Perkembangan seni dan Kanak-kanak

Document Sample
Perkembangan seni dan Kanak-kanak Powered By Docstoc
					PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
BAHAGIAN A                                                           akanlebih cenderung untuk merubah persepsi mereka terhadap
                                                                     pengalaman tersebut.
ARAHAN Bahagian A mengandungi 10 soalan. Jawab SEMUA.
                                                                     RHukum Persamaan (Similarity)
1. Nyatakan EMPAT kepentingan pengajaran pendidikan                  Konsep hukum persamaan adalah lebih mudah untuk difahami.
seni visual kepadakanak-kanak. (4)                                   Individu akan lebih cenderung untuk mengklasifikasikan
                                                                     rangsangan yang mempunyai persamaan di dalam kumpulan yang
RAspek Kognitif                                                      sama.
Penganjuran aktiviti seni visual yang tersusun dan terancang dapat
melahirkan kanak-kanak yang mempunyai keupayaan                      RHukum Keintiman (Proximity)
menyelesaikan masalah serta mampu membuat penilaian dan bijak        Mengikut hukum keintiman, pengklasifikasian setiap rangsangan
membuat keputusan.                                                   adalah berdasarkan elemen jarak dan hubungan. Rangsangan-
                                                                     rangsangan yang mempunyai hubung kait di antara satu sama lain
RAspek Fizikal                                                       akan diletakkan di dalam kumpulan yang sama.
Penggunaan alat dan bahan dalam pengajaran dan pembelajaran
pendidikan seni visual memberikan satu bentuk latihan berkesan       RHukum Lengkap (Closure)
kepada otot tangan (psychomotor) dan koordinasi tangan serta         Hukum lengkap menganjurkan bahawa individu cenderung untuk
mata.                                                                meletakkan rangsangan yang telah lengkap di dalam kumpulan
RAspek Kreativiti                                                    yang sama.

Latihan dan projek yang bersifat terbuka dapat membantu murid        RHukum Kesinambungan Positif (Good Continuation)
untuk mengembangkan aspek kreativiti mereka. Aktiviti dan projek     Hukum ini menyatakan bahawa sifat sesuatu rangsangan tidak
di dalam pendidikan seni visual mengutamakan proses, berbanding      akan berubah, dan pada masa yang akan datang sifat yang sama
dengan hasilan akhir. Oleh yang demikian, proses ini menyuburkan     akan dikekalkan. Contohnya, garis yang lurus dilihat sebagai akan
budaya pemikiran kritikal di dalam menyelesaikansesuatu              tetap lurus pada masa yang akan datang dan tidak akan berubah
permasalahan. Selain itu, aktiviti pendidikan seni visual            sifatnya.
menggalakkan eksplorasi dan eksperimentasi supaya kanak-kanak
mempunyai pengalaman luas dalam bidang penghasilan karya.
RAspek Persepsi

Melalui mata pelajaran seni visual, murid boleh mempertingkatkan     3. Penegasan pada karya seni halus dan karya grafik
dan menajamkan penggunaan pancaindera dan deria. Pendidikan          merupakan satu prinsip
seni visual menambahkan pengetahuan mengenai konsep                  rekaan yang memberi fokus pada objek tertentu. Nyatakan
pembuatan dan kronologi sesuatu produk iaitu proses penghasilan      DUA ciri
dan hasilan seni, produk dan objek yang terdapat di sekeliling       penegasan..(4)
mereka.
                                                                     RPenegasan
RAspek Sosial dan Emosi                                              Dalam konteks seni visual, penegasan ialah sesuatu yang boleh
Pendidikan seni visual memberi peluang kepada murid untuk            menarik perhatian dan tumpuan kepada pemerhatian tampak. Ianya
berinteraksi dan meningkatkan keupayaan bersosial selain             berfungsi sebagai daya penarik, pemusatan karya, mengelak
meningkatkan keyakinan diri. Aktiviti pendidikan seni visual         kebosanan dan menjadikan gubahan lebih dramatik. Penegasan
memberikan peluang kepada pelajar untuk saling hormat                wujud di alam sekeliling kita, ia terdapat pada alam semula jadi dan
menghormati dan menjadi landasan untuk memupuk perasaan              alam buatan manusia.
bertoleransi. Mata pelajaran pendidikan seni juga menganjurkan
semangat bekerjasama di dalam aktiviti berkumpulan yang              Penegasan pada karya seni halus dan karya grafik merupakan satu
dibentuk.                                                            prinsip rekaan yang memberi fokus pada objek tertentu. Ia penting
                                                                     dalam penghasilan seni grafik untuk menarik perhatian penglihatan
                                                                     kepada mesej atau maksud yang ingin disampaikan. Penegasan
2. Pengamal Gestalt percaya bahawa seseorang individu akan           juga wujud pada barangan kraf tangan tempatan seperti tembikar,
mengklasifikasikan rangsangan mengikut persepsi mereka               ukiran kayu, batik, tekat dan sebagainya dengan memberi variasi
terhadap                                                             yang berbeza danmengelakkan kebosanan. Dalam pendidikan seni
rangsangan tersebut. Proses pengklasifikasian ini bergantung         visual, ia dapat ditimbulkan dengan menggunakan elemen-elemen
kepada                                                               yang berkontra, mengasingkan elemen yang harus ditegaskan dan
beberapa faktor yang dinamakan hukum teori Gestalt.                  meletakkan objek penegasan di pusat berpandukan garisan grid
Nyatakan DUA hukum                                                   pancaran.
teori Gestalt. (4)                                                   Ciri-ciri penegasan:
                                                                     _ dapat menimbulkan fokus atau tumpuan.
Pengamal Gestalt percaya bahawa individu akan                        _ dapat menarik perhatian.
mengklasifikasikan rangsangan mengikut persepsi mereka               _ dapat mengelakkan kebosanan.
terhadap rangsangan tersebut. Proses pengklasifikasian ini
bergantung kepada beberapa faktor yang dinamakan hukum teori
Gestalt. Terdapat enam hukum yang utama iaitu hukum Pragnanz,
hukum Persamaan (Similarity), hokum Keintiman (Proximity),
hukum Lengkap (Closure), hukum Kesinambungan Positif (Good
Continuation) dan hukum Ciri-ciri Bahagian (Membership
Character).

RHukum Pragnanz
Hukum Pragnanz menyatakan bahawa apabila individu berhadapan
denganpengalaman yang baru, persepsi individu tersebut adalah        4. Jelaskan DUA bentuk rangsangan yang mampu
tidak teratur. Oleh itu,individu akan cuba mengenakan aturan dalam   merangsang daya imaginasi kanak-kanak di dalam kelas
bentuk yang mudah untuk ditafsirkan. Adalah sukar untuk individu
                                                                     pendidikan seni visual.(4)
terbabit untuk merubah persekitaran mereka apabilaberhadapan
dengan pengalaman atau sesuatu yang baru. Oleh itu, individu
                                                                     (a) Alatan Asas
SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
Walaupun penyediaan peralatan untuk pembelajaran seni visual di        mendemonstrasikan sendiri proses pembuatan sesuatu bahan atau
sekolah amat berkait rapat dengan peruntukan yang disediakan           material, namun rakaman video merupakan alternative terbaik di
oleh sekolah yang telah ditetapkan oleh kementerian, setiap bilik      atas sebab-sebab tertentu. Menayangkan rakaman video memberi
seni di sekolah pasti menyediakan alatan-alatan asas seperti           penegasan terhadap proses pengeluaran sesuatu objek. Ada
kertas lukisan, berus, warna dan krayon. Di peringkat permulaan,       kalanya guru ingin mendedahkan pengetahuan tentang proses
alatan ini sebenarnya memadai untuk merangsang minat kanak-            tertentu yang mungkin tidak dapat di demonstrasikan di
kanak untuk melukis dan mencipta. Dengan bimbingan yang                dalam kelas kerana kos yang mahal dan ketiadaan bahan-bahan.
sesuai, terpulanglah kepada para pelajar untuk bermain dengan          Oleh itu dengan tayangan video, proses pembuatan sesuatu bahan
pelbagai warna dalam eksplorasi penghasilan karya kreatif mereka.      masih dapat didedahkan kepada parapelajar. Penggunaan ICT
(b) Gambar                                                             merujuk kepada penggunaan alatan digital dan elektronik dalam
Satu lagi bentuk rangsangan yang efektif ialah dengan                  proses
memperkenalkan gambar-gambar foto kepada kanak-kanak.                  pembelajaran seni visual dan ianya memberi pengalaman yang
Gambar-gambar foto ini bolehlah digunakan daripada imej yang           baru dan berbeza kepada para pelajar dan juga guru. Penggunaan
pelbagai, contohnya gambar keluarga, haiwan, bangunan,                 IT dalam pengajaran memberi kesempatan kepada kanak-kanak
pemandangan dan pelbagai lagi objek alam yang lain.                    untuk meneroka benda. Menggunakan komputer memang
Menggunakan gambar foto di dalam pembelajaran adalah                   menyeronokkan, tetapi kanak-kanak perlu mempunyai kemahiran
menjimatkan kerana sumber foto boleh didapati di surat khabar,         untuk mengendalikan komputer terlebih dahulu sebelum mereka
majalah ataupun risalah, ataupun menggunakan gambar pelajar itu        dapat memanipulasikan perisian-perisian yang ada. Di dalam
sendiri.Guru perlu memahami bahawa terdapat dua objektif utama         pendidikan seni visual, penggunaan komputer, pengimbas, kamera
di dalam mengetengahkan gambar-gambar foto kepada kanak-               digital, pencetak dan Internet mencabar guru untuk memikirkan
kanak. Gambar foto boleh diperkenalkan sekiranya                       alternatif kepada suasana pembelajaran yang lebih kreatif dan
guru inginkan para pelajar meniru imej di dalam foto untuk             menyeronokkan.
dimanifestasikan di dalam karya lukisan mereka. Mungkin ramai
yang beranggapan bahawa teknik meniru tidak akan memupuk
kreativiti kanak-kanak, malah tidak ada elemen pembelajaran yang       5. Laura H. Chapman (1978) di dalam bukunya bertajuk
boleh didapati daripada aktiviti seperti ini. Namun, teknik imitasi    Approaches in Art
merupakan antara teknik terbaik yang wajar diperkenalkan kepada        Education menjelaskan bahawa proses kreativiti mempunyai
kanak-kanak di peringkat awal, di atas kelebihankelebihan              pertalian yang
tertentu. Walaupun kanak-kanak berinteraksi dengan objek alam,         hampir sama dengan proses penghasilan karya yang dikenali
namun pengamatan mereka terhadap persekitaran adalah terbatas.         sebagai proses
Teknik imitasi gambar ini dapat menajamkan pengamatan para             artistik. Nyatakan DUA proses artistik tersebut. (4)
pelajar di dalam proses penghasilan imej yang serupa, seterusnya
melahirkan pelajar yang lebih peka dan lebih menitikberatkan           RKaedah Penjanaan Idea (Inception of Idea)
ketelitian. Teknik ini juga menajamkan daya ingatan para pelajar       Di dalam menjana idea, pengkarya menetapkan objektif, haluan
terhadap objek alam kerana mereka perlu tahu ciri yang perlu ada       dan tujuan penghasilan karya. Terdapat juga pengkarya yang tidak
pada imej yang ingin ditiru. Satu lagi objektif memperkenalkan         dapat menetapkan haluan penghasilan karya kerana penetapan ini
gambar foto ialah dengan tujuan untuk memperkayakan tatabahasa         bergantung kepada ilham dan cetusan idea. Yang nyata, proses ini
visual kanak-kanak. Memperluaskan tatabahasa visual dapat              agak lambat dan memakan masa. Di dalam konteks pendidikan
menajamkan ingatan visual kanak-kanak terhadap imej yang               seni visual pula, guru dimestikan untuk membimbing pelajar dalam
diperkenalkan, sekaligus meluaskan pengetahuan mereka terhadap         menetapkan hala tuju penghasilan karya selain menerangkan
imej-imej tersebut. Bagi mencapai objektif ini, guru-guru digalakkan   kaedah menjana idea. Sekiranya diabaikan, adalah dikhuatiri murid
memprojeksikan gambar tersebut di hadapan kelas agar semua             mungkin tidak mampu menghasilkan karya.
pelajar mendapat gambaran yang jelas. Sekiranya kemudahan
projektor, komputer dan perisian Microsoft Powerpoint ada              RPengolahan dan Pemurniaan (Elaboration and Refinement)
disediakan di sekolah, guru bolehlah mengaplikasikan teknologi         Proses pengolahan dan pemurnian idea dilakukan bagi
tersebut untuk tujuan ini. Semasa dipaparkan, guru perlu memberi       mendapatkan kajian visual yang lebih sistematik dan tersusun.
penerangan terperinci mengenai imej terbabit. Contohnya dalam          Proses ini digunakan oleh pengkarya bagi memastikan imej atau
memaparkan imej rumah minangkabau disertakan dengan                    visual yang hendak dihasilkan atau dipilih bertepatan dengan
penjelasan guru, para pelajar bukan sahaja dapat melihat bentuk        tema dan objektif penghasilan. Dalam penghasilan karya di
dan rupa imej tersebut, malah penguasaan tatabahasa visual             peringkat kanak-kanak, proses ini dianggap signifikan kerana
mereka dikuatkan lagi dengan pengetahuan berkenaan ciri-ciri khas      proses pengolahan dan pemurnian biasanya diulang beberapa kali
rumah, budaya serta warna yang signifikan dengan rumah tersebut.       bagi mendapatkan hasil terbaik. Proses ini perlu didedahkan
Maklumat ini seterusnya dapat dipindahkan oleh pelajar ke dalam        kepada murid di sekolah supaya mereka dilatih untuk mempunyai
karya lukisan mereka.                                                  pengamatan mendalam terhadap ketelitian.

