cay bang khong rung la_583

Document Sample
cay bang khong rung la_583 Powered By Docstoc
					CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                                                                               1




                                                        MUÅC LUÅC


ÀI TÒM VIÏÅC TÖËT.................................................................................................................3

HOA MÛÚÁP VAÂNG ...............................................................................................................7

BÛÁC TÛÚÂNG COÁ NHIÏÌU PHEÁP LAÅ ................................................................................... 10

CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ .......................................................................................... 13

CAÁI CUÁC MAÂU XANH......................................................................................................... 16

CHUÁ BEÁ VAÂ ÖNG GIAÂ NHÙÅT ÀAÁ ....................................................................................... 19

BÏËP LÛÃA ............................................................................................................................ 21

CÊY CÖÅT MÖËC VAÂ CON NGÛÅ A ......................................................................................... 23

CHIÏËC CA-NÖ .................................................................................................................... 26

BAÅN ÀÚÂI............................................................................................................................. 34

CHIÏËC MAÁY KYÂ LAÅ ............................................................................................................ 36

CHAÁU TRAI ÖNG ÀAÁNH GIÊÅM ......................................................................................... 38

NHÛÄNG HAÅT BOÃNG NGÖ.................................................................................................. 41

BÛÄA KHOAI TRÛA............................................................................................................. 44

CU CHIM............................................................................................................................ 47

VÛÚÂN ÖNG VÛÚÂN XUÊN.................................................................................................. 50

MEÅ TÖI............................................................................................................................... 52

NGÛÚÂI HOÅC TROÂ LÏÎ PHEÁP............................................................................................... 54

NHÚÁ BAÂ .............................................................................................................................. 57

ÀIÏËU THUÖËC CUÖËI CUÂ N G................................................................................................ 62

DUÄNG CAÃM ........................................................................................................................ 66

CHIÏËN CÖNG ÀÊÌU TIÏN CUÃA NGÛÚÂI ÀÖÅI VIÏN MÚÁI.................................................... 69

ÀÖËI THUÃ ............................................................................................................................ 72

CAÁNH BUÖÌM TRÏN SÖNG................................................................................................ 76



http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                                                                       2

UÅ SUÁNG XANH................................................................................................................... 81




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   3




                          ÀI TÒM VIÏÅC TÖËT


       Vûâa thûác giêëc, Huâng àaä böí choaáng böí choaâng tûâ trïn giûúâng
lùn xuöëng àêët. Viïåc àêìu tiïn laâ Huâng ài tòm caái chöíi. Mùæt nhùæm
mùæt múã, chên luâa guöëc, tay bñu thaânh giûúâng, Huâng vöåi vöåi vaâng
vaâng nhû àang coá viïåc gò to taát lùæm. Thûåc àêëy, Huâng sùæp sûãa laâm
möåt viïåc töët trong ngaây chuã nhêåt àêy: queát nhaâ àúä meå. Nhûng, tòm
thêëy chöíi röìi Huâng múái nhêån ra nhaâ àaä saåch bong. Thêåt chaán quaá.
Chõ Haâ àaä queát tûå bao giúâ. Huâng cêìm chöíi àûáng ngêín ra möåt luác.
Ai baão Huâng khöng dùån trûúác chõ Haâ naâo? Nghô maäi múái àûúåc böën
viïåc töët, bêy giúâ hoãng mêët möåt röìi coân àêu! Huâng lo quaá. Cö giaáo
àaä dùån caã lúáp: "Caác em coá thïí queát nhaâ, tröng em, giuáp meå, hoùåc ra
àûúâng thêëy baån naâo ngaä thò àúä dêåy, thêëy cuå giaâ naâo ài ngang
àûúâng thò giuáp cuå traánh xe". Huâng cûá phaãi nhêím ài, nhêím laåi nhû
möåt baâi hoåc thuöåc loâng. Thïë maâ, chûa gò àaä mêët möåt. Thöi, àaânh
phaãi laâm sang viïåc thûá hai vêåy. Huâng khöng coá em beá naâo. Anh,
chõ thò Huâng coá nhiïìu lùæm. Tröng em cuãa baån khaác coá àûúåc khöng
nhó? Àûúåc lùæm chûá! Chó cêìn em àoá beá hún Huâng, àöå lïn möåt lïn hai
laâ àûúåc thöi maâ. Nïëu thïë thò khöëi. Quanh àêy nhiïìu treã con lùæm.
Nghô vêåy, Huâng húán húã hùèn lïn. Huâng vûâa bûúác ra khoãi cûãa thò
gùåp baác Caãnh trai, ngûúâi úã cuâng daäy nhaâ trong khu têåp thïí.
      May quaá, baác Caãnh coá em beá, Huâng sang thûã bïn êëy xem sao.
Thùçng cu con noá quen Huâng lùæm nhúá, chaã laâ thónh thoaãng Huâng
vêîn sang chúi vúái noá maâ. Huâng àêíy cûãa bûúác vaâo nhaâ baác Caãnh.
Thêëy Huâng àïën, baác Caãnh gaái tûúi cûúâi:
       - Anh Huâng kia! Anh sang chúi vúái em àêëy aâ? Huâng beän leän
chaâo baác Caãnh gaái röìi ngöìi xuöëng bïn caånh thùçng cu con. Nom noá y
nhû cuã khoai êëy. Thùçng beá ngoan thêåt. Noá cûá choai choai, choai
choai nghõch khùæp giûúâng. Chöëc chöëc, noá laåi u ú nhû baão Huâng caái
gò àêëy vaâ toeát miïång cûúâi. Song, cuäng thûåc laâ khöng may cho
Huâng. Huâng ngöìi chúi bïn nhaâ baác Caãnh àaä lêu maâ noá chùèng khoác
cho maâ döî. Huâng vûâa baây troâ chúi, vûâa àúåi noá khoác. Huâng coá khöëi
troâ chúi. Luác thò Huâng giaã laâm tiïëng gaâ tröëng gaáy, luác thò giaã laâm
con ïëch vûâa nhaãy vûâa kïu öåp öåp. Thùçng cu con cûá xoùæn lêëy Huâng.
Noá coá veã yïu anh Huâng lùæm. Àúåi thïm möåt luác nûäa, thùçng cu con

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                     4

cuäng chùèng khoác. Huâng söët ruöåt quaá. Baác Caãnh coân nhúâ Huâng
tröng em höå möåt luác nûäa àïí baác ài mua múá rau. Huâng "laåy giúâi" noá
khoác cho vaâi tiïëng, vêåy maâ noá cûá im thin thñt múái chaán chûá! Maäi
cho àïën luác baác Caãnh vïì röìi, Huâng vêîn chûa laâm àûúåc möåt viïåc töët
naâo. Huâng àaânh phaãi àûáng lïn, chaâo baác Caãnh, taåm biïåt chuá beá rêët
ngoan kia àïí ài tòm viïåc khaác vêåy.
       Huâng bûúác ra phöë vaâ àõnh buång cûá àûáng àúåi úã möåt chöî naâo
àêëy xem coá em beá naâo vêëp ngaä, Huâng seä chaåy túái vaâ nêng em lïn.
Huâng àûáng nhû thïë cho àïën luác àaä chöìn caã chên maâ chùèng coá ai
ngaä hïët. Chúåt Huâng thêëy möåt öng cuå giaâ tûâ trong ngoä bïn caånh
bûúác ra àûúâng. Hay quaá, kheáo maâ cuå sùæp sang àûúâng cuäng nïn. Cuå
àaä ài túái gêìn meáp àûúâng. Huâng vöåi vaâng rúâi caái cöåt àeân. Nhûng cuå
giaâ khöng sang àûúâng. Cuå àïën bïn thuâng raác cöng cöång, vûát vaâo àoá
mêíu thuöëc laá huát àaä gêìn hïët vaâ möåt vï giêëy lúán. Xong xuöi, cuå ài
thïm möåt quaäng nûäa vaâ àûáng àúåi taâu àiïån úã àoá. Huâng khe kheä thúã
daâi. Chaán quaá. Laåi huåt mêëy röìi. Huâng lûäng thûäng bûúác vïì nhaâ.
Khöng biïët em seä laâm viïåc töët gò àïí ngaây mai àïën lúáp baáo caáo vúái
cö giaáo vaâ àöåi nhi àöìng àêy? Luác vïì gêìn àïën nhaâ chaã hiïíu nghô thïë
naâo, Huâng laåi cöë dûâng laåi möåt luác nûäa. Biïët àêu, nhúä coá viïåc töët
naâo àïën thò sao? Múái àêìu nghe cö giaáo noái, Huâng tûúãng ài tòm viïåc
töët cuäng dïî thöi. Thïë maâ cuäng húi khoá àêëy chûá! Nöåi trong ngaây
höm nay, em phaãi cöë laâm lêëy möåt viïåc töët, nïëu khöng thò xoaâng
quaá. Àang nghô ngúåi nhû thïë, Huâng tröng thêëy möåt baác nöng dên -
vò baác mùåc quêìn aáo nêu nïn Huâng àoaán àuáng laâ baác nöng dên.
Hònh nhû baác múái ra Haâ Nöåi thò phaãi: baác àang ài tòm söë nhaâ. Baác
cûá quanh ài röìi quanh laåi. Chùæc laâ baác laå phöë. Huâng liïìn bûúác túái
gêìn vaâ chaâo.
     - Chaáu chaâo baác. Baác tòm söë nhaâ bao nhiïu aå? Baác nöng dên
nhòn Huâng, traã lúâi:
      - Chaâo chaáu. Baác tòm söë nhaâ 80B. aâ, söë nhaâ 80B. Söë 80B úã
àùçng kia chûá sao laåi úã àêy? Àêy múái laâ söë 60 maâ. Huâng nhanh
nhaãu noái luön:
      - Söë nhaâ 80B úã àùçng kia cú baác aå. Baác nöng dên lùæc àêìu:
      - Baác àïën röìi nhûng khöng thêëy coá söë nhaâ naâo laâ söë 80B caã.
Khöng àúåi baác nöng dên noái hïët, Huâng liïìn chaåy vïì daäy nhaâ coá
mang söë 80. Àuáng laâ khöng coá söë 80B thêåt. Huâng àûáng thûâ ngûúâi.
Thïë laâ thïë naâo nhó? Nhòn daäy tûúâng vöi múái queát trùæng tinh, Huâng
sûåc nhúá ra. Nhaâ múái queát vöi, chùæc laâ ai àêëy àaä cêët biïín söë ài röìi,

