14. Zagospodarowane wszystkie budynki komunalne
        wska nik:
        – liczba niezagospodarowanych budynków komunalnych
  15. Poprawa jako ci zasilania w energi elektryczn
        wska niki:
        – liczba przerw w dostawach energii elektrycznej
        – liczba przy czy ze spadkami napi cia
  16. Sprawny system melioracji gruntów rolnych oraz odwadniania ci gów
      komunikacyjnych
        wska nik:
        – liczba/d ugo    zmodernizowanych urz dze melioracyjnych


               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  Zadanie realizacyjne
  – poszukiwanie lokalnych róde wody na terenach wiejskich,
  – modernizowanie oraz rozbudowywanie sieci wodoci gowej i stacji
    uzdatniania,
  – kontynuowanie realizacji programu oczyszczania cieków,
  – wspó praca z o ciennymi Gminami w opracowaniu i wdro eniu programu
    utylizacji odpadów,
  – eliminowanie z miasta ruchu tranzytowego pojazdów o wysokim tona u,
  – systematyczna poprawa stanu technicznego dróg gminnych i powiatowych na
    terenie Gminy,
  – budowanie chodników dla pieszych wzd        ci gów komunikacyjnych,
  – budowanie cie ek rowerowych wzd         ci gów komunikacyjnych,
  – instalowanie o wietlenia ulicznego w cz ci zabudowanych terenów
    wiejskich,
  – uzupe nianie o wietlenia ulicznego w niektórych cz ciach Miasta i Gminy,
  – organizowanie chronionych przej dla pieszych,
  – systematyczne powi kszanie liczby miejsc parkingowych w Gminie,
  – dokonywanie sta ej obserwacji newralgicznych punktów wyst powania
    zagro       w ruchu komunikacyjnym,


                                                                              124
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



  – sta a wspó praca Gminy z Rzeszowskim Zak adem Energetycznym
    w ramach programu zaopatrzenia gminy w energi elektryczn ,
  – tworzenie warunków do swobodnej konkurencji na rynku us ug
    telekomunikacyjnych,
  – realizacja projektów z zakresu spo ecze stwa informacyjnego celem
    upowszechnienia dost pu do sieci szerokopasmowej,
  – pozyskiwanie zewn trznych rodków finansowych na wdra anie
    nowoczesnych systemów grzewczych,
  – poszukiwanie inwestorów zewn trznych,
  – doskonalenie systemu eksploatacji budynków i budowli,
  – zmniejszanie stopnia zag szczania mieszka ców w lokalach,
  – prywatyzacja nadwy ek mienia komunalnego,
  – wspieranie grupowych inicjatyw mieszka ców, wspólnot, spó dzielni
    dotycz cych inwestycji modernizacyjnych (w tym termo-modernizacyjnych)
    w budynkach,
  – stosowanie nowoczesnych technologii i materia ów przy modernizacji
    budynków,
  – sta a wspó praca informacyjna Gminy z Zespo em Elektrowni Wodnych
    w Solinie,
  – koordynacja dzia     Gminy i ZEW Solina w sytuacjach kryzysowych poprzez
    Wojewódzki Komitet Przeciwpowodziowy,
  – monitorowanie zagro       powodziowych,
  – wspó praca z w cicielami cieków wodnych przy regulacji koryt,
  – systematyczna poprawa stanu technicznego istniej cych obiektów
    sportowych i rekreacyjnych oraz inwestowanie w budow nowoczesnych
    obiektów rekreacyjno-sportowych,
  – podwy szanie standardu obiektów kultury,
  – realizacja projektów rewitalizacyjnych z uwzgl dnieniem obiektów
    zabytkowych i sakralnych,
  – dysponowanie planem zagospodarowania przestrzennego,
  – pozyskiwanie nowych terenów pod inwestycje,
  – uzbrajanie terenów inwestycyjnych (inwestycje przemys owe
    i mieszkalnictwo wielorodzinne i jednorodzinne).


                             rodowisko przyrodnicze
          Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Poprawa i utrzymanie czysto ci       rodowiska naturalnego (woda,
     powietrze, gleby) i uzyskanie pe nego bezpiecze stwa sanitarno-
     epidemiologicznego gminy
        wska niki:
        – klasa czysto ci wód
        – poziom zanieczyszczenia powietrza



                                                                           125
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      – poziom zanieczyszczenia gleb
  2. Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych przyrodniczo
        wska nik:
        –   powierzchnia. udost pnionych obszarów o szczególnych walorach przyrodniczych
            i turystycznych
  3. Wysoki poziom wykorzystania odnawialnych róde energii
        wska niki:
        –   liczba wybudowanych/zainstalowanych instalacji wykorzystuj cych odnawialne ród a
            energii
        –   liczba wybudowanych obiektów infrastruktury s       cej do produkcji/przesy u energii
            odnawialnej
        –   liczba zmodernizowanych obiektów infrastruktury s       cej do produkcji/przesy u energii
            odnawialnej
  4. Podniesienie wiadomo ci ekologicznej mieszka ców
        wska niki:
        –   liczba mieszka ców, którzy wzi li udzia w projektach i programach proekologicznych
        –   liczba dzikich wysypisk mieci




  Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  – eliminowanie róde zanieczyszcze wód powierzchniowych, gruntowych
    i cieków,
  – wykorzystywanie nowoczesnych technologii oczyszczania cieków,
  – posiadanie sprawnego systemu kanalizacji i oczyszczania cieków,
  – likwidowanie dzikich wysypisk mieci,
  – opracowanie koncepcji zagospodarowania odpadów,
  – zwi kszanie ilo ci u ytkowników wody ze zbiorczych wodoci gów,
  – eliminowanie róde zanieczyszczenia powietrza,
  – upowszechnianie informacji o skutkach zanieczyszczenia wód,
  – wyznaczanie i przygotowywanie tras dla rajdów samochodów terenowych,
  – pozyskiwanie zewn trznych rodków finansowych na dofinansowanie
    inwestycji proekologicznych,
  – sta a wspó praca z organizacjami ekologicznymi i turystycznymi,
  – dysponowanie miejscowym planem ogólnym w zakresie zalesie ,
  – wspieranie w           cicieli nieu ytków zalesiaj cych te grunty,
  – rozwijanie systemu edukacji ekologicznej,
  – dostosowywanie sytemu szkole do potrzeb okre lonych grup mieszka ców,
  – wspó udzia spo ecze stwa w realizacji zada ekologicznych,
  – podnoszenie kultury terenów zielonych,
  – uwzgl dnianie lokalizacji terenów zielonych przy zabudowie,
  – utrzymywanie ekologicznych barier zieleni przy drogach w celu zmniejszenia


                                                                                                    126
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



       szkodliwego oddzia ywania spalin i ha asu,
  – promowanie nowoczesnych technologii grzewczych wykorzystuj cych
    no niki energii przyjazne rodowisku,
  – tworzenie ma ej infrastruktury umo liwiaj cej wykorzystanie walorów
    rekreacyjnych Sanu i Hoczewki,
  – tworzenie ma ej infrastruktury zwi kszaj cej dost pno             i zabezpieczaj cej
    miejsca atrakcyjne przyrodniczo,
  – poprawa stanu dróg celem zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza
    wynikaj ce z du ego nat enia ruchu,
  – modernizowanie systemów grzewczych w kot owniach lokalnych,
  – promowanie rozwi za wykorzystania energii odnawialnej,
  – wykorzystywanie technologii energii odnawialnej w obiektach komunalnych.


                                Potencja ludzki
          Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Ograniczenie procesu emigracji osób m odych, wykwalifikowanych
     w zawodach deficytowych
        wska niki:
        –   liczba zawodów deficytowych
        –   liczba osób w zawodach deficytowych
        –   wska nik migracji
  2. Zaktywizowanie mieszka ców w zakresie poszukiwania miejsc pracy
        wska niki:
        – liczba osób bezrobotnych
        – liczba nowych podmiotów gospodarczych
  3. Wysoki poziom aktywno ci spo ecznej mieszka ców
        wska niki:
        –   liczba mieszka ców, która wzi a udzia w projektach i programach spo ecznych
        –   liczba funkcjonuj cych organizacji pozarz dowych


   Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  – wspieranie wszelkich dzia               edukacyjnych mieszka ców,
  – pozyskiwanie rodków zewn trznych na rozwój ludzi,
  – dzia ania zmierzaj ce do utrzymania i poszerzania szkolnictwa redniego,
  – promocja szkolnictwa redniego dla osób pracuj cych,
  – wspó praca z Powiatowym Urz dem Pracy w zakresie organizowania
    warsztatów rozwojowych dla osób poszukuj cych pracy,
  – promocja ciekawych projektów rozwi za w zakresie tworzenia miejsc pracy,
  – informowanie mieszka ców o mo liwo ciach pozyskiwania dotacji na
    inwestycje w firmach,
  – pozyskiwanie rodków zewn trznych na dzia ania zwi zane z rozwojem


                                                                                           127
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      demokracji lokalnych,
  – dzia ania na rzecz zmiany roszczeniowych postaw spo ecznych,
  – wspó praca instytucji wp ywaj cych na rozwój ludzi,
  – wspieranie dzia            instytucji wp ywaj cych na rozwój ludzi,
  – wspieranie osób, przedsi biorców wiadcz cych us ugi w zawodach
    deficytowych,
  – wspieranie tworzenia i funkcjonowania lokalnych organizacji pozarz dowych.

                                Potencja instytucjonalny
               Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
  1. Wysoka jako            obs ugi w Urz dzie Miasta i Gminy
        wska niki:
        –   wdro ony system zarz dzania jako ci
        –   skrócenie czasu obs ugi interesantów
        –   liczba spraw za atwianych on-line
        –   liczba osób korzystaj cych z us ug publicznych on-line
        –   ocena poziomu zadowolenia interesantów na podstawie ankietyzacji
  2. Pe na informatyzacja us ug Urz du Miasta i Gminy
        wska niki:
        –   liczba wdro onych kompleksowych systemów zarz dzania w jednostkach publicznych
        –   liczba wdro onych wewn trznych systemów zarz dzania informacj w jednostkach
            publicznych
        –   liczba wdro onych systemów intranetu w jednostkach publicznych
        –   liczba wdro onych systemów u ytkowników transakcyjnych portali w jednostkach
            publicznych
        –   liczba wdro onych systemów elektronicznego obiegu dokumentów w jednostkach
            publicznych
        –   liczba wdro onych systemów elektronicznej archiwizacji dokumentów w jednostkach
            publicznych
        –   liczba portali o funkcjonalno ci umo liwiaj cej kontakt on-line obywatela z urz dem
        –   liczba zmodernizowanych publicznych punktów dost pu do Internetu piap
        –   liczba zbudowanych publicznych punktów dost pu do Internetu piap
        –   liczba zakupionych centrali z rejestratorem rozmów
        –   liczba zakupionych centrali selektywnego alarmowania
        –   liczba wdro onych systemów informatycznych
        –   liczba powsta ych stanowisk systemu monitoruj cego
        –   liczba wdro onych platform serwerowych w jednostkach publicznych
        –   liczba wdro onych systemów backupu i archiwizacji dokumentów w jednostkach
            publicznych
        –   ilo ci portali umo liwiaj cej kontakt on-line obywatela z jednostk publiczn
        –   liczba osób korzystaj cych dziennie z piap
        –   skrócenie czasu obs ugi interesantów
        –   liczba pracowników instytucji publicznych wykorzystuj cych technologie informacyjne
        –   liczba spraw za atwianych on-line



                                                                                                  128
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



          –   liczba osób korzystaj cych z us ug publicznych on-line
          –   liczba spraw rozpatrywanych z wykorzystaniem systemów obiegu dokumentów
          –   liczba zalgorytmizowanych procedur administracyjnych, dost pnych obywatelowi on-
              line
          –   liczba pracowników jednostek publicznych z dost pem do systemów zarz dzania
              i portali intranetowych
  3. Aktywne wspólnoty mieszkaniowe dbaj ce o interesy swoich cz onków
          wska niki:
          –   liczba zrealizowanych projektów z dofinansowaniem zewn trznym
          –   liczba zmodernizowanych budynków mieszkalnych




   Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
  – utworzenie i wdra anie systemu zarz dzania jako ci w Urz dzie Miasta
    i Gminy,
  – pe na informatyzacja Urz du i wiadczenie e-us ug publicznych,
  – wspieranie wspólnot mieszkaniowych w zakresie poszukiwania rodków
    zewn trznych na realizacj inwestycji,
  – w czanie wspólnot do dzia                 na rzecz rewitalizacji miasta.



       Osi gni cie celów w obszarze potencja ów Gminy wymaga wcze niejszej
       realizacji g ównych zada      stanowi cych warunki konieczne dla
       kompleksowego koordynowania wszystkich dzia .



      Zadania g ówne w zakresie infrastruktury i zasobów oraz gospodarki
      przestrzennej Gminy:
      –       opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego,
      –       wdro enie polityki pozyskiwania inwestorów zewn trznych,
      –       opracowanie programu promocji Gminy
      –       wdro enie systemu zarz dzania jako ci w Urz dzie Miasta i Gminy,
      –       wysoka sprawno       Urz du Miasta i Gminy w pozyskiwaniu rodków
              pomocowych,
      –       informatyzacja systemu monitorowania i udost pniania informacji.
8.4 Cele strategiczne i zadania realizacyjne do roku 2020 w sferze gospodar-
    czej Gminy

Cele strategiczne w tej sferze okre laj         koncepcj   gospodarcz     Gminy.
Ta koncepcja powinna wp ywa na decyzje podejmowane przez wszystkie podmioty
dzia aj ce w Gminie oraz przysz ych inwestorów zewn trznych i wewn trznych.




                                                                                                 129
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




      Realizacja samych celów jest zadaniem, które mog realizowa tylko
      podmioty dzia aj ce w sferze gospodarczej. Zadania Gminy dotycz przede
      wszystkim tworzenia warunków do dzia alno ci gospodarczej, wspierania
      podmiotów przez odpowiedni polityk w tym zakresie oraz promocj
      Gminy.