(c) Rakaman Video dan Penggunaan ICT                                   RKemahiran Menggunakan Bahan (Execution in a Medium)
Penggunaan rakaman video dan teknologi maklumat memberikan             Pemilihan bahan bagi menghasilkan karya sangat bergantung
nafas baru di dalam pembelajaran seni visual di sekolah. Walaupun      kepada pemilihan yang dilakukan oleh pengkarya. Sesetengah
kemudahan teknologi yang disediakan di sekolah mungkin agak            pengkarya akan terus menggunakan bahan yang sama bagi
terhad, sekurang-kurangnya guru masih boleh menggunakan                menghasilkan karya dan tidak kurang juga yang gemar membuat
rakaman video dan menayangkan kepada para pelajar di bilik             eksperimentasi bagi melihat kesan-kesan tertentu. Yang jelas,
media atau bilik pandang dengar yang terdapat di sekolah-sekolah.      pemilihan bahan yang dipilih memberikan kesan terhadap masa
Jadi, rakaman video bagaimanakah yang sesuai untuk ditayangkan         yang diambil bagi menyiapkan sesuatu karya dan persediaan yang
kepada para pelajar? Sekali lagi, guru harus memikirkan                perlu dilakukan sebelum menghasilkannyaDi dalam pendidikan seni
kesesuaian kandungan video berdasarkan sukatan                         visual, guru perlu membimbing murid melalui pengenalan terhadap
mata pelajaran pendidikan seni visual. Sekiranya fokus guru adalah     bahan dan teknik penggunaan serta penghasilan. Guru perlu
untuk mengajar proses pembuatan sesuatu bahan atau benda, jadi         menjelaskan melalui demonstrasi dan tunjuk cara supaya pemilihan
rakaman video tentang proses pembuatan bahan tersebut bolehlah         bahan oleh murid mempunyai makna dan nilai tersendiri.
ditayangkan. Contohnya, proses pembuatan batik,
pasu tanah liat, wau, dan sebagainya. Setiap satu proses yang          6. Kepentingan kanak-kanak mengetahui dan mempelajari
ditayangkan perlu mendapat penerangan sampingan daripada guru          mengenai estetik
dan harus disusuli dengan sesi soaljawab                               bukan sahaja dilihat daripada sudut membina perkembangan
untuk menjawab keraguan atau soalan yang bermain di fikiran para       artistik sahaja, ia
pelajar. Walaupun di dalam pendidikan seni visual, guru akan
SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
turut membantu perkembangan emosi dan kognitif mereka.                 apresiasi bercorak analitikal. Apresiasi analitikal adalah satu
Senaraikan EMPAT                                                       kaedah bagi melihat aspek penghasilan karya seni visual. Kategori
kelebihan mempelajari estetik. (4)                                     apresiasi bercorak analitikal ini disusun dari konsep mudah kepada
                                                                       yang lebih kompleks.
Kepentingan kanak-kanak mengetahui dan mempelajari mengenai
estetik bukan sahaja dilihat daripada sudut membina                    Peringkat Analitikal
perkembangan artistik sahaja, ia turut membantu perkembangan           (a) Kenal Pasti (Identification)
emosi dan kognitif murid. Mempelajari estetik dapat membantu           Aspek kenal pasti yang paling mudah ialah menyatakan aspek-
murid dalam pelbagai aspek.                                            aspek seperti tajuk karya, jenis karya, pereka atau seniman karya,
                                                                       tarikh dihasilkan, asal-usul karya, gaya, medium yang digunakan,
RMenghidupkan Suasana Aktif Pembelajaran                               teknik dan fungsi karya.
Pembelajaran pendidikan seni akan lebih aktif kerana pengalaman
estetik diterapkan                                                     Peringkat Penerangan
di dalam aktiviti penghasilan karya di dalam kelas. Proses             Peringkat penerangan boleh diklasifikasikan kepada tiga peringkat
pembelajaran estetik juga menggalakkan interaksi di antara murid       yang utama iaitu
dan guru, menjadikan proses pembelajaran lebih menyeronokkan.          peringkat penerangan literari, penerangan teknikal dan penerangan
                                                                       formal
RMeningkatkan Kefahaman terhadap Imej dan Bahasa Visual
Proses estetik memerlukan satu kefahaman mengenai laras bahasa         (a) Penerangan Literary (Literary Description)
tampak. Mempelajari estetik akan membantu murid mempelajari            Penerangan literari digunakan ke atas karya seperti potret,
gaya bahasa tampak dan memperkayakan mereka dengan istilah-            landskap, lukisan objek dan lain-lain. Contohnya, karya Monalisa
istilah baru.                                                          menggambarkan seorang wanita yang sedang terukir senyum di
                                                                       bibirnya. Penerangan literari ini terbahagi pula kepada dua
RMenyemai Kefahaman terhadap di antara Satu Sama Lain                  bahagian iaitu penerangan teknikal dan penerangan formal.
Mempelajari estetik dapat membantu murid memahami bahawa
karya yang dihasilkan mempunyai makna berbeza. Selain itu, ia          (b) Penerangan Teknikal (Technical Description)
juga memberikan kesedaran bahawa tidak semua orang melihat             Penerangan teknikal merujuk kepada aspek teknikal dalam
dan memahami sesuatu perkara itu dengan cara yang sama                 penghasilan karya seni. Proses ini termasuk perkara-perkara
dengan orang lain.                                                     seperti penggunaan teknikal dan bahan-bahan oleh pengkarya.

RMeningkatkan Keupayaan Pemikiran                                      (c) Penerangan Formal (Formal Description)
Proses interpretasi karya melibatkan penggunaan deria dan proses       Penerangan formal merujuk kepada struktur fizikal karya seni iaitu
kognitif. Justeru melalui proses penghayatan karya, pelajar perlu      perkara-perkara yang berkaitan dengan apa yang dilihat. Ini
membuat perbandingan, perbezaan menganalisa dan menilai                termasuklah aspek warna, garisan, jalinan, bentuk, rupa dan lain-
karya. Kesemua ini membantu murid mengerakkan daya                     lain. Organisasi rekaan seperti imbangan, susunan, ritma, dan
pemikiran mereka.                                                      prinsip-prinsip serta elemen seni yang lain.

                                                                       Konteks dan Skop
7. Apresiasi seni adalah proses penghayatan seni yang                  Seterusnya ialah aspek konteks dan skop sesuatu karya itu
merangkumi aspek-aspek                                                 dihasilkan sama ada mempunyai kaitan dengan budaya,
pengetahuan, membuat pertimbangan, penyataan                           sumbangan karya di dalam masyarakat, peranan
                                                                       pengkarya dan lain-lain.
diskriminasi dan
penghargaan terhadap karya seni. Nyatakan EMPAT                        Aspek Assosiasi
tujuan Apresiasi Seni. (4)                                             Aspek ini bergantung kepada assosiasi seseorang apabila
Konsep apresiasi seni sebenarnya antara lain bertujuan untuk           menikmati sesuatu karya. Adakah karya itu mengingatkan sesuatu
membina keyakinan seseorang untuk berbincang dan menghurai             kepada apa yang dilihatnya? Misalnya, potret Monalisa
serta membuat diskriminasi terhadap karya seni. Apabila seseorang      mengingatkan kepada kekasihnya atau lukisan peperangan
itu menjalankan proses apresiasi seni, proses ini tidak akan           membayangkan kekejaman sesuatu bangsa yang sombong dan
menyentuh soal-soal berkaitan betul atau salah interpretasi individu   angkuh. Ringkasnya, perkaitan ini juga merupakan persoalan yang
tersebut mengenai karya, kerana tujuan apresiasi seni adalah untuk     menyentuh peribadi seseorang.
memahami karya melalui apa yang dilihat secara langsung.
                                                                       Aspek Kritikal
KATEGORI APRESIASI SENI                                                Aspek kritikal merupakan persoalan penilaian atau pertimbangan
Terdapat dua pandangan berbeza mengenai apresiasi. Pandangan           peribadi termasuklah kritikan yang membolehkan seseorang
pertama merupakan pendapat Walter dan Clive Bell yang                  membuat apresiasi kepada sesuatu karya itu dengan lebih
menyatakan bahawa penghayatan dan apresiasi seni tidak                 menyeronokkan.
memerlukan pengetahuan mengenai idea, kerana kehidupan
normal bagi seseorang adalah berbeza-beza. Mereka juga =               Aspek Hubungan Baik
berpendapat bahawa membuat apresiasi itu adalah sesuatu yang           Aspek hubungan baik ini amat kuat dalam membuat apresiasi
berbeza daripada pengalaman biasa. Pandangan kedua berasal             kepada seni bina. Aspek fizikal, spiritual dan lebih daripada itu
daripada psikologi eksperimental yang diutarakan oleh John Dewey       aspek kemanusiaan adalah menjadi keutamaan.
dan Otto Krash. Kedua-keduanya bersetuju bahawa apa saja               Tetapi aspek ini boleh juga diaplikasikan kepada kesemua jenis
maklumat yang berkaitan dengan seni termasuk pengetahuan asas          seni rupa atau seni visual. Tambahan pula, pengalaman lampau
seni boleh membawa kepada kefahaman terhadap karya seni,               seperti yang menyentuh persepsi diserapkan dalam membuat
seterusnya memudahkan proses ke arah apresiasi seni. Walau             apresiasi kepada objek yang dilihat.
bagaimanapun, terdapat banyak persoalan mengapa seseorang
perlu melakukan apresiasi terhadap karya seni. Persoalan-
persoalan seperti apa yang anda lihat? Apakah pengalaman dan           8. Kemajuan teknologi maklumat dan komunikasi telah
memori yang lalu tentang karya yang dilihat? Sejauh manakah            berkembang dengan amat
karya tersebut berkesan dari segi penghasilan karya oleh               pesat pada ketika ini. Bidang pendidikan tidak ketinggalan
pengkaryanya? Apakah maksud karya tersebut? Bagaimana                  dengan penerapan elemen teknologi maklumat (ICT) di dalam
elemen dan prinsip seni di gunakan? Walau bagaimanapun,                pengajaran. Nyatakan EMPAT peranan penting teknologi
menurut Ecker (1966) kategori utama dalam apresiasi seni ialah         maklumat (ICT) di dalam pengajaran..(4)

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
RBerupaya meningkatkan kefahaman dan penguasaan pelajar             Kelebihan dan Keburukan Penggunaan ICT untuk
terhadap pengajaran.                                                Pembelajaran Penerokaan
R Memberi peluang pembelajaran yang sekata kepada semua             RKelebihan
pelajar yang                                                        Ÿ Memberi peluang kepada pelajar menentukan sendiri haluan dan
mempunyai pelbagai keupayaan.                                       gaya pembelajaran
R Meningkatkan motivasi pelajar.                                    masing-masing.
R Membolehkan pembelajaran bersendiri (individual learning).        Ÿ Penglibatan sepenuhnya (aktif) dari pelajar dalam pembelajaran
R Membolehkan pelajar mengakses maklumat yang sukar                 Ÿ Memberi peluang kepada pelajar untuk menangani masalah
diperolehi.                                                         sebenar.
R Membolehkan pelajar mengumpul maklumat dengan mudah dan           ŸMenerapkan teori pembelajaran moden seperti konstruktivis dan
pantas.                                                             kecerdasan
R Mewujudkan suasana pembelajaran yang menyeronokkan dan            pelbagai dalam proses pembelajaran.
mencabar.                                                           RKeburukan
RMeningkatkan daya kreativiti dan imaginasi pelajar.                _ Pelajar berkemungkinan sesat dan hilang haluan tanpa
RMemberi peluang kepada pelajar untuk belajar secara berkesan       pengawasan yang baik.
dengan bimbingan                                                    _ Mengakibatkan lebih banyak masa diperlukan oleh pelajar di
yang minimum.                                                       dalam mempelajari
R Meningkat kemahiran teknologi maklumat dan komunikasi.            sesuatu
Penggunaan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran boleh
dikategorikan sebagai:
ŸTutorial                                                           Ÿ Aplikasi
Merupakan proses penyampaian kandungan pelajaran berdasarkan        ICT dikategorikan sebagai alat aplikasi apabila ia membantu pelajar
urutan tertentu. Ianya merangkumi:                                  melaksanakan tugasan pembelajaran dan bukannya sebagai
R Pembelajaran ekspositori.                                         mekanisma penyaluran maklumat pengajaran dan pembelajaran.
RDemonstrasi yang ditunjuk dan dikawal urutannya.                   Computer Aided Design (CAD) merupakan alat aplikasi yang
R Latihan dan latih tubi yang turut dikawal oleh sistem.            mampu digunakan untuk membantu pelajar melaksanakan aktiviti
Kaedah Perlaksanaan                                                 pembelajaran.
Komputer dan perisian pendidikan (sama ada dalam CD-ROM,
cakera keras atau laman web) merupakan alatan terpenting.           Kaedah Perlaksanaan
Kaedah pengajaran berteraskan Computer Assisted Instruction         Menerusi bantuan aplikasi ini pelajar akan dapat memberikan
(CAI), Intelligent Computer Assisted Instruction digunakan untuk    tumpuan dalam melaksanakan aktiviti pembelajaran yang autenik.
menggambarkan penggunaan alatan tersebut dalam                      Situasi pembelajaran sebegini juga mampu mewujudkan
pengajaran dan pembelajaran. Perisian pendidikan seharusnya         pengoperasiaan teori pembelajaran sosio-budaya (socio-cultural
bercirikan kecerdasan dan berupaya menyesuaikan maklumat yang       learning). Pelajar akan saling berinteraksi
disampaikan dengan kemampuan dan keperluan pelajar.                 sesama mereka di dalam membangunkan kemahiran kognitif,
                                                                    metakognitif, bertutur dan bekerjasama (Brown, 1994). ICT mampu
Kelebihan dan Keburukan Penggunaan ICT untuk                        menjadi alat yang ideal untuk digunakan untuk tugas yang tidak
Pembelajaran Tutorial                                               autentik (mengklasifikasi dan menyisihkan data yang banyak)
Kelebihan                                                           manakala pelajar boleh menumpukan sepenuh perhatian kepada
ŸMewujudkan konsep pembelajaran individu.                           tugas yang autenik (melihat dan memikirkan trenda dalam data
Ÿ Pelajar akan belajar mengikut kemampuan sendiri.                  tersebut).
Ÿ Meningkatkan motivasi pelajar.
Ÿ Proses pembelajaran berjalan tanpa penyeliaan atau penyeliaan     Kelebihan dan Keburukan Penggunaan ICT untuk
minimum.                                                            Pembelajaran Penerokaan
Keburukan                                                           RKelebihan
Ÿ Kesilapan pemilihan perisian yang bermutu mengakibatkan           Ÿ Pelajar mampu memberikan tumpuan di dalam aktiviti
pembaziran.                                                         pembelajaran asli.
Ÿ Menghalang penggunaan kemudahan alatan ICT yang lebih             Ÿ Guru boleh mengemukakan masalah yang akan mencabar minda
produktif.                                                          pelajar.
ŸMenjurus ke arah penyalahgunaan kemudahan ICT.                     ŸPelajar akan dapat meningkatkan tahap kecekapan dan ketepatan
Ÿ Mengakibatkan lebih banyak masa diperlukan oleh pelajar di        hasilpembelajaran mereka.
dalam mempelajari
sesuatu.
                                                                    RKeburukan
                                                                    ŸTanpa penerangan dan pengawasan yang baik dari guru, pelajar
                                                                    berkemungkinan
Ÿ Penerokaan (eksploratori)                                         untuk gagal dalam proses pembelajaran mereka.
Merupakan kaedah di mana pelajar mencari dan mengakses              Ÿ Pelajar yang pelbagai kecerdasan sukar untuk di disatukan.
maklumat daripada CD-ROM mahupun Internet dan mengalami,            ŸMasa yang diperlukan bagi suatu proses pembelajaran mungkin
mempelajari serta mengkaji sesuatu fenomena secara simulasi.        sukar untuk dikawal.
Pembelajaran berbentuk inkuari penemuan dan lebih menjurus
kepada penyelesaian masalah kehidupan sebenar serta simulasi.       Ÿ Komunikasi
Pelajar mampu mengawal dan menentukan maklumat yang
diterima                                                            Pelajar dan guru dari lokasi yang berbeza menghantar, menerima
Kaedah Perlaksanaan                                                 dan berkongsi maklumat dengan pelbagai bentuk dan format.
Perlaksanaannya berdasarkan pendekatan konstruktivis yang           Ianya mampu dilaksanakan dengan teknik seorangan/sendirian,
memberi penekanan kepada pemikiran kritis, penyelesaian             teknik seorang kepada seorang, teknik seorang kepada ramai dan
masalah, pengalaman pembelajaran yang autentik dan                  teknik ramai kepada ramai.
pengetahuan yang dibina melalui interaksi sosial. Selain daripada
mengakses maklumat terus dari Internet, maklumat juga boleh         Kaedah Perlaksanaan
diperolehi dari CD-ROM dan pelbagai pangkalan data yang             Kebolehan komunikasi global melalui ICT membolehkan pelajar
berkaitan. Guru perlu bijak mengawal masa kerana proses             bertukar maklumat dengan sesiapa sahaja di dunia. Pengalaman
penerokaan mungkin berlarutan dan memakan masa yang panjang.        pembelajaran secara kolaboratif ini berupaya membuka minda