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                      5

chûa mang ra treo laåi. Huâng goä cûãa vaâ hoãi thùm. Àuáng laâ caái nhaâ
coá mang söë 80B thêåt. Huâng húán húã chaåy vïì chöî baác nöng dên àûáng
àúåi vaâ dêîn baác àïën. Baác nöng dên cûá khen cêåu beá ngoan quaá. Huâng
theân theån, vöåi chaâo baác, ra vïì. Àûúåc ngûúâi khaác khen, Huâng thêëy
laâm sao êëy. Trúã laåi chöî àûáng luác naäy, Huâng khöng yïn têm.
       Suöët tûâ saáng àïën giúâ, chûa laâm àûúåc viïåc naâo töët nhû cö giaáo
dùån caã. Chaã leä laåi cûá dûåa cöåt àeân maäi hay sao. Ngaây mai biïët baáo
caáo vúái cö giaáo, vúái àöåi thïë naâo àêy? Coá leä phaãi noái thêåt thöi. Huâng
seä baáo caáo laâ coá ài tòm viïåc töët maâ maäi khöng thêëy. Àïí cho moåi
ngûúâi tin, nïëu cêìn thiïët thò Huâng seä noái thêåt kyä laâ höìi mêëy giúâ
Huâng úã àêu, àïën chöî naâo vaâ laâm gò. Huâng khöng noái döëi ai bao giúâ.
Àûáng nhû thïë möåt luác nûäa, Huâng thêëy khaát nûúác quaá. Vïì nhaâ súâ
êëm nûúác thêëy nguöåi tanh. Huâng nhúá àïën böë. Böë hay uöëng nûúác
noáng lùæm. Böë ài lao àöång úã cöng viïn Thuã Lïå sùæp vïì röìi. Huâng phaãi
àun cho böë möåt êëm múái àûúåc. Höm nay chuã nhêåt, caã nhaâ ài vùæng
hïët, chó coá möîi mònh Huâng nïn êëm nûúác múái nguöåi thïë naây àêy
maâ. Böë ài lao àöång. Meå phaãi thûúâng trûåc úã bïånh xaá, chõ Haâ hoåp
ban vùn nghïå cuãa lúáp àïí duyïåt caác baâi haát. Chöëc nûäa moåi ngûúâi vïì
caã, nûúác khöng coá, chùæc laâ chõ Haâ hay meå laåi phaãi àun thöi. Huâng
àun nûúác cho caã nhaâ uöëng àûúåc khöng nhó? Àûúåc chûá. Thïë laâ em
vöåi vaâng ài nhoám bïëp àïí àun. Loay hoay maäi múái nhoám àûúåc bïëp.
Huâng vûâa àun vûâa giuåi mùæt. Khoái quaá. Baân tay nhoå nhem cuãa
Huâng àaä böi liïìn mêëy caái rêu lïn meáp. Nom Huâng buöìn cûúâi lùæm.
Nûúác mùæt nûúác muäi thi nhau ûáa ra. Möåt luác sau, êëm nûúác bùæt àêìu
reo lïn uâ uâ thò Huâng nghe thêëy coá tiïëng ngûúâi goåi:
      - Coá ai úã trong nhaâ khöng aå?
      Huâng giêåt caã mònh.
      Tiïëng ai nhû tiïëng cö giaáo. Huâng biïët thûa vúái cö thïë naâo
àêy? Huâng chûa laâm àûúåc viïåc töët naâo caã. Cö àaä àïën nhaâ röìi, phaãi
lïn àoán cö chûá. Huâng vöåi vaä lïn múã cûãa cho cö. Thêëy Huâng, cö giaáo
khöng nhõn àûúåc cûúâi:
      - Em laâm gò maâ nhoå caã mùåt thïë?
       Huâng luöëng cuöëng àûa tay lïn quïåt, caâng nhoå. Cö giaáo liïìn
dùæt tay Huâng:
      - Phaãi lêëy nûúác maâ rûãa chûá, em!
      Vaâ cö hoãi:
      - Tûâ saáng àïën giúâ Huâng laâm àûúåc bao nhiïu viïåc töët röìi?

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                     6

      Huâng xõu mùåt, noái luáng buáng:
      - Thûa cö... thûa cö em... em chûa aå!
      Cö giaáo húi ngaåc nhiïn. Cö hoãi thïm:
      - Thïë em àang nghõch caái gò úã dûúái bïëp êëy?
      - Thûa cö... Khöng aå. Em àun nûúác noáng cho böë em uöëng.
      Cö giaáo gêåt àêìu vaâ dõu daâng:
      - Tûâ saáng àïën giúâ, em àaä laâm gò noái cho cö nghe naâo.
      Huâng thong thaã kïí laåi têët caã moåi viïåc àaä xaãy ra höìi saáng. Bùæt
àêìu tûâ luác sang nhaâ baác Caãnh röìi gùåp baác nöng dên ra sao, Huâng
khöng daám giêëu cö möåt àiïìu gò.
    - Cö aå, em hïët caã viïåc töët röìi. Cö baão em laâm vúái, khöng coá thò
em khuyïët àiïím mêët.
       Gioång Huâng run run nhû sùæp khoác. Nghe xong, cö giaáo kheä
vuöët toác Huâng:
      -Em aå, em laâm àûúåc nhiïìu viïåc töët röìi àêëy. Viïåc gò cö phaãi
baão em nûäa, em ngoan lùæm.
      Huâng laå luâng ngûúác mùæt nhòn cö. Cö noái thêåt hay laâ cö noái
àuâa? Thêëy Huâng coá veã ngú ngaác, cö giaáo cûúâi vaâ giaãi thñch:
       - Naây nheá, Huâng àaä tröng em cho baác Caãnh ài chúå, thïë laâ möåt
viïåc töët. Huâng tòm söë nhaâ giuáp baác nöng dên, thïë laâ hai viïåc töët.
Huâng laåi biïët àun nûúác cho böë nûäa thïë laâ ba. Tûâ saáng àïën giúâ,
Huâng àaä úã nhaâ tröng nhaâ chûá khöng chaåy nùæng nhû chuã nhêåt
trûúác, thïë laâ böën. Chûa hïët möåt buöíi saáng maâ Huâng àaä coá böën viïåc
töët, em àaáng khen lùæm!
       Öi, sung sûúáng quaá. Huâng àaä laâm àûúåc böën viïåc töët röìi cú aâ!
Viïåc töët laâ nhû vêåy aâ? öì, thïë thò Huâng coá thïí laâm àûúåc nhiïìu viïåc
töët nûäa êëy chûá. Vêåy maâ Huâng cûá ài tòm maäi...
      Huâng beän leän ngûãng lïn nhòn cö giaáo. Em muöën noái thïm
möåt àiïìu gò nûäa rêët vui maâ chûa noái àûúåc. Huâng sûåc nhúá àïën êëm
nûúác. Em chaåy vöåi xuöëng bïëp. Cö giaáo nhòn theo em tuãm tóm cûúâi.
                                                               Thaáng 5-1964




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   7




                         HOA MÛÚÁP VAÂNG


      Chuyïín chöî úã vïì thön Kim àûúåc ñt höm, chuá chaáu beá Trang
tröìng möåt cêy mûúáp nhoã. Baâ baão àoá laâ giöëng mûúáp hûúng. Cêy
mûúáp hûúng bùæt àêìu lúán, noá ngoan ngoaän xoâe hai caái laá ra nhû hai
baân tay àang vúái lïn. Beá Trang ngùæm cêy mûúáp möåt luác röìi chaåy
vaâo goåi chuá:
      - Chuá Thùæng úi! Cêy mûúáp coá rêu naây!
      Thùæng nhòn caái rêu mûúáp nhû rêu con caá mûåc röìi cûúâi:
       - Tay cuãa cêy mûúáp àêëy. Phaãi cùæm que cho noá treâo lïn! Hai
chuá chaáu tòm maäi múái àûúåc caái que vûâa yá cho mûúáp leo. Mûúáp mau
lúán thêåt. Chó möåt tuêìn, cêy mûúáp àaä thoâ tay ra ngoaâi àoâi leo cao
hún nûäa. Laá mûúáp xoâe quanh, rung rinh nhû têåp muáa; Thùæng phaãi
kiïîng chên múái vúái àûúåc caái laá cao nhêët. Thêëy vêåy, baâ baão Trang
vaâ Thùæng ài lêëy mêëy khuác tre laâm cöåt vaâ ñt tay tre àïí baâ dûång giaân
mûúáp cho. Ba baâ chaáu hò huåi chùåt chùåt, àaâo àaâo... mêët gêìn möåt
buöíi chiïìu thò dûång xong caái giaân. Trang dùån cêy mûúáp:
      - Mûúáp úi! Coá leo thò leo vaâo giaân, àûâng leo lung tung nheá!
       Chiïìu chiïìu, Trang tûúái cho cêy ba gaáo nûúác. Möîi lêìn coá gioá
to, Trang laåi lo giaân mûúáp àöí. Nhûng khöng, cêy mûúáp àaä lúán lïn.
Hïët ngoån naây àïën ngoån khaác, hïët caái rêu naây àïën caái rêu kia.
Ngoån mûúáp vaâ rêu mûúáp vûún àêìy giaân, baám khùæp chöî. Laá mûúáp
ken kñn nhû möåt maái nhaâ xanh... Hïî coá con boå xñt naâo laâ chuá chaáu
beá Trang laåi àêåp cho gaâ ùn, keão boå xñt cùæn àau cêy. Cêy mûúáp
hûúng chûa ra quaã maâ àaä thêëy thúm. Laá mûúáp xanh um toãa hûúng
nheâ nheå. Nhûäng buöíi trûa heâ, hai chuá chaáu kï choäng nùçm chúi
dûúái giaân mûúáp. Cêy mûúáp nhû maãi lùæng nghe chuá chaáu beá Trang
kïí chuyïån ngaây xûãa ngaây xûa nïn àaä xuám laá xuám caânh che gêìn
hïët aánh mùåt trúâi gay gùæt, chó àïí loåt vaâi tia nho nhoã troân nhû hoa
nùæng... Trang mong mûúáp ra hoa. Thùæng àoán ngaây àêåu quaã. Hai
chuá chaáu nùçm nguã cuäng mú thêëy caái giaân mûúáp cuãa mònh.
      - Chuá Thùæng úi! Hoa mûúáp maâu gò haã chuá?
      - Maâu vaâng, Trang aå.

