Chuong 3-x by traibavi231

VIEWS: 14 PAGES: 5

									Bµi gi¶ng An toµn §iÖn                             
Ch-¬ng 3
                                                    Ch-¬ng 3
                                 CÊp cøu ng-êi bÞ ®iÖn giËt
                         §1. Kh¸i qu¸t chung

    Trong khi lµm viÖc hoÆc khi kh«ng lµm nhiÖm vô, nÕu
thÊy ng-êi bÞ tai n¹n ®iÖn, bÊt kú ng-êi nµo còng ph¶i cã
tr¸ch nhiÖm t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó cøu ng-êi bÞ n¹n.
    §Ó cøu ng-êi cã kÕt qu¶ lµ ph¶i hµnh ®éng nhanh chãng
kÞp thêi vµ cã ph-¬ng ph¸p. Kinh nghiÖm thùc tÕ cho ta
thÊy r»ng hÇu hÕt c¸c tr-êng hîp bÞ ®iÖn giËt nÕu kÞp thêi
cøu ch÷a th× kh¶ n¨ng cøu sèng rÊt cao.
    C«ng nh©n, nh©n viªn ®iÖn ph¶i ®-îc th-êng xuyªn häc
tËp vÒ sù nguy hiÓm cña dßng ®iÖn, nh÷ng biÖn ph¸p cøu
ch÷a, ®ång thêi häc c¸ch thùc hµnh cøu ng-êi bÞ tai n¹n
®iÖn, ph-¬ng ph¸p h« hÊp nh©n t¹o.
    Tr¸ch nhiÖm tæ chøc häc tËp cho c«ng nh©n, nh©n viªn
thuéc ph©n x-ëng ®iÖn hay c¬ ®iÖn, thuéc tr¹m ®iÖn hay chi
nh¸nh ®iÖn; buæi häc cÇn ph¶i cã nh©n viªn y tÕ tham gia.
    ë nh÷ng n¬i cã trùc nhËt th-êng xuyªn ph¶i cã:
    + Tñ ®ùng c¸c dông cô, ph-¬ng tiÖn cøu ch÷a.
    + C¸c tranh vÏ tr×nh bµy c¸c ph-¬ng ph¸p lµm h« hÊp
nh©n t¹o treo ë chç nhiÒu ng-êi qua l¹i, dÔ thÊy.
    §2. Ph-¬ng ph¸p cøu ch÷a ng-êi bÞ n¹n ra khái m¹ch ®iÖn