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
pelajar serta menjadikan proses pembelajaran lebih menarik dan      Hurwitz dan Day (2001) menyenaraikan beberapa ciri-ciri pengujian
bermakna.                                                           alternatif.Antaranya :-
                                                                    1. Menilai pelajar berdasarkan tugasan yang berdasarkan
Kelebihan dan Keburukan Penggunaan ICT untuk                        keperluan disiplin bidang seni visual.
Pembelajaran Penerokaan                                             2. Mengambil kira pengetahuan dan kemahiran secara holistik dan
Kelebihan                                                           tidak melihat daripada fragmen-fragmen yang berbeza.
Ÿ Mampu melaksanakan pembelajaran kolaboratif.                      3. Menghargai pencapaian pelajar di dalam sesuatu pengujian,
ŸMampu meningkatkan penglibatan pelajar dalam proses                kerana pencapaian yang rendah sekalipun tetap menjadi indikator
pembelajaran melalui peer                                           kepada sesuatu penguasaan.
group yang bersifat global.                                         4. Melihat kepada proses dan hasil pembelajaran.
Ÿ Mampu berkomunikasi terus dengan pakar dari serata dunia.         5. Mendidik pelajar supaya menguji pencapaian sendiri.
Keburukan                                                           6. Mengajar pelajar untuk memperkenal, membentang dan
ŸPelajar dikhuatiri akan leka berkomunikasi sesama mereka tanpa     mempertahankan hasil karya mereka di hadapan umum.
memberikan
perhatian terhadap objektif pembelajaran mereka.
Ÿ Kos pembelajaran yang tinggi.
Ÿ Masa yang diperlukan bagi suatu proses pembelajaran lama dan
mungkin membosankan.



9. Ruang kerja yang selamat akan mempastikan proses
pembelajaran tidak terganggu dan terjejas. Berikan EMPAT
langkah yang boleh diambil oleh guru
bagi mengelakkan sebarang kemalangan daripada berlaku. (4)

(a) Membaca Label Bahan
Sebelum memulakan aktiviti, guru perlu membaca label yang
mengandungimaklumat berkaitan dengan bahan yang akan
digunakan bagi menjalankan aktiviti.Bahan-bahan ini mungkin
mengandungi kandungan yang merbahaya dan boleh
membahayakan kesihatan murid. Murid yang mempunyai masalah
kesihatan seperti alahan terhadap sesuatu dan asma perlu dikenal
pasti terlebih dahulu supaya aktiviti yang dirancang menggunakan
bahan yang membahayakan kesihatan boleh digantikan dengan
bahan alternatif yang lain. Kebanyakan bahan yang dibekalkan oleh
pembekal bagi aktiviti seni visual mempunyai tanda amaran
sebagai satu bentuk makluman mengenai bahaya bahan tersebut.
Guru perlu memainkan peranan yang lebih aktif bagi memastikan
bahanbahan ini bebas toksik dan sesuai digunakan untuk tujuan
pembelajaran.

(b) Pilih Bahan Sesuai Mengikut Peringkat Umur
Bahan dan alatan seni yang digunakan oleh murid berbeza dengan
bahan dan alat yang digunakan oleh artis profesional. Justeru,
tugas guru adalah untuk mengenal pasti bahan dan alatan yang
sesuai dengan tingkatan umur murid. Kebiasaannya, bahan dan
alatan yang dibekalkan akan mempunyai keterangan pada label
pembungkusan tentang tahap umur yang sesuai mengikut kategori
tertentu.


                                                                    BAHAGIAN B / PART B
(c) Mewujudkan Panduan Keselamatan                                  ARAHAN
Guru seni visual boleh mewujudkan satu panduan keselamatan          Bahagian B mengandungi LIMA soalan. Jawab TIGA sahaja.
semasa berada di studio seni sebagai satu dokumen rasmi.
Dokumen keselamatan disediakan sebagai peraturan yang               SOALAN / QUESTIONS Markah / Marks
digunakan oleh semua murid untuk mengelakkan kemalangan.            1. (a) Persoalan penting di dalam mempamerkan karya pelajar
Ianya juga boleh dijadikan panduan di dalam penggunaan alatan       adalah bagaimana hendak memilih hasil karya untuk
dan bahan. Dokumen ini boleh diletakkan di studio di tempat yang    dipamerkan. Berikan DUA kriteria pemilihan yang perlu diambil
strategik dan kelihatan pada pandangan umum.                        kira di dalam pemilihan karya murid untuk dipamerkan.(4)
(d) Menggunakan Bahan Alternatif                                    Persoalan penting di dalam mempamerkan karya pelajar adalah
Banyak alatan dan bahan yang digunakan untuk menghasilkan           bagaimana hendak memilih hasil karya untuk dipamerkan. Kriteria
karya adalah tidak selamat untuk digunakan oleh murid. Justeru,     pemilihan karya murid perlu melihat kepadadua perkara iaitu dari
guru digesa untuk mencari bahan dan alat alternatif bagi            sudut pedagogi dan juga nilai estetik.Pemilihan perlu melihat
menggantikan alatan dan bahan tersebut                              kepada aspek pedagogi yang melihat kepada keberkesanan dan
                                                                    penyampaian proses dan kaedah menghasilkan karya tersebut.
                                                                    Faktor nilai estetik dilihat dari sudut pencapaian objektif
                                                                    penghasilan karya tersebut sama ada ianya dihasilkan bertujuan
10. Senaraikan EMPAT bentuk pengujian alternatif yang               untuk kelihatan cantik ataupun sebaliknya. Murid-murid memang
disarankan oleh Hurwitz dan Day (2001). (4m)                        gemar melihat karya mereka dan karya rakan-rakan mereka
                                                                    dipamerkan untuk tatapan umum. Muridmurid merasakan komitmen

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
dan usaha yang mereka telah sumbangkan bagi menghasilkan
karya diberi penghargaan.
                                                                     (c) Karya boleh disusun mengikut dua aturan utama : 2
Sebelum karya seseorang murid dipamerkan, guru perlu                 dimensi atau 3 dimensi. Setiap jenis mempunyai cara
mengenai peningkatan dan perbezaan karya yang telah dihasilkan       aturannya yang tersendiri. Huraikan. (Jumlah/Total: 20)
mereka dapat melihat tahap dan aras yang telah mereka capai.
                                                                     Karya boleh disusun mengikut dua aturan utama: 2 dimensi atau 3
(b) Huraikan TIGA (3) keperluan asas sesebuah bilik seni.            dimensi. Setiap jenismmempunyai cara aturannya yang tersendiri.

