Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu_ Penterjemahan dan Perkamusan HBML4103 by nuefail

VIEWS: 5,500 PAGES: 6

More Info
									Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan Dan Terjemahan                                         HBML4103_SEM JAN09/F_AH
                                                                      dan Sharabul-Ashiqin atau Zinatul-Muwahiddin. Syairnya yang
ARAHAN                                                                terkenal ialah Syair Dagang, Syair Jawi fasal fi bayan Ilm al-suluk
Bahagian A mengandungi LIMA soalan. Jawab SEMUA                       wal-tawhid dan Syair Perahu.
soalan.
                                                                      4. Senaraikan prinsip-prinsip utama untuk penyusunan
                                                                      kamus.
1. Senaraikan EMPAT rumpun Bahasa Austronesia                         Prinsip-prinsip penyusunan kamus perlulah memerhatikan
serta nyatakan kawasan yang terlibat.                                 perkara-perkara yang berikut:
                                                                         Perancangan pertadbiran yang berkaitan dengan
                                                                      perbelanjaan, penentuan individu, dan penentuan prasarana.
                                                                         Siapakah yang terlibat?
                                                                         Individu yang terlibat bersangkutan dengan
                                                                      persyaratan keahlian dan kemampuan individu melaksanakan
                                                                      program perkamusan.
                                                                         Aspek linguistik aspek linguistik digarap menurut cabang ilmu
                                                                      linguistik yang berkaitan dengan leksikologi termasuklah
                                                                      tatabahasa, lafaz, pengetahuan dialek, maklumat ensiklopedia
                                                                      dan sebagainya.
Rumpun bahasa Austronesia terbahagi kepada empat rumpun,                 Pemasaran aspek yang berkaitan dengan penyebaran
iaitu bahasabahasa i kepulauan Melayu (Nusantara), bahasa-            kamus secara meluas sebagai satu produk.
bahasa Polinesia (bahasabahasa i Hawaii, Tonga dan New                   Pra-syarat kemampuan peneliti atau penyusun kamus
Zealand iaitu di kalangan bangsa Maori), elanesia (bahasa-            penguasaan dua atau tiga bahasa di samping bahasa ibunda
bahasa di Fiji, Irian dan New Caledonia), dan Mikronesia              akan menentukan kepekaan linguistik dan keterbukaan terhadap
(bahasa-bahasa di kepuluan Gilbert, Carolina, Marshall dan            isu-isu bahasa. Penyusun kamus juga perlulah mempunyai
Marianna)                                                             ketekunan yang konsisten, ketelitian dan kecermatan.
                                                                      Selain daripada itu, semangat untuk terus belajar dan cinta
Nota                                                                  kepada bahasa serta ilmu bahasa juga tidak kurang penting.
Perkataan Austronesia merupakan gabungan dua perkataan, iaitu            Bagaimanakah penelitian dilakukan? Penelitian leksikologi
austro dan nesos. Perkataan w berasal daripada bahasa Latin,          termasuklah yang bersangkutan dengan korpus bahasa dalam
yang bermaksud selatan; anakala perkataan nesos berasal               penyusunan pangkalan data. Penelitian aspek bahasa lain seperti
daripada bahasa Yunani yang bermaksud pulau. Oleh itu, istilah        tatabahasa sebagai maklumat pelengkap mengenai data yang
austronesia membawa pengertian „pulau-pulau selatan                   disajikan.
(Asmah,1985:35). Istilah ini diperkenalkan oleh P.W. Schmidt,
manakala istilah Malayo-Polenesia digunakan oleh Wilhem von           Beberapa prinsip perlu dijadikan pegangan dalam penyusunan
Humboldt, ahli bahasa yang telah mengkaji aspek keserumpunan          kamus, iaitu:
bahasa antara bahasa Melayu dengan bahasabahasa                          Keaslian
di daerah Polinesia. Bahasa Austronesia ialah satu rumpun                kamus haruslah memuatkan bahasa yang ada bukti bahawa
bahasa yang tergolong dalam satu filum bahasa Austris bersama-        bentuk tersebut benar-benar digunakan oleh penutur jati.
sama dengan rumpun bahasa Austroasia dan Tibet China.                    Keperwakilan
Istilah rumpun digunakan bagi menggambarkan sekelompok                    bergantung kepada format kamus yang ditentukan oleh
bahasa yang mempunyai tempoh masa antara 2,500 -5,000                 pengguna yakni khalayak, kamus perlu memuatkan bahan yang
tahun.                                                                benarbenar mewakili ruang lingkup khalayak misalnya bahasa
                                                                      untuk kanakkanak.
                                                                         Kelayakan
2. Ismail Hussein (1948) menyatakan terdapat tiga                        penyusun harus pasti bahawa hasil kerjanya sesuai dengan
tahap perkembangan bahasa Melayu. Jelaskan DUA                        tujuan pekerjaannya. Keperluan bagi kamus ekabahasa tidak
tahap perkembangan tersebut.                                          sama dengan kamus dwibahasa. Selain daripada itu, kelayakan
                                                                      sosial juga perlu diambil kira misalnya bahasa, agama, dan adat
Ismail Hussien (1948:5) yang mengatakan bahawa
                                                                      istiadat pengguna kamus.
bahasa Melayu hanyalah merupakan satu daripada lebih kurang
                                                                         Sumber bagi kata masukan atau entri perlulah sumber yang
200 bahasa dalam kepulauan Melayu. Oleh sebab bentuknya
                                                                      layak diterima pakai berdasarkan penelitian lapangan, iaitu
yang amat sederhana dan kemungkinan menerima unsur asing
                                                                      sumber primer atau sumber sekunder berdasarkan rujukan
dan sifatnya yang dapat dilentur buat memenuhi keperluan
                                                                      kepustakaan.
semasa, maka jadilah bahasa Melayu sebagai satu bahasa
yang terpenting dalam sejarah bahasa-bahasa di kepulauan
                                                                      5. Nyatakan EMPAT kategori dalam kaedah terjemahan
Melayu. Ahli bahasa membahagikan perkembangan bahasa
                                                                      dinamik.
Melayu kepada beberapa tahap, iaitu
                                                                      Terjemahan dinamik bermaksud bahawa mesej teks asal yang
 i)        bahasa Melayu Kuno,
                                                                      hendak disampaikan ke dalam teks sasaran sama dari segi kesan
 ii)       ii) bahasa Melayu Klasik, dan
                                                                      pembacaan. Teori dinamik Nida ini menggunakan tiga kata
 iii)      iii) bahasa Melayu Moden.
