Get documents about "phân tích ngành bán l_
Description
phan tich ky thuat, ly thuyet
Document Sample
PHAÂN TÍCH CÔ BAÛN TRONG NGAØNH BAÙN
LEÛ
I. Ñònh nghóa ngaønh
Bán lẻ là việc bán hàng hoá, trong đó người mua sẽ mua hàng trực tiếp theo kiểu nhỏ
lẻ hoặc cá nhân ở một địa điểm x ác định như cửa hàng bách hoá hay những ki-ốt. Bán
lẻ có thể có những dịch vụ phụ như giao hàng… Người mua có thể là cá nhân hay
doanh nghiệp. Trong thương mại, nhà bán lẻ mua hàng hoá, sản phẩm với số lượng lớn
từ những nhà sản xuất hay những nhà nhập khẩu, mua trực tiếp hay thông qua những
nhà bán buôn và sau đó sẽ bán lại cho những người tiêu dùng cuối cùng với số lượng
nhỏ hơn. Bán lẻ là khâu cuối cùng trong chuỗi cung ứng hàng hóa dịch vụ. Các nhà tiếp
thị cho quá trình sản xuất (nhà phân phối, nhà bán lẻ, …) xem quá trình bán lẻ như là
một khâu cần thiết của chiến lược phân phối tổng thể.
II. Soá lieäu thoáng keâ chuû yeáu
1. Xeáp haïng caùc thò tröôøng baùn leû môùi noåi:
Chỉ số phát triển bán lẻ tòan cầu 2005
TOP 30 THỊ TRƯỜNG MỚI NỔI
Rủi ro Mức hấp Mức độ Sức ép
của quốc dẫn của bảo hòa về thời
Quốc gia
Xếp gia thị trường thị trường gian Tổng
và vùng Khu vực
hạng điểm
lãnh thổ Trọng số Trọng số Trọng số Trọng số
25 % 25 % 30 % 20 %
1 Ấn Độ Châu Á 62 34 91 80 100
2 Nga Đông Âu 52 58 71 92 99
1
3 Ukraine Đông Âu 46 34 82 90 87
4 Trung Châu Á 68 40 53 90 83
Quốc
5 Slovenia Đông Âu 83 52 43 68 82
6 Latvia Đông Âu 67 49 51 79 81
7 Croatia Đông Âu 63 48 49 88 80
8 Việt Nam Châu Á 54 24 88 68 79
9 Thổ Nhĩ Kỳ Địa Trung Hải 51 56 66 65 78
10 Slovakia Đông Âu 73 52 33 90 77
11 ChiLê Châu Mỹ 73 56 60 44 76
Latinh
12 Thái Lan Châu Á 64 41 59 71 75
13 Bulgaria Đông Âu 48 39 73 68 73
14 Hàn Quốc Châu Á 74 71 34 52 72
15 Tunisia Địa Trung Hải 66 38 84 28 71
16 Macedonia Đông Âu 31 31 86 75 70
17 Lithuania Đông Âu 67 50 51 55 68
18 Malaysia Châu Á 70 49 58 40 67
19 Hungary Đông Âu 72 48 30 78 66
20 Bosnia- Đông Âu 36 18 79 85 64
Heregovin
a
21 Saudi Châu Á 59 48 72 26 64
Arabia
2
22 Romania Đông Âu 57 37 46 81 63
23 Morocco Địa Trung Hải 56 34 82 30 62
24 Mexico Châu Mỹ 61 65 49 35 61
25 Ai Cập Địa Trung Hải 51 35 85 30 60
26 Đài Loan Châu Á 84 71 41 10 59
27 Philipines Châu Á 43 37 71 50 57
28 Indonesia Châu Á 43 44 82 17 53
29 Brazil Châu Mỹ 52 56 57 20 49
Latinh
30 Pakistan Châu Á 44 27 91 14 48
0=rủi ro 0=hấp 0=bão 0=không
cao dẫn thấp hòa có sức ép
về t.gian
100=rủi ro 100=hấp 100=khô
thấp dẫn cao ng bão hòa 100=phải
xâm nhập
ngay
Năm 2005 Việt Nam đứng ở vị trí thứ 8 trong bảng tổng kết chỉ số bán lẻ tòan cầu
2005 trong top 30 thị trường mới nổi; thì chỉ sau 1 năm, Việt Nam được Tập đoàn tư vấn
thị trường hàng đầu thế giới AT Kearney xếp hạng là địa điểm hấp dẫn thứ ba thế giới
đối với các tập đoàn bán lẻ toàn cầu, tiến 5 bậc và hiện chỉ sau Ấn Độ và Nga. Điều này
cho thấy một thực trạng là Việt Nam đã và đang đi đúng hướng trên con đường hội
nhập trong việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, xây dựng hành lang pháp lý ngày càng thông
thóang, … tạo tiền đề cho các nhà đầu tư nước ngòai chú ý và xâm nhập vào thị trường
3
nước ta, giúp các doanh nghiệp trong nước tự nâng cao tính canh tranh và gia tăng tính
năng động để phát triển ngày càng lớn mạnh.
2. Thị phần thị trường bán lẻ tính theo khu vực:
Thị phần thị trường bán lẻ tính theo khu vực (%)
Năm 1993 2000 2001 2002 2003
Quốc doanh 21,8 17,8 16,7 16,2 16,2
Tư nhân 78,2 80,6 81,7 79,9 81,2
Đầu tư nước
0 1,6 1,6 3,9 2,6
ngoài
Xét theo khu vực thì thị phần bán lẻ của khu vực quốc doanh có xu hứơng ngày càng
giảm dần ( trong năm 1993 là 21.8% dến năm 2003 chỉ còn 16.2%).
Trong khi đó ở khu vực tư nhân thị phần ngày càng tăng dần ( trong năm 1993 là
78.2% dến năm 2003 là 81.2%). Nguyên nhân chính của sự hoán đổi này là do chính
sách phát triển của Nhà Nước khuyến khính các doanh nghiệp tư nhân đầu tư, phát
triển, một phần cũng là do sự hoạt động kém hiệu quả của khu vực Nhà nước.
Đặc biệt trong những năm gần đây chúng ta thấy có có sự xuất hiện của khu vực đầu
tư nước ngoài và thị phần của khu vực ngày càng tăng dần theo thời gian ( trong năm
1993 là 0% đến năm 2003 là 2.6%). Trong thời gian sắp tới thì khu vực này sẽ là một
kình địch đáng gờm đối với các doanh nghiệp trong nước với sự xuất hiện của nhiều tập
đoàn lớn
Qua đây cho thấy thị trường bán lẻ không chỉ là sân chơi cho các doanh nghiệp trong
nước mà đang dần trở thành một sân chơi chung cho tất cả các doanh nghiệp không kể
trong nước, ngoài nước. doa đó các doanh nghiệp Việt Nam cần phải đẩy mạnh cả về
chất lượng cung cấp, quy mô , và khai thác phân khúc của mình một cách hiệu quả.
4
3. Chi tiêu cho đời sống bình quân đầu người một tháng theo gía
thực tế
Chi tiêu cho đời sống bình quân đầu người một tháng theo giá thực tế
phân theo thành thị, nông thôn và phân theo vùng
Nghìn
đồng
Năm 1995 1996 1999 2002 2004
CẢ NƯỚC 170.0 182.4 221.1 269.1 359.7
Phân theo thành thị, nông thôn
Thành thị 364.8 394.7 373.4 460.8 595.4
Nông thôn 143.4 153.8 175.0 211.1 283.5
Phân theo vùng
Đồng bằng sông Hồng 175.4 191.6 227.0 271.2 373.5
Đông Bắc Bộ 220.2 293.8
140.5 149.8 175.8
Tây Bắc Bộ 179.0 233.2
Bắc Trung Bộ 129.6 137.9 162.3 192.8 252.7
Duyên hải Nam Trung Bộ 148.4 160.9 197.5 247.6 330.8
Tây Nguyên 186.7 203.3 251.1 201.8 295.3
Đông Nam Bộ 271.4 297.0 385.1 447.6 577.0
Đồng bằng sông Cửu Long 179.8 194.3 245.8 258.4 335.1
5
Chi tiêu cho đời sồng bình quân đầu người một tháng của cả nước theo giá thực tế là
359.7 nghìn đồng năm 2004 tăng gấp 2.1 lần so với năm 1995 ( năm 1995 là 170 nghìn
đồng).
Trong đó nếu phân theo khu vực thành thị và nông thôn thì có sự chênh lệch đáng kể
giữa hai khu vực này gấp 2.54 lần ( trong năm 1995 thành thị là 364.8 nghìn đồng nông
thôn là 143.4 ng đồng ). Đến năm 2004 có sự rút ngắn khoảng cách chỉ còn 2.1 lần(
2004 thành thị là 595.4 ng đồng nnông thôn là 283,5 ng đồng. qua đây ta có thể thấy đời
sống vật chất của nông thôn ngày càng gia tăng. Xu hướng trong tương lai thị phần bán
lẻ ở khu vực nông thôn là một thị trường đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp
phân theo vùng thì thị phần của khu vực Đông nam bộ có chi tiêu bình quân đầu
người theo tháng là cao nhất 577 ng dồng so với trung bình cả nước gấp 1.6 lần , Tây
bắc bộ là khu vực có chi tiêu thấp nhất là 233.2 ng đồng so với trung bình cả nước chỉ
bằng 64% của cả nước.
Ta thấy chi tiêu của các vùng qua từng năm tăng dần với tốc độ tăng bình quân là 8%
mỗi năm trong đó Duyên Hải Nam Trung Bộ là tăng nhanh nhất gần bằng 9.3% mỗi
năm.
4. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng
theo giá thực tế phân theo thành phần kinh tế:
Nghìn tỷ đồng
Chia ra
Tổng
Năm Nhà nước Ngoài Đầu tư
số
Nhà nước nước ngoài
1986 0.3 0.1 0.2
1987 1.5 0.6 0.9
1988 7.2 2.9 4.3
1989 12.9 4.3 8.6
6
1990 19.0 5.8 13.2
1991 33.4 9.0 24.4
1992 51.2 12.4 38.8
1993 67.3 14.7 52.6
1994 93.5 21.6 71.5 0.4
1995 121.2 27.4 93.2 0.6
1996 145.9 31.1 113.0 1.8
1997 161.9 32.4 127.3 2.2
1998 185.6 36.1 147.1 2.4
1999 200.9 37.3 161.0 2.6
2000 220.4 39.2 177.7 3.5
2001 245.3 41.0 200.3 4.0
2002 280.9 45.5 224.5 10.9
2003 333.8 52.4 267.7 13.7
2004 398.5 59.8 323.6 15.1
2005 480.3 62.2 399.9 18.2
Töø baûng treân cho thaáy, ngaønh baùn leû Vieät Nam ñaõ baét ñaàu môû cöûa cho caùc nhaø
ñaàu tö nöôùc ngoøai töø naêm 1994 (8 naêm sau khi nhaø nöôùc thay ñoåi chính saùch); nhöng
nhìn chung, khu vöïc baùn leû nöôùc ngoøai coøn chieám tyû troïng raát khieâm toán trong toøan
ngaønh baùn leû Vieät Nam (chieám 0,43% vaøo naêm 1994, vaø tính ñeán naêm 2005 con soá
naøy cuõng chæ taêng leân ñeán 3,79%). khu vöïc ngoøai quoác doanh luoân daãn ñaàu veà toång
möùc baùn leû, ñieàu ñoù cho thaáy caàn chuù troïng phaùt trieån khu vöïc naøy vôùi vai troø
tieân phong trong quaù trình hoäi nhaäp.
7
5. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng
theo giá thực tế phân theo ngành kinh doanh
Nghìn tỷ đồng
Trong đó
Tổng
năm số
Thương nghiệp Khách sạn,nhà hàng
1986 0.3 0.2 0.1
1987 1.5 1.2 0.3
1988 7.2 6.1 1.1
1989 12.9 10.9 2.0
1990 19.0 16.7 2.3
1991 33.4 29.2 4.2
1992 51.2 44.8 6.4
1993 67.3 58.4 8.9
1994 93.5 74.1 11.7
1995 121.2 94.9 17.0
1996 145.9 117.5 19.0
1997 161.9 131.8 20.5
1998 185.6 153.8 21.6
1999 200.9 167.0 21.7
2000 220.4 183.9 23.5
8
2001 245.4 200.0 30.5
2002 280.9 221.6 35.8
2003 333.8 262.8 39.4
2004 398.5 314.5 45.7
2005 480.3 374.3 58.7
Qua bảng số liệu ta thấy tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ theo giá
thực tế và phân theo ngành có sự gia tăng qua các năm. Trong đó khu vực thương
nghiệp chiếm 78% trong tổng số và ngành khách sạn nhà hàng chiếm 22%. Qua đó
quy mô của ngành dich vụ ở Việt Nam còn thấp so với mặt bằng chung của các
nước trong khu vực. Đòi hỏi nhà Nước cần chích sách hỗ trợ để thúc đẩy ngành
dịch vụ trong thời gian tới.
Đặc biệt doanh thu của ngành thương nghiệp mỗi năm tăng gần 1.19%., và trong
thời gian tới thì con số này sẽ tiếp tục bức phá.