(a) Warna Dinding                                                    Ÿ Karya Dua Dimensi (2D)
Antara kaedah pertama yang perlu dititikberatkan bagi menghiasi      (a) Panel Pameran
bilik seni adalah warna. Warna dinding yang terdapat di bilik seni   Bagi mempamerkan bahan dan karya dua dimensi (2D) sebuah
perlu menarik. Pilihlah warna-warna yang sesuai untuk dijadikan      panel pameran diperlukan. Panel pameran ini digunakan untuk
latar kepada buletin dan papan notis yang terdapat di                mempamerkan hasil karya. Saiz panel pameran yang dicadangkan
dalam bilik darjah. Karen Haigh (1997) menyarankan agar              adalah berukuran 4 x 8 kaki dan mampu untuk dilekatkan dengan
pemilihan warna bagi bilik seni hendaklah sehingga tidak menafikan   menggunakan staple gun atau paku tekan. Latar belakang bagi
dan menenggelamkan hasil karya pelajar yang akan dipamerkan.         panel pameran sebaiknya diwarnakan dengan warna putih supaya
Dalam konteks ini, pemilihan warna bagi menghiasi dinding            ia membantu murid untuk menarik perhatian dan fokus terhadap
perlu mengambil kira kesesuaian dengan karya pelajar yang akan       karya tersebut.
digantung dan dipamerkan nanti. Warna-warna yang disarankan
adalah warna-warna terang seperti warna putih, kelabu pucat,         (b) Kertas Keras dan Proses Membingkai
kuning dan biru. Warna-warna terang ini akan membuatkan bilik        Bagi mempamerkan hasil karya, guru perlulah memastikan panel
seni yang gelap nampak besar selain daripada sesuai untuk            pameran bersih dan tidak berserabut. Setelah pemilihan dibuat,
dijadikan latar bagi karya pelajar dan objek-objek semula jadi.      setiap karya yang ingin dipamerkan perlu dibingkaikan supaya
                                                                     nampak kemas dan menarik. Terdapat pelbagai kaedah dan bahan
(b) Papan Buletin                                                    bagi tujuan membingkai hasil karya. Antara lain, proses
Buletin sangat diperlukan untuk mempamerkan hasil karya pelajar      membingkai karya boleh dilakukan dengan menggunakan kertas
selain sebagai tempat untuk menyampaikan maklumat. Papan notis       keras (black mounting board) berwarna hitam, kelabu atau warna-
hendaklah diwarnakan sama dengan warna dinding agar terdapat         warna gelap seperti warna coklat. Bahagian dibuat pengukuran
kesatuan dengan bilik selain mampu menarik minat terhadap apa        yang tepat bahagian dalam kertas keras ditebuk lalu menyerupai
yang pamerkan. Selain daripada itu, guru-guru pendidikan seni        tetingkap. Ambil ukuran semula dan tampalkan hasil karya di
visual juga boleh menggunakan                                        belakang kertas keras. Kaedah ini dikenali sebagai window framing.
warna-warna seperti warna kuning terang, merah dan oren untuk
mengecat papan buletin bagi tujuan pameran selain menampakkan        Ÿ Karya Tiga Dimensi (3D)
sedikit kelainan daripada warna terdahulu.                           Pameran bagi objek dan karya tiga dimensi (3D) mempunyai
                                                                     pendekatan yang berbeza. Ini kerana kebiasaannya objek dan
(c) Pencahayaan                                                      karya tiga dimensi (3D) ini mempunyai saiz yang pelbagai. Meja
Pencahayaan juga memainkan peranan penting kerana pemilihan          yang dilapik dengan kain berwarna boleh digunakan sebagai
warna juga dipercayai turut mempengaruhi murid menyiapkan dan        tempat untukmeletakkan objek dan hasil karya.
menghasilkan karya. Kebanyakan kelas dan studio seni telah
disediakan dengan lampu fluoresant atau lampu kalimantang. Oleh      Karya yang hendak dipamerkan perlu disusun mengikut jenis dan
itu, guru seni digalakkan untuk memastikan murid menggunakan         ketinggian. Objek dan hasil karya yang lebih besar hendaklah
sinaran pencahayaan semula jadi dari luar. Guru perlu buka tingkap   diletakkan di belakang supaya objek yang lebih kecil boleh
dan pastikan seberapa banyak cahaya dari luar masuk ke dalam         diletakkan di hadapan. Sesetengah hasil karya seperti ukiran kayu,
bilik seni. Guru juga boleh mengadakan eksperimen bersama            hasil karya seramik, sejenis kotak yang dikenali sebagai pedestal
pelajar bagi mendapatkan perbezaan warna menggunakan lampu           boleh digunakan dengan meletakkan objek tersebut di atasnya.
fluoresent dan cahaya semula jadi.                                   Pedestal ini diperbuat sama ada daripada kepingan
                                                                     papan yang kemudiannya dicantumkan menjadi sebuah kotak.
(d) Bahan Pameran Khas                                               Warnakan pedestal tersebut dengan warna terang supaya fokus
Selain mempamerkan hasil karya pelajar, guru-guru seni visual        pengunjung akan terus kepada objek tersebut. Untuk tambah
boleh memperuntukkan satu ruang pameran yang mempamerkan             menarik lagi, cermin boleh diletakkan dengan mengikut saiz
objek semula jadi yang boleh membangkitkan rasa ingin tahu.          pedestal tersebut dan diletakkan di atas. Siling boleh digunakan
Objek-objek hendaklah dipamerkan di lokasi yang mudah untuk          untuk menyangkut karya, selalunya objek dan hasil karya mobil
dikunjungi oleh murid. Ruang yang mempamerkan objek ini akan         yang boleh digantung. Sebelum menggantung karya-karya ini, guru
merangsang deria murid di samping memberikan peluang kepada          perlu mengambil langkah keselamatan dengan memeriksa dengan
mereka untuk melihat dan menyentuh objek tersebut.                   teliti siling tersebut. Tebukan pada siling mesti dilakukan dengan
                                                                     kuat bagi mengelakkan objek daripada terjatuh lalu pecah.
(e) Zon Kerja
Zon kerja merupakan lokasi murid menghasilkan karya dan
menyiapkan kerja mereka. Meja kerja perlu disediakan dan             2. (a) Apakah yang dimaksudkan dengan estetik? Jelaskan
daripada jenis yang boleh dicantum sekiranya perlu bagi              pengertian dan perhubungan diantara estetik dan kecantikan di
mendapatkan ruang yang lebih luas. Di samping itu, keperluan         dalam penghasilan sesuatu karya seni. (4)
bahan seni seperti berus dan warna diletakkan berdekatan di antara
satu sama lain selain singki yang digunakan bagi membersihkan        Istilah estetik atau estetika mula digunakan buat pertama kalinya
alatan setelah selesai kelas. Guru juga perlu memastikan jarak di    oleh ahli falsafah Jerman, Alexander Baumgarten sekitar tahun
antara pelajar adalah sesuai bagi mengelakkan kesesakan semasa       1744 (Abdul Shukor Hashim, 1991). Perkataan estetik diambil
membuat kerja.                                                       daripada perkataan Greek iaitu aisthetikos yang merujuk
                                                                     kepada perkara-perkara yang berkaitan dengan persepsi deria.
(f) Stor Penyimpanan                                                 Secara ringkasnya estetik melibatkan penggunaan semua deria.
Stor simpanan alatan perlu diwujudkan. Rak simpanan boleh            Ilmu estetik merupakan sebahagian daripada ilmu cabang falsafah
digunakan untuk menyimpan bahan dan hasil karya pelajar seperti      yang mengutarakan isu-isu berkaitan dengan sifat seni dan nilai
folio dan buku latihan. Kedudukan rak-rak simpanan ini perlu         yang terdapat pada hasil seni. Sebagai contoh, kecantikan
separas dengan ketinggian murid supaya alatan yang disimpan          merupakan salah satu daripada kualiti dan nilai yang terdapat pada
mudah untuk diambil.                                                 hasil seni.
SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
                                                                     seseorang. Teori yang berakar umbi dari zaman Greek klasik ini
Apabila seseorang menghayati karya, individu terbabit akan           menjelaskan bahawa kecantikan dapat dibahagikan kepada kriteria
bertindak balas dengan karya tersebut dan proses ini dikenali        tertentu seperti yang terdapat di dalam elemen dan prinsip-prinsip
sebagai Tindak balas Estetik (Aesthetic Response). Tindak balas      dalam seni seperti harmoni, rentak, warna, keseimbangan dan
estetik merujuk kepada reaksi semula jadi manusia yang tercetus      sebagainya.
apabila seseorang melihat karya seni. Sebagai contoh, kekaguman
seseorang apabila melihat hasil karya yang cantik dan
mempesonakan. Di dalam pengajaran pendidikan seni visual, istilah
pendidikan estetik digunakan merangkumi pelbagai bidang              (c) Huraikan EMPAT perkara utama yang perlu di ambilkira
penghasilan hasil karya seni seperti arca, lukisan, catan dan        bagi merangsang perkembangan dan tindakbalas estetik
sebagainya. Pendidikan estetik juga menjelaskan persoalan estetik    kanak-kanak apabila mengamati sesuatu karya.
yang merujuk kepada perbincangan berkaitan dengan penghuraian        (12)(Jumlah/Total: 20)
makna dan simbolik penghasilan karya seni.
Kaitan pendidikan dan estetik dijelaskan oleh Abdul Shukor Hashim    (a) Memilih Karya Berkualiti
(1991) yang melihat setiap pengalaman pembelajaran sebagai           Karya seni perlu mempunyai standard dan kualiti yang tertentu
pengalaman estetik.Dengan mempelajari nilai estetika dalam           dalam jenisnya. Mempunyai keaslian dan dihasilkan melalui kerja
pendidikan, guru pendidikan seni visual boleh menggunakan            tangan teliti dan terbaik serta
kemahiran ini untuk membantu pelajar memahami hasil karya            dikenali. Karya sebegini mudah didapati di galeri seni dan biasanya
yangdihasilkan selain menghurai persoalan mengapa karya seni         karya-karya ini disusuli dengan komentar dan penulisan.
dihasilkan dan kepentingan menghargainya.
Walaupun begitu, isu kecantikan masih lagi menjadi titik             (b) Mempunyai Kepelbagaian Media dan Teknik
perbincangan mengenai estetik sehingga ke hari ini oleh ahli         Karya yang dipilih perlu mempunyai kepelbagai teknik dan media
falsafah. Secara ringkasnya, terdapat dua cara konvensional          penghasilannya. Ini bagi memastikan pelajar mempunyai perspektif
untuk melihat sifat kecantikan iaitu konsep relativist dan konsep    pelbagai mengenai hasil karya. Guru seni boleh meluaskan
objektivist.                                                         pemilihan karya dengan memilih karya arca, kolaj, lukisan dan tidak
                                                                     tertumpu hanya kepada catan sahaja.
Ÿ Konsep Relativist
Konsep ini percaya bahawa terdapat banyak faktor yang                (c) Kepelbagaian Gaya, Budaya dan Artis
mempengaruhi perbezaan pendapat mengenai kecantikan. Faktor          Pemilihan karya perlu melihat faktor yang boleh memperkayakan
utama adalah persekitaran individu, nilai, budaya serta cara hidup   persepsi pelajar terhadap alam sekelilingnya. Faktor seperti latar
seseorang individu pada satu-satu masa. Ini dapat menjelaskan        belakang dan budaya artis atau pengkarya yang menghasilkan
mengapa pengkritik seni, walau berpengetahuan tinggi, masih lagi     karya perlu diberikan perhatian. Disarankan guru memilih karya
gagal menghargai bentuk seni kerana dibelenggu oleh faktor           kontemporari dan moden yang dihasilkan oleh artis daripada
sezaman pada ketika itu. Pandangan golongan relativist atau          pelbagai etnik dan latar belakang termasuk pengkarya muda dan
individu terhadap kecantikan adalah subjektif dan abstrak.           artis wanita.
Golongan ini percaya bahawa kepelbagaian budaya dan perubahan
cita rasa mempengaruhi persepsi seseorang terhadap kecantikan.
Dalam erti kata lain, penghuraian dan makna kecantikan tidak         (d) Mempamerkan Budaya
terletak pada objek tetapi pada persepsi seseorang.                  Karya yang dipilih perlu mengambil kira mengenai kemampuan
                                                                     sesuatu karya mempamerkan identiti dan budaya murid. Karya seni
                                                                     yang dipilih juga mesti mencerminkan warisan dan kesenian supaya
Ÿ Konsep Objektivist                                                 murid mempunyai perspektif yang luas mengenai budaya dan
Konsep objektivist sangat bertentangan dengan konsep relativist.     kepelbagaiannya.
Konsep objectivist percaya bahawa kecantikan sememangnya
telah sedia ada bersama karya seni dan bukan terletak pada           3. (a) Jelaskan apakah yang di maksudkan dengan konsep
persepsi seseorang. Teori yang berakar umbi dari zaman Greek         pengujian (assessment) dan konsep pengujian penilaian
klasik ini menjelaskan bahawa kecantikan dapat dibahagikan           (evaluation). (4)
kepada kriteria tertentu seperti yang terdapat di dalam elemen dan   Pengujian merujuk kepada keseluruhan proses yang terlibat di
prinsip-prinsip dalam seni seperti harmoni, rentak, warna,           dalam mendapatkan bukti (evidence) keupayaan pelajar; daripada
keseimbangan dan sebagainya.                                         menentukan objektif pengujian, merangka soalan atau tugas,
                                                                     menjalankan ujian, memeriksa atau memberi markah termasuk
(b) Isu kecantikan masih lagi menjadi titik perbincangan             melaporkan keputusan ujian kepada pihak-pihak yang terbabit
mengenai estetik sehingga ke hari ini oleh ahli-ahli falsafah.       (pelajar, pihak sekolah, pihak kementerian, ibu bapa dan lain-lain).
Jelaskan kaedah konvensional untuk melihat sifat kecantikan          Antara bentuk-bentuk pengujian termasuklah ujian bulanan,
mengikut konsep relativist dan konsep objektivist. (4)               peperiksaan, pemerhatian, temuduga, portfolio serta tugasan-
                                                                     tugasan kelas yang diberi markah. Semua ini merupakan bukti
R Konsep Relativist                                                  kepada keupayaan dan pencapaian pelajarkerana daripada sinilah
Konsep ini percaya bahawa terdapat banyak faktor yang                guru dan pemeriksa dapat membuat kesimpulan akan apa yang
mempengaruhi perbezaan pendapat mengenai kecantikan. Faktor          telah pelajar pelajari. Penilaian pula merujuk kepada entiti yang
utama adalah persekitaran individu, nilai, budaya serta cara hidup   berbeza.
seseorang individu pada satu-satu masa. Ini dapat menjelaskan
mengapa pengkritik seni, walau berpengetahuan tinggi, masih lagi     Penilaian diambil daripada kata dasar nilai seperti mana evaluation
gagal menghargai bentuk seni kerana dibelenggu oleh faktor           diambil daripada kata dasar value. Daripada sudut definisi,
sezaman pada ketika itu. Pandangan golongan relativist atau          penilaian merujuk kepada proses menghakimi sesuatu dengan
individu terhadap kecantikan adalah subjektif dan abstrak.           tujuan untuk memberi nilai. Dengan maksud yang lebih mudah,
Golongan ini percaya bahawa kepelbagaian budaya dan perubahan        seseorang akan menjalankan penilaian untuk melihat
cita rasa mempengaruhi persepsi seseorang terhadap kecantikan.       salah satu atau semua daripada perkara berikut: keberkesanan,
Dalam erti kata lain, penghuraian dan makna kecantikan tidak         kelancaran, fungsi dan operasi. Contohnya, kita melakukan
terletak pada objek tetapi pada persepsi seseorang.                  penilaian untuk melihat keberkesanan sesuatu program, untuk
                                                                     mengenal pasti nilai sesuatu sebelum pelaburan wang atau aset
R Konsep Objektivist                                                 dilakukan, menilai operasi sesebuah organisasi atau menilai
Konsep objektivist sangat bertentangan dengan konsep relativist.     pekerja untuk melihat adakahpekerja menjalankan tugas harian
Konsep objectivist percaya bahawa kecantikan sememangnya telah       mereka mengikut syarat dan cara yang ditetapkan oleh
sedia ada bersama karya seni dan bukan terletak pada persepsi

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
sesebuah organisasi. Sekiranya ditelusi, satu-satunya bentuk           (c) Huraikan prinsip-prinsip yang boleh menjadi panduan
penilaian yang dilakukan di sekolah dalam konteks                      kepada guru seni visual untuk menyediakan sebarang bentuk
pembelajaran ialah apabila pihak kementerian, pihak sekolah atau       pengujian dalam kelas seperti yang disarankan oleh Hurwitz
guru itu sendiri inginmelihat keberkesanan pengajaran guru. Di         &Day (2001). (8) (Jumlah/Total: 20)
dalam konteks pembelajaran, apabila guru
                                                                       Ÿ Pemerhatian
                                                                       Pemerhatian boleh dilakukan oleh guru untuk pengujian formal
                                                                       (bermarkah) ataupun pengujian tidak formal (untuk meningkatkan
(b) Berikan DUA perbezaan pengujian formatif dan pengujian             proses pembelajaran). Untuk pengujian formal, guru haruslah
sumatif. Berikan contoh bagi setiap perbezaan (8)                      memberi tugasan tertentu kepada pelajar berserta tempoh masa
Pengujian formatif merujuk kepada sebarang bentuk pengujian            yang diperlukan untuk menyiapkan tugasan tersebut; dan
yang dijalankan pada bila-bila masa semasa tahun pembelajaran.         pemerhatian hendaklah dilakukan berserta rubrik yang disediakan.
Contoh pengujian jenis ini ialah ujian dan kuiz bulanan,               Antara aktiviti yang sesuai dengan bentuk pengujian seperti ini
pembentangan pelajar, pengujian tidak formal atau sebarang             termasuklah aktiviti melibatkan tanah liat, pembuatan kolaj, dan
bentuk pengujian yang dijalankan dalam tahun pembelajaran .            tugasan-tugasan lain yang melibatkan proses.

