Lam Chong Kho That_558 by hoanock

VIEWS: 15 PAGES: 57

									LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                                                       1




                                               Muåc luåc




Laâm chöìng khoá thêåt.................................................................................. 2
Baâi toaán tònh yïu...................................................................................... 7
Bñ êín cuãa “Möët” ....................................................................................... 12
Con ruöìi.................................................................................................... 17
Cêìu chuác hai ngûúâi haånh phuác .............................................................. 22
Giúâ ra chúi cuöëi cuâng cuãa cêåu hoåc troâ 60 tuöíi ...................................... 26
Chõ töi tuöíi Ngoå 72.................................................................................. 34
Taåm biïåt tònh yïu cuãa töi....................................................................... 40
Baân ùn coá 3 chöî ngöìi ............................................................................... 46
Cuäng möåt kiïëp ngûúâi .............................................................................. 54




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          2




                          Laâm chöìng khoá thêåt
                                                          (Nguyïîn Nhêåt AÁnh)


      Vïì túái nhaâ, vûâa bûúác chên qua ngûúäng cûãa laâ töi bùæt gùåp vúå töi
àang ngöìi chöìm höím lau nhaâ vúái miïëng gieã trïn tay. Töi liïëc nhòn
àöìng höì. Baãy giúâ hai mûúi.
      Töi cau mùåt, khöng noái khöng rùçng lûúát ngang qua caånh vúå nhû
möåt caái boáng. Töi cúãi boã muä aáo, ngöìi vaâo baân vaâ vúái tay cêìm lïn cuöën
saách àang àoåc dúã, nhûng töi khöng taâi naâo àoåc àûúåc lêëy möåt chûä. Nöîi
bûåc tûác trong loâng cûá möîi phuát möåt tùng. Hûâ, àaä noái röìi maâ khöng
chõu nghe!
      Nhû ngûúâi ta thûúâng noái, bêy giúâ àaä laâ àúâi söëng múái röìi, laâm gò
coân caái caãnh chöìng thò nùçm khïính trïn giûúâng vùæt chên chûä nguä àoåc


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          3

saách àoåc baáo nhû möåt öng tûúáng, trong khi vúå phaãi nai lûng ra laâm
viïåc quêìn quêåt suöët ngaây nhû möåt con moåi chung thên.
      Töi laâ möåt thanh niïn tiïn tiïën nïn tûâ lêu töi àaä biïët toãng àaä laâ
chöìng thò cêìn phaãi laâm gò. Phaãi yïu thûúng vaâ caãm thöng vúå neâ. Phaãi
àúä àêìn vúå möåt tay, phuå giuáp vúå laâm viïåc nhaâ neâ. Laåi coân phaãi taåo
àiïìu kiïån cho vúå raãnh röîi, khuyïën khñch giuáp àúä vúå hoåc têåp, trao àöíi
vùn hoáa, àoåc saách àoåc baáo... öëi daâo, coá gò laâ múái laå àêu! Chñnh töi àaä
tûâng phaát biïíu haâng trùm lêìn vïì nhûäng àiïìu naây trong caác buöíi höåi
thaão vïì gia àònh do baáo Phuå Nûä töí chûác kia maâ. Chaã thïë maâ àaä möåt
tuêìn nay töi àùåt ra möåt caái lõch trong nhaâ: tûâ baãy àïën chñn giúâ töëi, vúå
töi àûúåc giaãi phoáng khoãi moåi viïåc vùåt vaänh vaâ àûúåc tûå do thoaãi maái
sinh hoaåt vùn hoáa, àoåc saách baáo hay xem ti-vi tuây thñch, coân töi, möåt
ngûúâi chöìng mêîu mûåc, seä thay ca cho vúå, caáng àaáng hïët moåi thûá.
Vêåy maâ giúâ naây, àaä baãy giúâ hai mûúi röìi, cö ta coân ngöìi hò huåc lau
nhaâ, baão töi khöng giêån sao àûúåc.
      - Neâ, em coá thöi ài khöng! - Cuöëi cuâng, töi quaát lïn.
      Thò àïí em lau xong àaä! Coân chuát xñu nûäa thöi. - Gioång vúå töi
nhoã nheå.
      - Hûâ, coân nûãa caái nhaâ maâ la chuát xñu! Taåi sao höìi chiïìu em
        khöng lau laåi àïí túái giúâ naây?
      - Höìi chiïìu em phaãi rûãa cheán.

      - Thïë trûúác khi rûãa cheán thò em laâm gò?
      - Em giùåt àöì.
      - Thïë trûúác àoá?
      - Trûúác àoá thò em phaãi chûäa caái bïëp dêìu.
      - Bïëp dêìu, bïëp dêìu! - Töi cùçn nhùçn - Sao em khöng nhúâ anh
chûäa?

      Vúå töi ngûúác nhòn töi vúái veã mùåt ngú ngaác:
      - Thò em àaä nhúâ anh mêëy lêìn röìi, anh hûáa túái hûáa lui maâ àêu coá
chõu laâm!


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                            4

        Töi giêåt thoát ngûúâi nhûng kõp thúâi vúát vaát:
        - Ngûúâi ta àaä hûáa thò phaãi raáng maâ àúåi chúá!

       Vúå töi tiïëp tuåc cùæm cuái lau nhaâ, tûåa höì khöng nghe cêu noái
ngang pheâ cuãa töi. Àiïìu àoá laâm töi caãm thêëy xêëu höí. Töi cöë gùæng lêëy
laåi thïí diïån bùçng caách tiïëp tuåc haåch saách:
        - Thïë töëi höm qua em laâm gò? Em coá àoåc saách khöng?

        - Khöng. - Vúå töi traã lúâi vúái gioång biïët löîi.
        Töi caãm thêëy haã hï liïìn lïn gioång àùæc thùæng:
        - Àoá, thêëy chûa! Löîi laâ do em hoaân toaân. Bûäa nay laâ em coân àöí
laâ taåi caái naây caái kia, chúá coân höm qua laâ tûå em tûâ chöëi quyïìn lúåi cuãa
mònh. Anh àaä tñch cûåc taåo moåi àiïìu kiïån cho em trong khi em thò cûá...

      - Anh quïn röìi! Höm qua khi em vûâa ngöìi vaâo baân thò anh nhúâ
em uãi àöì cho anh àïí saáng nay anh ài hoåp gò àoá. - Vúå töi cùæt ngang lúâi
buöåc töåi say sûa cuãa töi khiïën töi chûng hûãng.
      - Nhûng maâ taåi em! - Töi quyïët khöng chõu thua - Nïëu buöíi
chiïìu em uãi àöì giuâm anh thò buöíi töëi anh àêu coá nhúâ em.
        Vúå töi móm cûúâi:
      - Anh laåi àaäng trñ nûäa röìi. Chiïìu höm qua, luác em soaån àöì ra
tñnh uãi thò chñnh anh nhúâ em maång giuâm àöi têët bõ giaán cùæn kia maâ!
Cuöëi cuâng thò töi àaânh thúã daâi rêìu rô:
        - Thöi àûúåc! Thïë coân höm kia thò sao? Em coá thò giúâ xem ti-vi
chúá?

        - Em coá xem.
        Töi bêåt ngöìi thùèng ngûúâi dêåy nhû möåt caái loâ xo, mùåt maây raång
rúä:
     - ñt ra thò cuäng phaãi nhû vêåy chúá! Àoá, em thêëy chûa, möåt khi maâ
anh àaä quyïët taåo àiïìu kiïån...
        Nhûng vúå töi khöng àïí töi phêën khúãi lêu:



http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                               5

      - Nhûng em chó xem coá nùm phuát röìi phaãi ài cöng chuyïån.
      Töi nhùn mùåt:

       - Sao laåi ài àûáng lung tung nhû vêåy? Giúâ àoá laâ giúâ em khöng
phaãi laâm möåt viïåc gò hïët! Anh àaä sùæp lõch cho em röìi maâ..
       - Nhûng chñnh anh laåi kïu em chaåy túái nhaâ anh Long lêëy cêy
viïët maáy anh boã quïn àùçng àoá vïì kia maâ. Anh noái nïëu khöng coá viïët
thò buöíi töëi anh khöng laâm viïåc àûúåc.
      Luác àêìu töi tñnh hoãi tiïëp xem nhûäng töëi höm kóa höm kia vúå töi
sûã duång caái khoaãng thúâi gian tûå do cuãa mònh ra sao, nhûng sau khi
suy ài tñnh laåi, töi cho rùçng khön ngoan nhêët laâ im lùång. Roä raâng laâ
caâng tòm hiïíu vêën àïì laåi caâng coá veã rùæc röëi cho töi.
       - Thöi àûúåc, - cuöëi cuâng, töi quyïët àõnh sûãa chûäa löîi lêìm - em
ngöìi vaâo baân àoåc saách ài, àûa gieã àêy, anh lau nöët chöî coân laåi cho.
      Vúå töi àûáng dêåy, cö ta coá veã khöng tin àöi tai mònh:
      - Anh lau giuâm em thiïåt haã?

      - Thiïåt chúá! - Töi khùèng àõnh möåt caách huâng höí.
       Nhûng khi töi vûâa cêìm lêëy miïëng gieã, töi liïìn vöåi vaâng nheát traã
vaâo tay vúå töi:
     - Chïët cha, khöng àûúåc! Bêy giúâ anh phaãi àoåc gêëp möåt taâi liïåu
quan troång àïí saáng mai ài baáo caáo.
      Töi nhaãy böí laåi baân trûúác cùåp mùæt sûãng söët cuãa vúå töi.
Vûâa luåc loåi àöëng giêëy túâ, töi vûâa noái vúái vúå, luác naây àaä laåi ngöìi xuöëng
saân nhaâ tiïëp tuåc kyâ coå:
      - Em thöng caãm cho anh nghe! Em raáng lau xong ài röìi àoåc saách
cuäng coân kõp maâ! aái chaâ, nhûng maâ khöng àûúåc. Lau nhaâ xong em
laâm ún khêu giuâm caái tuái xaách cho anh chuát, noá bõ àûát quai höìi chiïìu.
Thïë àêëy, caác baån! Thêåt laâ bûåc mònh! Àaä möåt tuêìn nay, mùåc duâ töi
quyïët têm taåo moåi àiïìu kiïån thuêån lúåi, vúå töi cuäng chùèng hïì raãnh röîi
àûúåc chuát naâo. Cö ta cûá bêån röån suöët ngaây. Hïî ai maâ biïët chuyïån laâ
bao nhiïu töåi vaå laåi àöí lïn àêìu töi ngay maâ coi. Maâ àêu phaãi töi laâ
ngûúâi chöìng khöng biïët àiïìu, phaãi noái laâ rêët biïët àiïìu nûäa laâ khaác.

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                         6

     Thïë múái biïët laâm chöìng khöí thêåt!




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       7




                            Baâi toaán tònh yïu
                                                                  (Du Phong)


      Ngaây... thaáng... nùm...
      Nhoã,
        Nhoã thûúâng cùçn nhùçn anh giöëng cêy xûúng röìng khö khan vaâ
àêìy gai, nhûng nhoã neâ, möîi khi xûúng röìng núã hoa thò quñ lùæm àêëy.
Anh chùèng biïët viïët thú hay laâm vùn àïí tùång nhoã. Anh chó thñch
Toaán, Anh Vùn, Vi Tñnh... thöi. Khöng biïët tûâ trûúác àïën nay, nhoã
nhêån àûúåc bao nhiïu “taác phêím” cuãa mêëy gaä tröìng si theo nhoã nhó ?
Coá leä anh thiïëu laäng maån thêåt, anh chó thñch nhûäng thûá roä raâng, logic
vaâ coá thïí chûáng minh möåt caách chùæc chùæn. Viïët thú, phöí nhaåc thò anh
muâ tõt, anh chùèng biïët noái sao cho nhoã hiïíu loâng anh bêy giúâ. Thöi
thò, àïí anh laâm möåt baâi toaán chûáng minh cho nhoã roä tònh caãm cuãa
anh nheá !
      Baâi toaán tònh yïu
       Àïì baâi : Anh laâ X, nhoã laâ Y, vúái pheáp tñnh Yïu vaâ Khöng Yïu,
haäy chûáng minh àõnh lñ sau : X yïu Y vaâ Y yïu X laâ àuáng vaâ chó coá
thïí töìn taåi möåt caách duy nhêët.

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        8

      Giaã thiïët 1 : X yïu Y
      Chûáng minh: Àïí chûáng minh laâ anh yïu nhoã thò anh coá vö khöëi
bùçng chûáng lêîn vñ duå.
       Naây nheá, tûâ thuúã múái biïët nhoã thöi, anh àaä phaãi àúåi khöng biïët
bao nhiïu ngaây vaâ mêët khöng biïët bao nhiïu àïm àïí nghô ra möåt laá
àún xin laâm quen gûãi nhoã. Nïëu anh chó giúän chúi cho vui thò anh àaä
laâm quen nhoã ngay tûâ luác àêìu röìi. Nïëu anh chùèng “coá gò” vúái nhoã thò
anh àêu phaãi höìi höåp ngoáng thû thû nhoã traã lúâi àïën nhû vêåy. Nhoã
thêëy chûa, chó bûúác ban àêìu thöi maâ laâm keã laånh luâng vúái traái tim
bùçng àaá nhû anh phaãi nao nuáng khöng ñt. Caái ngaây nhoã cûúâi cûúâi
chêëp nhêån, mùæt nhoã long lanh àïën laå kò, may maâ anh coân “nhúá löëi ài
vïì”, nïëu khöng chùæc gia àònh phaãi àùng baáo “Tòm ngûúâi laåc”. Nhoã
thêëy chûa, nhû vêåy cuäng àuã thêëy têëm thõnh tònh cuãa anh daânh cho
nhoã röìi .
       Nïëu anh khöng yïu nhoã, anh chùèng thïí naâo àûáng trûúác trûúâng
chúâ nhoã tan hoåc vïì. Thuúã êëy, anh chuáa gheát mêëy àûáa con trai àûáng
àûåc mùåt ra mong ngoáng, tröng thêåt chùèng khaác gò mêëy thùçng ngöë.
Anh vêîn cûúâi thêìm: “Àaân öng àaân ang thò phaãi khñ thïë lïn, ai àúâi chó
vò möåt ngûúâi phuå nûä.” Nhûng öi chao, anh huâng khöng qua aãi mô
nhên, bêy giúâ anh laåi cam têm tònh nguyïån laâm möåt thùçng dúã húi
nhû thïë. Duâ biïët chûa àïën giúâ, anh vêîn nön noáng túái súám röìi àûáng
àúåi, chó súå ra trïî, nhoã theo luä baån ài mêët. Mong laâ nhoã seä khöng cho
anh laâ thùçng ngöëc, nhoã nheá.

      Coá khi nhoã giêån khöng theâm noái chuyïån vúái chuyïån vúái anh,
múái vaâi ngaây thöi maâ anh àaä thêëy thúâi gian sao daâi dùçng dùåc, vaâo súã
laâm maâ loâng nhû lûãa àöët, àïën nöîi mêëy àöìng nghiïåp cûá phaãi thò thaâo:
      “Maây laâm sao thïë ?”
      Biïån luêån:
       “Tònh yïu laâ muâ quaáng”. Khöng, anh chùèng thñch laâm gaä thêìy
boái muâ àoaán giaâ àoaán non tònh yïu cuãa chuáng mònh. Mùæt anh coân töët
lùæm, vaâ àïí thêëy roä nhoã hún, anh coân gùæn thïm hai miïëng kñnh daây
cöåm, to chaãng. Anh khöng daám thïì non heån biïín nhû möåt keã khoaác
laác, anh cuäng khöng muöën noái voâng vo quanh co àêìy êín duå nguå yá àïí


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          9

nhoã röëi tinh röëi muâ laåc vaâo mï höìn trêån thò töåi nghiïåp. Anh chó coá thïí
roä raâng, ngùæn goån vaâ suác tñch y nhû möåt baâi toaán logic : Anh yïu nhoã.
      Giaã thiïët 2 : Y yïu X
      Chûáng minh : Àùåt mònh vaâo chöî ngöìi cuãa ngûúâi khaác àïí suy ra
ngûúâi ta nghô gò quaã thêåt laâ möåt àiïìu khöng àún giaãn. Nhûng vò nhoã,
anh seä cöë gùæng laâm moåi thûá trúã nïn dïî hiïíu nhêët maâ anh coá thïí.

       Nhoã coá thïí àang cong möi, lûâ mùæt baão rùçng, laâm quen thò nhoã
cuäng coá caã khöëi ngûúâi, nhoã cuäng àöìng yá caã chuåc maång, chûá àêu coá
riïng gò anh. ÛÂ, cho laâ vêåy ài, thïë taåi sao nhoã khöng traã lúâi ngay, maâ
àïí àïën caã tuêìn sau, anh nùn nó maäi múái cho gùåp mùåt. Àõnh cho anh
àau tim chùæc ? Vêåy laâ nhoã cuäng coi anh “àùåc biïåt” hún ngûúâi khaác
möåt chuát röìi. Nhoã sùæp kïu: “Con gaái phaãi laâm giaá chûá sao!” ÛÂ, cho laâ
vêåy ài, sao khi anh nùæm tay nhoã hoãi: “Chõu khöng?”, mùåt nhoã àoã höìng
lïn, chó cûúâi cûúâi maâ khöng noái gò? Nhoã laåi sùæp baão: “Thò con gaái phaãi
mùæc cúä chûá sao?” ÛÂ, cho laâ vêåy ài, sao mêëy thùçng “ön con” úã trûúâng
xïëp haâng chúâ àoán nhoã vïì, nhoã nguáng nguêíy lùæc àêìu maâ chó beän leän
lïn xe anh ngöìi? Nhoã chùæc àang bùåm möi la: “ Taåi anh lúán hún, chûäng
chaåc hún nïn àaáng tin hún.” ÛÂ, cûá cho laâ vêåy ài, sao nhoã cûá chõu khoá
viïët thû, cheáp thú, gûãi nhaåc cho anh laâm gò nhó? Maâ toaân thú tònh
khöng múái... aác chûá ! Nhoã biïët anh khö queo, cûáng nhû àaá, chò nhû
theáp, vêåy maâ coân àûa toaân mêëy thûá “ûúát nheåp”. Sao nhoã khöng laâm
thïë vúái mêëy “ön con” trong lúáp nhó ? Chïët thêåt, lêìn naây anh khöng
suy ra nûäa àêu, àïí tûå nhoã nghô ài nheá !