III. Ñaëc ñieåm cuûa ngaønh
1. Hieän traïng ngaønh baùn leû nöôùc ta:
Theo Bộ Thương mại trong giai đoạn 2001-2005, doanh thu bán lẻ tại thị trường Việt
Nam tăng bình quân 18%/năm, cao gấp khoảng hai lần so với mức tăng trưởng bình
quân của GDP cùng kỳ. Tuy nhiên, hiện nay hàng hóa đến tay người tiêu dùng chủ yếu
vẫn qua hệ thống chợ (khoảng 40%) và qua hệ thống các cửa hàng bán lẻ độc lập, cửa
hàng truyền thống (khoảng 44%), qua hệ thống phân phối hiện đại (trung tâm thương
mại, siêu thị, cửa hàng tự chọn...) mới chỉ chiếm khoảng 10%. Còn lại 6% do nhà sản
xuất trực tiếp bán thẳng. Riêng hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh lượng
hàng lưu thông qua kênh phân phối hiện đại đã tăng từ 18% năm 2004 lên 23% trong
năm 2005. Trong khi đó ở vùng sâu, vùng xa thuộc các tỉnh phía nam, miền trung và
miền bắc, tiểu thương, tư thương đảm nhận vai trò phân phối hàng hóa là chủ yếu.
Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ năm 2006 tính theo giá thực tế ước
tính đạt 580,7 nghìn tỷ đồng, tăng 20,9% so với năm trước. trong tổng mức, kinh tế nhà
nước tăng 8,2%, kinh tế tập thể tăng 20,8%, kinh tế cá thể tăng 22,4%, kinh tế tư nhân
tăng 25%, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng 21,5%.
9
Trong quý 1 năm 2007, tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ theo giá thực
tế ước tính đạt 163,7 nghìn tỷ đồng, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó
kinh tế nhà nước chiếm 10,3%, giảm 9,2%; kinh tế cá thể chiếm 57,3%, tăng 26,5%;
kinh tế tư nhân chiếm 28,6%, tăng 29%; kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài chiếm 2,7%,
tăng 30,6%.
Mặc dù tốc độ phát triển ngành bán lẻ ở nước ta là khá nhanh, nhưng nhìn chung nếu
như các đại gia nước ngoài được biết đến với hình ảnh những đại siêu thị thì hầu hết
cửa hàng truyền thống của Việt Nam đều có diện tích nhỏ chỉ 11,8m2/cửa hàng; các
siêu thị mới bắt đầu phát triển nhưng qui mô chưa lớn và phương thức kinh doanh chưa
theo được chuẩn mực quốc tế. Các tập đoàn bán lẻ quốc tế đã có mặt ở Việt Nam đều
có dự án quy mô đầu tư hàng chục triệu đến hàng trăm triệu USD; trong khi đó, theo
một điều tra mới nhất thì bình quân doanh nghiệp thương mại Việt Nam chỉ có 18 lao
động và 6 tỉ đồng vốn - ngành có quy mô doanh nghiệp nhỏ nhất ở Việt Nam. Hầu hết
các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại nội địa chưa áp dụng hệ thống
ISO, việc quản lý đều chưa phù hợp với chuẩn mực quốc tế.
2. Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán caàu
a. Thu nhaäp cuûa ngöôøi daân
Trong nhöõng naêm tröôùc ñoåi môùi, thu nhaäp cuûa ngöôøi daân Vieät Nam coøn raát
thaáp, thaäm chí moät boä phaän lôùn daân cö haøng ngaøy coøn phaûi lo laéng töøng cheùn
côm manh aùo. Nhöng töø sau khi ñoåi môùi, nhôø coù ñöôøng loái chính saùch ñuùng ñaén,
kinh teá taêng tröôûng nhanh, thu nhaäp vaø ñôøi soáng daân cö ñöôïc naâng leân roõ reät.
Chính ñieàu naøy ñaõ laøm gia taêng ñaùng keå möùc ñoä tieâu duøng cuûa daân cö Vieät
Nam. Nhöng nhìn chung, thu nhaäp cuûa ngöôøi daân Vieät Nam coøn thaáp hôn nhieàu so
vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc. Noùi ñi cuõng phaûi noùi laïi, vôùi toác ñoä taêng tröôûng
kinh teá cao nhö hieän nay, chuùng ta hoøan toøan coù theå tin töôûng moät möùc thu nhaäp
cao hôn nhieàu laàn trong töông lai khoâng xa. Vaø ñaây laø moät thò tröôøng beùo bôû cho
ngaønh baùn leû keå caû trong nöôùc laãn quoác teá.
b. Thoøi quen mua saém
Ña soá ngöôøi daân Vieät Nam ñeàu thích mua saém ôû caùc cöûa haøng chuyeân; vì ôû ñaây
taäp trung vaøo moät soá maët haøng chuyeân duïng giuùp cho ngöôøi mua choïn löïa deå
daøng nhöõng moùn haøng caàn thieát moät caùch nhanh choùng, khoâng phaûi maát quaù
nhieàu thôøi gian nhö ôû caùc sieâu thò vôùi haøng ngaøn maët haøng, phaân boå treân moät
dieän tích roäng lôùn.
10
Beân caïnh ñoù, caùc ñaïi lyù baùn haøng cuõng laø muïc tieâu nhaém ñeán cuûa ngöôøi tieâu
duøng. Giaù baùn ôû ñaây thöôøng thaáp hôn caùc cöûa haøng nhoû leû vaø maïng löôùi phaân
boá khaù daøy ñaët.
Tỷ lệ lựa chọn các kênh phân phối
Ngoøai ra, hoï coøn coù theå mua saém tieâu duøng taïi caùc sieâu thò, tieäm taïp hoùa, chôï,
vaø moät soá nôi nhoû leû khaùc vôùi moät tyû leä thaáp hôn ôû caùc cöûa haøng chuyeân vaø
ñaïi lyù; bôûi vì giaù caû coøn khaù cao, khaû naêng phuïc vuï chöa chuyeân nghieäp… .
c. Chaát löôïng phuïc vuï
Theo thoáng keâ, yeáu toá quan troïng nhaát ñeå ngöôøi tieâu duøng choïn mua hay khoâng
mua taïi nôi phaân phoái naøo ñoù laø chaát löôïng haøng hoùa cuõng nhö chaát löôïng phuïc
vuï khaùch haøng chieám tyû leä 35,29%
Keá ñeán ngöôøi tieâu duøng seõ öu tieân mua saém taïi nhöõng nhaø cung öùng coù heä
thoáng phaân phoái roäng lôùn, roài môùi ñeán giaù caû, thöông hieäu, khoâng bò loãi thôøi
vaø cuoái cuøng laø hoïat ñoäng tieáp thò.
11
Tỷ lệ các yếu tố chọn lựa của người tiêu dùng khi mua hàng
3. Thò tröôøng noäi ñòa vaø söï thaâm nhaäp cuûa caùc doanh nghieäp
nöôùc ngoaøi:
Với doanh thu khoảng 20 tỷ USD mỗi năm và với tốc độ tăng trưởng lên đến 30%, thị
trường bán lẻ Việt Nam đang được đánh giá là hết sức tiềm năng
Hiện nay, Công ty Trung Nguyên cùng các đối tác đang triển một dự án đầy tham vọng
- G7 Mart. Theo đó, nhóm thực hiện dự án này sẽ tranh thủ khoảng thời gian quá độ để
triển khai một hệ thống gồm 100 trung tâm phân phối, 500 cửa hàng tiện lợi và 5.000
cửa hàng thành viên trên cả nước. Đây có thể là một cách đi phù hợp, vì G7 chọn cho
mình một mô hình riêng, phù hợp với những thị trường nhỏ và thói quen mua bán của
người dân Việt Nam khi thiết lập nên một hệ thống các cửa hàng G7 nhiều quy mô, phù
hợp với với từng địa bàn cụ thể.
Trong khi đó với tham vọng củng cố vị trí nhà phân phối số một của Việt Nam, Saigon
Coopmart đã đề ra mục tiêu cụ thể là đến 2010 sẽ có 40 siêu thị trên địa bàn cả nước.
Mở rộng và đầu tư trang thiết bị hiện đại cho trung tâm phân phối để đủ sức dự trữ hàng
hoá lớn cho các kênh phân phối trong hệ thống, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng
ISO 9001:2000 vào công tác quản lý.
Tổng công ty Thương mại Sài Gòn cũng đã đề ra chương trình phát triển hệ thống
phân phối của mình bằng cách nâng cấp các cơ sở hiện có như: xây dựng mới các siêu
thị, trung tâm thương mại và chợ đấu mối lớn với số vốn mỗi dự án lến đến hàng chục -
hàng trăm tỷ đồng. Trung tâm bán hàng chuyên ngành có quy mô quốc gia; liên kết với
với các doanh nghiệp trong nước xây dựng các trung tâm thương mại, siêu thị ở các địa
phương lớn như: Huế, Đà Nẵng, Đà Lạt với số vốn đầu tư mỗi dự án từ 40-100 tỷ đồng...
12
Về phía nước ngòai, Metro AG - một trong hai tập đoàn phân phối có mặt đầu tiên tại
Việt Nam, đã nhanh chóng xây dựng các trung tâm phân phối ở TP.HCM, Hà Nội và
Cần Thơ. Metro cũng đã quyết định đẩy nhanh việc mở rộng kinh doanh so với kế
hoạch ban đầu bằng việc xây thêm các trung tâm ở Hải Phòng, Đà Nẵng và trung tâm
thứ hai ở Hà Nội cũng sắp đi vào hoạt động. Siêu thị Big C ở Hà Nội mới mở cửa chưa
lâu đã phải cải tạo mở rộng diện tích. Chủ đầu tư thương hiệu Big C cũng đang tiếp tục
kế hoạch đầu tư với tổng vốn 120 triệu USD của mình với việc sẽ mở các siêu thị tại Hải
Phòng, Cần Thơ, Đà Nẵng...
"Đại gia" bán lẻ nước ngoài thứ ba là tập đoàn Parkson của Malaysia đã chính thức
tham gia thị trường bằng việc khai trương những trung tâm mua sắm đầu tiên trong hệ
thống 10 trung tâm dự định đầu tư tại Việt Nam. Bên cạnh đó, Bộ Kế hoạch - Đầu tư cho
biết, một số tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới đã đến khảo sát thị trường và bày tỏ ý
định đầu tư vào Việt Nam. Trong số đó có Tesco của Anh, tập đoàn bán lẻ đứng thứ 6;
Wal-Mart - nhà bán lẻ lớn nhất thế giới, và Carrefoul, nhà bán lẻ lớn thứ hai thế giới
cũng đã đưa Việt Nam vào kế hoạch mở rộng các thị trường trọng điểm trong thời gian
tới.
IV. Caùc phaân khuùc thò tröôøng
1. Caùc saûn phaåm dòch vuï chính
a. Phú Thái: Thực phẩm; Rượu, bia, nước giải khát; Ngành may mặc;
Ngành hàng nhựa và đồ gia dụng; Mỹ phẩm; Các sản phẩm công nghệ cao; Dược
phẩm; Thuốc thú y; Vật liệu xây dựng và trang trí nội thất; Các dịch vụ kho vận, … và
phân phối các sản phẩm của các công ty uy tín trên thế giới như: P&G, Cuckoo, Shell,
Gillette, Rohto, Cô gái Hà Lan, Triumph, … .
b. Satra: thực phẩm, thủy hải sản, nông sản, bánh kẹo, chế biến rau quả,
kinh doanh dịch vụ, hoá mỹ phẩm do đó nhu cầu bao bì đa dạng từ các loại bao gói bình
thường (như là giấy gói, túi xốp, túi PE đựng hàng); các loại bao bì kỹ thuật công nghệ
trung bình (như nhãn, hộp, túi dùng cho sản phẩm thông dụng trên thị trường, trong siêu
thị, đóng gói sản phẩm thô chưa qua chế biến, dược phẩm, nông dược, mỹ phẩm, v.v..);
các loại bao bì với kỹ thuật công nghệ cao, chủ yếu là túi màng phức hợp phục vụ cho
nhu cầu đặc biệt (chứa các sản phẩm có nhiều yêu cầu kỹ thuật bảo quản khắc khe như
hút chân không, lưu trữ, đông lạnh, chịu tải trọng, giữ mùi, v.v..) phục vụ cho đóng gói,
chế biến nông hải sản xuất khẩu, v.v..
2. Phaân khuùc chính
13
Hiện tại phân khúc tiêu thụ ở Việt Nam vẫn chưa rõ nét (trừ số ít người tiêu dùng
giàu có). Sự phân biệt giới tính và tuổi tác cũng chưa tạo nhiều sự phân khúc khác.
Năm 2016, Việt Nam sẽ là một nước tràn ngập sự phân khúc tiêu dùng. Mặc dù của cải,
giới tính và tuổi tác vẫn giữ vai trò quan trọng trong phân khúc tiêu thụ. Nhưng người
tiêu dùng sẽ tiến đến sự phân khúc phức tạp hơn và tạo một thị trường đa dạng hơn
nhiều. Điều này sẽ tác động đến sự phát triển quảng cáo, những giải pháp thị trường.