Manakala pengujian sumatif pula merujuk kepada sebarang bentuk         Ÿ Temuramah
pengujian yang dijalankan pada akhir tahun pembelajaran. Contoh        Seperti juga pemerhatian, temuramah boleh diadakan oleh guru di
paling jelas ialah peperiksaan akhir. Konsep kedua-dua pengujian       dalam persekitaran formal mahupun tidak formal. Temuramah
ini amat mudah untuk difahami, namun untuk penentuan sama ada          dapat membantu guru dalam memahami masalah yang mungkin
sesuatu pengujian perlu dilakukan dalam bentuk formatif atau pun       dialami oleh pelajar di dalam kelas, melihat tahap pemahaman
sumatif bergantung kepada banyak faktor serta mempunyai                pelajar terhadap sesuatu dan boleh digunakan sebagai satu cara
implikasi tertentu. Antaranya objektif pengujian, sifat dan bentuk     untuk mendekati diri pelajar. Di dalam konteks ini, temuramah
pengujian serta kehendak kurikulum. Maklumat yang diperolehi           diaplikasikan sebagai medium pengujian tidak formal. Dalam bentuk
daripada kedua-duanya berbeza dan digunakan oleh pihakpihak            yang lebih formal, temuramah boleh digunakan sebagai medium
yang berbeza. Pengujian formatif menyediakan maklumat yang             untuk mendapat penjelasan atau huraian yang lebih komprehensif
menguntungkan dua pihak: pelajar dan guru. Contohnya, apabila          daripada pelajar. Ujian bertulis mungkin membataskan jawapan
guru menjalankan ujian bulanan, markah yang diperolehi daripada        pelajar dan sekiranya bersesuaian, ujian bertulis ini boleh
ujian bulanan tersebut merupakan indikator pada guru akan              digantikan dengan sesi temuramah. Namun, sesi temuramah
tahap pemahaman setiap pelajar. Guru dapat menggunakan                 memakan masa jika dibandingkan dengan ujian bertulis.
maklumat ini untuk melihat sama ada pelajar telah faham akan
sesuatu yang diajar atau masih kabur. Sekiranya jawapan yang           Ÿ Perbincangan
diberikan di dalam ujian menunjukkan bahawa rata-rata pelajar          Boleh digunakan untuk mendapatkan pandangan dan pendapat
masih kabur dengan sesuatu topik, maka guru perlu                      pelajar mengenai sesuatu perkara. Kadangkala, perbincangan
memperjelaskan semula topik berkenaan. Ini seterusnya                  memberikan suasana yang lebih menarik daripada
menguntungkan pelajar itu sendiri kerana apa yang tidak difahami       temuramah kerana gayanya yang lebih santai. Perbincangan boleh
kini dapat diteliti dengan jelas. Guru juga boleh menyediakan          melibatkan sekumpulan pelajar dan ini mengelakkan pelajar
maklumat yang diterima daripada pengujian ini untuk melaporkan         daripada merasa gemuruh ketika diuji. Antara aktiviti yang sesuai
prestasi perkembangan pelajar kepada ibu bapa. Guru dapat              untuk perbincangan diadakan adalah apabila guru berminat untuk
menyediakan informasi tentang topik yang mendapat penguasaan           mengetahui maklum balas serta interpretasi pelajar terhadap seni
yang baik oleh pelajar dan juga topik atau kemahiran yang perlu        dan sesuatu karya seni.
diperbaiki. Oleh itu dapatlah dirumuskan bahawa pengujian formatif
sebenarnya menyediakan maklumat diagnostik tentang
pemahaman setiap pelajar. Oleh kerana ianya dijalankan sepanjang       Ÿ Pengujian Berasaskan Persembahan (Performance-based
tahun pembelajaran,nianya memberi ruang kepada guru untuk              Assessment)
menghuraikan konsep yang tidak jelas atau membuat modifikasi           Terdapat pelbagai bentuk pengujian yang dapat diklasifikasikan
dalam cara pengajaran sebelum peperiksaan akhir.                       sebagai pengujian berasaskan persembahan. Secara amnya, ia
Pengujian sumatif pula menyediakan maklumat kepada dua pihak           merujuk kepada pengujian yang memerlukanmpelajar melakukan
utama, namun cara setiap pihak mengguna dan menterjemah                sesuatu sama ada demonstrasi, pembentangan dan lain-lain.
maklumat ini adalah berbeza. Dua pihak utama ini merujuk kepada
pihak sekolah dan kementerian; serta pihakpelajar dan ibu bapa.        Ÿ Maklum Balas
Pada dasarnya, pengujian sumatif memberi maklumat tentang              Borang maklum balas atau questionnaire boleh diaplikasikan untuk
penguasaan atau pencapaian pelajar secara menyeluruh di dalam          menggantikan ujian bertulis, dan bentuk soalan yang ditanya adalah
sesuatu subjek, kemahiran atau bidang. Kita hanya tahu sama ada        soalan tertutup (close-ended) yang memudahkan proses pelajar
seseorang pelajar itu telah menguasai sesuatu subjek, kemahiran        dalam memberi maklum balas. Antara contoh penggunaan
atau bidang dengan baik atau tidak; tetapi kita tidak tahu secara      maklum balas termasuklah melihat pemahaman pelajar terhadap
spesifik bahagian manakah di dalam subjek, kemahiran atau bidang       ciri-ciri seni binamengikut budaya dan faktor-faktor yang
tersebut yang dapat dikuasai dengan baik atau masih perlu              mempengaruhi perbezaan mengikut budaya ini.
diperbaiki. Pihak sekolah dan kementerian akan melihat
pencapaian seluruh pelajar secara holistik di peringkat sekolah,       Ÿ Portfolio
negeri ataupun nasional agar laporan dan statistik dapat dibuat bagi   Kesemua hasil kerja pelajar – karya seni, latihan, tugasan bertulis,
tujuan analisa status pencapaian sesuatu mata pelajaran,               nota, dan sebagainya dikumpul dan disusun dengan sistematik di
perbandingan pencapaian dengan tahun-tahun sebelumnya atau             dalam folder yang berupa fail. Penyediaan portfolio memerlukan
daerah dan negeri yang lain, dan juga untuk melihat kepada             komitmen yang tinggi daripada guru daripada segi masa,
perlunya modifikasi atau pembaikan dilakukan pada sukatan mata         konsistensi dan juga perancangan yang teliti, kerana portfolio
pelajaran, kurikulum dan lain-lain. Pelajar dan ibu bapa pula          kesemua pelajar perlu diperiksa dari semasa ke semasa, disusuli
mempunyai fokus yang lebih peribadi di dalam menggunakan               dengan maklum balas untuk penambahbaikan. Pelajar juga
maklumat yang diperolehi daripada pengujian sumatif. Ianya             perlu jelas dengan objektif penyediaan portfolio dan dimaklumkan
menyediakan maklumat tentang pencapaian seseorang                      terlebih dahulu akan bahan yang perlu dimasukkan di dalam
pelajar secara keseluruhan dan keupayaan pelajar dalam                 portfolio dan bagaimana cara himpunan kerja.
menguasai subjek, bidang atau kemahiran tertentu sepanjang tahun




SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
4. (a) Apakah yang di maksudkan dengan Internet? (2)                Muka taip merupakan sekumpulan karakter grafik yang biasanya
                                                                    terdiri dalam pelbagai bentuk dan saiz. Contoh muka taip ialah
Internet merupakan satu sistem jaringan rangkaian komputer          Arial, Verdana, Times New Roman, Bookman Old Style dan
antarabangsa yang meliputi seluruh dunia. Di bawah adalah salah     sebagainya. Font pula merupakan satu koleksi karakter yang
satu daripada takrifan internet yang telah dikemukakan oleh         mempunyai gaya serupa yang dimiliki oleh sekumpulan muka taip,
Rochester (1998).Internet berfungsi untuk memudahkan                berat dan gaya. Contoh font ialah tebal, italik, bergaris, garis luar,
perkhidmatan komunikasi data yang luas termasuk mel-elektronik,     bayang dan sebagainya. Ruang putih adalah ruang kosong yang
program pemindahan data dan fail, kumpulanperbincangan dan          memisahkan antara satu huruf dengan huruf di sebelah kanan, kiri,
kumpulan perbualan.                                                 atas atau bawahnya pada teks. Terdapat dua kaedah yang
                                                                    membolehkan ruang putih dikurangkan iaitu melalui leading dan
(b) Jelaskan EMPAT kebaikan menggunakan internet di dalam           kerning. Leading – ia adalah ruang putih antara baris (line spacing)
Pengajaran dan Pembelajaran (8)                                     dan biasanya boleh diubahsuai. Ia diukur dari atas ke bawah. Lebih
                                                                    besar leading, maka lebih banyak ruang putih dihasilkan.
Ÿ Sumber Statik Maklumat                                            Kerning – ia adalah ruang putih antara huruf (letter spacing) dalam
RKaedah yang digunakan untuk mencari sumber-sumber yang             sesuatu perkataan. Dalam perisian desktop publishing, setiap font
diperlukan untuk tujuan                                             mempunyai kerning asas dan pengguna boleh menukarkannya
pengajaran.                                                         untuk memperolehi paparan teks yang dikehendaki.
R Ianya bersifat statik dengan mengaplikasikan sumber sedia ada.
Contohnya                                                           (b) Serif, Sans Serif dan Dekoratif
penggunaan kemudahan perpustakaan atau pusat sumber                 Serif merujuk kepada garisan atau lengkungan yang terdapat pada
kurikulum.                                                          penghujung sesuatu karakter. Contoh muka taip serif ialah Times
Ÿ Penggunaan Interaktif Dinamik                                     New Roman, New Century, Calisto MT, Bookman dan Lucida
R Internet digunakan untuk menggalakkan suasana dialog antara       Console. Sans serif bermakna font yang tidak mempunyai serif atau
pelbagai pihak yang berlainan yang merupakan komponen penting.      ‘tanpa’ serif. Contoh muka taip sans serif ialah Arial,
RIanya bersifat dinamik memandangkan pengetahuan hanya akan         Haettenschweiler, Verdana, Century Gothic dan Tahoma.
terhasil apabila dialog antara individu dilaksanakan.               Dekoratif pula merujuk kepada font yang mempunyai unsur-unsur
                                                                    sastera lama dan agak berbunga-bunga seperti tulisan zaman
Ÿ Bilik Darjah ke Bilik Darjah                                      dahulu kala. Contoh muka taip dekoratif ialah Lucida Handwriting,
R Kesemua individu di dalam bilik darjah akan bekerjasama secara    Matisse ITC, Amazon, Vineta BT dan Monotype Corsiva.
dinamik bagi
menyempurnakan suatu tugasan.                                       (c) Panduan Penggunaan Teks
R Organisasi popular yang mempromosikan projek sebegini adalah      Terdapat beberapa garis panduan yang perlu dipatuhi ketika
Pendidikan Antarabangsa dan Rangkaian Sumber.                       menggunakan teks iaitu:
                                                                    (i) Keseragaman – bentuk dan format teks yang digunakan untuk
Ÿ Individu ke Individu                                              aplikasi hendaklah seragam dan tidak terlalu pelbagai.
RMerupakan satu lagi bentuk dinamik penggunaan interaktif           (ii) Jenis dan tulisan yang sesuai – penggunaan jenis teks
menerusi perhubungan individu ke individu melalui mel-elektronik.   hendaklah sesuai dengan keperluan aplikasi. Contohnya: untuk
RPelajar dan guru boleh bertukar-tukar maklumat serta               aplikasi kanak-kanak, pembangun boleh gunakan tulisan jenis
pengetahuan tentang bidang yang diminati.                           Comic Sans.
                                                                    (iii) Kebolehbacaan – pastikan tulisan yang digunakan mudah
Ÿ Individu/Bilik Darjah kepada Dunia                                dibaca dan tidak
R Pelajar dan guru mampu mengendalikan tinjauan menerusi            mengelirukan pengguna.
listservs atau newsgroup                                            (iv) Pertimbangkan gaya dan warna – pilih gaya bentuk tulisan yang
yang terdapat dalam internet.                                       sesuai serta gunakan warna yang seragam dan tidak kontra.
                                                                    (v) Kekangan setiap jenis – kenal pastikan terlebih dahulu
Ÿ Penyelesaian Masalah                                              kekangan dan masalah tulisan yang hendak digunakan. Padankan
R Internet mampu bertindak sebagai suasana penyelesaian             penggunaannya mengikut keperluan aplikasi.
masalah bagi tujuan
pembelajaran.                                                       2. Grafik
R Menerusi perisian tertentu pengguna internet mampu mengubah       Grafik adalah gambar atau ilustrasi. Untuk menghasilkan produk
simpanan fail di dalam sesebuah laman web.                          multimedia yang mudah digunakan dan menarik, pembangun perlu
                                                                    menekankan aspek rupa, bentuk dan persembahan setiap unsur
                                                                    grafik yang dimasukkan ke dalam perisian aplikasi tersebut.
(c) Schurman (1995), mendefinisikan Multimedia sebagai
kombinasi manipulasi, penggabung jalin dan pengintegrasian
media seperti teks, grafik, animasi, audio dan video dalam          (a) Resolusi
suatu perisian yang direka bentuk di dalam meningkatkan             Ia adalah darjah kualiti paparan grafik pada peranti output dan
interaksi antara pengguna dan komputer. Huraikan LIMA               peranti input. Kategori resolusi adalah resolusi warna dan resolusi
elemen multimedia. (10)(Jumlah/Total: 20)                           imej. Resolusi Warna – Ia juga dikenali sebagai resolusi bit atau
                                                                    kedalaman warna. Semakin tinggi bilangan bit warna yang dimiliki,
                                                                    semakin tinggi kualiti paparan grafik. Resolusi Imej – Ia merupakan
Ÿ Teks                                                              bilangan piksel yang digunakan untuk mewakili grafik. Ia merujuk
Teks adalah perkataan yang boleh difahami oleh pengguna. Ia         kepada lebar dan tinggi piksel grafik.
merangkumi elemen utama yang sering digunakan dalam aplikasi
multimedia untuk menyampaikan sesuatu konsep atau mesej             (b) Penggunaan Grafik dalam Aplikasi Multimedia
kepada pengguna. Teks merupakan media yang diperlukan sebagai       Grafik dan imej mempunyai banyak kegunaan dalam bidang
unsur asas menu utama, sistem navigasi atau alat penyampaian        multimedia seperti untuk:
sesuatu isi kandungan perisian. Perkembangan multimedia telah       (i) Mencipta latar belakang yang menarik.
menjadi pencetus kepentingan teks dalam persembahan komputer.       (ii) Mempersembahkan data dan maklumat yang kompleks dengan
Hypertext Markup Language (HTML) telah dicipta untuk                lebih baik dan difahami.
memaparkan dokumen teks mudah pada skrin komputer bagi              (iii) Mengilustrasi prosedur-prosedur tertentu dan mengelakkan
tujuan Internet (WWW).                                              penggunaan klip gambar.
                                                                    (iv) Meningkatkan konsep atau persembahan sesuatu isi penting,
(a) Muka Taip, Font dan Ruang Putih                                 melalui penggunaan ikon bergambar.

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
                                                                     ŸBunyi akan memberi perhatian dan arahan kepada pengguna,
(c) Format Utama Fail Imej Digital                                   pada butang dan transisi untuk menekankan pada perubahan skrin.
(i) BMP (Bitmap)                                                     Ÿ Kesan-kesan bunyi ini bersaiz kecil tetapi mempunyai kesan yang
Fail grafik dalam format ini mempunyai fail yang besar kerana ia     menarik.
tidak melakukan proses pemampatan ke atas fail semasa proses
penyimpanannya.                                                      (iii) Sebagai suara latar
(ii) PICT                                                            Ÿ Merupakan bahan sokongan penyampai.
Format fail ini sesuai untuk kerja-kerja persembahan, paparan pada   Ÿ Digunakan seminimum mungkin dalam persembahan kerana
skrin mahupun untuk kerja-kerja video digital. Ia juga boleh         ianya boleh mengganggu.
menyimpan fail grafik bitmap dan vektor.                             Ÿ Konsep Audio Analog dan Digital
(iii) GIF (Graphics Interchange Format)                              Audio analog ialah juga dikenali sebagai MIDI (Musical Instrument
Format ini sering digunakan di dalam pembangunan laman web           Digital Interface). Ia adalah isyarat elektronik yang membawa
kerana ia menawarkan saiz fail yang lebih kecil berbanding format    maklumat bunyi secara bersiri dan berterusan. Manakala audio
grafik yang lain.                                                    digital pula ialah perwakilan sebenar bunyi yang disimpan dalam
                                                                     bentukbit.
(iv) JPEG (Joint Photographic Expert Group)
Merupakan piawaian bagi mekanisma pemampatan fail grafik. Ia         (a) Format Fail Audio
juga sesuai                                                          (i) MID, MIDI dan MFF (Musical Instrument Digital interface)
untuk gambar foto, hasil kerja seni dan sebagainya. Namun format     MIDI adalah bahasa standard yang digunakan antara alatan muzik
ini kurang                                                           dan komputer. Fail-fail MIDI boleh dimainkan dengan Windows
sesuai untuk huruf atau aksara.                                      Media Player.