                                                                      kunci: persamaan, terdekat dan bersahaja. Pendekatan dinamik
Bahasa Melayu mempunyai jumlah penutur yang besar
                                                                      memerlukan tiga proses penting, iaitu proses analisis, proses
jumlahnya dibandingkan dengan bahasa lain seperti bahasa Jawa
                                                                      pemindahan mesej dan proses menstruktur semula nahu bahasa
atau bahasa Tagalog. Bahasa Melayu Purba dikatakan wujud
                                                                      sasaran. Terjemahan dinamik tidak mengandungi unsur-unsur
pada zaman prasejarah namun tidak ada bukti yang bertulis pada
                                                                      import
masa itu. Perbincangan dalam modul ini lebih tertumpu kepada
                                                                         unsur asing yakni tidak berbau terjemahan
perkembangan bahasa Melayu Kuno dan bahasa Melayu
                                                                         sebaliknya seperti ditulis dalam bahasa penerima. Bagi
                                                                      terjemahan dinamik, yang serupa bukanlah jumlah perkataan
3. Zaman kerajaan Acheh merupakan zaman perkembangan
                                                                      tetapi jumlah idea, yakni jumlah maklumat perlu sama
bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu. Namakan EMPAT tokoh
                                                                         tidak ada maklumat yang tertinggal atau ditokok
Acheh?
                                                                      tambah.
Tokoh-tokoh yang terkenal ialah Hamzah Fansuri, Syamsuddin
                                                                      Menurut Nida, pendekatan dinamik sesuai diterapkan dalam
Pasai atau Syamsudin al-Sumaterani dan Abdul Rauf Singkel. Di
                                                                      penterjemahan Injil kerana bahasa asal teks Injil sukar difahami
samping itu, muncul ahli lmu dari luar Alam Melayu, iaitu
                                                                      oleh masyarakat Kristian moden pada masa kini. Selain itu,
Nuruddin al Raniri. Hamzah Fansuri terkenal engan karya prosa
                                                                      pendekatan ini sesuai diterapkan dalam penterjemahan kreatif
seperti Asrarul-Arifin fi bayan Ilm al-Suluk wal-Tawhid, al-Muntahi
                                                                      seperti cerpen dan novel. Istilah pendekatan dinamik
Nuefail@hotmail.com                                                                                                                    1
Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan Dan Terjemahan                                     HBML4103_SEM JAN09/F_AH
menghasilkan empat pedoman yang perlu menjadi pegangan              damai. Selepas mencapai kemerdekaan, banyak usaha
penterjemah, iaitu:                                                 ditumpukan untuk mewujudkan
  Keselarasan konteks pembaca sasaran lebih diutamakan              satu sistem pelajaran kebangsaan. Oleh itu, Ordinan Pelajaran
daripada cara sesuatu maklumat dikemukakan atau keselarasan         1957 digubal berdasarkan Laporan Razak 1956 yang
perkataan demi perkataan. Dua perkataan yang yang sama              mengutamakan perpaduan dan menjadi teras Dasar Pendidikan
mungkin berlainan ertinya dalam konteks tertentu. Terjemahan        Kebangsaan.
mestilah menepati konteks.
                                                                    (b) Jelaskan cadangan Laporan Razak (1956) untuk
  Persamaan dinamik hendaklah diutamakan daripada
keselarasan formal. Penerimaan pembaca yang ditekankan
                                                                    mengelola dan menjamin kelicinan pentadbiran
supaya pembaca teks asal dan teks terjemahan mengalami              pelajaran di seluruh Persekutuan Tanah Melayu.
kefahaman, perasaan dan tindakan yang sama.                         Antara cadangan itu termasuklah (Penyata Razak 1956, 2008):
  Bentuk-bentuk bahasa yang didengar hendaklah diutamakan           1. Sekolah-sekolah Rendah dengan Bahasa Melayu sebagai
lebih dahulu daripada bentuk bertulis. Dalam kes tertentu apabila   bahasa pengantar akan ditubuhkan di samping memberi peluang
teks itu akan lebih banyak didengar daripada dibaca sendiri         kepada sekolah-sekolah rendah yang menggunakan bahasa
dalam hati.                                                         Inggeris, Tamil dan Cina untuk terus maju.
  Keperluan pembaca sasaran hendaklah lebih diutamakan              2. Mengadakan sukatan pelajaran yang sama bagi semua
daripada bentuk bahasa. Ini akan membantu menyelesaikan             sekolah, juga untuk menyusun semula sistem pengajaran di
masalah yang dihadapi oleh pembaca teks terjemahan.                 Tanah Melayu. Selain daripada itu, Jawatankuasa juga
                                                                    menyentuh mengenai kedudukan guruguru dan nazir-nazir
                                                                    sekolah. Pada masa akan datang, semua Perkhidmatan
Bahagian B                                                          Guru akan disatukan di bawah satu skim perkhidmatan dan guru-
1(a) Huraikan intipati Laporan Razak (1956) khususnya               guru tidak lagi dikenali sebagai guru Sekolah Melayu, Cina atau
dalam sistem pelajaran negara kita.                                 Tamil. Mengenai Bahasa Melayu pula Jawatankuasa mahu
Laporan Razak 1956                                                  supaya tumpuan diberikan kepada bahasa Melayu sebagai
Pada hari 6 Mei 1956, Dato' Abdul Razak bin Dato' Hussein           bahasa kebangsaan dan pengantar kepada sekolah-sekolah.
Menteri Pelajaran Persekutuan merangkap Pengerusi                   Oleh itu Bahasa Melayu dikirakan sebagai syarat bagi menerima
Jawatankuasa Pelajaran telah mengumumkan cadangan-                  bantuan di semua sekolah dan Bahasa Melayu hendaklah
cadangan yang telah dibuat oleh Jawatankuasa Pelajaran 1956.        dipelajari di semua sekolah. Satu Institut
Dalam cadangan Jawatankuasa Pelajaran ini, beberapa                 Bahasa Melayu hendaklah ditubuhkan dengan tujuan untuk
cadangan yang membawa perubahan yang besar kepada dasar             melatih guru-guru Bahasa Melayu dan menjalankan penyelidikan
pelajaran bagi Tanah Melayu telah dikemukakan. Antara               tentang bahasa yang digunakan di Tanah Melayu serta kaedah
cadangan itu termasuklah (Penyata Razak 1956, 2008):                pengajarannya. Bagi mengelola dan menjamin kelicinan
1. Sekolah-sekolah Rendah dengan Bahasa Melayu sebagai              pentadbiran pelajaran bagi seluruh Persekutuan Tanah Melayu,
bahasa pengantar akan ditubuhkan di samping memberi peluang         jawatankuasa ini telah mencadangkan supaya diwujudkan satu
kepada sekolah-sekolah rendah yang menggunakan bahasa               Kementerian Pelajaran yang bertanggungjawab mengawal
Inggeris, Tamil dan Cina untuk terus maju.                          sekolah-sekolah untuk memperbetulkan perjalanan dan
2. Mengadakan sukatan pelajaran yang sama bagi semua                meninggikan mutu pelajaran sekolah-sekolah.
sekolah, juga untuk menyusun semula sistem pengajaran di            2. (a) Nyatakan EMPAT peranan Dewan Bahasa dan
Tanah Melayu. Selain daripada itu, Jawatankuasa juga                Pustaka dalam memperkasakan bahasa Melayu.