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    8

      - Öi, thïë thò thñch quaá. Hoa mûúáp giöëng hoa gò haã chuá?
     Thùæng cöë nghô xem hoa mûúáp giöëng hoa gò. Coá leä laâ hoa bñ
xanh.
      - Bñ xanh, bñ xanh hoa cuäng vaâng.
       Trang àaä biïët cêy bñ laâ nhû thïë naâo àêu. Àaânh phaãi àúåi mûúáp
ra hoa. Trang àïëm tûâng ngaây möåt... Cêy mûúáp thêåt laâ töët. Chùæc noá
biïët chuá chaáu Trang mong nïn àaä naãy nuå. Trang sûúáng quaá, reo
lïn:
      - Mûúáp coá quaã röìi, chuá Thùæng úi!
    Thùæng chaåy ra xem. Laå thêåt, àaä coá hoa àêu maâ coá quaã. Thò ra
Trang àaä goåi nhûäng caái nuå troân êëy laâ quaã. Thùæng baão:
      - Nuå àêëy chûá! Nuå seä núã ra hoa.
      Chó vaâi höm sau, vaâo möåt buöíi saáng àeåp trúâi, Trang ngûúác
mùæt nhòn lïn giaân mûúáp, thêëy coá möåt àaân bûúám vaâng àang àêåu.
Trang chúáp mùæt. Khöng, àoá laâ nhûäng böng hoa. Hoa mûúáp vaâng
rûåc rúä. Tûâ buöíi êëy, möîi lêìn chuá chaáu beá Trang cùæp saách ài hoåc,
tûúãng nhû coá caã giaân hoa mûúáp bay theo... Vaâ, khi quaã mûúáp àêìu
tiïn vûâa àêåu, cuäng laâ luác chuá chaáu beá Trang nhêån àûúåc möåt tin
múái: böë meå nhùæn vïì laâ hai chuá chaáu phaãi chuyïín chöî úã, sú taán àïën
núi khaác. Thùæng vaâ Trang ngêín caã ngûúâi. Thïë coân cêy mûúáp? Laâm
sao chuyïín caã àûúåc caái giaân mûúáp naây ài? Thùæng àûáng têìn ngêìn
dûúái göëc cêy. Trang ngûúác nhòn maäi àaám hoa vaâng. Chúåt, àöi mùæt
Thùæng saáng hùèn lïn:
      - Àûúåc röìi, Trang aå.
      Trang múã to cùåp mùæt long lanh nhòn chuá.
      - Cûá àïí cêy mûúáp úã àêy. Khi quaã àaä to, seä coá ngûúâi ra haái.
      - Ai haái húã chuá?
      - Nhûäng baån àïën àêy úã nhaâ naây... Cuäng nhû caái cêy àu àuã
kia kòa, mònh coá tröìng àêu maâ cuäng àûúåc ùn quaã.
       Trang chûa hiïíu ngay. Cêìn phaãi nghô möåt tñ. Cêy àu àuã kia
ai tröìng, Trang chùèng biïët. Nhûng khi àïën àêy, Trang thêëy noá àaä
coá quaã röìi. Bêy giúâ, cêy mûúáp naây cuäng thïë thöi. Chuá chaáu Trang
ài, cêy mûúáp seä ra quaã tùång ngûúâi àïën àêy úã nhû cêy àu àuã kia cho
Thùæng vaâ Trang quaã vêåy. Nghô xong, Trang nhoeãn miïång cûúâi:


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                 9

      - Vêng, chuá aå! Súám höm sau, hai chuá chaáu beá Trang rúâi gian
nhaâ têåp thïí cuãa cú quan dûång taåi xoám Kim àïí ài núi khaác. Ra àïën
àûúâng caái röìi, khi ngoaãnh laåi, hai chuá chaáu vêîn thêëy caã giaân hoa
mûúáp vaâng nhû àaân bûúám àeåp vêîy theo...
                                                             Muâa thu 1967




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    10




               BÛÁC TÛÚÂNG COÁ NHIÏÌU PHEÁP LAÅ


        Quy laåi chöëng tay, tò maá, nhòn lïn bûác tûúâng trûúác mùåt. Maâu
vöi xanh maát hiïån ra nhû têëm maân aãnh röång. Ngoaâi kia, nùæng cuöëi
xuên àaä gay gùæt. Quy phanh cuác aáo, àoåc nhêím àïì baâi têåp laâm vùn:
"Em haäy taã laåi quang caãnh möåt trêån mûa raâo...". Trúâi thò nùæng maâ
baâi vùn laåi... mûa. Quy lêåt ài lêåt laåi túâ giêëy nhaáp möåt caách vêët vaã.
Caái buát trong tay cûá chòa ngoâi lïn trêìn nhaâ. Túâ giêëy nhaáp naây maâ
cûá àïí trùæng tinh maäi thò.. Quy khe kheä thúã daâi vaâ nhúá àïën böë. Böë
em laâ möåt ngûúâi viïët vùn. Böë taâi thêåt àêëy. Möîi lêìn ngöìi vaâo baân, laâ
y nhû böë viïët àûúåc ngay. Rêët nhanh, rêët nhiïìu. Cuäng coá khi, ngöìi
xuöëng ghïë xong, böë tò cùçm lïn baân tay traái, nhòn thùèng vaâo bûác
tûúâng trûúác mùåt. Cûá thïë böë nhòn. Nhòn möåt luác, luác nûäa... khoaãng
àöå hai ba luác gò àêëy, röìi böë cêìm ngay lêëy buát, viïët lia lõa, viïët quïn
caã ùn cúm! Hònh nhû böë àaä nhòn thêëy úã bûác tûúâng êëy nhiïìu àiïìu
cêìn viïët. Hoùåc, chñnh caái bûác tûúâng àaä baão cho böë viïët. Thïë thò caái
bûác tûúâng naây noá coá thûá pheáp laå gò àêy, chó cêìn ngöìi ngùæm möåt vaâi
luác laâ... vùn ra ngay! Quy chúáp mùæt. Caái bûác tûúâng laâ caái bûác tûúâng
coá maâu xanh dòu dõu... Quy laåi chúáp mùæt. , con nhïån! Con nhïån
àang chùng lûúái. Cûá àïí cho noá chùng tú maâ xem, bêín nhaâ ngay.
Thïë laâ Quy àûáng lïn tòm chöíi löng gaâ khua con nhïån. Con nhïån
khöng coân laâm bêín trêìn nhaâ àûúåc nûäa. Nhûng, bûác tûúâng vêîn
chûa baão Quy caách laâm baâi têåp laâm vùn. Em laåi cùng mùæt quan saát
bûác tûúâng. Leä ra thò tûúâng phaãi thêåt nhùén kia àêëy. Vêåy maâ cuäng coá
nhûäng vïët löìi loäm nhoã tñ nöíi lïn. Hùèn laâ vöi queát tûúâng bõ saån, hoùåc
vûäa miïët chûa mõn... Tûúâng röång thïë maâ böë chùèng treo aãnh. Hay laâ
böë súå treo aãnh thò aãnh noá che mêët caác pheáp laå? Quy loay hoay maäi
vúái túâ giêëy nhaáp vaâ caái bûác tûúâng, theâm thuöìng biïët viïët gioãi, viïët
nhanh nhû böë... "Em haäy taã laåi quang caãnh möåt trêån mûa raâo..."
Coá tiïëng àöång úã ngoaâi cûãa. Böë vïì! Öi, thêåt àuáng luác Quy!
      Quy chaåy laåi giêåt tay böë:
       - Böë aå, con nhòn maäi vaâo caái tûúâng nhû böë nhòn êëy, maâ chùèng
thêëy trêån mûa raâo àêu caã...