(d) Sumber-sumber Grafik                                             (ii) Wave (WAV)
(i) Pengimbas                                                        Format fail yang paling luas digunakan dan disokong sepenuhnya
Ia digunakan untuk menukarkan imej kepada format digital, agar       oleh sistem pengoperasian Windows.
dapat digunakan pada komputer, boleh diubahsuai dan mampu
disimpan serta dibuka semula.                                        (iii) MPEG Level 3 (MP3)
(ii) Kamera Digital                                                  MPEG (Motion Picture Expert Group) Level 3 merujuk kepada
Kamera digital merakam gambar foto dan menyimpannya dalam            format fail audio yang semakin popular berdasarkan teknik
bentuk digital agar dapat dipaparkan oleh komputer. Hasilnya         pemampatan failnya yang baik.
menggunakan ruang storan yang lebih kecil dan memori dalaman
untuk menyimpan dalam format digital.                                (iv) Real Audio atau Real Media (.RA dan .RM)
(iii) Laman Web Dengan Enjin Carian                                  Format fail yang paling meluas digunakan bagi tujuan penyaluran
Dengan menggunakan enjin pencari, pengguna boleh mendapatkan         audio melalui
pelbagai jenis grafik mengikut kehendak mereka. Namun, perlu         talian internet secara langsung.
diingatkan bahawa isu hak cipta imej perlu diutamakan sebelum
grafik boleh disalin atau dimuat turunkan.                           5. Animasi
                                                                     Animasi ialah satu proses menghidupkan atau memberikan
3. Audio                                                             gambaran bergerak kepada sesuatu yang statik agar ia kelihatan
Audio adalah bunyi yang dapat didengar tetapi tidak dapat dilihat    hidup dan dinamik. Dalam erti kata lain, animasi adalah turutan imej
dengan mata kasar                                                    pegun yang disetkan dalam pergerakan. Ia adalah alatan unik untuk
manusia. Ia telah menjadi elemen terpenting dalam menyampaikan       digunakan kerana ia dinamik dan memberi penonton ilusi
mesej kepada                                                         pergerakan, hidup dan aksi dalam persembahan. Ia amat
pengguna. Penambahan audio dalam persembahan multimedia              menyeronokkan untuk digunakan dan membantu menyampaikan
adalah satu cara                                                     mesej serius dalam kaedah yang lebih menarik.
berkesan untuk menarik minat penonton.
Audio (suara latar) juga boleh dimasukkan ke dalam persembahan       (a) Animasi dalam Aplikasi Multimedia
multimedia untuk                                                     Animasi adalah elemen yang unik kerana ia adalah dinamik dan
menyampaikan maklumat atau mesej dan meningkatkan                    memberi penonton suatu ilusi bahawa terdapatnya pergerakan dan
pemahaman terhadap                                                   mood kepada sesuatu persembahan. Animasi boleh digunakan
kandungan.                                                           untuk menghasilkan satu keadaan yang merangsang dan
                                                                     menyeronokkan bagi tujuan pengajaran dan pembelajaran.
4. Penggunaan Audio dalam Aplikasi Multimedia                        Dalam aspek multimedia, animasi merupakan salah satu elemen
Audio mampu menjadi daya penarik dan memberi keseronokan             yang mampu meningkatkan lagi daya tarikan sesebuah program
dalam sesuatu persembahan, kerana:                                   atau perisian multimedia. Pengguna boleh gunakan animasi untuk
(i) Menarik perhatian                                                mendemonstrasikan bahan secara visual kerana mereka
(ii) Mampu menarik dan menumpukan perhatian pengguna.                mempunyai kawalan dalam setiap aspek animasi yang hendak
(iii) Meningkatkan pemahaman dan membantu pengguna                   dipaparkan.
mengingati mesej yang disampaikan
(iv) Ia mensimulasikan deria dalaman pengguna seterusnya
menyampaikan mesej dalam bentuk yang lebih menarik.
(v) Dapat mempengaruhi emosi dan cara berfikir                       (b) Animasi 2D
(vi) Untuk mengilustrasikan idea yang kompleks dan dapat             Animasi dua dimensi (2D) dikenali sebagai animasi linear. Ia
meningkatkan konsentrasi penonton.                                   merujuk kepada pergerakan objek yang mudah merentasi skrin
                                                                     sesebuah skrin paparan. Terdapat dua kaedah utama di dalam
Penggunaan Audio Dalam Aplikasi Multimedia                           membangunkan animasi 2D iaitu animasi sel dan animasi laluan.
Terdapat tiga cara utama penggunaan audio:                           (i) Animasi Sel
(i) Sebagai muzik latar belakang                                     Sel berasal daripada perkataan celluloid (helaian yang lutsinar)
Ÿ Fail audio yang dimainkan akan mewujudkan mood untuk               yang merujuk kepada lokasi atau helaian yang akan diletakkan
persembahan tersebut.                                                objek atau watak yang hendak digerakkan. Animasi sel adalah
Ÿ Akan menghasilkan keseronokan dan keinginan                        berdasarkan satu siri bingkai atau sel yang mana objeknya
                                                                     akan dilukis berulang kali bagi menghasilkan satu ilusi pergerakan
(ii) Sebagai kesan bunyi                                             telah berlaku.


SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
(ii) Animasi Laluan                                                    Ÿ Apple’s Quick Time
Animasi laluan merupakan proses menggerakkan objek di                  Format ini mempunyai format sebagai struktur data bagi tujuan
sepanjang laluan yang telah ditetapkan pada skrin. Laluan tersebut     produksi dan mempunyai format yang padat (compact) bagi tujuan
mungkin boleh merupakan garisan lurus mahupun lengkungan.              playback. QuickTime menggunakan pemampatan jenis lossy yang
Animasi laluan boleh dihasilkan dengan menggunakan perisian-           mana ia mampu menghasilkan pemampatan fail dalam nisbah 5:1
perisian multimedia dengan hanya mengheret penunjuk tetikus            sehingga 25:1. Ia merupakan format fail yang dikenali oleh sistem
pada skrin atau dengan menunjuk pada lokasi-lokasi yang                pengoperasian dan boleh dipinda atau disalin antara aplikasi
dikehendaki.                                                           semudah penyalinan grafik atau teks.

(c) Animasi 3D
Animasi 3D membuatkan objek kelihatan lebih hidup (nyata)
berbanding animasi 2D.Animasi 2D menyediakan kedalaman
kepada imej-imej yang menggunakan paksipaksi
x dan y tetapi animasi 3D pula mempunyai tambahan paksi z              7. Hipermedia dan Hiperteks
kepada paksi x dan y untuk mewakili kedalaman imej yang terbabit.      Hiperteks diperkenalkan oleh Ted Nelson dalam tahun 1974. Ianya
Ini sekaligus menjadikan imej-imej bagi animasi 3D kelihatan           dapat diertikan sebagai dokumen tanpa urutan yang terdiri daripada
seolah-olah lebih hidup berbanding imej-imej pada animasi 2D.          teks, audio dan maklumat visual yang
                                                                       disimpan dalam komputer. Hiperteks disusun dalam keadaan tidak
Terdapat lima proses utama yang terlibat dalam penghasilan             linear bagi membolehkan pengguna melayari bahan tersebut
animasi 3D:                                                            berdasarkan hubungan perkaitan antara teks (Spiro dan Jehng,
_ Penghasilan Papan Cerita.                                            1990). Hipermedia merupakan media berpautan atau kombinasi
_ Permodelan.                                                          media. Ianya merujuk kepada perisian komputer yang
_ Pencahayaan.                                                         mengintegrasikan elemen teks, grafik, animasi, video dan audio
_ Pemetaan.                                                            yang saling berhubungan dalam proses pengaksesan maklumat.
_ Rendering.                                                           Pengguna bebas memilih laluannya mengikut gaya pemikiran dan
                                                                       pemprosesan maklumat kerana ianya menyediakan suasana yang
6. Video                                                               interaktif.
Video adalah satu siri skrin yang memuatkan gambar-gambar yang
diiringi bunyi-bunyian yang dimainkan pada kadar yang laju. Satu
skrin diukur dalam kadar satu skrin per saat (frame per second –
fps). Memasukkan unsur video di dalam sebuah persembahan               5. Proses menggambar di peringkat kanak-kanak adalah teratur
multimedia merupakan cara yang berkesan bagi menyampaikan              dan sesuai dengan perkembangan tumbesaran mereka.
maklumat dengan berkesan.                                              Pengetahuan mengenai tahap dan peringkat penghasilan
                                                                       lukisan dan karya seni mengikut perkembangan tumbesaran
(a) Video Analog dan Digital                                           kanak oleh guru-guru pendidikan seni visual boleh membantu
(i) Video Analog                                                       mengenalpasti potensi dan aktiviti yang sesuai dengan
Teknik atau kaedah penghantaran isyarat video yang diwakili oleh       perkembangan biologi mereka.
signal elektrik yang tidak menentu. Format awal bagi video analog      (a) Jelaskan EMPAT perbezaan lukisan yang dihasilkan oleh
pula ialah secara video komposit Format video komposit ini             kanak-kanak dan lukisan yang dihasilkan oleh orang
mempunyai kebanyakan ciri-ciri video yang asas seperti brightness,     dewasa.(4)
contrast, colour, sync dan sebagainya. Ia kemudiannya disatukan
menjadi satu isyarat bagi tujuan penghantaran. Disebabkan oleh         (a) Peringkat Fortuitous Realism
kaedah secara komposit tersebut, video analog sering mengalami         Peringkat ini ialah peringkat awal lukisan kanak-kanak di mana
masalah-masalah apabila sering digunakan ataupun apabila               imejan yang cuba dihasilkan pada peringkat contengan telah
disimpan dalam satu tempoh yang lama, seperti kecairan warna,          membentuk imej dan objek yang hamper sama dengan objek
gambar yang kurang jelas dan kejatuhan kualiti.                        sebenar. Apa yang menarik ialah keserupaan imejan yang
                                                                       dihasilkan adalah secara tidak sengaja.
(ii) Video Digital
Kelebihan utama video digital adalah kualitinya yang kekal             (b) Peringkat Failed Realism
sepanjang masa. Dengan menggunakan sistem komputer bersama-            Imej yang diperolehi secara tidak sengaja diperbaiki dan diperhalusi
sama dengan perisian video digital yang tertentu, sesebuah klip        bagi mendapatkan imej sebenar. Lukisan yang hampir sama
video adalah lebih mudah untuk diubahsuai atau dipinda.                dihasilkan berulang kali.
Video digital akan disimpan sebagaimana fail komputer yang lain.       Namun usaha yang dilakukan tidak dapat diteruskan kerana imej
Ini bermakna ia boleh disalin tanpa perubahan kualiti. Video digital   objek tersebut kerap berubah daripada imej asal yang diperolehi
menyediakan kemudahan capaian secara rawak (random access              secara tidak sengaja tadi
atau non-linear editing) dengan membenarkan arahan copy, cut dan
paste serta unsur-unsur kesan khas dimasukkan ke dalamnya              (c) Peringkat Intelectual Realism
dengan mudah.                                                          Pada peringkat ini kanak-kanak mula melukis mengikut apa yang
                                                                       mereka tahu dan apa yang mereka lihat. Penghasilan karya kanak-
(b) Piawaian Pemampatan Video                                          kanak adalah dalam bentuk lukisan yang lebih ringkas namun
(i) Motion JPEG                                                        dilukis dengan agak baik.
Ia adalah piawaian yang dibina oleh Joint Photographic Experts
Group (JPEG)                                                           (d) Peringkat Visual Realism
berasaskan pemampatan pada imej yang statik. Motion JPEG               Peringkat akhir ini memperlihatkan keupayaan kanak-kanak untuk
mengandaikan setiap frame video sebagai imej statik.                   melukis imej yang mempunyai perspektif dan kadar banding.
(ii) MPEG Motion Picture Expert Group (MPEG) berfungsi                 Percubaan untuk melukis imej 3 dimensi di atas kertas lukisan
berasaskan perbezaan antara frame dan ianya akan menghasilkan          dapat dilihat pada peringkat ini dan percubaan melukis imej
ratio pemampatan fail yang tinggi dan seterusnya menghasilkan          secara 3 dimensi dianggap satu kejayaan dan pencapaian baik.
saiz fail yang lebih kecil. Terdapat beberapa kategori atau versi
MPEG:
Ÿ MPEG-1 – Format yang digunakan dalam penghasilan Video CD
(VCD).                                                                 (b) Huraikan TIGA fungsi lukisan kepada kanak-kanak (6)
Ÿ MPEG-2 – Format yang sering digunakan dalam DVD (Digital             (a) Melukis sebagai Medium Komunikasi
Versatile Disk).