menyentuh mengenai kedudukan guruguru dan nazir-nazir               Matlamat DBP yang ditetapkan oleh Seksyen 5(1) Ordinan 1959,
sekolah. Pada masa akan datang, semua Perkhidmatan                  dengan pindaan pada tahun 1972 adalah seperti yang berikut:
Guru akan disatukan di bawah satu skim perkhidmatan dan guru-       (i) Memaju dan memperkayakan bahasa kebangsaan
guru tidak lagi dikenali sebagai guru Sekolah Melayu, Cina atau     (ii) Memajukan bakat kesusasteraan, terutama dalam bahasa
Tamil. Mengenai Bahasa Melayu pula Jawatankuasa mahu                kebangsaan
supaya tumpuan diberikan kepada bahasa Melayu sebagai               (iii) Mencetak atau menerbitkan atau membantu usaha
bahasa kebangsaan dan pengantar kepada sekolah-sekolah.             percetakan atau penerbitan buku-buku, risalah-risalah dan lain-
Oleh itu Bahasa Melayu dikirakan sebagai syarat bagi menerima       lain bentuk persuratan dalam bahasa kebangsaan
bantuan di semua sekolah dan Bahasa Melayu hendaklah                 (iv) Menyamakan ejaan dan bunyi sebutan dan menggubal istilah
dipelajari di semua sekolah. Satu Institut                          yang sesuai dalam bahasa kebangsaan .
Bahasa Melayu hendaklah ditubuhkan dengan tujuan untuk              Matlamat jangka panjang DBP ialah menjadikan Bahasa Melayu
melatih guru-guru Bahasa Melayu dan menjalankan penyelidikan        sebagai bahasa komunikasi yang cekap dan berkesan dalam
tentang bahasa yang digunakan di Tanah Melayu serta kaedah          semua bidang terutama dalam bidang pentadbiran negara, dalam
pengajarannya. Bagi mengelola dan menjamin kelicinan                bidang pengajian tinggi, dan dalam kegiatan yang maju dan
pentadbiran pelajaran bagi seluruh Persekutuan Tanah Melayu,        kompleks seperti kegiatan intelektual, kegiatan kebudayaan,
jawatankuasa ini telah mencadangkan supaya diwujudkan satu          ekonomi dan perdagangan. Tugas DBP adalah untuk mnimbulkan
Kementerian Pelajaran yang bertanggungjawab mengawal                keyakinan orang ramai terhadap kecekapan bahasa Melayu,
sekolah-sekolah untuk memperbetulkan perjalanan dan                 terutama melalui pembinaan dan pengembangan korpus bahasa.
meninggikan mutu pelajaran sekolah-sekolah. Jawatankuasa ini        Jelas, perancangan taraf bahasa Melayu telah berjaya
juga mencadangkan supaya mengadakan sistem peperiksaan              menentukan dasar yang harus diikuti oleh kerajaan dalam
yang dikenali sebagai Sijil Rendah Pelajaran dan Sijil Pelajaran    menentukan hala tuju dan pembangunan pendidikan yang
Persekutuan Tanah Melayu bagi murid-murid di semua sekolah          seharusnya berteraskan bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu dan
menengah, mengadakan pelajaran menengah lanjutan dan                meletakkan bahasa Melayu sebagai salah satu daripada bahasa
mengatur semula serta memajukan pelajaran teknik. Cadangan          utama setanding dengan bahasa-bahasa lain di dunia ini.
paling penting yang dikemukakan oleh Jawatankuasa Penyata
Pelajaran Razak ini ialah mendesak supaya semua sekolah
menukar sikap kepada yang bercorak Tanah Melayu, dengan
mengadakan isi sukatan pelajaran yang sama bagi semua               (b) Huraikan LIMA faktor mengapa bahasa Melayu
sekolah dan mengambil langkah-langkah bagi memelihara               dipilih sebagai bahasa Kebangsaan selepas Tanah
perkembangan bahasa kebangsaan dan memajukan ilmu                   Melayu mencapai kemerdekaan pada tahun 1957.
pengetahuan melalui bahasa itu di kalangan semua penduduk           Sejak tahun 1957, apabila Persekutuan Tanah Melayu mencapai
Persekutuan Tanah Melayu. Pengumuman Jawatankuasa                   kemederkaan, bahasa Melayu telah menjadi bahasa kebangsaan
Pelajaran Razak ini menandakan satu lagi detik bersejarah dalam     yang disarankan oleh Suruhanjaya Reid. Pemilihan bahasa
proses pendidikan tanah air yang menuju kepada suatu Dasar          Melayu sebagai bahasa kebangsaan berasaskan beberapa
Pelajaran Kebangsaan yang akan melahirkan masyarakat                faktor, iaitu bahasa Melayu mempunyai jumlah penutur yang
berbilang kaum yang bersatu dan sebuah negara yang aman             terbesar di negara ini. Pada waktu itu, kumpulan ini membentuk

Nuefail@hotmail.com                                                                                                                 2
Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan Dan Terjemahan                                         HBML4103_SEM JAN09/F_AH
49.78 peratus, manakala kaum Cina merupakan 37.1 peratus,               dengan baik, kemungkinan berlakunya salah terjemah dan
dan kaum India 11.0 peratus (Ensiklopedia Kebudayaan Melayu,            menyebabkan berlakunya ketaksaan dari
hlm. 1260).                                                             makna.
Faktor kedua, ialah bahasa Melayu merupakan bahasa yang                 R Kedua, anda perlu mengetahui bahasa sasaran/bahasa
bersifat pribumi bagi negara ini. Oleh itu, bahasa Melayu dapat         penerima dengan baik yakni kecekapan dalam bahasa kedua
melahirkan jati diri penduduk negara ini.                               (bahasa sasaran). Sebagai penterjemah, anda hendaklah juga
 Faktor ketiga ialah penggunaan bahasa Melayu sebagai alat              dapat menguasai bahasa sasarannya dengan baik. Malah ada
komunikasi sudah sekian lama berjalan dan ini tidak akan                yang berpendapat seharusnya lebih baik daripadabahasa
menimbulkan masalah bagi komunikasi umum.                               sumbernya sebab ini boleh memastikan yang cara pernyataannya
Faktor keempat ialah bahasa Melayu telah lama menjadi bahasa            tidak berbau terjemahan.