      Ngaây 8-3, ngaây Valentine, nhoã hñ hûãng khoe anh naâo hoa, naâo
quaâ, naâo thiïåp, cuâng “nhûäng laá thû tònh hay nhêët thïë giúái”. Quen
nhau gêìn möåt nùm trúâi röìi, vêåy maâ anh vêîn tay khöng, tónh bú ngöìi
uöëng nûúác mña caånh nhoã, chaã phaãn ûáng gò sêët. Khöng biïët ai tûå dûng
húân maát thïë nhó? UÁi daâo, anh àêu coá dïî sêåp bêîy nhoã nhû vêåy? Caái kïë
“khñch tûúáng” naây xûa coân hún... Traái Àêët. Ai baão con trai khöng
àûúåc laâm giaá? Nön noáng quaá nhoã chaåy mêët tiïu thò sao ? Nhoã àõnh
choåc cho anh ghen chïët àêëy aâ? Àûâng hoâng nheá. Öi nhoã úi, anh laâ
“ngûúâi lúán”, chúi vúái nhoã anh thaânh “con nñt” möåt chuát. Coân luä “ön
con” trong trûúâng chó laâ àaám con nñt têåp laâm ngûúâi lúán. Ngûúâi lúán àaä
tûâng laâm treã con, cho nïn trûúâng húåp anh chêëp nhêån àûúåc, coân àaám
con nñt múái nûát mùæt hó muäi chûa saåch maâ hoåc àoâi, thïë laâ hoãng ! Khi

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                     10

naâo raãnh, anh seä viïët thïm cho nhoã möåt baâi chûáng minh lñ luêån àêìy
àuã vïì luä ranh êëy cho chuáng biïët thïë naâo laâ lïî àöå !
      Biïån luêån :
      Nhûäng gò nhoã daânh cho anh, chêåc, anh “caãm kñch” lùæm lùæm.
Tûâng êëy vñ duå thöi anh cuäng àuã hiïíu loâng cuãa nhoã röìi. UÁi daâo, nhoã
mùæc cúä khöng daám noái ra, thöi thò àïí anh noái giuâm nhoã nheá. Chaâ,
khöng àûúåc, noái lúán quaá ngûúâi ta biïët thò nhoã àoã mùåt, vêåy anh noái
khe kheä vûâa àuã chuáng mònh nghe thöi nhoã nheá: “...” Ui da, àûâng coá
ngùæt anh, àau lùæm, töåi nghiïåp!
      Tûâ (1) vaâ (2) =>
      Giaã thiïët 3 : X yïu Y vaâ Y yïu X. Chuáng ta yïu nhau
      Chûáng minh: Nïëu giaã thiïët naây thaânh sûå thêåt thò... öi chao, coân
gò haånh phuác bùçng!
       Nhoã coân beá lùæm, nhoã coân ài hoåc, höìn hiïn vaâ ngêy thú. Thónh
thoaãng, nhoã böîng thaânh ngûúâi nhúán, nghiïm nghõ vaâ sêu sùæc khiïën
anh phaãi ngaåc nhiïn. Duâ sao ài nûäa, trong anh, nhoã luön laâ nhoã beá
boãng vaâ àaáng yïu. Anh yïu maái toác nhoã nïn anh àaä phaãi ài luâng caái
keåp tùång nhoã duâ möåt thùçng àaân öng nhû anh chùèng ûa gò chuyïån sùæm
àöì con gaái. Anh yïu àöi mùæt tinh nghõch, lñ lùæc. Anh yïu caã caái nhòn
mú maâng duâ vúái cùåp kñnh maâ nhoã gheát. Anh yïu caái mùåt nhùn nhùn
nhû... con khó khi nhoã giêån. Anh yïu luön caã tñnh xêëu cuãa nhoã vò tònh
yïu phaãi bao dung vaâ àöå lûúång. Coân nhoã, khi vui nhoã tòm àïën anh
chia xeã, nuå cûúâi luáng liïëng cuãa nhoã laâm àúâi anh thêëy tûúi àeåp hún.
Luác buöìn, nhoã cuäng thoã theã têm sûå röìi hoãi anh gúä möëi tú loâng. Bïn
nhoã, anh thêëy mònh cuäng quan troång hùèn lïn, vaâ anh cöë laâm töët moåi
thûá hún àïí xûáng vúái tònh caãm cuãa nhoã. Nhiïìu luác nhoã giêån lêîy baão
anh vö tònh, chùèng quan têm khi mêëy ngaây im bùåt, chùèng hoãi thùm.
Khöng coá àêu, anh luön nhúá nhoã, anh chó bêån ài laâm thöi. Nhoã thêëy
àoá, anh phaãi laâm töët cöng viïåc cuãa mònh thò múái ra oai vúái nhoã àûúåc
chûá. Anh coân phaãi kiïëm tiïìn àïí coá dõp mua quaâ, dêîn nhoã ài chúi, ài
coi xi nï... Nhoã thêëy chûa, anh cuäng coá traách nhiïåm lùæm chûá, anh chaã
thñch ùn khöng ngöìi röìi, ài taán gaái cho vui. Anh coá nghôa vuå lo lùæng
cho tûúng lai vaâ chuyïån hoåc cuãa nhoã nûäa, anh chaã muöën vò maãi vui
nhoã quïn mêët hoåc baâi. Nïëu thïë thò anh quaã thêåt àaáng traách lùæm.

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          11

      Biïån luêån:
      Coá thïí anh yïu nhoã nhiïìu hún laâ nhoã yïu anh. Thïë cuäng àûúåc,
quan troång laâ Chuáng ta yïu nhau. Yïu anh, nhoã vûâa àûúåc yïu neâ,
vûâa àûúåc chiïìu neâ, vûâa coá vïå sô, taâi xïë vaâ caã thêìy giaáo nûäa. Thêëy
khöng, nhoã “lúâi to” àêëy nheá. Coân anh, chó cêìn àûúåc nhoã yïu, vêåy laâ
quaá àuã röìi.
      Giaã thiïët 4: X khöng yïu Y vaâ Y khöng yïu X
      Chûáng minh: khöng tòm ra
      Biïån luêån:
       Möåt giaã thiïët cûåc kò vö lñ . Anh àaä gùåp qua khaá nhiïìu baâi toaán
hoác buáa trong àúâi, nhûng àêy laâ möåt cêu àöë laå luâng nhêët anh tûâng
gùåp. Moåi lêìn, nïëu khöng tòm àûúåc möåt àaáp söë khaã thi, anh seä ghi vaâo
phêìn lúâi giaãi rêët ngùæn goån: CTMB => Coá Trúâi Maâ Biïët. Nhûng nhoã aâ,
giaã thiïët naây coá leä trúâi cuäng khöng traã lúâi nöíi, vò noá sai ngay tûâ giaã
thiïët, vêåy thò coân chûáng minh caái quaái gò nûäa !
      Chùæc nhoã àang nhùæc chûâng anh, hònh nhû thiïu thiïëu caái gò
phaãi khöng? Anh biïët röìi, nhoã àang baão coân hai giaã thiïët nûäa maâ anh
quïn. Anh chùèng quïn àêu, anh chó thêëy chuáng khöng cêìn thiïët thöi.
Nhûng àïí chiïìu loâng nhoã, anh noái nhoã nghe nheá.
      Giaã thiïët 5: Y yïu X vaâ X khöng yïu Y
      Thêåt khöng cùn cûá, khöng nguyïn do, hoaân toaân vö lñ ! Nïëu nhoã
yïu anh thò lñ naâo anh laåi khöng yïu nhoã àûúåc cú chûá ? Giaã thiïët naây
cuäng sai lêìm ngay tûâ àêìu röìi, chùèng cêìn chûáng minh nûäa.
      Giaã thiïët 6: X yïu Y vaâ Y khöng yïu X
      Nhoã úi, nïëu quaã thêåt coá möåt giaã thiïët nhû vêåy töìn taåi, anh
khöng àuã can àaãm lêîn têm trñ àïí chûáng minh nûäa. Anh tòm maäi
khöng ra möåt bùçng chûáng naâo àïí noái noá laâ sûå thêåt. Trúâi sinh ra möîi
ngûúâi àaân öng vaâ lêëy caái xûúng sûúân cuãa hoå àïí laâm nïn ngûúâi phuå
nûä. Nhoã chñnh laâ caái xûúng sûúân huyïët thöëng êëy. Nïëu nhoã tûâ chöëi maâ
phuå loâng chuáa trúâi, coá leä anh seä chïët vò möåt caái xûúng sûúân ngoaåi àaåo.
Chùæc chùæn nhoã khöng núä nhòn möåt keã yïu mònh phaãi chïët thaãm


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          12

thûúng nhû thïë chûá? Vêåy thò, chuáng ta haäy deåp luön caái giaã thiïët
“mùæc toi” naây ài, nhoã nheá !
    Kïët luêån: Nhoã úi, chûáng minh nhoã nghe vêåy laâ àuã röìi, thöi tuåi
mònh cûá tûå... kïët luêån vúái nhau ài, nghen nhoã !




                             Bñ êín cuãa “Möët”
                                                           (Nguyïîn Nhêåt Aánh)


    Töi laâ möåt ca sô nöíi tiïëng, ai cuäng biïët àiïìu àoá. Nïëu ngûúâi naâo
khöng biïët thò àoá laâ löîi taåi hoå. Têët nhiïn laâ vêåy röìi.

       Vò laâ möåt ca sô nïn gioång haát cuãa töi àñch thõ laâ söë möåt. Vaâ vò laâ
nöíi tiïëng, nïn thúâi trang ùn mùåc cuãa töi cuäng khöng thïí laâ haång nhò.
Nhûng nïëu töi coá thïí quaã quyïët vúái caác baån vïì àiïìu thûá nhêët thò
ngûúåc laåi, töi khöng daám àoan chùæc lùæm vïì àiïìu thûá hai. Búãi, vïì caái
maâ ngûúâi ta goåi laâ “aâ la mode”, töi coá möåt àõch thuã àaáng súå: vúå töi.
      Töi xin thaânh thûåc maâ thuá nhêån rùçng vúå töi khöng àeåp lùæm.
Chñnh vò vêåy maâ vúå töi rêët coi troång chuyïån ùn mùåc. Nïëu coá nhûäng
ngûúâi trúâi sinh ra àaä àeåp sùén vêîn muöën trang àiïím cho àeåp hún (nhû
töi chùèng haån) thò têët nhiïn nhûäng ngûúâi nhan sùæc trung bònh cuäng
muöën bùçng moåi caách nêng mònh lïn ngang têìm caái àeåp. Vöën laâ ngûúâi


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       13

gioãi têm lyá nhû vêåy nïn töi khöng hïì phaãn àöëi viïåc sùæm sûãa ùn vêån
cuãa vúå töi. Phaãi àïí cho cö ta tûå nêng mònh lïn ngang têìm voác chöìng
cö ta chûá!
      Caác cö gaái thûúâng hay noái: “Nhêët möët, nhò da, thûá ba laâ daáng”.
Vúå töi hònh nhû tiïm nhiïîm caái cêu naây khaá nùång nïn nhòn cö ta, töi
khöng thêëy da vaâ daáng àêu maâ chó thêëy toaân nhûäng duång cuå lónh
kónh treo quanh ngûúâi.
      Möåt bûäa, vúå töi xuêët hiïån trong nhaâ vúái cùåp kiïëng to töí böë trïn
mùåt. Mùåt cö ta thò nhoã, öëm maâ caái cùåp kiïëng khöën kiïëp kia cûá nhû àöi
gùng quyïìn Anh nùçm choaán àïën hai phêìn ba khuön mùåt vaâ àeâ caái
muäi muöën beåp dñ luön.
      Têët nhiïn, chöìng cö ta (tûác laâ töi) lïn tiïëng liïìn taåi chöî:

      - Cùåp kiïëng lúán quaá, khöng húåp vúái khuön mùåt em.
      Vúå töi xò möåt tiïëng:
      - Anh khöng biïët gò hïët! Kiïëng naây laâ kiïíu múái nhêët àoá. Ngûúâi
ta àeo àêìy àûúâng, ra maâ coi!
       Töi liïìn ra maâ coi vaâ thêëy thiïn haå àïìu mang kiïëng giöëng hïåt
vúå töi, nam cuäng nhû nûä.
      Hûâ, möåt ca sô nöíi tiïëng nhû töi chùèng leä laåi laåc hêåu so vúái moåi
ngûúâi sao? Möåt tuêìn sau, töi tha vïì nhaâ möåt cùåp kiïëng y hïåt nhû vêåy,
thêåm chñ àöi gùng quyïìn Anh cuãa töi coá phêìn coân lúán hún àöi cuãa vúå
töi nûäa. Chöìng maâ, phaãi toã ra hún vúå chûá!

       Töi àeo kiïëng vaâo vaâ àûáng sùm soi trûúác gûúng, vûâa sûãa tûúáng
vûâa chiïm ngûúäng dung nhan mònh. Àuáng luác àoá thò vúå töi vaâo. Töi
hñ hûãng tñnh khoe cùåp kiïëng múái cuãa mònh thò àöåt nhiïn töi laånh caã
xûúng söëng khi phaát hiïån ra vúå töi khöng coân mang àöi gùng quyïìn
Anh nûäa maâ thay vaâo àoá laâ möåt àöi kiïëng nhoã, goång sùæt, mùåt kiïëng
troân nhû hai àöìng xu. Töi chûa kõp lïn tiïëng thò vúå töi àaä nheo mùæt,
hûâ gioång:
      - Thiïåt töi chûa thêëy ai quï nhû anh. Bêy giúâ ngûúâi ta àaä àöíi
möët maâ anh laåi ài mua cùåp kiïëng àoá vïì àeo.


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         14

      Töi baâng hoaâng, uá úá:
       - Chùèng leä bêy giúâ thiïn haå laåi mang kiïëng kiïíu Sïkhöp cuãa caái
thúâi cöí lai hy...
      Vúå töi nhuán vai, khi dïî:
     - Böå anh khöng biïët cêu “Caái múái chñnh laâ caái cuä töët àeåp bõ laäng
quïn” sao? Khöng tin thò ra àûúâng maâ coi.
      Töi laåi ra àûúâng maâ coi vaâ laåi tha vïì nhaâ möåt cùåp kiïëng Sïkhöp,
mùåc duâ khi àeo lïn tröng töi cuäng chùèng ra veã nhaâ vùn möåt chuát naâo
maâ traái laåi, tröng noá kyâ kyâ laâm sao êëy. Nhûng mùåc, thiïn haå àeo
thiïëu gò. Töi xuêët hiïån thûúâng xuyïn trïn sên khêëu maâ khöng coá nöíi
möåt caái moán thúâi trang nhû thïë thò tröng chùèng ra laâm sao.
Thïë laâ töi cûá lêëy vúå töi laâm chuêín mûåc àïí àiïìu chónh caác thûá àeo moác
trïn ngûúâi. Vúå töi thò lêëy thiïn haå laâm thûúác ào, coân thiïn haå dûåa
theo saách vúã naâo thò quaã thûåc töi khöng taâi naâo àoaán ra. Nhûng mùåc
thiïn haå, töi chó cêìn vúå töi laâ àûúåc röìi. Cö ta laâ caái “thúâi trang biïíu”
àaáng tin cêåy vaâo loaåi bêåc nhêët.

      Hïët kiïëng túái aáo. Hïët aáo túái quêìn. Röìi giaây deáp, muä noán, tuái
xaách, caâ vaåt... Theo tñn hiïåu phaát ra tûâ vúå töi, töi nhùæm mùæt nhùæm
muäi thay àöíi xoaânh xoaåch caách phuåc sûác cuãa mònh. Coân nhûäng túâ
giêëy baåc khi àïëm traã cho caác chuã hiïåu thò noá khöng kïu “xoaânh
xoaåch” maâ kïu “xoaân xoaåt” nghe bùæt nhoái tim.
      Múái àêy, töi vûâa caäi nhau vúái vúå töi möåt trêån. Söë laâ cö ta àem
nhûäng caái aáo àeåp nhêët cuãa mònh túái hiïåu may kïu khoeát möåt àûúâng
daâi ngay söëng lûng röìi vaá vaâo àoá möåt miïëng vaãi trùæng. Caái aáo naâo
cuäng vêåy, tûå nhiïn coá möåt vïåt trùæng daâi chaåy doåc giûäa lûng, ngoá bùæt
ngûáa con mùæt.

      Trûúác tònh traång àoá, töi khöng thïí naâo huâa theo àûúåc:
      - Em coá àiïn khöng? Em laâm caái troâ gò kyâ cuåc vêåy? Em coá biïët
bao nhiïu tiïìn möåt caái aáo khöng maâ àem ra phaá tanh banh hïët nhû
vêåy? Trúâi úi laâ trúâi!




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                           15

      - Trúâi úi laâ trúâi! - Vúå töi kïu lïn, cö ta la coân lúán hún töi - Anh coá
àiïn khöng? Vêåy maâ cuäng laâ ca sô. Anh ra àûúâng coi, bêy giúâ ai cuäng
mùåc aáo kiïíu naây hïët maâ anh úã àoá la löëi nhû möåt tïn nhaâ quï.
        Töi giêån tñm mùåt. Khöng phaãi giêån vúå maâ giêån caái laåc hêåu cuãa
mònh. Thùçng naây maâ laâ nhaâ quï! Töi lêìm bêìm trong miïång vaâ sau
khi ài nghiïn cûáu söëng lûng thiïn haå, töi vöåi vaä khoeát têët caã nhûäng
caái aáo àeåp nhêët cuãa mònh, vaâ àùæp vaâo àoá maãnh vaãi laåc loäng nhûng
vinh quang cuãa möët.
       Àúâi söëng cuãa vúå chöìng töi coá leä seä xoay quanh hoaâi hai chûä
“xoaânh xoaåch” vaâ “xoaân xoaåt” nhû vêåy nïëu khöng coá möåt höm baån töi
túái chúi.
      Anh ta laâ phoáng viïn cuãa möåt tuêìn baáo phuå nûä. Hiïån nay anh
àang viïët möåt thiïn phoáng sûå àiïìu tra xaä höåi vïì thúâi trang, do àoá anh
ta àïën gùåp töi nhû laâ gùåp möåt àaåi biïíu treã tuöíi trong giúái nghïå sô àïí
trao àöíi vïì àïì taâi naây.

      Têët nhiïn trûúác nhaâ baáo, töi phaát biïíu rêët àuáng mûåc vaâ deâ dùåt,
àöìng thúâi giêëu biïën moåi chuyïån trong nhaâ. Do àoá, chuáng töi dïî daâng
ài àïën thöëng nhêët vúái nhau laâ phaãi laânh maånh trong ùn mùåc, möët
khöng coá nghôa laâ thaái quaá, laâ kïåch cúäm löë lùng maâ phaãi phuâ húåp vúái
àiïìu kiïån xaä höåi, kinh tïë vaâ phaãi phuâ húåp vúái voác daáng cuãa möîi ngûúâi.
    Töi vûâa noái chuyïån vûâa hi voång laâ vúå töi chiïìu nay vïì muöån.
May quaá, baån töi àaä àûáng lïn. Anh ta àang noái nhûäng lúâi cuöëi cuâng:

      - Pi-e Caác-àanh, nhaâ taåo möët söë möåt cuãa thïë giúái, tûâng noái :
“Möët khöng phaãi böîng nhiïn xuêët hiïån maâ noá dûåa vaâo nhûäng nhu cêìu
cuãa xaä höåi. Nhûäng ngûúâi taåo möët chó laâ nhûäng ngûúâi thïí hiïån nhûäng
nhu cêìu êëy vaâ biïën chuáng thaânh caác kiïíu mêîu cuãa mònh”.

      Töi gêåt guâ:
      - Trúâi, cêu noái chñ lyá!
        - Vêåy maâ, anh coá biïët khöng, coá nhûäng ngûúâi chaåy theo möët möåt
caách muâ quaáng. Hoå chuöång nhûäng caái laå maâ khöng cêìn biïët noá xuêët
xûá tûâ àêu vaâ chaã cêìn möåt nhu cêìu xaä höåi naâo caã. Múái àêy, coá caái möët
xeã aáo àùçng sau lûng, anh coá biïët khöng?


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        16

      Töi húi giêåt mònh:
      - Biïët chûá!

       - Anh coá biïët taåi sao coá caái möët àoá khöng? Sau khi àiïìu tra kyä
thò töi múái biïët nguöìn göëc laâ nhû thïë naây. Coá möåt tay ca sô khöng biïët
vò sao maâ àïí raách aáo trûúác khi ra diïîn ngoaâi sên khêëu. aáo raách phña
sau lûng, khöng ai phaát hiïån, kïí caã tay ca sô kia. Khi diïîn, quêìn
chuáng thêëy maãnh aáo may-ö trùæng loâi ra chöî raách cuãa caái aáo xanh bïn
ngoaâi. Vò anh ca sô kia rêët nöíi tiïëng, möåt söë thanh niïn tröng gaâ hoáa
cuöëc, tûúãng anh ca sô naây lùng-xï möët múái. Thïë laâ, tûå nhiïn coá möåt
möët kyâ quùåc xuêët hiïån, lan ra. Vaâ cuäng khöng thiïëu gò ngûúâi nhùæm
mùæt chaåy theo. Anh nghô coá tûác cûúâi khöng?
       - Àuáng laâ àiïn hïët caã luä! - Töi huâng höí - Anh laâ nhaâ baáo, anh
phaãi laâm thïë naâo àaã phaá nhûäng caái vuå ngu ngöëc naây ài!
       Thêëy töi phêîn nöå vaâ lo lùæng cho nïëp söëng múái möåt caách nhiïåt
tònh, anh baån sung sûúáng bùæt tay töi thêåt chùåt trûúác khi ra vïì. Coân
töi thò huá vña, vò höm nay töi mùåc möåt caái aáo cuä trong khi nhûäng aáo
múái, aáo naâo cuäng bõ xeã lûng.
      Nhûng may nhêët laâ anh baån nhaâ baáo khöng biïët töi chñnh laâ tay
ca sô bõ raách aáo bêët ngúâ do keäm gai núi cöíng vaâo cuãa möåt tuå àiïím ca
nhaåc moác phaãi vaâ röìi cuäng chñnh töi laâ ngûúâi cuâng vúái vúå, khoeát möåt
caách àiïn röì nhûäng caái lûng aáo cuãa mònh àïí àûúåc tiïëng vùn minh.
Nhûng cuäng coá thïí anh ta àaä roä caã moåi chuyïån maâ giaã vúâ giaã võt. Biïët
àêu àoá chùèng laâ möët cuãa mêëy cha nhaâ baáo?