http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                     11

     Ngûúâi cha tuãm tóm nhòn àûáa con laáu lónh vaâ hiïíu ngay laâ
Quy àõnh hoãi gò.
          - Con khöng thêëy aâ?
          - Khöng aå.
          - Thêåt chûá?
          Quy chúåt nhúá ra:
          - AÂ... coá aå. Möåt con nhïån, nhûng con àaä bùæt noá röìi.
          - Chó coá thïë thöi?
          - Coân aå. Nhûäng caái nöët nhoã li ti...
          Ngûúâi cha hiïìn tûâ xoa àêìu àûáa con trai:
          - Böë thò böë thêëy nhiïìu thûá lùæm...
          Àöi mùæt Quy ngûúác lïn, chúâ àúåi.
       - Böë thêëy nhûäng trêån mûa raâo höìi nùm ngoaái, nùm kia, nùm
kòa... Caã caái daåo con chaåy ra mûa nghõch nûúác, bõ ûúát hïët röìi meå
con mùæng êëy...
          Quy nhoeãn cûúâi:
          - Vêng.
       - Böë coân gùåp laåi trêån mûa baäo maäi têån nùm xûãa nùm xûa khi
böë coân beá tñ. Baâ nöåi ài cêëy vïì, reát Quy, khöng noái àûúåc... Trêån mûa
thêåt tai aác. Sêëm, chúáp liïn höìi... Baâ vïì maâ chùèng coân haåt gaåo naâo
àïí nêëu ùn caã...
          Quy chúáp chúáp àöi mi mùæt daâi vaâ cong:
          - Böë coá thêëy caái thuyïìn giêëy con thaã úã raänh nûúác khöng?
          - Coá chûá.
          Quy nghô ngúåi:
          - Caã caác chuá böå àöåi ngöìi bïn uå phaáo nûäa chûá aå?
          Böë gêåt àêìu.
          - Caã nhûäng chiïëc ö-tö chaåy trong mûa?...
          - Têët caã. Caã àoaân ngûúâi tay cuöëc, tay mai lïn mùåt àï chöëng
luåt...
          Àöi mùæt Quy chúáp chúáp:


http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                12

       - Böë aå, höìi mûa to nùm ngoaái êëy, chuáng con cuäng àun nûúác
àem lïn àï cho caác anh chõ thanh niïn xung phong uöëng àêëy. Höm
êëy, trúâi àang nùæng thò mûa...
      Ngûúâi böë laåi tuãm tóm:
      - Thïë maâ con baão laâ con chùèng thêëy gò.
      Quy ngú ngaác:
      - Thêåt àêëy, böë aå...
        - ÛÂ. Bêy giúâ, con thûã ngöìi laåi vaâo baân xem. Mùæt con nhòn vïì
phña caái tûúâng, nhûng con haäy nghô àïën nhûäng trêån mûa maâ con
biïët... Quy nghe lúâi böë, ngöìi vaâo baân. Möåt luác, möåt luác nûäa, Quy
chaåy laåi, böë àaä ài àêu röìi êëy... Quy nhòn lïn bûác tûúâng vaâ thêëy
chiïëc thuyïìn giêëy cuãa em àang tröi bïình böìng giûäa sên. Nhûäng
chiïëc muä sùæt lêëp laánh nûúác mûa cuãa caác chuá böå àöåi. Nhûäng vai aáo
ûúát suäng nûúác mûa cuãa ngûúâi ài caây... Nhûäng haåt mûa àan nhau
rúi xuöëng raâo raâo... Quy cêìm lêëy buát, cùæm cuái viïët, quïn caã viïåc
ngêíng lïn nhòn bûác tûúâng coá nhiïìu pheáp laå... Bûác tûúâng vöi xanh
maát vêîn chúâ Quy. Àïën baâi têåp laâm vùn sau, vaâ caã nhûäng baâi toaán
khoá nhêët, bûác tûúâng vêîn coá thïí giuáp Quy laâm àûúåc. Àaä thaânh thoái
quen, möîi khi gùåp chöî bñ, em nhòn lïn bûác tûúâng vöi xanh, nhûng
trong oác thò suy nghô, thïë laâ yá bêåt ra, hïët caã bñ.




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   13




                 CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ


        Phöë töi tïn thêåt khöng phaãi laâ phöë "Cêy Baâng". Nhûng boån
treã con chuáng töi laåi cûá thñch àùåt tïn phöë theo nhêån xeát cuãa chuáng.
Chùèng hiïíu nhûäng àûáa khaác àaä nghô thïë naâo; riïng töi, töi goåi thïë
laâ búãi phöë töi coá möåt cêy baâng. Ai àaä tröìng cêy baâng êëy, töi khöng
roä. Chó biïët rùçng bêy giúâ cêy àaä to lùæm röìi. Àïën muâa quaã chñn, möåt
muâi thúm ngoân ngoåt lúâ lúå toãa ra, lïn maäi têån gaác ba, gaác tû. Nhûng
cêy baâng naây thêåt chùèng coá gò laâ àùåc biïåt. Voã noá xuâ xò, laá noá hung
hung vaâ daây nhû caái baánh àa nûúáng. Taán baâng xoâa ra giöëng mêëy
caái ö nöëi tiïëp nhau ba, böën têìng. Cêy baâng hiïìn laânh nhû möåt
ngûúâi ñt noái. Dûúái göëc, ngûúâi ta hay dûåa xe àaåp vaâ coá khi àûáng
traánh mûa nhoã. Töi cuäng khöng àïí yá àïën cêy baâng lùæm. Chùæc laâ taåi
noá moåc úã mùåt heâ, coân töi, töi úã maäi trïn gaác.
        Song, àïën möåt ngaây noå (laâ ngaây bao nhiïu, töi quïn mêët röìi)
khi töi àaä biïët suy nghô, töi múái nhêån ra àûúåc möåt àiïìu rêët laå: "Cêy
baâng naây khöng ruång laá". Thïë thò taâi thêåt. Àaä coá lêìn, töi àûáng chúâ
úã dûúái göëc khaá lêu maâ chùèng thêëy coá caái laá naâo ruång xuöëng caã. Töi
nhúá rùçng, caách àêy ñt lêu, cêy baâng truåi thuâi luåi, caânh àêm doåc
àêm ngang, coá boái caã ngaây cuäng khöng ra möåt caái laá naâo. Vêåy thò
bêëy nhiïu laá àaä biïën ài àêu? Laå xiïët bao khi möåt lêìn töi thoaáng
tröng thêëy möåt chiïëc laá baâng vûâa rúâi caânh, chao xuöëng göëc. Töi vöåi
vaâng chaåy hïët böën mûúi tû bêåc thang xuöëng àïën núi, thò chùèng
thêëy chiïëc laá naâo trïn mùåt àûúâng hïët caã... Sûåc nhúá túái cêu chuyïån
"Quaã taáo vaâng" maâ töi àaä àoåc trong saách, töi ngúâ rùçng coá leä phaãi
duâng gêåy vaâng, gioã baåc àïí choåc vaâ hûáng múái lêëy àûúåc caái laá baâng
êëy chùng? Hùèn khi lòa caânh, luác chaåm phaãi mùåt àêët laâ chiïëc laá biïën
ngay ài? Tuy rêët ham àoåc truyïån cöí tñch, nhûng töi chûa coá thïí tin
ngay rùçng chiïëc laá baâng kia àaä chui vaâo trong loâng àêët. Vêåy thò caái
laá êëy noá coá ruång khöng? Töi àem chuyïån àoá hoãi böë töi. Böë töi laâ möåt
thêìy giaáo, hùèn böë töi biïët roä hún töi nhiïìu àiïìu. Nghe töi kïí xong,
böë töi húi nhñu àöi löng maây, tûâ tûâ àûáng dêåy.
     - Naâo, con ra àêy. Hai böë con töi cuâng àûáng ngoaâi haânh lang,
nhòn xuöëng àûúâng phöë. Cêy baâng nhû nguã yïn dûúái bêìu trúâi
thoang thoaãng aánh trùng non...

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                     14

      - Luác naây laâ taám giúâ, con aå...
      Töi khöng hiïíu böë töi noái "taám giúâ" àïí laâm caái gò. Chó biïët
rùçng, àöå vaâi chuåc phuát nûäa laâ töi ài nguã. Höm nay coá thïí vò cêu
chuyïån cêy baâng naây maâ töi seä thûác lêu hún. Böë töi noái tiïëp:
      - Con coá thïí thûác àïën mûúâi rûúäi àûúåc khöng?
      - Àûúåc aå.
      Töi chûa kõp nghô gò thïm thò böë töi laåi chêåc lûúäi:
      - Thöi, con cûá nguã ài röìi böë goåi.
        Thêëy vêåy, töi caâng laå vïì chuyïån taåi sao böë töi àaä baão töi thûác,
röìi laåi baão töi nguã. Töi àõnh buång cûá thûác àïí chúâ. Nhûng röìi, töi
buöìn nguã vaâ àõnh laâ ... nguã taåm thöi. Trong nhaâ, luác naây chó coân coá
möåt mònh böë töi ngöìi chêëm baâi. Töi àoaán maäi khöng ra nhûäng àiïìu
bñ mêåt gò àêy maâ böë töi chûa cho töi biïët... Thïë röìi, töi nguã thêåt.
Töi àaä nguã nhû thïë naâo, chó coá hai haâng mi cuãa töi roä maâ thöi. Luác
böë töi goåi töi dêåy, thò trúâi vûâa mûa xong. Mûa muâa heâ, thûúâng laâ
hay àöåt ngöåt vêåy. Böë töi baão töi mùåc quêìn aáo vaâo röìi ài xuöëng gaác.
Trúâi àaä khuya, quaäng gêìn mûúâi möåt giúâ röìi thò phaãi. Xuöëng túái
mùåt àûúâng, töi àûáng sûäng laåi. Trûúác mùåt töi, nhûäng chiïëc laá baâng
nùçm la liïåt trïn àûúâng phöë nhû nhûäng caái quaåt mo lung linh aánh
àiïån. Thêåt laâ laå, laá rúi nhiïìu thïë naây maâ àïën saáng mai, tuyïåt
khöng coân möåt caái! Xa xa... àêu têån cuöëi phöë, töi nghe thêëy tiïëng
chöíi tre khua loaåt soaåt. Tûâ naäy, böë töi chó àûáng yïn. Töi ngûúác
nhòn, doâ hoãi.
      Böë töi noái kheä:
      - Con coá nghe thêëy gò khöng?
      - Coá aå. Tiïëng chöíi tre.
      - Àoá, nhûäng chiïëc laá seä ài theo caái chöíi tre êëy àêëy...
      Cuâng luác, töi nhòn thêëy hai baác cöng nhên mùåc aáo khoaác
xanh, miïång àeo khêíu trang trùæng, àang vûâa ài vûâa queát àûúâng
phöë vaâ cuái nhùåt nhûäng chiïëc laá rúi boã vaâo thuâng raác coá baánh xe...
Töi vuåt hiïíu têët caã: vò sao cêy baâng khöng ruång laá.


