penilaian Jenis Jenis

							                             Jenis-Jenis Penilaian


1. Penilaian Formatif


         Penilaian formatif digunakan untuk mengesan kemajuan yang dicapai oleh
   pelajar dalam unit-unit pelajaran yang diajar. Penilaian formatif dilakukan bagi
   memastikan pelajar telah menguasai setiap unit pelajaran sebelum mereka
   diperkenalkan dengan unit pelajaran baru seterusnya. Penilaian formatif sangat
   berguna bagi tujuan diagnosis. Dengannya punca-punca kelemahan pelajar
   dapat dikesan. Penilaian formatif dapat menentukan samada pelajar telah
   bersedia untuk mengikuti pelajaran berikutnya yang lebih tinggi dan rumit.
   Penilaian formatif juga boleh meningkatkan motivasi pelajar untuk belajar.
   Penggunaan penilaian formatif sangat ditekankan di universiti.

         Memandangkan laporan penilaian formatif adalah untuk tujuan diagnosis
   kelemahan pelajar dalam unit-unit pelajaran, pelaporan penilaian formatif amat
   sesuai dirumuskan sebagai “menguasai” atau “tidak menguasai” sesuatu isi unit
   pelajaran. Pencapaian ujian formatif tidak sesuai digred.


2. Penilaian Sumatif


         Penilaian sumatif pula digunakan bagi menentukan tahap penguasaan
   pelajar dalam keseluruhan kursus. Penilaian sumatif biasanya dilakukan pada
   akhir sesi kursus. Contoh penilaian sumatif ialah ujian akhir semester.
   Memandangkan penilaian sumatif dibuat pada akhir kursus, skor-skor dari
   penilaian sumatif biasanya lebih berguna untuk tujuan melaporkan kemajuan
   pelajar daripada memperbaiki kelemahan awal pengajaran pensyarah dan
   pembelajaran pelajar. Skor penilaian sumatif banyak digunakan bagi tujuan
   pemilihan dan penempatan graduan ke alam pekerjaan.
3. Ujian Diagnostik


         Ujian diagnostik ialah ujian yang digunakan untuk mengenal pasti
   masalah yang dihadapi pelajar dalam proses pengajaran dan pembelajaran dan
   juga untuk menentukan puncapunca yang menyebabkan masalah itu berlaku.
   Apabila sesuatu sebab dapat dikenalpasti, maka tindakan lanjutan untuk
   mengatasi masalah ini dapat dirancang dan dilaksanakan oleh guru. Ujian
   diagnostik biasanya ditumpukan kepada tajuk tertentu dan itemnya dibina secara
   terperinci supaya masalah yang dihadapi setiap pelajar dapat dikenalpasti bagi
   tajuk tersebut. Contoh ujian diagnostik ialah ujian bacaan untuk mengenal pasti
   masalah pelajar mengenal dan menyebut huruf. Ujian ini penting kerana ia dapat
   mengenal pasti kelemahan murid dan ini memberikan peluang kepada guru
   untuk menjalankan langkah pemulihan kepada murid-murid berkenaan.                Di
   samping mengadakan secara formal iaitu melibatkan pensel dan kertas, ujian ini
   juga boleh dijalankan secara soal jawab, inventori, pemerhatian dan tugasan
   dari semasa ke semasa. Ciri-ciri ujian diagnostik ialah:


   • Ujian ini tidak memberikan skor atau gred kepada pelajar.
   • Ujian ini dilaksanakan semasa pengajaran dan pembelajaran berjalan.
   • Laporan ujian dibuat dalam bentuk profil perkara yang belum dikuasai pelajar




4. Ujian Pencapaian


         Ujian pencapaian mengukur secara khusus sejauh mana pelajar telah
   menguasai isi sesuatu kursus yang diajar. Ujian pencapaian mempersoalkan apa
   yang pelajar telah belajar? Seringkali ujian pencapaian merujuk kepada ujian
   bagi mengukur tingkah laku pengajaran dan pembelajaran kognitif, afektif dan
   psikomotor.    Ujian pencapaian ialah ujian yang digubal oleh guru untuk
   mengukur sejauh mana seseorang pelajar dapat menguasai tajuk-tajuk yang
   telah diajar oleh guru, yang meliputi pengetahuan, kefahaman dan aplikasi. Ujian
   ini juga dapat menentukan kesediaan tajuk-tajuk yang diuji.