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                    17




                                Con ruöìi
                                                       (Nguyïîn Nhêåt AÁnh)


     Con ruöìi nhoã, nhoã xñu, vêåy maâ caái nhoã xñu àoá àöi khi laåi laâ
nguyïn nhên cuãa nhûäng viïåc taây àònh. Rêët coá thïí hai vúå chöìng àêm
àún ra toâa ly dõ nhau chó búãi möåt con ruöìi. Ai maâ lûúâng trûúác àûúåc
nhûäng viïåc thêìn kyâ àoá!
     Töi öëm. Àiïìu àoá vêîn thónh thoaãng xaãy ra cho nhûäng ngûúâi khoãe
maånh. Vaâ vúå töi pha cho töi möåt ly sûäa. Töi nöëc möåt húi caån àïën nûãa



http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       18

ly vaâ phaát hiïån ra trong ly coá möåt con ruöìi. Con ruöìi àen bêåp bïình
trong ly sûäa trùæng, "àeåp" kinh khuãng!
      Thïë laâ moåi chuyïån bùæt àêìu.
       Töi vöën rêët kyå ruöìi, cuäng nhû giaán, chuöåt, noái chung laâ kyå têët
thaãy caác thûá dú bêín àoá. Töi àang nùçm maâ nghe tiïëng chuöåt boâ söåt
soaåt trong bïëp laâ töi khöng taâi naâo nhùæm mùæt àûúåc. Thïë naâo töi cuäng
vuâng dêåy luâng suåc, àuöíi àaánh cho kyâ àûúåc. Bùçng khöng, thò cûá goåi laâ
thûác trùæng àïm.
      Vêåy maâ bêy giúâ, möåt trong nhûäng thûá töi súå nhêët laåi nhaãy toát
vaâo ly sûäa töi àang uöëng, vaâ àaä uöëng, noái trùæng ra laâ nhaãy toát vaâo
möìm töi. Biïët àêu ngoaâi con ruöìi chïët tiïåt trong ly kia, töi laåi chùèng
àaä nuöët möåt con khaác vaâo buång. Múái nghô àïën àoá, töi àaä phaát nön.
Thêëy töi khaåc nhöí luön möìm, vúå töi bûúác laåi, lo lùæng hoãi:
      - Sao vêåy anh?

      Töi hêët àêìu vïì phña ly sûäa àùåt trïn baân:
      - Coá ngûúâi chïët tröi kia kòa!

      Vúå töi cêìm ly sûäa lïn:

      - Chïët röìi! úã àêu ra vêåy caâ?
      - Coân úã àêu ra nûäa? – Töi nhêëm nhùèng – Chûá khöng phaãi em
nhùåt con ruöìi boã vaâo ly cho anh aâ?
      Vúå töi nhùn mùåt:
      - Anh àûâng coá noái oan cho em! Chùæc laâ noá múái sa vaâo!

      - Hûá, múái sa hay sa tûâ höìi naâo, coá trúâi maâ biïët?
      Vò töi àang öëm nïn vúå töi khöng muöën caäi coå, cö ta nhêån löîi:
      - Chùæc laâ do em bêët cêín. Thöi àïí em pha cho anh ly khaác.
      Töi vêîn chûa nguöi giêån:
      - Em coá pha ly khaác thò anh cuäng àaä nuöët con ruöìi vaâo buång röìi.
      Vúå töi tröë mùæt:

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        19

      - Noá coân trong ly kia maâ!
      - Nhûng maâ coá túái hai con lêån. Anh uöëng möåt con röìi.

      - Anh thêëy sao anh coân uöëng?
      - Ai maâ thêëy!
      - Khöng thêëy sao anh biïët coá hai con?
      Töi tùåc lûúäi:
        - Sao laåi khöng biïët? Uöëng vö khoãi cöí hoång, nghe noá cöåm cöåm laâ
biïët liïìn.
       Vúå töi baán tñn baán nghi. Nhûng vò töi àang öëm, möåt lêìn nûäa cö
ta sùén saâng nhêån khuyïët àiïím:
      - Thöi, löîi laâ do em bêët cêín! Àïí em...

      Töi laâ töi chuáa gheát caái kiïíu nhêån löîi dïî daâng nhû vêåy. Do àoá,
töi noáng naãy cùæt ngang:
      - Hûâ, bêët cêín, bêët cêín! Sao maâ em cûá bêët cêín caã àúâi vêåy?

      Vúå töi giêåt mònh:
      - Anh baão sao? Em laâm gò maâ anh goåi laâ bêët cêín caã àúâi?

      - Chûá khöng phaãi sao?

      - Khöng phaãi!
      - AÂ, laåi coân bûúáng bónh! Töi nheo mùæt:
      - Chûá höm trûúác ai uãi chaáy caái quêìn cuãa anh?
      - Thò coá laâm phaãi coá sai soát chûá! Anh gioãi sao anh chùèng uãi lêëy
maâ cûá àuân cho em?

       - AÁi chaâ chaâ, cö noái vúái chöìng cö bùçng caái gioång nhû thïë haã? Cö
noái vúái ngûúâi öëm nhû thïë haã? Cö baão töi lûúâi chaãy thêy chûá gò? Cö so
saánh töi vúái khuác göî phaãi khöng? AÁi chaâ chaâ...
      Thêëy töi kïët töåi ghï quaá, vúå töi hoang mang:


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          20

      - Em àêu coá noái vêåy!
      - Khöng noái thò cuäng nhû noái! Cö tûúãng cö gioãi lùæm phoãng? Thïë
thaáng vûâa röìi ai laâm chaáy möåt luác hai caái boáng àeân, thaáng trûúác nûäa
ai phúi quêìn aáo bõ àaánh cùæp maâ khöng hay? Cö traã lúâi xem!
      Vúå töi nhuán vai:
      - Anh löi nhûäng chuyïån cöí tñch êëy ra laâm gò? Hûâ, anh laâm nhû
anh khöng bêët cêín bao giúâ vêåy? Anh coá muöën töi kïí ra khöng? Thaáng
trûúác ai múã voâi nûúác quïn tùæt àïí cho nûúác chaãy ngêåp nhaâ? Anh hay
töi? Röìi trûúác àoá nûäa, ai laâm mêët chòa khoáa tuã, phaãi caåy tuã ra múái lêëy
àûúåc àöì àaåc?
      Töi khoaác tay:
      - Nhûng àoá laâ chuyïån nhoã nhùåt! Coân cö, nùm ngoaái cö lêëy mêëy
ngaân baåc cho baån beâ mûúån bõ noá gaåt mêët, sao cö khöng kïí luön ra?
      - Chûá coân anh, sao anh khöng kïí chyïån anh ài coi boáng àaá bõ
mêët xe àaåp? Röìi nùm ngoaái, ai nhêåu xón bõ löåt mêët àöìng höì?

       Cûá nhû thïë, nhû coá ma quyã xui khiïën, hai vúå chöìng thi nhau löi
tuöåt nhûäng chuyïån àúâi xûãa àúâi xûa cuãa nhau ra vaâ thay nhau lïn aán
àöëi phûúng, khöng laâm sao dûâng laåi àûúåc. Töi quïn phùæt laâ töi àang
öëm. Vúå töi cuäng vêåy. Chuáng töi maãi mï vêån duång trñ nhúá vaâo viïåc
luâng suåc nhûäng khuyïët àiïím tûâng tûâng lúáp lúáp cuãa nhau. Vaâ thêåt laå
luâng, coá nhûäng chuyïån tûúãng àaä chòm lêëp tûâ lêu dûúái lúáp buåi thúâi
gian, tûúãng khöng taâi naâo nhúá nöíi, thïë maâ bêy giúâ chuáng laåi hiïån vïì
roä möìn möåt vaâ chen nhau tuön ra cûãa miïång. Tûâ viïåc töi nguã quïn tùæt
ra-dö àïën viïåc vúå töi mua phaãi caá ûún, tûâ viïåc töi boã ài chúi ba ngaây
liïìn khöng vïì nhaâ àïën viïåc vúå töi ài dûå sinh nhêåt baån àïën mûúâi hai
giúâ khuya, v.v.. vaâ v.v.... chuáng töi thùèng tay quêåy àuåc ngêìu quaá khûá
cuãa nhau vaâ veä lïn trûúác mùåt mònh möåt bûác tranh khuãng khiïëp vïì
àöëi tûúång.

      Trúâi úi! Thïë maâ trûúác nay töi vêîn söëng chung vúái con ngûúâi tïå
haåi àoá! Thêåt chùèng thïí tûúãng tûúång nöíi! Töi cay àùæng nhuã thêìm vaâ
buâng dêåy quyïët têm phaá vúä cuöåc söëng àen töëi àoá. Töi àêåp tay xuöëng
baân, kïët thuác cuöåc tranh caäi:


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         21

      - Thöi, tra khaão haânh haå nhau thïë àuã röìi! Toám laåi laâ töi hiïíu
rùçng töi khöng thïí söëng chung vúái cö àûúåc nûäa. Töi ngaán túái têån cöí
röìi!
      Vúå töi laånh luâng:
      - Tuây anh!
      Cêu àaáp cöåc löëc cuãa vúå khöng khaác gò dêìu àöí vaâo lûãa. Töi
nghiïën rùng:
      - Àûúåc röìi! Cö chúâ àêëy! Töi laâm àún xin ly hön ngay bêy giúâ.

     Töi lêåp tûác ngöìi vaâo baân vaâ bùæt àêìu viïët àún. Ngoâi buát chaåy
nhoaáng nhoaâng trïn giêëy vúái töëc àöå 100 km/giúâ.
       Viïët vaâ kyá tïn mònh xong, töi àêíy túâ àún àïën trûúác mùåt vúå. Cö
ta cêìm buát kyá reåt möåt caái, thêåm chñ khöng theâm liïëc qua xem túâ àún
viïët nhûäng gò.
      Thïë laâ xong! Töi tùåc lûúäi vaâ thúã ra, khöng hiïíu laâ thúã phaâo hay
thúã daâi. Cuöåc àúâi cûá nhû xi-nï-ma, nhûng biïët laâm thïë naâo àûúåc?
Kyá tïn xong, vúå töi àûáng lïn vaâ cêìm lêëy ly sûäa.
      - Cö àõnh laâm gò àêëy?

      - Àem àöí ài chûá laâm gò?
        - Khöng àûúåc, àïí ly sûäa àêëy cho töi! Töi phaãi vúát con ruöìi ra, goái
laåi, àem àïën toâa aán laâm bùçng cúá.
        Àùåt ly sûäa xuöëng baân, vúå töi lùèng lùång ài vaâo phoâng nguã, àoáng
sêåp cûãa laåi. Trong khi àoá, töi huâng huåc lêëy muöîng vúát con ruöìi ra.
Töi ngùæm con ruöìi nùçm beåp dñ trïn àêìu muöîng vaâ coá caãm giaác laâ laå.
Töi àûa con ruöìi lïn saát mùæt, lêëy tay khaãy nheå vaâ àiïëng höìn nhêån ra
àoá laâ möåt mêíu laá traâ.




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        22




                  Cêìu chuác hai ngûúâi haånh phuác
                                                         (Nguyïîn Nhêåt AÁnh)



      Àaám cûúái cuãa töi dûå kiïën seä coá hai trùm ngûúâi dûå. Khi nghe töi
noái nhû vêåy, cö vúå sùæp cûúái cuãa töi giêåt naãy mònh:
      - Öi chao! Lêëy tiïìn àêu maâ...
      Töi vöåi trêën an:
      - Em àûâng lo! Ba noái laâ ba seä àaâi thoå têët caã. Chñnh ba àïì nghõ töí
chûác coá “têìm cúä” nhû vêåy. Ba baão duâ sao anh cuäng laâ con trai lúán
trong nhaâ.

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        23

         Nhûng khi hai àûáa töi chuêín bõ viïët thiïåp múâi thò ba töi xuêët
hiïån:
         - Sao, hai con viïët thiïåp chûa?
         - Daå, tuåi con chuêín bõ viïët àêy.
         - Vêåy thò tuåi con viïët giuâm ba luön thïí. Danh saách cuãa ba àêy!
      Ba töi lêëy trong söí ra möåt túâ giêëy vaâ àûa cho töi. Töi nhêím àïëm
söë khaách khûáa cuãa ba töi maâ ngûúâi cûá run lïn. Möåt trùm mûúâi taám
ngûúâi, àa söë laâ nhûäng tïn tuöíi maâ töi khöng hïì biïët.
         - Ai nhiïìu vêåy ba? - Töi bùn khoùn.

         Ba töi phêíy tay:
         - AÂ, toaân laâ chöî quen biïët caã. Baån cuä lêu ngaây vúái nhau.

      Tuy ba töi khöng noái ra, nhûng qua thaái àöå cuãa öng, töi mang
maáng hiïíu ra hêìu hïët söë khaách naây laâ chöî laâm ùn vúái ba töi vaâ àaám
cûúái cuãa töi laâ dõp àïí öng vui vêìy vúái hoå, cuäng khöng loaåi trûâ coá
nhûäng nguyïn nhên thêìm kñn khaác nûäa. Bêy giúâ töi múái hiïíu taåi sao
ba töi laåi muöën àaám cûúái cuãa töi “vui” àïën nhû vêåy.
         Röìi dûúâng nhû àïí “vui” hún, ba töi khaâ möåt tiïëng:
       - Con ghi thïm tïn anh Saáu Têën, quaãn lyá thõ trûúâng. Chuát nûäa
laâ ba quïn mêët, mai möët “keåt” lùæm.
         Töi chûa kõp ghi xong tïn Saáu Têën thò ba töi laåi khaâ lêìn thûá
hai:
         - Anh Ba Thñch phoâng thuïë nûäa. Coá vêåy maâ ba cuäng khöng nhúá!
      Sau möåt caái nhñu maây, ba töi laåi khaâ. Lêìn naây öng khaâ ra chuá
Baãy Tònh úã traåm thu mua. Trûúác khi àûáng dêåy, ba töi coân khaâ thïm
khoaãng taám lêìn nûäa. Möîi caái khaâ nhû möåt muäi tïn bùæn vaâo tim töi.
Àeã ra töi, ngoaâi ba coân coá maá. Maá töi ngöìi àuáng vaâo caái ghïë maâ ba töi
vûâa boã ài, tay chòa ra möåt túâ giêëy àaä chuêín bõ sùén. Lêìn naây, “höì sú
thêìn chïët” ngoát ngheát böën mûúi ngûúâi. Söë khaách cuãa maá töi khöng
thuöåc diïån quan hïå kinh doanh nhû ba töi, nhûng thuöåc diïån quan hïå
tònh caãm traân lan, thên sú àïìu múâi raáo troåi.

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         24

       Töi nhêím trong àêìu, khaách múâi cuãa ba maá töi cöång laåi võ chi laâ
158, hoå haâng hai bïn ûúác khoaãng 40, töíng cöång laâ 198. Nhû vêåy àaám
cûúái chó coân thûâa àuáng hai chöî cho... töi vaâ vúå töi. Coân têët caã baån beâ
cuãa hai àûáa töi àïìu phaãi boã hïët, kïí caã phuå rïí, phuå dêu.

       Nhûng cuäng nhû ba töi, maá töi caãm thêëy trñ nhúá cuãa mònh coân
coá thïí hoaåt àöång vúái nùng suêët cao hún nûäa. Do àoá, nïëu ba töi thñch
“khaâ” thò maá töi cuäng thñch “chêåc”.
      - Chêåc, chuát nûäa maá laåi quïn! Coân dò Hai Nhung nûäa con.

      -   Dò Hai Nhung naâo maá?
       - AÂ, dò naây trûúác àêy laâm chung vúái maá. Xa nhau mêëy chuåc nùm
röìi, gêìn àêy múái tònh cúâ gùåp laåi.
      Túái àêy, töi khöng neán àûúåc nûäa, beân hoãi:
      - Thïm caái dò mêëy chuåc nùm gùåp laåi naây laâ àuáng 199 ngûúâi.
Nhû vêåy höm àoá, chùæc vúå con phaãi nùçm nhaâ. Maâ vúå con cêìn gò phaãi coá
mùåt, ai chùèng biïët laâ con cûúái cö ta, trïn thiïåp baáo tin coá ghi tïn tuöíi
raânh raânh röìi maâ!
      Maäi loay hoay vúái nhûäng hònh boáng trong kyá ûác, maá töi khöng
nhêån thêëy cêu noái “lêîy” cuãa töi. Baâ gêåt àêìu lú àaäng:
      - ÛÂ, vêåy cuäng àûúåc.

      Töi liïëc vúå töi. Mùåt cö ta meáo xïåch, nûãa cûúâi nûãa khoác.
    - AÂ, con ghi thïm tïn naây nûäa! - Maá töi vöî traán reo lïn - Dò
Nhûúâng tûác em vúå cêåu Baáu.
      - Cêåu Baáu naâo?
      - Cêåu Baáu tûác chaáu kïu öng ngoaåi cuãa con bùçng dûúång gheã àoá.
    Baâ dò “hoå haâng ngoaâi traái àêët” naây khiïën töi muöën àiïn tiïët.
Nhûng biïët laâm sao àûúåc. Töi nhuán vai:
      - Ngûúâi khaách thûá hai trùm! Nhû vêåy höm àoá con úã nhaâ luön. Ai
chùèng biïët laâ con cûúái vúå. Khaách khöng thïí lêìm vúái thùçng Sún em con
àûúåc vò noá múái mûúâi ba tuöíi.


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        25

      Möåt lêìn nûäa, maá töi gêåt àêìu dïî daäi:
      - Vêåy cuäng àûúåc! Con nhúá múâi thïm cêåu Sang, cêåu Sang tûác laâ...

      Tûác laâ sao caác baån coá biïët khöng? Tûác laâ sau khi “tónh cún mï”,
maá töi àöìng yá ruát búát söë khaách cuãa mònh xuöëng coân ba mûúi ba ngûúâi
sau möåt höìi àêëu tranh quyïët liïåt cho tònh baån thiïng liïng vaâ cao caã
cuãa mònh. Sûå nhûúång böå cuãa maá töi khiïën chuáng töi mûâng nhû bùæt
àûúåc vaâng. Nhû vêåy laâ vaâo phuát choát, àaám cûúái coân thûâa saáu chöî: töi,
baån töi, vúå töi, baån vúå töi, phuå rïí, phuå dêu! Huá vña, suyát möåt chuát
nûäa laâ hai vúå chöìng töi khöng àûúåc dûå àaám cûúái cuãa mònh.
       Àaám cûúái diïîn ra khöng mïåt moãi nhû töi tûúãng. Búãi vò hêìu hïët
caác khaách khûáa àïìu khöng biïët vúå chöìng töi vaâ ngûúåc laåi, do àoá hai
bïn chùèng chuyïån troâ bao lùm. Mïåt nhêët phaãi noái laâ ba maá töi. Hai
ngûúâi phaãi chaâo hoãi, tiïëp chuyïån vúái bao nhiïu laâ ngûúâi. Mïåt nhûng
maâ vui. Nhòn neát mùåt raång rúä cuãa hai ngûúâi, töi coá caãm tûúãng nhû
àêy chñnh laâ àaám cûúái cuãa ba maá töi vêåy. Cêìu chuác hai ngûúâi haånh
phuác!