    Khi ng-êi bÞ ®iÖn giËt, dßng ®iÖn sÏ ®i qua ng-êi xuèng
®Êt hoÆc ®i tõ pha nµy qua ng-êi råi sang pha kia. ViÖc
®Çu tiªn ph¶i nhanh chãng ®-a ng-êi ®ã tho¸t khái m¹ch
®iÖn. Ng-êi cøu ch÷a còng cÇn ph¶i nhí nÕu ch¹m vµo ng-êi
bÞ ®iÖn giËt còng sÏ nguy hiÓm c¶ ®Õn tÝnh m¹ng cña m×nh.
Do ®ã, ng-êi cøu ch÷a ph¶i chó ý nh÷ng ®iÓm sau:
    1. Tr-êng hîp c¾t ®-îc m¹ch ®iÖn:
    Tèt nhÊt lµ c¾t ®iÖn b»ng nh÷ng thiÕt bÞ ®ãng c¾t ë
gÇn nhÊt nh- c«ng t¾c, cÇu dao, m¸y c¾t, nh-ng khi c¾t
®iÖn ph¶i chó ý:
    - NÕu m¹ch ®iÖn ®i vµo ®Ìn th× ph¶i chuÈn bÞ ngay ¸nh
s¸ng kh¸c ®Ó thay thÕ.
    - NÕu ng-êi bÞ n¹n ë trªn cao th× ph¶i cã ph-¬ng ph¸p
®Ó høng ®ì khi ng-êi ®ã r¬i xuèng. C¾t m¹ch ®iÖn trong
tr-êng hîp nµy còng cã thÓ dïng bóa, r×u c¸n gç v.v... ®Ó
chÆt d©y ®iÖn.
    2. Tr-êng hîp kh«ng c¾t ®-îc m¹ch ®iÖn:
                                                          74
Trang:
Bµi gi¶ng An toµn §iÖn                              
Ch-¬ng 3
    Ph¶i ph©n biÖt ng-êi bÞ n¹n do ®iÖn h¹ ¸p hay ®iÖn cao
¸p mµ sö dông c¸c biÖn ph¸p sau:
    - NÕu m¹ch ®iÖn h¹ thÕ: ng-êi cøu ch÷a ph¶i cã biÖn
ph¸p an toµn c¸ nh©n thËt tèt nh- ®øng trªn bµn, ghÕ gç
kh«, ®i dÐp cao su hoÆc ®i ñng, mang g¨ng tay c¸ch ®iÖn
v.v... Dïng tay mang g¨ng tay cao su ®Ó cøu ng-êi bÞ n¹n
ra khái d©y ®iÖn, hoÆc dïng gËy tre, gç g¹t d©y ®iÖn ra
khái ng-êi bÞ n¹n, hoÆc tóm lÊy quÇn ¸o cña ng-êi bÞ n¹n
kÐo ra. TuyÖt ®èi kh«ng ®-îc n¾m tay hoÆc ch¹m vµo ng-êi
bÞ n¹n v× nh- vËy dßng ®iÖn sÏ truyÒn sang ng-êi cøu.
    - NÕu ë m¹ch ®iÖn cao thÕ: tèt nhÊt lµ ng-êi cøu cã
ñng vµ g¨ng tay cao su hoÆc sµo c¸ch ®iÖn ®Ó g¹t ®Èy ng-êi
bÞ n¹n ra khái m¹ch ®iÖn. NÕu kh«ng cã dông cô an toµn th×
ph¶i lµm ng¾n m¹ch ®-êng d©y b»ng c¸ch lÊy d©y ®ång hoÆc
d©y nh«m, d©y thÐp nèi ®Êt mét ®Çu råi nÐm lªn ®-êng d©y
t¹o ng¾n m¹ch c¸c pha. NÕu ng-êi bÞ n¹n chØ tiÕp xóc víi
mét pha th× chØ cÇn nèi ®Êt råi nÐm d©y lªn pha ®ã. CÇn
l-u ý kh«ng nÐm d©y ch¹m vµo ng-êi bÞ n¹n.
 §3. C¸c ph-¬ng ph¸p cøu ch÷a ngay sau khi ng-êi bÞ n¹n tho¸t
                        khái m¹ch ®iÖn