         Ujian pencapaian boleh dibahagikan kepada dua (2) jenis, iaitu ujian
   rujukan norma dan ujian rujukan kriteria. Ujian rujukan norma dibina untuk
   membandingkan pencapaian seseorang pelajar dengan pelajar-pelajar lain, yang
   biasanya meliputi sukatan pelajaran yang lebih luas, seperti UPSR. Ujian rujukan
   kriteria dibina untuk membandingkan pencapaian pelajar dengan beberapa
   kriteria tertentu, seperti kemahiran menyelesaikan masalah matematik bagi tajuk
   pecahan. Pada peringkat bilik darjah/sekolah, ujian pencapaian biasanya dibina
   oleh guru/kumpulan guru, manakala pada peringkat kebangsaan, ujian ini
   disediakan oleh institusi tertentu, seperti Lembaga Peperiksaan Malaysia (LPM)
   atau Majlis Peperiksaan Malaysia (MPM). Contoh ujian pada peringkat bilik
   darjah/sekolah ialah ujian diagnosis, ujian bulanan dan ujian penggal. Contoh
   ujian pada peringkat kebangsaan pula ialah Ujian Pencapaian Sekolah Rendah
   (UPSR), Penilaian Menengah Rendah (PMR), Sijil Pelajaran Malaysia
   (SPM) dan Sijil Tinggi Pelajaran Malaysia (STPM)


5. Ujian Kecerdasan


         Ujian kecerdasan adalah ujian yang direka khusus untuk mensampel
   secara luas pelbagai fungsi mental (pemikiran) supaya dapat menganggarkan
   tahap intelektual am seseorang individu. Ujian kecerdasan, yang juga dikenali
   sebagai ujian mental, ialah ujian yang digunakan untuk mengukur kecerdasan
   mental seseorang individu atau perbezaan antara individu. Ujian ini banyak
   berubah mengikut perkembangan ilmu psikologi dalam bidang ini. pengujian
   kecerdasan bermula pada tahun 1796. Ujian ini terus berkembang apabila
   Galton, pada tahun 1969, cuba mengukur ketajaman deria, gambaran mental
   dan pencapaian intelektual antara pelajar-pelajar genius. Tokoh-tokoh lain yang
   turut terlibat dalam pengukuran kecerdasan mental termasuklah Wundt, Cattell
   dan Binet (Abu Bakar,1986). Ujian kecerdasan kanak-kanak terawal ialah ujian
   Binet-Simon. Ujian kecerdasan mental bagi kanak-kanak tidak menekankan
   aspek kebahasaan, tetapi menggunakan gambar rajah, oleh sebab aspek ini
   belum mereka kuasai.
         Ujian kecerdasan memberikan        bukti, secara tidak langsung,      tentang
   potensi yang ditunjukkan oleh murid-murid berdasarkan prestasi mereka dalam
   ujian tersebut. Ujian ini kerap digunakan untuk membuat telahan pencapaian di
   sekolah atau institusi pendidikan tinggi. Contoh ujian kecerdasan lain ialah Ujian
   Skala Stanford-Binet, Ujian Weschler dan Ujian
   Lorge-Thorndike.


6. Ujian Prestasi


         Ujian prestasi adalah ujian yang memerlukan pelajar menunjukkan
   pemahaman dan kemahiran mereka dalam melakukan aktiviti atau siri aktiviti
   seharian.   Ujian   prestasi   memberi    rangsangan    kepada    pelajar    untuk
   memperkenal dan mengembangkan aktiviti pemikiran dan taakulan mereka
   berasaskan kepada kurikulum yang diajar. Di antara teknik yang digunakan
   dalam ujian prestasi ialah menghendaki pelajar merakam sebahagian aktiviti,
   menemubual pelajar bagi mengesahkan kebolehan, kefahaman dan pemikiran
   mereka. Teknik portfolio juga sering digunakan bagi memeriksa hasil kerja
   pelajar. Melalui teknik portfolio guru boleh menentukan sama ada kerja yang
   dilakukan memenuhi kehendak soalan ujian.        Ujian prestasi ialah ujian yang
   digunakan untuk mengukur keupayaan/kecekapan pelajar melakukan sesuatu
   tugas yang melibatkan manipulasi objek yang kongkrit dan ia memerlukan para
   pelajar membuat beberapa tugasan lain sebagai ukuran tambahan. Lazimnya,
   ujian ini melibatkan penggunaan alat yang konkrit, seperti penggunaan gambar
   dan radas, yang tidak semata-mata tertumpu kepada aspek bahasa dan ujian
   kertaspensel. Contohnya ialah ujian pada peringkat prasekolah yang meminta
   pelajar membina semula gambar dengan lengkap daripada potongan-potongan
   gambar yang diberi atau mereka bentuk geometri daripada blok-blok yang
   diberikan. Mereka juga boleh diminta untuk menjalankan uji kaji kecil dengan
   menggunakan radas tertentu. Pada umumnya, ujian prestasi adalah rumit. Guru
   bebas menggunakan apa sahaja kaedah seperti pemerhatian atau laporan
   kendiri untuk mendapatkan maklumat daripada pelajar. Pemerhatian boleh
   dilaksanakan semasa pelajar melaksanakan tugas yang diberikan, misalnya
   perbincangan berkumpulan atau peranan pelajar dalam aktiviti. Manakala melalui
   laporan kendiri, pelajar akan menilai diri sendiri melalui soal selidik tertentu,
   yang dapat menilai prestasi dirinya. Selain menguji pelajar-pelajar biasa, ujian
   prestasi menggunakan objek adalah sesuai untuk menguji prestasi pelajar-
   pelajar yang bermasalah pertuturan. Mereka lebih mudah diuji menggunakan
   objek yang konkrit daripada menggunakan penulisan atau pertuturan