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
Lukisan merupakan bentuk komunikasi awal kanak-kanak sebelum           contoh, kanak-kanak mula membuat percubaan dengan
mereka berupayanuntuk bertutur. Ianya dijadikan alat perhubungan       membahagikan ruang pada kertas lukisan kepada dua bahagian
yang berkesan untuk berinteraksi. Selain itu, lukisan juga dijadikan   iaitu satah udara dan tanah. Bagi pemandangan satah bawah objek
alat membantu saintis untuk menganalisa fikiran dan perasaan           disusun secara melintang dan sama manakala objek udara pula
kanak-kanak. Penghasilan imej seperti pokok, figura manusia,           dibiarkan kosong. Selain itu, lukisan yang dihasilkan adalah
catan dan arca boleh memberikan tafsiran yang dapat membantu           spontan, bebas dan berskala besar. Tidak peka dengan karya
ahli psikologi untukmengenal pasti kanak-kanak yang mempunyai          mereka sendiri dan tidak kisah dengan lukisan yang dihasilkan oleh
masalah trauma.                                                        rakan sebaya mereka dan gemar untuk berkongsi.
(b) Melukis sebagai Cara Mencapai Kepuasan Diri
Kanak-kanak umumnya belajar sambil bermain. Bagi mereka,
aktiviti bermain memberikan kepuasan di samping memberikan             (d) Peringkat Dawning Realism atau The Gang Age (9-12
peluang kepada mereka untuk mmeneroka alam sekeliling. Melukis         Tahun)
merupakan aktiviti yang mampu memberikan kepuasan kepada               Pada peringkat ini, kanak-kanak terus melukis dengan
kanak-kanak. Melalui lukisan, kanak-kanak dapat meluahkan              mengekalkan konsep dan skema tertentu. Perubahan pada
perasaan dan emosi selain dapat membina kekuatan otot. Aktiviti        peringkat ini adalah terhadap imej yang dilukis secara realistik dan
sebegini juga dapat membantu menajamkan daya intuisi kanak-            teliti. Imej lukisan mula mengecil dari segi saiz dan kanak-kanak
kanak.                                                                 mula menunjukkan sifat kritikal dengan hasil karya sendiri. Mereka
                                                                       mula membandingkan karya dengan karya rakan sebaya dan ini
(c) Melukis untuk Meningkatkan Daya Penguasaan Kendiri (Self           menjadikan mereka berhati-hati dan sedikit individualistik serta
Esteem)                                                                menitikberatkan kualiti karya yang dihasilkan.
Aktiviti melukis dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak
dalam meluahkan apa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam         (e) Peringkat Pseudonaturalistic atau Reasoning (12-14 Tahun)
bentuk dan rupa imej yang unik mengikut tahap pemahaman                Pada peringkat ini, kanak-kanak mula peka dengan konsep realistik
mereka. Kesan penghasilan karya lukisan mampu membentuk                di dalam
personaliti kanak-kanak. Konsep kendiri terbina apabila kanak-         menghasilkan lukisan. Mereka menitikberatkan konsep kedudukan
kanak mampu melukis tanpa ragu dan tidak bimbang memikirkan            dan saiz rasional imej. Mereka lebih gemar untuk melukis melalui
soal kecantikan karya mereka. Selain itu, aktiviti melukis juga        konsep peniruan atau melalui objek di hadapan mata berbanding
menggalakkan kanak-kanak untuk bercerita mengenai karya                dengan lukisan menerusi imaginasi. Lukisan yang dihasilkan jarang
mereka sekaligus membantu mereka untuk membina keyakinan diri          dikongsi bersama dengan rakan sebaya dan perasaan malu dan
untuk bertutur. Melalui aktiviti melukis, kanak-kanak dapat            rendah diri akan timbul sekiranya lukisan yang dihasilkan tidak
meningkatkan daya sensitiviti pancaindera.                             menarik.

                                                                       (f) Peringkat Period If Decision atau Adolescent Art in High
(c) Lowenfeld dan Britain (1982) telah memperkenalkan teori            School (14-17 Tahun)
perkembangan artistik kanak-kanak yang merangkumi                      Peringkat ini merupakan peringkat penekanan terhadap proses
peringkat umur dari 2-14 tahun. Huraikan lima peringkat utama          penghasilan karya seni dan penciptaan objek. Peringkat ini
teori ini.(10) (Jumlah/Total: 20)                                      memperlihatkan kematangan di dalam membuat keputusan dan
                                                                       pemilihan bahan yang sesuai untuk menghasilkan karya seni.
Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Lowenfeld dan
Britain
                                                                       KERTAS SOALAN TAMAT / END OF QUESTION PAPER
Lowenfeld dan Britain (1982) telah memperkenalkan teori
perkembangan artistik kanakkanak yang merangkumi peringkat
umur dari 2-14 tahun. Peringkat perkembangan artistic yang             UJIAN AKHIR PEPERIKSAAN SEMESTER JAN 2007 HBAE 1203
diperkenalkan oleh Lowenfeld dan Britain ini merangkumi lima           PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
peringkat utama iaitu peringkat scribbling, peringkat preschematic,    BAHAGIAN A
peringkat schematic, peringkat dawning realism, peringkat
pseudonaturalistic dan peringkat adolescent art.
                                                                       ARAHAN: Terdapat LIMA (5) soalan dalam
                                                                       Bahagian A. Sila jawab SEMUA soalan.
(a) Peringkat Scribbling (2-4 Tahun)                                   SOALAN 1
Pada peringkat ini kanak-kanak menghasilkan contengan secara           Apakah yang di maksudkan dengan animasi?
rawak dan tidak terkawal. Proses menconteng menyebabkan
pergerakan badan dan membangunkan koordinasi otot motor
                                                                       Animasi
tangan. Apabila kanak-kanak telah mampu menguasai pergerakan           Animasi ialah satu proses menghidupkan atau memberikan
tangan dan badan mereka mula melukis dari peringkat contengan          gambaran bergerak kepada sesuatu yang statik agar ia kelihatan
kepada lukisan garisan lurus dan melintang kepada melukis              hidup dan dinamik. Dalam erti kata lain, animasi adalah turutan imej
bulatan.                                                               pegun yang disetkan dalam pergerakan. Ia adalah alatan unik untuk
                                                                       digunakan kerana ia dinamik dan memberi penonton ilusi
(b) Peringkat Preschematic (4-7 Tahun)                                 pergerakan, hidup dan aksi dalam persembahan. Ia amat
Peringkat ini memperlihatkan peningkatan daripada contengan            menyeronokkan untuk digunakan dan membantu menyampaikan
bulatan kepada percubaan pertama untuk melukis objek yang              mesej serius dalam kaedah yang lebih menarik.
terdapat di sekelilingnya dengan menggunakan garisan. Sebagai
contoh ibu bapa dan orang yang rapat dengan mereka dilukis             (a) Animasi dalam Aplikasi Multimedia
dengan mempunyai karakter tangan dan kaki dan dilukis seolah-          Animasi adalah elemen yang unik kerana ia adalah dinamik dan
olah terapung dan dengan saiz imej yang berbeza-beza.                  memberi penonton
                                                                       suatu ilusi bahawa terdapatnya pergerakan dan mood kepada
(c) Peringkat Schematic (7-9 Tahun)                                    sesuatu persembahan. Animasi boleh digunakan untuk
Pada peringkat ini kanak-kanak kurang cenderung untuk melukis          menghasilkan satu keadaan yang merangsang dan menyeronokkan
imej objek berbanding pada peringkat awal tadi. Lukisan mula           bagi tujuan pengajaran dan pembelajaran. Dalam aspek
dihasilkan mengikut skema atau konsep tertentu. Penekanan lebih        multimedia, animasi merupakan salah satu elemen yang mampu
diberikan kepada cara penyusunan objek dalam imej selain               meningkatkan lagi daya tarikan sesebuah program atau perisian
daripada imej manusia dan objek yang terdapat di sekelilingnya.        multimedia. Pengguna boleh gunakan animasi untuk
Sebagai                                                                mendemonstrasikan bahan secara visual kerana mereka
                                                                       mempunyai kawalan dalam setiap aspek animasi yang hendak
                                                                       dipaparkan.
SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
(b) Animasi 2D
Animasi dua dimensi (2D) dikenali sebagai animasi linear. Ia        (b) Fleksibel (Flexibility)
merujuk kepada                                                      Pada peringkat ini, murid mula mempamerkan semangat toleransi
pergerakan objek yang mudah merentasi skrin sesebuah skrin          dan bertolak ansur. Mereka mampu menyesuaikan diri dengan
paparan. Terdapat dua kaedah utama di dalam membangunkan            pelbagai keadaan dan situasi selain mempunyai keyakinan tinggi
animasi 2D iaitu animasi sel dan animasi laluan.                    terhadap apa yang dilakukan. Sanggupmenerima cabaran yang
                                                                    pelbagai dan sedia menghadapi cabaran tersebut dengan
(i) Animasi Sel                                                     fikiran yang terbuka dan positif. Murid di dalam proses ini
Sel berasal daripada perkataan celluloid (helaian yang lutsinar)    memandang cabaran sebagai satu proses pembelajaran.
yang merujuk kepada lokasi atau helaian yang akan diletakkan
objek atau watak yanghendak digerakkan.                             (d) Keaslian (Originality)
Animasi sel adalah berdasarkan satu siri bingkai atau sel yang      Murid yang kreatif sentiasa mencari idea baru dan asli selain
mana objeknya akan dilukis berulang kali bagi menghasilkan satu     mempunyai idea luarbiasa. Tidak konservatif dan tidak stereotaip
ilusi pergerakan telah berlaku.                                     serta sering mempunyai kebolehan dan kelaziman yang berlainan.
(ii) Animasi Laluan                                                 (d) Kepekaan (Sensitivity)
Animasi laluan merupakan proses menggerakkan objek di               Pada peringkat ini, murid mempunyai daya kepekaan yang tinggi
sepanjang laluan                                                    terhadap aspek keperluan rakan sebaya dan sekeliling. Ini
yang telah ditetapkan pada skrin. Laluan tersebut mungkin boleh     termasuk kepekaan terhadap ciptaan, nilai estetika terhadap objek,
merupakan garisan lurus mahupun lengkungan.                         proses artistik terhadap objek di samping penekanan terhadap apa
Animasi laluan boleh dihasilkan dengan menggunakan perisian         yang dilihat. Penggunaan deria pancaindera seperti melihat,
perisian multimedia dengan hanya mengheret penunjuk tetikus         merasa,mendengar, menghidu dan sentuhan digunakan secara
pada skrin atau dengan menunjuk pada lokasi-lokasi yang             sepenuhnya sebagi proses pengamatan dan merekod.
dikehendaki.