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                           26




        Giúâ ra chúi cuöëi cuâng cuãa cêåu hoåc troâ 60 tuöíi
                                                                     (Du Tûã Lï )


      Töi múái àûúåc tham dûå àaám cûúái möåt ngûúâi baån. Möåt àaám cûúái,
töi tin, nïëu nhoám thûåc hiïån cuöën saách "Nhûäng kyã luåc thïë giúái" biïët
àûúåc, nhiïìu phêìn hoå seä xin pheáp àïí ghi laåi.
        Tñnh kyã luåc hay, kyâ cuåc cuãa àaám cûúái naây, khöng phaãi vò sûå
chïnh lïåch quaá xa vïí tuöíi taác, giûäa cö dêu, chuá rïí. Noá cuäng khöng
nùçm núi sûå töën keám, chiïëc baánh cûúái, to, cao, nhêët thïë giúái. Khöng.
Têët caã nhûäng gò moåi ngûúâi coá thïí nghô túái, àïí trúã thaânh kyã luåc, duâ laâ
kyã luåc...kyâ cuåc, àïìu khöng nùçm trong trûúâng húåp àaám cûúái baån töi.

        Tñnh kyã luåc hay kyâ cuåc cuãa àaám cûúái Nguyïîn Quang Minh, höîn
danh "Minh Dï," baån töi, nùçm núi nhûäng ngûúâi baån cuãa anh. Nhûäng
ngûúâi baån thúâi niïn thiïëu. Nhûäng ngûúâi baån cuãa Minh tûâ caác maái
trûúâng Chu Vùn An, Trêìn Luåc, (vaâ,) Nguyïîn Traäi, Saigoân, giûäa thêåp
niïn 50. Nhûäng ngûúâi baån hêìu hïët, toác hoa rêm. Coá ngûúâi àêìu baåc
trùæng. Nhûäng ngûúâi baån, hêìu hïët àaä thaânh danh. Coá ngûúâi àang laâ
öng nöåi, öng ngoaåi. Coá ngûúâi laâ chûác sùæc àaáng nïí cuãa nhûäng tön giaáo
lúán. Coá ngûúâi giûä tiïìn viïån trúå cho nhûäng quöëc gia ngheâo khoá (trong
söë àoá, coá caã Viïåt Nam.) Coá ngûúâi àang nùæm giûä vai troâ chuã nhiïåm,

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          27

chuã buát cuãa nhûäng túâ baáo Viïåt ngûä, vúái têìm aãnh hûúãng ra khoãi nûúác
Myä. Coá ngûúâi àïën tûâ UÁc chêu. Coá ngûúâi múái vïì tûâ Bùæc Kinh, sau
nhiïìu thaáng nghiïn cûáu thõ trûúâng taåi xûá súã nöíi tiïëng vò àöng dên
nhêët thïë giúái. Coá ngûúâi laâ nhaåc sô, tiïëng tùm traãi daâi nhiïìu thïë hïå...

      Nhûng, àiïìu àaáng noái, trïn têët caã moåi danh taánh, hònh tûúáng,
chûác vuå, àõa võ, theo töi, úã chöî, hoå laâ nhûäng ngûúâi àaä coá vúái nhau möåt
tònh baån, gêìn nùm mûúi nùm. Möåt nûãa thïë kyã.
       Nhûng, àiïìu àaáng noái, trïn têët caã, nùm núi, chuá rïí Nguyïîn
Quang Minh, möåt ngûúâi huâng cuãa binh chuãng Thiïët Giaáp, keã àûúåc
baáo chñ saigoân, 1972, tûúác phong laâ "Tû Lïånh Àïå Thêët Haåm Àöåi" trïn
chiïën trûúâng söng, nûúác miïìn Trung; cuäng nhòn àaám cûúái cuãa mònh,
nhû möåt caái cúá, cho nhûäng ngûúâi baån thuúã niïn thiïëu, tòm vïì, nhêån
nhau. Vaâ, cuäng rêët àaáng noái, khi cö dêu Kim Liïn, àaä chia seã ngaây
vui möåt àúâi cuãa mònh, cho nhûäng ngûúâi baån chöìng, àaä xïë chiïìu, toác
trùæng. Vaâ, cuäng àaáng noái, khi nhûäng naâng dêu Chu Vùn An, Trêìn
Luåc, Nguyïîn Traäi, nhûäng hûúng sùæc möåt thúâi, nhûäng vaâng son möåt
thuúã, cuâng chia seã vúái chöìng, vúái nhau, niïìm haänh diïån (ngêåm nguâi?);
nöîi hên hoan (thêët laåc,) trong "giúâ ra chúi cuöëi cuâng" cuãa chöìng mònh.
      Vúái möåt phêìn ba töíng söë baân, àûúåc daânh cho àaám baån thúâi niïn
thiïëu cuãa chuá rïí, (vaâ,) nhûäng naâng dêu thaão cuãa caác maái trûúâng cuä,
nhiïìu luác, töi búä ngúä, nhû loåt giûäa möåt sên trûúâng trung hoåc, giúâ ra
chúi, hay, möåt goác sên vêån àöång, giúâ thïí thao.
      Khùæp nhaâ haâng vang, döåi tiïëng "maây, tao." Khùæp nhaâ haâng,
vang, döåi tiïëng goåi nhau, tiïëng cûúâi êìm êëm, hö höë cuãa nhûäng ngûúâi
àûúåc söëng laåi niïn thiïëu, höìn nhiïn, caãm àöång, túái rûng rûng.
       Töi thêëy àêu àoá, giûäa lúáp soáng àêìu ngûúâi, lao xao, gûúng mùåt
Nguyïîn Quang Minh, raång rúä. Caái raång rúä ngúâi ngúåi, cuãa nhûäng cêåu
hoåc troâ...giúâ ra chúi. Giúâ ra chúi cuöëi cuâng.
      Àêu àoá, töi thêëy Ngoåc Hoaâi Phûúng, chuã biïn Höìn Viïåt, taåp chñ
àêìu tiïn (vaâ,) lêu àúâi nhêët cuãa Viïåt tyå naån. Vêîn phong caách tay chúi
haâo hoa, kyá giaã treã tuöíi nhêët cuãa laâng baáo Saigoân, nhûäng nùm cuöëi
thêåp niïn 50, taác giaã "Coäi Taåm" bùæt tay ngûúâi naây, chuåp aãnh vúái
ngûúâi kia. Ngoåc Hoaâi Phûúng nhùæc nhúã kyã niïåm vúái Taâi "Con," vïì tûâ
Saint Louis. taâi "Con" khuön mùåt du àaäng thúâi hoåc sinh rêët coá haång,

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       28

nhûng khi vïì túái nhaâ, thò Taâi "Con" laåi laâ möåt cêåu beá buå...sûäa, non
choeåt...
      Àêu àoá, giûäa lúáp soáng àêìu ngûúâi lao xao, töi thêëy möåt Nguyïîn
Hûäu Hiïåu, dõch giaã "Baác Sô Zhivago," àang nghiïng àêìu noái chuyïån
vúái Phûúng Dung, ngûúâi baån àúâi hiïån nay cuãa Ngoåc Hoaâi Phûúng, vïì
hiïån tûúång múái nhêët cuãa nhên loaåi: chûäa bïånh bùçng têm linh. Chûäa
bïånh bùçng con àûúâng truy têìm tiïìn kiïëp, soi dêëu trùm nùm. Töi
khöng biïët taác giaã "Sûå Taái Sinh Cuãa Nhûäng Laåt Ma Têy Taång"-
Phûúng Dung, noái gò vúái hoå Nguyïîn. Chó biïët hoå Nguyïîn rêët hùng haái
trònh baây kiïën thûác, hiïíu biïët múái cuãa anh vúái caác baån cuä, chung
quanh.
       Àêu àoá, giûäa lúáp soáng àêìu ngûúâi, lao xao, töi thêëy Phaåm Duy
AÁnh, ngûúâi cûåu sô quan cêëp taá, Lûåc Lûúång Àùåc Biïåt, ngûúâi tuâ binh,
àûúåc thaã vïì sau hún 10 nùm tuâ àêìy, tûâ nam chñ bùæc, vúái àöi haâm
rùng...tröëng trún, vúái möåt chiïëc chên trúã thaânh têåt nguyïìn, (coi nhû
caái giaá phaãi traã cuãa keã thua trêån,) rêët treã thú khi nùm tay Huâng
"World Bank."vïì tûâ Hoa Thõnh Àöën, cuâng ngûúâi baån àúâi N.T. cuãa
anh. Lêìn àêìu tiïn, töi thêëy Huâng "World Bank" truát boã àûúåc caái cung
caách chûäng chaåc, àaåo maåo cuãa möåt chuyïn viïn Ngên Haâng Thïë Giúái
thêm niïn, höìn nhiïn àuâa vui vúái Dinh "Keân," tûác Trêìn Trung Ginh.
Bùçng vaâo taâi nùng trúâi cho, Ginh àaä kiïëm ra tiïìn tûâ thúâi coân ài hoåc
bùçng tiïëng keân àöìng cuãa mònh, taåi caác vuä trûúâng. Bêy giúâ, Ginh boã
keân, laâm cöng viïåc: sûu têìm tin tûác, àõa chó cuãa nhûäng anh em thúâi
niïn thiïëu. Ginh trúã thaânh "Ginh "Öng Truâm," vúái vïët seåo cùæt ngang
möi, nhû möåt tay haão haán thúâi hêåu...Chiïën Quöëc.
        Àêu àoá, giûäa lúáp soáng àêìu ngûúâi, lao xao, töi thêëy möåt Vuä Gi
Mûu, Thúå Nhöí Rùng, àang thaão luêån möåt caách "gay go" vúái Àõnh
"Muåc Sû," vúái Nguyïîn Huy Yïn "Àúä Àeã." Yïn vïì tûâ Fresno, vêîn vúái
nuå cûúâi, gioång noái, àiïåu böå...ruåt reâ, cuãa möåt cêåu hoåc sinh ngoan tûâ
mêëy chuåc nùm trûúác. Àõnh "Muåc Sû," àïën tûâ Nam Ca Li, laâ möåt Àõnh
tûâ töën, àaåo maåo, nhû giúâ phuát naâo cuäng laâ giúâ phuát Thaánh Lïî.
      Àêu àoá, giûäa lúáp soáng àêìu ngûúâi, lao xao, töi thêëy daáng ngöìi
voäng xuöëng, vúái chiïëc muä nöìi che hïët phêìn traán mïnh möng baác hoåc,
cuãa Vuä Thaânh An. Töi àûúåc nghe laåi tiïëng haát cuãa Vuä, qua möåt söë
tònh khuác cuãa anh. Nhûäng tònh khuác, àûúåc Vuä viïët khi coân ngöìi trïn

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        29

ghïë, trung hoåc àïå nhêët cêëp. Taác góa "Nhûäng Baâi Khöng Tïn" ên cêìn
nùæm tay Vuä Vùn Nùm, tûác Nùm Àen, Nguyïîn Ngoåc Chêën, tûå Chên
Cêåu Trúâi, hay Chên "maä Têëu," ngaây xûa. (Ngaây xûa) khi Chên bûúác
vaâo giang höì úã nùm thûá ba trung hoåc, Chên àaä nöíi tiïëng laâ Chên "Maä
têëu" khi Chên cuâng vúái möåt àaám giang höì thûá thiïåt, vaác möåt chiïëc
maä têëu tûâ Saigoân, ra têån Nha Trang "têìm thuâ." Töi thêëy An "Thêìy
Saáu" cûúâi rêët tûúi vúái Phaåm Tuêën Baách, coân àûúåc goåi laâ "Baách
Trûúãng Töåc," khi Baách, Thuêìn tûå "Thuêìn Mêåt Khu," Àõnh "Àêìu Baåc,"
Kiïåm "Luêåt Sùæt" àaåi diïån "nhaâ trai," ài hoãi vúå cho Minh...Dï.
      Töi nghô Baách Trûúãng Töåc laâ nickname maâ, caác baån Baách múái
àùåt cho anh, sau khi anh "de àoåa" hoå nhaâ gaái bùçng möåt maân "trõnh
troång" àöëi àêìu vúái nhaâ gaái. Nïëu nhaâ gaái biïët Phaåm Tuêën Baách, àeåp
trai, hoåc gioãi nöíi tiïëng, àûáng trûúác mùåt hoå, trong quaá khûá, cuäng laâ
möåt tay du daäng lûâng danh, thò chùæc hoå seä khöng daám...nhêån sñnh lïî
cuãa Baách mang túái. Ngaây xûa Baách Cöng Tûã nöíi tiïëng...ñt noái. Búãi vò,
Baách Cöng Tûã coá möåt caách noái...khaác. Tiïëng "noái" khaác cuãa Baách laâ
nhûäng traái àêëm, nhûäng "lûúäi dao" ngoåt ngaâo... Chñnh vò choån noái
chuyïån vúái cuöåc àúâi bùçng möåt tiïëng...noái khaác, cho nïn Baách "taái höìi"
trûúâng Y Khoa Saigoân, cuäng coá taái ba höìi, böën bêån...
       Töi nghô Thuêìn "Mêåt Khu" laâ tïn maâ, Ngoåc Hoaâi Phûúng àùåt
cho Thuêìn múái àêy, sau khi biïët chuyïån Nha sô Nguyïîn Àûác Thuêìn,
"ruát quên" vïì khu khó ho coâ gaáy úã vuâng nuái San Fernando, múã phoâng
nhöí rùng cho...Mïî Têy Cú (vaâ,) moåi da Àoã...
      Àêu àoá, giûäa lúáp soáng àêìu ngûúâi, lao xao, töi thêëy Trûúng
Troång Traác, tûác nhiïëp aãnh gia Tr3, tûác Troång Kim, chuã buát baán
nguyïåt san Ngaây nay, Houston, öm vai Buâi Vônh Hûng, H.O., taác giaã
cuãa nhûäng baâi thú tònh nheå nhaâng, trïn Höìn Viïåt. Àiïìu trúá trïu, úã
chöî, Hûng bõ chñnh nhûäng "àöìng hûúng" bïn vúå Hûng giam nhöët,
haânh haå Hûng, möåt caách têån tònh. Vò, vúå Hûng laâ dên...Cuã Chi
"Thaânh Àöìng Àêët Theáp." Cho nïn Hûng àûúåc goåi laâ Hûng...Cuã Chi
(àöi khi hai chûä sau, coân àûúåc àoåc ngûúåc laåi möåt caách rêët thên yïu...)
      Khi àûúåc biïët nickname múái cuãa Hûng, Trûúng Troång Traác
thñch lùæm, baão:




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                            30

      "Nhû vêåy túá coá boã ngang chuyïën ài nguyïn cûáu thõ trûúâng úã Bùæc
Kinh cho tuåi Meäo, àïí vïì àêy dûå àaám cûúái thùçng Minh, cuäng khöng coá
chi ên hêån..."
      "Ên hêån caái...cuã chi êëy," Hûng Cuã Chi nhùn nhoá.
      "Nïëu maây khöng coá mùåt úã àêy höm nay, maây àêu coá gùåp àûúåc
thùçng Chi...Baán Nûúác.

      Chi àêy laâ Vuä Chi, nguyïn gñao sû töët nghiïåp Lyá Hoáa úã Saigoân.
Qua Myä tûâ nùm 1975, "mêët dêåy," (chûä cuãa Chi,) traãi qua nhiïìu nghïì,
cuöëi cuâng, Chi choån nghïì baán...nûúác. Nhûng Chi khöng chõu caái
nickname "baán nûúác" maâ Hûng àùåt cho. Chi tûå nhêån mònh laâ "Chi
Baán Nûúác...Myä."
      Giûäa luác Thêìy Chi ung dung, tûå taåi vúái caái "nickname" "Chi
Baán...Nûúác...Myä," trong giúâ ra chúi cuöëi cuâng," coá laåi lêìn àêìu tiïn, sau
hún böën chuåc nùm, cuãa nhûäng ngûúâi àaân öng tûâng giûä nhûäng vai troâ,
nhûäng chûác vuå trong quên àöåi, trong chñnh quyïìn miïìn Nam Viïåt
Nam..., khöng biïët töi coá lêìm chùng, khi caãm tûúãng, caái "àinh" trong
àïm San Jose kia, laâ öng...giaâ traán hoái, rùng ruång, di chuyïín khoá
khùn (maâ laåi thñch di chuyïín) giûäa sên coã niïn thiïëu naây. Töi muöën
nhùæc möåt lêìn nûäa, Phaåm Duy AÁnh. Möåt lêìn nûäa, ngûúâi cûåu TrungTaá
Lûåc Lûúång Àùåc Biïåt, vïì tûâ Sydney.
      Töi nghô, coá dïî AÁnh, chñnh AÁnh múái laâ "têm baäo" cuãa "giúâ ra
chúi cuöëi cuâng" àoá. Khöng mùåc caãm (tûå tön cuäng nhû tûå ti,) khöng
"show off," khöng chûáng toã, khöng lêëy àiïím vúái bêët cûá ngûúâi naâo, AÁnh
múái chñnh laâ keã thûåc sûå hûúãng àûúåc túái lúáp cùån laåt saåt cuãa "ly cheâ àêåu
àen haånh ngöå."

      Töi nghô, coá dïî, AÁnh múái chñnh laâ keã "enjoy" tûâng giêy tûâng
phuát "giúâ ra chúi cuãa nhûäng cêåu hoåc troâ 60 tuöíi." AÁnh hên hoan moám
meán vúái haâm rùng "vùæng veã" (mùåc duâ thúâi CVA, AÁnh àaä nöíi tiïëng laâ
AÁnh Vêíu, vò quaá nhiïìu...rùng.)
       AÁnh "vêíu" cûúâi vùng... "coca" khi B.S. Vùn Sún Trûúâng lïn sên
khêëu, kïí möåt cêu chuyïån liïn quan túái têåt bêím sinh cuãa cö dêu, chuá
rïí, bùçng vaâo thêím quyïìn nghïì nghiïåp y khoa cuãa cuãa hoå Vùn.



http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       31

      AÁnh "Vêíu" cûúâi rung....möåt buång...phúã, khi öm Trêìn Quöëc Baá,
möåt trong nhûäng haåm trûúãng cuãa Haãi Quên VNCH, cuä.
       AÁnh "Vêíu" cûúâi trú...lúåi, khi choåc Trung "Thûúång cöí" tûác nhiïëp
aãnh gia Huy Trung: Möåt tïn "nguåy cûåc kyâ ngoan cöë." Nhûng sau 75,
nhûäng "chuã nhên múái" cuãa Saigoân, vêîn phaãi trao nhûäng giaãi thûúãng
nhiïëp aãnh cao quyá nhêët cho Huy Trung, chó vò khöng thïí phuã nhêån
taâi chuåp aãnh cuãa Trung; nhêët laâ nhûäng bûác aãnh mang àêìy tñnh
chuyïín àöång. Aûnh thao trûúâng.
      AÁnh "Vêíu" cûúâi rung...nhûäng miïíng àaån, mòn coân nùçm sêu
trong ngûåc, vai, chên, buång, lûng, khi öm Vuä Àùæc AÁnh... Khi Vuä Àùæc
AÁnh àoã mùåt, nöíi khuâng, (nhiïìu lêìn, töi nhûäng tûúãng khoá traánh möåt
maân àaánh nhau ngay giûäa tiïåc cûúái,) chó vò Ngoåc Hoaâi Phûúng vaâ,
Trûúng Troång Traác khùng khùng, àïì quyïët Vuä Àùæc AÁnh laâ AÁnh
"Nhoã," mùåc cho hoå Vuä khö nûúác miïëng "àñnh chñnh":
      "AÁnh Nhoã laâ thùçng Nguyïîn AÁnh, khöng phaãi tao. Thùçng
AÁnh...Nhoã khöng coá mùåt àïm nay úã àêy."
      (Chó möåt ngûúâi coá thêím quyïìn xaác àõnh AÁnh Vuä hay AÁnh
Nguyïîn laâ AÁnh...Nhoã. Tiïëc thay, ngûúâi àoá, têëu xaão laâm sao, cuäng
khöng coá mùåt, laâ "Thêìy caäi" Nguyïîn Thïë Toaân, möåt nhên vêåt "danh
trêën giang höì" trong voâng mûúâi nùm qua, vúái höîn danh Toaân...Boâ.
Nghe àêu öng Thêìy caäi naây, kïí tûâ ngaây tyå naån túái Hoa Kyâ, àïí toã loâng
nhúá nûúác non, öng ta chó...boâ, chûá khöng...ài, cuäng khöng...lïët!)
      Nhûng trïn têët caã, trong ghi nhêån cuãa töi, lùång leä tûâ möåt goác
phoâng úã caái "giúâ ra chúi cuöëi cuâng," cuãa thïë hïå Chu Vùn An, Trêìn
Luåc, Nguyïîn Traäi 1955-1961, laâ nhûäng gioåt lïå long lanh, àûúåc giûä laåi,
àûúåc dêëu ài möåt caách kñn àaáo, núi àöi mùæt Vuä Thaânh An, Phaåm Tuêën
Baách, Buâi Vônh Hûng, Nguyïîn Àònh Huâng, Huy Trung, Nguyïîn Àûác
Thuêìn, Trûúng Troång Traác, Nguyïîn Ngoåc Chêën, Ngoåc Hoaâi Phûúng,
vên vên...Vaâ, nhêët laâ trong àöi mùæt àuåc, lêìm nùm thaáng àòu hiu cuãa
Phaåm Duy AÁnh, cu li, boã baáo daåo, trïn àûúâng phöë Sydney, UÁc chêu,
nùæng, gioá...
     Tûâ ghi nhêån naây, töi chúåt nghô túái nhûäng ngûúâi nûä àang laâ
nhûäng ngûúâi baån àúâi (cuöëi àúâi) cuãa caác baån töi, (nhûäng ngûúâi coá hay