Và trên hết là sự phát triển mạnh của sản phẩm và sự thúc đẩy tiêu thụ. Dự báo, sự
phân khúc tiêu dùng đưa chi phí quảng cáo tại Việt Nam đến những tầm cao mới.
3. Ngaønh baùn leû trong nöôùc phaûi môû cöûa tröôùc söùc eùp hoäi
nhaäp:
Ngành bán lẻ Việt Nam, không non trẻ nhưng chưa trưởng thành Ở Việt Nam, doanh
nghiệp nào ngay khi ra đời cũng quan tâm đến kênh phân phối và kênh bán lẻ. Có khác
chăng là làn sóng thâm nhập thị trường của các đại gia quốc tế Carrefour, Tesco… với
các dự án đầu tư mô hình bán lẻ hiện đại đã làm cho ngành phân phối bán lẻ Việt Nam
bỗng trở nên nháo nhào. Chính phủ cũng đã đưa ra định hướng ưu tiên: 2006 là năm
của kênh phân phối và bán lẻ!
Thật ra việc thâm nhập thị trường bán lẻ Việt Nam của các đại gia đã bắt đầu từ hơn
10 năm nay dưới các mô hình khác nhau. Trong đó có mô hình tồn tại, có mô hình đã
chết ngay từ giai đoạn nghiên cứu luận chứng khả thi và xin giấy phép đầu tư. Các dự
án không triển khai được vì nhiều lý do, trong đó nổi bật hai nguyên nhân chính. Thứ
nhất là thị trường chưa sẵn sàng, đối tượng tiêu dùng cho mô hình bán lẻ hiện đại chưa
đủ lớn. Thứ hai là chính sách hạn chế đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực bán lẻ.
Mặc dù vậy, các tập đoàn bán lẻ vẫn không ngừng quan sát và nghiên cứu các dự án
thâm nhập thị trường. Họ kiên nhẫn chờ thời điểm thích hợp để chính thức bước chân
vào sân chơi tiềm năng với những đặc điểm hấp dẫn như dân số đông, mức tăng
trưởng kinh tế ổn định.
Nay dường như thời điểm đã đến, muốn gia nhập WTO, Việt Nam buộc phải mở cửa
lĩnh vực bán lẻ và chuyện các dự án đầu tư bán lẻ hiện đại đổ vào đây là chuyện tất
nhiên. Vấn đề là cảm giác “chưa sẵn sàng” của cả nhà quản lý lẫn người bán lẻ trong
nước trước các đại gia hùng mạnh có quy mô toàn cầu dễ dẫn đến sự lúng túng cũng
như các phản ứng đầu tư sai. Xem ra cũng là chuyện khó tránh của ngành bán lẻ Việt
Nam vốn không còn non trẻ nhưng lại chưa trưởng thành!
4. Theo ñòa lyù:
14
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá thực tế phân
theo địa phương
Tû ®ång
Sơ bộ
Năm 2000 2001 2002 2003 2004
2005
CẢ NƯỚC 220410.6 245315.0 280884.0 333809.3 398524.5 480292.5
Đồng bằng sông
hồng 43119.7 47233.0 56036.0 66146.3 79280.2 95785.3
Hà Nội 21973.0 23682.0 27842.0 30906.6 37045.9 44612.5
Vĩnh Phúc 2133.8 2208.0 2335.0 2577.2 2974.7 3640.4
Hải Phòng 1490.5 1779.0 2090.0 2664.3 3400.9 4094.2
Hà Tây 2763.0 3151.0 3626.0 6539.7 8116.6 10132.0
Bắc Ninh 2968.9 2922.0 3441.0 3773.9 4117.4 4633.3
Hải Dương 3935.0 4722.0 6626.0 7707.2 9268.2 11341.9
Hưng Yên 1404.1 1752.0 2221.0 2573.3 3015.2 3560.9
Hà Nam 1364.2 1524.0 1912.0 2796.9 3414.4 4160.5
Nam Định 1460.2 1572.0 1714.0 1895.0 2222.4 2575.6
Thái Bình 2485.0 2638.0 2776.0 3045.2 3578.0 4263.8
Ninh Bình 1142.0 1283.0 1453.0 1667.0 2126.5 2770.2
Đông Bắc 11332.2 15526.0 17840.0 20722.4 25297.3 29783.5
Hà Giang 289.6 429.0 556.0 640.1 828.6 958.0
Cao Bằng 578.8 738.0 900.0 883.5 1090.1 1383.6
Bắc Kạn 302.9 335.0 404.0 474.6 538.2 627.0
15
Tuyên Quang 697.1 748.0 981.0 1165.6 1408.3 1903.5
Lào Cai 490.5 740.0 797.0 1132.6 1356.1 1555.9
Yên Bái 605.3 643.0 766.0 944.2 1182.0 1570.8
Thái Nguyên 1387.0 1516.0 2255.0 2132.6 2673.2 3290.7
Lạng Sơn 987.2 1300.0 990.0 1992.5 2393.5 2915.5
Quảng Ninh 3476.5 5509.0 6194.0 6844.9 8571.2 9548.3
Bắc Giang 619.0 1561.0 1763.0 2012.4 2366.6 2720.5
Phú Thọ 1898.3 2007.0 2234.0 2499.4 2889.5 3309.7
Tây Bắc 2059.4 2326.0 2778.0 2973.1 3894.1 5148.6
Điện Biên 776.3 961.4
Lai Châu 596.7 655.0 735.0 698.8 317.5 398.2
Sơn La 997.2 1165.0 1414.0 1327.1 1618.1 2306.6
Hòa Bình 465.5 506.0 629.0 947.2 1182.2 1482.4
Bắc Trung Bộ 14858.0 16235.0 17868.0 20556.6 24646.8 29152.2
Thanh Hóa 3900.0 4130.0 4541.0 5089.1 6256.2 7199.5
Nghệ An 5109.4 5499.0 5886.0 6365.1 7639.4 8930.9
Hà Tĩnh 1538.2 1546.0 1809.0 2296.7 2498.5 3204.2
Quảng Bình 1317.2 1433.0 1589.0 1969.8 2382.3 2850.5
Quảng Trị 995.6 1456.0 1595.0 2010.6 2461.8 2794.6
Thừa Thiên - Huế 1997.6 2171.0 2448.0 2825.3 3408.6 4172.5
Duyên Hải Nam 17129.0 20532.0
16
Trung Bộ 22020.0 27290.4 31665.8 37462.1
Đà Nẵng 4678.0 5978.0 5415.0 7780.4 8374.6 9555.4
Quảng Nam 1692.1 1796.0 2050.0 2370.0 2898.9 3760.9
Quảng Ngãi 2035.8 2540.0 2541.0 3316.0 4096.8 4820.4
Bình Định 4464.8 4798.0 5263.0 5740.3 6578.3 7901.3
Phú Yên 1709.6 1897.0 2065.0 2198.4 2619.1 3148.7
Khánh Hòa 2548.7 3523.0 4686.0 5885.3 7098.1 8275.4
Tây Nguyên 7599.0 8006.0 9254.0 10543.6 12926.8 16103.4
Kon Tum 425.6 523.0 601.0 710.1 845.5 1005.4
Gia Lai 1682.1 1802.0 2143.0 2376.1 2981.4 3622.0
Đắk Lắk 3321.0 3500.0 3850.0 3872.0 4483.9 5321.9
Đắk Nông 565.0 681.4 892.5
Lâm Đồng 2170.3 2181.0 2660.0 3020.4 3934.6 5261.6
Đông Nam Bộ 80807.6 88203.0 101120.0 121640.1 144480.9 174236.7
Ninh Thuận 1060.1 1146.0 1263.0 1409.3 1702.6 2037.1
Bình Thuận 2386.4 3008.0 3515.0 4444.5 5501.1 6506.8
Bình Phước 1328.1 1501.0 1707.0 2108.1 2577.4 3233.2
Tây Ninh 4633.9 3934.0 3968.0 5816.6 7001.2 8343.9
Bình Dương 4082.1 4773.0 5515.0 6756.5 8386.4 10172.8
Đồng Nai 5053.2 6598.0 8511.0 10856.8 13760.3 16720.5
Bà Rịa - Vũng Tàu 4275.8 4924.0 5148.0 8973.7 9558.5 10946.2
17
TP. Hồ Chí Minh 57988.0 62319.0 71493.0 81274.6 95993.4 116276.2
Đồng Bằng Sông
Cửu Long 43505.7 47254.0 53968.0 63936.8 76332.6 92620.7
Long An 3316.7 3610.0 3950.0 4341.5 5195.8 5857.5
Tiền Giang 5316.2 6487.0 6259.0 7400.7 8267.1 9390.5
Bến Tre 1298.4 1600.0 1714.0 3694.5 4598.6 5457.7
Trà Vinh 1571.7 1785.0 2781.0 2879.6 3599.7 4391.9
Vĩnh Long 2694.4 3037.0 3344.0 3927.8 4767.8 5623.2
Đồng Tháp 3685.0 3936.0 4499.0 5263.9 6191.9 7328.0
An Giang 7753.1 7665.0 9249.0 11068.8 13345.5 16762.3
Kiên Giang 5304.0 5532.0 6084.0 5345.2 6334.1 8295.0
Cần Thơ 5845.9 5986.0 6910.0 6865.3 8343.9 9828.6
Hậu Giang 1379.1 1776.0 2399.3
Sóc Trăng 1707.9 1850.0 1850.0 2808.2 3610.4 4877.0
Bạc Liêu 2224.9 2300.0 2800.0 3400.0 3536.0 4350.0
Cà Mau 2787.5 3466.0 4528.0 5562.2 6765.8 8059.7
Từ năm 1999 đến năm 2005 tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu
dùng theo giá thực tế phân theo địa phương có sự gia tăng đáng kể gần 282000.3 tỷ
đồng ( trong năm 1999 là 19829.2 và năm 2005 là 480292.5 tỷ đồng tức gấp 2.422
lần trong vòng 7 năm). Trong đó Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Hồng có tổng
mức bán lẻ và doanh thu cao nhất, nhất là tập trung ở 2 Thành phố lớn là Hà Nội và
Tp.HCM.( thành phố Hồ chí Minh chiếm tỷ trọng 24.2%, thành phố Hà nội chiếm
19.94% vào năm 2005)
18
V. Hoïat ñoäng ngaønh
1. chính sách của nhà nước
- Các chính sách khuyến khích đầu tư, phát triển kinh doanh siêu thị của Nhà nước:
Chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài(FDI): Siêu thị là sản phẩm văn minh thương
nghiệp du nhập vào nước ta từ các nước phát triển. Trong giai đoạn đầu, chúng ta không thể
tránh khỏi những bỡ ngỡ và khó khăn về vốn, kinh nghiệm quản lý cũng như công nghệ áp
dụng trong kinh doanh siêu thị. Bởi vậy, vai trò của các nhà FDI sẽ rất quan trọng trong việc
định hướng cho ngành kinh doanh mới mẻ này. Chúng ta phải xây dựng và hoàn thiện luật về
bất động sản, quy định rõ quyền sử dụng đất, quyền thuê đất để cho các nhà đầu tư yên tâm;
Cần đơn giản hoá thủ tục hành chính trong quá trình cấp giấy phép hoạt động và tiến hành có
hiệu quả việc cấp, điều chỉnh giấy phép; cần có các chính sách ưu đãi về thuế, chi phí điện,
nước, điện thoại, cung cấp thông tin liên quan đến thị trường địa phương...
Các giải pháp và chính sách khác: Một yêu cầu khá cấp bách đang được đặt ra hiện nay là
vấn đề tiêu chuẩn hóa và kiểm tra chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm. Chúng ta cần xây
dựng một hệ thống quản lý chất lượng hàng hoá trên thị trường với một chuẩn mực thống
nhất trong cả nước. Công tác này phải do những cơ quan chuyên trách đảm nhiệm, tránh sự
chồng chéo gây khó khăn cho lưu thông. Đồng thời, Nhà nước nên có quy định thống nhất về
hệ thống mã vạch cho sản phẩm...
Nhà nước cần có chính sách ưu đãi tín dụng và những ưu đãi khác đối với các doanh nghiệp
kinh doanh siêu thị vì siêu thị là một "sản phẩm dịch vụ mới".
Chính sách thuế cũng cần được điều chỉnh lại cho hợp lý để tăng khả năng cạnh tranh của
siêu thị đối với những loại hình bán lẻ truyền thống như chợ và các cửa hàng bách hóa...
Nhà nước cần xây dựng hệ thống thông tin nhanh chóng và có hiệu quả cho các doanh
nghiệp và các thương nhân và tạo điều kiện dễ dàng để họ tiếp cận mạng Internet, các mạng
Vietnet, Vitranet...
Chính phủ cần có các biện pháp để ngăn chặn nạn buôn lậu, tham nhũng nhằm bảo vệ sản
xuất trong nước, ổn định giá cả thị trường...
Nhà nước cũng cần nhanh chóng thiết lập mạng lưới thanh toán bằng thẻ điện tử nhằm tạo
điều kiện cho hoạt động mua bán, giao dịch nói chung và tại các siêu thị nói riêng diễn ra một
cách thuận tiện...