      Súám höm sau, töi ài hoåc. Khi qua nhûäng cêy baâng, töi thêëy
àûúâng phöë vêîn saåch trún. Khaác vúái moåi lêìn, buöíi nay túái lúáp, töi
bûúác chêìm chêåm àïí nhòn àûúåc kyä nhûäng cêy baâng. Cêy baâng coá

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                  15

ruång laá. Nhûäng caái laá êëy khöng chui vaâo trong loâng àêët maâ àûúåc
caác baác cöng nhên cuãa thaânh phöë queát saåch, mang ài. Thïë ra, khi
töi nguã röìi, vêîn coá ngûúâi laâm viïåc. Nïëu khöng, nïëu khöng coá ngûúâi
laâm trong àïm, queát nhûäng caái laá ruång êëy ài, thò thaânh phöë seä
ngêåp laá baâng... Tûâ trïn cêy, möåt chiïëc laá nheå nhaâng chao xuöëng.
Chiïëc laá vûâa chaåm àêët, töi vöåi nhùåt ngay lïn boã vaâo thuâng raác. Töi
vuåt nhúá ra caái lêìn töi chaåy hïët böën mûúi tû bêåc thang àïí àuöíi theo
chiïëc laá maâ khöng thêëy. Cêìm chiïëc laá trong tay, töi hiïíu rùçng töi
khöng phaãi laâ àûáa treã àêìu tiïn àaä nhùåt laá rúi cho saåch seä àûúâng
phöë. Vaâ, chùæc chùæn rùçng, töi cuäng khöng phaãi laâ àûáa cuöëi cuâng. Töi
khöng coá chöíi tre àïí queát àûúâng phöë. Nhûng töi rêët sùén saâng laâm
cöng viïåc àoá àïí queát hïët nhûäng chiïëc laá rúi cho thaânh phöë cuãa töi
àeåp àeä. Vaâ, coân àïí cho nhûäng àûáa treã naâo àêëy, cuäng bùçng tuöíi töi,
ngúä rùçng cêy baâng khöng ruång laá...
                                                              Muâa xuên 1968




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                 16




                          CAÁI CUÁC MAÂU XANH


      "ÛÂ! Maâ taåi sao thïë nhó? " Beá Thu Hûúng laå quaá ài thöi. Baån
Haâ úã lúáp, haát hay. Baån Nga hoåc gioãi nhêët. Baån Quyânh laâm töí
trûúãng töí 3. Baån Lïî thò muáa deão. Chõ Trang cuãa em àaä hoåc túái lúáp
10. Chó coá Thu Hûúng laâ Thu Hûúng thöi, chaán quaá! Beá phuång
phõu vúái meå:
        - Meå úi, meå goåi con laâ Haâ, laâ Lïî ài!
        Meå laå quaá. Laå khöng keám gò Hûúng.
        - Tïn laâ Hûúng, àeåp con aå.
        - Con chaã thñch àeåp.
        Meå ngaåc nhiïn:
        - Thïë con thñch gò naâo?
      - Con thñch àûúåc cö giaáo khen nhû caái Haâ. Con thñch hoåc gioãi,
caái Nga noá nhêët lúáp àêëy. Meå chùèng goåi con laâ Nga.
        Giúâ thò meå hiïíu röìi, nhûng biïët laâm thïë naâo bêy giúâ? Meå chó
baão:
        - Thò con cûá hoåc chùm vaâ cûá ngoan ài.
        - Khöng. Con khöng thñch tïn laâ Hûúng nûäa àêu!
        Meå chõu. Meå chõu thêåt. May quaá, coá baâ. Baâ vêîy em laåi:
        - Ra baâ cho caái naây.
        Hûúng ngoeåo àêìu:
        - Chaáu chaã thñch caái naây!
        Baâ thuã thó nhû kïí chuyïån cöí tñch:
     - Caái naây taâi lùæm cú. Baâ baão thêåt àêëy. Noá seä cho con àûúåc
khen, àûúåc nhêët lúáp vaâ nhû chõ Trang kia.
       Baâ vûâa noái xong, Hûúng saán ngay àïën. Baâ nhêëc thuáng khêu,
luåc tòm trong tuái àûång cuác, lêëy ra möåt chiïëc xinh xinh. A! Caái cuác
nhûåa maâu xanh long la long lanh.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                               17

      - Baâ khêu cho con caái cuác naây vaâo haâng khoaá. Ai tröng thêëy
cuäng phaãi khen, phaãi thñch.
       Thu Hûúng tûúi nhû hoa. Saáng höm sau, khi túái lúáp, baån naâo
tröng thêëy caái cuác cuãa Thu Hûúng cuäng xuyát xoa laâ àeåp. Buöíi hoåc
êëy, baån Hùçng thuöåc baâi nhêët, baån Lan saåch seä nhêët. Hûúng vïì bùæt
àïìn baâ:
      - Chaáu chaán caái cuác maâu xanh lùæm.
      Baâ nhùåt mêëy vuån rúm trïn toác chaáu, thò thêìm:
     - Àûâng. Taåi chaáu cûá hay chaåy àêëy, chaåy lùæm, bõ ngaä, caái cuác
xinh noá xêëu ài, laâm chaáu khöng àûúåc khen.
      Beá Hûúng khöng chaåy nûäa. Khöng chaåy thò khöng ngaä,
khöng bêín quêìn aáo, khöng lêëm tay. Mûúâi ngoán tay xinh xinh cûá àoã
höìng höìng, cö giaáo khen hai baân tay Thu Hûúng saåch, àeåp nhêët.
Hûúng vui lùæm, giuåc baâ:
      - Baâ úi! Baâ baão caái cuác cho chaáu nhêët lúáp ài.
      Baâ xoa xoa caái cuác trïn aáo chaáu:
     - Caái cuác noá baão chaáu àûâng quay ài quay laåi, àûâng noái chuyïån
trong khi cö giaáo giaãng baâi, àûâng àaánh giêy mûåc ra vúã...
      Beá Hûúng laâm theo maâ vêîn chûa àûúåc nhêët lúáp.
      - Baâ úi! Lêu quaá baâ aå!
      Baâ nhòn aáo beá:
      - Taåi chaáu mùåc caái aáo khöng coá cuác xanh àêëy!
       A, thaão naâo. Chiïëc aáo êëy giùåt, chûa khö. Baâ laåi tòm trong
thuáng khêu, lêëy thïm mêëy chiïëc cuác nûäa, khêu vaâo têët caã moåi
chiïëc aáo cuãa em, möîi caái möåt chiïëc cuác maâu xanh. Baâ dùån thïm:
      - Caái cuác noá baão chaáu àûâng coá nhùn mùåt vúái baån, àûâng "maây
tao", caäi nhau chñ choáe, thò múái laâ hoåc sinh ngoan...
       Caái cuác xanh noá taâi ghï cú. Beá Thu Hûúng laâm gò noá cuäng
biïët. Noá baão caái gò cuäng àuáng. Àïën laâ yïu... Möåt höm, laâ höm rêët
lêu sau nhiïìu ngaây coá caái cuác xanh trïn aáo, beá Thu Hûúng ài hoåc
vïì, reo êìm lïn tûâ ngoaâi cöíng:
      - Baâ úi!
      Baâ úi!... Baâ vöåi vaâng bûúác ra.


http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                        18

      - Baâ úi! Chaáu cûá tïn laâ Hûúng cú, baâ aå!
      Baâ öm choaâng lêëy beá:
      - Sao? Sao? Chaáu kïí baâ nghe!
      Thu Hûúng vûâa noái, vûâa thúã:
    - Baâ aå, cö giaáo chaáu baão em Thu Hûúng daåo naây ngoan... em
Thu Hûúng thuöåc baâi nhêët... em Thu Hûúng saåch seä nhiïìu... em
Thu Hûúng...
      Mùæt chaáu long lanh, mùæt baâ chúáp chúáp. Baâ nûång:
      - ÛÂ! ûâ... caái cuác ngoan ngoan cuãa baâ...
      Beá cûúâi chuám chñm:
      - Caái cuác ngoan ngoan cuãa chaáu chûá!
      - ÛÂ... caái cuác ngoan ngoan...




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                    19




                CHUÁ BEÁ VAÂ ÖNG GIAÂ NHÙÅT ÀAÁ


       Ngöi nhaâ êëy xêy xong tûâ bao giúâ, ngaây naâo, tuêìn naâo cuãa
thaáng naâo nùm ngoaái, khöng mêëy ai biïët roä hay nhúá roä. Lúáp vöi
queát chûa khö, àaä coá ngûúâi àïën úã. Ai biïët cùn höå nêëy. Vò rùçng, kiïíu
"lùæp gheáp" múái naây rêët tiïån. Àun, nêëu, tùæm, giùåt, ùn uöëng, nguã,
laâm viïåc, khöng cêìn phaãi múã cûãa ra àïën hiïn. Nhaâ laåi nhûäng nùm
têìng. Thïë cho nïn, cûá ö cûãa naâo coá aánh àeân vaâo ban àïm, úã dêy
phúi hay xe àaåp dûåa ngoaâi hiïn luác ban ngaây, laâ cùn höå êëy àaä àûúåc
"chiïëm lônh". Tuåi treã con goåi vui nhû thïë. Khu têåp thïí naây múái
quaá. Múái àïën nöîi ai úã bïn caånh nhaâ mònh, nhiïìu ngûúâi vêîn chûa
biïët. Coá khi chûa cêìn biïët vöåi.
        Chó coá luä treã laâ khöng chõu thïë. Chuáng tòm nhau rêët nhanh.
Caâng beá caâng nhanh. Beá quaá múái chõu. Höm nay, ngöi nhaâ söë 1 êëy,
khöng coân tröëng möåt buöìng naâo vaâ noá àaä coá möåt caái tïn thêåt hêëp
dêîn: "Chiïën haåm söë 1". Rêët tiïëc laâ caái nhoám thuãy thuã tñ hon êëy múái
coân úã quên söë cuãa möåt A (tiïíu àöåi). Duâ sao, chiïën haåm cuäng àaä ra
àúâi vaâ caái nhoám thuãy thuã êëy ngaây naâo cuäng gùåp nhau. Chuá beá coá
veã laâ ngûúâi chó huaá, tïn laâ Ngoåc, laâ con nhaâ ai, cuäng chó boån treã con
múái biïët. Núi quêìn tuå cuãa chuáng laâ baäi àêët trûúác cùn nhaâ. Löín
nhöín, loäng boäng, leáp nheáp, goåi laâ mùåt bùçng. Bùng qua caái baäi êëy, seä
túái möåt höì nûúác. Höì khaá röång. Trúâi nùæng, khöng coá chuyïån gò xaãy
ra; trúâi mûa, khöëi ngûúâi ngaä. Ai baão ra höì! Caái chuyïån vùåt êëy, coá gò
laâ laå. Möåt höm, coá hai àûáa beá caäi nhau, röìi choaãng nhau. Thoaåt
àêìu laâ cuá àêëm. Sau, laâ cuåc àaá nhùåt ngay dûúái chên.
       Möåt höm nûäa, coá chuá beá con lïn ba, nhaâ boã sïính, chaåy ra
chúi, vêëp ngaä, traán löìi ra möåt cuåc to gêìn bùçng cuåc àaá vêëp phaãi.
Chuyïån, treã con thò biïët àêu maâ lo! Röìi, möåt höm, chuá beá Ngoåc
phaát hiïån ra möåt chuyïån ngöì ngöå. êëy laâ möåt öng giaâ naâo àoá, khöng
biïët úã cùn höå naâo, cûá luác chuá ta ài hoåc, thò ngöìi loåm coåm nhùåt àaá
vaâo caái chêåu men thuãng röìi bï àöí vaâo möåt chöî. Giaá möåt vaâi lêìn,
chuá ta cuäng quïn, cuäng chùèng àïí yá. Àùçng naây, coá àïën caã thaáng trúâi
nhû thïë. Chuá ta thêëy hay hay. öng giaâ toác baåc phú êëy àõnh tröìng
rau? Caác cuå giaâ hay thïë lùæm. Nhûng nöåi quaá úã àêy khöng cho ai
tröìng rau úã sên. Vaã laåi, ö-tö cuãa cöng trûúâng coân chaåy ài chaåy laåi