    Ngay sau khi ng-êi bÞ n¹n tho¸t khái m¹ch ®iÖn, ph¶i
c¨n cø vµo tr¹ng th¸i cña ng-êi bÞ n¹n ®Ó xö lý cho thÝch
hîp. Ta ph©n ra c¸c tr-êng hîp sau:
    1. Ng-êi bÞ n¹n ch-a mÊt tri gi¸c:
    Khi ng-êi bÞ n¹n ch-a bÞ mÊt tri gi¸c, chØ bÞ mª ®i
trong chèc l¸t, cßn thë yÕu v.v... ph¶i ®Æt ng-êi bÞ n¹n ë
chç tho¸ng khÝ, yªn tÜnh vµ cÊp tèc ®i mêi y, b¸c sü ngay,
nÕu kh«ng mêi y, b¸c sü th× ph¶i chuyÓn ngay ng-êi bÞ n¹n
®Õn c¬ quan y tÕ gÇn nhÊt.
    2. Ng-êi bÞ n¹n mÊt tri gi¸c:
    Khi ng-êi bÞ n¹n ®· mÊt tri gi¸c nh-ng vÉn cßn thë nhÑ
tim ®Ëp yÕu th× ph¶i ®Æt ng-êi bÞ n¹n ë chç tho¸ng khÝ, yªn
tÜnh (nÕu trêi l¹nh ph¶i ®Æt trong phßng tho¸ng) níi réng
quÇn ¸o, th¾t l-ng, xem cã g× trong miÖng th× lÊy ra, cho
ngöi amoniac, n-íc ®¸i, xoa bãp toµn th©n cho nãng lªn, ®ång
thêi ®i mêi y b¸c sü ngay.
    3. Ng-êi bÞ n¹n ®· t¾t thë:
    NÕu ng-êi bÞ n¹n t¾t thë, tim ngõng ®Ëp, toµn th©n
sinh co giËt nh- chÕt, th× ph¶i ®-a ng-êi bÞ n¹n ra chç
tho¸ng khÝ, b»ng ph¼ng, níi réng quÇn ¸o vµ th¾t l-ng, moi
                                                           75
Trang:
Bµi gi¶ng An toµn §iÖn                               
Ch-¬ng 3
miÖng xem cã v-íng g× kh«ng råi nhanh chãng lµm h« hÊp
nh©n t¹o hay hµ h¬i thæi ng¹t kÕt hîp víi Ên tim (xoa bãp
tim) ngoµi lßng ngùc cho ®Õn khi cã y, b¸c sü ®Õn vµ cã ý
kiÕn quyÕt ®Þnh míi th«i.
    NÕu miÖng cña n¹n nh©n mÝm chÆt th× ph¶i më miÖng n¹n
nh©n b»ng c¸ch dïng c¸c ngãn tay cña hai bµn tay; nÕu b»ng
c¸ch ®ã mµ kh«ng më ®-îc miÖng n¹n nh©n th× ph¶i dïng
miÕng nhùa s¹ch (hay vËt cøng) cËy miÖng ra, chó ý tr¸nh
lµm gÉy r¨ng.
 §4. Ph-¬ng ph¸p h« hÊp nh©n t¹o, hµ h¬i thæi ng¹t hoÆc hµ h¬i
         thæi ng¹t kÕt hîp víi Ên tim ngoµi l«ng ngùc
                   (xoa bãp ngoµi lång ngùc)
    1. H« hÊp nh©n t¹o: Lµm h« hÊp nh©n t¹o cã hai ph-¬ng
ph¸p:
    * Ph-¬ng ph¸p ®Æt ng-êi bÞ n¹n n»m sÊp: ®Æt ng-êi bÞ
n¹n n»m sÊp, mét tay ®Æt d-íi ®Çu, mét tay duçi th¼ng, mÆt
nghiªng vÒ phÝa tay duçi th¼ng moi nhít d·i trong miÖng vµ
kÐo l-ìi ra nÕu l-ìi thôt vµo.
    Ng-êi lµm h« hÊp ngåi trªn l-ng ng-êi bÞ n¹n, hai ®Çu
gèi qïy xuèng kÑp vµo hai bªn h«ng, hai bµn tay ®Ó vµo hai
bªn c¹nh s-ên, hai ngãn tay c¸i s¸t sèng l-ng. Ên tay
xuèng vµ ®-a c¶ khèi l-îng ng-êi lµm h« hÊp vÒ phÝa tr-íc
®Õm ''1-2-3'' råi l¹i tõ tõ ®-a tay vÒ, tay vÉn ®Ó ë l-ng
®Õm “4-5-6”, cø lµm nh­ vËy 12 lÇn trong mét phót ®Òu ®Òu
theo nhÞp thë cña m×nh, cho ®Õn lóc ng-êi bÞ n¹n thë ®-îc,
hoÆc cã ý kiÕn quyÕt ®Þnh cña y, b¸c sü míi th«i.
    Ph-¬ng ph¸p nµy chØ cÇn mét ng-êi thùc hiÖn.
    * Ph-¬ng ph¸p ®Æt ng-êi bÞ n¹n n»m ngöa: ®Æt ng-êi bÞ
n¹n n»m ngöa, d-íi l-ng ®Æt mét c¸i gèi hoÆc quÇn ¸o vo
trßn l¹i, ®Çu h¬i ngöa, lÊy kh¨n s¹ch kÐo l-ìi ra vµ mét
ng-êi ngåi gi÷ l-ìi.
    Ng-êi cøu ngåi phÝa trªn ®Çu, hai ®Çu gåi qïy tr-íc
c¸ch ®Çu ®é 20  30 cm, hai tay cÇm lÊy hai c¸nh tay gÇn
khuûu, tõ tõ ®-a lªn phÝa ®Çu, sau 2  3 gi©y l¹i nhÑ
nhµng ®-a tay ng-êi bÞ n¹n xuèng d-íi, gËp l¹i vµ lÊy søc
cña ng-êi cøu ®Ó Ðp khuûu tay cña ng-êi bÞ n¹n vµo lång
ngùc cña hä, sau ®ã hai ba gi©y l¹i ®-a trë lªn ®Çu. CÇn
thùc hiÖn tõ 16 ®Õn 18 lÇn trong mét phót. Thùc hiÖn ®Òu
vµ ®Õm ''1-2-3'' lóc hÝt vµo vµ ''4-5-6'' lóc thë ra, cho