Cele strategiczne w sferze gospodarki zosta y poddane hierarchizacji poprzez
przyznanie punktów, wed ug zasady im wi cej punktów tym wy sza pozycja
w hierarchii celów. Hierarchizacja zosta a ustalona na podstawie wyników konsultacji
spo ecznej przeprowadzonej za pomoc ankiety.
Do ka dego z celów zosta y zaprojektowane wska niki, które b        mog y by
wykorzystane przy opracowywaniu wniosków o dofinansowanie projektów ze
 rodków zewn trznych oraz przy wdra aniu systemu monitorowania rozwoju Gminy.
Cele priorytetowe, które uzyska y najwi ksz liczb punktów s zaprezentowane na
ciemniejszym ( tym) tle.

                             Sfera gospodarcza
Cele strategiczne wraz ze wska nikami:
1. Wzrost znaczenia turystyki i us ug oko oturystycznych w gospodarce
   Gminy
      wska niki:
      – liczba miejsc noclegowych na terenie Gminy
      – liczba turystów korzystaj ca z ofert turystycznych Gminy
      – liczba atrakcji turystycznych
      – poziom dochodów z turystyki i us ug pochodnych
2. Rozwini ty sektor us ug budowlanych
      wska niki:
      –    liczba dzia aj cych ma ych i rednich przedsi biorstw w sektorze us ug budowlanych
      –    liczba nowych miejsc pracy w sektorze us ug budowlanych
      –    warto    inwestycji zrealizowanych przez ma e i rednie firmy
      –    warto    inwestycji zrealizowanych przez inwestorów zewn trznych
      –    warto    sprzeda y sektora
3. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych z agroturystyki oraz innych
   dziedzin pozarolniczej dzia alno ci gospodarczej
      wska niki:
      –    liczba gospodarstw agroturystycznych
      –    liczba miejsc noclegowych gospodarstwach agroturystycznych na terenie Gminy
      –    liczba turystów korzystaj ca z ofert turystycznych gospodarstw agroturystycznych na
           terenie Gminy
      –    liczba atrakcji turystycznych
      –    liczba nowych podmiotów gospodarczych uruchomionych w gospodarstwach rolnych
      –    liczba nowych pozarolniczych miejsc pracy w gospodarstwach rolnych
4. Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce szerok ofert opart na
   lokalnych tradycjach kulinarnych


                                                                                                 130
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      wska niki:
      –    liczba dzia aj cych przedsi biorstw
      –    liczba miejsc pracy
      –    warto    inwestycji zrealizowanych przez firmy
      –    warto    sprzeda y sektora
5. Poprawa rentowno ci produkcji rolnej poprzez poszukiwanie nowych
   rozwi za prowadzenia produkcji – rozwini ta produkcja rolna metodami
   ekologicznymi
      wska niki:
      –    liczba gospodarstw ekologicznych
      –    warto    sprzeda y z gospodarstw ekologicznych
6. Rozwini ty sektor us ug bytowych
      wska niki:
      –    liczba dzia aj cych przedsi biorstw
      –    liczba miejsc pracy
      –    warto    inwestycji zrealizowanych przez firmy
      –    warto    sprzeda y sektora
7. Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej istniej cych zak adów
   przetwórstwa drewna
      wska niki:
      –    liczba dzia aj cych przedsi biorstw
      –    liczba miejsc pracy
      –    warto    inwestycji zrealizowanych przez firmy
      –    warto    sprzeda y sektora
8. Wzrost towarowo ci gospodarstw
      wska niki:
      –    liczba grup producenckich
      –    liczba specjalistycznych gospodarstw towarowych
      –    warto    sprzeda y z gospodarstw towarowych
9. Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej istniej cych zak adów
   przetwórstwa rolno-spo ywczego
      wska niki:
      –    liczba dzia aj cych przedsi biorstw
      –    liczba miejsc pracy
      –    warto    inwestycji zrealizowanych przez firmy
      –    warto    sprzeda y sektora




                                                                    131
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



               Zadania realizacyjne do poszczególnych celów strategicznych:
Zadanie realizacyjne
– posiadanie ca orocznej oferty turystycznej,
– promowanie Gminy poprzez organizowanie cyklicznych imprez masowych np.
  „Agrobieszczady”,
– systematyczne promowanie Leska jako Gminy agroturystycznej,
– prowadzenie ci            ej akwizycji oferty turystycznej Gminy w ród turystów
  tranzytowych,
– preferowanie rozwoju turystyki na terenie Gminy,
– utrzymywanie zgodno ci wzrostu turystyki z ekorozwojem Gminy,
– posiadanie sta ej, atrakcyjnej oferty dla turystów tranzytowych,
– cykliczne organizowanie konkursów na najlepsze oferty turystyczne
  w Gminie,
– nawi zywanie wspó pracy z najlepszymi o rodkami (równie zagranicznymi),
   wiadcz cymi us ugi turystyczne,
– organizowanie cyklicznych imprez kulturalno–rozrywkowych skierowanych do
  turystów,
– wspieranie r kodzie a i rzemios a artystycznego,
– wspieranie rozwoju lokalnych i regionalnych placówek muzealno-
  wystawienniczych,
– u atwianie turystom zmotoryzowanym dost pu do miasta,
– rozwijanie marketingu us ug turystycznych dla Gminy,
– wspieranie dzia            Stowarzyszenia „Galicyjskie Gospodarstwa Go cinne-
  Bieszczady”,
– koordynacja dzia             wszystkich podmiotów uczestnicz cych w rozwoju turystyki,
– systematyczne informowanie mieszka ców Gminy o dzia aniach w sferze
  turystyki,
– kategoryzowanie bazy agroturystycznej w Gminie,
– systematyczne podnoszenie kwalifikacji osób zatrudnionych w obs udze
  turystów,
– preferencyjne udost pnianie terenów komunalnych pod rozbudow bazy
  noclegowej,
– podnoszenie standardu istniej cej bazy noclegowej,
– pozyskiwanie inwestorów zewn trznych do rozbudowy bazy noclegowej,
– rozwijanie pól biwakowych i campingów,
– pozyskiwanie inwestorów zewn trznych do rozbudowy bazy gastronomicznej,
– oferowanie turystom potraw miejscowej kuchni,
–      czenie oferty gastronomicznej z rozrywk ,
– oferowanie ró nych form sprzeda y posi ków,
– wykorzystanie róde ek mineralnych dla podniesienia atrakcyjno ci oferty,


                                                                                     132
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



– rozwijanie Gminy jako centrum szybownictwa górskiego i paralotniarstwa,
– wykorzystywanie unikalnych walorów Sanu dla rozwoju w dkarstwa,
– umieszczanie obiektów sakralnych (ko cio ów, cerkwi i synagogi) oraz nekropolii
  w ofercie turystycznej,
– rozwijanie sieci oznakowanych, gminnych cie ek spacerowych,
– rozwijanie szlaków i bazy do uprawiania górskiej turystyki rowerowej,
– organizowanie plenerów i warsztatów artystycznych z udzia em miejscowych
  twórców,
– wspieranie rozwoju us ug w zakresie obs ugi ruchu turystycznego,
– nawi zywanie kontaktów z zagranic w celu podniesienia jako ci oferowanych
  us ug,
– wykorzystywanie walorów rekreacyjnych Sanu i Hoczewki,
– kreowanie lokalnego produktu turystycznego,
– rewitalizacja zdegradowanych obszarów miasta,
– tworzenie nowoczesnej bazy sportowo-rekreacyjnej (p ywalnia, boiska sportowe,
  hala sportowa),
– zagospodarowywanie nie wykorzystanych w pe ni obiektów i obszarów rozrywki,
  rekreacji i wypoczynku,
– udzielanie preferencji firmom budowlanym,
– stwarzanie korzystnych warunków do rozwoju budownictwa,
– wspieranie osób chc cych zdobywa kwalifikacje w zawodach deficytowych (np.
  budownictwo),
– wspieranie powstawania i rozwoju firm us ugowych,
– dystrybucja informacji na temat rodki z bud etu UE przeznaczonych na
  dofinansowanie inwestycji w przedsi biorstwach,
– promowanie oferty lokalnych przedsi biorców w otoczeniu.
– wspieranie promocji produktów lokalnych zak adów przetwórstwa drewna,
– udzielanie preferencji firmom produkuj cym wyroby o wysokim stopniu
  przetworzenia drewna,
– zwi kszanie stopnia wspó pracy producentów rolnych z zak adami
  przetwórczymi,
– wspieranie procesu budowy rynków lokalnych surowców,
– wspieranie hodowli i chowie byd a i owiec,
– zwi kszanie powierzchni gospodarstw rolnych,
– pomoc w tworzeniu gospodarstw specjalistycznych dostosowanych do lokalnych
  uwarunkowa produkcyjnych,
– wspieranie rolników w tworzeniu grup producenckich,
– wspieranie rolników w tworzeniu miejsc noclegowych w gospodarstwach
  agroturystycznych,
– udzielanie preferencji w podatkach lokalnych dla gospodarstw rozpoczynaj cych


                                                                              133
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



     dzia alno      agroturystyczn ,
– wspieranie rolników specjalizuj cych si w wyrobach pami tkarskich,
– udzielanie preferencji w podatkach lokalnych dla rolników rozpoczynaj cych
  pozarolnicz dzia alno gospodarcz ,
– promowanie lokalnych produktów ywno ciowych.




      Osi gni cie powy szych celów wymaga wcze niejszej realizacji g ównych
      zada stanow cych warunki konieczne dla kompleksowego koordynowania
      wszystkich dzia .

                  ówne zadania Gminy w sferze gospodarczej:
–     uzbrajanie terenów pod inwestycje gospodarcze,
–     wprowadzenie ulg podatkowych dla nowych inwestycji tworz cych miejsca
      pracy,
–     powo anie osoby/komórki odpowiedzialnej za rozwój turystyki, rolnictwa oraz
      promocj Gminy,
–     uruchomienie/utrzymanie punktu informacji o mo liwo ciach finansowania
      przedsi wzi z funduszy strukturalnych i innych,
–     systematyczne szkolenie pracowników w zakresie pozyskiwania funduszy
      strukturalnych i pomocowych,
–     u atwianie dost pu do informacji i us ug publicznych drog elektroniczn ,
–     wspieranie przedsi wzi s       cych zwi kszeniu dost pno ci mieszka ców do
      Internetu.




                                                                               134
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



9    ZGODNO             ZE STRATEGICZNYMI DOKUMENTAMI

Analiza spójno ci Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Lesko jest niezwykle wa na gdy
pozwoli w ciwie wpasowa dokument w istniej ce na ró nych poziomach
zarz dzania dokumenty planistyczne i programowe.


          1. Dokumenty stanowi ce przedmiot analizy spójno ci
             Do oceny spójno ci celów Strategii Gminy przyj to nast puj ce
             zewn trzne dokumenty planistyczne:
                Strategia Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007–2020
                (aktualizacja) – pa dziernik 2006 r.
                Regionalny Program Operacyjny Województwa Podkarpackiego
                2007–2013 (projekt) –17 wrze nia 2007 r.
          2. Przyj ta metoda oceny
               Ocen zgodno ci dokonano metod eksperck w odniesieniu do celów
               zawartych w porównywanych ze sob dokumentach.
               W celu dokonania oceny do porówna                przyj to skal czterostopniow ,
               gdzie:
               0 – oznacza brak odniesienia do danego celu z dokumentu porów-
                  nywanego;
               1 – oznacza nisk zgodno                /integralno ci celów;
               2 – oznacza redni stopie zgodno ci/integralno ci celów;
               3 – oznacza wysoki stopie zgodno ci/integralno ci celów.
               W poszczególnych tabelach uj to ocen stopnia zgodno ci/integralno ci
               celów strategii z zapisami dokumentów porównywanych. Stopie zgod-
               no ci w ramach ka dego z celów g ównych dokumentów porównywanych
               zosta nast pnie podsumowany punktacj         czn , której maksymalna
               wysoko jest zmienna i jest zale na od ilo ci celów pochodz cych z do-
               kumentów porównywanych.
          3. Uk ad wniosków wynikaj cych z oceny zgodno ci celów
               Ka dy z rozdzia ów obejmuje skrótowe omówienie danego dokumentu
               strategii. Nast pnie – w uk adzie tabelarycznym – zawarto ocen punk-
               tow stopnia zgodno ci celów strategicznych z zapisami danego doku-
               mentu.
               Ocena ko czy si zestawem wniosków:
               -   podsumowuj cych stopie uwzgl dnienia zapisów dokumentów
                   porównywanych w zapisach celów strategicznych Gminy,
               -   okre laj cych, które z celów strategicznych nie pokrywaj                si
                   z zapisami dokumentów programowych.