Một điều vô cùng quan trọng khác là nhà nước cần hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực phục vụ
cho kinh doanh siêu thị và có các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đào tạo, phát
triển nguồn nhân lực cho doanh nghiệp.
- Nhà nước cần kích cầu đầu tư xây dựng hạ tầng thương mại, cần có sự hỗ trợ về đât
đai nhằm tiến tới những siêu thị không chỉ là điểm bán hàng mà còn là nơi nhập khẩu,
xuất khẩu tập trung quy mô lớn.
- Khi tổ chức đầu tư xây dựng các chợ cần đầu tư xây dựng thành các trung tâm
thương mại hiện đại, như thế không chỉ khai thác tốt mặt bằng mà còn quản lý được
chất lượng hàng hoá đầu vào.
19
2. Hội nhập thị trường quốc tế:
Ở ngưỡng cửa gia nhập WTO, có những cơ hội rất lớn từ thị trường quốc tế rộng mở,
nhưng đồng thời doanh nghiệp Việt Nam cũng phải đối mặt với những áp lực trên sân
nhà ở các ngành dịch vụ và thương mại, đặc biệt là hệ thống bán lẻ. Thị trường bán lẻ
rộng lớn, cho đến thời điểm này vẫn còn lúng túng khi bước vào một sân chơi mới. Giới
kinh doanh và phân phối hàng tiêu dùng Việt Nam đang lo ngại rằng khi Việt Nam trở
thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các tập đoàn
phân phối đa quốc gia, với sức mạnh tài chính, kinh nghiệm phân phối hàng hóa hiện
đại, sẽ tràn vào đánh sập phân phối truyền thống trong nước.
Theo lộ trình hội nhập, các nhà phân phối nước ngoài sẽ vào Việt Nam ngày càng
nhiều. Tất nhiên, với nhà sản xuất đây sẽ là cơ hội để lựa chọn nhiều kênh phân phối tốt
nhất đưa hàng hoá của mình đến tay người tiêu dùng, nhưng với các nhà phân phối
Việt Nam, đặc biệt các nhà bán lẻ thì đây quả thực là sức ép rất lớn. Có cảnh báo rằng
chỉ cần một siêu thị Wal-mart ở trung tâm TP.HCM thì tất cả siêu thị của Saigon Co-op
sẽ biến mất. Bộ trưởng Thương mại Trương Đình Tuyển từng nêu rằng mở cửa hệ
thống phân phối là vấn đề nhạy cảm nhất trong hội nhập.
Dù Việt Nam chưa mở cửa thị trường nhưng nhiều tập đoàn đang xây dựng kế hoạch
để thâm nhập khi thời cơ đến. Trong số đó phải kể đến 3 tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế
giới là Wal-Mart (Mỹ), Carrefour (Pháp), Tesco (Anh) và các tập đoàn bán lẻ hàng đầu
của châu Á như Dairy Farm (Hồng Kông), South Asia Investme
Ở trong nước, những tập đoàn được cấp phép như: Metro, Big C đang làm ăm rất
thành công. Các tập đoàn này liên tục mở rộng các chuỗi siêu thị, trung tâm buôn bán
vượt trước kế hoạch ban đầu. Thậm chí, các nhà đầu tư đến trước đang vận động để
được cho phép mở thêm các trung tâm mớint Pte (Singapore)...
Rõ ràng, các nhà tập đoàn bán lẻ nuớc ngoài đang nhìn thấy một thị trường bán lẻ béo
bở ở Việt Nam. Một đất nước có hơn 50% dân số độ tuổi dưới 30 ngày càng có thu
nhập cao và đang chuyển hướng tiêu dùng chuyển dịch từ "ăn no, mặc ấm" sang yêu
cầu "ăn ngon, mặc đẹp".
Theo dự báo, từ nay đến năm 2010, sẽ có ít nhất 10 tập đoàn bán lẻ trong nước có thể
cạnh tranh ngang ngửa với các siêu thị 100% vốn nước ngoài tại VN, xuất hiện dưới
nhiều hình thức khác nhau: hợp tác xã, công ty TNHH, cổ phần, liên doanh - liên kết,
nhượng quyền thương mại... như chuỗi siêu thị thương hiệu mạnh Co.opMart - Satra
dang có tham vọng trở thành tập đoàn phân phối hàng đầu trong cả nước vào năm
20
2010. Bên cạnh Saigon Co.op, trên thị trường đã xuất hiện một vài nhà phân phối bán
buôn tổng hợp do tư nhân đầu tư. Ðiển hình là Công ty TNHH Phú Thái với chiến lược
phát triển thành một tập đoàn phân phối hàng đầu tại VN vào năm 2007.
VI. Moät soá coâng ty chính
1. Hôïp taùc xaõ Coop Mart:
Lòch söû hình thaønh:
Giai đoạn khởi nghiệp: từ năm 1989 - 1991
Sau đại hội Đảng lần thứ VI, nền kinh tế đất nước chuyển từ cơ chế bao cấp sang nền
kinh tế thị trường theo định hướng XHCN.
Mô hình kinh tế HTX kiểu cũ thật sự khó khăn và lâm vào tình thế khủng hoảng phải
giải thể hàng loạt. Trong bối cảnh như thế, ngày 12/5/1989 UBND Thành phố Hồ Chí
Minh có chủ trương chuyển đổi Ban Quản lý HTX Mua Bán Thành phố trở thành Liên
hiệp HTX Mua bán Thành phố Hồ Chí Minh – Saigon Co.op với 2 chức năng trực tiếp
kinh doanh và tổ chức vận động phong trào HTX. Saigon Co.op là tổ chức kinh tế HTX
theo nguyên tắc xác lập sở hữu tập thể, hoạt động sản xuất kinh doanh tự chủ và tự
chịu trách nhiệm.
Nắm bắt cơ hội phát triển: từ năm 1992 – 1997
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, các nguồn vốn đầu tư nước ngoài
vào Việt Nam làm cho các Doanh nghiệp phải năng động và sáng tạo để nắm bắt các
cơ hội kinh doanh, học hỏi kinh nghiệm quản lý từ các đối tác nước ngoài. Saigon Co.op
đã khởi đầu bằng việc liên doanh liên kết với các công ty nước ngoài để gia tăng thêm
nguồn lực cho hướng phát triển của mình. Là một trong số ít đơn vị có giấy phép XNK
trực tiếp của Thành phố, hoạt động XNK phát triển mạnh mẽ mang lại hiệu quả cao, góp
phần xác lập uy tín, vị thế của Saigon Co.op trên thị trường trong và ngoài nước.
Sự kiện nổi bật nhất là sự ra đời Siêu thị đầu tiên của Hệ thống Co.opMart là Co.opMart
Cống Quỳnh vào ngày 09/02/1996, với sự giúp đỡ của các phong trào HTX quốc tế đến
từ Nhật, Singapore và Thụy Điển. Từ đấy loại hình kinh doanh bán lẻ mới, văn minh phù
hợp với xu hướng phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh đánh dấu chặng đường mới
21
của Saigon Co.op.
Giai đoạn khẳng định và phát triển: từ năm 1998 -2004
Giai đoạn 1998 -2003 ghi dấu ấn một chặng đường phát triển mới của Saigon Co.op.
Luật HTX ra đời tháng 01/1997 mà Saigon Co.op là mẫu HTX điển hình minh chứng
sống động về sự cần thiết, tính hiệu quả của loại hình kinh tế HTX, góp phần tạo ra
thuận lợi mới cho phong trào HTX trên cả nước phát triển.
Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động bán lẻ theo đúng chức năng, lãnh đạo
Saigòn Co.op dành thời gian nghiên cứu học tập kinh nghiệm của hệ thống Siêu thị
KF(Thụy Điển), NTUC Fair Price(Singapore), Co.op(Nhật Bản) để tạo ra một hệ thống
siêu thị mang nét đặc trưng của phương thức HTX tại TpHCM và Việt Nam.
Năm 1998 Saigon Co.op đã tái cấu trúc về tổ chức và nhân sự, tập trung mọi nguồn lực
của mình để đầu tư mạnh cho công tác bán lẻ. Tiếp theo sự ra đời của Co.opMart Cống
Quỳnh lần lượt các Siêu thị Co.opMart ra đời đánh dấu một giai đoạn phát triển quan
trọng : hình thành chuỗi Siêu thị mang thương hiệu Co.opMart.
Tính đến 4/2007, hệ thống Co.opMart có 21 siêu thị bao gồm 14 Co.opMart ở TPHCM
và 7 Co.opMart tại các tỉnh (Co.opMart Cần Thơ, Mỹ Tho, Quy Nhơn, Vĩnh Long, Long
Xuyên, Pleiku và Phan Thiết).
Co.opMart trở thành thương hiệu quen thuộc của người dân thành phố và người tiêu
dùng cả nước. Là nơi mua sắm đáng tin cậy của người tiêu dùng.
Những thành tựu đạt được:
Tháng 8/2000 : Nhận danh hiệu Anh hùng lao động trong thời kỳ đổi mới
Tháng 05/2002 : Saigon Co.op vinh dự nhận Huân chương Lao động hạng Nhất
Tháng 02/2004 : Saigon Co.op nhận chứng chỉ ISO 9001-2000
Tháng 10/2004 : Saigon Co.op nhận danh hiệu nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam, Top 500
nhà bán lẻ hàng đầu Khu vực Châu Á Thài Bình Dương
Năm 2005 : Nhà nước phong tặng Anh hùng lao động cho chị Nguyễn Thị Nghĩa – Chủ
tịch HĐQT Saigon Co.op.
22
Năm 2005 : tiếp tục nằm trong Top 500 nhà bán lẻ hàng đầu khu vực Châu Á Thái Bình
Dương, với cup vàng cho nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam.
Năm 2006 : giữ vững danh hiệu nhà bán lẻ hàng đầu Việt Nam và nằm trong Top 500
nhà bán lẻ hàng đầu khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
Ñònh höôùng cho töông lai:
Phản bác lại những tin đồn, bà Nguyễn Thị Tranh, Phó Tổng giám đốc Saigon Co.op
khẳng định: không có chuyện Saigon Co.op sẽ bán một phần hệ thống phân phối của
mình cho một tập đoàn nước ngoài như tin đồn. Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của
chúng tôi hiện nay là nhanh chóng mở rộng mạng lưới tiêu thụ bằng cách cho ra đời
ngày càng nhiều siêu thị.
Sắp tới, ngày 24-6, Saigon Co.op sẽ tổ chức khai trương siêu thị An Đông.
Dự kiến từ nay đến cuối năm 2007, Saigon Co.op sẽ tiếp tục mở thêm 50 cửa hàng
Co.op và khai trương 4-5 siêu thị. Kế hoạch phấn đấu của Saigon Co.op đến năm 2010
là phải có trong tay 40-50 siêu thị, đồng thời tiếp tục điều chỉnh hoạt động theo hướng
nâng cao chất lượng bán lẻ và làm hài lòng khách.
Ngoài ra, Saigon Co.op sẽ bắt tay với các đối tác có tiềm lực về mặt bằng, vốn và sản
phẩm như với Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (Satra), với Tổng Công ty Thương
mại Hà Nội, Tập đoàn Phú Thái… để hình thành các chuỗi siêu thị hiện đại; liên doanh
với các công ty thương mại ở các tỉnh để có được những vị trí mặt bằng tốt nhất để mở
các siêu thị mới. “Chúng tôi hiểu rất rõ tiềm lực tài chính, tính chuyên nghiệp của chúng
tôi thua xa các tập đoàn đa quốc gia… nhưng tôi tin là khách hàng sẽ tiếp tục ủng hộ
thương hiệu Co.opMart vốn đã thân quen” – bà Tranh khẳng định.
2. Taäp ñoøan Phuù Thaùi
Khaùi quaùt veà Phuù Thaùi:
Được thành lập từ năm 1993, qua gần 1 thập niên xây dựng và phát triển, giờ đây Phú
Thái đã được biết đến như một “đại gia” trong lĩnh vực phân phối hàng tiêu dùng ở Việt
Nam, với một mạng lưới hoạt động rộng khắp trên toàn lãnh thổ.
Từ một Công ty chỉ có vài chục nhân viên, qua 10 năm, Phú Thái đã chuyên nghiệp hóa
đội ngũ nhân sự của mình với hơn 600 lao động. Doanh số của Công ty không ngừng
tăng, đời sống cán bộ công nhân viên được cải thiện không ngừng. Với chính sách
đúng đắn được xác định ngay từ khi thành lập, trọng chữ tín trong kinh doanh, coi trọng
23
sự phát triển bền vững và chăm lo đến lợi ích chính đáng của người lao động, hiện nay
Phú Thái đã có một đội ngũ nhân viên có tính chuyên nghiệp và trình độ tổ chức cao.
Với mong muốn biến Phú Thái thành một “ngôi nhà chung cho tất cả mọi người”, giám
đốc Công ty, anh Phạm Đình Đoàn, luôn đặt vấn đề chăm lo đời sống cán bộ công nhân
viên lên hàng đầu, coi nhân viên là nhân tố quan trọng trong sự thành công của Công ty.