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   20

luön xoaânh xoaåch. Vò toâ moâ, chuá beá àïí yá, theo doäi vaâ biïët àêëy laâ
öng giaâ vïì hûu cuãa möåt trûúâng hoåc. öng khöng phaãi laâ giaáo viïn -vò
öng laâm hiïåu phoá. Thïë àêëy, caác öng giaâ vïì nghó, chùæc laâ buöìn, nïn
ài nhùåt àaá... chúi cho noá àúä buöìn! Lêåp tûác, Ngoåc ta tùång luön cho
öng giaâ êëy caái tïn "öng giaâ nhùåt àaá". Kyâ laå, öng giaâ coân nhùåt nhûäng
hoân àeåp, chön xuöëng àêët, vaåch thaânh möåt vïåt nhû àûúâng keã úã sên
àaá boáng, caách búâ höì nûúác chûâng nùm meát. Ngoåc nghô: "Chùæc öng
giaâ àõnh àaánh dêëu àïí sau naây tröìng coã". Chûâng nhû khaám phaá hïët
bñ mêåt caái cöng viïåc loåm coåm cuãa öng giaâ, chuá beá liïìn quïn ài. Muâa
nùæng qua... Muâa mûa túái... Reát, vaâ reát... Baäi àaá cuã àêåu cuãa öng giaâ
àaä cao uân. öng cuäng thöi laâm viïåc êëy àaä lêu... Böîng àò àoaânh phaáo
nöí quanh ngöi nhaâ "chiïën haåm". Vaâo möåt buöíi chiïìu cuöëi nùm, coá
möåt cö coân treã, mùåc chiïëc aáo veát rêët àeåp, toác phi-dï, dùæt chiïëc xe
àaåp cuäng àeåp àïën àoán öng giaâ ài ùn Tïët úã àêu khöng roä. Boån Ngoåc
phaát hiïån ra àiïìu àoá vaâo ngaây höm sau, hai mûúi saáu thaáng chaåp.
Chaã laâ caác chuá beá àaä quen vúái caái sên bêy giúâ hïët löín nhöín. Caác
chuá coân àaá boáng. Vaâ, caái vaåch àaá cuãa öng giaâ àaä biïën thaânh àûúâng
biïn rêët tiïån. öng giaâ ài àêu? Tûå nhiïn cêåu beá Ngoåc thêëy tröëng
traãi, nhúá nhúá möåt caái gò nheâ nheå vaâ thên thên... Ra, öng giaâ cuäng
hay ài àêy ài àoá. Vúái laåi boån treã coân bêån hoåc. Caác baâ meå coá con nhoã
dêîn em ài chúi, àaä quen dùån con:
       - Àûâng cho em ra quaá caái vaåch àaá àêëy! Ra àoá coân laâ möåt giúái
haån. Chiïìu ba mûúi Tïët, coá möåt toaán caác cö caác chuá caán böå àïën tòm
nhaâ ai, cûá ngú ngú ngaác ngaác. Hoãi, múái biïët laâ hoå tòm "öng giaâ nhùåt
àaá". Laåi chñnh Ngoåc ta gùåp toaán ngûúâi êëy.
      - Öng úã nhaâ àêy ài vïì quï ùn Tïët röìi caác cö caác chuá aå.
      Möåt cö veã mùåt buöìn thiu:
       - Àaä baão caác cêåu maâ, thêìy coá thïí vïì quï vúái àaân chaáu tûâ
súám...
       Tûå nhiïn chuá beá Ngoåc thêëy nön nao trong ngûúâi. Chuá beá sûåc
nhúá laâ mònh chûa ruã baån ài thùm caác thêìy cö giaáo nhên dõp Tïët.
Vaâ, chuá beá thêëy nhúá öng giaâ möåt caách laå luâng. Taåi sao, chuá khöng
biïët, nhûng chuá beá thêëy thûúng öng giaâ vaâo caái luác öng coâng lûng
xuöëng maâ bûng chêåu àaá...




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                     21




                                  BÏËP LÛÃA


      Gaâ gaáy lêìn thûá nhêët.
      Nhêëp nhaáy nhûäng öng sao.
      Gaâ gaáy lêìn thûá hai.
      Taâu cau im phùng phùæc.
        Mùåt ao phùèng lùång vaâ ngoån tre cao vuát maäi lïn. Caã laâng xoám
vêîn coân yïn giêëc. Cö vaåc ùn àïm böîng thaãng thöët giêåt mònh nhaãy
voåt, vêîy àöi caánh nheå tïnh. Gaâ chûa gaáy lêìn thûá ba, bïëp lûãa àaä bêåp
buâng. Bêìy gaâ liïëp nhiïëp. Lúån meå coå öí rúm. Tiïëng buá chöìm chöåp cuãa
luä lúån con nghe àïën laâ ngon. Ngoaâi kia, têët caã vêîn coân chòm trong
boáng töëi. Baâ em àaä dêåy tûâ luác naâo. Baâ àang ngöìi bïn bïëp lûãa. Lûãa
rúm thúm thúm. Nöìi cúm söi loåc boåc. Siïu nûúác reo uâ uâ. Gaâ gaáy lêìn
thûá ba. Con caá chuöëi ngoaâi ao àúáp möìi àaánh "buäm". Giêëc nguã em
beá àang say.
       - Cuâ... cuác... cu... cuâ... cu... u... u... Phaânh phaåch àöi caánh vöî,
con gaâ tröëng àoâi múã cûãa. Baâ em nhai möåt miïëng trêìu. Meå gúä toác,
chaãi àêìu bïn göëc mñt, röìi meå xùæn öëng quêìn sûãa soaån quang gaánh
àïën sên kho. Chó riïng em vêîn nguã, giêëc mú yïn laânh. Em uá úá trúã
mònh vò tiïëng gaâ gioáng giaã. úã phña mùåt trúâi moåc, ûãng lïn möåt vûâng
höìng rûåc rúä. Con liïëu àiïëu ngoá nghiïng. Baâ vêîn ngöìi bïn bïëp: Nöìi
caám àaä uâng uåc. Con lúån sïì hûåc hûåc àoâi ùn. Mêëy chuá öëc bûúu giêåt
mònh búãi gaáo nûúác cuãa meå muác, lûâng lûäng chòm xuöëng àaáy bïí. Caái
laá cêy nom àaä roä hún. Em coân nguã ngon. Gaâ gaáy lêìn thûá tû. Baâ kheä
àêíy caánh cûãa bûúác vaâo nhaâ. Baâ ài khöng cêìn nhòn, maâ cuäng chûa
nhòn thêëy gò àûúåc. Baâ goåi:
       - Dêåy ài hoåc, con úi! Baâ goåi chaáu baâ laâ con. Hai mûúi nùm
trûúác baâ àaä goåi böë em nhû thïë. Bêy giúâ, àïën lûúåt em.



       Cho àïën têån bêy giúâ, chûa coá àïm naâo em àûúåc tröng thêëy
con öëc bûúu uöëng sûúng àïm. Chûa möåt lêìn em nghe tiïëng vaåc bay

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                      22

vaâ ngùæm bêìu trúâi tinh mú coá nhûäng öng sao nhêëp nhaáy. Chó biïët
khi em vûâa thûác giêëc, nhaâ àaä saåch, cúm àaä chñn vaâ chõ lúån sïì àang
uãn ón giûäa àaân con no troân nhû nhûäng caái tröëng cúm...



