Docstoc

Stanja svijesti 3

Document Sample
Stanja svijesti 3 Powered By Docstoc
					  “Kvalitativni” poremećaji svijesti

 Ošamućenost (“misli su stale”)
 Konfuzno stanje (halucinacije nalik snu, smušenost)
 Onirično stanje (nalik konfuznom, ali s izraženijim
  halucinacijama)
 Sumračno stanje (nakon epileptičkog napada: osoba
  naizgled normalno funkcionira, ali nije svjesna svojih
  postupaka): agresivnost i amnezija
 Disocijativna stanja (dvije ili više svijesti): u blagom obliku
  kao sanjarenje, zadubljenost u knjigu, identifikacija s
  filmom i sl.; somnambulizam; disocijativna amnezija
  (selektivna, nakon traume); fuge; podijeljena ličnost
 Delirij (dezorijentacija, halucinacije, motorno uzbuĎenje)
“Kvalitativni” poremećaji svijesti: posebni oblici


 Poremećaji kognitivnih funkcija (agnozije, apraksije, agrafija, akalkulija,
  afazije i dr.)
 Sindrom “break-off” (piloti pri prekidu radiokomunikacije): iluzije
  veličine, let u visinu
 Elpenorov sindrom: po Odisejevu mornaru koji se probudio, i,
  neprepoznavši okolinu, napao drugove kao neprijatelje
 Zombi: vrač (bokor) daje otrov koji izaziva prividnu smrt osobe i
  posljedično smanjivanje metabolizma. Nakon nekoliko dana osobu
  iskopaju (već su nastupila oštećenja mozga i prisutna je amnezija i
  gubitak emocija). Osoba postaje rob vrača: govori kroz nos,
  unezvjereno gleda lijevo-desno, nerazumljivo mrmlja i vuče noge pri
  hodu. Članak 249 Krivičnog zakonika Haitija propisuje: “Smatrat će se
  pokušajem ubojstva primjena svakog pripravka koji, ne izazivajući
  smrt, proizvodi kraće ili duže stanje letargije. Sahrana osobe kojoj je
  dana takva supstanca bit će jednako tretirana kao ubojstvo, bez obzira
  na njene posljedice (...).”
 Shizofrenija: povijesna klasifikacija


 Katatoni tip
 Paranoidni tip
 Dezorganizirani tip (“hebefrenija”; smetnje
  mišljenja kombinirane sa smetnjama afekta)
 Rezidualni tip (slabo izraženi pozitivni
  simptomi)
 Nediferencirani tip
Shizofrenija:
manirizmi,
katatonija i
“flexibilitas
cerea”
Shizofrenija: katatonija
  Shizofrenija: pozitivni simptomi


 Halucinacije (opažaji u odsustvu osjetilnog
  podražaja)
 Deluzije (neobična, lažna i kriva uvjerenja koja
  opstaju usprkos dokaza o suprotnom)
 Smetnje mišljenja, govora i ponašanja
Shizofrenija: pisma s “ključem” i “šiframa”
 Shizofrenija: negativni simptomi


 Izostanak normalnog izražavanja emocija
  (anhedonija)
 Reduciranje normalnih misli i govora (alogija: non-
  fluency)
 Reduciranje želje za društvenim i obiteljskim
  vezama (avolicija)
  Shizofrenija: ostali poremećaji


 Poremećaji organizacije govora (“salata”)
 Poremećaji motorike (katatonija)
 Kognitivni poremećaji (percepcija, pažnja,
  pamćenje, egzekutivne funkcije i dr.)
   Shizofrenija: poremećaj selfa (jastva;
               svijesti o sebi)
 Derealizacija: okolina je
  čudna, drugačija
 Depersonalizacija:
  neprepoznavanje samog
  sebe, gubljenje identiteta
 Transformacija:
  preuzimanje novog
  identiteta - životinje, druge
  osobe (cf. likantropija)
 Autizam: povlačenje u
  sebe
Shizofrenija: teorije (faktori?) uzroka

 Genetička teorija
 Neurokemijska (neurotransmitorska; neuro-
  modulacijska) teorija: prevelika aktivnost
  dopamina
 Neuroanatomijska (patofiziologijska) teorija: veće
  bočne komore
 Sociologijska teorija (“prava” shizofrenija nikada
  se ne javlja u “primitivnih” naroda koji nisu podlegli
  akulturaciji; G. Devereux)
Integrativna teorija shizofrenije
(Gray et al., 1991):