7. Ujian bakat


          Ujian bakat ialah ujian yang digunakan untuk membuat telahan tentang
   bakat atau keistimewaan yang dimiliki oleh pelajar. Pada umumnya, ujian bakat
   ini dapat dibahagikan kepada dua kumpulan, iaitu:
         ujian bakat yang berasaskan kepada kajian besar-besaran,             yang
          dijalankan oleh Universiti Minnesota pada tahun 1
         930 tentang bakat mekanikal seseorang
         ujian bakat yang berasaskan kepada keperluan tertentu.
             o Pada umumnya, ujian ini bertujuan untuk memberikan maklumat
                 asas untuk membuat
             o telahan tentang prestasi masa depan seseorang pelajar dalam
                 sesuatu bidang. Ujian ini
             o lazimnya digunakan untuk memilih calon yang sesuai dengan tugas
                 tertentu, kemasukan ke program latihan, permohonan biasiswa dan
                 sebagainya. Contoh ujian bakat ialah Ujian Kemasukan Ke Maktab
                 Perguruan (UKELP). Ujian bakat juga boleh digunakan untuk
                 tujuan   mengelompokkan     individu   dalam   kumpulan    tertentu
                 mengikut kebolehannya
8. Ujian Personaliti
          Personaliti ialah sifat-sifat yang dimiliki oleh individu pelajar, seperti sikap,
   pendirian, nilai, minat dan motivasi. Ujian personaliti ialah ujian yang digunakan
   untuk mengukur personaliti pelajar, seperti sikap, pendirian, nilai, minat dan
   motivasi. Ciri-ciri ini diukur melalui alat-alat psikologi yang berbentuk ujian,
   inventori, indikator atau indeks. Terdapat tiga (3) alat yang dapat digunakan
   guru untuk mengukur personaliti pelajar, iaitu


             inventori aporan kendiri (apa yang pelajar kata tentang dirinya);
              inventori sosiomerik (apa yang pelajar lain/orang lain kata tentang
              seseorang pelajar) teknik pemerhatian (apa yang dibuat oleh pelajar
              dalam situasi tertentu).
             Inventori laporan kendiri dan inventori sosiometrik ini boleh ditadbirkan
              sama ada secara lisan atau secara bertulis menggunakan borang soal
              selidik atau senarai semak. Contoh senarai semak ialah senarai
              semak berkaitan dengan masalah yang dihadapi pelajar. Senarai ini
              memberikan segala masalah yang mungkin dihadapi pelajar, misalnya,
              yang menyebabkan dia tidak selesa belajar. Ini mungkin meliputi
              masalah kewangan, keluarga atau kesihatan. Jawapan seseorang
              pelajar itu mungkin dapat memberikan punca kepada tingkah
              laku/personaliti pelajar yang berubah. Selain inventori-inventori ini,
              terdapat juga ujian personaliti yang dibina melalui hasil penyelidikan
              atau berdasarkan teori-teori tertentu, seperti Keirsey Temperament
              Test (KTT) dan Edwards Personal Preference Schedule (EPPS).