                                                                                           135
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




          ZGODNO    CELÓW STRATEGICZNYCH STRATEGII ROZWOJU MIASTA I GMINY LESKO Z
          CELAMI „STRATEGII ROZWOJU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO na lata 2007–2020”


          STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO na lata 2007-2020
          Najwa niejszymi cechami „Strategii Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2020”              :
               Strategia województwa ujmuje g ówne cele rozwoju w horyzoncie 14 lat, w zmieniaj cych si warunkach wewn trz-
               nych i zewn trznych, przy czynnym uczestnictwie partnerów publicznych i prywatnych, którzy pomagaj w wyborze naj-
               lepszej koncepcji oraz wspó dzia aj w jej realizacji.
               Strategia rozwoju regionu jest asnym dokumentem samorz du wojewódzkiego, dzi ki któremu b dzie on móg ra-
               cjonalnie organizowa swoje przysz e dzia ania. Dlatego te w tym dokumencie s wyeksponowane przedsi wzi cia,
               które w adza regionalna mo e sama podj .
               Podmioty niezale ne od w adzy regionalnej s elementami otoczenia regionu i w tym w nie kontek cie powinny by
               w strategii rozpatrywane. Ten perspektywiczny plan dzia   odnosi si bowiem do najwa niejszych impulsów (pozytyw-
               nych i negatywnych) p yn cych z otoczenia. W szczególno ci, nale y w nim uwzgl dni takie d ugofalowe dzia ania po-
               dejmowane przez uk ady lokalne (miasta i gminy wiejskie oraz zwi zki gmin), które s zbie ne z celami rozwoju regionu
               i które mog mie znaczenie ponadlokalne.
               Istotn cech strategii jest jej walor informacyjny. Dokument strategiczny informuje spo ecze stwo, podmioty gospo-
               darcze i instytucje o priorytetach przyj tych przez w adz regionu, daj c im tym samym przes ank do dokonywania
                 asnych wyborów. W tym sensie strategia rozwoju województwa powinna sta si podstaw prowadzenia w ciwej
               polityki przez poszczególne podmioty dzia aj ce w regionie.
               Dokument jest zgodny z za eniami Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013, ze Strategi
               Rozwoju Kraju 2007-2015 oraz Koncepcj Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, które uwzgl dniaj zapisy
               nadrz dnego dokumentu programowego Unii Europejskiej, tj. Strategicznych Wytycznych Wspólnoty.
               Podstaw strategii rozwoju województwa jest za enie maksymalnego wykorzystania dok adnie rozeznanych we-
               wn trznych zasobów oraz potencja u miejscowych podmiotów, jak równie korzy ci usytuowania geograficz-
               nego.



                                                                                                                                136
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




            Strategia Rozwoju Województwa jest programowaniem przysz ego dzia ania. Jej istot jest hierarchizacja celów.
                               W pierwszym rz dzie nale y realizowa cele najwa niejsze dla rozwoju.


               W dokumencie sformu owano nast puj cy cel g ówny strategii:


         Podniesienie krajowej i mi dzynarodowej konkurencyjno ci gospodarki regionu poprzez wzrost jej innowacyjno ci,
         a tym samym efektywno ci, która stworzy warunki do zwi kszenia zatrudnienia oraz wzrostu dochodów i poziomu
          ycia ludno ci.


          W celu realizacji zapisu zawartego w celu g ównym opracowano cele strategiczne, które s zasadnicz cz ci strategii.
          Efektem ko cowym strategii jest opracowanie zbioru konkretnych priorytetów, opisuj cych kierunki dzia ania, które b
          podj te przez w ciwe instytucje i organizacje. Programy wskazuj cele, sposoby ich osi gania, zawieraj tak e zestawy
          mierników, umo liwiaj cych precyzyjne ledzenie procesu osi gania poszczególnych celów.


          W Strategii Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2020 zosta y sformu owane nast puj ce cele stra-
          tegiczne rozwoju regionu:
               Cel 1: Tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjno ci gospodarki poprzez rozwijanie przedsi biorczo ci, zwi ksza-
               nie jej innowacyjno ci oraz podniesienie atrakcyjno ci inwestycyjnej regionu.
               Cel 2: Poprawa dost pno ci komunikacyjnej i infrastruktury technicznej województwa.
               Cel 3: Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich sprzyjaj cy powstawaniu rentownych gospodarstw rolnych oraz kre-
               owaniu pozarolniczych róde dochodów.
               Cel 4: Poprawa jako ci rodowiska oraz zachowanie i ochrona zasobów przyrodniczych i warto ci krajobrazowych.
               Cel 5: Wszechstronny rozwój kapita u spo ecznego, umo liwiaj cy pe ne wykorzystanie potencja u i mo liwo ci rozwoju
               osobistego mieszka ców regionu.




                                                                                                                               137
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



               Cel 6: Wspieranie rozwoju gospodarczego regionu, wykorzystanie potencja u turystycznego i dziedzictwa kulturowego
               oraz ochrona warto ci przyrodniczo-krajobrazowych.
               Cel 7: Bezpiecze stwo zdrowotne ludno ci.
               Cel 8: Integracja dzia         w zakresie pomocy spo ecznej.
          Ocena zgodno ci celów:

                             Cele Strategii Rozwoju                           Cele Strategii Rozwoju                   Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                            Miasta i Gminy Lesko                   zgodno ci

           Cel strategiczny 1.
           Tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjno ci
           gospodarki poprzez rozwijanie przedsi biorczo ci,
           zwi kszanie jej innowacyjno ci oraz podniesienie
           atrakcyjno ci inwestycyjnej regionu.



                                      Priorytety

           1.1. Rozwój przedsi biorstw, szczególnie ma ych 1. Ograniczenie procesu migracji osób m odych,               3
           i rednich, poprzez wsparcie finansowe oraz insty-    wykwalifikowanych w zawodach deficytowych
           tucjonalne                                        2. Zaktywizowanie mieszka ców w zakresie
                                                                poszukiwania miejsc pracy
                                                             3. Wzrost      znaczenia      turystyki   i    us ug
                                                                proturystycznych w gospodarce gminy
                                                             4. Rozwini ty sektor us ug budowlanych
                                                             5. Wzrost     dochodów       gospodarstw     rolnych
                                                                z agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej



                                                                                                                             138
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                                   dzia alno ci gospodarczej
                                                              6.   Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce
                                                                   szeroka ofert opart na lokalnych tradycjach
                                                                   kulinarnych
                                                              7.   Rozwini ty sektor us ug bytowych
                                                              8.   Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej
                                                                   istniej cych zak adów przetwórstwa drewna
                                                              9.   Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej
                                                                   istniej cych zak adów przetwórstwa rolno-
                                                                   spo ywczego

           1.2. Budowanie regionalnego systemu innowacji                                                               0
           poprzez rozwój rzeszowskiego obszaru metropoli-
           talnego oraz powi za mi dzy nauk i gospodark

           1.3. Dzia ania na rzecz podniesienia atrakcyjno ci 1. Pozyskanie i uzbrojenie nowych terenów                3
           regionu dla rozwoju inwestycji                        inwestycyjnych pod inwestycje gospodarcze
                                                                 i mieszkalnictwo
                                                              2. Rozbudowany, bezpieczny system ci gów
                                                                 komunikacyjnych (drogi, ulice, chodniki dla
                                                                 pieszych, cie ki rowerowe, parkingi)
                                                              3. Stworzenie sprawnego systemu gospodarki
                                                                 wodno – ciekowej i dost pno dobrej
                                                                 jako ciowo wody pitnej dla ca ej gminy
                                                              4. Zrewitalizowane obszary miasta, które by y
                                                                 zagro one degradacj

           1.4. Turystyka jako czynnik rozwoju spo eczno- 1. Wzrost     znaczenia    turystyki   i             us ug   3
           gospodarczego województwa                         proturystycznych w gospodarce gminy



                                                                                                                           139
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                                                                2. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych
                                                                   z agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej
                                                                   dzia alno ci gospodarczej
                                                                3. Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów
                                                                   sportowych i rekreacyjnych
                                                                4. Poprawa stanu technicznego istniej cych
                                                                   obiektów sportowych i rekreacyjnych
                                                                5. Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa
                                                                   stanu technicznego obiektów zabytkowych
                                                                   (w tym sakralnych)
                                                                6. Zrewitalizowane obszary miasta, które by y
                                                                   zagro one degradacj

           Razem:                                                                                                          9

                Ocena maksymalna 12, uzyskana ocena 9, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.


                             Cele Strategii Rozwoju                           Cele Strategii Rozwoju                      Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                            Miasta i Gminy Lesko                      zgodno ci

           Cel strategiczny 2.
           Poprawa dost pno ci komunikacyjnej i infrastruktu-
           ry technicznej województwa.

                                      Priorytety

           2.1. Wspieranie inwestycji komunikacyjnych: dro- 1. Pe na dost pno         komunikacyjna gminy                  3



                                                                                                                                140
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



           gowych, kolejowych i lotniczych                  2. Rozbudowany, bezpieczny system ci gów
                                                               komunikacyjnych (drogi, ulice, chodniki dla
                                                               pieszych, cie ki rowerowe, parkingi)
                                                            3. Sprawny system zabezpiecze technicznych
                                                               ruchu komunikacyjnego

           2.2. Wspieranie inwestycji z zakresu gospodarki 1. Stworzenie sprawnego systemu gospodarki          3
           wodno- ciekowej                                    wodno – ciekowej i dost pno dobrej
                                                              jako ciowo wody pitnej dla ca ej gminy
                                                           2. Stworzenie systemu zabezpieczenia
                                                              przeciwpowodziowego gminy
                                                           3. Sprawny system melioracji gruntów rolnych oraz
                                                              odwadniania ci gów komunikacyjnych

           2.3. Zapewnienie bezpiecze stwa energetycznego 1. Poprawa jako ci zasilania w energi elektryczn     3
           regionu                                        2. Zredukowana energoch onno budynków
                                                             mieszkalnych i innych
                                                          3. Wysoki poziom wykorzystania odnawialnych
                                                              róde energii

           2.4. Poprawa sprawno ci funkcjonowania regional- 1. Zapewnienie powszechnej dost pno ci us ug       3
           nego systemu us ug telekomunikacyjnych              telekomunikacyjnych, w tym dost pu do
                                                               szerokopasmowej sieci internetowej

           Razem:                                                                                              12

                Ocena maksymalna 12, uzyskana ocena 12, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.




                                                                                                                    141
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                             Cele Strategii Rozwoju                         Cele Strategii Rozwoju                  Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                          Miasta i Gminy Lesko                  zgodno ci

           Cel strategiczny 3.
           Wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich sprzyja-
             cy powstawaniu rentownych gospodarstw rolnych
           oraz kreowaniu pozarolniczych róde dochodów.

                                      Priorytety

           3.1. Rozwój pozarolniczych form dzia alno ci go- 1. Wzrost dochodów gospodarstw rolnych z                 3
           spodarczej w warunkach zrównowa onego rozwoju       agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej
                                                               dzia alno ci gospodarczej
                                                            2. Rozbudowany, bezpieczny system ci gów
                                                               komunikacyjnych (drogi, ulice, chodniki dla
                                                               pieszych, cie ki rowerowe, parkingi)
                                                            3. Stworzenie sprawnego systemu gospodarki
                                                               wodno – ciekowej i dost pno dobrej
                                                               jako ciowo wody pitnej dla ca ej gminy
                                                            4. Stworzenie sprawnego systemu utylizacji
                                                               odpadów sta ych
                                                            5. Wysoki poziom wykorzystania odnawialnych
                                                                 róde energii

           3.2. Odnowa wsi oraz modernizacja przestrzeni 1. Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów                     3
           wiejskiej                                        sportowych i rekreacyjnych
                                                         2. Wysoki standard opieki nad osobami
                                                            w podesz ym wieku i osobami



                                                                                                                          142
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                                  niepe nosprawnymi
                                                              3. Dobry stan techniczny budynków i budowli
                                                                  komunalnych
                                                              4. Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa
                                                                  stanu technicznego obiektów zabytkowych (w
                                                                  tym sakralnych)
                                                              5. Zagospodarowane wszystkie budynki komunalne
                                                              6. Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych
                                                                  przyrodniczo
                                                              7. Zaktywizowanie mieszka ców w zakresie
                                                                  poszukiwania miejsc pracy
                                                              8. Wysoki poziom aktywno ci spo ecznej
                                                                  mieszka ców
                                                              9. Wysoki poziom czysto ci i estetyki gminy
                                                              10. Wysoki poziom uczestnictwa w kulturze

           3.3. Wzrost konkurencyjno ci gospodarstw rolnych   1. Poprawa rentowno ci produkcji rolnej poprzez      3
                                                                 poszukiwanie nowych rozwi za prowadzenia
                                                                 produkcji - rozwini ta produkcja rolna metodami
                                                                 ekologicznymi
                                                              2. Wzrost towarowo ci gospodarstw

           3.4. Rozwój rynku rolnego                          1. Wzrost towarowo ci gospodarstw                    2
                                                              2. Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej
                                                                 istniej cych zak adów przetwórstwa rolno-
                                                                 spo ywczego

           Razem:                                                                                                  11



                                                                                                                        143
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                Ocena maksymalna 12, uzyskana ocena 11, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.
                             Cele Strategii Rozwoju                       Cele Strategii Rozwoju                  Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                        Miasta i Gminy Lesko                  zgodno ci

           Cel strategiczny 4.
           Poprawa jako ci    rodowiska oraz zachowanie
           i ochrona zasobów przyrodniczych i warto ci krajo-
           brazowych.

                                      Priorytety

           4.1. Ochrona wód i racjonalna gospodarka zasoba- 1. Stworzenie sprawnego systemu gospodarki             3
           mi wodnymi                                          wodno – ciekowej i dost pno dobrej
                                                               jako ciowo wody pitnej dla ca ej gminy
                                                            2. Stworzenie sprawnego systemu utylizacji
                                                               odpadów sta ych
                                                            3. Stworzenie systemu zabezpieczenia
                                                               przeciwpowodziowego gminy
                                                            4. Sprawny system melioracji gruntów rolnych oraz
                                                               odwadniania ci gów komunikacyjnych
                                                            5. Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska
                                                               naturalnego (wody, powietrze, gleby)
                                                            6. Uzyskanie pe nego bezpiecze stwa sanitarno –
                                                               epidemiologicznego gminy

           4.2. Ograniczanie ilo ci wytwarzanych odpadów 1. Stworzenie sprawnego systemu utylizacji                3
           i wdra anie nowoczesnych systemów gospodarki     odpadów sta ych
           odpadami                                      2. Podniesienie wiadomo ci ekologicznej


                                                                                                                        144
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                                 mieszka ców

           4.3. Zapewnienie jak najlepszej jako ci powietrza i 1. Stworzenie sprawnego systemu gospodarki          2
           gleb oraz ograniczenie negatywnego oddzia ywania       wodno – ciekowej i dost pno dobrej
           na rodowisko ha asu i promieniowania elektroma-        jako ciowo wody pitnej dla ca ej gminy
           gnetycznego                                         2. Stworzenie sprawnego systemu utylizacji
                                                                  odpadów sta ych
                                                               3. Sprawny system melioracji gruntów rolnych oraz
                                                                  odwadniania ci gów komunikacyjnych
                                                               4. Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska
                                                                  naturalnego (wody, powietrze, gleby)
                                                               5. Uzyskanie pe nego bezpiecze stwa sanitarno –
                                                                  epidemiologicznego gminy
                                                               6. Wysoki poziom wykorzystania odnawialnych
                                                                    róde energii

           4.4. Zachowanie oraz ochrona ró norodno ci biolo- 1. Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych            2
           gicznej i krajobrazowej                              przyrodniczo i turystycznie
                                                             2. Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska
                                                                naturalnego (wody, powietrze, gleby)

           4.5. Podniesienie wiadomo ci ekologicznej spo e- 1. Podniesienie wiadomo ci ekologicznej                3
           cze stwa                                            mieszka ców

           Razem:                                                                                                  13

                Ocena maksymalna 15, uzyskana ocena 13, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.