Trong 5 năm liền, Phú Thái là đơn vị tiêu biểu của Quận Đống Đa trong công tác BHXH
và BHYT cho nhân viên. 100% cán bộ của Công ty, từ ban lãnh đạo đến giám sát bán
hàng của từng bộ phận đều có trình độ Đại học và trên Đại học. Hàng năm, trên tinh
thần chia sẻ, Phú Thái dành hàng chục triệu đồng cho công tác từ thiện, tích cực tham
gia vào các hoạt động của Công đoàn quận cũng như các hiệp hội dành cho doanh
nghiệp vừa và nhỏ của thành phố. Với những cố gắng vượt bậc đó, tập thể Phú Thái đã
được đền đáp bằng sự tin cậy của người tiêu dùng, được nhận nhiều Bằng khen, huy
chương của thành phố Hà Nội và được giải thưởng Nhà Phân Phối xuất sắc của các
Hãng, Tập đoàn nổi tiếng trên thế giới.
Theo đánh giá của các chuyên gia trong lĩnh vực phân phối, hiện tại, Phú Thái là
nhà phân phối hàng tiêu dùng lớn nhất VN với mạng lưới phân phối rộng khắp, ổn định.
Cty có 2 kênh phân phối: trực tiếp và gián tiếp. Kênh phân phối trực tiếp: từ văn phòng
Cty, trung tâm phân phối, các chi nhánh tại Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Cần Thơ,
Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh: hơn 50.000 đại lý bán hàng, 500 đại lý bán buôn, 300
cửa hàng trọng điểm. Kênh phân phối gián tiếp thông qua 95 nhà phân phối phụ ở các
tỉnh, thành phố. Cty đã thiết lập quan hệ với gần 100 nhà cung ứng trong và ngoài
nước. Phú Thái đang phân phối 3.000 mặt hàng tiêu dùng thuộc các nhóm ngành: Thực
phẩm; Rượu, bia, nước giải khát; Ngành may mặc; Ngành hàng nhựa và đồ gia dụng;
Mỹ phẩm; Các sản phẩm công nghệ cao; Dược phẩm; Thuốc thú y; Vật liệu xây dựng
và trang trí nội thất; Các dịch vụ kho vận Uy tín và năng lực của Phú Thái được khẳng
định bằng việc nhiều đối tác là các thương hiệu nổi tiếng trong và ngoài nước nước
chọn làm nhà phân phối như: P&G, Cuckoo, Shell, Gillette, Rohto, Cô gái Hà Lan,
Triumph
Ông Viswanathan Shankar-Tổng Giám đốc Cty P&G VN cho biết: "Trong hơn 10 năm
qua, ngay từ khi vào VN, Cty P&G đã có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với Cty Phú
Thái. Chúng tôi đã học tập được rất nhiều kinh nghiệm từ Phú Thái và ngược lại.Chúng
tôi tin tưởngsự hợp tác này sẽ tiếp tục kéo dài và bền vững trong nhiều năm tới".
Ông Ken Arakawa-Tổng Giám đốc Siêu thị UNI MART Hà Nội, khách hàng thường
xuyên của Phú Thái nhận xét: "Những sản phẩm mà Phú Thái phân phối đã đóng góp
một phần không nhỏ vào thành công của chúng tôi. Cty đang có kế hoạch mở thêm
24
nhiều siêu thị ở thị trường VN, vì vậy chúng tôi mong rằng sự hợp tác của chúng tôi với
Phú Thái ngày càng phát triển".
Dưới sự điều hành của Tổng GĐ Phạm Đình Đoàn, Cty TNNH Phú Thái ban đầu đã
phát triển thành Phú Thái Group - một hệ thống Cty cùng chính sách định hướnghoạt
động trong các lĩnh vực khác nhau như: kinh doanh bất động sản, xây dựng, siêu thị,
kho vận Mục đích Phú Thái Group hướng tới là đi sâu vào lĩnh vực phân phối và trở
thành nhà phân phốilớn nhất VN. Mục tiêuđến năm 2007 sẽ có 30 trung tâm phân phối
hiện đại ở các thành phố lớn trong 3 năm tới với trên 2.000 nhân viên Phương châm
hoạt động của Cty là phải tính toán tiết kiệm để giảm chi phí, co ngắn chiếc "cầu nối"
giữa nhà sản xuấtvà người tiêu dùng.
Để xây dựng Phú Thái thành một tập đoàn phân phối có khả năng cạnh tranh với các
tập đoàn nước ngoài Cty đã và đang tập trung phát triển theo chiều sâu bằng việc đầu
tư công nghệ, sử dụng nguồn nhân lực có trình độ cao, coi nguồn nhân lực là nền tảng
của sự phát triển bền vững. Những năm gần đây, trung bình mỗi năm Cty đầu tư
trên500 triệu đồng dành cho công tác đào tạo bồi dưỡng và nâng cao trình độ, nghiệp
vụ cho nhân viên theo định hướng "chuyên nghiệp trong làm việc, thân thiện trong quan
hệ, đoàn kết trong công việc".
Theo ông Phạm Đình Đoàn: Ngành phân phối bán lẻ có tác động rất lớn đến nền kinh
tế -xã hội của một đất nước. Lưu thông phân phối bán lẻ đóng vai trò trên 60% vào
thành công của DN sản xuất. Với hơn 80 triệu dân, tổng mức lưu chuyển hàng hoá bán
lẻ ước đạt 40.000 tỷ đồng trong năm 2004, và sẽ tiếp tục tăng cao trong những năm tới,
VN đang là một thị trường hấp dẫn, thu hút các nhà phân phối bán lẻ trên khắp thế giới
vào đầu tư. Đây thực sự là một thách thức lớn đối với Phú Thái và các DN Việt Nam
hoạt động trong lĩnh vực phân phối. Các tập đoàn bán sỉ và bán lẻ vào VN, sau khi đã
phát triển được mạng lưới, trong vòng 2-3 năm nữa, họ sẽ đàm phán rất mạnh với các
nhà cung ứng để mua hàng với giá thấp. Họ sẽ đưa ra các điều kiện gây áp lực đối với
nhà sản xuất trong nước, thậm chí với chính nông dân - những người sản xuất nhỏ lẻ vì
các tập đoàn phân phối lớn của nước ngoài đều có quan hệ rất tốt với các nhà cung
ứng toàn cầu. Hệ quả, ngành sản xuất trong nước sẽ bị "teo" dần, nhất là các DN nhỏ
và vừa không có tiềm lực. Vì vậy để Phú Thái cũng như các DN phân phối khác của VN
có thể phát triển, làm đối trọng với các tập đoàn nước ngoài thì rất cần sự quan tâm hỗ
trợ của các cơ quan chức năng như: Chính sách hỗ trợ về mặt bằng; Xây dựng pháp
lệnh bán lẻ nhằm tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh, tránh tình trạng "cá lớn nuốt
cá bé". Ở một số nước, các tập đoàn bán lẻ nước ngoài vào đầu tư phải có cổ phần của
DN trong nước hoặc phải đầu tư ở xa khu vực trung tâm 20 - 40 km".
Thành tựu và định hướng trong tương lai:
25
Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2005 là sự ghi nhận uy tín thương hiệu Phú Thái,
nhưng còn rất nhiều khó khăn trước mắt đang chờ. Tuy nhiên, theo ông Đoàn: "Sự
hưng thịnh của một DN phụ thuộc rất nhiều vào người lãnh đạo, không có nhân viên tồi,
chỉ có người quản lý không tốt. Muốn đứng vững trên thương trường người lãnh đạo
phải xây dựng được kế hoạch khôn ngoan và khác biệt. đó phải là kế hoạch chinh phục
và kế hoạch dẫn đầu về mọi phương diện, tại mọi nơi, mọi lúc."
Ngày 28/3/2007, tập đoàn Phú Thái đã chính thức chuyển đổi hoạt động theo mô hình
công ty cổ phần với mục tiêu đến năm 2008 sẽ tham gia thị trường chứng khoán.
Ông Phạm Đình Đoàn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Phú Thái, cho biết bên cạnh lĩnh vực
phân phối, tập đoàn sẽ tham gia đầu tư bất động sản, tài chính, phấn đấu tăng vốn điều
lệ lên 1.100 tỷ đồng vào đầu năm 2008. Đây là một thông tin rất hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu
tư.
3. Toång coâng ty thöông maïi Saøi Goøn – Satra
Sô löôïc veà Satra:
Tổng Công ty Thương Mại Sài Gòn (SATRA) là một Tổng Công ty được Chính phủ
xếp hạng đặc biệt, hình thành từ 26 doanh nghiệp Nhà Nước là những đơn vị chuyên
nghiệp trong các lĩnh vực sản xuất và kinh doanh có năng lực và nhiều uy tín của Thành
Phố Hồ Chí Minh. Với doanh thu hằng năm trên 8500 tỷ. Tổng Công ty thương mại Sài
Gòn hiện đang trên đường trở thành một trong những doanh nghiệp kinh tế thương mại
hàng đầu của Thành phố Hồ Chí Minh và của Việt Nam.
Với 25 nhà máy, xí nghiệp sản xuất trên diện tích hơn 250 000m2 với gần 20
000 lao động trong đó chiếm phần lớn là đội ngũ công nhân lành nghề. SATRA đã và
đang đáp ứng nhiều yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong cũng như ngoài nước
kể cả những thị trường khó tính như Châu Au, Mỹ. Các mặt hàng sản xuất chính của
SATRA là: thủy hải sản, lương thực, nông sản chế biến, thịt và các sản phẩm chế biến
từ thịt, quần áo và hàng tiêu dùng, đồ gỗ và đồ mộc gia dụng, bao bì các loại…
Hiện nay, SATRA là đối tác chiếm 40% vốn trong nhiều liên doanh nước ngoài
với tổng vốn đầu tư hàng trăm triệu USD như Liên Doanh Nhà Máy Bia Việt Nam, Liên
doanh cao ốc văn phòng Sercib… Đồng thời là cổ đông lớn trong các công ty thành viên
đã được cổ phần hóa như: Công ty Cổ phần giao nhận Kho vận Ngoại Thương
TRASIMEX, Công ty Cổ phần Nhiên liệu Sài Gòn, Công ty Cổ phần XNK Hợp tác và
Đầu tư SAVIMEX… Ngoài ra, để hướng tới tương lai, SATRA còn có những dự án đầu
26
tư trị giá hàng ngàn tỷ đồng khác như: Trung tâm Thương mại Bình Điền (ngay từ năm
2000, Satra đã bắt đầu lên kế hoạch mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước, bằng việc
“bỏ” ra 1.000 ngàn tỷ đồng để xây dựng chợ đầu mối Bình Điền), Khu Thương mại biên
giới Mộc Bài và nhiều dự án của các Doanh nghiệp thành viên, các trung tâm siêu thị
lớn khác của SATRA … .
Đến nay, các dự án trọng điểm đang được tiến hành thủ tục đầu tư và tiến hành xây
dựng. Trong đó, Dự án Khu thương mại Bình Điền (giai đoạn 1) đã hoàn thành và đưa
vào hoạt động 2 nhà lồng kinh doanh ngành thuỷ hải sản, rau củ quả với 596 hộ kinh
doanh di dời từ các chợ đầu mối trong nội thành; Chợ Trái cây quốc gia Tiền Giang dù
chưa hoàn thiện nhưng để đáp ứng nhu cầu chính trị của địa phương. Công trình đã
khẩn trương đưa vào hoạt động khu vực bán lẻ và siêu thị có diện tích khoảng 6.900 m2
và tiếp tục thi công, nghiệm thu các gói thầu còn lại. Ngoài ra, Satra tập trung cho việc
đào tạo nâng cao nguồn lực lao động, cán bộ quản lý trong các doanh nghiệp.
Với thị trường xuất khẩu ở khắp các Châu lục, SATRA đã và đang được xếp vào
hàng ngũ những nhà kinh doanh xuất nhập khẩu với kim ngạch XNK hàng năm lên đến
vài trăm triệu USD. Mỗi năm, SATRA xuất khẩu hàng trăm ngàn tấn nông sản như: gạo,
cà phê, điều… hàng trăm triệu USD hàng thủy hải sản và hàng chục triệu USD các loại
hàng công nghiệp khác. Bên cạnh đó kim ngạch xuất khẩu hàng năm là hàng trăm triệu
USD chủ yếu là các loại nguyên nhiên vật liệu, máy móc thiết bị phục vụ nhu cầu sản
xuất và tiêu dùng.
Nhöõng thaønh quaû ñaït ñöôïc:
Rút kinh nghiệm của những năm trước đây, ngay từ đầu năm 2005 Satra đã đẩy mạnh
công tác quản lý tài chính tại các doanh nghiệp thành viên. Đã hỗ trợ vốn cho các doanh
nghiệp thành viên có nhu cầu và có phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả để thúc
đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng doanh thu, kim ngạch xuất khẩu và lợi nhuận
với tổng số tiền lên hơn 740 tỷ đồng (tăng 30% so với năm 2004). Đồng thời hỗ trợ 154
tỷ đồng cho các doanh nghiệp dự trữ nguyên liệu thực phẩm, hàng hoá góp phần giảm
tốc độ tăng giá, bổ sung lượng thực phẩm bị thiếu hụt do ảnh hưởng dịch cúm gia cầm.