pentadbiran di negeri Melayu. Peranan bahasa Melayu sebagai             R Ketiga, anda perlu mengetahui subjek yang hendak
bahasa kebangsaan dan juga alat perpaduan tidakdisanggah oleh           diterjemahkannya, iaitu pengetahuan tentang bidang. Individu
mana-mana pihak. Pengisytiharan Bahasa Melayu sebagai                   yang mengetahui dua bahasa belum mencukupi untuk menjadi
bahasakebangsaan dan bahasa rasmi dalam semua urusan                    penterjemah yang baik. Penterjemah hendaklah seelok-eloknya
pentadbiran tidak menyekat penggunaan dan pembelajaran                  mengetahui bidang yang hendak diterjemahkannya sekurang-
bahasa-bahasa lain dalam urusan bukan rasmi.                            kurangnya pada peringkat asas. Anda juga mestilah
Pada dasarnya, pengiktirafan dan penggunaan bahasa Melayu               sekurangkurangnya mengetahui laras yang digunakan dalam
sebagai bahasa kebangsaan dikawal oleh dasar bahasa                     bidang tersebut. Namun hakikat perlu anda sedari bahawa
kebangsaan dan dari segi undangundang, dasar ini telah                  kelayakan ini lazimnya sukar mdiperolehi, lebih-lebih lagi dalam
dimaktubkan melalui perlembagaan dan akta.                              bidang yang terlalu khusus. Untuk menjadi penterjemah yang
Faktor kelima penggunaan bahasa melayu dalam sistem                     baik, anda perlu mempunyai pengetahuan dalam bidang iklan
pendidikan negara sekaligus sebagai bahasa pengantar di                 supaya terjemahan yang dihasilkan sesuai dan tepat. Pemilihan
sekolah. Pada 7 Mac 1957, Majlis Mesyuarat Perundangan                  kata antara jantung atau jiwa bergantung kepada kemahiran
Persekutuan, dengan sebulat suara meluluskan Penyata Razak.             penterjemah mentafsir teks asal dan keperluan untuk khalayak.
Penyata ini adalah bertujuan untuk mewujudkan suatu sistem              Sama juga halnya dengan kata hidup dan cergas sentiasa.
pelajaran nasional bagi Persekutuan Tanah Melayu yang                   Terjemahan iklan mestilah memaparkan idea asal kerana iklan
Merdeka yang dapat diterima oleh seluruh rakyat serta memenuhi          merupakan alat komunikasi yang membawa mesej kepada
kehendak mereka dan yang dapat menggalakkan perkembangan                penggunanya. Seseorang yang tidak biasa dengan laras iklan
kebudayaan, sosial dan ekonomi ke arah satu bangsa dengan               pasti akan melakukan kesalahan dalam menterjemah iklan
tujuan hendak menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa                   tersebut.
kebangsaan negara ini dan dalam pada itu memelihara                     R Keempat, anda perlu mengetahui teori dan proses terjemahan.
pertumbuhan bahasa dan budaya orang-orang bukan Melayu                  Pengetahuan tentang teori dan proses terjemahan akan
yang menetap di negara ini (Undang-Undang Pelajaran 1957,               memperlengkap lagi seseorang untuk menghasilkan terjemahan
2008.). Undang-undang Pelajaran 1957 yang diluluskan setelah            yang baik. Penterjemah perlulah mengetahui prinsip-prinsip
dibacakan bagi kali yang ketiga adalah digubal berdasarkan              terjemahan bagi menghasilkan terjemahan yang bermutu.
Penyata Jawatankuasa Pelajaran 1956. Laporan jawatankuasa ini           Seorang penterjemah yang mempunyai pengetahuan tentang
telah diluluskan pada dasarnya setelah dibentangkan dalam               teori dan pendekatan dalam penterjemahan dalam membezakan
perbahasan Majlis Perundangan Persekutuan pada 16 Mei 1956.             kedua-dua kaedah, dan memilih yang paling sesuai untuk teks
Laporan ini dinamakan Laporan Razak 1956.                               tersebut dengan mengambil kira khalayak yang akan
                                                                        membacanya.
3. (a) Definisikan leksikografi dan leksikologi.                        R Kelima, anda perlu mengetahui latar belakang budaya bahasa
Leksikografi                                                            sumber dan bahasa sasaran. Pengetahuan umum tentang subjek
leksikografi, iaitu cabang ilmu linguistik terapan yang                 lain yang tidak berkaitan secara langsung dengan tajuk
memusatkan pembahasaannya kepada kaedah dan                             terjemahan. Anda perlulah mengetahui budaya kedua-dua
teknik penyusunan kamus (Kridalaksana, 1984;144). Leksikografi          bahasa untuk memastikan ketepatan sesuatu hasil terjemahan.
merupakan cabang linguistik terapan yang terdiri daripada               Ini kerana norma atau nilai budaya sesuatu bangsa itu berbeza
pemerhatian, pengumpulan,pemilihan, dan keterangan unit-unit            antara satu dengan yang lain. Kebolehan mengesan persamaan
dalam kumpulan perkataan danungkapan dalam satu atau lebih              atau perbezaan antara dua budaya merupakan kelebihan bagi
bahasa.Leksikografi memerlukan bantuan leksikologi.                     seorang penterjemah. Ini akan melatih penterjemah agar peka
                                                                        terhadap persekitaran dan berhati-hati dalam pemilihan kata yang
Leksikologi
                                                                        sesuai dalam menterjemah sesuatu teks sumber.
Leksikologi ialah ilmu bahasa interdisiplin yang menyelidiki
leksikon, leksis, dan leksem. Oleh itu, bidang ini bersifat teoritis,
manakala leksikografi merupakan kaedah dan teknik menyusun
kamus. Leksikografi dan leksikologi mempunyai kaitan yang rapat         4. (a) Untuk memartabatkan tulisan jawi dalam bahasa
dalam perkembangan perbendaharaan kata sesuatu bahasa. Ini              Melayu, Mohd Hussein Baharuddin (2004) telah mengariskan
kerana perakamanperbendaharaan kata dilakukan melalui                   beberapa cadangan. Antaranya ialah tulisan jawi dapat
penghasilan kamus. Tugas ahli leksikografi adalah untuk                 dimantapkan melalui bidang pendidikan. Terangkan LIMA
menghasilkan sebuah kamus dan antara perkara yang                       fakta bagaimana bidang pendidikan dapat memartabatkan
ditangani ialah makna perkataan yang sentiasa berubah.                  tulisan jawi.
