Seminar Sehari Linguistik. Nahu Praktis Bahasa Melayu: Analisis Data Korpus. 30 Mac 2004
NAHU PRAKTIS BAHASA MELAYU. KATA SENDI: TINJAUAN SEMULA ‘DI ANTARA’ DENGAN ‘ANTARA’
Imran Ho Abdullah Pusat Pengajian Bahasa & Linguistik Fakulti Sains Sosial & Kemanusiaan Universiti Kebangsaan Malaysia
Abstrak Dewan Bahasa & Pustaka menggariskan beberapa preskripsi tentang penggunaan „di antara‟ dengan „antara‟. Ini termasuklah (a) „di antara‟ hanya digunakan untuk kedudukan fizikal atau arah [„antara‟ tanpa sendi nama „di‟ tidak boleh digunakan untuk menunjukkan kedudukan fizikal atau arah.]; (b) „antara‟ digunakan untuk menunjukkan perbandingan; (c) „antara‟ bila diikuti oleh kata nama am, kata nama am tersebut ttidak perlu diulang; (d) „antara‟ boleh diikuti oleh kata bilangan tentu, kata bilangan tidak tentu dan kata bilangan himpunan tetapi tidak boleh digunakan seiring dengan kata bilangan tingkat; (e) „antara‟ boleh diikuti oleh kata ganti nama diri; dan (f) „di antara‟ dan „antara‟ dipadankan dengan kata sendi nama „dengan‟ bukan kata hubung „dan‟. Kajian korpus kami mendapati bahawa preskripsi di atas adalah tidak begitu „tepat‟ dan penggunaan yang dikatakan „salah‟ dari segi rumus di atas digunakan dengan begitu kerap, malah lebih kerap daripada penggunaan yang „betul‟. Data empiris penggunaan sedemikian mencadangkan sama ada ramai yang tidak tahu “tatabahasa” atau preskritif (rumus) itu kurang tepat. Dengan mengambil pendirian “nahu praktis” kami mengganggap preskripsi sedia ada tidak memadai dan memberikan satu deskripsi penggunaan „antara‟ dan „di antara‟. Pemerian nahu penggunaan „di antara‟ dan „antara‟ dilakukan dari sudut tatabahasa kognitif. Perbezaan penggunaan (bukan salah atau betul) disebabkan oleh konsepesi yang berbeza. Dan lebih penting lagi konsepsi itu mempunyai asas yang kukuh dari segi keupayaan kognitif penutur dan boleh dikaitkan dengan pengalaman dan pengkonsepsian sejagat penutur.