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                      32

vùæng mùåt trong "giúâ ra chúi cuöëi cuâng" cuãa nhûäng cêåu hoåc troâ saáu
mûúi tuöíi!)
       Tûâ ghi nhêån naây, töi chúåt nhúá túái nhûäng ngûúâi nûä àaä ra khoãi
cuöåc àúâi cuãa caác baån töi, (nhûäng ngûúâi nûä chùèng nhûäng khöng coá
mùåt; cuäng khöng hïì biïët túái "giúâ ra chúi" cuãa nhûäng ngûúâi àaân öng
(maâ,) hoå tûâng coá möåt thúâi yïu thûúng, möåt thúâi chung söëng...) Töi
muöën noái vúái hoå, àuáng hún, töi muöën xin hoå, (nïëu tònh cúâ àoåc àûúåc
nhûäng gioâng chûä naây,) haäy thöng caãm, haäy tha thûá cho caác baån thúâi
niïn thiïëu cuãa töi. Thöng caãm vaâ, tha thûá cho hoå nhûäng löîi lêìm,
nhûäng hû hoãng, nhûäng tan hoang, nhûäng àöí vúä, nhûäng maáu xûúng
bêët haånh (maâ) hoå (cuäng nhû töi,) àaä tûâng giaáng, truát xuöëng phêìn àúâi
thiïëu nûä, phêìn àúâi thanh xuên, möåt lêìn, cuãa quyá võ.
       Töi tin, quyá võ seä thöng caãm, seä tha thûá cho nhûäng ngûúâi baån
thúâi niïn thiïëu töi, (luön caã töi,) nïëu quyá võ biïët rùçng, höm nay, khi
têët caã sùæp hay, àaä bûúác vaâo tuöíi 60, nhûng hoå vêîn coân laâ nhûäng
nhûäng cêåu hoåc sinh trung hoåc trong "giúâ ra chúi cuöëi cuâng" kyâ diïåu.
     Sêu, xa trong hoå, theo ghi nhêån cuãa töi, vêîn laâ baãn chêët höìn
nhiïn, vö tû, treã thú túái töåi nghiïåp.
       Sêu, xa trong hoå, theo ghi nhêån cuãa töi, thuãy chung, hoå vêîn chó
laâ nhûäng àûáa treã con. Nhûäng "àûáa treã con" kia, seä theo hoå túái phuát
cuöëi, àúâi hoå. Töi biïët chùæc, àiïìu àoá!
     Búãi vò, trûúác khi chia tay, hoå coân hên hoan, vö tû àïën àau loâng,
khi hoâ heån:
      "Seä gùåp laåi nhau, 44 nùm nûäa...!"




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT           33




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          34




                           Chõ töi tuöíi Ngoå 72
                                                                (Trêìn Viïåt Haãi)


      LTG: Tùång caác chaáu Thanh Thuãy Haâ
      1.
       Chõ Khuï tuöíi Ngoå, sinh ra taåi Vinh, ngaây 30 thaáng 10 nùm
1930, luác öng ngoaåi àang hêëp höëi. Öng ngoaåi ngûúâi Huïë, laâm quan
Thõ Höì, trong triïìu ra cöng caán úã Vinh. Chõ Khuï laâ con àêìu trong
möåt gia àònh cöng chûác ngaânh cöng chaánh, cha ngûúâi Haâ nöåi, meå
ngûúâi Huïë, chõ ra àúâi maånh khoeã vaâ dïî nuöi. Ba nùm sau gia àònh
chuyïín vaâo Tourane, chõ coá àûúåc àûáa em trai thûá nhêët, tuöíi Dêåu, tïn
Höåi, sinh ngaây 24 thaáng 2 nùm 1933. Lêìn lûúåt chõ coân thïm 5 àûáa em
nûäa 4 trai 1 gaái, söë naây chïët treã hïët 2 ngûúâi trai, möåt 6 tuöíi vaâ möåt 5
tuöíi. Söë coân laåi söëng àïën giúâ nhûng cha meå àïìu àaä qua àúâi luác cha 87
tuöíi caách àêy 9 nùm vaâ meå 55 tuöíi caách àêy 36 nùm.
      2.
      Möîi cuöåc àúâi laâ möåt pho tiïíu thuyïët. Chõ töi khöng khaác ai. Möåt
ngûúâi vïì giaâ thûúâng viïët vïì nhûäng caái àaä qua cuãa caãnh ngöå, cuãa
ngûúâi vaâ ta vúái phï bònh nhêån xeát caãm tûúãng chuã quan. Chõ töi thò
thñch noái (maâ khöng viïët) vïì nhûäng mêîu àúâi bònh dõ quen biïët, ñt kïí
vïì mònh. Chõ khöng chõu viïët, duâ chõ laâ möåt y sô coá loâng vúái moåi treã
thú.
      Nùm nay nùm Nhêm Ngoå laâ nùm tuöíi cuãa chõ, 72 tuöíi; con chaáu
coá möåt chuát mï tñn, lo lùæng cho sûác khoeã cuãa chõ. Nùm tuöíi thûúâng
xui xeão, mêëy khi hïn ! Chõ àaä 6 lêìn bõ möí úã Dalat vaâ Saigon vïì gan,
tuái mêåt vaâ ung bûúáu. Möîi lêìn möí laâ nhû chïët ài söëng laåi. Lêìn möí cuöëi
caách àêy vaâi nùm, trúâi coân thûúng, cho söëng maånh túái giúâ. Chõ chó
sinh àûúåc 3 gaái nïn chó laâm baâ ngoaåi cuãa 5 àûa chaáu trai, vêët vaã vúái


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        35

chaáu cuäng nhiïìu. Ta thûúâng noái “baâ ngoaåi thûúng daåi thûúng döåt”
hay “con so vïì nhaâ maå, con raå vïì nhaâ chöìng, meå giaâ bùçng 3 mêîu
ruöång”. Quñ laâ úã chöî 5 chaáu ngoaåi àaä lúán töìng ngöìng nhûng thaãy rêët
thûúng yïu baâ ngoaåi; coá dõp chaåy vïì Long thaânh laâ a thêìn phuâ sa vaâo
loâng ngoaåi. Tuöíi giaâ an uãi àûúåc chuát àoá thöi.
      3.
       Lêîm àêîm, chõ àûúåc 3 tuöíi úã Tourane, 5 tuöíi úã Huïë, 8 tuöíi úã Qui
nhún, 9 tuöíi lïn Djiring Lêm àöìng (cha laâm cöng chaánh, cha ài àêu
thò con ài àoá), taåi àêy chõ coá àûáa em gaái sú sinh duy nhêët, nïn chõ rêët
cûng quñ), 14 tuöíi chõ úã Pleiku, 16 tuöíi úã Bònh àõnh. Taåi tónh naây, tûâ
Trung lûúng, Böìng sún huyïån Hoaâi nhún àïën chöî khö cùçn Rûâng
bûúâng vaâ Haâ têy huyïån Hoaâi ên chõ àaä söëng hún 8 nùm. Taåi Rûâng
bûúâng xoám Long giang, xaä Ên tûúâng öng Hûúng baãn Thú cho gia àònh
ba maá cêët ngöi nhaâ laá vaách àêët úã goác vûúân, kïë cêån àûúâng xe boâ . Àêy
laâ con àûúâng àêët chñnh nöëi tûâ nhaâ ga xe lûãa huyïån Phuâ myä lïn phña
têy huyïån Hoaâi ên ven Trûúâng sún, ngûúåc söng Kim sún leo qua
huyïån Bònh khï vaâ möåt nhaánh khaác xuöi xuöëng huyïån Hoaâi nhún,
theo nguöìn söng An laäo. Hai nhaánh Kim sún vaâ An laäo gùåp nhau úã
ngaä ba An thûúâng tuå thaânh söng Laåi giang chaãy qua Böìng sún ài ra
biïín. Töi daâi doâng chöî naây vò àêy laâ chuöîi ngaây àeåp nhêët cuãa chõ töi,
tuöíi dêåy thò, tuöíi thiïëu nûä vaâ yïu àûúng. Tûâ Long giang, chõ ài baán
vaãi daåo, ài trïn nhûäng con àûúâng búâ ruöång rêîy vaâo xoám laâng chên
nuái xa xöi, chõ àeo möåt boåc vaãi to sau lûng, boåc vaãi chûáa nhûäng xêëp
luåa tú tùçm, laänh àen, phin noän, xaá xõ, ka ki, xi ta...
      Coá thïí noái àoá laâ möåt cö gaái taãn cû tûâng söëng qua nhiïìu thaânh
thõ, giúâ lùn löån chöën thön quï àïí phuå giuáp gia àònh. Meå chõ úã goác
vûúân dûâa lêëy gian nhaâ trïn laâm möåt quaán haâng xeán. Chõ laâ möåt thiïëu
nûä thõ thaânh trúã nïn möåt cö gaái nhaâ quï úã caái bïì ngoaâi do sinh kïë taãn
cû. Chõ hoåc hoãi àûúåc nhiïìu vïì cuöåc söëng xaä höåi kinh tïë vùn hoáa vuâng
sún àõa Bònh àõnh miïìn trung VN.

      4.
     Chõ úã vuâng Rûâng bûúâng 4 nùm, nùm 19 tuöíi chõ lêëy chöìng.
Chöìng chõ möì cöi caã cha lêîn meå, chõ ài theo chöìng lïn thön Haâ têy,
Tên thaånh, chó caách Long giang chûâng mûúi cêy söë. Chõ khöng coân ài


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         36

baán vaãi daåo maâ chên lêëm tay buân laâm ruöång cho àïën nùm 54 hai vúå
chöìng vêîn chûa coá con.
      Röìi hoå têåp kïët ra Bùæc, anh tiïëp tuåc trong quên nguä, chõ ài hoåc
vùn hoáa, töët nghiïåp y sô vaâ laâm viïåc taåi bïånh viïån Baåch mai, Haâ nöåi.
ÚÃ ngoaâi êëy chûäa trõ bïånh hiïëm muöån caách naâo thò töi khöng biïët, cho
àïën nùm 75 töi ài tuâ caãi taåo thò àûúåc tin chõ coá 3 mùåt con, toaân laâ gaái,
àûáa àêìu múái 18 tuöíi. Coân anh àang úã Àûác chûäa bïånh. Sau 75 chõ doån
vaâo Dalat, giûä höå khêíu úã àoá cho àïën bêy giúâ. Chõ laâm viïåc úã bïånh viïån
Dalat mêëy nùm trûúác khi vïì hûu. Giúâ thò caác con àûa chõ vïì an dûúäng
trong khu vûúân röång coá cêy traái úã Long thaânh Àöìng nai, do con gaái
àêìu taåo dûång àïí sau naây vïì dûúäng giaâ.
       Chöìng chõ cuâng tuöíi ngoå nhû chõ nhûng lúán hún möåt con giaáp.
Anh êëy tûâ trêìn vò bïånh luác 0giúâ 4 phuát ngaây 11 thaáng 5 nùm 1992
thoå 74 tuöíi. Tang lïî taåi Saigon coá mûúi ngûúâi baån tûâ Dalat vïì àûa
àaám àoåc àiïëu vùn. Chó thïë thöi. Luác söëng anh thûúâng noái: ùn nhû tu,
úã nhû tuâ, noái nhû laänh tuå, vïì hûu múái thêëy mònh ngu. Nhû vêåy nghôa
laâ anh troån àúâi trong saåch, vïì giaâ chó noái vêåy cho vui thöi. Khi töi 11
tuöíi àïën thùm anh trong traåi lñnh anh cho töi möåt aáo sú mi trùæng vaâ
dùån rùçng phaãi mùåc ài hoåc àïí maáy bay têy coá thêëy thò noá khöng bùæn.
Àïën bêy giúâ töi khöng hiïíu vò sao laåi khöng bùæn.
      5.
       Khi chûa lêëy chöìng chõ àaä bùæt chûúác meå têåp ùn trêìu, thaânh
ghiïìn trêìu luác naâo khöng hay. Chõ nhuöåm haâm rùng àen, lêu ngaây
nhai trêìu rùng caâng àen, àen rûng rûác nhû haåt maäng cêìu (haåt na).
Trêìu cau xaác thuöëc laâ 4 thûá nhai chung, nûúác nhai ra àoã öëi vaâ hùng
xeâ. Trêìu phaãi treát vöi soâ; cau àuáng àöå phaãi maâu da ûãng, cheã saáu, haåt
mïìm (tuáng quaá thò nhai cau khö dêìm nûúác noáng cho mïìm); coân xaác laâ
loaåi voã cêy vûâng löåt àêåp cho tuú ra phúi khö, khi ùn thò cuöån laåi múá
voã to bùçng ngoán uát, nhai toãm teãm, caâng nhai caâng deão; thuöëc laâ thuöëc
rï vo viïn bùçng hoân bi chai (khöng coá thò nhai àúä cêím lïå hay thuöëc
laâo cuäng àûúåc). Coá leä mêëy baâ giaâ trêìu ñt ruång rùng vò coá sêu rùng naâo
chõu nöíi nûúác vaâ baä trêìu !?

      Chõ coá caái têm phöíi boâ, coá sao noái vêåy ngûúâi úi, bö lö ba la, ai
cuäng thûúng yïu. Chõ laâ dên “tiïíu tû saãn”, cûáng àêìu cûáng cöí, lò lúåm.


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       37

Cûåc chùèng àaã lêëy chöìng thò phaãi theo chöìng, chó yïu möåt lêìn röìi thöi;
cho nïn 20 nùm ra Bùæc vêîn chó laâ “quêìn chuáng” chaã àaãng chaã àoaân gò
caã. Chõ chùèng phaãi ngoån coã gioá àuâa, khöng tuây cú ûáng biïën maâ tuây cú
bêët biïën. Chõ ngheâo rúát muâng túi maâ vïì Nam coân mang chuåc cheán àaá
cho em keão em “ngheâo khöí hún chõ, khöng coá cheán ùn cúm”. Miïìn Bùæc
daåy thïë maâ ! Vaâo Nam chõ lêåp tûác ngöå ra, ngöå coân mau hún Dûúng
thu Hûúng, thêëy em chõ nhaâ cao cûãa lúán, xe cöå aáo quêìn... Thò ra trïn
noái vêåy maâ khöng phaãi vêåy. Tûâ Huïë, Qui nhún, Nha trang, àïën Àaâ
laåt, Saâi goân... ài àêu chõ cuäng noái “ Giaá gò Nixon neám bom Haâ nöåi
thïm möåt tuêìn nûäa thò em ra Bùæc dùæt chõ vïì Nam.”Thiïåt ra 21 nùm
chiïën tranh em coá biïët chõ úã mö maâ dùæt !

      6.
      Caâng vïì giaâ chõ caâng laâm theo möåt söë tñn lyá nhaâ Phêåt nhû moåi
ngûúâi dên bònh thûúâng, ngûúâi ta sao mònh vêåy, chõ siïng ài chuâa rùçm
möìng möåt, ùn chay vaâ cuáng kiïën baân thúâ úã nhaâ; lo cuáng giöî, viïëng möå
chöìng vaâ kim tônh cha meå...
       Chõ traãi qua thúâi gian bêån bõu vúái gia àònh nhoã cuãa 3 àûáa con
gaái, bêån bõu vúái àaân chaáu ngoaåi giûäa Dalat vaâ Saâi goân. Chõ khöng cêìn
biïët tham aái nhû súåi dêy tònh siïët chùåt àúâi mònh, chó biïët nûúác mùæt
thò phaãi chaãy xuöi, thûúng con röìi thûúng chaáu. Coân thûúng àúâi chó laâ
thûá son phêën laâm cho mùåt mònh dïî chõu vúái xung quanh maâ thöi. Khi
vaâo laåi quï chõ chó biïët khoác hay tin meå mònh taå thïë àaä 10 nùm!
       Nhûäng mêët maát vïì ngûúâi vïì cuãa trong chiïën tranh thò nhaâ naâo
cuäng bõ, nhûng àau nhêët laâ nhûäng mêët maát trong têm höìn hai giúái
tuyïën quöëc coång thò ruöåt thõt lêîn hoå haâng vaâ choâm xoám noái vúái nhau
nhû noái vúái vaách tûúâng, maånh ai nêëy nghe. Bêy giúâ àaä 27 nùm coång
saãn cai trõ toaân dên, chõ hiïíu vaâ nhòn thêëy nhiïìu cö gaái VN y phuåc àïí
húã röën, àêìu toác tai búâm xúâm uöën nhuöåm àuã kiïíu, baân tay baân chên
trau chuöëc moáng ngoán àõnh kyâ , möîi cö coá caã chuåc àöi giaây àöi deáp
(nheå, nhoån, goát cao, ài kïu), hoå giaä tûâ vônh viïîn cöng thûác “ngang
lûng thò thùæt phûúng chêm, àêìu àöåi chñnh saách, tay cêìm chuã trûúng,
chên ài àöi deáp lêåp trûúâng” cuãa nhûäng cö gaái thúâi cuãa chõ, (bêy giúâ húã
röën thò laâm gò coá dêy nõt àïí thùæt phûúng chêm hay ruöåt ngheá chûáa
gaåo, hoå no maâ buång teo, hoå êëm maâ thiïëu vaãi aáo vaãi quêìn). Hoå haát



http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       38

nhaåc tònh lêm ly thöëng thiïët theo caái kiïíu bêy giúâ, Töë hûäu àêu coân
daám àûa keáo ra cùæt lûúäi hoå, cho ài caãi taåo muát muâa.
      7.
       Trong ruöåt thõt chõ khöng coá gò àïí giuáp em uát ngoaâi lúâi noái goái
laåi àïí thúâ, im lùång maâ buöìn, kñnh nhi viïîn chi. Búãi vò baãn thên chõ
thûåc khöng coá gò, caác con huân nhau àûáa ñt àûa nhiïìu lo nuöi meå, an
uãi tuöíi giaâ. Nhaâ ai nêëy lo, baân laâm chi nhûäng lyá luêån vaâ àaåo àûác mú
höì vúái möåt ngaân leã möåt kiïíu giaãi àaáp. Maånh ai nêëy söëng, àaåp lïn
nhau maâ söëng, àaåp lïn chuã nghôa xaä höåi cuãa VN àaä tûâ lêu, rêët lêu;
chõ àêu hiïíu àûúåc rùçng nûúác Myä àûáng haâng àêìu möåt chuã nghiaä xaä höåi
trong thûåc chêët, thûåc tïë vaâ thûåc duång möîi ngaây. Cêìu nguyïån cho
mònh vaâ cho ngûúâi thên, cho bêy giúâ vaâ mai sau, cho ùn nïn laâm ra,
cho maånh khoeã söëng lêu vaâ may mùæn... laâ möåt thûá tñn ngûúäng hûäu
thêìn, nhêët thêìn hay àa thêìn ; nhêët àõnh khöng phaãi laâ vö thêìn, chõ
vaâ caác chaáu biïët roä nhû thïë tûâ lêu. Nhên noái àïën tñn ngûúäng, em thûa
vúái chõ rùçng àaåo Thiïn Chuáa tin möåt Chuáa coá ba ngöi, chuáa Cha,
chuáa con Giï su vaâ chuáa Thaánh thêìn; hoå tin vaâo viïåc THÚÂ KÑNH TÖÍ
TIÏN àïí chõ khoãi hiïíu lêìm rùçng ngûúâi coá àaåo khöng biïët thúâ cuáng töí
tiïn. Àûác Giaáo hoaâng Leáo XIII trong thöng àiïåp Rerum Novarum
nùm 1891 vaåch roä àûúâng hûúáng cúãi múã trong tön kñnh gia tiïn.. Nùm
1943 àûác Giaáo hoaâng Pius XII nhùæc laåi viïåc naây trong thöng àiïåp
Mystici Corporis vaâ Divino Afflante Spiritu, viïåc lïî nghi tön kñnh töí
tiïn coá tñnh xaä höåi. Nùm 1949 Thaánh böå truyïìn giaáo cöng böë Huêën thõ
Plane Compertum est vïì Lïî Gia Tiïn vaâ ngaây 20 thaáng 10 nùm 1964
Thaánh böå chêëp thuêån nhûäng àïì nghõ cuãa Höåi Àöìng Giaám Muåc VN vïì
thúâ cuáng töí tiïn vaâ caác anh huâng liïåt sô VN. Ngaây 14 thaáng 11 nùm
1974 Höåi Nghõ Nha trang cuãa Giaám Muåc VN xaác àõnh roä raâng 6 àiïím
trong viïåc thúâ cuáng (lêåp baân thúâ, àöët hûúng nhang àeân, ngaây kyå giöî
öng baâ, hön lïî, tang lïî, lïî Thaânh hoaâng tûác laâ Phuác Thêìn taåi àònh
laâng vaâ caác ên nhên ); tuyïåt àöëi baác boã yïu thêìn, taâ thêìn, mï tñn dõ
àoan. Ngûúâi coá àaåo phaãi thúâ kñnh cha meå luác coân söëng cuäng nhû luác
àaä qua àúâi, àoá laâ giúái rùn sau viïåc thúâ phuång Chuáa.