                                                                                                                        145
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                             Cele Strategii Rozwoju                     Cele Strategii Rozwoju                 Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                      Miasta i Gminy Lesko                 zgodno ci

           Cel strategiczny 5.
           Wszechstronny rozwój kapita u spo ecznego, umo -
           liwiaj cy pe ne wykorzystanie potencja u i mo liwo-
             ci rozwoju osobistego mieszka ców regionu

                                      Priorytety

           5.1. Poprawa jako ci systemu edukacji jako waru- 1. Oferta edukacyjna na poziomie                    2
           nek pog biania wiedzy i wzrostu kompetencji         ponadgimnazjalnym dostosowana do potrzeb
                                                               rynku pracy
                                                            2. U atwiony dost p do renomowanych szkó
                                                               wy szych

           5.2. Wzmocnienie jako ciowego rozwoju zasobów 1. Oferta edukacyjna na poziomie                       3
           pracy regionu                                    ponadgimnazjalnym dostosowana do potrzeb
                                                            rynku pracy
                                                         2. U atwiony dost p do renomowanych szkó
                                                            wy szych
                                                         3. Zaktywizowanie mieszka ców w zakresie
                                                            poszukiwania miejsc pracy
                                                         4. Ograniczenie procesu migracji osób m odych,
                                                            wykwalifikowanych w zawodach deficytowych
                                                         5. Wysoki poziom aktywno ci spo ecznej
                                                            mieszka ców
                                                         6. Dostateczna ilo miejsc pracy dla absolwentów i



                                                                                                                     146
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                              osób poszukuj cych pracy
                                                           7. Wysoki udzia osób niepe nosprawnych w yciu
                                                              spo eczno - gospodarczym
                                                           8. Sta y, zwi kszaj cy si udzia mieszka ców
                                                              w zarz dzaniu gmin

           5.3. Rozwój kultury                             1. Wysoki poziom uczestnictwa w kulturze           3
                                                           2. Szeroka oferta w zakresie sp dzania wolnego
                                                              czasu
                                                           3. Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa
                                                              stanu technicznego obiektów zabytkowych
                                                              (w tym sakralnych)
                                                           4. Dobra znajomo walorów gminy w ród
                                                              mieszka ców

           5.4. Wspieranie rozwoju spo ecze stwa obywatel- 1. Sta y, zwi kszaj cy si udzia mieszka ców        3
           skiego                                             w zarz dzaniu gmin
                                                           2. Wysoki poziom aktywno ci spo ecznej
                                                              mieszka ców
                                                           3. Wysoki poziom to samo ci z gmin
                                                           4. Wysoki stopie integracji spo ecznej
                                                              samoorganizacji mieszka ców gminy

           Razem:                                                                                             11

                Ocena maksymalna 12, uzyskana ocena 11, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.




                                                                                                                   147
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                             Cele Strategii Rozwoju                         Cele Strategii Rozwoju                    Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                          Miasta i Gminy Lesko                    zgodno ci

           Cel strategiczny 6.
           Wspieranie rozwoju gospodarczego regionu, wyko-
           rzystanie potencja u turystycznego i dziedzictwa
           kulturowego oraz ochrona warto ci przyrodniczo-
           krajobrazowych.

                                      Priorytety

           6.1. Tworzenie warunków do podejmowania wspól- 1. Pozyskanie i uzbrojenie nowych terenów                    2
           nych przedsi wzi   gospodarczych i pozyskiwania   inwestycyjnych pod inwestycje gospodarcze i
           inwestycji                                        mieszkalnictwo

           6.2. Wspó praca na rzecz rozwoju turystyki, ochrony 1. Pozyskanie i uzbrojenie nowych terenów               3
           i wykorzystania dziedzictwa kulturowego                inwestycyjnych pod inwestycje gospodarcze i
                                                                  mieszkalnictwo
                                                               2. Wzrost     znaczenia     turystyki    i   us ug
                                                                  proturystycznych w gospodarce gminy
                                                               3. Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa
                                                                  stanu technicznego obiektów zabytkowych (w
                                                                  tym sakralnych)

           6.3. Zachowanie obszarów cennych krajobrazowo 1. Poprawa i utrzymanie czysto ci rodowiska                   3
           oraz ochrona rodowiska przyrodniczego            naturalnego (wody, powietrze, gleby)
                                                         2. Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych
                                                            przyrodniczo i turystycznie



                                                                                                                            148
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




           Razem:                                                                                               8

                Ocena maksymalna 9, uzyskana ocena 8, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.

                             Cele Strategii Rozwoju                       Cele Strategii Rozwoju               Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                         Miasta i Gminy Lesko              zgodno ci

           Cel strategiczny 7.
           Bezpiecze stwo zdrowotne ludno ci.

                                      Priorytety

           7.1. Zmniejszenie zachorowalno ci oraz umieralno- 1. Poprawa stanu uz bienia i eliminacja wad        2
            ci w spo ecze stwie                                 postawy u m odzie y
                                                             2. Obni enie liczby osób uzale nionych od
                                                                alkoholu, tytoniu i narkotyków
                                                             3. Zaspokojone potrzeby ywieniowe osób
                                                                zagro onych niedo ywieniem
                                                             4. Ograniczenie liczby zachorowa i zgonów
                                                                z powodu chorób cywilizacyjnych

           7.2. Koordynacja dzia   w zakresie ochrony zdro- 1. Obni enie liczby osób uzale nionych od           3
           wia oraz poprawy bezpiecze stwa ludno ci            alkoholu, tytoniu i narkotyków
                                                            2. Zaspokojone potrzeby ywieniowe osób
                                                               zagro onych niedo ywieniem
                                                            3. Ograniczenie liczby zachorowa i zgonów
                                                               z powodu chorób cywilizacyjnych
                                                            4. Zwi kszony stopie bezpiecze stwa na drogach


                                                                                                                     149
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                                                                  5. Pe ne zaspokojenie potrzeb w zakresie wody
                                                                     pitnej
                                                                  6. Rozwini ta opieka nad osobami w podesz ym
                                                                     wieku
                                                                  7. Wysoki poziom zabezpieczenia
                                                                     przeciwpowodziowego i przeciwpo arowego
                                                                  8. Wysoki poziom aktywno ci ruchowej (fizycznej)
                                                                     mieszka ców

           Razem:                                                                                                       5

                Ocena maksymalna 6, uzyskana ocena 5, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.



                             Cele Strategii Rozwoju                            Cele Strategii Rozwoju                  Ocena
                        Województwa Podkarpackiego                              Miasta i Gminy Lesko                 zgodno ci

           Cel strategiczny 8.
           Integracja dzia         w zakresie pomocy spo ecznej

                                      Priorytety

           8.1. Wspieranie dzia   na rzecz osób zagro onych 1. Wysoki udzia osób niepe nosprawnych w yciu               2
           marginalizacj i wykluczeniem spo ecznym             spo eczno-gospodarczym
                                                            2. Zapewnione mo liwo ci udzielenia schronienia
                                                               osobom b     cym w potrzebie
                                                            3. Zwi kszona liczba mieszka



                                                                                                                             150
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                                                            4. Rozwini ta opieka nad osobami w podesz ym
                                                               wieku
                                                            5. Obni enie liczby osób uzale nionych od
                                                               alkoholu, tytoniu i narkotyków
                                                            6. Zaspokojone potrzeby ywieniowe osób
                                                               zagro onych niedo ywieniem
                                                            7. Dostateczna ilo miejsc pracy dla absolwentów i
                                                               osób poszukuj cych pracy
                                                            8. Zwi kszenie dochodów osób najubo szych i
                                                               nisko zarabiaj cych

           8.2. Tworzenie warunków dla rozwoju rodziny i 1. Zapewnione mo liwo ci udzielenia schronienia        3
           opieki nad dzie mi                               osobom b      cym w potrzebie
                                                         2. Zwi kszona liczba mieszka
                                                         3. Obni enie liczby osób uzale nionych od
                                                            alkoholu, tytoniu i narkotyków
                                                         4. Zaspokojone potrzeby ywieniowe osób
                                                            zagro onych niedo ywieniem
                                                         5. Dostateczna ilo miejsc pracy dla absolwentów i
                                                            osób poszukuj cych pracy
                                                         6. Zwi kszenie dochodów osób najubo szych i
                                                            nisko zarabiaj cych
                                                         7. Szeroka oferta sp dzania wolnego czasu dla
                                                            dzieci i m odzie y

           8.3. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury po- 1. Wysoki udzia osób niepe nosprawnych w yciu       2
           mocy spo ecznej oraz rozwój zawodowy kadr pomo-     spo eczno-gospodarczym
           cy spo ecznej                                    2. Zapewnione mo liwo ci udzielenia schronienia



                                                                                                                    151
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                              osobom b    cym w potrzebie

           8.4. Propagowanie i rozwijanie obywatelskiego 1. Wysoki stopie integracji spo ecznej    1
           uczestnictwa w zaspokajaniu ludzkich potrzeb     samoorganizacji mieszka ców gminy

           Razem:                                                                                  8

                Ocena maksymalna 12, uzyskana ocena 8, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.




                                                                                                       152
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




              ZGODNO        CELÓW STRATEGICZNYCH STRATEGII ROZWOJU MIASTA I GMINY LESKO Z
              CELAMI REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO
              na lata 2007-2013
          REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO na lata 2007-2013 (RPO WP)
          Najwa niejszymi cechami RPO WP na lata 2007-2013         :
               RPO WP zosta przygotowany w oparciu o rozporz dzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawia-
                cej przepisy ogólne dotycz ce Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spo eczne-
               go oraz Funduszu Spójno ci i uchylaj ce rozporz dzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006).
               RPO WP jest jednym z 16 programów regionalnych, które b         realizowa Strategi Rozwoju Kraju 2007-2015 oraz
               Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013 wspieraj ce wzrost gospodarczy i zatrudnienie (Narodowa Stra-
               tegia Spójno ci). Jednocze nie jest odzwierciedleniem polityki rozwoju prowadzonej przez Samorz d Województwa
               Podkarpackiego, której podstaw stanowi Strategia Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2020. Pro-
               gram umo liwi realizowanie tych celów Strategii Rozwoju Województwa Podkarpackiego, których wspó finansowanie
                 dzie mo liwe z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
               Program b dzie zarz dzany na poziomie regionalnym, a Instytucj Zarz dzaj        RPO WP b dzie Zarz d Wojewódz-
               twa Podkarpackiego.
               RPO WP ma charakter wieloletniego planu bud etowego. Jego cele b            realizowane w oparciu o wspó dzia anie
               z partnerami spo ecznymi i gospodarczymi, a rodki Unii Europejskiej nie b    zast powa rodków krajowych, lecz je-
               dynie wspiera osi ganie za onych celów.
               W dokumencie sformu owano nast puj cy cel g ówny RPO WP:


                   WZROST KRAJOWEJ I MI DZYNARODOWEJ KONKURENCYJNO CI GOSPODARKI ORAZ POPRAWA
                                       DOST PNO CI PRZESTRZENNEJ PODKARPACIA




                                                                                                                              153
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



          W celu realizacji celu g ównego RPO WP opracowano cele szczegó owe, które s zasadnicz cz ci dokumentu. Efek-
          tem ko cowym RPO WP jest opracowanie zbioru osi priorytetowych, które wskazuj cele szczegó owe, wraz z uzasad-
          nieniem oraz sposobami ich osi gania. Powinny tak e zawiera zestawy mierników, umo liwiaj cych precyzyjne ledzenie
          procesu osi gania poszczególnych celów.


          W RPO WP zosta o sformu owanych 5 celów szczegó owych:
          1. Tworzenie warunków dla rozwoju przedsi biorczo ci i gospodarki opartej na wiedzy.
          2. Poprawa dost pno ci i atrakcyjno ci inwestycyjnej regionu poprzez realizacj przedsi wzi     w zakresie sieci komunika-
             cyjnej i energetycznej.
          3. Stworzenie warunków do rozwoju spo ecze stwa informacyjnego w regionie.
          4. Zapobieganie degradacji rodowiska oraz zagro eniom naturalnym i technologicznym, a tak e efektywna gospodarka
             zasobami naturalnymi.
          5. Tworzenie warunków dla rozwoju kapita u spo ecznego poprzez inwestycje w edukacj , ochron zdrowia, pomoc spo-
             eczn , sport i rekreacj .
          6. Wzrost udzia u turystyki w gospodarce regionu oraz ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój instytucji kultury.
          7. Zmniejszenie wyst puj cych wewn trz województwa ró nic rozwojowych.