Tegasnya fungsi asas sebuah kamus ialah memberikan makna
kepada perkataan-perkataan atau item leksikal                           Menurut MohdHussein Baharuddin, terdapat beberapa perkara
                                                                        yang perlu diberikan tekanan dalam usaha memartabatkan tulisan
                                                                        Jawi dalam masyarakat Melayu kini, iaitu pendirian orang Melayu
(b) Senarai serta jelaskan LIMA perkara asas yang perlu ada             itu sendiri. Dalam mengharungi era globalisasi, orang Melayu
untuk menjadi seorang penterjemah.                                      seolah-olah lupa akan kewujudan unsur dalam bahasa Melayu
                                                                        yang paling penting, iaitu tulisan. Penggunaan tulisan Rumi telah
RPertama, mengetahui bahasa sumber dengan baik yakni                    menenggelamkan sejarah kepentingan tulisan Jawi sebagai alat
kecekapan dalam bahasa pertama (bahasa sumber). Anda                    menyampaikan ilmu sewaktu perkembangan agama Islam di
hendaklah menguasai bahasa sumber atau bahasa teks yang                 rantau ini. Kanak-kanak tidak diberikan penekanan penulisan
hendak diterjemahkannya, bukan setakat mengetahui makna                 Jawi kecuali sekadar sebagai tulisan Arab dalam kelas
perkataan-perkataannya malah tahu selok-belok                           agama. Oleh itu sikap orang Melayu perlulah diubah agar tulisan
penggunaan dan ciri-ciri tertentu bahasa tersebut. Di samping itu,      Jawi dapat dikekalkan dalam persada hari ini. Selanjutnya juga
anda juga perlu mengetahui ekspresi idiomatik dalam bahasa              perlu difikirkan peranan pihak perancang bahasa, khususnya
sumber. Jika penterjemah tidak dapat menguasai teks sumber

Nuefail@hotmail.com                                                                                                                    3
Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan Dan Terjemahan                                     HBML4103_SEM JAN09/F_AH
badan kerajaan seperti Dewan Bahasa dan Pustaka mengambil           antara 5 pola tersebut. Berikan DUA contoh perkataan untuk
inisiatif yang lebih inovatif dalam mempertahankan tulisan Jawi     setiap pola.
dalam masyarakat hari ini. Malah sebenarnya tulisan Jawi dapat
dimantapkan melalui bidang pendidikan. Pengajaran tulisan Jawi      i. a menjadi e
di sekolah-sekolah bermula daripada Tahun 1 lagi akan               (bagi kata kata yang telah lama terserap ke dalam BM)
memberikan pendedahan awal kepada kanak-kanak untuk belajar         Acre - ekar
menulis                                                             Agent- ejen
dalam tulisan Jawi. Pendidikan bukan sahaja bersifat satu hala      Allowance- elaun
atau satu lawan satu dalam kelas tetapi perkembangan                Apple- epal
multimedia dapat membantu perkembangan tulisan Jawi dalam
pendidikan melalui perisian kursus dalam CD atau VCD yang           ii. ee menjadi i
memudahkan pengedaran yang lebih luas. Bahan pengajaran             beer - bir
juga perlu diperbanyakkan misalnya buku-buku latihan yang           jeep- jip
berorientasikan pembelajaran kendiri dan juga melalui akhbar        puree -puri
Utusan Melaysia. yang dapat membantu perkembangan korpus
bahasa melalui tulisan Jawi. Penggunaan akbar Jawi dalam            iii. f tetap f
darjah merupakan langkah yang perlu digalakkan di semua             facta- fakta
sekolah agar pembelajaran menjadi lebih menarik dan praktikal.      focus -fokus
Kementerian Pelajaran seharusnya mengambil inisiatif untuk          formal -formal
mengembangkan penulisan Jawi melalui peruntukan dalam jadual        iv. konsonan ganda menjadi konsonan tunggal
waktu persekolahan untuk pembelajaran. Kepentingan                  aggresive - agresif
mempelajari tulisan Jawi samalah juga dengan kepentingan            battery -bateri
mempelajari bahasa Melayu. Pameran seni khat juga seharusnya        lorry- lori
diperbanyakkan dan pelajar sekolah harus digalakkan                 v. x yang tidak terletak pada awal kata menjadi ks
mengunjungi pameran sedemikian supaya mendapat                      express - ekspres
pendedahan yang sewajarnya tentang warisan Melayu yang kian         maximum -maksimum
dilupakan ini. Bengkel tentang penulisan Jawi dalam kalangan        sex- seks
belia dan pelajar peringkat remaja dapat mempertingkatkan lagi
kesedaran mempertahankan tulisan Jawi sebagai alat                  5. (a) Semasa zaman pramerdeka (sebelum 1957) beberapa
pengembangan ilmu. Selain daripada kemudahan bahan                  jawatankuasa telah ditubuhkan untuk mengkaji sistem
pengajaran, guru yang berpengalaman perlu dilahirkan untuk          persekolahan pada masa itu. Nyatakan EMPAT laporan
memenuhi keperluan pengajaran. Latihan dapat meningkatkan           tersebut.
kaedah pengajaran yang lebih berkesan.                              Beberapa jawatankuasa telah ditubuhkan untuk mengkaji sistem
                                                                    persekolahan pada masa itu dan menghasilkan laporan berikut:
Menurut Bukhari Lubis, pensyarah di Jabatan Kesusasteraan           1. Laporan Barnes 1951 - menyemak dan memperbaiki keadaan
Melayu, Fakulti Bahasa, Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI)   pendidikan kaum Melayu
merangkap Pengarah Penerbit UPSI, satu kaedah untuk                 2. Laporan Fenn-Wu 1951 - menyemak pendidikan kaum Cina
memartabatkan tulisan Jawi ialah setiap masa, lokasi                3. Ordinan Pelajaran 1952 - mengesyorkan sekolah kebangsaan
atau di mana saja sewajarnya diletakkan tulisan ini. Media massa    sebagai corak sistem persekolahan kebangsaan
turut memberi sokongan seperti menyelitkan berita, iklan atau       4. Laporan Razak 1956 - meletakkan asas bagi perkembangan
papan tanda dalam tulisan ini. Apabila semua pihak saling           sistem pendidikan untuk memupuk perpaduan melalui Sistem
membantu, usaha memartabatkan tulisan ini mudah                     Pelajaran Kebangsaan untuk semua, Bahasa Melayu sebagai
dilaksanakan, sekali gus memperluaskan pengaruh atau                bahasa pengantar utama serta kurikulum kebangsaan, sukatan
penggunaannya. Pada masa sama, kegiatan menguasai ejaan ini         pelajaran dan sistem peperiksaan yang sama bagi semua
mesti diperkasakan dalam kalangan generasi muda kerana              sekolah.
mereka golongan terbesar. Antaranya, mengadakan pelbagai
sayembara serta kursus umum di sekolah rendah dan menengah.         (b) Huraikan apakah yang dilaporkan di dalam keempat-
Percambahan minat terhadap golongan ini jika dijana sejak awal      empat laporan tersebut.