      8.
      Chõ khöng coá con trai nhûng trúâi buâ trûâ cho chõ coá 5 àûáa chaáu
trai. Chõ vùæng anh 10 nùm röìi, nhûng trong dô vaäng chõ àaä tûâng xa

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          39

anh 20 nùm, möåt mònh bûúng chaãi nuöi con àïën sûác cuâng lûåc kiïåt.
Vônh biïåt chöìng maâ buâ laåi coá 3 ngûúâi con vaâ 3 ngûúâi rïí rêët hiïëu thaão
lo cho meå nhû lo cho chñnh baãn thên mònh. Chõ vaâ caác con chaáu chõ
coân àûúåc buâ àùæp to lúán laâ trúã vïì àoaân tuå gêìn nhû àêìy àuã bïn hoå ngoaåi
vaâ àûúåc söëng àûúåc àöìng hoaá vúái vùn hoaá cuãa ngûúâi miïìn Nam. Trong
3 rïí thò 2 rïí àaä laâ giaáo sû Àaåi hoåc vïì Ngên haâng vaâ Sinh hoåc, coân möåt
rïí laâ kyã sû taâu thuãy hoaåt àöång kinh doanh giaâu nhêët nhaâ. Trong 3
con thò möåt sùæp hoaân têët Ph.D. kinh tïë Cöng nghiïåp London, möåt töët
nghiïåp Ngoaåi thûúng gêìn 20 nùm hoaåt àöång thûúng maäi tiïìn nhû
nûúác, coân möåt trong ngaânh du lõch. Thûã hoãi sau 3 cuöåc chiïën daâi mêëy
ngûúâi may mùæn thïë ? Thûã hoãi bïn ngoaåi coá ai coá sinh maång chñnh trõ
uy hiïëp àïën nhû thïë ?
      Trong chuâa Giaâ Lam vaâ trong Nghôa trang thaânh phöë, tïët
Nhêm Ngoå naây, xin chõ haäy thay em àïën khêën vaái hûúng höìn ba maå
vaâ hûúng höìn anh, rùçng em xa xûá, àaä choån núi àoá laâm quï hûúng,
rùçng úã àêu cuäng laâ nhaâ, úã àêu cuäng chó coá möåt traái tim. Röìi chõ em
mònh cuäng seä ài vïì möåt mònh trong hiu quaånh leã loi, naâo coá ai thay
àûúåc cho ai vaâo coäi àúâi sau.




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       40




                      Taåm biïåt tònh yïu cuãa töi

       Chuyïån xêíy ra vaâo giúâ hoåc mön Kinh Tïë nhêåp mön, möåt mön
hoåc maâ quyïín saách giaáo khoa tham khaão laâm chuêín , àûúåc viïët búãi
giaáo sû kinh tïë hoåc danh tiïëng Paul A. Samuelson thuöåc viïån àaåi hoåc
MIT. Trong khi thêìy Nguyïîn Haãi Bònh giaãng cho chuáng töi, thïë naâo
laâ GNP, GDP, Consumer Pricing Index (CPI), Nominal & Real
GDP... Öi, nhûäng tûâ ngûä, maâ nhûäng yá niïåm àaåi tûúång coân xa laå vaâ rêët
trûâu tûúång àöëi vúái tên sinh viïn. Qua cùåp kñnh cêån trong suöët vaâ
dûúâng nhû khaá nùång àöå, thêìy miïn man diïîn giaãng. Töi quay sang cö
baån múái ngöìi kïë bïn caånh maâ khöng biïët tïn. Töi chuyïín mêíu giêëy
nhoã coá mêëy doâng chûä: "Xin löîi cö tïn gò?" Cö laáng giïìng liïëc thoaáng
qua khöng noái möåt lúâi naâo maâ chó móm cûúâi. Töi beân viïët thïm möåt
mêíu giêëy khaác: "Töi hoãi cö maâ sao cö laåi cûúâi? Xin cö cho biïët tïn."
Töi nhòn sang nhaâ haâng xoám, cö laáng giïìng cuäng khöng noái maâ chó
móm cûúâi. Möåt lêìn nûäa, töi àaânh ghi vöåi mêëy cêu thú con coác vûâa nghô
trong àêìu.

      "Hoãi rùçng cö coá nghe töi?


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         41

      Rùçng cö chùèng noái móm cûúâi laâm thinh.
      Hoãi cö cho biïët quáy danh?

      Rùçng cö tuãm tóm laâm thinh móm cûúâi."
       Xem xong baâi thú con coác cuãa töi, cö laáng giïìng gûãi traã laåi, chó
voãn veån chûä "Xuên". Khi àûúåc cö traã lúâi, cuäng laâ luác giúâ hoåc àûúåc kïët
thuác. Töi xïëp têåp vúã cuâng ài xuöëng lêìu, vaâ khöng quïn àïì nghõ vúái
Xuên laâ chuáng ta seä gùåp nhau taåi thû viïån trûúâng àïí tòm saách tham
khaão. Quyïín saách maâ thêìy Bònh àïì nghõ chuáng töi phaãi àoåc laâ quyïín
"The principles of macroeconomics" cuãa giaáo sû kinh tïë àoaåt giaãi
Nobel laâ Dr. Paul A. Samuelson, möåt cuöën saách àaä àaánh dêëu sûå quen
biïët giûäa hai chuáng töi.
        Nhû àaä heån, tuêìn sau chuáng töi gùåp nhau trong thû viïån
trûúâng. Töi tiïën àïën möåt baân bïn goác phaãi vùæng ngûúâi ngöìi, vaâ keáo
ghïë ngöìi bïn caånh Xuên. Töi cêët tiïëng hoãi Xuên laâ naâng àaä àïën tûâ
bao giúâ. Naâng cho biïët laâ naâng àaä àïën súám möåt tiïëng àöìng höì, nghôa
laâ hún giúâ maâ chuáng töi àaä heån vúái nhau, vò naâng muöën duyïåt qua
hïët dêîy saách tham khaão vïì kinh tïë, vaâ cuäng àïí tòm hiïíu nhûäng haâng
saách maâ thû viïån coá. Xuên coá khuön mùåt tûúi tùæn mang veã yïu kiïìu
àùçm thùæm cuãa möåt chuát gò nhû Catherine Deneuve, vaâ phaãng phêët
neát àeåp àoan trang diïîm lïå cuãa Catherine Zeta Jones. Xuên laåi biïíu
tûúång cho möåt sûå khiïm töën keâm theo sûå thöng minh maâ Trúâi ban
cho naâng. Naâng coá gioång noái dõu daâng, rêët hoâa nhaä vaâ bùæt mùæt nhêët
laâ laân da trùæng, nhû hoa bûúãi cuãa naâng trong taâ aáo xanh lú àöìng phuåc
Kinh Thûúng, tröng rêët thñch húåp vúái maái toác àen huyïìn, xoäa xuöëng
gêìn búâ vai cuãa naâng. Thöng thûúâng naâng thñch ài hoåc bùçng xe Cady,
nïn tröng naâng thêåt mignon nhû nhûäng thiïëu nûä têy phûúng úã
Sorbonne hay Oxford.

       Trong khung caãnh yïn tônh cuãa thû viïån, thónh thoaãng chuáng
töi ngûúác lïn àïí trao àöíi nhûäng àoaån vùn khoá hiïíu, hay nhûäng tûâ ngûä
phaãi vêån duång hïët vöën liïëng anh ngûä àïí hiïíu thêëu àaáo yá nghôa cuãa
noá. Nhûäng buöíi hoåc chung nhû vêåy ngaây qua ngaây àaä laâm cho tònh
baån chuáng töi gêìn guäi hún vúái caái thû viïån àöå 3,000 square feet. Àöëi
vúái caác thû viïån cuãa caác àaåi hoåc Myä thò àêy quaã thêåt laâ möåt caái thû
viïån khaá khiïm nhûúâng vïì kñch thûúác. Tuy vêåy trong caái nhoã nhùæn àoá


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       42

thò ngêëm ngêìm chûáa àûång möåt sûå xinh xùæn, goån gaâng do baân tay
kheáo leáo cuãa chõ Quyânh, ngûúâi quaãn thuã thû viïån haâng ngaây têån tuåy
chùm soác lêëy noá. Coá möåt höm töi muöën mûúån cuöën saách göëi àêìu
giûúâng Samuelson ra ngoaâi àïí photocopy, chõ quaãn thuã àaä nhêët àõnh
tûâ chöëi vò quy luêåt cuãa thû viïån chó àûúåc tham khaão taåi chöî maâ thöi.
Töi naâi nó maäi maâ khöng àûúåc, vò thêëy töi lúán tiïëng, Xuên àïën gêìn àïì
nghõ laâ nhûäng lêìn sau chuáng töi seä àïën súám àïí ghi cheáp nhûäng àiïìu
cêìn thiïët cho baãn toám lûúåc cho nhûäng kyâ thi midterm vaâ final. Trong
khi chuáng töi bûúác ra ngoaâi thû viïån, ài ngang qua cêu laåc böå hay caái
cafeteria Kinh Thûúng do doanh gia Nguyïîn Ngoåc Baão laâm thêìu
khoaán, tûâ bïn trong chiïëc stereo Akai classic voång ra gioång haát quen
thuöåc maâ töi rêët yïu thñch, töi thûã hoãi Xuên nïëu naâng biïët nhaåc
phêím naây laâ gò. Naâng móm cûúâi àaáp "Oh very young, do Cat Steven
haát àuáng khöng?". Töi cûúâi vaâ gêåt guâ àöìng yá.
       Coá lêìn töi àïën thùm naâng, úã cùn biïåt thûå xêy theo löëi kiïën truác
têy phûúng trïn àûúâng Cöng Lyá, ba meå cuãa Xuên rêët vui veã, tûã tïë vaâ
thên mêåt tiïëp töi, laâm loâng töi caãm thêëy nheå nhoäm. Meå naâng ên cêìn
kïí töi nghe vïì thúâi thú êëu, nhûäng súã thñch vaâ thaânh quaã hoåc têåp töët
àeåp cuãa naâng taåi trûúâng trung hoåc Saint Paul. Trûúâng naây caách nhaâ
töi khöng xa lùæm, toåa laåc ngay goác Cûúâng Àïí vaâ Gia Long.

       Höm àêìu tiïn àoá, àïën thùm Xuên, töi àûúåc àaäi ùn moán bò buán.
Bò buán laâ moán ùn cuãa ngûúâi miïìn nam, thûåc sûå khöng xa laå gò vúái töi,
vò töi àaä ùn khaá nhiïìu lêìn röìi, nhûng khöng hiïíu sao lêìn naây, töi coá
caãm tûúãng, àêy laâ moán bò buán thêåt tuyïåt "cuá meâo", ngon hún hïët
nhûäng lêìn maâ töi àaä ùn bò buán. Trûúác khi ra vïì, töi heån Xuên laâ
chiïìu thûá saáu, töi seä gheá nhaâ Xuên àïí àoán naâng ài xem cineá úã Centre
Culturel Francais gêìn bïånh viïån Grall, toåa laåc úã goác àûúâng Àöìn Àêët
vaâ Lï Thaánh Tön, nghôa laâ gêìn nhaâ töi hún nhaâ naâng. Kyâ naây coá
phim "Hiroshima, mon amour" do taâi tûã Reneá Arnaud cuãa Phaáp àoáng
chung vúái möåt nûä diïîn viïn Nhêåt Baãn. Phim mang nöåi dung àïì cao
möåt möëi tònh Êu - AÁ khöng biïn giúái, möåt biïíu tûúång "East meets
West". Trong khi chúâ àúåi vaâo phim, hai àûáa chuáng töi thò thêìm vúái
nhau vïì nhiïìu àïì taâi, tûâ chuyïån gia àònh chuáng töi, chuyïån tûúng lai,
àïën chuyïån trûúâng Kinh Thûúng Minh Àûác, nhûäng mön hoåc, nhûäng
yïëu töë cùn baãn trong laänh vûåc kinh tïë, nhû luêåt cung cêìu, stagnation,
recession, deflation, inflation...

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                       43

       Naâng cho töi biïët laâ naâng khöng thñch chñnh trõ. Mùåc duâ khi àoá
cha naâng laâ möåt viïn chûác cao cêëp cuãa chñnh phuã. Naâng têm sûå laâ
naâng chó àam mï vïì nhûäng khña caånh chuyïn mön nhû kinh tïë hoùåc
taâi chaánh. Röìi naâng thò thêìm laâ hy voång sau bêåc cûã nhên 4 nùm úã
Kinh Thûúng seä loát àûúâng cho chuáng töi sang Harvard hoåc cao hún.
Töi thûåc sûå sung sûúáng, vò trûúác àoá khöng lêu, töi vûâa xem möåt möëi
tònh thêåt laäng maån trïn maân aãnh Hollywood giûäa hai sinh viïn
Oliver Barrett cuãa Harvard vaâ Jennifer Cavelleri cuãa Radcliffe khi
hoå quen nhau taåi thû viïån trûúâng àaåi hoåc. Àoá laâ taác phêím Love story
do ngoâi buát àiïu luyïån cuãa Erich Segal viïët lïn möåt möëi tònh thú
möång, trong nhiïìu nöîi gian truên. Àiïìu eáo le cuãa cêu truyïån trûä tònh
naây lêëy böëi caãnh cuãa sên trûúâng Harvard maâ ngûúâi cha cuãa Oliver
vöën mang baãn taánh cöë chêëp, cûáng nhùæc trong khuön khöí kyâ thõ giai
cêëp, khöng chêëp nhêån ngûúâi con dêu tûúng lai thuöåc giai cêëp ngheâo.
Trong khi Oliver bûúáng bónh chöëng laåi nhûäng yá nghô baão thuã cuãa cha
mònh.
       Xuên àïì cêåp vïì chuyïån tûúng lai úã Harvard, töi àaä àuâa vúái
naâng, nïëu coá sang Boston thò töi seä khöng bao giúâ hûáa heån rùçng töi seä
àûa naâng sang Paris. Trong cöët truyïån cuãa Segal öng kheáo leáo khai
thaác möåt möëi tònh tûâ thuãa haân vi, khi ngûúâi vúå Jennifer boã hoåc ài laâm
àïí nuöi chöìng Oliver theo hoåc luêåt taåi Havard, Oliver coá hûáa laâ khi
naâo hoåc xong thaânh cöng thò chaâng seä àûa Jennifer sang thùm Paris
nhû ûúác mú cuãa naâng vïì êm nhaåc xuêët phaát tûâ Êu chêu. Tuy nhiïn
caái ûúác mú àoá, àaä khöng bao giúâ àïën vúái naâng, khi naâng bõ lêm chûáng
bïånh ngùåt ngheâo laâ ung thû maáu. Cuäng buöíi xem phim chuyïån tònh
laäng maån naây, lêìn àêìu tiïn töi àaä gûãi naâng möåt nuå hön ïm aái, trïn búâ
möi ngoåt lõm cuãa naâng.
       Cuöëi nùm hoåc àêìu tiïn taåi Kinh Thûúng thò cuäng laâ luác chuáng
töi phaãi àöëi diïån vúái sûå chia ly nghiïåt ngaä. Anh naâng khi àoá àang hoåc
MBA taåi MIT àaä àïì nghõ vúái cha meå naâng laâ nïn àûa naâng sang Myä
du hoåc. Cuäng vò tònh hònh chiïën sûå cuãa nûúác nhaâ àaä trúã nïn töìi tïå,
nïn àoáng goáp cho quyïët àõnh aác nghiïåt chia chuáng töi ra hai ngaä
àûúâng khaác nhau. Höm naâng kïí cho töi nghe àïì nghõ cuãa anh naâng,
naâng àaä toã ra thêåt böëi röëi, vaâ lo lùæng vïì nghõch caãnh àang diïîn ra
trûúác mùæt vaâ khoác vúái töi thêåt nhiïìu.



http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        44

       Nhûäng ngaây cuöëi cuâng cuãa naâng úã Saâi goân, töi böîng thêëy thúâi
gian thêåt quyá baáu, töi thêìm ûúác thúâi gian haäy ài chêåm laåi vaâ àïí töi
àûa naâng ài thùm hïët phöë phûúâng Saâi goân, chuá troång àïën nhûäng núi
maâ chuáng töi àaä ghi nhêån coá nhiïìu kyã niïåm bïn nhau nhêët. Dûúái aánh
nùæng chan hoâa vaâo buöíi saáng cuãa muâa heâ Saâi goân, chuáng töi bûúác ra
khoãi sên quêìn vúåt gêìn cû xaá Baåch Àùçng núi töi úã vaâ cuäng gêìn trûúâng
Saint Paul cuãa naâng, naâng öm ghò lêëy töi vaâ khoác ngêy ngêët, vò sûå
chia ly naây linh tñnh cho sûå kïët thuác möëi liïn hïå cuãa chuáng töi. Duâ
khöng noái ra, nhûng trong loâng vúái möåt yá nghô naâo àoá, töi àaä thêìm
traách cûá naâng. Sûå khaác biïåt giûäa tuåi töi vaâ chuyïån tònh cuãa Erich
Segal laâ Jennifer Cavelleri àaä coá Oliver Barrett rêët dûát khoaát vaâ
phoáng khoaáng vúái quan àiïím cho troån cuöåc tònh.
      Hy sinh cho tònh yïu laâ möåt nghôa cûã cao àeåp nhû chuyïån tònh
Romeo vaâ Juliette cuãa vùn haâo William Shakespeare, hay nhû nhûäng
doâng nhaåc cuãa Trõnh Cöng Sún diïîn taã: "Tònh yïu nhû traái chñn con
tim muâ loâa" hay möåt chuát gò triïët lyá hún nhû triïët gia Blaise Pascal
àaä noái: "Con tim coá nhûäng lyá leä cuãa noá maâ lyá trñ khöng biïët àûúåc" laâ
nhûäng àiïìu àaä àûúåc vùn hoåc ghi nhêån vaâo thiïn thu.
       Ngûúåc laåi, chuyïån tònh Kinh Thûúng cuãa chuáng töi thò bõ raâng
buöåc búãi möåt khuön pheáp kheáp kñn cuãa nïì nïëp AÁ Àöng, khi maâ nhûäng
quyïët àõnh cuãa gia àònh laâ khuön mêîu duy nhêët àïí Xuên phaãi choån
lûåa. Röìi chiïìu höm àoá töi àûa naâng ra phöë Nguyïîn Huïå, vaâo caái quaán
quen thuöåc Pole Nord trïn àûúâng Tûå Do. Naâng goåi moán kem chocolat
au lait, töi chó uöëng ly traâ Lipton coá khoanh chanh ài keâm. Nhòn ra
bïn ngoaâi cûãa kñnh phöë xaá àöng ngûúâi qua laåi, nhûng loâng töi nùång
trôu vúái nhûäng yá nghô baâng baåc nhûäng nuöëi tiïëc, rêët tiïu cûåc vaâ bi
quan cho möåt cuöåc tònh khöng coân nhiïìu hy voång nûäa. Trong möåt goác
quaán böîng tiïëng nhaåc tröíi lïn baãn nhaåc noái lïn caái têm traång cuãa töi
laâ "Sans elle" vúái êm àiïåu thêåt du dûúng vaâ thiïët tha, ngûúâi ca sô
Claud Michel quaã thêåt àaä hiïíu nhûäng gò töi àang suy nghô khi maâ lúâi
nhaåc chan chûáa nhûäng yá nghô:
      "Xa em röìi tim anh sêìu nhúá
      Bïn em chiïìu nùæng tûúi rûåc rúä.
      Xa em röìi khöng gian muâ töëi,


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        45

      Em nhû vò sao trïn bêìu trúâi..."
         Vêng, em chñnh laâ vò sao hy voång trong tim töi; Vêng, em chñnh
laâ leä söëng êëp uã nhûäng ngaây thaáng quen nhau. Xa em röìi, khöng gian
cuãa riïng töi seä xuåp àöí. Töi nùæm chùåt lêëy tay naâng, àùåt vaâo löìng ngûåc
cuãa mònh vaâ röìi hön nheå lïn tay naâng. Caái giêy phuát maâ nhûäng yá
nghô cuãa baãn nhaåc trïn àaä thêåt sûå quyïån lêëy troån têm höìn cuãa töi.
Töi mûúâng tûúång àïën nhûäng chuöîi cö àún sùæp àïën vúái töi khi naâng
sang Boston hay möåt chên trúâi múái naâo àoá úã tiïíu bang laånh giaá
Massachusetts.