          Ocena zgodno ci celów w aspekcie wpisywania si celów Strategii Gminy Miasta i Gminy Lesko w osie prioryte-
          towe RPO WP



                                                                                                                         Ocena
                        Osie priorytetowe RPO WP                Cele Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Lesko
                                                                                                                       zgodno ci

                priorytetowa I                              1. Wzrost znaczenia turystyki i us ug proturystycznych             3



                                                                                                                                   154
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




           Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka          w gospodarce Gminy
                                                      2.   Rozwini ty sektor us ug budowlanych
                                                      3.   Wzrost dochodów gospodarstw rolnych
                                                           z agroturystyki oraz innych dziedzin pozarolniczej
                                                           dzia alno ci gospodarczej
                                                      4.   Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce
                                                           szeroka ofert opart na lokalnych tradycjach
                                                           kulinarnych
                                                      5.   Rozwini ty sektor us ug bytowych
                                                      6.   Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej
                                                           istniej cych zak adów przetwórstwa drewna
                                                      7.   Wykorzystanie pe nej zdolno ci produkcyjnej
                                                           istniej cych zak adów przetwórstwa rolno-
                                                           spo ywczego

               priorytetowa II                        1. Rozbudowany, bezpieczny system ci gów                   3
           Infrastruktura techniczna                     komunikacyjnych (drogi, ulice, chodniki dla pieszych,
                                                          cie ki rowerowe, parkingi)
                                                      2. Wysoka jako obs ugi w Urz dzie Miasta i Gminy
                                                      3. Pe na informatyzacja us ug Urz du Miasta i Gminy
                                                      4. Zredukowana energoch onno budynków
                                                         mieszkalnych i innych
                                                      5. Poprawa jako ci zasilania w energi elektryczn
                                                      6. Wysoki poziom wykorzystania odnawialnych róde
                                                         energii

                priorytetowa III                      1. Zapewnienie powszechnej dost pno ci us ug               3
                                                         telekomunikacyjnych, w tym dost pu do
           Spo ecze stwo informacyjne


                                                                                                                     155
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                         szerokopasmowej sieci internetowej
                                                      2. Pe na informatyzacja us ug Urz du Miasta i Gminy

              priorytetowa IV                         1. Stworzenie sprawnego systemu gospodarki wodno –    3
           Ochrona rodowiska i zapobieganie zagro-        ciekowej i dost pno dobrej jako ciowo wody
            eniom                                        pitnej dla ca ej gminy
                                                      2. Stworzenie sprawnego systemu utylizacji odpadów
                                                         sta ych
                                                      3. Stworzenie systemu zabezpieczenia
                                                         przeciwpowodziowego gminy
                                                      4. Sprawny system melioracji gruntów rolnych oraz
                                                         odwadniania ci gów komunikacyjnych
                                                      5. Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych
                                                         przyrodniczo
                                                      6. Podniesienie skuteczno ci gminnego systemu
                                                         zabezpiecze p.po .

               priorytetowa V                         1. Dobry stan techniczny budynków i budowli           3
           Infrastruktura publiczna                      komunalnych
                                                      2. Utworzenie nowoczesnej bazy obiektów sportowych
                                                         i rekreacyjnych
                                                      3. Poprawa stanu technicznego istniej cych obiektów
                                                         sportowych i rekreacyjnych
                                                      4. Rozwini ta opieka nad osobami w podesz ym wieku
                                                      5. Zapewnione mo liwo ci udzielenia schronienia
                                                         osobom b      cym w potrzebie
                                                      6. Ograniczenie liczby zachorowa i zgonów z powodu
                                                         chorób cywilizacyjnych



                                                                                                                156
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




                                                      7. Poprawa stanu uz bienia i eliminacja wad postawy
                                                         u m odzie y
                                                      8. Wysoki udzia osób niepe nosprawnych w yciu
                                                         spo eczno-gospodarczym

                priorytetowa VI                       1. Rozwini te obszary gminy z nowoczesn baz
                                                         sportow i rekreacyjno-wypoczynkow
           Turystyka i kultura
                                                      2. Wysoki standard obiektów kultury oraz poprawa
                                                         stanu technicznego obiektów zabytkowych (w tym
                                                         sakralnych)
                                                      3. Poprawa dost pno ci miejsc atrakcyjnych
                                                         przyrodniczo
                                                      4. Rozbudowany, bezpieczny system ci gów
                                                         komunikacyjnych (drogi, ulice, chodniki dla pieszych,
                                                          cie ki rowerowe, parkingi)
                                                      5. Wzrost znaczenia turystyki i us ug proturystycznych
                                                         w gospodarce Gminy
                                                      6. Szeroka oferta w zakresie sp dzania wolnego czasu
                                                      7. Rozwini te us ugi gastronomiczne dysponuj ce
                                                         szeroka ofert opart na lokalnych tradycjach
                                                         kulinarnych

              priorytetowa VII                        1. Zrewitalizowane obszary miasta, które by y              3
           Spójno wewn trzregionalna                     zagro one degradacj
                                                      2. Aktywne wspólnoty mieszkaniowe dbaj ce o interesy
                                                         swoich cz onków

           Razem                                                                                                 15

        Ocena maksymalna 15, uzyskana ocena 15, oznacza to wysoki stopie zgodno ci celów.

                                                                                                                      157
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko wpisuje si w podstawowe regionalne
dokumenty strategiczne i programowe, które mi dzy innymi decyduj o sposobie
i zakresie dystrybucji rodków przeznaczonych z funduszy strukturalnych na rozwój
spo eczno-gospodarczy, co znacznie u atwi przygotowanie akceptowalnych
projektów inwestycyjnych i nie-inwestycyjnych.

Przegl d i analiza omawianych dokumentów pozwala na stwierdzenie, i koncepcja
zawarta w Strategii Rozwoju Miasta i Gminy Lesko b      c dokumentem zgodnym z
polityk i zamierzeniami regionu, jest jednocze nie zgodny z polityk i zamierzeniami
kraju i Unii Europejskiej w zakresie rozwoju spo eczno-gospodarczego, co ilustruje
poni szy schemat.


Rysunek 1 Spójno      krajowych, regionalnych i lokalnych dokumentów planistycznych




             Narodowe Strategiczne
               Ramy Odniesienia
               na lata 2007-2013


                                                                     Strategia Rozwoju
                                                                       Województwa
                                                                      Podkarpackiego
                                                                     na lata 2006-2020

               Regionalny Program
             Operacyjny Województwa
                 Podkarpackiego
                na lata 2007-2013




                                                                       Strategie
                                                                   Rozwoju Lokalnego



 ród o: Opracowanie w asne


Z analizy wynika, i przy opracowywaniu szczegó owych rozwi za i projektów na
etapie wdra ania Strategii, nale y zachowa zgodno planowanych i realizowanych
dzia    z omawianymi dokumentami planistycznymi i programowymi.




                                                                                         158
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



10 PLAN OPERACYJNY

        Wszystkie wypracowane cele strategiczne wraz z zadaniami realizacyjnymi
        zosta y pogrupowane w 28 programów, w tym 14 inwestycyjnych (twardych)
        oraz 14 nieinwestycyjnych (mi kkich).
        Programy strategii stanowi kompleksy dzia     s cych realizacji misji i ce-
        lów strategicznych w perspektywie do 2020 roku.

        Lista czternastu programów inwestycyjnych:
        1. Program modernizacji gminnej infrastruktury drogowej.
        2. Program gospodarki wodno- ciekowej gminy.
        3. Program modernizacji i budowy bazy sportowo-rekreacyjnej.
        4. Program rozwoju terenów inwestycyjnych.
        5. Program informatyzacji i rozwoju e – administracji gminy.
        6. Program zbiórki i zagospodarowania odpadów sta ych.
        7. Program budowy i modernizacji obiektów komunalnych.
        8. Program rozwoju infrastruktury publicznej.
        9. Programy odnowy obszarów wiejskich.
        10. Program odnowy obiektów dziedzictwa kulturowego.
        11. Program zabezpieczenia przeciwpowodziowego i przeciwpo arowego.
        12. Program termomodernizacji budynków i obiektów u yteczno ci publicznej
            i mieszkaniowych.
        13. Program zabezpieczenia dostaw energii.
        14. Zrównowa ony program rozwoju turystyki.

        Lista czternastu programów nieinwestycyjnych:
        1. Program ograniczania i przeciwdzia ania skutkom bezrobocia oraz dosto-
           sowania kwalifikacji mieszka ców do potrzeb rynku pracy.
        2. Program do ywiania dzieci.
        3. Program „Bezpieczna Gmina”.
        4. Program „Zdrowy styl ycia”.
        5. Program rozwoju profilaktyki zdrowotnej.
        6. Program pomocy osobom uzale nionym od alkoholu i narkotyków.
        7. Program upowszechniania kultury oraz aktywnych form rekreacji.
        8. Program wzmacniania to samo ci i aktywizacji spo ecznej mieszka ców
           gminy.
        9. Program porz dkowania gospodarki przestrzennej i estetyzacji gminy.




                                                                                 159
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



        10. Program wspierania ochrony rodowiska i rozwijania zachowa proekolo-
            gicznych mieszka ców.
        11. Program aktywizacji turystyczno – rekreacyjnej gminy.
        12. Program wspierania rozwoju specjalistycznych gospodarstw rolnych.
        13. Program wspierania rozwoju przedsi biorczo ci i promocja gminy.
        14. Program rozwoju produktów lokalnych.

        Szczegó y programów opracowywane b                       w ramach dzia           realizacyjnych
        przygotowywanych w oparciu o Strategi .


11 LISTA PRZEDSI WZI                         I HARMONOGRAM REALIZACJI ORAZ
   WSKA NIKI REALIZACJI

        Dla priorytetowych programów inwestycyjnych opracowano propozycje
        projektów, które prezentuje poni sza tabela.

Tabela 35 Lista i harmonogram realizacji przedsi wzi
            Lp.                           Nazwa Projektu                           Okres realizacji
                   Budowa transgranicznego kompleksu rekreacyjno-
            1.                                                                       2008 – 2011
                   sportowego nad rzek San
            2.     Termomodernizacja szans na Eko-Rozwój Gminy Lesko                 2008 – 2010
                   Poprawa us ug komunalnych poprzez zaopatrzenie w
            3.                                                                       2008 – 2011
                   wod Gminy Lesko
                   Ochrona zlewni rzeki San poprzez budow systemu kana-
            4.                                                                       2008 – 2009
                   lizacji sanitarnej – etap IV, V i VI
                   Wzrost konkurencyjno ci Gminy Lesko poprzez zwi k-
            5.                                                                       2008 – 2012
                   szenie dost pno ci komunikacyjnej
                   Odkrywanie róde wspólnej kultury poprzez utworzenie
            6.     Muzeum Sztuki Pogranicza z odtworzeniem dawnej wi -               2009 – 2011
                   tyni Ormia skiej w Lesku
                   Rozwój bazy sportowo-rekreacyjnej Gminy Lesko poprzez
            7.                                                                       2008 – 2010
                   budow boisk sportowych
                   Adaptacja budynku starej szko y na Centrum Kultur Po-
            8.                                                                       2007 – 2008
                   granicza w ukawicy
                   Podniesienie atrakcyjno ci turystycznej - budowa platform
            9.     widokowych oraz zagospodarowanie róde ek wód mine-                2009 – 2011
                   ralnych
                   Utworzenie transgranicznego Centrum Informacji Tury-
            10.                                                                      2010 – 2011
                   stycznej w Lesku
                   Budowa centrum sportów ekstremalnych i aktywnej rekre-
            11.                                                                      2012 – 2013
                   acji
                   Zabytki wspólnymi wiadkami historii – renowacja Ko cio-
            12.                                                                          2008
                    a w Lesku
                   „Popówka” Platforma Dialogu Mi dzykulturowego w Ho-
            13.                                                                       2008 - 2010
                   czwi - renowacja dawnej „popówki”
                   Poprawa estetyki i funkcjonalno ci przestrzeni publicznej
            14.    poprzez rewaloryzacj zabytkowych parków w Gminie                   2010 - 2011
                   Lesko
 ród o: Opracowano na podstawie fiszek projektowych dostarczonych przez Urz d Miasta i Gminy




                                                                                                      160
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



        Wska niki stanowi       miar : celów, jakie maj      zosta  osi gni te,
        zaanga owanych zasobów, uzyskanych produktów, efektów oraz innych
        zmiennych (np. ekonomicznych, spo ecznych, dotycz cych ochrony
         rodowiska). Definiowanie wska ników i planowanie ich poziomu jest
        niezb dne zarówno z powodu wymaga           stawianych przez fundusze
        strukturalne, jak równie praktyki zarz dzania rozwojem lokalnym przez
          adze samorz dowe.

        Poni sza tabela przedstawia list wska ników wraz z oczekiwanym poziomem
        ich warto ci ustalon dla przygotowywanych projektów.