                                                            76
Trang:
Bµi gi¶ng An toµn §iÖn                              
Ch-¬ng 3
®Õn khi ng-êi bÞ n¹n tõ tõ thë ®-îc, hoÆc cã ý kiÕn quyÕt
®Þnh cña y, b¸c sü míi th«i.
    Ph-¬ng ph¸p nµy cÇn hai ng-êi thùc hiÖn, mét ng-êi gi÷
l-ìi vµ mét ng-êi lµm h« hÊp. Tr-êng hîp cã thªm hai ng-êi
gióp viÖc ta sÏ thùc hiÖn: mét ng-êi kÐo l-ìi, cßn hai
ng-êi gióp viÖc sÏ n¾m ë gÇn hai khuûu tay ng-êi bÞ n¹n vµ
thùc hiÖn nh- ë trªn.
    Cøu ch÷a theo ph-¬ng ph¸p nµy khèi l-îng kh«ng khÝ vµo
phæi nhiÒu h¬n hai ph-¬ng ph¸p kÓ trªn tõ 6 ®Õn 15 lÇn vµ
®©y lµ ph-¬ng ph¸p cã hiÖu qu¶ cao h¬n so víi h« hÊp nh©n
t¹o.
    2. Hµ h¬i thæi ng¹t:
    Tr-íc mét n¹n nh©n ngõng thë hay thoi thãp, viÖc ®Çu tiªn
lµ ph¶i thæi ng¹t ngay.
    NÕu ta ®Æt n¹n nh©n n»m ngöa: ng-êi cÊp cøu quú bªn
c¹nh, s¸t ngang vai, m¾t nh×n n¹n nh©n. Dïng tay ®Ó ngöa
h¼n ®Çu n¹n nh©n ra phÝa tr-íc ®Ó cho cuèng l-ìi kh«ng bÝt
kÝn ®-êng h« hÊp, còng cã khi tho¹t ®Çu dïng ®éng t¸c nµy
th× n¹n nh©n ®· b¾t ®Çu thë ®-îc.
    NÕu n¹n nh©n ch-a thë ®-îc, ng-êi cÊp cøu vÉn ®Ó ®Çu
n¹n nh©n ë t- thÕ trªn, mét tay më miÖng, mét tay luån mét
ngãn tay cã cuèn v¶i s¹ch kiÓm tra trong häng n¹n nh©n,
lau hÕt ®êm d·i, lÊy hµm r¨ng gi¶ (nÕu cã) v.v...®ang lµm
v-íng cæ häng.
    Ng-êi cÊp cøu hÝt thËt m¹nh, mét tay vÉn më miÖng, tay
kia vÝt ®Çu n¹n nh©n xuèng råi ¸p kÝn miÖng m×nh vµo miÖng
n¹n nh©n vµ thæi m¹nh (®èi víi trÎ em thæi nhÑ h¬n mét
chót).
    Ngùc n¹n nh©n phång lªn, ng-êi cÊp cøu ngÈng ®Çu lªn
hÝt h¬i thø hai, khi ®ã n¹n nh©n sÏ tù thë ra ®-îc do søc
®µn håi cña lång ngùc.
    TiÕp tôc nh- vËy víi nhÞp ®é 14lÇn/ phót, liªn tôc cho
®Õn khi n¹n nh©n håi tØnh: h¬i thë trë l¹i, m«i m¾t hång
hµo, hoÆc cho ®Õn khi n¹n nh©n cã dÊu hiÖu ®· chÕt h¼n
biÓu hiÖn b»ng ®ång tö trong m¾t gi·n to (th-êng lµ tõ 1-2
giê sau) vµ cã ý kiÕn cña y, b¸c sü míi th«i.
    3. Hµ h¬i thæi ng¹t kÕt hîp víi Ên tim ngoµi lång ngùc
(xoa bãp ngoµi lång ngùc):