      Àaä 26 nùm qua gúåi töi nhúá laåi cö laáng giïìng Kinh Thûúng ngaây
xûa, nhûäng xuác caãm, nhûäng ên tònh, nhûäng chia seã, nhûäng rung àöång
cuãa con tim àêìy ùæp nhûäng heån hoâ úã thû viïån Kinh Thûúng, Centre
Culturel Francais vaâ Abraham Lincoln library trïn àûúâng Lï Quñ
Àön gêìn trûúâng Marie Curie hay nhûäng ly chanh àûúâng ngoåt lõm möi
em trong cêu laåc böå cuãa baån hiïìn NNB bêy giúâ àang àõnh cû úã UÁc
chêu, röìi nhûäng giúâ hoåc mön kinh tïë cuãa thêìy Bònh, giúâ kïë toaán cuãa
thêìy Ngö Tûã Huâng, nhûäng lyá thuyïët kinh tïë hoåc macro-economics cuãa
saách Samuelson, nhûäng qui tùæc cuãa mön kïë toaán check and balance...
      Têët caã àaä àoáng goáp cho möåt cuöën album kyã niïåm vö cuâng quñ giaá
trong têm tû cuãa töi. Biïët noái gò hún laâ taåi núi àêy, 26 nùm sau töi höìi
tûúãng laåi cö laáng giïìng Kinh Thûúng cuãa ngöi trûúâng maâ Phaåm
Quang Haãi cuãa Trêìn Ngoåc Lan úã Sydney àaä vöî vïì nhûäng yá nghô cuãa
töi vïì caái àõnh nghôa khöi haâi laâ trûúâng chuyïn khoa vïì "Kinh
nghiïåm thûúng yïu". Vêng, vúái töi noá àaä phêìn naâo phaãn aãnh àuáng
phooác nhû sûå àuâa cúåt cuãa Quang Haãi.
       26 nùm xa xûá nhòn laåi cuöåc àúâi àaä tröi qua, naâng vaâ töi bêy giúâ
möîi ngûúâi àaä gûãi loâng cho ngûúâi khaác, àaä yïn phêån moåi bïì vúái caái
haånh phuác riïng tû, töi xin caám ún chõ quaãn thuã thû viïån KTMÀ, cêu
laåc böå kinh thûúng coá daân maáy Akai classic haát bùçng bùng tûâ tñnh maâ
àûúâng kñnh bùçng gang tay, caám ún quyá thêìy cö, vaâ têët caã baån beâ, caám
ún Center Culturel Francais, thû viïån Abraham Lincoln, sên tennis
Cûúâng Àïí àaä cho töi nhûäng ngaây thaáng vúái nhiïìu ên tònh àaáng nhúá.
Sau hïët töi cuäng khöng quïn caám ún maái trûúâng cuä KTMÀ àaä taåo cho
töi niïìm tin, möåt hûúáng ài vaâo tûúng lai... vaâ cuöëi cuâng laâ caám ún cö
laáng giïìng Xuên Lï àaä cho töi nhûäng giêy phuát böìi höìi vûúng vêën cuãa

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                    46

caái thuãa thanh xuên hoa niïn khi maâ àöi möi chan hoâa vúái thuá yïu
thûúng, khi maâ nhõp àêåp cuãa con tim àöìng loäa vúái nhûäng lúâi thò thêìm
êu yïëm bïn tai, nhûäng sweet nothing vùng vùèng nhû tiïëng haát cuãa
Cat Stevens.

      "Oh very young, what will you leave us this time,
     There'll never be a better chance to change your mind,
And if you want this world to see a better day,
      Will you carry the words of love with you,
      And the goodbye makes the journey harder still."
       Àïí nhùæc nhúã möåt thuãa yïu àûúng, möåt thuãa thêìn tiïn cuãa thúâi
cùæp saách àïën trûúâng, vêîn coân lai vaäng trong töi, qua nhûäng doâng chûä
naây vaâ àûúåc traãi röång nhû nhûäng nöîi niïìm riïng tûâ caái tiïìm thûác
söëng laåi maänh liïåt tûâ nhûäng kyá ûác cuä tûúãng rùçng àaä quïn.
      Once again, goodbye my love!




                       Baân ùn coá 3 chöî ngöìi

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                      47

                                                       (Trang Thanh Truác )


       Meå àaä àïëm tûâng ngaây, giêy phuát höìi höåp àoá. Caái ngaây àau quùån
tûâng cún giûäa lo êu vaâ haånh phuác. Giûäa nûúác mùæt vaâ nuå cûúâi. Thaáng
tû, muaâ Xuên àang tiïën dêìn, tiïën dêìn trïn túâ lõch. Meå àaä àaánh möåt
voâng troân thêåt cêín thêån caái ngaây maâ Baác Sô "nghô rùçng" con chaâo àúâi
àoá: 27/04 ! Meå àaä ngùæm nghña caái ngaây àoá khöng biïët bao nhiïu lêìn
röìi. Nhûng khöng lêìn naâo Meå "mûúâng tûúång" àûúåc àûáa beá trong buång
mònh ra seä ra sao caã? Meå khöng mong con àeåp, caâng khöng mong con
.. xêëu. Meå chó mong con sanh ra coá .. àuã ngoán tay, ngoán chên vaâ nhêët
laâ àûâng mang möåt bïånh têåt naâo àoá maâ thöi!
       Meå nhúá, trûúác "ngaây con sanh thêåt" Meå àaä phaãi vaâo nhaâ thûúng
möåt mònh vaâ àûúåc hoå giûä laåi khaám nghiïåm. Chung quanh, Meå thêëy
sao moåi ngûúâi .. bònh tônh möåt caách laå luâng. Caác baâ Meå naây, chùæc ñt
nhêët cuäng "ra-vaâo" phoâng höå sinh mêëy lêìn röìi hay sao àoá. Riïng Meå
thò rêët lo lùæng nhûng cuöëi cuâng Meå cuäng àûúåc "múâi" vï` nhaâ nghó ngúi
tiïëp vò nhaâ thûúng .. thiïëu giûúâng! Nhûng cho àïën raång ngaây höm
sau thò nhûäng cún àau "oùçn oaåi" laåi àïën túái têëp. Meå cûá trùçn troåc vaâ
trúã mònh hoaâi, cöë gùæng tòm cho mònh möåt tû thïë naâo àïí ngöìi dêåy. Meå
cöë gùæng ài ra khoãi phoâng nguã àïí bûúác vaâo phoâng tùæm vúái chuát hy
voång laâ nhûäng gioåt nûúác êëm seä laâm dõu cún àau. Nhûng cún àau caâng
luác caâng gêëp ruát hún. Meå nghó thêìm, hònh nhû .. àïën luác con muöën
rúâi khoãi nöi nguã 9 thaáng naây röìi thò phaãi . Meå ra ngoaâi nhaâ bïëp pha
sùèn cho Ba möåt ly caâ phï röìi trúã vaâo phoâng kïu Ba dêåy. Chiïëc xe cuãa
gia àònh nhoã chuáng ta, rúâi khoãi nhaâ, vaâo 5 giúâ saáng ..
       Loay hoay tòm cho con möåt caái tïn, nghó laåi maâ buöìn cûúâi. Ba
noái rùçng, nïëu laâ con trai .. thò àïí Ba àùåt tïn, thò Meå àïí Ba tûå quyï`n
àùåt. Meå chó .. goáp yá chuát chuát thöi. Möåt tïn Viïåt Nam vaâ möåt tïn Têy,
vêåy nheá ? Tïn Têy thò Ba khöng cêìn daânh àùåt nûäa. Ba àïí Meå tûå
quyï`n àùåt lêëy. (Tïn Têy gò .. thò lúán lïn cuäng ài caây nhû nhau!)
       Mùåt trúâi àaä lïn àïën àónh cêy röìi nhûng trong phoâng têët caã moåi
viïåc cûá bònh thaãn tröi qua. Khöng gêëp ruát. Cuäng khöng ngaåi nguâng.
Tiïëng nhaåc hoaâ têëu thêåt nheå nhaâng àaä dòu Meå vaâo möåt giêëc nguã. Duâ
rùçng, giêëc nguã úã àêy chó laâ caái chúáp mùæt àöët thúâi gian. Meå àaä mú


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         48

maâng trong caái khoaãng àúåi chúâ cuãa thúâi gian àoá. Caánh cûãa söí heá múã
trïn cao vaâ caái nùæng bïn ngoaâi nhû àang nhaãy muáa trïn caânh laá. Meå
ngûúác mùæt nhòn cö y taá vûâa quay trúã laåi phoâng. Cún àau cuãa Meå
khöng coân vò nhúâ úã sûå trúå giuáp cuãa möåt öëng tiïm thuöëc daâi gêìn hai
gang tay úã àûúâng xûúng söëng! Cún àau khöng coá caãm giaác nïn Meå
cuäng khöng biïët àïën luác naâo phaãi duâng sûác àïí .. àêíy con ra! Vaâ cho
àïën luác thêåt cêìn thiïët àïí laâm nhûäng àöång taác àoá thò Meå laåi khöng nhúá
àïën thïë naâo laâ húi thúã àiï`u hoâa? Thïë naâo laâ luác cêìn giûä húi thúã àïí
àêíy buáp-bï cuãa mònh trong nöi nguã 9 thaáng ra? Àïí röìi cuöëi cuâng Meå
tûå laâm cho Meå .. kiïåt sûác vaâ caái àiï`u khöng mong cuãa moåi ngûúâi
trong phoâng sanh buöíi trûa höm àoá laâ Meå bõ bùng huyïët vaâ con bõ ..
trùåc cöí gêìn 17 thaáng trúâi. Àoá laâ möåt ngaây thûá baãy, 13 thaáng 4.
      Vêåy maâ giúâ àêy, con àaä 9 tuöíi. Vêng, Chuá nhoác beá àêìu loâng maâ
thónh thoaãng Meå goåi àuâa laâ: Baánh-Canh (Pascal - tïn Têy) àaä 9 tuöíi.
Coân chuá nhoác beá 3 tuöíi thò Meå goåi bùçng àuã thûá tïn trong nhaâ, naâo laâ:
Höåt-Mñt, ?t-Õt, Con-Võt vaâ gêìn àêy nhêët laâ Lion King khoác nheâ !

Mêëy höm nay, thúâi tiïët úã Paris thêåt khöng khaá chuát naâo. Gioá vúái mûa
baäo nhû khöng buöng tha nhûäng chiïëc aáo khoaác, nhûäng cêy duâ,
nhûäng chiïëc xe àêíy con nñt ài hoåc. Tiïëng con nñt ho tûâ àêìu àûúâng cho
àïën cuöëi àûúâng vêîn khöng thöi. Con àûúâng àïën trûúâng cuãa muâa Àöng
nùm nay nhû khöng tòm thêëy àûúåc veã thú möång khi muâa laá vaâng rúi
nûäa röìi. Vaâ chuyïån gò àïën seä àïën. Thïë laâ Quên bïånh!
        Chuá nhoác ba tuöíi cuãa Meå trúã bïånh. Mêëy ngaây àêìu chó múái söí
muäi rêët laâ .. nheå nhaâng. Nhûng dêìn daâ thaânh viïm cöí hoång, ho, vaâ
cuöëi cuâng laâ cún söët. Nhûäng cún söët thûúâng quêëy phaá vaâ tòm vï` trong
möîi giêëc nguã. Nguã trûa hay nguã töëi gò cuäng vêåy. Meå dùæt Quên trúã laåi
Baác Sô lêìn naây laâ àïí lêëy toa mua thuöëc truå sinh. Truå sinh khöng phaãi
laâ àïí trõ bïånh maâ laâ àïí "oaánh" caái con vi truâng àang .. nhiïîm truâng!
Nhiïîm truâng thò cêìn phaãi diïåt noá ra khoãi cöí hoång Quên àang àau, laâ
bùçng caách uöëng thuöëc! Võ thuöëc traái dêu maâu höìng höìng tröng hêëp
dêîn lùæm kòa, nhûng duå khõ cho chuá nhoác maâ Meå nuöi bùçng: " sûäa tûúi
vaâ trûáng gaâ" naây uöëng, thêåt khöng dïî chuát naâo.

    Meå luåi huåi goåt khoai lang têy, caâ röët, mûúáp têy àïí nêëu suáp cho
Quên ùn. Àau cöí thò chó nïn ùn nhûäng moán nheå nhaâng, dïî nuöët nhû


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         49

thïë naây thöi. Khi nöìi suáp chñn Meå boã thõt boâ vaâo, röìi àúåi söi thiïåt söi
lïn Meå vúát boåt röìi tùæt lûãa. Àúåi búát noáng Meå seä àem xay nhuyïîn ra.
Buöíi chiï`u nay, trúâi vêîn coân mûa maäi khöng thöi. Nùm con Röìng
hònh nhû trúâi hay mûa nhiï`u nhû thïë àoá. Tûâ caánh cûãa söí ngoaâi sau
bïëp bêy giúâ Meå chó nhêån ra möåt maâu mûa vúái mûa. Thêåt laâ hùæt hiu
vaâ laånh. Cuäng tûâ caánh cûãa söí êëy, àaä bao la Meå bïë Quên, vaâ chó Quên
xem thaáp Eiffel àang giùng àeân thêåt saáng vï` àïm. Hai Meå con
thûúâng hay àûáng nhòn, tûâ phña caánh cûãa söí àoá, vaâ nghe Quên nhoäng
nheäo, voâi vônh:
      - Meå úi, Quên muöën Meå mua cho Quên caái thaáp Eiffel !
      - Thaáp Eiffel? Meå phaãi mua bùçng gò múái àûúåc cú chûá?
      - Bùçng tiï`n!

      - Meå àêu coá tiï`n àêu. Mua möåt .. viïn gaåch nhoã dûúái chên thaáp
Eiffel àoá chûa chùæc ngûúâi ta chõu baán cho mònh nûäa, Quên aå!
      - Nhûng maâ Quên thñch thaáp Eiffel àoá quaá, Meå mua nghe Meå!
      - Mai möët Meå .. giaâu, Meå seä mua cho Quên àem vï` nhaâ "chúi"!
      Thïë laâ "con võt" Quên cûúâi tûúi ngay. Hai caái rùng sûäa bûå úi laâ
bûå àoá cûá möîi lêìn nhe rùng ra cûúâi laâ laâm Meå .. mï`m loâng. Chuá nhoác
öm chùåt lêëyMeå, hñt haâ maái toác ûúát Meå vûâa göåi chûa kõp (hay laâ khöng
theâm) hú khö, chó vò gûúng mùåt Quên hay tûåa vaâo àoá vaâ khen:

      - Toác Meå thúm quaá!

      Coân bêy giúâ, Quên àang nùçm nguã trïn chiïëc ghïë daâi . Húi thúã
thêåt khoá khùn. Coá leä, laâ bõ ngheåt muäi àêy röìi. Meå àùåt tay lïn traán
Quên theo doäi nhiïåt àöå cuãa cún söët. Trïn baân, bao nûúác àaá vaâ khùn
àùæp coá sùèn. Söët nhû ban trûa khöng cêìn ào nhiïåt àöå Meå cuäng àoaán
àûúåc laâ phaãi hún 39 röìi! Meå súâ hai baân tay cuãa Quên. Baân tay êëm chûá
khöng laånh nûäa. Cún söët àaä haå nhûng caách thúã cuãa Quên thêåt khoá
nhoåc. Meå kï caái göëi cho cao thïm tñ vaâ .. laåi xoay qua coi sûác khoeã cuãa
"anh hai Trûåc", chuá nhoác 9 tuöíi:
      - Con thêëy trong mònh thïë naâo, Trûåc ?

      - Con àúä röìi, Meå.


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        50

      - Con àoái buång khöng? Meå coá nêëu suáp cho Quên, Meå xay cho
        con möåt cheán nghe?
      - Con khöng àoái, Meå ..
     - Saáng àïën giúâ, Trûåc coá ùn gò àêu. Cöë ùn möåt cheán suáp nhoã thöi.
Meå àuác Trûåc ùn?
      - Daå, Meå ..
       Meå laåi trúã xuöëng bïëp. Xêy nöìi suáp xong, àuác Trûåc ùn xong laâ vöåi
vaâng cho Trûåc uöëng thuöëc àïí "anh hai Trûåc" ài nghó liï`n . Nhûng
muöîng thuöëc truå sinh vûâa qua khoãi tay Meå laâ "anh hai Trûåc" oái möåt
caái röåt vaâo thau. May mùæn laâ Meå quú kõp caái thau, àïí sùèn dûúái chên
Trûåc chûá khöng thöi laâ .. úi húäi röìi. Trûåc khöng húåp vúái Naxy (tïn
thuöëc truå sinh) thïë laâ bao nhiïu cuã caâ-röët, miïëng khoai lang têy, quaã
mûúáp têy àï`u "chïîm chïå" theo àûúâng bao tûã maâ ra! Meå nhòn vaâo caái
thau, "kiïím duyïåt" laåi .. nhûäng "tùång phêím" nùçm trong êëy vaâ coân
"lïn tinh thêìn" Trûåc:
      - Con oái ra àûúåc rêët nhiï`u .. àaâm àoá. Töët lùæm! Nhû thïë Trûåc seä
rêët mau laânh bïånh! Meå xuöëng lêëy nûúác con uöëng nghe ?
      - Daå ..
      Qua ngaây höm sau thò cún söët cuãa Quên nhû khoãi hùèn. Truå sinh
chùæc àang "thu goån" con vi truâng röìi thò phaãi. Quên bùæt àêìu ca haát
mùåc duâ "tiïëng haát" khöng trong treão cho lùæm. Vaâ Quên coá caái têåt dïî
thûúng hún nûäa laâ möîi lêìn "cêët tiïëng ca cuãa mònh" laâ laåi thñch .. voâ
àêìu anh hai Trûåc (y nhû caãnh Meå ru Quên nguã vêåy!). Dô nhiïn laâ bõ
"anh hai Trûåc" phaán cho möåt cêu ngay:

      - Cö giaáo cuãa Trûåc .. haát hay hún Quên nhiï`u!
      Meå traách liï`n:
     - Sao Trûåc laåi noái thïë? Em noá thûúng "anh hai Trûåc" lùæm nïn
em noá múái haát cho nghe àoá chûá.
    - Con biïët. Nhûng nïëu Quên àûâng haát nûäa chùæc chùæn con seä
khöng nhûác àêìu! Maâ noá àang haát "caái gò" vêåy Meå?
      - "Kòa con bûúám vaâng" àoá maâ con.