                                                                            161
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Tabela 36 Wska niki realizacji projektów
 Lp.               Nazwa Projektu                                        Wska niki                                      Lata
 1.     Budowa transgranicznego centrum                                                                Jedn.     Rok
                                                      Wska niki produktu                                               2009 r.   2010 r.   2011 r.
        rekreacyjno-sportowego nad rzek                                                                miary     „0”
                                                                                                          2
        San                                           Powierzchnia pla trawiastych                      m                                   6400
                                                                                                          2
                                                      Powierzchnia weso ego miasteczka                  m                                   6400
                                                                                                          2
                                                      Powierzchnia ci gów pieszych                      m                                   4800
                                                                                                          2
                                                      Powierzchnia parkingu                             m                                   6000
                                                                                                          2
                                                      Plac zabaw dla dzieci                             m                          900
                                                                                                          2
                                                      Powierzchnia boisk sportowych z mo liwo ci        m                         2580
                                                      wykonania lodowiska w okresie zimowym
                                                                                                           2
                                                      Powierzchnia cie ki zdrowia                        m                                  5000
                                                      Liczba zespo ów krytych i odkrytych basenów        szt.                                1
                                                        ugo zje     alni                                 mb                                 150
                                                                                                           2
                                                      Powierzchnia terenu rekreacyjnego                  m                                  7000
                                                                                                        Jedn.    Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                              2009 r.   2010 r.   2011 r.
                                                                                                        miary    „0”
                                                      Wzrost liczby turystów                            30%                        5         25
                                                                                                       miejsce
                                                      Liczba nowych miejsc pracy                                                   5         15
                                                                                                        pracy
                                                      Liczba osób korzystaj cych z obiektu             os/rok                     5000     20000
 2.     Termomodernizacja szans na Eko-                                                                 Jedn.    Rok
                                                      Wska niki produktu                                               2009 r.   2010 r.   2011 r.
        Rozwój Gminy Lesko                                                                              miary    „0”
                                                      Liczba zmodernizowanych obiektów                   ob       2      7         5
                                                                                                        Jedn.    Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                              2009 r.   2010 r.   2011 r.
                                                                                                        miary    „0”
                                                      Zmniejszenie zapotrzebowania na energi              %       7      30        40
 3.     Poprawa us ug komunalnych poprzez                                                               Jedn.    Rok
                                                      Wska niki produktu                                               2009 r.   2010 r.   2011 r.
        zaopatrzenie w wod Gminy Lesko                                                                  miary    „0”
                                                        ugo   wybudowanej sieci wodoci gowej             km                                  85
                                                                                                        Jedn.    Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                              2009 r.   2010 r.   2011 r.
                                                                                                        miary    „0”
                                                      Liczba osób korzystaj cych z wybudowanej sieci
                                                                                                       osoba                                4035
                                                      wodoci gowej




                                                                                                                                                     162
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



 4.     Ochrona zlewni rzeki San poprzez                                                               Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                             2009 r.   2010 r.   2013 r.
        budow systemu kanalizacji sanitarnej                                                           miary   „0”
        – etap IV, V i VI                               czna d ugo wybudowanej sieci kanalizacyjnej     mb           22834     34000     60600
                                                      Przebudowane odcinki                              mb           211,5
                                                                                                       Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                            2009 r.   2010 r.   2013 r.
                                                                                                       miary   „0”
                                                      Liczba osób korzystaj cych z wybudowanej sieci
                                                                                                       osoba          749       2165      2265
                                                      kanalizacyjnej
 5.     Wzrost konkurencyjno ci Gminy Lesko                                                            Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                             2008 r.   2010 r.   2012 r.
        poprzez zwi kszenie dost pno ci ko-                                                            miary   „0”
        munikacyjnej                                    czna d ugo    przebudowanych dróg               km            2,3        3        1,7
                                                                                                       Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                            2008 r.   2010 r.   2012 r.
                                                                                                       miary   „0”
                                                      Nacisk na o                                      kN/o           80        80         80
                                                      Oszcz dno      czasu na przebudowanych drogach    min           1,5       2,4       1,36
 6.     Odkrywanie róde wspólnej kultury                                                               Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                             2011 r.   2012 r.   2013 r.
        poprzez utworzenie Muzeum Sztuki                                                               miary   „0”
        Pogranicza z odtworzeniem dawnej              Muzeum sztuki pogranicza                           ob            1
         wi tyni Ormia skiej w Lesku                                                                   Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                            2011 r.   2012 r.   2013 r.
                                                                                                       miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektu      osoba          2000      4000      4100
                                                      Liczba odwiedzaj cych turystów                   osoba          4000      6000      7000
 7.     Rozwój bazy sportowo-rekreacyjnej                                                              Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                             2008 r.   2009 r.   2010 r.
        Gminy Lesko poprzez budow boisk                                                                miary   „0”
        sportowych                                    Liczba boisk do pi ki no nej                      ob.                      2         2
                                                      Liczba boisk treningowych                         ob.                      1
                                                      Liczba boisk do tenisa ziemnego                   ob.                                4
                                                      Liczba szatni sportowych                          ob.                                3
                                                                                                       Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                            2008 r.   2009 r.   2010 r.
                                                                                                       miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektów     osoba                    6455      1859
 8.     Adaptacja budynku starej szko y na                                                             Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                             2008 r.   2009 r.   2010 r.
        Centrum Kultur Pogranicza w ukawi-                                                             miary   „0”
        cy                                            Liczba wybudowanych obiektów                      ob.            1
                                                                                                       Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                            2008 r.   2009 r.   2010 r.
                                                                                                       miary   „0”
                                                      Liczba osób korzystaj cych z obiektu             osoba          378       390       400
 9.     Podniesienie atrakcyjno ci turystycz-                                                          Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                             2010 r.   2011 r.   2012 r.

                                                                                                                                                   163
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



        nej - budowa platform widokowych                                                             miary   „0”
        oraz zagospodarowanie róde ek wód             Liczba miejsc widokowych                        szt.           1         1
        mineralnych                                   Liczba róde ek mineralnych                      szt.                     1
                                                                                                     Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                          2010 r.   2011 r.   2012 r.
                                                                                                     miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektu    osoba          2000      4000      4100
                                                      Liczba turystów korzystaj cych z obiektu       osoba          2000      5000     10000
 10.    Utworzenie transgranicznego Centrum                                                          Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                           2011 r.   2012 r.   2013 r.
        Informacji Turystycznej w Lesku                                                              miary   „0”
                                                      Liczba wykonanych oznakowa turystycznych        szt.           1
                                                      Liczba Ponadlokalnych Centrów Informacji        szt.           1
                                                      Liczba wydanych materia ów promocyjnych         kpl.           1
                                                                                                     Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                          2011 r.   2012 r.   2013 r.
                                                                                                     miary   „0”
                                                      Liczba turystów korzystaj cych z us ug         osoba          7000     15000     30000
 11.    Rozszerzenie oferty turystycznej Le-                                                         Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                           2013 r.   2014 r.   2015 r.
        ska poprzez budow kompleksu re-                                                              miary   „0”
        kreacyjno – sportowego                        Liczba wybudowanych kompleksów rekreacyjnych     ob                      1
                                                                                                     Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                          2013 r.   2014 r.   2015 r.
                                                                                                     miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektu    osoba                    5000      6000
                                                      Liczba turystów korzystaj cych z obiektu       osoba                    7000     14000
 12.    Zabytki wspólnymi wiadkami historii –                                                        Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                           2009 r.   2010 r.   2011 r.
        renowacja Ko cio a w Lesku                                                                   miary   „0”
                                                      Liczba wyremontowanych obiektów                  ob                      1
                                                                                                     Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                          2009 r.   2010 r.   2011 r.
                                                                                                     miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektu    osoba          5000      5100      5200
                                                      Liczba turystów korzystaj cych z obiektu       osoba          3000      4000      4500
 13.    „Popówka” Platforma Dialogu Mi dzy-                                                          Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                           2010 r.   2011 r.   2012 r.
        kulturowego w Hoczwi - renowacja                                                             miary   „0”
        dawnej „popówki”                              Liczba wyremontownych obiektów                  szt.           1
                                                                                                     Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                          2010 r.   2011 r.   2012 r.
                                                                                                     miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektu    osoba          350        700      710
                                                      Liczba turystów korzystaj cych z obiektu       osoba          4000      6000      7000
 14.    Poprawa estetyki i funkcjonalno ci                                                           Jedn.   Rok
                                                      Wska niki produktu                                           2011 r.   2012 r.   2013 r.


                                                                                                                                                 164
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



                                                                                                          miary   „0”
                                                      Liczba wyremontowanych obiektów                       ob                      1
        przestrzeni publicznej poprzez rewalo-                                                            Jedn.   Rok
                                                      Wska niki rezultatu                                               2011 r.   2012 r.   2013 r.
        ryzacj Parku Dworskiego w Lesku                                                                   miary   „0”
                                                      Liczba mieszka ców korzystaj cych z obiektu         osoba          5000      6000      7000
                                                      Liczba odwiedzaj cych turystów                      osoba          6000      8000      9000
   ród o: Opracowanie na podstawie fiszek projektowych dostarczonych przez Urz d Miasta i Gminy w Lesku




                                                                                                                                                      165
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



12 PLAN FINANSOWY NA LATA 2007-2013
Tabela 37 Plan finansowy na lata 2007 - 2013
                                                                                    Okres realizacji
Lp.         Nazwa Projektu             Warto
                                                      2007      2008            2009             2010          2011           2012           2013
                                       ca kowita

      Budowa transgranicznego
 1.   centrum      rekreacyjno-      62 010 000,00           2 000 000,00   20 000 000,00   20 010 000,00
      sportowego nad rzek San
      Termomodernizacja szan-
 2.      na Eko-Rozwój Gminy           4 020 000,00          1 020 000,00   1 500 000,00     1 500 000,00
      Lesko

      Poprawa us ug komunal-
 3.   nych poprzez zaopatrzenie        5 500 000,00          500 000,00     2 000 000,00     1 500 000,00   1 500 000,00
      w wod Gminy Lesko

      Ochrona zlewni rzeki San
      poprzez budow systemu
 4.                                  51 134 000,00           6 400 000,00   9 750 000,00     6 984 000,00   9 300 000,00   9 300 000,00   9 400 000,00
      kanalizacji sanitarnej –
      etap IV, V i VI
      Wzrost konkurencyjno ci
      Gminy    Lesko  poprzez
 5.                                    4 580 000,00          1 180 000,00    700 000,00      1 000 000,00   1 000 000,00   700 000,00
      zwi kszenie dost pno ci
      komunikacyjnej
      Odkrywanie róde wspól-
      nej kultury poprzez utwo-
      rzenie Muzeum Sztuki Po-
 6.                                    1 040 000,00                          30 000,00       500 000,00     510 000,00
      granicza z odtworzeniem
      dawnej     wi tyni Ormia -
      skiej w Lesku
      Rozwój bazy sportowo-
      rekreacyjnej Gminy Lesko
 7.                                    1 660 000,00                          760 000,00      700 000,00     200 000,00
      poprzez budow       boisk
      sportowych



                                                                                                                                                    166
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



      Adaptacja budynku starej
 8.   szko y na Centrum Kultur          616 000,00    16 000,00      600 000,00
      Pogranicza w ukawicy
    Podniesienie atrakcyjno ci
    turystycznej - budowa plat-
 9. form    widokowych oraz             625 000,00                                     20 000,00          300 000,00    305 000,00
    zagospodarowanie róde-
     ek wód mineralnych
    Utworzenie transgranicz-
10. nego Centrum Informacji             340 000,00                                                        20 000,00     320 000,00
    Turystycznej w Lesku
    Rozszerzenie oferty tury-
    stycznej Leska poprzez
11.                                  10 500 000,00                                                                                      500 000,00     10 000 000,00
    budow kompleksu rekre-
    acyjno – sportowego
    Zabytki wspólnymi wiad-
12. kami historii – renowacja          1 000 000,00                 1 000 000,00
    Ko cio a w Lesku
    „Popówka” Platforma Dia-
    logu Mi dzykulturowego w
13.                                    1 040 000,00                  30 000,00        500 000,00          510 000,00
    Hoczwi - renowacja dawnej
    „popówki”
    Poprawa estetyki i funkcjo-
    nalno ci przestrzeni pu-
14 blicznej poprzez rewalory-           820 000,00                                                        20 000,00     800 000,00
    zacj Parku Dworskiego w
    Lesku
                            Razem 144 885000,00       16 000,00    12 730 000,00     45 260 000,00   43 044 000,00     13 935 000,00   10 500 000,00   19 400 000,00
   ród o: Opracowanie na podstawie fiszek projektowych dostarczonych przez Urz d Miasta i Gminy w Lesku




                                                                                                                                                                167
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



13 SYSTEM PLANOWANIA, WDRA ANIA, MONITOROWANIA I OCENY
   STRATEGII ORAZ KOMUNIKACJA SPO ECZNA

          Sposób wdra ania, monitorowania i oceny planu w tym sposób prowadzenia
          komunikacji spo ecznej prezentuje schemat System planowania
          i wdra ania Strategii Rozwoju Lokalnego. Planowanie i wdra anie
          Strategii jest zadaniem trudnym, wymagaj cym wspó dzia ania wielu
          podmiotów uczestnicz cych.

          Podmioty realizacji Strategii:
          1. Komisja Rady ds. rozwoju lokalnego.
          2. Rada Miejska i Burmistrz Miasta i Gminy.
          3. Zespó ds. realizacji strategii rozwoju lokalnego.
          4. Przedstawiciele spo eczno ci lokalnej:
             a. niezorganizowani - aktywni mieszka cy gminy,
             b. zorganizowani:
                 – przedstawiciele instytucji i agend sektora publicznego,
                 – przedstawiciele organizacji i zorganizowanych grup sektora
                     biznesu w tym producentów rolnych,
                 – przedstawiciele organizacji pozarz dowych.

          Procedura przygotowania strategii rozwoju lokalnego
          1.    Zarz dzeniem Burmistrza, wyznaczany jest koordynator prac nad
                strategi w celu przygotowania projektu strategii rozwoju lokalnego.
          2.    Do opracowania strategii rozwoju lokalnego tworzy si            zespó
                opracowuj cy strategi .
          3.    Zespó opracowuj cy strategi sk ada si z:
                –    pracowników Urz du Miasta i Gminy z ró nych referatów
                     niezb dnych do przygotowania planu rozwoju lokalnego (w tym
                     osób odpowiedzialnych za bud et gminy),
                –    przedstawiciele jednostek organizacyjnych gminy,
                –    przedstawicieli jednostek pomocniczych gminy (so ectwa),
                –    przedstawicieli rodowiska biznesu i organizacji pozarz dowych,
          4.    Koordynator prac nad strategi           koordynuje prace zespo u
                opracowuj cego strategi i jest odpowiedzialny za zbieranie wniosków,
                przygotowanie danych i wyznaczenie obszaru, na którym b
                realizowane projekty (obszar kwalifikuj cy si do wsparcia w ramach
                funduszy strukturalnych).