Do vậy, hầu hết các chỉ tiêu kinh doanh đều tăng cao.
Trong tổng doanh thu chung đạt khoảng trên 10.096 tỷ tổng, thì Satra ước thực hiện
6.748,81 tỷ đồng, đạt 102,25% kế hoạch, tăng 4,10% so với cùng kỳ và 3.348 tỷ đồng là
doanh thu từ các doanh nghiệp liên kết; tổng lợi nhuận sau thuế ước đạt 391 tỷ đồng.
Bước sang năm 2006, Satra được xây dựng theo mô hình công ty mẹ - con nên đã có
rất nhiều biến động trong hoạt động, kinh doanh nhưng trong 6 tháng đầu năm các chỉ
tiêu về kinh doanh vẫn được duy trì và phát triển mạnh mẽ. Trong đó, kinh doanh nội địa
ước thực hiện 1.560,67 tỷ đồng, tăng 13,96% so với cùng kỳ, bán lẻ đạt 331,81 tỷ đồng,
27
tăng 19,46% so với cùng kỳ, thịt gia súc ước thực hiện 22.350 tấn, đạt 55,19% kế
hoạch, tăng 21,8% so với cùng kỳ, thuỷ hải sản các loại ước thực hiện 7.350 tấn, đạt
66,82% kế hoạch.
Chỉ tính riêng trong kinh doanh phục vụ Tết Bính Tuất đạt doanh thu bán hàng khoảng
498,6 tỷ đồng. Đặc biệt, hầu hết các sản phẩm tươi sống và thực phẩm chế biến của
Satra đã đáp ứng được yêu cầu người tiêu dùng của thị trường, không có hiện tượng
thiếu hàng, đứt hàng; giá bán ra vẫn giữ ổn định trong suốt đợt phục vụ Tết.
Satra cũng vừa tổ chức sơ kết hoạt động kinh doanh quý I năm 2007. Doanh thu bán
hàng và dịch vụ đạt 344 tỷ đồng, đạt 31% kế hoạch và gấp 2,6 lần so với cùng kỳ (riêng
tháng 4.2007, doanh thu bán hàng và dịch vụ ước thực hiện 160 tỷ đồng, tổng cộng 4
tháng đầu năm ước thực hiện 504 tỷ đồng, đạt 45% kế hoạch). Kinh doanh nội địa trong
quý I đạt 231 tỷ đồng, gấp 3,8 lần so với cùng kỳ (riêng tháng 4 đạt 102 tỷ đồng, ước
thực hiện 4 tháng đầu năm đạt 333 tỷ đồng). Doanh thu dịch vụ quý I là 41,8 tỷ đồng,
tăng 75% so với cùng kỳ
Keá hoïach phaùt trieån trong töông lai:
Để nâng cao sức cạnh tranh và mở rộng hệ thống kinh doanh, trong những năm gần
đây Satra đã có nhiều bước đầu tư mang tầm chiến lược, với mục tiêu phát triển trong
những năm tới theo hướng đa ngành, đa nghề, đa thành phần và đi vào chiều sâu. Chỉ
tính riêng năm 2005 đã có 37 dự án và báo cáo đầu tư được phê duyệt với tổng mức
đầu tư lên đến 31.199 triệu đồng.
Tổng công ty thương mại Sài Gòn – Satra cho biết, thời gian tới Satra sẽ cố gắng mở
rộng mạng lưới bán lẻ, triển khai hệ thống cửa hàng tiện lợi Satra-mart, phát triển kinh
doanh tại Trung tâm thương mại quốc tế (39 Lê Lợi) và siêu thị Sài Gòn (mở rộng giai
đoạn 2).
Ông Minh khẳng định: "Thành quả đạt được trong những năm gần đây đã khẳng định
thêm thương hiệu Satra và đồng thời nó là bước khởi đầu giúp cho chúng tôi vững vàng
hơn trong tiến trình Việt Nam chính thức gia nhập WTO. Trong thời gian tới chúng tôi
tiếp tục đầu tư nâng cấp và mở rộng hệ thống bán lẻ, siêu thị tại nhiều khu vực như TP
HCM, Đông Nam Bộ và ĐBSCL..."
Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) còn chuẩn bị thành lập công ty 100% vốn
Việt Nam tại Mỹ với tên gọi Satra USA.
Với số vốn đầu tư 5 triệu đô la Mỹ, Công ty Satra USA sẽ nhập khẩu các mặt hàng
nông sản, thủy sản, thực phẩm chế biến và hàng tiêu dùng từ Việt Nam sang Mỹ. Ngoài
ra, Satra USA còn xuất khẩu các mặt hàng thực phẩm, thực phẩm chế biến, mỹ phẩm,
máy móc thiết bị và hàng tiêu dùng từ Mỹ về Việt Nam để phục vụ thị trường trong
nước.
28
Lê Hoàng
4. Taäp ñoøan G7 – Trung Nguyeân
Toång quan veà G7:
Đứng trước thềm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), cộng với một thị
trường màu mỡ và tiềm năng (hơn 82 triệu dân, tốc độ tăng trưởng khoảng 8%/năm,
tổng tiêu dùng lên đến 21 tỷ USD năm 2005), Việt Nam đang là điểm đến lý tưởng của
các tập đoàn phân phối đa quốc gia.
Hệ thống phân phối tại Việt Nam hiện đang du nhập nhiều loại hình phân phối khác
nhau trong đó hình thành các siêu thị bán lẻ, siêu thị bán sỉ, các nhà phân phối... Các
tập đoàn phân phối nước ngoài đang dần chiếm lĩnh hệ thống phân phối trong nước, cụ
thể như siêu thị BigC và Metro. Các thương hiệu Việt Nam đang rất khó khăn trong việc
tìm cho mình một hệ thống phân phối hiệu quả trong bối cảnh kém xa về điều kiện tài
chính nhân lực và công nghệ kinh doanh...
Công ty TNHH Cà phê Trung Nguyên đã nỗ lực tìm kiếm nhiều con đường xuất khẩu
sản phẩm ra bên ngoài thông qua hợp tác nhượng quyền, xuất khẩu tiểu ngạch với các
Việt kiều. Tuy nhiên, Công ty cũng nhận ra rằng các nhà sản xuất trong nước cần phải
có một cơ chế hợp tác cùng nhau mang hàng hoá và thương hiệu ra nước ngoài theo
phương châm tự cung tự cấp.
Chính vì vậy, dự án G7 Mart của Trung Nguyên được xem như là phương án giải
quyết bài toán phân phối trong nước và là cơ chế tập hợp các nhà sản xuất Việt Nam để
phục vụ cho dự án nhà phân phối Việt Nam, nhằm giải quyết khó khăn của các nhà sản
xuất Việt Nam khi mang hàng hoá và thương hiệu ra nước ngoài.
Dựa trên nền tảng nhân lực, tài lực và giá trị thương hiệu, Trung Nguyên đã thành lập
Công ty Cổ phần G7 Mart để xây dựng hệ thống phân phối này. Ông Đặng Lê Nguyên
Vũ, Chủ tịch Hội đồng Quản trị của G7 Mart nói: “Sứ mạng của chúng tôi là xây dựng
mạng lưới phân phối số 1 Việt Nam; chủ động liên kết đưa hàng Việt đến với thị trường
thế giới, góp phần vào sự trỗi dậy nền kinh tế nước nhà”.
Tại buổi ra mắt hồi đầu tháng 8/2006, hệ thống G7 Mart dự kiến sẽ có thêm 9.500 cửa
hàng thành viên, 100 trung tâm phân phối trên cả nước và 6 trung tâm thương mại G7.
G7 Mart là dự án bán lẻ có quy mô lớn nhất Việt Nam hiện nay. Ông Duy Vũ, phó giám
đốc kinh doanh thường trực cho biết: "Với 500 cửa hàng ban đầu, công ty đã đầu tư
khoảng từ 50-200 triệu đồng/cửa hàng, cung cấp bảng hiệu tạo hệ thống nhận diện,
huấn luyện phương thức bán hàng, giải pháp chuẩn hoá trong trưng bày hàng; hệ thống
29
quản lý bán lẻ... Biện pháp kinh doanh của chúng tôi là tăng sức cạnh tranh cho hàng
hoá bằng cách giảm các khâu phân phối trung gian".
G7 Mart xác định ngành hàng kinh doanh chính là sản phẩm, gồm thực phẩm ngọt,
thực phẩm mặn, hoá mỹ phẩm, rượu bia nước giải khát, thuốc lá; phi thực phẩm đặc
biệt: thuốc không kê toa, báo chí, thẻ điện thoại trả trước... và dịch vụ chính: gồm quảng
cáo, tư vấn, dịch vụ thanh toán hoá đơn, máy ATM, điện thoại công cộng...
Đến nay, Trung Nguyên cho biết đã chọn được đủ số lượng các nhà phân phối, đại lý
sỉ lẻ trên toàn quốc đủ tiêu chuẩn và cho họ đăng ký tham gia trở thành thành viên của
hệ thống phân phối G7 Mart.
Theo ông Đặng Lê Nguyên Vũ, tổng giám đốc công ty, tiêu chí liên kết luôn xuyên suốt
trong quá trình hoạt động của G7 Mart: liên kết với các chủ tiệm chạp phô, chủ cửa
hàng tạp hoá, các nhà phân phối địa phương... và mang lại một hệ thống phân phối bán
lẻ hiện đại lớn mang thương hiệu G7 Mart.
Tiếp theo là chương trình liên kết cùng các nhà sản xuất trong và ngoài nước sản xuất
các mặt hàng thương hiệu G7.
Từ chỗ xây dựng mạng lưới phân phối số 1 Việt Nam, G7 Mart sẽ chủ động liên kết
đưa hàng Việt đến với thị trường thế giới qua các khu trung tâm thương mại Việt Nam
được xây dựng tại nước ngoài mang tên "Viettown": quảng bá thương hiệu, hàng hoá,
văn hoá... Việt.
Theo ông Đặng Lê Nguyên Vũ, nguy cơ sụp đổ của kênh truyền thống là tất yếu của
quá trình phát triển. Điều quan trọng là hậu quả của nó. Đó là các thương hiệu của
những quốc gia nghèo sẽ dần dần bị triệt tiêu do mất quyền tổ chức phân phối, khi đó
hệ thống phân phối có nguy cơ rơi vào những tập đoàn lớn.
Ông Vũ khẳng định: G7 Mart, đây là một hệ thống phân phối của Việt Nam nhằm giữ
vững hệ thống phân phối hàng hoá tiêu dùng tại Việt Nam, xây dựng công lý phân phối;
hỗ trợ mạnh mẽ chiến lược phát triển thương hiệu Việt; trở thành sự đối trọng với các
hệ thống phân phối của tập đoàn nước ngoài. Sự hợp tác các nhà sản xuất trong nước
tạo nên những nhà Việt Nam (Vietnam House) để cùng nhau vươn ra thị trường nước
ngoài.
Tổng kinh phí đầu tư của dự án G7 Mart dự kiến khoảng 395 triệu USD, ông Đặng Lê
Nguyên Vũ tin tưởng vào sự thành công: "Không có lý do gì để thất bại khi chúng tôi
chọn 10.000 chủ cửa hàng tạp hoá hàng đầu trong số trên 300.000 cửa hàng trên toàn
quốc để đầu tư, họ đã có khách hàng, có địa bàn hoạt động, nay lại được nâng cấp
thêm bằng kỹ thuật kinh doanh hiện đại!".
Ba giai đọan phát triển của G7 Mart:
30
Tổng giám đốc Công ty Cà phê Trung Nguyên - chủ đầu tư của G7 Mart - cho biết, giải
pháp cho hệ thống phân phối Việt Nam được chia làm 3 giai đoạn.
Giai đoạn 1 là phát triển nhanh hệ thống phân phối bằng cách tập hợp liên kết với các
cửa hiệu và đại lý. Công ty sẽ nâng cấp dự án thành một hệ thống hiện đại và chuyên
nghiệp cao thông qua mô hình từ cửa hàng tạp hoá thành cửa hàng tiện lợi; đại lý, nhà
phân phối trở thành trung tâm phân phối. Mua hàng hiệu quả với số lượng lớn từ đó liên
kết tập hợp các nhà sản xuất lại một cách bền vững.
Giai đoạn 2 sẽ xây dựng các trung tâm thương mại tổng hợp, các siêu thị và đại siêu
thị, thực hiện bằng các hình thức đầu tư 100%, liên doanh, hợp tác kinh doanh, nhượng
quyền cấp phép.
Giai đoạn 3 là xây dựng Viettown để đi ra thế giới, là liên minh mạnh mẽ của các nhà
sản xuất và phân phối Việt với hậu phương vững chắc là Chính phủ, người tiêu dùng
Việt Nam và Việt kiều.