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                           51

      - Ú, vêåy maâ con nhêån khöng ra luön!
      Quên ngaä àêìu vaâo loâng Meå àûúåc "thúâi cú" nïn hoãi nhoã:

      - Quên haát thïm möåt lêìn nûäa, nghe Meå?
    - Quên haát ài. Meå daåy Quên coá hai ngaây maâ Quên àaä thuöåc röìi.
Quên gioãi thiïåt laâ gioãi!
      Chuá beá thñch chñ vûâa haát vûâa .. muáa (Meå daåy sao thò Quên "sao
y baãn chaánh" nhû vêåy). Nhòn nhûäng àöång taác cuãa Quên muáa maâ
buöìn cûúâi. "Anh hai Trûåc" àang bõ Meå caåo gioá cuäng bêåt cûúâi, quïn
beáng mêët cún àau cuãa àöìng xu trïn chiïëc lûng non núát cuãa mònh!
      Bïånh maäi thò cuäng phaãi hïët. Hai chuá nhoác trúã laåi lúáp hoåc àûúåc
mêëy ngaây nay nhûng cún mûa vêîn chûa chõu haát baâi "taân phai" chuát
xñu naâo. Meå àïën trûúâng àoán "anh hai Trûåc" vaâ àûúåc nghe Trûåc liïën
thoùæng ve` baâi kiïím tra Phaáp Vùn höìi saáng:
     - Meå biïët khöng, con coá thêëy àiïím cuãa nhoã Vaneássa vaâ thùçng
Thierry àoá. Hai àûáa naây chó àûúåc coá 1/20 thöi àoá nghe Meå.

      Meå lo lùæng:
      - Thïë Trûåc àûúåc bao nhiïm àiïím?

      Trûåc trõnh troång thûa:
     - Con khöng biïët, Meå. Cö giaáo chûa phaát baâi. Nhûng con nghó laâ
con phaãi hún .. 1 àiïím Meå aå!
      Meå lo lùæng hún:
      - Con coá nhúá cö giaáo cho baâi gò khöng?

      Trûåc kïî möåt húi nhûäng àöång tûâ phaãi chia vaâ ngöi thûá sùæp xïëp
sau cho àuáng, laâm Meå nhúá höìi nhoã khi ài hoåc, hïî möîi lêìn coá baâi kiïím
tra naâo àoá maâ sau khi laâm xong àûáa hoåc troâ coân nhúá tûåa baâi thò coi
nhû àûúåc trïn .. trung bònh! Vò moåi ngûúâi thûúâng cho rùçng, laâm baâi
maâ nhúá tûåa baâi coá nghôa laâ .. baâi àoá àaä àêåu (duâ cho àêåu vúát!) Bêy giúâ,
àïën luúåt nghe chuá nhoác 9 tuöíi kïî laåi baâi kiïím tra möåt caách tröi chaäy
nhû thïë, Meå thêåt sûå cêìu mong cho chuá nhoác àûúåc hún .. 10 àiïím chûá
khöng phaãi hún 1 àiïím chuát naâo!

http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                        52

       Trong phoâng khaách Meå trûng baây möåt cêy thöng giaä. Khöng coá
chuát muâi thúm nöìng. Khöng coá chuát hûúng Giaáng Sinh. Nhûng
khöng cêìn thiïët nhûäng thûá àoá. Nhûäng chiïëc nú xanh vaâ nhûäng giêy
àeân chúáp tùæt trïn cêy thöng êëy vêîn ïm àï`m, gêìn guäi cho möåt gia
àònh nhoã, coá ba chöî ngöìi. Chùèng haån nhû buöíi töëi höm nay, trong luác
"anh hai Trûåc" àang goâ tûâng chûä viïët cho baâi chaánh taã ngaây mai, thò
"con võt Quên" phaãi têåp chúi "mònh ïn". Meå àaä ra lïånh röìi. Khi "anh
hai Trûåc" hoåc thò Quên phaãi ngöìi veä, hoùåc xem phim hoåat hoåa, hay
ngöìi chúi xïëp hònh möåt mònh. Khöng àûúåc quêëy phaá. Khöng nghe lúâi
laâ Meå seä àeát hai roi vaâo àñt ngay! Kïë bïn cêy thöng laâ möåt tuáp lï`u
bùçng vaãi, in hònh gia àònh con gêëu vaâng mêåp maåp mang tïn Winnie.
Quên coá thïí chui vaâo àoá chúi troâ .. nhaâ saân! Meå vûâa àoåc baâi chaánh taã
cho "anh hai Trûåc" vûâa xïëp àoáng quêìn aáo khö trïn saâo. Vaâ cêu
chuyïån Trûåc kïî Meå nghe töëi nay, vêîn laâ nhûäng mêîu chuyïån lêîm cêîm,
dïî thûúng (nhûng .. hònh nhû chuá beá àaä lúán thò phaãi ?!). Chùèng haån :

        - Meå aâ, bêy giúâ con caãm thêëy con thñch coá em trai hún laâ coá em
gaái.

      - AÂ, ñt ra cuäng thïë chûá. Meå rêët mûâng laâ Quên seä àûúåc con "cûng"
hún , nhûng taåi sao tûå dûng con thñch coá em trai hún vêåy ?
      - Taåi vò con gaái .. Meå biïët khöng, con gaái "thay àöíi" baån trai cûá
nhû .. thay quêìn aáo!
        - Ai noái ngúá ngêín, kyâ cuåc nhû vêåy?
    - Con thêëy trong phim àoá Meå! Tuåi con gaái noá noái .. "con trai
khöng ra gò !"
      - Àoá laâ phim thöi maâ con. Con thêëy Meå coá thay àöíi .. nhû thay
quêìn aáo khöng chûá?

        "Anh hai Trûåc" tuyïn böë möåt cêu laâm Meå sûäng súâ luön:
        - Meå àêu coá phaãi laâ con gaái àêu !

        -   Chûá Meå laâ gò cú chûá ?
        - Meå laâ Meå !
        - AÂ !


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                     53

      Caám ún con. Caám ún chuá beá 9 tuöíi àaä nhùæc nhúä Meå àiï`u àoá!
Quên chúi möåt mònh chaán chï xong nhaãy phoác vaâo loâng Meå nùçm, röìi
tu bònh sûäa. "Anh hai Trûåc" vúái tay vùån nuát öng giaâ Noel chûng bïn
dûúái göëc cêy thöng xanh. Tiïëng nhaåc tröîi lïn thêåt nheå nhaâng. Ngoaâi
trúâi mûa baäo nhû thïë naâo Meå cuäng khöng cêìn biïët. Meå chó nhòn
nhûäng caái thêåt gêìn vúái têìm mùæt mònh thöi. Nhû "anh hai Trûåc" àem
vï` khoe vúái Meå hai baâi kiïím tra tuêìn vûâa röìi vúái söë àiïím 18/20. Bao
nhiïu laâ "nhûäng àiï`u röëi rùæm nhû tú voâ" cuãa ngûúâi lúán, vêåy maâ chuá
beá vêîn chùm chó hoåc haânh, kiïn nhêîn vúái em vaâ coân phuå Meå laâm
nhûäng chuyïån lùåt vùåt trong nhaâ.
        Niï`m haånh phuác coá àûúåc hay khöng laâ do mònh taåo nïn. Coá
thïí, mònh seä phaãi mêët rêët nhiï`u thúâi gian àïí tòm thêëy. Hay cuäng coá
thïí laâ mònh seä khöng bao giúâ bùæt gùåp. Hoùåc àöi khi, mònh tûúãng mònh
àaä coá trong tay röìi, nhûng haånh phuác mong manh quaá, noá laåi bay xa.
Bay nhû caánh diï`u thiïët tha trong nùæng, trong gioá. Àiï`u töët nhêët, coá
leä, haäy luön giûä cho mònh möåt traái tim bao la. Möåt yïu thûúng thêåt
thaâ. Haäy biïët àùåt caãm xuác mònh vaâo nhûäng àiï`u nhoã nhùåt nhêët, bònh
dõ nhêët ..




http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                         54




                         Cuäng möåt kiïëp ngûúâi
                                                       (Trêìn Tiïîn Cao Àùng)


      I.
       ÚÃ anh töi thêëy nhûäng phêím chêët àùåc thuâ cuãa möåt nghïå sô lúán.
Khöng bao giúâ anh quaá dïî daäi, maâ laâ anh quaá àöîi dõu daâng. Anh
khöng bao giúâ noái vïì mònh; khöng phaãi vò anh tûå buöåc mònh khiïm
töën, àún giaãn vò vúái anh viïåc àoá quaá û vêët vaã. Anh thñch nhòn phuå nûä,
yïu hoå vaâ noái nhiïìu vïì hoå, nhûng trong nhûäng lúâi caãm àöång vaâ nhiïåt
nöìng cuãa anh, anh khöng bao giúâ àùåt mònh úã võ trñ bïn hoå. Ngûúâi ta
goåi caái gò tûúng tûå thïë laâ sûå tûå ti, hay baãn tñnh nhuát nhaát. Nïëu nhûäng
caách àõnh danh naây luön luön chñnh xaác thò quaã thêåt trong anh coá
möåt phêìn tûå ti vaâ anh laâ möåt trong vö vaân hiïån thên cuãa sûå nhuát
nhaát... Nhûng àoá laâ möåt sûå tûå ti àön hêåu vaâ möåt tñnh nhuát nhaát rêët
àöîi thú möång. Anh tòm úã moåi ngûúâi sûå àöìng caãm, vò trong baãn chêët
anh laâ baån àöìng haânh cuãa nöîi cö àún. Veã ngoaâi anh laånh luâng, nhûng


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                             55

coá lêìn bêìy võt trúâi hònh chûä V bay qua mùåt höì muâa xuên; anh àùm
àùm nhòn huát chuáng, miïång móm cûúâi, mùæt ûáa lïå.
      Kïí vïì Nhaâ thú nûäa ài, chaâng trai!
      II.
       Moåi chuyïån laäng maån chêëm dûát ngay trûúác khi bùæt àêìu, vaâ moåi
nhiïåt tònh nhen nhoám laåi hy voång àïìu bõ tro taân cuãa chñnh hy voång
àaä chïët àoá laâm tùæt ngêëm. Thêëy coäi lûu àaây trong nhaâ mònh, vaâ thêëy
nhaâ mònh trong coäi lûu àaây, àoá laâ nghõch lyá maäi maäi song haânh úã con
ngûúâi chuáng ta. Hoå seä kïí cho chuáng ta möåt cêu chuyïån, trong àoá möåt
con ngûúâi àaä söëng, àaä yïu, sung sûúáng, àau khöí, vûúåt thoaát vaâ àaä
chïët, vûâa nhû chuáng ta vûâa khöng nhû chuáng ta, nhûng chñnh vò vêåy
maâ hïåt nhû têët caã chuáng ta.

       Hiïín nhiïn, chuáng ta nhûúâng caác tiïíu tiïët cho hoå, nhûäng keã
trong cuöåc. Hoå biïët nhiïìu chuyïån hún chuáng ta vïì con ngûúâi naây;
nhûng àiïìu àoá khöng coá nghôa rùçng ta khöng thïí noái vïì ngûúâi àoá nhû
vïì baån tri kyã cuãa têët caã chuáng ta.

       Chuáng ta khöng chó thêëm thña àiïìu àoá khi anh êëy àaä chïët;
nhûng chñnh nhúâ caái chïët cuãa anh, höm nay chuáng ta múái ngöìi vúái
nhau úã àêy, cuâng noái, cuâng nhúá vaâ cuâng nghô vïì con ngûúâi tûâng tha
thiïët yïu chuáng ta, tûâng höìn nhiïn söëng hïët mònh theo nghôa àen,
nghôa laâ hïët mònh vúái caã caái chïët.
       Àoá laâ möåt con ngûúâi coá niïìm tin sùæt àaá vaâo giaá trõ vaâ caái àeåp cuãa
cuöåc söëng, möåt niïìm tin maâ trûúác noá chuáng ta phaãi cuái àêìu höí theån
búãi vò, khaác bêët cûá niïìm tin naâo cuãa têët caã chuáng ta, àoá laâ möåt niïìm
tin khöng coân phaãi chuyïín hoáa vaâ tûå hoaân thaânh trong cuöåc söëng
thûåc taåi, niïìm tin àoá chñnh laâ cuöåc söëng àang haânh tiïën trong thûåc
taåi.

       Tûâng laâ möåt trong nhûäng keã yïëu àuöëi nhêët vaâ do dûå nhêët, con
ngûúâi àoá, trong khoaãnh khùæc cuöëi àúâi mònh, ñt nhêët cuäng àaä möåt lêìn
viïn thaânh trong thûåc tïë nhûäng gò maâ cho àïën luác àoá vêîn chó laâ yá
nguyïån vaâ lúâi noái. Coá veã nhû àõnh mïånh khi con ngûúâi suöët àúâi cuåc
mõch, têìm thûúâng, khöng bao giúâ thöët lúâi cuãa riïng mònh, nhû hoân
àaá, vuåt chöëc buâng chaáy, rûåc saáng röìi tûå tùæt, nhûng trong khoaãnh khùæc


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                            56

chaáy saáng ngùæn nguãi àoá, Cuöåc Söëng àûúåc baão toaân vaâ gia trò duâ chó
möåt phêìn nhoã nhoi: àoá laâ tiïëng noái duy nhêët cuãa con ngûúâi àoá. Cuöëi
cuâng thò nghô vaâ söëng khöng coân laâ nhûäng haânh àöång taách biïåt nhau
úã anh. Àuáng laâ àiïìu àoá chó xaãy ra trong mêëy giêy cuöëi àúâi anh, nhûng
ai àaä biïët mêëy giêy àoá laâ biïët caã cuöåc àúâi anh.
     Àoá laâ con ngûúâi maâ möîi phuát trong àúâi àïìu haâm chûáa thú ca vaâ
tònh yïu. Thú ca, àöëi vúái anh... Nhûng thöi, ngûúâi ta bùæt àêìu kïí röìi
àoá.
      III.
       "Haäy hoåc caách söëng vúái sûå vö danh cuãa möåt ngûúâi bònh thûúâng.
Àoá laâ möåt nghïå thuêåt ; nghïå thuêåt söëng. Chûa àûúåc thûâa nhêån nhû
möåt nhaâ thú, haäy söëng nhû möåt con ngûúâi trûúác àaä. Möåt nhaâ thú nûãa
vúâi, laåi khöng coá khaã nùng söëng nhû möåt ngûúâi bònh thûúâng thò vö
giaá trõ hún suác vêåt, búãi con vêåt khöng noái döëi vaâ tûå döëi vïì yá nghôa sûå
töìn taåi cuãa noá".

       Leä ra nhûäng lúâi àoá coá thïí coá chuát sûác nùång àöëi vúái ta, nïëu ngûúâi
noái ra chuáng coá duâ chó möåt caái gò gêìn giöëng nhû sûå tûå taåi cao àöå cuãa
keã hoaân toaân laâm chuã tû tûúãng vaâ haânh àöång cuãa mònh, keã àaä thöëng
húåp àûúåc tû tûúãng vaâ haânh àöång laâm möåt. Thïë nhûng, caái ta thêëy laâ
möåt ngûúâi maâ sûå xao xuyïën vaâ khùæc khoaãi phaãng phêët ngay tûâ trong
haâm rùng, möåt ngûúâi roä raâng bõ àeâ neán vaâ muöën nöí tung dûúái sûác
nùång cuãa bao nhiïu tû tûúãng khöng bao giúâ chuyïín hoáa thaânh haânh
àöång. Mùåc duâ, ngoaâi cú miïång ra, quaã thêåt khöng möåt thúá thõt naâo
khaác cuãa y cûã àöång, mi coá thïí caãm thêëy roä rïåt möåt sûác cùng bïì mùåt
trïn tûâng phên vuöng da thõt y, nhû ngoån soáng thêìn trong têëm aãnh,
vûâa vônh viïîn bêët àöång vûâa vônh viïîn sùæp sûãa uåp xuöëng cùn nhaâ bïn
búâ biïín, nhû cún luä gêìm theát giûäa hai búâ àï chûa vúä toang vaâ bêët cûá
luác naâo cuäng sùæp sûãa vúä toang.
      Àoá laâ möåt nhaâ thú - nghôa laâ möåt ngûúâi tûâng nöíi danh laâ nhaâ
thú, nhûng tûâ lêu àaä coi khinh taâi nùng vaâ moåi khaát voång cuãa mònh
àöëi vúái thú. Sûå thay àöíi naây lúán lïn trong y khöng biïët tûâ luác naâo,
nhûng hoaân têët sau sûå kiïån möåt ngûúâi baån vong niïn cuãa y àêm àêìu
xuöëng giïëng sau nhaâ búãi cö con gaái ài àïm bõ möåt bêìy vö laåi haäm hiïëp
àïën dúã àiïn, vûâa bònh phuåc liïìn lêåp tûác ài trao thên cho chñnh nhûäng


http://www.ebooks.vdcmedia.com
LAÂM CHÖÌNG KHOÁ THÊÅT                                                          57

tïn àaä haäm hiïëp mònh vaâ têët caã boån àêìu àûúâng xoá chúå tûâ nöåi túái
ngoaåi thaânh, nöíi tiïëng nhû huyïìn thoaåi trong giúái xaä höåi àen khùæp
Saâi Goân Chúå Lúán vaâ Nam kyâ luåc tónh. Tûâ caái chïët àoá - vaâ kiïíu chïët àoá
- y laâm möåt baâi thú daâi röìi lêåp tûác àöët ra tro, sau àoá y quyïët àõnh viïåc
mònh phaãi laâm laâ àöët chñnh mònh lïn giûäa àúâi thay vò àöët thú. Hiïín
nhiïn rùçng lúâi noái, dêîu àûúåc àõnh tñnh búãi hònh dung tûâ naâo chùng
nûäa, vêîn chó laâ lúâi suöng; nhûng chùèng thaâ ngûúâi noái coá möåt caái gò
khaác; àùçng naây y löå roä rùçng y thuöåc loaåi ngûúâi chó àuã sûác trúã nïn
maånh meä khi vaâ chó khi noái nhûäng lúâi tûúng tûå thöi.
       Thêåm chñ sau khi y chïët, ta vêîn thêëy àuáng nhû vêåy, vaâ caái chïët
cuãa y chó thïm möåt lêìn (quaá thûâa) khùèng àõnh chên lyá rùçng thïí chêët
ngheâo naân khöng phaãi laâ àiïìu kiïån àuã àïí hiïån thûåc hoáa möåt tû tûúãng
lúán, vaâ nöîi khùæc khoaãi vïì yá nghôa cuãa haânh àöång chñnh trûåc khöng hïì
coá giaá trõ tûå thên; tûå noá khöng phaãi laâ möåt àûác haånh.
      IV.
      Haânh àöång cuãa nhaâ thú
      Nhaâ thú bùæt gùåp möåt tïn say rûúåu àang haânh hung möåt phuå nûä.
Nhaâ thú muöën ngùn chêån töåi aác, nhûng vúái thên hònh leão khoeão cuãa
mònh, nhaâ thú bõ àöëi phûúng àaánh chïët taåi chöî.
      V.
      Sau haânh àöång cuãa nhaâ thú
      Theo àiïåu Cante Hondo
      Haäy lùæng nghe, con, sûå lùång im
      Lùång im laâm cho bao vêìng traán
      Cuái gêìm.




http://www.ebooks.vdcmedia.com

								
To top