9. Ujian kecekapan
          Ujian kecekapan ialah ujian yang digunakan oleh seseorang guru untuk
   menguji kebolehan atau kecekapan seseorang murid atau calon dalam
   melaksanakan sesuatu tugas atau aktiviti yang diberikan. Lazimnya ujian ini
   melibatkan penggunaan instrumen yang konkrit seperti penggunaan gambar dan
   radas serta tidak semata-mata tertumpu kepada aspek bahasa dan pensel-
   kertas melainkan sewaktu mendapatkan arahan. Contoh ujian kecekapan seperti
   ujian pada peringkat pra-persekolahan dengan meminta murid mencantum-
   cantumkan perkataan dengan gambar yang diberikan atau membina semula
   gambar dengan lengkap daripada potongan-potongan gambar yang diberi atau
   menjalankan uji kaji menggunakan radas tertentu


10. Ujian Rujukan Norma


      Rujukan    berasaskan     norma   digunakan    sekiranya   pensyarah   ingin
membandingkan prestasi pencapaian individu pelajar dengan prestasi pencapaian
pelajar lain sama ada dalam kumpulan yang sama atau kumpulan yang berbeza
mengikut kelas atau kumpulan. Apa yang ditekankan adalah apakah pelajar A lebih
mahir dari pelajar B? Keputusan rujukan norma sesuai digunakan bagi tujuan
pemilihan dan penempatan pelajar ke dalam sesuatu program pendidikan.

      Ujian rujukan norma tidak memberi maklumat sama ada pelajar sudah
menguasai sesuatu isi pelajaran dan kemahiran yang diajar. Soalan ujian rujukan
norma biasanya bersifat umum dengan matlamat untuk memaksimumkan
perbezaan pencapaian antara seorang pelajar dengan pelajar lain. Soalan ujian
rujukan norma mengambil berat aspek kesukaran ujian agar soalan-soalan
mempunyai kepelbagaian aras kesukaran serta tidak terlalu sukar dan terlalu mudah
dengan jangkaan jawapan betul 50 peratus. Soalan ujian rujukan norma juga
mempunyai indeks diskriminasi antara pelajar pandai dan pelajar lemah yang tinggi.
Dalam pelaporannya, ujian rujukan norma kadang-kadang menggunakan kelok
normal sebagai asas perbandingan pencapaian antara pelajar.



11. Ujian Berasaskan Kriteria


      Rujukan kriteria pula digunakan sekiranya pensyarah ingin membandingkan
prestasi pencapaian seseorang pelajar dengan kriteria yang ditetapkan. Ujian
rujukan kriteria memberi penekanan sama ada seseorang pelajar telah menguasai
sesuatu isi pelajaran dan kemahiran yang diajar. Ujian rujukan kriteria tidak
mengambil kira kedudukan seseorang pelajar berbanding dengan pelajar lain.

       Meskipun ujian rujukan kriteria sesuai untuk kursus berbentuk kumulatif iaitu
pelajar perlu menguasai setiap unit sebelum unit berikutnya, kriteria yang digunakan
dalam ujian rujukan ini tidak semestinya berbentuk akhiran atau sumatif. Maksudnya
kriteria yang digunakan tidak semestinya isi sesuatu kursus yang hanya diperoleh
pada akhir kursus. Para pensyarah boleh menggunakan kriteria berbentuk formatif
iaitu ciri-ciri setiap unit pelajaran. Justeru itu, para pensyarah perlu membina banyak
ujian rujukan kriteria bagi membuat penilaian sama ada seseorang pelajar telah
menguasai sesuatu kemahiran yang diuji. Soalan-soalan ujian rujukan kriteria perlu
mempunyai tahap padanan yang tinggi dengan objektif pembelajaran.



Rajah berikut menjelaskan perbandingan antara ciri-ciri rujukan norma dengan ciri-
ciri rujukan kriteria.

     Dimensi Ciri        Rujukan Norma               Rujukan Kriteria

     1. Matlamat         Membandingkan prestasi      Membandingkan prestasi
                         seseorang pelajar           seorang pelajar dengan
                         dengan pelajar lain         kriteria piawai yang
                                                     ditetapkan.

     2. Pembinaan        Soalan menggalakkan         Soalan memberi
        Soalan           kepelbagaian. Soalan        tumpuan kepada kriteria
                         menggunakan pengacau        tingkah laku yang diuji.
                         terbaik                     Menumpukan kepada
                                                     pengenalpastian tingkah
                                                     laku.

     3. Kandungan        Cetek, kebiasaannya 1       Mendalam, banyak
        Ujian            atau 2 soalan setiap        soalan bagi setiap
                         objektif                    objektif.

     4. Kepelbagaian     Semakin pelbagai soalan     Kepelbagaian soalan
        Kandungan        ujian semakin baik          ujian adalah minimum.

     5. Pelaporan dan    Persentil dan skor piawai   Bilangan lulus atau gagal
        Pentafsiran                                  serta julat prestasi yang
                                                     boleh diterima.