       Höm nay baâ öëm. Em hú laá khoai mön àùæp traán cho baâ. Baâ
quaâi tay àêëm lûng. Baâ àau lûng nûäa àêëy. Höm sau. Gaâ gaáy lêìn thûá
nhêët. Nhêëp nhaáy nhûäng öng sao. Gaâ gaáy lêìn thûá hai. Taâu cau im
phùng phùæc. Mùåt ao lùång leä. Meå àaä trúã dêåy. Gaâ chûa gaáy lêìn thûá
ba, bïëp lûãa àaä bêåp buâng... Meå ngöìi ngay chöî baâ vêîn ngöìi moåi súám.
Tûå nhiïn höm êëy, em nghe thêëy tiïëng gaâ:
       - Cuâ... cuác... cu... cuâ... cu... u... u... Em liïìn tónh giêëc. Con liïëu
àiïëu veáo von. Con gaâ tröëng luåc tuåc àoâi múã cûãa chuöìng. Meå em àaä ra
àöìng. Baâ em chûa khoãi. Chùæc laâ baâ vêîn àau lûng. Em trúã dêåy, múái
roä nhaâ chûa queát. Nöìi caám lúån àêìy nguyïn. Con lúån sïì hûåc hûåc.
Àaân gaâ con liïëp nhiïëp. Em luái huái laâm dêìn tûâng viïåc: queát nhaâ,
rûãa mùåt, thaã gaâ, cho lúån ùn... thò vûâa luác mùåt trúâi lïn choái loåi. Cûá
nhû baâ em khöng öëm, thò ngay tûâ luác em coân nguã, moåi viïåc àaä xong
xuöi. Baâ úi! Baâ dêåy súám biïët bao nhiïu ngaây nhû thïë? Em hoãi baâ,
baâ baão baâ khöng sao nhúá àûúåc. Chùæc caái bïëp lûãa noá biïët. Nhûng
bïëp lûãa naây hïî vùæng ngûúâi laâ noá nguöåi tanh nguöåi ngùæt. Baâ em öëm,
meå em maâ khöng nhoám noá lïn, seä chùèng bao giúâ coá àûúåc aánh lûãa
rúm thúm thúm thúm thúm...




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   23




                 CÊY CÖÅT MÖËC VAÂ CON NGÛÅA


       Giûäa trûa, àûúâng vùæng. Nghe xa xa coá tiïëng voá ngûåa khua
gioân. Kòa, möåt chiïëc xe chúã haâng chaåy tïnh tïnh trïn àûúâng nhûåa.
Chiïëc xe lùæp baánh ö-tö lùn ïm ru. Thïë laåi caâng laâm cho tiïëng moáng
sùæt goä vang trûa vùæng. Nùæng tinh quaái cûúäi lïn lûng chuá Ngûåa maâ
àöët. Noáng rêm ran, toaát caã möì höi. Chuá ngûåa ngûãng àêìu nhòn con
àûúâng daâi hun huát...
      - Pêåp pêåp pêåp! Pêåp pêåp pêåp! Sao maâ theâm, maâ mong àûúåc
chaåy trïn con àûúâng caát mõn quaá. Lêìn naâo cuäng thïë, chuá ngûåa luác
ài, chó mong choáng hïët chùång àûúâng àaá. Khi vïì, chuá ta ûúác ao cho
àoaån àûúâng caát mõn daâi ra... Chuá Ngûåa gêåt gêåt caái àêìu möîi luác möåt
nhanh, chùèng coân mêëy nûäa seä túái ngaä ba, núi reä sang vïåt àûúâng caát
mõn. Chuá ta seä àûúåc nghó cho àúä raát moáng. Chùång nghó naây khöng
lêu nhûng thuá võ.
      - Phi!
       Chuá Ngûåa haâo hûáng nghô: "Mònh laåi tiïëp tuåc cho caái anh
chaâng Cöåt Möëc àûáng úã chöî nghó chên kia möåt meã múái àûúåc. Lêìn
trûúác, noái chûa xong cêu chuyïån thò àaä phaãi lïn àûúâng röìi".
      - Pêåp pêåp pêåp! Pêåp pêåp pêåp! Ngaä ba kia röìi!
       Chuá Ngûåa nghïín cöí, tung voá lao nhanh hún. Reä, reä naây! Öi,
khoaái quaá. Chó möåt thöi nûäa laâ àûúåc nghó. Xe dûâng ngay bïn caånh
cêy Cöåt Möëc. Baác àaánh xe thong thaã quêën vaâi voâng dêy cûúng vaâo
göëc cêy bùçng ba têìng laá cho Ngûåa àûáng. Maát quaá! Nhaá xong lûng
bõ ngö, Ngûåa múái bùæt àêìu vaâo chuyïån. Bao giúâ cuäng vêåy, vúái ai
cuäng thïë, Cöåt Möëc luön luön laâ möåt ngûúâi hiïìn laânh, ñt noái. Ngûåa
vêîy tai, khiïu khñch:
      - Tûâ höm noå àïën höm nay, àùçng êëy ài àûúåc nhûäng àêu röìi?
      Cöåt Möëc khöng traã lúâi. Ngûåa coá veã khoaái vò àöëi thuã im tiïëng:
      - ÛÂ, àùçng êëy biïët àiïìu maâ chõu thöi ài, thïë laâ phaãi. Laâm sao
maâ àùçng êëy hiïíu àûúåc sûå àúâi bùçng túá cú chûá. Möåt àùçng, coá nhûäng
böën chên, àaä tûâng ài khùæp chöën khùæp núi, trïn rûâng, dûúái biïín,
thaânh phöë, nöng thön... àêu àêu cuäng coá mùåt. Möåt àùçng, cùèng möåt

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  24

chiïëc, suöët thaáng quanh nùm cùæm chùåt taåi chöî... Àùçng êëy chõu
thua túá röìi chûá? Cöåt Möëc vêîn chûa noái gò. Ngay tûâ luác nghe thêëy
tiïëng voá khua tûâ xa, Cöåt Möëc àaä biïët mònh sùæp sûãa phaãi giaáp mùåt
vúái caái anh chaâng Ngûåa haáu àaá êëy röìi. Thùçng cha ài khoãe, chaåy taâi
thêåt. Nhúâ vêåy Ngûåa biïët àûúåc rêët nhiïìu chuyïån laå, àiïìu hay, Cöåt
Möëc cuäng muöën àûúåc nhû Ngûåa lùæm. Nhûng, cöng viïåc cuãa Cöåt
Möëc laâ úã chöî naây, laâm cöåt tiïu baáo cho moåi ngûúâi, moåi xe chaåy qua
khoãi bõ tai naån. Ai coá viïåc cuãa ngûúâi nêëy chûá. Àúåi cho Ngûåa noái
xong, Cöåt Möëc múái thuãng thùèng:
        - Túá coá nhêån laâ túá gioãi giang hún cêåu bao giúâ àêu. Cêåu àûúåc
ài xa nïn biïët röång, hiïíu nhiïìu. Coân túá, túá phaãi àûáng im möåt chöî,
túá cuäng coá àiïìu hiïíu biïët maâ cêåu khöng thïí coá àûúåc. Ngûåa nghe maâ
khoá tin:
      - Àiïìu gò, cêåu noái thûã xem naâo?
       - Chùèng haån nhû thïë naây: trûúác cêåu, ai àaä ài qua àêy? Khi
cêåu ài röìi, ai seä túái? Ngaây mai, luác cêåu chûa quay trúã laåi, cêåu coá
biïët chuyïån gò seä xaãy ra quanh núi túá àûáng khöng?
      Ngûåa ta bñ quaá, noái liïìu:
      - AÂ, àiïìu àoá thò túá khöng theâm biïët! Cöåt Möëc cûúâi:
      - ÊËy, cêåu àûâng caáu. Nïëu cêåu muöën biïët, túá seä kïí cho cêåu
nghe. Vúái túá, cuäng nhû thïë àêëy. Túá chó coá thïí hoãi cêåu, túá múái roä
àûúåc nhûäng miïìn xa maâ túá khöng àûúåc ài. Ngûåa vuâng vùçng:
      - Túá khöng theâm hoãi vaâ cuäng khöng theâm kïí cho cêåu nghe.
Cöåt Möëc vêîn ön töìn:
      - Cêåu laåi nhêìm röìi. Mònh vaâ cêåu, àûáa noå vêîn cûá phaãi nhúâ vaâo
àûáa kia thò múái coá thïm àûúåc cho mònh nhûäng àiïìu hay, àiïìu töët.
      Ngûåa vùng liïìu:
      - Túá khöng theâm!
      Vaâ ûác quaá, Ngûåa chó muöën àaá vaâo Cöåt Möëc möåt caái. Àûúåc, àaä
thïë thò... Ngûåa chúâ luác baác àaánh xe ra hiïåu tiïëp tuåc lïn àûúâng.
Ngûåa cöë yá bûúác chïånh choöng, keáo saát thaânh xe kñch vaâo Cöåt Möëc.
Cöåt Möëc ngaä lùn chiïng vaâ chó kõp noái:
       - Cêåu êëy laåi nhêìm nûäa röìi! Hai höm sau, chuá Ngûåa keáo xe trúã
vïì àuáng ngay phaãi buöíi xêëu trúâi. Xe àang bon trïn àûúâng caát mõn
thò gùåp cún döng. Maâ trúâi laåi bùæt àêìu töëi. Gioá thöíi, caát bay muâ mõt.
Caã baác àaánh xe lêîn chuá Ngûåa àïìu khöng ngûãng àêìu lïn àûúåc. Hoå

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   25

vûâa ài vûâa cuái guåc xuöëng, cöë nhòn cêy cöëi moåc hai bïn àûúâng cho
khoãi chïåch xe. Túái quaäng hïët cêy cöëi, hoå phaãi tröng vaâo nhûäng cêy
Cöåt Möëc àûáng chó àûúâng. Chuá Ngûåa doâ dêîm, bûúác tûâng bûúác deâ
dùåt. Gioá, caát vêîn thöëc lïn. Böîng, chiïëc xe thuåt hêîng xuöëng möåt caái,
chöíng ngûúåc caâng. Ngûåa giêåt mònh hñ vang. Baác àaánh xe nhaãy
phùæt xuöëng, kïu:
      - Thöi! Sa xuöëng baäi caát röìi!
      Vûâa noái, baác vûâa cöë sûác bùæt baánh xe. Nhûng, khöng àûúåc.
Chiïëc xe bõ trûúåt, àaä quay ngang, caâng luán xuöëng sêu hún. Baác
àaánh xe ài quanh möåt voâng röìi lêím bêím:
      - Quaái, àûáa naâo laåi nhöí caái Cöåt Möëc úã àêy àem ài àêu thïë?
Chuá Ngûåa giêåt mònh nhúá ra vaâ nñn thinh. Àaânh phaãi dúä haâng trïn
xe xuöëng cho nheå röìi múái bùæt baánh lïn àûúåc. Trong luác loay hoay
khuên vaác, baác àaánh xe àaá phaãi cêy Cöåt Möëc. Baác nhêëc cêy Cöåt
Möëc lïn, cùæm traã vaâo chöî cuä. Túái luác caã ngûúâi lêîn xe ra àûúåc mùåt
àûúâng thò Ngûåa àaä suâi caã boåt meáp. Thêëy Ngûåa lûã khûã bûúác qua,
Cöåt Möëc àaä àõnh noái cho möåt cêu. Song, khi nghe tiïëng thúã höìng
höåc cuãa Ngûåa, Cöåt Möëc thûúng tònh khöng noái nûäa.