                                        Neuroanatomija
                              (patologija limbičkog sustava,
                          osobito hipokampusa i bliskih struktura)
                                               ↓
                                          Neurokemija
                      (povećana aktivnost dopamina u n. accumbens:
                         haloperidol kao antagonist DA-receptora)
                                               ↓
                                       Kognitivni procesi
                          (nesposobnost povezivanja pohranjenih
                       informacija s onima koje se upravo obraĎuju)
                                               ↓
                                            Simptomi
                                    (halucinacije, deluzije i dr.)
Shizofrenija: alternativna tumačenja

 Anti-psihijatrija (Szasz, Laing): nije bolest, već
  drugačije, nekonvencionalno stanje svijesti
 Jaynes: shizofrenija i slična stanja bila su
  normalna u pretpovijesno doba (bicameral mind),
  kada je uobičajeno i za rutinsko djelovanje
  praktično stanje niskog afekta u krizama prekidano
  “misterioznim glasovima” s uputama “bogova”
 Crow: shizofrenija je cijena koju plaćamo za razvoj
  jezika u lijevoj hemisferi (shizofrenija kao
  hiperaktivacija desne polutke)
 Shizofrenija kao predispozicija za šamana
Povijesne osobe koje su navodno bolovale od shizofrenije (38):

Vladari i osvajači: Tiberije, Ivana Kastiljska, Ludvig II. Bavarski, Adolf Hitler,
Slobodan Milošević

Proroci i mistici: Ivana        Orleanska,    Girolamo    Savonarola,    Emanuel
Swedenborg, William Blake

Filozofi i znanstvenici: Sokrat, Tycho Brahe, Johannes Kepler, Isaac Newton,
André Ampère, Michael Faraday, Ignaz Semmelweiss, János Bolyai
(matematičar), John Nash (matematičar, nobelovac)

Književnici: Torquato Tasso. Friedrich Hölderlin, Jakob Lenz (Goetheov
prijatelj), Gérard de Nerval (parički boem), August Strindberg, Alexandre Dumas,
Nikolaj Vasiljevič Gogolj, Ivan Sergejevič Turgenjev, Arthur Rimbaud, Franz
Kafka, Vladimir Vidrić, Ulderico Donadini, Antonin Artaud (pjesnik, glumac, filozof
kazališta)

Likovni i glazbeni umjetnici: Vincent van Gogh, Slava Raškaj, Zelda Fitzgerald
(slikarica, žena F. Scotta Fitzgeralda), Buddy Bolden (jazz), Syd Barrett (Pink
Floyd), Peter Green (Fleetwood Mac), Vaclav Nižinski (baletan i koreograf)
       Shizofrenija i umjetnost
  Navratil: figurativno → manirizam → apstrakcija




geometrizacija         geometrizacija           raspad kontura i dislokacija
Shizofrenija i umjetnost
Shizofrenija i umjetnost
Shizofrenija i umjetnost:
   evolucija psihoze
            Podijeljena ličnost



 Terminologija: multiple personality disorder
  (MPD) ili, od 1994., dissociative identity
  disorder (DID)
 Uzrok: potisnuta sjećanja na seksualnu
  zlostavljanost u djetinjstvu
Podijeljena ličnost: temeljni simptomi


 Najmanje jedan “alter” (druga ličnost), koji se javlja
  spontano i bez utjecaja volje (ako ih ima više, funkcioniraju
  manje-više neovisno jedan o drugom) i obično je suprotnih
  crta od “izvorne” ličnosti
 Pamćenje je, kao i drugi elementi svijesti, podijeljeno meĎu
  alterima (može ih biti na stotine)
 Alteri se mogu meĎusobno razlikovati po dobi, govoru,
  talentu, stavovima, fizičkim crtama, oštrini vida, alergijama i
  dr.
 Alteri preuzimaju nadzor nad ponašanjem osobe
 amnezija
  Podijeljena ličnost: problem dijagnoze




 Psihoterapeuti “podržavaju” MPD
  (sugerirajući altere kao dio terapije ili
  provocirajući njihovu pojavu hipnozom)
 Pacijenti “dotjeruju” i “usklaĎuju” svoje altere
 Dijagnostička “moda” u Sjevernoj Americi

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Stats:
views:42
posted:8/10/2011
language:Croatian
pages:21