                                                           77
Trang:
Bµi gi¶ng An toµn §iÖn                           
Ch-¬ng 3
     NÕu gÆp n¹n nh©n mª man kh«ng nhóc nhÝch, tÝm t¸i,
ngõng thë, kh«ng nghe tim ®Ëp, ta ph¶i lËp tøc Ên tim
ngoµi lång ngùc kÕt hîp víi hµ h¬i thæi ng¹t:
    - Mét ng-êi tiÕn hµnh hµ h¬i thæi ng¹t nh- trªn.
    - Ng-êi thø hai lµm viÖc Ên tim.
    Hai bµn tay Ên tim chång lªn nhau, ®Ì 1/3 d-íi x-¬ng
øc n¹n nh©n. Ên m¹nh b»ng c¶ søc c¬ thÓ, t× xuèng vïng øc
(kh«ng t× sang phÝ x-¬ng s-ên, ®Ò phßng n¹n nh©n cã thÓ bÞ
gÉy x-¬ng).
    NhÞp ®é phèi hîp gi÷a hai ng-êi nh- sau: cø Ên tim 4 
5 lÇn th× l¹i thæi ng¹t mét lÇn, tøc lµ Ên 50  60 lÇn
trong mét phót.
    Thæi ng¹t kÕt hîp víi Ên tim lµ ph-¬ng ph¸p hiÖu qu¶
nhÊt, nh-ng cÇn l-u ý khi n¹n nh©n bÞ tæn th-¬ng cét sèng
ta kh«ng nªn lµm ®éng t¸c Ên tim.
    Tãm l¹i: cøu ng-êi bÞ tai n¹n ®iÖn lµ mét c«ng viÖc
khÈn cÊp, lµm cµng nhanh cµng tèt. Tuú theo hoµn c¶nh mµ
¸p dông ph-¬ng ph¸p cøu ch÷a cho thÝch hîp. Ph¶i hÕt søc
b×nh tÜnh vµ kiªn tr× ®Ó xö lý. ChØ ®-îc phÐp coi nh-
ng-êi bÞ n¹n ®· chÕt khi ®· cã b»ng chøng râ rµng nh- vì
sä, ch¸y toµn th©n, hay cã quyÕt ®Þnh cña y, b¸c sü, nÕu
kh«ng th× ph¶i kiªn tr× cøu ch÷a ®Õn cïng.




                                                        78
Trang:

								
To top