mampu membentuk keseimbangan dalam pelbagai aspek sekali            Laporan Barnes 1951
gus mencapai kejayaan pada masa depan. Justeru, jika ada            Jawatankuasa ini ditubuhkan pada tahun 1950 dan
pelajar yang berminat menjadi pakar bahasa, perlulah dikaji dan     dipengerusikan oleh L.J. Barnes, Pengarah Latihan Sosial dari
diteroka keistimewaan sistem tulisan Jawi. Ini perlu dilakukan      Universiti Oxford. Cadangan jawatankuasa ini termasuklah:
demi masa depan negara dan negara memerlukan golongan ini           R Meningkatkan taraf pencapaian pelajar Melayu di sekolah
untuk meneruskan kesinambungan sedia ada. Pada masa sama,           vernakular dan meningkatkan taraf pencapaian dalam bahasa
penerbitan buku dalam versi Jawi mestilah dipelbagaikan dengan      Inggeris
memberi galakan atau insentif. Beliau percaya, jika disokong        R Meningkatkan kualiti guru, meningkatkan pencapaian pedagogi
dengan mekanisme padu, martabat untuk mengangkat                    pelajar dimaktab dan mencadangkan kurikulum latihan guru yang
taraf tulisan ini akan tercapai. Yang penting ialah galakan serta   lebih bersesuaian; dan
cara pelaksanaannya. Sudah sampai masanya masyarakat                R Mencadangkan apa-apa sahaja cara untuk membaiki
menyemarakkan tulisan ini sebagai satu bukti terunggul              pentadbiran, sama ada dengan menubuhkan Penguasa
kewujudan tamadun Melayu suatu ketika dulu. Kesimpulannya,          Pendidikan Tempatan atau badan tempatan dengan fungsi yang
tulisan merupakan warisan bangsa yang tidak ternilai harganya.      sama. Laporan ini mencadangkan penubuhan sekolah
Malah tulisan Jawi merupakan nadi yang menggerakkan bahasa          kebangsaan yang menggunakan bahasa Melayu atau bahasa
Melayu sebagai bahasa ilmu dan meletakkan bahasa Melayu             Inggeris sebagai pengantar. Apabila salah satu daripada bahasa
setaraf dengan bahasa-bahasa asing di dunia ini pada satu ketika    tersebut dipilih sebagai bahasa pengantar, maka bahasa yang
dahulu. Kini, masyarakat perlulah disedarkan tentang keperluan      satu lagi digunakan sebagai bahasa kedua. Jawatankuasa
mempertahankan warisan budaya ini agar tidak pupus ditelan dek      Barnes yang telah menggariskan tujuan sekolah Melayu sebagai
zaman. Rakyat dan kerajaan perlu berganding bahu untuk              memupuk perkembangan individu ke arah kecemerlangan yang
merealisasikan semula keagungan tulisan Jawi sebagai alat           boleh dicapai dari segi pengetahuan dan kemahiran, menggalak,
mengembangkan ilmu dalam bahasa Melayu.                             merangsang, dan membolehkan komuniti Melayu mencapai
                                                                    kedudukannya dalam perhubungannya dengan kaum-kaum lain
(b) Dalam proses perkembangan bahasa Melayu, bahasa ini             dalam masyarakat majmuk dan membantu pembinaan
telah menerima penyerapan dari bahasa Arab dan bahasa               kewarganegaraan atau negara yang bersatu padu yang
Inggeris. Terdapat 53 pola telah ditentukan. Berikut adalah         merangkumi semua kaum. Laporan Barnes tidak mendapat
                                                                    sambutan baik daripada masyarakat Cina yang menentang
Nuefail@hotmail.com                                                                                                                4
Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan Dan Terjemahan                                    HBML4103_SEM JAN09/F_AH
pembubaran pendidikan vernakular Cina. Ini membawa kepada          akan ditubuhkan di samping memberi peluang kepada sekolah-
pembentukan jawatankuasa yang menghasilkan laporan Fenn-           sekolah rendah yang menggunakan bahasa Inggeris, Tamil dan
Wu.                                                                Cina untuk terus maju.
                                                                   2. Mengadakan sukatan pelajaran yang sama bagi semua
Laporan Fenn-Wu 1951                                               sekolah, juga untuk menyusun semula sistem pengajaran di
Laporan ini disediakan bagi memperkatakan tentang pendidikan       Tanah Melayu. Selain daripada itu, Jawatankuasa juga
Cina di Tanah Melayu berikutan rasa tidak puas hati terhadap       menyentuh mengenai kedudukan guruguru dan nazir-nazir
laporan Barnes. Laporan ini mencadang agar usaha merapatkan        sekolah. Pada masa akan datang, semua Perkhidmatan
jurang perbezaan lakukan dengan menggantikan sistem                Guru akan disatukan di bawah satu skim perkhidmatan dan guru-
persekolahan yang berasaskan kaum kepada pendidikan                guru tidak lagi dikenali sebagai guru Sekolah Melayu, Cina atau
yang tidak bercorak perkauman. Bahasa Inggeris dan bahasa          Tamil. Mengenai Bahasa Melayu pula Jawatankuasa mahu
Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar manakala bahasa          supaya tumpuan diberikan kepada bahasa Melayu sebagai
lain sebagai pilihan. Laporan Fenn- Wu dikatakan memperkecil       bahasa kebangsaan dan pengantar kepada sekolah-sekolah.
keupayaan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar. Bahasa           Oleh itu Bahasa Melayu dikirakan sebagai syarat bagi menerima
Melayu dianggap bahasa yang mudah dipelajari kerana                bantuan di semua sekolah dan Bahasa Melayu hendaklah
kebanyakan pelajar Cina mempunyai sedikit sebanyak                 dipelajari di semua sekolah. Satu Institut Bahasa Melayu
pengetahuan tentang bahasa tersebut melalui pengalaman             hendaklah ditubuhkan dengan tujuan untuk melatih guru-guru
pergaulan seharian. Laporan Fenn-Wu dipertimbangkan                Bahasa Melayu dan menjalankan penyelidikan tentang bahasa
bersama-sama dengan Laporan Barnes oleh satu jawatankuasa          yang digunakan di Tanah Melayu serta kaedah pengajarannya.