(c) Animasi 3D                                                      SOALAN 3
Animasi 3D membuatkan objek kelihatan lebih hidup (nyata)           Terangkan kepentingan mewujudkan ruangan pameran khas di
berbanding animasi 2D. Animasi 2D menyediakan kedalaman             bilik darjah dan studio seni disekolah.
kepada imej-imej yang menggunakan paksipaksi
x dan y tetapi animasi 3D pula mempunyai tambahan paksi z           Rguru-guru seni visual boleh memperuntukkan satu ruang pameran
kepada paksi x dan y untuk mewakili kedalaman imej yang terbabit.   yang mempamerkan objek semula jadi yang boleh membangkitkan
Ini sekaligus menjadikan imej-imej bagi animasi 3D kelihatan        rasa ingin tahu. Objek-objek hendaklah dipamerkan di lokasi
seolah-olah lebih hidup berbanding imej-imej pada animasi 2D.       yang mudah untuk dikunjungi oleh murid. Ruang yang
Terdapat lima proses utama yang terlibat dalam penghasilan          mempamerkan objek ini akan merangsang deria murid di samping
animasi 3D:                                                         memberikan peluang kepada mereka untuk melihat dan menyentuh
_ Penghasilan Papan Cerita.                                         objek tersebut.
_ Permodelan.
_ Pencahayaan.                                                      RHasil karya murid yang dipamerkan memberikan mereka satu
_ Pemetaan.                                                         rangsangan yang mendalam terhadap keupayaan mereka (Koster,
_ Rendering.                                                        2001). Murid menitikberatkan soal kualiti karya dan cuba untuk
                                                                    menghasilkan yang terbaik supaya karya yang dihasilkan terpilih
                                                                    untuk dipamerkan. Dalam erti kata lain, usaha mempamerkan hasil
SOALAN 2                                                            karya oleh guru dapat dijadikan satu bentuk motivasi kepada
Lowenfeld (1975) menjelaskan bahawa terdapat DUA (2) faktor         pelajar. Guru perlu melihat hasil karya pelajar sebagai satu proses
yang menghalang perkembangan kreativiti. Jelaskan DUA (2)           memantau prestasi selain membantu murid mencapai tahap yang
faktor tersebut. [2 markah]
Di dalam teori perkembangannya, sekatan dan halangan terhadap       dikehendaki.
pengembangan kreativiti adalah disebabkan oleh dua faktor utama     Rpenghargaan di atas bakat dan hasil seni yang dihasilkan.
iaitu halangan bersifat psikologi atau emosi, dan halangan
persekitaran atau budaya. Halangan bersifat psikologi merujuk
kepada tekanan di mana murid tidak memperoleh jawapan ke atas       SOALAN 4
persoalan dan kemusykilan yang sememangnya telah wujud di           Jelaskan istilah berikut:
dalam diri mereka. Ibu bapa sering kali cepat bosan terhadap        (a) Pengujian Sumatif
soalan-soalan yang diutarakan oleh anak mereka menjadikan           (b) Pengujian formatif[2 markah]
mereka serik untuk bertanya. Selain itu, faktor persekitaran dan
budaya juga menjadi halangan kerana persekitaran tidak kondusif     Kedua-dua istilah formatif dan sumatif digunakan untuk merujuk
dan membina daya kreativiti murid. Sistem persekitaran di sekolah   kepada masa pengujian tersebut dijalankan. Pengujian formatif
tidak menggalakkan murid bertanya malahan sebaliknya.               merujuk kepada sebarang bentuk pengujian yang dijalankan pada
Kebiasaannya guru lebih banyak menyoal berbanding murid.            bila-bila masa semasa tahun pembelajaran. Contoh pengujian jenis
Ini menurut Lowenfeld membantutkan perkembangan kreativiti          ini ialah ujian dan kuiz bulanan, pembentangan pelajar, pengujian
kanak-kanak. Justeru pembentukan falsafah pendidikan perlu fokus    tidak formal atau sebarang bentuk pengujian yang dijalankan dalam
terhadap melahirkan individu yang mempunyai sifat kritikal dan      tahun pembelajaran. Manakala pengujian sumatif pula merujuk
analitikal dengan memberi peluang kepada murid untuk menyoal        kepada sebarang bentuk pengujian yang dijalankan pada akhir
dan guru perlu menyediakan jawapan yang bersesuaian. Secara         tahun pembelajaran. Contoh paling jelas ialah peperiksaan akhir.
ringkasnya,Lowenfeld menjelaskan bahawa kreativiti seseorang        Konsep kedua-dua pengujian ini amat mudah untuk difahami,
murid itu boleh diukur melalui empat komponen utama iaitu           namun untuk penentuan sama ada sesuatu pengujian perlu
kelancaran, fleksibel, keaslian dan kepekaan..                      dilakukan dalam bentuk formatif atau pun sumatif bergantung
                                                                    kepada banyak faktor serta mempunyai implikasi tertentu.
(a) Kelancaran (Fluency)                                            Antaranya objektif pengujian, sifat dan bentuk
Idea dan pendapat diterjemahkan secara spontan serta pantas.        pengujian serta kehendak kurikulum.
Pada peringkat ini, murid berupaya menghubungkan dan                Maklumat yang diperolehi daripada kedua-duanya berbeza dan
mengaitkan sesuatu perkara dengan perkara yang lain selain          digunakan oleh pihakpihak yang berbeza.
memikirkan kemungkinan-kemungkinan terhadap idea tersebut.
Berupaya menginterasikan kemungkinan-kemungkinan dan                Pengujian formatif menyediakan maklumat yang menguntungkan
alternatif kepada penyediaan masalah.                               dua pihak: pelajar dan guru. Contohnya, apabila guru menjalankan
SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
ujian bulanan, markah yang diperolehi daripada ujian bulanan            Kualiti rekaan merujuk kepada komposisi iaitu kaedah menyusun
tersebut merupakan indikator pada guru akan tahap pemahaman             elemen dan prinsip seni di dalam sesuatu karya. Sebagai contoh,
setiap pelajar. Guru dapat menggunakan maklumat ini untuk               bagaimanakah artis atau pengkarya mengutamakan elemen
melihat sama ada pelajar telah faham akan sesuatu yang diajar           imbangan, garisan, ritma dan sebagainya.
atau masih kabur. Sekiranya jawapan yang diberikan di dalam ujian
menunjukkan bahawa rata-rata pelajar masih kabur dengan                 (c) Kualiti Ekspresif atau Kualiti Emosi
sesuatu topik, maka guru perlu memperjelaskan semula topik              Aspek ini menghuraikan makna karya dari aspek meningkatkan dan
berkenaan. Ini seterusnya menguntungkan pelajar itu sendiri kerana      melihat tindak balas emosi, mood dan idea penonton yang
apa yang tidak difahami nkini dapat diteliti dengan jelas. Guru juga    mengamati karya. Sesetengah pengkritik menjelaskan bahawa
boleh menyediakan maklumat yang diterima daripada pengujian ini         karya yang diklasifikasikan sebagai berjaya adalah karya yang
untuk melaporkan prestasi perkembangan pelajar kepada ibu bapa.         berjaya membangkitkan emosi dan perasaan penonton.
Guru dapat menyediakan informasi tentang topik yang mendapat            BAHAGIAN B
penguasaan yang baik oleh pelajar dan juga topik atau kemahiran
yang perlu diperbaiki. Oleh itu dapatlah dirumuskan bahawa
                                                                        ARAHAN:- Terdapat TIGA (3) soalan dalam
pengujian formatif sebenarnya menyediakan maklumat diagnostik           bahagian B. Sila jawab DUA (2) soalan sahaja.
tentang pemahaman setiap pelajar. Oleh kerana ianya dijalankan          SOALAN 1
sepanjang tahun pembelajaran, ianya memberi ruang kepada guru           Individu yang mempunyai kebolehan `kreatif` biasanya
untuk menghuraikan konsep yang tidak jelas atau membuat                 mempunyai perasaan istimewa dan
modifikasi dalam cara pengajaran sebelum peperiksaan akhir.             eksklusif kerana individu ini dianggap mempunyai kualiti sejati
Pengujian sumatif pula menyediakan maklumat kepada dua pihak            yang jarang ditemui Md Nasir Iberahim & Iberahim Hassan,
utama, namun cara setiap pihak mengguna dan menterjemah                 2003. Berdasarkan pernyataan di atas, huraikan EMPAT (4) ciri
maklumat ini adalah berbeza. Dua pihak utama ini merujuk kepada         yang terdapat pada individu yang kreatif.[10 markah]
pihak sekolah dan kementerian; serta pihak pelajar dan ibu bapa.
Pada dasarnya, pengujian sumatif memberi maklumat tentang               (a) Bersifat Fleksibel
penguasaan atau pencapaian pelajar secara menyeluruh di dalam           Seseorang yang kreatif berupaya untuk menyesuaikan dirinya
sesuatu subjek, kemahiran atau bidang. Kita hanya tahu sama ada         dalam pelbagai keadaan dan situasi selain mempunyai keyakinan
seseorang pelajar itu telah menguasai sesuatu subjek, kemahiran         optimis. Sebagai contoh, sekiranya berlaku kemalangan kecil
atau bidang dengan baik atau tidak; tetapi kita tidak tahu secara       semasa menjalankan aktiviti seni mereka tidak cepat panik malahan
spesifik bahagian manakah di dalam subjek, kemahiran atau bidang        cepat bertindak meredakan keadaan dan cuba menyelesaikannya
tersebut yang dapat dikuasai dengan baik atau masih perlu               secepat yang boleh mengikut keadaan dan kesesuaian.
diperbaiki. Pihak sekolah dan kementerian akan
melihatmpencapaian seluruh pelajar secara holistik di peringkat         (b) Sensitif dan Peka
sekolah, negeri ataupun nasional agar laporan dan statistik dapat       Individu ini mempunyai daya sensitiviti yang tinggi terhadap
dibuat bagi tujuan analisa status pencapaian sesuatumata                keadaan sekelilingnya termasuk gaya hidup, keperluan,
pelajaran, perbandingan pencapaian dengan tahun-tahun                   persekitaran dan turut sensitif menggunakan deria.
sebelumnya atau daerah dan negeri yang lain, dan juga untuk             Antara ciri lain adalah kepekaan terhadap alam sekitar serta
melihat kepada perlunya modifikasi atau pembaikan                       mempunyai deria dalaman yang sangat sensitif terhadap persepsi
dilakukan pada sukatan mata pelajaran, kurikulum dan lain-lain.         estetik.
Pelajar dan ibu bapa pula mempunyai fokus yang lebih peribadi di        (c) Gagasan/Idea yang Asli dan Tulen
dalam menggunakan maklumat yang diperolehi daripada pengujian           Seseorang yang dikategorikan sebagai kreatif sering kali
sumatif. Ianya menyediakan maklumat tentang pencapaian                  mengutarakan idea dan gagasan yang asli. Ini bermakna, cetusan
seseorang pelajar secara keseluruhan dan keupayaan pelajar              idea bukanlah hasil cedokan daripada mana-mana sumber. Idea
dalam menguasai subjek, bidang atau kemahiran tertentu                  mereka unik dan menarik, malah tidak stereotaip dan juga
sepanjang tahun.                                                        tidak kovensional. Mereka ini biasanya menghasilkan hasil kerja
                                                                        dan karya mengikut cetusan rasa. Hasil karya yang mereka
SOALAN 5                                                                hasilkan sering kali berbeza daripada yang biasa.
Apakah yang dimaksudkan dengan tindakbalas estetik                      (d) Bersifat Terbuka
(aesthetic response)?[2 markah]                                         Mempunyai sifat keterbukaan di dalam menerima pandangan dan
[Jumlah: 10 markah]                                                     pendapat orang lain mengenai hasil karya dan kerja mereka.
                                                                        Mengamalkan sikap bebas serta demokratik.
Tindak balas estetik adalah tindak balas spontan terhadap karya.
Ianya berlaku melalui hasil karya dan juga melalui pengamatan           (e) Logik
terhadap alam. Selalunya, tindak balas estetik berlaku apabila          Murid-murid peka dan sering berfikir secara logik dan rasional.
terdapat dua elemen yang tercetus semasa seseorang itu                  Mereka tahu membezakan yang baik dan tidak baik. Selain
mengamati karya. Elemen pertama adalah aspek kualiti yang               menghargai masa mereka juga sangat menghormati masa.
terdapat pada karya dan yang kedua adalah aspek makna pada              (f) Berfikiran Bebas
karya. Aspek kualiti pada karya merujuk kepada perkaraperkara           Golongan kreatif ini mempunyai daya pemikiran yang tidak
dan elemen yang berkaitan dengan kualiti lliteral, kualiti rekaan dan   terkongkong pada satusatu perkara sahaja. Golongan ini pandai
kualiti ekspresif.                                                      dan bijak merancang agar projek dan perkara yang dirancang
                                                                        selamat dan berjalan lancar. Pada kebiasaannya mereka ini
(a) Kualiti Literal atau Imitanionalism                                 sangat berhati-hati dan bijak membuat keputusan.
Kualiti literal atau imitasi merujuk kepada keupayaan pengkarya         SOALAN 2
untuk menghasilkan karya secara realistik melalui peniruan alam         Jelaskan EMPAT (4) kepentingan mempelajari estetik di dalam
sekeliling selain daripada kualiti realistic yang dipamerkan. Bagi      pengajaran dan pembelajaran pendidikan seni visual. Berikan
sesetengah pengkritik, karya yang dikategorikan berjaya                 contoh.[10 markah]
mempamerkan kebolehan peniruan objek atau imej. Aspek ini
menitikberatkan tentang imej yang dilukis secara realistik melalui      Kepentingan kanak-kanak mengetahui dan mempelajari mengenai
proses peniruan alam sekeliling. Sebagai contoh, pengkarya yang         estetik bukan sahaja dilihat daripada sudut membina
melukis imej realistik penunggang kuda, kualiti literal pada lukisan    perkembangan artistik sahaja, ia turut membantu perkembangan
ini adalah imej lelaki yang menunggang kuda tersebut yang               emosi dan kognitif murid. Mempelajari estetik dapat membantu
ditonjolkan secara realistik.                                           murid dalam pelbagai aspek.
(b) Kualiti Rekaan atau Formalism                                       (a) Menghidupkan Suasana Aktif Pembelajaran

SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK
PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK HBAE 1203SMP
Pembelajaran pendidikan seni akan lebih aktif kerana pengalaman       Computer Aided Design (CAD) merupakan alat aplikasi yang
estetik diterapkan di dalam aktiviti penghasilan karya di dalam       mampu digunakan untuk membantu pelajar melaksanakan aktiviti
kelas. Proses pembelajaran estetik juganmenggalakkan interaksi di     pembelajaran.
antara murid dan guru, menjadikan proses pembelajaran lebih
menyeronokkan.                                                        Kaedah Perlaksanaan
                                                                      Menerusi bantuan aplikasi ini pelajar akan dapat memberikan
(b) Meningkatkan Kefahaman terhadap Imej dan Bahasa Visual            tumpuan dalam melaksanakan aktiviti pembelajaran yang autenik.
Proses estetik memerlukan satu kefahaman mengenai laras bahasa        Situasi pembelajaran sebegini juga mampu mewujudkan
tampak.nMempelajari estetik akan membantu murid mempelajari           pengoperasiaan teori pembelajaran sosio-budaya (socio-cultural
gaya bahasa tampak dan memperkayakan mereka dengan istilah-           learning). Pelajar akan saling berinteraksi
istilah baru.                                                         sesama mereka di dalam membangunkan kemahiran kognitif,
(c) Menyemai Kefahaman terhadap di antara Satu Sama Lain              metakognitif, bertutur dan bekerjasama (Brown, 1994). ICT mampu
Mempelajari estetik dapat membantu murid memahami bahawa              menjadi alat yang ideal untuk digunakan untuk tugas yang tidak
karya yang dihasilkan mempunyai makna berbeza. Selain itu, ia         autentik (mengklasifikasi dan menyisihkan data yang banyak)
juga memberikan kesedarannbahawa tidak semua orang melihat            manakala pelajar boleh menumpukan sepenuh perhatian kepada
dan memahami sesuatu perkara itu dengan cara yang sama                tugas yang autenik (melihat dan memikirkan trenda dalam data
dengan orang lain.                                                    tersebut).

(d) Meningkatkan Keupayaan Pemikiran                                  Ÿ Komunikasi
Proses interpretasi karya melibatkan penggunaan deria dan proses      Pelajar dan guru dari lokasi yang berbeza menghantar, menerima
kognitif. Justeru melalui proses penghayatan karya, pelajar perlu     dan berkongsi maklumat dengan pelbagai bentuk dan format.
membuat perbandingan, perbezaan menganalisa dan menilai               Ianya mampu dilaksanakan dengan teknik seorangan/sendirian,
karya. Kesemua ini membantu murid mengerakkan daya pemikiran          teknik seorang kepada seorang, teknik seorang kepada ramai dan
mereka.                                                               teknik ramai kepada ramai.

                                                                      Kaedah Perlaksanaan
                                                                      Kebolehan komunikasi global melalui ICT membolehkan pelajar
SOALAN 3                                                              bertukar maklumat dengan sesiapa sahaja di dunia. Pengalaman
Jelaskan EMPAT (4) kaedah pengajaran dan pembelajaran                 pembelajaran secara kolaboratif ini berupaya membuka minda
yang boleh digunakan melalui aplikasi teknologi maklumat dan          pelajar serta menjadikan proses pembelajaran lebih menarik dan
komunikasi (ICT) di dalam pendidikan seni visual. [10 markah]         bermakna.
Penggunaan ICT dalam pengajaran dan pembelajaran boleh
dikategorikan sebagai:

ŸTutorial                                                             KERTAS SOALAN TAMAT DI SINI
Merupakan proses penyampaian kandungan pelajaran berdasarkan
urutan tertentu. Ianya merangkumi:                                    Selamat berjaya untuk anda semua……!!!
R Pembelajaran ekspositori.
RDemonstrasi yang ditunjuk dan dikawal urutannya.
                                                                      Nuryn Qatina Zahra
R Latihan dan latih tubi yang turut dikawal oleh sistem.              Muhd. Naufalnuraffieqq
Kaedah Perlaksanaan                                                   Muhd. Nuefail Asytar
Komputer dan perisian pendidikan (sama ada dalam CD-ROM,
cakera keras atau laman web) merupakan alatan terpenting.
Kaedah pengajaran berteraskan Computer Assisted Instruction
(CAI), Intelligent Computer Assisted Instruction digunakan untuk
menggambarkan penggunaan alatan tersebut dalam
pengajaran dan pembelajaran. Perisian pendidikan seharusnya
bercirikan kecerdasan dan berupaya menyesuaikan maklumat yang
disampaikan dengan kemampuan dan keperluan pelajar.


Ÿ Penerokaan (eksploratori)
Merupakan kaedah di mana pelajar mencari dan mengakses
maklumat daripada CD-ROM mahupun Internet dan mengalami,
mempelajari serta mengkaji sesuatu fenomena secara simulasi.
Pembelajaran berbentuk inkuari penemuan dan lebih menjurus
kepada penyelesaian masalah kehidupan sebenar serta simulasi.
Pelajar mampu mengawal dan menentukan maklumat yang
diterima
Kaedah Perlaksanaan
Perlaksanaannya berdasarkan pendekatan konstruktivis yang
memberi penekanan kepada pemikiran kritis, penyelesaian
masalah, pengalaman pembelajaran yang autentik dan
pengetahuan yang dibina melalui interaksi sosial. Selain daripada
mengakses maklumat terus dari Internet, maklumat juga boleh
diperolehi dari CD-ROM dan pelbagai pangkalan data yang
berkaitan. Guru perlu bijak mengawal masa kerana proses
penerokaan mungkin berlarutan dan memakan masa yang panjang.

Ÿ Aplikasi
ICT dikategorikan sebagai alat aplikasi apabila ia membantu pelajar
melaksanakan tugasan pembelajaran dan bukannya sebagai
mekanisma penyaluran maklumat pengajaran dan pembelajaran.


SOALAN AKHIR SMP@ PERKEMBANGAN SENI DAN KANAK-KANAK

				
DOCUMENT INFO
Description: Soalan Ujian-ujian Lepas OUM, Soalan Akhir