                                                                                      168
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



Rysunek 2 System planowania i wdra ania Strategii Rozwoju Lokalnego

                                                                                                                                                                                                                  Rada Miejska
  Stan obecny                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Planowany stan
  jak jest?                                                                                                    Komisja Rady ds. rozwoju lokalnego                                                                                                                                                                                                                     jak ma by ?
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    baza dobrych
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    praktyk,
                                                                                                                                                                                                         Burmistrz Miasta i Gminy                                                                                                   benchmarking



                                                                                                                                                                                                           Koordynator prac nad strategi

                                                                                                                                                                                                             Zespó opracowuj cy
       SYSTEM MONITOROWANIA STANU GMINY




                                            Proces monitorowania                                                                                                                                                  strategi                                                                                                                              Proces planowania




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     SYSTEM PLANOWANIA ROZWOJU GMINY
                                                                                                                                                                                                                                                        Cele strategiczne i operacyjne, projekty, Wska niki oceny
                                                                                                                                      Ocena stanu wdra ania planów, analiza jako ciowa ,




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Oczekiwany, planowany stan gminy:
                                                                                                 Potrzeby                                                                                                                                                                                                                                                Potrzeby spo-
                                                          Narz dzie do analizy wska nikowej




                                                                                                spo eczne                             Analiza wska nikowa, wizerunek statystyczny,                                                                                                                                                                           eczne
                                                                                                                                                                                                            Zespó ds. realizacji strategii,




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Misja, strategia (kierunki i cele) i polityka rozwoju,
                                                                                                                                                                                                          urz dnicy odpowiedzialni za zadania




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Plany zagospodarowania przestrzennego gmin,

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Analiza problemów i mo liwo ci rozwojowych,
                                                                                                                                                                                                 Przygotowanie i realizacja projektów oraz zada
                                                                                                                 Obecny stan gminy:




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Zasady zrównowa onego rozwoju,
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Wieloletnie plany inwestycyjne,
                                                                                                 Potencja
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Potencja tech-
                                                                                                techniczny
                                                                                                                                      Wnioski, rekomendacje dla w adz




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            niczny
                                                                                                                                                                                                                  Propozycje roz-
                                                                                                                                                                                                                  wi zania proble-




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Bud et gminy.
                                                                                                                                                                                                                       mów
                                                                                                                                                                                                                  Faktografia problemów
                                                                                                                                                                                                                 wymagaj cych rozwi za-
                                            Baza danych




                                                                                                 Potencja                                                                                                                   nia
                                                                                               ekologiczny i                                                                                                                                                                                                                                            Potencja ekolo-
                                                                                                  ludzki                                                                                                                                                                                                                                                 giczny i ludzki
                                                                                                                                                                                                                Mapa problemów

                                                                                              Struktura gospo-
                                                                                               darcza gminy,                                                                                                                                                                                                                                            Struktura gospo-
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         darcza gminy,
                                                                                               kszta towanie                                                                                               Forum Spo eczno ci Lokalnej                                                                                                                   kszta towanie
                                                                                                 przestrzeni:                                                                                              Komunikacja i partycypacja spo eczna                                                                                                            przestrzeni:
                                              –
                                                                  –




                                                                                               rolnej, le nej,
                                                                                               produkcyjnej,                                                                                                        spotkania konsultacyjne,                                                                                                             rolnej, le nej,
                                                                                                  us ugowej                                                                                                           warsztaty projektowe,                                                                                                              produkcyjnej,
                                                                                                                                                                                                                spotkania w adz z mieszka cami,                                                                                                             us ugowej
                                                                                                                                       –
                                                                                                                                       –
                                                                                                                                       –




                                                                                                                                                                                                          konferencje, seminaria, imprezy promocyjne,
                                                                                                                                                                                                                   ankiety, strony internetowe



                                          Dane,
                                          informacje                                                                                                                                                Zorganizowana cz      spo eczno ci
                                          zasilaj ce                                                                                                                                          Spo eczno lokalna gminy, partnerzy publiczni:
                                                                                                                                                                                           sektor publiczny, prywatny i organizacje pozarz dowe
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       169
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



          Procedura przyj cia i wdro enia strategii rozwoju lokalnego
          1.    Rada miejsca podejmuje decyzj o przyst pieniu do prac nad strategi
                rozwoju gminy.
          2.    Burmistrz przedk ada Radzie Miejskiej projekt uchwa y w sprawie
                strategii rozwoju Gminy, przygotowanej przez Zespó opracowuj cy
                strategi oraz konsultantów zewn trznych.
          3.    Rada podejmuje uchwa w sprawie przyj cia strategii rozwoju oraz
                powierza jej wykonanie Burmistrzowi.
          4.    W celu realizacji uchwa y Rady Miejskiej Burmistrz powo uje z grona
                wybranych pracowników Urz du zespó ds. realizacji strategii rozwoju
                lokalnego, wyznaczaj c jednocze nie z jego sk adu Przewodnicz cego.
          5.    Do kompetencji Zespo u ds. realizacji strategii rozwoju lokalnego
                nale y:
                –    Koordynowanie realizacji Strategii,
                –    Monitorowanie realizacji Strategii,
                –    Prowadzenie komunikacji spo ecznej i PR Strategii.


          System monitorowania i oceny realizacji strategii rozwoju lokalnego
          1.     Monitoring spo eczny obejmuje zbieranie informacji poprzez:
                – gromadzenie opinii i wniosków przekazywanych do w adz Gminy
                  z inicjatywy mieszka ców,
                – przeprowadzanie, opracowywanie i udost pnianie wyników bada
                  prowadzonych w ród mieszka ców przez lub na zlecenie
                  Burmistrza,
                – zbieranie opinii w ród mieszka ców w ramach bezpo rednich
                  spotka ,
                –    zbieranie opinii w ród mieszka ców w ramach spotka
                     prowadzonych przez zespo y zadaniowe i projektowe w trakcie
                     przygotowywania, realizacji i oceny przedsi wzi realizowanych
                     przez Gmin lub z jej udzia em.
          2.    Wska niki monitorowania
                Procedura monitorowania obejmuje:
                – zdefiniowanie wska ników dla poszczególnych cz           ci strategii
                   rozwoju,
                – okre lenie procedury monitorowania,
                – wyznaczenie referatów i osób odpowiedzialnych za pozyskiwanie,
                  przetwarzanie i udost pnianie poszczególnych grup wska ników,
                – koordynowanie przez Przewodnicz cego zespo u ds. realizacji
                  strategii    rozwoju    lokalnego procesu   monitorowania
                  i administrowania baz danych.


                                                                                    170
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




Tabela 38 Zakresy odpowiedzialno ci – monitorowanie wska ników
     Lp.                  Grupa wska ników                                      Odpowiedzialny4
     1.     Infrastruktura drogowa                                                      RRG
     2.     Infrastruktura wodno-kanalizacyjna                                     RRG, ABKiW
     3.     Gospodarka przestrzenna                                                  RGPNiO
     4.     Utylizacja odpadów, rodowisko natu-
                                                                                   RRG, ABKiW
            ralne
     5.     Infrastruktura spo eczna, kultura, sport,
                                                                               RRG, BDK, LCESiP
            turystyka
     6.          wiata                                                                   RF
     7.     Warunki ycia mieszka ców                                       Burmistrz Miasta i Gminy,
                                                                            Z-ca Burmistrza, GOPS
     8.     Sprawy spo eczne, aktywno                 miesz-               Burmistrz Miasta i Gminy,
            ka ców                                                             Z-ca Burmistrza
     9.     Przedsi biorczo            - dzia alno      poza-             Burmistrz Miasta i Gminy,
            rolnicza                                                      Z-ca Burmistrza, RGPNiO
 ród o: Opracowanie w asne na podstawie danych Urz du Miasta i Gminy




            4
                wyja nienia skrótów u ytych w tabeli:
            RRG          - Referat Rozwoju Gospodarczego
            RGPNiO       - Referat Gospodarki Przestrzennej, Nieruchomo ciami i Ochrony rodowiska
            ABKiW        - Administracja Budynków Komunalnych i Wodoci gów
            GOPS         - Gminny o rodek Pomocy Spo ecznej
            BDK          - Bieszczadzki Dom Kultury
            LCESiP       - Leskie Centrum Edukacji, Sportu i Promocji
            RF           - Referat Finansów



                                                                                                       171
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



         3.     Proces monitorowania, oceny i wykorzystania wyników


                    1
                    1     Pozyskiwanie i dokumentowanie danych



                    2     Weryfikacja danych
                                                                           Zakres monito-
                                                                           ringu

                    3     Edycja wska ników i porównanie z planowanymi



                    4     Wnioskowanie na podstawie wska ników



                    5     Formu owanie rekomendacji



                    6     Udost pnianie



                    7     Wykorzystywanie wniosków i rekomendacji



          Komunikacja spo eczna i inicjowanie wspó pracy pomi dzy sektorem
          publicznym, prywatnym i organizacjami pozarz dowymi


          1.    Cele komunikacji spo ecznej:
                –       Zwi kszenie udzia u spo eczno ci w dzia aniach na rzecz rozwoju
                        Gminy i poprawy warunków ycia mieszka ców.
                –       Zwi kszenie poczucia to samo ci mieszka ców z Gmin .
                –       Zbieranie opinii i wniosków niezb dnych przy podejmowaniu decyzji
                        przez w adze Gminy.
                –       Wysoki poziom zaufania mieszka ców do dzia       podejmowanych
                        przez w adze Gminy.


          2.    Formy komunikacji spo ecznej:
                –       Spotkania konsultacyjne, warsztaty projektowe,
                –       Forum Spo eczno ci Lokalnej, spotkania w adz z mieszka cami,
                –       Konferencje, seminaria, imprezy promocyjne,
                –       Ankiety,
                –       Strona internetowa.

                                                                                       172
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


3.   System komunikacji przy wdra aniu Strategii Rozwoju Lokalnego

                                 PROPOZYCJE DZIA                          ROLA W ADZ GMINY                             ZADANIA URZ DNIKÓW GMINY
                                       WOBEC
                                   PRZEDSTAWICIELI
  Etapy przygotowania i                                                                                                                                                            SPOSÓB
                                     PARTNERÓW
realizacji Strategii Rozwoju                                                                                          Odpowiedzialni za                                         ODDZIA YWANIA
                                    SPO ECZNYCH:                     Burmistrz                                                                           Pozostali
         Lokalnego                                                                           Rada Miejska             komunikacj spo-                                       NA OTOCZENIE
                                –   sektor biznesu                 Miasta i Gminy                                                                        urz dnicy
                                –   organizacje pozarz dowe                                                                eczn
                                –   pozostali mieszka cy
                                – Dost p do informacji
                                  diagnostycznych o stanie
                                                                                                                  –   Prowadzenie bazy danych o
                                  Gminy w formie pisemnych                                                            partnerach spo ecznych i
Diagnozowanie stanu gminy,        raportów i danych                                                                   realizowanych z ich
                                  prezentowanych na stronie                                                           udzia em dzia
identyfikowanie problemów.
                                  www                                                                             –   Utrzymywanie i
Opracowywana, udost pniana      – Udzia w warsztatach                                                                 aktualizowanie strony www i     – Wspó praca przy
i aktualizowana mapa proble-      diagnostycznych                                                                     kontaktu drog internetow
                                                                                                                      z mieszka cami
                                                                                                                                                        opracowywaniu
mów gminy                       – Udzia w zebraniach            – Wyznaczanie komórek i                                                                 harmonogramów
                                  wiejskich/ Forum                                                                –   Przygotowywanie
                                                                  osób odpowiedzialnych                               harmonogramów bie cych            bie cych dzia
                                  Spo eczno ci Lokalnej                                                                                                 w zakresie
                                                                  za komunikacj                                       dzia     w zakresie
                                – Wyra anie opinii poprzez                                                            komunikacji                       komunikacji
                                                                  spo eczn i dzia ania PR                                                                                   –    Udost pniane
                                  ankiety                                                                         –   Realizacja dzia     zgodnie z
                                                                – Wyznaczanie celów w                                                                 – Wspó praca               informacji o stanie
                                                                                            – Podejmowanie            harmonogramem
                                                                  zakresie komunikacji                                                                  merytoryczna przy        gminy, jej walorach i
                                                                                              uchwa w             –   Zapewnianie warunków
                                                                  spo ecznej i dzia   PR                              technicznych i lokalowych
                                                                                                                                                        realizacji               ofercie na stronie
                                                                                              sprawach zakresu,                                                                  www
                                                                – Ustalanie zakresu, form i                           do spotka                         bie cych dzia
                                                                                              trybu i terminów
                                                                  harmonogramu dzia                               –   Opracowywanie wyników             w zakresie
                                                                                              opracowywania                                                                 –    publikacje w prasie
                                                                  komunikacji spo ecznej i                            spotka i konsultacji              komunikacji
                                – Dost p do informacji o                                      planów                                                                             lokalnej i
                                                                  dzia    PR                                      –   Przygotowywanie                   zgodnie z
                                  planach i koncepcjach w adz                               – Akceptowanie                                                                       ogólnopolskiej
                                                                – Przygotowywanie                                     materia ów dla mediów             zakresem swojej
                                  Gminy                                                       raportów            –   Przygotowywanie i
                                                                  projektów uchwa w                                                                     odpowiedzialno ci   –    prezentacja gminy i
                                – Udzia w konsultowaniu i                                   – Akceptowanie            udost pnianie prezentacji
Planowanie strategicznych i                                       sprawach zakresu, trybu                                                             – Przygotowywanie          jej oferty w
                                  opiniowaniu projektów                                       planów                  multimedialnych
                                                                  i terminów                                                                            informacji i             zewn trznych bazach
operacyjnych celów rozwoju        przygotowywanych przez                                                          –   Organizowanie wizyt
                                                                                                                                                                                 danych i portalach
                                                                  opracowywania planów                                studialnych                       artyku ów
lokalnego gminy                     adze Gminy                                                                                                          specjalistycznych        internetowych
                                                                – Przyjmowanie raportów                           –   Inicjowanie wspólnych
Opracowane, udost pniane i        prezentowanych na stronie
                                                                – Przyjmowanie projektów                              przedsi wzi pomi dzy              oraz prezentacji
aktualizowane: Strategia Roz-     www                                                                                 sektorem publicznym,              multimedialnych
                                                                  planów
woju i Plan Operacyjny          – Udzia w warsztatach                                                                 prywatnym i organizacjami         zgodnie z
                                  planistycznych                                                                      pozarz dowymi
                                                                                                                  –   Organizowanie konkursów
                                                                                                                                                        zakresem swojej
                                – Udzia w zebraniach                                                                                                    odpowiedzialno ci
                                  wiejskich/Forum                                                                     dla organizacji
                                                                                                                      pozarz dowych na
                                  Spo eczno ci Lokalnej
                                                                                                                      realizacj programów
                                                                                                                      spo ecznych zgodnych ze
                                                                                                                      strategi




                                                                                                                                                                                           173
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020




Przygotowanie projektów i
zada do realizacji               – Udzia w pracach zespo ów
Opracowane projekty.               projektowych i zadaniowych
Aplikacje o zewn trzne ród a
finansowania

Realizacja projektów i zada      – Udzia w realizacji projektów
Zrealizowane zadania i osi -       i zada
gni te wska niki


Monitorowanie strategii roz-     – Dost p na stronie www do
woju lokalnego                     raportów i wniosków z
Baza danych z danymi zasila-       mo liwo ci zg oszenia (w
                                   standaryzowanej formie)
 cymi, raporty z danymi o
                                   swoich ocen i opinii,
osi gni tych wska nikach,        – Publikacje w mediach
wnioski i rekomendacje do        – Biuletyny
dalszych dzia                    – Spotkania z mieszka cami –
                                   fora mieszka ców




                                                                  174
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



14      UWAGI I REKOMENDACJE KO COWE

          Uwagi ko cowe stanowi ogólne podsumowanie procesu pracy nad strategi
          oraz zawieraj rekomendacje dotycz ce dzia     zwi zanych z wdro eniem
          i monitorowaniem programów wynikaj cych z opracowanego dokumentu.