khas yang ditubuhkan untuk mencari penyelesaian kepada             Bagi mengelola dan menjamin kelicinan pentadbiran pelajaran
cadangan yang dikemukakan.                                         bagi seluruh Persekutuan Tanah Melayu, jawatankuasa ini telah
                                                                   mencadangkan supaya diwujudkan satu Kementerian
Ordinan Pelajaran 1952                                             Pelajaran yang bertanggungjawab mengawal sekolah-sekolah
Pada 21 November 1952, Penyata Pelajaran 1952 atau dikenali        untuk memperbetulkan perjalanan dan meninggikan mutu
juga Ordinan Pelajaran 1952 telah diluluskan oleh Majlis           pelajaran sekolah-sekolah. Jawatankuasa ini juga mencadangkan
Perundangan Persekutuan dengan sebulat suara. Penyata ini          supaya mengadakan sistem peperiksaan yang dikenali sebagai
telah membawa perubahan besar kepada susunan sistem                Sijil Rendah Pelajaran dan Sijil Pelajaran Persekutuan
pelajaran negara ini. Antara lain, matlamat Penyata Pelajaran      Tanah Melayu bagi murid-murid di semua sekolah menengah,
1952 adalah:                                                       mengadakan pelajaran menengah lanjutan dan mengatur semula
(i) Untuk membekalkan dan mengekalkan pengetahuan,                 serta memajukan pelajaran teknik. Cadangan paling penting yang
kemahiran dan perwatakan yang baik untuk tiap-tiap individu.       dikemukakan oleh Jawatankuasa Penyata Pelajaran Razak ini
(ii) Untuk menggalakkan dan membolehkan sesuatu kaum               ialah mendesak supaya semua sekolah menukar sikap kepada
menyesuaikan diri dalam masyarakat berbilang bangsa di negara      yang bercorak Tanah Melayu, dengan mengadakan isi sukatan
ini.                                                               pelajaran yang sama bagi semua sekolah dan mengambil
(iii) Untuk berusaha membentuk warganegara yang bersatu di         langkah-langkah bagi memelihara perkembangan bahasa
seluruh negara yang terdiri dari berbagai kaum.                    kebangsaan dan memajukan ilmu pengetahuan melalui bahasa
Dalam usaha mencapai matlamat Penyata Pelajaran 1952 ini           itu di kalangan semua penduduk Persekutuan Tanah Melayu.
satu dasar dan sistem pelajaran baru diwujudkan. Antara yang       Pengumuman Jawatankuasa Pelajaran Razak ini menandakan
tercatat dalam penyata, iaitu:                                     satu lagi detik bersejarah dalam proses pendidikan tanah air yang
1. Menubuhkan dan mendirikan sekolah-sekolah kebangsaan            menuju kepada suatu Dasar Pelajaran Kebangsaan yang akan
yang                                                               melahirkan masyarakat berbilang kaum yang bersatu dan sebuah
mengandungi dua jenis; Sekolah aliran Inggeris dan mata            negara yang aman damai.
pelajaran Bahasa
Malaysia dijadikan mata pelajaran wajib dan sekolah aliran
Melayu dengan
Bahasa Inggeris dijadikan sebagai bahasa kedua.                                              BAHAGIAN C
2. Sungguhpun begitu, sekolah-sekolah yang menggunakan             1.
bahasa perantara                                                   (a) Definisikan kedwibahasaan.
Kua-Yu (Cina) atau Tamil boleh disediakan jika terdapat 15 orang   Kedwibahasaan atau bilingualisme ialah penguasaan dua bahasa
murid atau lebih di dalam salah satu darjah mengikut keperluan     seperti penutur bahasa asli. Penggunanya menggunakannya
bahasa perantaraan masing-masing.                                  sebagai bahasa komunikasi, yakni menggunakan satu bahasa
3. Kerajaan akan memberi pelajaran percuma selama 6 tahun          rasmi untuk berkomunikasi, danbahasa ibunda untuk hubungan
dan diwajibkan kepada tiap-tiap warganegara yang berumur dari      lain misalnya orang Cina dan India yangmenggunakan bahasa
6 tahun hingga 12 tahun. Murid-murid yang tamat di peringkat       Melayu untuk komunikasi rasmi tetapi bahasa ibunda di
sekolah rendah ini akan diberi peluang melanjutkan pelajaran ke    rumah. Kedwibahasaan yang sempurna ialah penguasaan
peringkat menengah dan vokasional menurut kemampuan dan            sepenuhnya dua bahasa oleh penutur. Kedwibahasaan
kelayakan masing-masing. Dalam perbahasan untuk meluluskan         sepenuhnya jarang berlaku kerana jarang sekali seseorang
Penyata Pelajaran 1952, Datuk E.E.C. Thuraisingam menyatakan       individu dapat menguasai lebih dari satu bahasa dengan baik.
penyata pelajaran itu adalah bertujuan untuk mengukuhkan asas       Menurut Mario Pei pula, kedwibahasaan ialah kualiti atau
perpaduan negara serta menggambarkan sistem pendidikan             kebolehan seseorang bertutur dalam dua bahasa.
"vernacular" moden dan membentuk kurikulum pelajaran               Kedwibahasaan majmuk ialah individu yangmemperoleh dua
mengikut keperluan dan keadaan ketika itu (Penyata Pelajaran       bahasa semasa kecil. Kedwibahasaan kordinat pula berlaku
195, 2008).                                                        apabila individu tersebut memperoleh salah satu bahasa tersebut
                                                                   sebagai bahasapertama dan bahasa kedua pula diperoleh
Laporan Razak 1956                                                 kemudian. Kedua-dua sistem tersebutdisepadukan dan disimpan
Pada hari 6 Mei 1956, Dato' Abdul Razak bin Dato' Hussein          secara berasingan.Kedwibahasaan lahir dalam masyarakat
Menteri Pelajaran Persekutuan merangkap Pengerusi                  majmuk yang pelbagai budaya, etnik, agama, bangsa, kaum dan
Jawatankuasa Pelajaran telah mengumumkan cadangan-                 lain-lain. Hubungan budaya dengan budaya asingbiasanya
cadangan yang telah dibuat oleh Jawatankuasa Pelajaran 1956.       berlaku di bandar-bandar besar dan pusat perdagangan yang
Dalamm cadangan Jawatankuasa Pelajaran ini, beberapa               mempunyai pelbagai ragam manusia dan budaya. Penjajahan
cadangan yang membawam perubahan yang besar kepada dasar           juga membawa masuk unsur budaya baru dan bangsa asing yang
pelajaran bagi Tanah Melayu telah dikemukakan. Antara              menggunakan dan memaksa rakyat pribumi menggunakan
cadangan itu termasuklah (Penyata Razak 1956, 2008):               bahasa mereka dalam sistem pemerintahan, khususnya
1. Sekolah-sekolah Rendah dengan Bahasa Melayu sebagai             pendidikan dan ekonomi misalnya penjajah Inggeris di Tanah
bahasa pengantar
Nuefail@hotmail.com                                                                                                                5
Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu, Perkamusan Dan Terjemahan                                    HBML4103_SEM JAN09/F_AH
Melayu. Hartmann (1976) mengatakan bahawa kedwibahasaan
melibatkan penggunaan dua bahasa oleh penutur atau
masyarakat pengguna bahasa. Penutur dwibahasa tidak
semestinya penterjemah yang baik sebab kemahiran menukar
kod dari satu bahasa ke bahasa yang lain diperoleh secara
berasingan dan individu tersebut mestilah mahir dalam perbualan
kedua-dua bahasa dalam semua keadaan.berasingan dan



 (b) Nyatakan perbezaan antara kedwibahasaan majmuk dan            2. Kaitkan hubungan antara ASAS 50 dengan Lembaga Bahasa
kedwibahasaan kordinat.                                            Melayu (LBM) dan berikan tujuan LBM ditubuhkan?