Theo kế hoạch của Công ty G7 Mart, sẽ có 5.000 cửa hàng G7 Mart được chính thức
đưa vào hoạt động trong tổng số 200.000 cửa hàng tạp hoá hoạt động trên địa bàn cả
nước trong năm 2006-2007. Ngoài ra, Công ty sẽ có 7.000 cửa hàng G7 Mart thành
viên và 100 trung tâm phân phối được chính thức triển khai từ nay đến năm 2007.
(TBKT)
Thaønh töïu ñaït ñöôïc:
Chị Nguyễn Thị Châu Vân, chủ một cửa hiệu hồ hởi cho biết: "Dù mới chỉ khai trương
theo mô hình mới mấy ngày nhưng doanh số cao hơn rõ rệt bởi hàng hóa được trưng
bày bắt mắt, khách tha hồ chọn hàng như ở siêu thị nên nhiều khi định mua một món lại
mua đến 2-3 món". Đó chỉ là một trong gần 20 "cửa hàng tiện lợi" đầu tiên của G7 Mart
đã khai trương. Hết tháng 7, trên phạm vi cả nước sẽ đồng loạt có 500 cửa hàng tương
tự đi vào hoạt động. Dự kiến, đến năm 2008, chuỗi 10.000 cửa hàng tiện lợi, các trung
tâm thương mại, các tổng kho, các nhà phân phối của G7 Mart sẽ đi vào hoạt động
Sau gần 2 năm nghiên cứu, triển khai, hiện Công ty G7 Mart đã có trong tay con số
10.000 cửa hàng bán lẻ tiệm tạp hóa tham gia dự án G7 Mart và lột xác trở thành các
31
cửa hàng bán lẻ hiện đại. Đây là một mạng lưới phân phối khổng lồ không chỉ đối với
DN trong nước.
Ñònh höôùng phaùt trieån töông lai:
Sắp tới, thêm một hệ thống phân phối sẽ tham gia thị trường bán lẻ là chuỗi cửa hàng
G7 Mart do Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ G7 thành lập. Hệ thống G7 Mart hình
thành trên cơ sở tập hợp các cửa hàng tạp hóa, với mục tiêu là trang bị nâng cấp, thay
đổi phương thức quản lý, cung cách phục vụ để hướng các cửa hàng này chuyển thành
chuỗi cửa hàng tiện lợi theo mô hình phân phối hiện đại. Theo Công ty G7, các cửa
hàng tạp hóa hiện hữu khi gia nhập hệ thống G7 Mart sẽ được thiết kế, trang trí lại cửa
hàng, tổ chức lại cách trưng bày hàng hóa, chuẩn hóa dịch vụ thông qua việc huấn
luyện kỹ năng bán hàng, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, sử dụng phần
mềm có khả năng điều phối quản lý trong cả hệ thống.
Công ty G7 không chủ trương hình thành những cửa hàng được trang bị quá hiện đại.
Bởi theo G7, việc xây dựng mới cửa hàng, tự tổ chức nhân sự, trang bị vật chất tốn kém
(máy lạnh, nội thất đắt tiền...)... làm cho suất đầu tư tăng cao nhưng lại không phù hợp
với mức sống, tập quán mua sắm của người tiêu dùng khi đến các cửa hàng tạp hóa,
dẫn đến khó đạt hiệu quả kinh doanh. Cách làm của G7 là hình thành cửa hàng tiện lợi
trên nền cơ sở vật chất đã có (cửa hàng hiện hữu), nhân sự tại chỗ (chủ và gia đình chủ
cửa hàng), chỉ thay đổi thông qua nâng cấp, điều chỉnh lại một số bất cập về mặt hoạt
động, như vậy sẽ giảm bớt được chi phí đầu tư. Suất đầu tư mà G7 đưa ra, bao gồm
thiết kế lại cửa hàng, cung cấp quầy kệ, bảng hiệu... vào khoảng 100-150 triệu
đồng/cửa hàng.
Sứ mạng của G7 Mart là xây dựng hệ thống phân phối số 1 Việt Nam, góp phần đưa
được hàng Việt Nam ra toàn cầu. Đây là một hệ thống phân phối của Việt Nam nhằm
giữ vững hệ thống phân phối hàng hoá tiêu dùng tại Việt Nam, xây dựng công lý phân
phối; hỗ trợ mạnh mẽ chiến lược phát triển thương hiệu Việt; trở thành sự đối trọng với
các hệ thống phân phối của tập đoàn nước ngoài..." - ông Vũ bộc bạch. Vì vậy chiến
lược kinh doanh bước đầu của G7 Mart là: phát triển mạnh mạng lưới phân phối dựa
trên nền tảng các đại lý sẵn có trong khắp cả nước, xây dự hệ thống quản lý và hậu cần
mạnh mẽ; hợp sức với nhà sản xuất... Ngành hàng kinh doanh chủ yếu của G7 Mart là
thực phẩm ngọt, thực phẩm mặn, hoá mỹ phẩm, rượu bia nước giải khát, thuốc lá;
32
thuốc tây, báo chí, thẻ điện thoại trả trước; quảng cáo, tư vấn, dịch vụ thanh toán hoá
đơn, máy ATM, điện thoại công cộng... Đến nay, G7 Mart đã chọn được đủ số lượng
các nhà phân phối, đại lý sỉ lẻ trên toàn quốc đủ tiêu chuẩn và cho họ đăng ký tham gia
trở thành thành viên của hệ thống phân phối G7 Mart. Nhiều nhà đầu tư là tư nhân và
các pháp nhân như ngân hàng, công ty tài chính đã đăng ký trở thành đối tác cung ứng
vốn. Về phía G7 Mart, hệ thống nhân sự đã hình thành và hoàn chỉnh vào tháng 2/2006.
Trong quý I năm 2006, G7 Mart sẽ ký hợp đồng chính thức với các nhà cung cấp. Nhiều
nhà đầu tư, ngân hàng, công ty tài chính đã đăng ký trở thành đối tác cung cấp vốn. Về
phía G7 Mart, hệ thống nhân sự đã hình thành và hoàn chỉnh vào tháng 2/2006, hệ
thống IT sẽ cài đặt chạy không tải vào 15/2/2006. Công ty cho biết quy trình nghiệp vụ,
hệ thống đào tạo đã chuẩn bị xong và có thể vận hành ngay lập tức.
Những cửa hàng tạp hóa mà Công ty G7 nhắm mời vào hệ thống G7 Mart thật ra cũng
là những cửa hàng vốn đang kinh doanh thuận lợi. Đây là những cửa hàng có vị trí tốt,
diện tích mặt bằng phù hợp và doanh thu vài trăm triệu đồng/tháng trở lên. Theo kế
hoạch của G7, mục tiêu trước mắt là khai trương 500 cửa hàng G7 Mart và trong những
năm tới cố gắng tập hợp dần đến 10.000 cửa hàng. Trong số này, có những cửa hàng
do điều kiện hạn chế về vị trí, mặt bằng, doanh thu... sẽ hình thành ở dạng cửa hàng
thành viên, không đạt chuẩn như các cửa hàng gắn thương hiệu G7 Mart.
Cùng với cửa hàng bán lẻ, Công ty G7 cho biết cũng đầu tư các trung tâm phân phối,
hỗ trợ cung ứng hàng hóa cho chuỗi G7 Mart. Tương tự như cách làm với chuỗi bán lẻ,
chuỗi trung tâm phân phối với trước mắt là 100 trung tâm được hình thành trên nền các
đại lý bán sỉ đang hoạt động. Các đại lý này được mời gia nhập hệ thống, được trang bị
nâng cấp lại và chuẩn hóa theo tiêu chuẩn của G7. Ngoài việc tổ chức trung tâm phân
phối, G7 cho biết họ cũng đầu tư thêm một số kho hàng với quy mô diện tích từ năm
trăm đến vài ngàn mét vuông.
Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, Giám đốc Cà phê Trung Nguyên và cũng là Chủ tịch Hội
đồng thành viên Công ty G7, nhận định hiện tại hệ thống phân phối truyền thống đang
chiếm đến 90% thị trường bán lẻ. Hệ thống này tất yếu sẽ phải tự điều chỉnh phù hợp
với sự phát triển về mô hình phân phối, chẳng hạn một phần sẽ chuyển hóa thành các
chuỗi cửa hàng tiện lợi. Bài học của các nước cho thấy, các tập đoàn nước ngoài vào
đầu tư bán lẻ sẽ là người chi phối cả hệ thống phân phối truyền thống bằng cách nhanh
chóng bành trướng chuỗi cửa hàng tiện lợi bên cạnh việc mở các chuỗi siêu thị, đại siêu
thị. Vì vậy việc G7 đang làm là cố gắng cạnh tranh để giữ phân khúc này.
33
Trên đường đua còn rất nhiều công ty như Kinh Đô, Casumina, Vissan,
Vinamilk… cũng đã bắt đầu thực hiện việc đầu tư trực tiếp cho các cửa hàng, các
đại lý phân phối.
VII. Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán hoïat ñoäng cuûa ngaønh
1. Chính saùch luaät phaùp cuûa nhaø nöôùc
Ngày 23/10, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có công văn số 1701/TTg-QHQT trong
đó đồng ý mở cửa thị trường trong lĩnh vực phân phối và xem xét hoạt động của doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong ngành này
2. Thò tröôøng baùn leû trong nöôùc coù nhieàu tieàm naêng phình to
hôn:
Hiện nay, Việt Nam đang là thị trường bán lẻ tiềm năng và nhiều tập đoàn nước ngoài
đang có kế hoạch chi tiết để thâm nhập thi trường Việt Nam. Tỉ lệ tiêu dùng so với GDP
của Việt Nam thuộc loại cao so với các nước trong khu vực; trong giai đoạn 2001–2005,
tốc độ tiêu dùng tăng cao hơn nhiều lần so với tốc độ tăng dân số chứng tỏ tiêu dùng
bình quân đầu người và mức sống của dân cư đã được nâng cao đáng kể.
VIII. Kieán nghò, ñeà xuaát cho ngaønh baùn leû Vieät Nam:
Moät laø, caùc doanh nghieäp phaûi ñaåy maïnh lieân keát, hình thaønh caùc keânh,
chuoãi phaân phoái roäng khaép, coi ñoù laø moät ñieàu kieän tieân quyeát ñeå taäp trung voán,
ñaàu tö naâng cao naêng löïc kyõ thuaät, caûi tieán trình ñoä coâng ngheä. Maët khaùc, ñaây
cuõng laø bieän phaùp giuùp tieát kieäm chi phí, thôøi gian, taêng chu chuyeån voán,… goùp
phaàn naâng cao tyû suaát sinh lôïi. Quan troïng hôn, vieäc caùc nhaø phaân phoái lieân keát vôùi
nhau hình thaønh chuoãi hay lieân minh seõ giuùp ñöa ra nhöõng chieán löôïc chung, chính saùch
chung, taêng “söùc naëng” ñoái troïng vôùi caùc ñoái thuû nöôùc ngoaøi.
Hai laø, phaûi chuù troïng ñeán heä thoáng haï taàng hoã trôï nhö vaän chuyeån, kho döï
tröõ, baûo quaûn. Hieän nay, moät maët do quy moâ voán haïn cheá, maët khaùc do tö töôûng
“tieåu noâng” neân nhieàu doanh nghieäp chöa thaät söï chuù troïng ñeán heä thoáng “haäu caàn”
34
cho caùc sieâu thò, trung taâm thöông maïi. Tình traïng thieáu huït, ñôn ñieäu veà haøng hoùa,
haøng hoùa ñöôïc baûo quaûn chöa toát, … khoâng phaûi laø hieám. Haõy xem Metro ñaàu tö
haøng chuïc trieäu euro ñeå trang bò heä thoáng cung öùng, döï tröõ haøng hoùa, … ñeå thaáy
taàm quan troïng cuûa heä thoáng haï taàng hoã trôï ñeán möùc naøo.
Ba laø, phaûi nhanh choùng ñoåi môùi caùch thöùc quaûn lyù vaän haønh theo höôùng
hieän ñaïi, chuyeân nghieäp, ñaåy maïnh vieäc nghieân cöùu, name baét thò hieáu khaùch haøng,
naâng cao chaát löôïng dòch vuï. Taâm lyù ngöôøi AÙ Ñoâng noùi chung vaø Vieät Nam noùi
rieâng laø thìch tieän lôïi hay noùi chung laø … löôøi. Ví vaäy, vôùi nhöõng nhu yeáu phaåm vaø
haøng hoùa tieâu duøng thoâng thöôøng, heä thoáng phaân phoái caøng roäng, caøng nhieàu
chaân reát caøng toát. Ngay caû vieäc boá trí caùc quaày haøng taïi sieâu thò cuõng phaûi heát
söùc chuù yù ñeán töøng tieåu tieát, maët haøng / quaày naøo ñeå khaùch haøng töï phuïc vu
(self-service)ï, maët haøng / quaày naøo caàn nhaân vieân hoã trôï khi caàn (asorted-service) vaø
loaïi haøng / quaày naøo thì caàn phuïc vuï ñaày ñuû (full-service), … Taâm lyù chung cuûa
nhieàu khaùch haøng laø thích caùi môùi, do ñoù thænh thoaûng thay ñoåi caùch boá trí cöûa
haøng, ñöa theâm haøng môùi, tung ra caùc chieâu khuyeán maïi, … laø nhöõng vieäc maø doanh
nghieäp cuõng caàn phaûi tính ñeán.