          Uwagi i rekomendacje:
          1. Zawarto     dokumentu stanowi uporz dkowan logicznie, kompletn
             i uzupe nion prezentacj :
             – wyników prac zespo u opracowuj cego strategi ,
             – wyników przeprowadzonej konsultacji spo ecznej,
             – wyników prac zespo u konsultantów.
          2. Uczestnicy, cz onkowie zespo u opracowuj cego strategi , bior cy udzia
             w warsztatach diagnostyczno-projektowych wnie li du y wk ad
             merytoryczny do strategii, wykazuj c przy tym bardzo du e
             zaanga owanie w sprawy rozwoju Gminy. Lista uczestników prac
             znajduje si w za czonym wykazie.
          3. Sposób opracowania i konsultowania Strategii Rozwoju Miasta i Gminy
             Lesko do roku 2020 z udzia em partnerów spo ecznych Gminy, w pe ni
             upowa nia do uznania jej za opracowan metod uczestnicz             ,
             tj. realizuj zasad polityki strukturalnej UE – zasad partnerstwa.
          4. Realizacja strategii b dzie wymaga a zastosowania szeregu narz dzi
             zarz dzania, do których nale :
             – wieloletni plan inwestycyjny,
             – miejscowy plan zagospodarowania,
             – bud et gminy,
             – konkretne projekty i programy,
             – aplikacje o zewn trzne ród a dofinansowania,
             – system monitorowania zawieraj cy analiz wska nikow stanu
                 gminy,
             – polityki szczegó owe gminy (stanowi ce zbiór spójnych zasad
                 odnosz cych si do okre lonej dziedziny ycia/funkcjonowania
                 gminy), pozwalaj ce podejmowa powtarzalne decyzje wed ug tych
                 samych kryteriów,
             – zadania wyznaczane urz dnikom gminy i jednostkom podleg ym
                 gminie.
          5. Wa nym narz dziem realizacji strategii rozwoju Gminy do roku 2020
                  kolejne elementy planu realizacyjnego.
          6. Gmina ma niewystarczaj co rozwini te narz dzia do monitorowania
             stanu gminy i realizowanych projektów.
          7. Niezb dne jest wdro enie co najmniej uproszczonej wersji analizy
             wska nikowej do monitorowania stanu Gminy i post pu realizacji projek-
             tów.
          8. Praktyczna zdolno        codziennej wspó pracy      pomi dzy    gmin
             a partnerami lokalnymi wymaga dalszego rozwoju.
          9. Nie s wystarczaj co rozwini te umiej tno ci pracy zespo owej.

                                                                                175
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



          10. Istnieje du a potrzeba wspó pracy w adz Gminy i partnerów spo ecznych
              przy realizacji strategii.
          11. Nale y uruchomi dalsze prace zwi zane z opracowaniem szczegó o-
              wym wybranych projektów zgodnie z procedur opisan w systemie za-
              rz dzania strategi .
          12. Niezb dne jest rozwini cie grupy specjalistów z zakresu zarz dzania
              projektami, przygotowywania wniosków o finansowanie zewn trzne,
              prowadzenia i rozliczania projektów.




                                                                                176
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020



SPIS TABEL, WYKRESÓW, MAP I RYSUNKÓW

Tabela 1 Lista osób zaproszonych do prac nad opracowaniem (aktualizacj ) Strategii Rozwoju Miasta ............................3
Tabela 2 Wykaz pomników przyrody.............................................................................................................................23
Tabela 3 Wykaz rezerwatów przyrody...........................................................................................................................23
Tabela 4 Liczba ludno ci w poszczególnych latach na dzie 31.12 ka dego roku – wed ug faktycznego miejsca
        zamieszkania [osoby]......................................................................................................................................24
Tabela 5 Liczba ludno ci w poszczególnych latach na dzie 31.12 ka dego roku – wed ug faktycznego miejsca
zamieszkania [osoby] w Gminie Lesko, powiecie Leskim i województwie podkarpackim .................................................24
Tabela 6 Saldo migracji ludno ci Gminy Lesko..............................................................................................................26
Tabela 7 Prognoza ludno ci dla Gminy Lesko do roku 2030 ..........................................................................................27
Tabela 8 Struktura ludno ci wed ug ekonomicznych grup wieku [%] – stan wed ug faktycznego miejsca
        zamieszkania na 31.12.2006...........................................................................................................................28
Tabela 9 Stopa bezrobocia na dzie 31.12 w powiecie leskim na tle województwa i kraju [%] .........................................28
Tabela 10 Liczba osób bezrobotnych w latach 2000-2007(31.08)...................................................................................30
Tabela 11 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych w Gminie Lesko............................................................................30
Tabela 12 Pracuj cy w 2005 roku z terenu Miasta i Gminy Lesko ..................................................................................33
Tabela 13 Wykaz placówek i szkó w Gminie Lesko w 2005 roku ...................................................................................34
Tabela 14 Placówki opieki zdrowotnej (podstawowej i specjalistycznej)..........................................................................35
Tabela 15 Formy pomocy wiadczonej przez MGOPS w Lesku .....................................................................................36
Tabela 16 Odp atno Gminy za pobyt w domu pomocy spo ecznej ...............................................................................37
Tabela 17 Rzeczywista liczba rodzin i osób obj tych pomoc spo eczn ........................................................................37
Tabela 18 Powody przyznania pomocy .........................................................................................................................37
Tabela 19 Typy rodzin obj tych pomoc spo eczn .......................................................................................................38
Tabela 20 Wska niki wykrywalno ci sprawców przest pstw stwierdzonych wed ug wybranych rodzajów
          przest pstw w 2005 r. ..................................................................................................................................40
Tabela 21 Struktura pope nionych przest pstw i wykrocze w Gminie Lesko w 2004 i 2005 roku....................................40
Tabela 22 Sie drogowa na terenie Miasta i Gminy Lesko wg klasy drogi, rodzaju nawierzchni i relacji ..........................50
Tabela 23 Liczba abonentów telefonicznych w Gminie Lesko ........................................................................................53
Tabela 24 Sie wodoci gowa w poszczególnych miejscowo ciach Gminy Lesko ...........................................................54
Tabela 25 Sie wodoci gowa w Gminie Lesko – stan na 31.12.2006 r. .........................................................................54
Tabela 26 Aktualny stan odbiorców us ug systemu kanalizacji sanitarnej........................................................................55
Tabela 27 Zestawienie sieci i przy czy w Mie cie i Gminie Lesko .................................................................................56
Tabela 28 Liczba gospodarstw z wewn trzn instalacj gazow ....................................................................................57
Tabela 29 Podmioty gospodarcze zarejestrowane w systemie REGON..........................................................................59
Tabela 30 Dane finansowe bud etu Gminy Lesko w tys. PLN........................................................................................65
Tabela 31 Wykaz organizacji pozarz dowych dzia aj cych na terenie Gminy Lesko .......................................................68
Tabela 32 Ocena poziomu zaspokojenia potrzeb...........................................................................................................74
Tabela 33 Dekompozycja misji - cele strategiczne s                  ce realizacji misji ....................................................................104
Tabela 34 Hierarchia potrzeb......................................................................................................................................108
Tabela 35 Lista i harmonogram realizacji przedsi wzi ..............................................................................................160
Tabela 36 Wska niki realizacji projektów.....................................................................................................................162
Tabela 37 Plan finansowy na lata 2007 - 2013 ............................................................................................................166
Tabela 38 Zakresy odpowiedzialno ci – monitorowanie wska ników............................................................................171

Wykres 1 Zmiany liczby ludno ci w Gminie Lesko i w powiecie leskim w latach 2002-2006............................................25
Wykres 2 Zmiany w liczbie m czyzn i kobiet tworz cych populacj Gminy Lesko .........................................................26
Wykres 3 Dynamika salda migracji ludno ci Gminy Lesko w ruchu wewn trznym...........................................................27
Wykres 4 Prognoza ludno ci dla Gminy Lesko do 2030 roku .........................................................................................27
Wykres 5 Zmiany liczby osób bezrobotnych w Gminie miejsko – wiejskiej Lesko ............................................................30
Wykres 6 Wska nik dynamiki.......................................................................................................................................30
Wykres 7 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug wykszta cenia ..................31
Wykres 8 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug wieku...............................32
Wykres 9 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug sta u pracy ......................32
Wykres 10 Struktura bezrobotnych zarejestrowanych na terenie Miasta i Gminy Lesko wed ug czasu
         pozostawania bez pracy ...............................................................................................................................33
Wykres 11 Struktura zatrudnienia w sektorach ..............................................................................................................34
Wykres 12 Struktura pope nionych przest pstw w Gminie Lesko w latach 2004 i 2005 ...................................................41
Wykres 13 Struktura pope nionych wykrocze w gminie Lesko w latach 2004 i 2005 ......................................................41
Wykres 14 Struktura w asno ci mieszka ......................................................................................................................49
Wykres 15 Procentowy udzia kilometra u poszczególnych dróg....................................................................................52
Wykres 16 Struktura dróg pod wzgl dem rodzaju nawierzchni .......................................................................................53
Wykres 17 Struktura gospodarstw rolnych wg powierzchni u ytków (2002) ...................................................................58
Wykres 18 Struktura gospodarstw rolnych wg prowadzenia dzia alno ci gospodarczej (2002).......................................58
Wykres 19 Dynamika liczby podmiotów gospodarczych.................................................................................................60


                                                                                                                                                    177
Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Lesko do roku 2020


Wykres 20 Podmioty Gospodarki Narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON w powiecie leskim wed ug
         wybranych sekcji w 2005 roku ......................................................................................................................60
Wykres 21 Dochody, wydatki i wynik bud etu Gminy (w tys. PLN) .................................................................................62
Wykres 22 Relacja wyniku bud etu do dochodów ogó em w proc...................................................................................62
Wykres 23 Wysoko wolnych rodków i wydatków maj tkowych w latach 2002-2006 w tys. PLN .................................63
Wykres 24 Stan i obs uga zad enia w poszczególnych latach w tys. PLN....................................................................64
Wykres 25 Wska nik wolne rodki / obs uga zad enia ................................................................................................64
Wykres 26 Ustawowe wska niki stanu i obs ugi zad enia do dochodów ......................................................................65
Wykres 27 Prognoza dochodów ogó em w PLN i ich nominalnych zmian w proc. ...........................................................66
Wykres 28 Prognoza wyniku bud etu Gminy Lesko w latach 2006-2015 w PLN .............................................................66
Wykres 29 Relacja cznej kwoty d ugu do dochodów ogó em (%) .................................................................................67
Wykres 30 Relacja cznej kwoty przypadaj cych do sp aty rat kredytów i po yczek wraz z przypadaj cymi
         odsetkami oraz wykup obligacji wraz z odsetkami do dochodów ogó em (%)..................................................67
Wykres 31 Ocena poziomu zaspokojenia potrzeb mieszka ców ....................................................................................75
Wykres 32 Hierarchia potrzeb spo ecznych – wyniki badania ankietowego...................................................................109


Mapa 1 Lokalizacja Województwa Podkarpackiego na tle kraju......................................................................................10
Mapa 2 Lokalizacja Powiatu Leskiego na tle Województwa Podkarpackiego ..................................................................11
Mapa 3 Lokalizacja Miasta i Gminy Lesko na tle Powiatu Leskiego ................................................................................11
Mapa 4 Po enie miasta Lesko na tle Województwa Podkarpackiego...........................................................................12
Mapa 5 Odleg      Leska od wa niejszych o rodków gospodarczych .............................................................................14
Mapa 6 Wska nik stopy bezrobocia w poszczególnych powiatach województwa podkarpackiego (stan na
        31.07.2007 roku).............................................................................................................................................29

Rysunek 1 Spójno krajowych, regionalnych i lokalnych dokumentów planistycznych ..................................................158
Rysunek 2 System planowania i wdra ania Strategii Rozwoju Lokalnego.....................................................................169




                                                                                                                                                      178

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:739
posted:8/27/2011
language:Polish
pages:179