Kedwibahasaan majmuk ialah individu yang memperoleh dua
bahasa semasa kecil.                                               ASAS 50 sebuah pertubuhan karyawan seni yang
Kedwibahasaan kordinat pula berlaku apabila individu tersebut      memperjuangkan kepentingan bahasa Melayu dari segi
memperoleh salah satu bahasa tersebut sebagai bahasa pertama       menentukan ejaan hingga kepada perjuangan memberi status
dan bahasa kedua pula diperoleh kemudian. Kedua-dua sistem         bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. ASAS 50 telah
tersebut disepadukan dan disimpan secara berasingan.               memperjuangkan pemakaian tulisan rumi secara rasmi dan
                                                                   mencadangkan agar Balai Pustaka ditukar menjadi Dewan
(c) Bincangkan kesan-kesan yang berlaku dari                       Bahasa dan Pustaka 1956.
kedwibahasaan.                                                     Penubuhan ASAS 50 yang memperjuangkan bahasa Melayu
unsur yang mewujudkan kedwibahasaan ialah perkahwinan              telah mendorong sebuah pertubuhan yang diasaskan oleh guru-
campur dalam masyarakat majmuk yang melahirkan kanak-kanak         guru Melayu dikenali sebagai Lembaga Bahasa Melayu (LBM)
yang berdwibahasa sejak dari lahir lagi. Pemerolehan dua bahasa    pada tahun 1951. Pertemuan guru-guru Melayu
serentak berlaku apabila kedua ibu dan bapa menggunakan            yang telah diadakan pada 1 Oktober 1950 di Kelab Kota Raja,
kedua-dua bahasa ibunda mereka dalam kehidupan seharian.           Singapura bertujuan untuk menubuhkan perkumpulan yang akan
Kesan yang paling ketara akibat kedwibahasaan ini ialah            berjuang untuk memajukan bahasa Melayu. Pertemuan ini telah
berlakunya penukaran kod atau pertukaran kod yang dikenali         digerakkan oleh Cikgu Mahmud Ahmad dengan kerjasama
sebagai code switching. Berlakunya penukaran daripada satu         Kesatuan Guru-Guru Melayu Singapura (KGMS). Pertubuhan ini
bahasa kepada satu bahasa yang lain disebabkan oleh                didaftarkan dan disahkan oleh kerajaan pada 26 April 1951.
perubahan tajuk atau pertukaran siapa yang disapa. Fenomena        Mengikut Fasal 2 dalam Perlembagaan LBM, tujuan
ini begitu meluas dalam kalangan penutur di Malaysia. Misalnya     penubuhannya adalah untuk (Ensiklopedia Kebudayaan Melayu,
pelajar Melayu berbahasa Inggeris dengan kawan berbangsa           hlm. 1269):
Cina tetapi menukar kodnya semula ke dalam bahasa Melayu           (i) Mengawal, memperbaiki, memperluas, memperkaya,
apabila bercakap dengan ibunya yang tidak fasih berbahasa          mempertinggi dan menghidupkan bahasa Melayu supaya menjadi
Inggeris. Kesan yang selanjutnya ialah percampuran kod atau        bahasa yang hidup;
code mixing. Ini berlaku apabila seseorang menukarkan kod          (ii) Membincangkan hal-hal kesulitan bahasa Melayu dan
apabila berbicara secara berganti-ganti untuk satu tajuk yang      menghebahkan kepada orang ramai apa yang difikirkan
sama dalam ujaran mereka. Misalnya seorang pelajar bangsa          munasabah oleh Lembaga;
Melayu bercakap dalam bahasa Inggeris untuk membincangkan          (iii) Menyesuaikan penggunaan bahasa Melayu mengikut
sesuatu tajuk tetapi kemudiannya mencampuradukkan dengan           kehendak peredaran zaman;
bahasa Melayu kerana sesuatu hal seperti tidak tahu                (iv) Menerbitkan risalah, buku, kitab, majalah, dan seumpamanya;
perbendaharaan kata yang sesuai digunakan atau                     dan
sebagainya. Fenomena percampuran kod menggambarkan                 (v) Bekerjasama dengan badan-badan yang sama tujuannya
keadaan bahasa sebenar dalam tempoh pemerolehan bahasa             dengan Lembaga. Penubuhan LBM sebenarnya mengukuhkan
kanak-kanak. Namun begitu, dengan berlakunya peredaran masa        lagi perjuangan untuk mempertahankan kedudukan bahasa
dan penambahan perbendaharaan kata, ciri ini mungkin luput         Melayu. Berita Lembaga merupakan penerbitan LBM yang
apabila kanak-kanak berupaya menggunakan kata dalam                diedarkan kepada ahli-ahlinya sahaja dan beredar sebanyak
bahasa kedua untuk menyampaikan maksud. Namun demikian, di         empat keluaran. LBM tidak membawa aliran baru atau
Malaysia dengan latar pendidikan dwibahasa yang diamalkan di       mempelopori pemodenan dalam lapangan bahasa dan
sekolah-sekolah dan luar persekitaran yang didedahkan dengan       kesusasteraan Melayu
bahasa Inggeris seperti media elektronik, kanak-kanak telah
didedahkan dalam situasi dwibahasa pada peringkat awal
lagi. Malah, percampuran kod bukan sesuatu yang asing lagi
dalam kalangan masyarakat kita pada hari ini. Pemindahan
bahasa juga berlaku akibat kedwibahasaan. Ini berlaku apabila
terdapat penggunaan unsur-unsur bahasa pertama dalam bahasa
kedua. Terdapat dua jenis pemindahan bahasa, iaitu pemindahan
negatif atau gangguan dan kedua, pemindahan positif.
Pemindahan negatif melibatkan pola bahasa natif yang
menyebabkan kesilapan dalam bahasa sasaran. Pemindahan
positif pula melibatkan pemindahan yang memudahkan
pembelajaran dan berlaku dalam kedua-dua bahasa natif dan
bahasa sasaran yang mempunyai unsur
persamaan. Kita juga dapat melihat bentuk pengasimilasian
bahasa berlaku dalam kedwibahasaan. Proses ini melibatkan
penerimaan bahasa secara beransur-ansur oleh generasi kedua
sehingga akhirnya tidak menggunakan bahasa ibunda . Kesan
lain ialah kelahiran bahasa pijin dan bahasa kreol. Bahasa pijin
memperlihatkan unsur kedua-dua bahasa bercampur sehingga
melahirkan bahasa baru, namun tidak boleh diklasifikasikan
sebagai bahasa asal. Bahasa kreol pula ialah bahasa pijin yang
menjadi bahasa ibunda atau bahasa pertama masyarakat
penuturnya akibat pertembungan dua bahasa.

Nuefail@hotmail.com                                                                                                              6

								
To top