Boán laø, phaûi nhanh choùng tieáp caùc thò tröôøng coøn boû ngoû nhö caùc khu phuï
can thaønh phoá, caùc thò traán, thò töù, … Thò tröôøng tieâu duøng noâng thoân voán dó “deå
tình” hôn, chuûng loaïi haøng hoùa cuõng khoâng can quaù nhieàu, maët haøng cuõng khoâng
caàn quaù cao caáp, phöông töùc vaän haønh - phuïc vuï cuõng khoâng ñoøi hoûi quaù chuyeân
nghieäp, … Nhöõng ñaëc ñieåm naøy xem ra raát phuø hôïp vôùi caùc doanh nghieäp haïn cheá
veà quy moâ voán.
Naêm laø, do phaân phoái laø moät lónh vöïc khaù nhaäy caûm ñoái vôùi neàn kinh teá,
neân Nhaø nöôùc caàn nhaân thöùc raát roõ ñieàu naøy vaø coá gaéng ñam phaùn toái ña ñeå coù
ñöôïc moät loä trính “môû cöûa” thaän troïng, traùnh ñaåy caùc doanh nghieäp troïng nöôùc vaøo
tính traïng “ñoät töû”. Trong khuoân khoå vaø thôøi haïn cho pheùp, cuõng caàn taïo ñieàu kieän
hoã trôï cho caùc doanh nghieäp trong nöôùc veâ thuû tuïc phaùp lyù, ñaát ñai (maët baèng kinh
doanh), voán, coâng ngheä, … Gaàn ñaây, caùc doanh nghieäp trong nöôùc ñaõ nhieàu laàn leân
tieáng tröôùc toác ñoä “caáp pheùp” choùng maët, voâ ñieàu kieän cho caùc taäp ñoaøn phaân
phoái nöôùc ngoaøi vaøo Vieät Nam. Trong khu vöïc, ôû caùc nöôùc laùng gieàng nhö Thaùi
Lan, Philippines, … loä trính môû cöûa phaân phoái coù veû chaäm vaø thaän troïng hôn. Phaûi
chaêng, ñoù cuõng laø nhöõng vaán ñeà maø caùc nhaø quaûn lyù coâng caàn xem xeùt.
Thaùch thöùc ñaët ra cho caùc doanh nghieäp Vieät Nam hoïat ñoäng treân thò tröôøng baùn
leû cuûa Vieät Nam laø raát lôùn, ñoøi hoûi söï quyeát taâm vaø noå löïc böùt phaù nhanh
choùng. Söï ra maét cuûa chuoãi G7 Mart cuûa Trung Nguyeân vöøa qua coù theå xem laø moät
minh chöùng huøng hoàn veà söï nhanh nhaïy, noã löïc hoäi nhaäp cuûa ngöôøi Vieät. Mong sao
ñoù laø moät khôûi ñaàu toát ñeïp cho haøng loïat caùc keânh phaân phoái hieän ñaïi mang
thöông hieäu Vieät.
35
Những vi phạm trong nguyên lý căn bản của phân phối
Do ngành phân phối của Việt chưa mạnh và chưa chuyên nghiệp, nên hiện nay có
những nguyên lý căn bản của phân phối đang bị vi phạm mà cả nhà sản xuất và người
tiêu dùng đang tạm thời phải chấp nhận.
Thứ nhất, đó là hiện tượng chồng lấn giữa phân phối và bán lẻ. Một ví dụ là bắt
đầu từ tháng 4/2007 công ty FPT tuyên bố bắt đầu tham gia thị trường bán lẻ điện thoại
di động. Nhưng FPT cũng đang là nhà phân phối điện thoại di động Nokia, Motorola,
Samsung… Một doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường (theo luật Cạnh tranh của
Việt Nam thì một doanh nghiệp chiếm trên 30% thị trường được coi là có vị trí thống
lĩnh) lại đồng thời thực hiện cả phân phối và bán lẻ là điều không dễ chịu đối với các
doanh nghiệp bán lẻ khác. Các cơ quan kiểm soát cạnh tranh nhiều nước đã có những
qui định rất cụ thể một doanh nghiệp chỉ được phép làm như vậy ở qui mô nào và với tỉ
lệ bao nhiêu.
Thứ hai, do thiếu các nhà phân phối đủ năng lực nên hiện nay một doanh nghiệp
có thể phân phối nhiều sản phẩm cạnh tranh với nhau. Trường hợp FPT phân phối điện
thoại di động cho cả Nokia, Motorola, và Samsung như trên là một trong các ví dụ. Tất
nhiên các nhà sản xuất không cảm thấy dễ chịu với điều này và họ không ngừng tìm
kiếm cơ hội để có nhà phân phối riêng cho sản phẩm của họ.
Thứ ba, cũng như trong bán lẻ, ngành phân phối phải có cạnh tranh. Cạnh tranh
sẽ bảo đảm việc phân phối có hiệu quả với chi phí thấp nhất, từ đó cả nhà sản xuất và
người tiêu dùng cùng được lợi. Cũng ví dụ về FPT cho thấy ở Việt Nam chưa có nhiều
doanh nghiệp đủ mạnh, về vốn cũng như về uy tín, để có thể tạo ra môi trường cạnh
tranh trong ngành phân phối.
Theo phân tích của bà Phạm Chi Lan, thành viên Ban nghiên cứu của Thủ tướng thì:
sự xuất hiện của hệ thống siêu thị lớn không đồng nghĩa hoặc đi đôi với sự xóa bỏ hệ
thống phân phối truyền thống. Một số nước vẫn duy trì, nâng cấp được hệ thống bán lẻ
truyền thống để cùng tồn tại và phát triển với hệ thống siêu thị theo kiểu của phương
Tây như ở các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông…
Bên cạnh đó, với cơ cấu dân cư, mức sống ở Việt Nam chưa thể một lúc thích ứng
nay với các mô hình mua sắm hiện đại; thực tế cũng đã có những nhà đầu tư nước
ngoài thất bại ở Việt Nam vì mô hình chưa phù hợp với sự phát triển dân cư. Các
chuyên gia cho rằng trong vòng 5-10 năm tới là một quá trình chuyển đổi trong thói quen
mua sắm. Xu hướng mua sắm truyền thống sẽ dần dần chuyển sang xu hướng mua
sắm hiện đại.
36
Những điều cần nhớ khi đầu tư vào ngành dịch vụ người tiêu dùng.
Đa số các ý tưởng dịch vụ người tiêu dùng thất bại trong dài hạn, cho nên bất kì sự
đầu tư nào vào một công ty đang ở trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ trong chu kì kinh
doanh đều cần phải được giám sát cẩn thận hơn đầu tư vào những cổ phiếu thường
khác.
Hãy cẩn thận với những cổ phiếu mà đã được định giá dựa trên những kì vọng về
mức tăng trưởng cao ngất.
Lĩnh vực này có chi phí chuyển đổi nhà cung cấp rất thấp. Những công ty thiết lập
được sự trung thành và sự phụ thuộc của khách hàng vào những cửa hàng của mình
thì rất hấp dẫn.
Nhớ so sánh vòng quay hàng tồn kho và vòng quay khoản phải trả để xác định nhưng
công ty bán lẻ xuất sắc. Những công ty mà biết được những gì khách hàng muốn và
làm cách nào để khai thác sức mạnh thương thuyết với nhà cung cấp sẽ có khả năng
lớn nhất để thực hiện những phi vụ đáng tin cậy trong lĩnh vực này.
Hãy chú ý đến các khoản nợ nằm ngoài bảng cân đối kế toán. Nhiều công ty bán lẻ có
rất ít hoặc hầu như không có nợ trên sổ sách nhưng sức mạnh tài chính rất tốt có thể
không tốt đến như vậy.
Hãy tìm kiếm những cơ hội mua cổ phiếu của những công ty vững mạnh vào lúc các
công ty này đưa ra những con số về doanh thu tháng hay quý kém. Nhiều nhà đầu tư
phản ứng quá mức với các kết quả về doanh thu tháng của những cửa hàng trong cùng
một công ty , và nguyên nhân của sự sụt giảm đó có thể chỉ là do thời tiết xấu hoặc do
sự so sánh một cánh thái quá những khó khăn với cùng kì năm trước. Hãy tập trung vào
nhưng nền tảng cơ bản chứ không phải dựa vào những cảm xúc đối với cổ phiếu đó.
Các công ty cũng có khuynh hướng dịch chuyển giống nhau khi mà những tin tức về
nền kinh tế được công bố. Tìm kiếm cơ hội để mua cổ phiếu của một công ty bán lẻ
xuất sắc khi mà cả ngành công nghiệp xuống dốc- luôn giữ danh sách các cổ phiếu
đang theo dõi đó bên mình.
IX. Nhöõng yù kieán döï baùo xu höôùng phaùt trieån cuûa ngaønh dòch
vuï phaân phoái ôû nöôùc ta:
Theo loä trình thöïc hieän caùc cam keát quoác teá (WTO, Hieäp ñònh baûo hoä vaø
xuùc tieán ñaàu tö Vieät – Nhaät, ASEAN coäng, …), caùc raøo caûn veà vieäc ra – vaøo heä
thoáng phaân phoái seõ daàn ñöôïc loïai boû, seõ coù nhöõng caûi caùch cuûa Chính Phuû nhaèm
taïo ra moät moâi tröôøng ñaàu tö vaø kinh doanh thoâng thoùang.
37
Nhieàu taäp ñoøan phaân phoái ñaõ vaø ñang thaâm nhaäp vaøo thò tröôøng Vieät Nam
nhö: Big C, Metro Cash & Carry, Cora; nhieàu khaû naêng seõ coù theâm caùc ñaïi gia haøng
ñaàu theá giôùi (Wal-mart cuûa Myõ, Carrefour cuûa Phaùp, caùc taäp ñoøan cuûa Nhaät, Trung
Quoác …) taïo cho böùc tranh heä thoáng phaân phoái ôû Vieät Nam theâm saéc neùt vaø sinh
ñoäng hôn, caïnh tranh seõ gia taêng vaø ñoøi caùc doanh nghieäp trong nöôùc phaûi chuû ñoäng,
linh hoïat hôn neáu muoán toàn taïi laâu daøi.
Xu höôùng tích tuï vaø taäp trung cuûa caùc nhaø phaân phoái trong nöôùc seõ taïo neân
caùc chuoãi lieân keát vôùi nhaø saûn xuaát, caùc ngaân haøng ñeå taïo neân söùc canh tranh.
Moät soá nhaø phaân phoái coù naêng löïc hôn seõ môû roäng ñaàu tö ra nöôùc ngoøai thoâng
qua lieân doanh, lieân keát vôùi caùc taäp ñoøan phaân phoái nöôùc ngoøai hoaëc thoâng qua
caùc trung taâm giôùi thieäu saûn phaåm, trung taâm thöông maïi cuûa Vieät Nam ôû nöôùc
ngoøai.
Phöông thöùc phaân phoái truyeàn thoáng, mua ñöùt baùn ñoïan vaãn toàn taïi song song
vôùi caùc hình thöùc phaân phoái hieän ñaïi nhöng seõ daàn thu heïp vaø suy yeáu, caùc nhaø
phaân phoái trong nöôùc seõ tröôûng thaønh vaø coù nhieàu kinh nghòeâm toå chöùc quaûn lyù
hieän ñaïi töø vieäc hoïc hoûi caùc “baïn ñoàng nghieäp” töø beân ngoøai.
Tröôùc maét caùc taäp ñoøan phaân phoái nöôùc ngoøai seõ taäp trung môû cöûa caùc
sieâu thò baùn buoân vaø baùn leû, nhöng daàn daàn hoï seõ môû roäng sang caùc hình thöùc
baùn leû khoâng coù cöûa haøng, chuyeân kinh doanh baùn haøng qua Catalogue, ñieän thoïai,
internet, maùy baùn haøng vaø giao haøng taän nhaø … Caùc hính thöùc naøy seõ ñöôïc du
nhaäp, töøng böôùc hình thaønh vaø phaùt trieån ôû nöôùc ta.
Caùc coâng ty saûn xuaát trong nöôùc, ñaët bieät laø caùc coâng ty saûn xuaát vaø xuaát
khaåu noâng thuûy saûn seõ phaân phoái qua thò tröôøng nöôùc ngoøai döôùi caùc hình thöùc
môùi nhö hôïp ñoàng kyø haïn, hôïp ñoàng töông lai, hôïp ñoàng quyeàn choïn, … .
Theo dự báo, từ nay đến năm 2010, sẽ có ít nhất 10 tập đoàn bán lẻ trong nước có thể
cạnh tranh ngang ngửa với các siêu thị 100% vốn nước ngoài tại VN, xuất hiện dưới
nhiều hình thức khác nhau: hợp tác xã, công ty TNHH, cổ phần, liên doanh - liên kết,
nhượng quyền thương mại…
Dẫn đầu trong số các DN đang “chạy nước rút” là Liên hiệp HTX Thương mại Sài Gòn
(Saigon Co.op).
38