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   26




                             CHIÏËC CA-NÖ


       Cha töi laâ möåt cöng nhên. Àiïìu àoá thêåt laâ möåt vinh dûå lúán
àöëi vúái töi. Khöng nhûäng thïë, cha töi coá nhûäng ba têëm huên
chûúng cú. Möîi lêìn àïën dõp kyã niïåm Quöëc khaánh, ngaây lïî lúán hay
Tïët chùèng haån, cha töi vêîn àeo àuã ba têëm huên chûúng trûúác ngûåc.
Maâu vaâng tûúi cuãa nhûäng ngöi sao vaâ nïìn àoã rûåc in trïn ngûåc cha
töi khiïën töi chó muöën nhòn maäi vaâ khöng traánh khoãi möåt niïìm
mong ûúác rêët haâo hûáng: giaá töi cuäng àûúåc thûúãng huên chûúng!
Nïëu nhû sau naây töi trúã thaânh möåt ngûúâi cöng nhên, töi seä laâm
viïåc nhû cha töi trûúác àêy vaâ ngaây nay, àïí àûúåc Chñnh phuã tùång
thûúãng. Àoá laâ chuyïån sau naây. Coân bêy giúâ töi múái chó laâ möåt hoåc
sinh chûa hoåc hïët cêëp hai. Vò vêåy, hïî coá dõp naâo cha töi àeo huên
chûúng maâ töi àûúåc cuâng vúái cha töi ài ra àûúâng laâ töi khöng boã lúä.
Vaâo nhûäng luác nhû thïë, töi cöë tòm ra thêåt nhiïìu chuyïån àïí hoãi, àïí
noái vaâ àïí cha töi phaãi traã lúâi töi. Töi cöë yá muöën khoe vúái moåi ngûúâi
rùçng: töi laâ con, con cuãa cha töi -ngûúâi coá nhûäng ba têëm huên
chûúng. Luác gùåp àaám baån hoåc cuâng lúáp vúái töi úã ngoaâi àûúâng, cho
duâ chuáng noá àang chúi möåt troâ chúi gò maâ töi thñch àïën mêëy chùng
nûäa, töi cuäng cûá lúâ ài.
       Kïå cho chuáng noá goåi. Chuáng noá phaãi hiïíu rùçng: töi coân àang
bêån ài vúái cha töi. Nïëu coá àûáa naâo chûa tröng thêëy töi, töi seä cûúâi
vaâ noái to hún àïí cho chuáng noá nhòn thêëy töi vaâ nhûäng têëm huên
chûúng cuãa cha töi. Àaä coá lêìn, têët caã boån treã con úã lúáp töi xuám
nhau laåi noái vïì nhûäng ngûúâi cha cuãa mònh. Àûáa naâo cuäng tranh
nhau noái trûúác vaâ rêët haänh diïån vïì cha mònh. Töi àúåi cho chuáng noá
noái hïët múái cho chuáng noá biïët rùçng: cha töi laâ cöng nhên. Trûúác
cha töi, öng töi khi coân söëng cuäng laâ cöng nhên. Ngaây nay, ngoaâi
cha töi ra, coân chuá töi vaâ chõ töi cuäng laâm cöng nhên nûäa. Meå töi
gêìn àêy laåi àûúåc vaâo nhaâ maáy cuãa cha töi nêëu cúm cho caác chuá, caác
baác trong nhaâ maáy ùn; nhû vêåy meå töi cuäng khöng khaác cöng nhên
laâ mêëy. Khi nghe töi kïí vïì gia àònh töi, têët caã chuáng noá -baån töi êëy
- àûáa naâo cuäng trêìm tröì: "Thùçng cu Khöi "aác" thêåt, caã nhaâ noá laâm
cöng nhên!" Àûúåc thïí, töi liïìn noái roä thïm laâ: Böë töi laâm úã nhaâ maáy
cú khñ, laâ cöng nhên tiïån. Chuá töi cöng taác úã nhaâ maáy lùæp raáp taâu

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                     27

taåi Haãi Phoâng, laâ cöng nhên kyä thuêåt, chuyïn vïì haân àiïån. Chõ töi
laâm úã phên xûúãng thöíi chai loå, phñch nûúác, trong nhaâ maáy thuãy
tinh... Nhû thïë, laâ trong caác ngaânh cöng nghiïåp nùång, cöng nghiïåp
nheå, gia àònh töi àïìu coá "àaåi biïíu". Möåt lêìn, trong möåt buöíi têm sûå
vúái nhau vïì nhûäng chuyïån nhû thïë, cêåu Tên -baån rêët thên cuãa töi -
àaä noái thïm vaâo cho töi:
        - Caác cêåu phaãi biïët nhaá! Thùçng Khöi bêy giúâ noá muöën coá caái
gò cuäng àûúåc. Vñ duå nhû noá thñch möåt caái taâu thuãy chùèng haån, noá
seä coá ngay!
      Noái xong, noá quay vïì phña töi:
      - Coá phaãi khöng cêåu?
       Têët caã moåi ngûúâi ngöìi xung quanh àïìu hûúáng vïì phña töi, chúâ
àúåi töi traã lúâi xem coá àuáng nhû cêåu Tên vûâa noái khöng. Vaâo nhûäng
luác àûúåc baån beâ àùåc biïåt chuá yá àïën mònh nhû thïë, töi húi luáng tuáng
mêët möåt tñ vò caãm àöång (ngûúâi ta thûúâng baão, úã vaâo trûúâng húåp êëy,
dïî phöíng muäi lùæm, töi phaãi cöë giûä cho hai caánh muäi khoãi phêåp
phöìng) vaâ noái:
       - Àuáng, túá coá thïí coá têët caã caác thûá maâ túá muöën. Tên ta àûúåc
nûúác, liïìn nghïnh mùåt lïn, nhòn khùæp möåt lûúåt, nom böå àùæc yá lùæm.
Cêåu ta caãm thêëy "oaách" thïm vò coá àûúåc möåt ngûúâi baån nhû töi. Noá
noái tiïëp:
       - Túá vêîn àïën chúi nhaâ cêåu êëy luön. Túá àaä àûúåc xem rêët nhiïìu
àöì chúi do thêìy, chuá vaâ chõ cêåu êëy laâm cho. Thêìy cêåy êëy laâ cöng
nhên tiïån bêåc nhêët, gêìn trúã thaânh chuyïn gia röìi, àûúåc thûúãng
nhûäng ba böën huên chûúng cú! Thêìy cêåu êëy tiïån ra àûúåc caã quaåt
maáy lêîn cùåp löìng vaâ khi cêìn thò caã vaânh xe àaåp nûäa. Cêåu ta coân
huyïn thuyïn noái trúâi noái àêët gò gò êëy, töi khöng nhúá hïët. Tuy àaä
biïët toãng ra rùçng cêåu ta àaä noái sai caã sûå thêåt, nhûng vò cêåu êëy noái
cho töi, vò töi maâ noái, nïn töi lúâ ài. Giaá nhû laâ ngûúâi khaác, thïë naâo
töi cuäng vùån laåi cho maâ biïët tay àûáa con cuãa möåt cöng nhên tiïån.
Àúâi thuúã nhaâ ai úã nhaâ maáy cú khñ laåi ài tiïån cùåp löìng àûång cúm vaâ
vaânh xe àaåp bao giúâ! Nghe Tên noái, töi laâm ra veã rêët chùm chuá,
nhûng chó kheä gêåt àêìu vaâo caái chöî naâo cêåu ta noái àuáng thöi. Cêåu
Haãi, möåt tay beá nhêët lúáp vaâ coân mï àaánh bi nhû tuåi nhi àöìng
Thaáng Taám, ruåt reâ hoãi töi:
      - Thïë... thïë baån coá caái taâu thuãy thêåt aâ? A, caái anh chaâng "loãi"
naây laåi nghi ngúâ töi noái khoaác chùæc?


http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   28

      Töi liïìn traã lúâi:
      - Coá chûá! Möåt caái chûá ba caái túá cuäng coá!
      Nhên àaâ, cêåu Tên àûa thïm:
       - Caác cêåu chaã biïët quaái gò caã. Chuá cêåu êëy laâ cöng nhên lùæp
raáp úã nhaâ maáy àoáng taâu Haãi Phoâng àêëy! Haãi ta khêm phuåc nhòn
töi vaâ noái vúái veã ao ûúác àûúåc nhû töi:
      - UÁi, thïë thò thñch thêåt. Mònh maâ àûúåc nhû baån Khöi nhó?
      Tên nhòn Haãi, xò möåt caái:
       - Gúám, dïî maâ ai cuäng laâm àûúåc nhû chuá cêåu Khöi àêëy. Tûúãng
búã! Trong buöíi noái chuyïån êëy, töi àaä hùng tiïët võt lïn maâ khoe vúái
chuáng noá rùçng: röìi àêy cha töi seä tiïån cho töi möåt khêíu suáng luåc
bùçng theáp, y nhû suáng thêåt, duâng àïí bùæn chim. Suáng êëy chó bùæn
chïët chim, nhúä coá bùæn phaãi ai, cuäng khöng laâm sao caã. Chõ töi röìi
àêy seä thöíi cho töi möåt caái loå mûåc rêët àeåp, kiïíu laå nhêët thïë giúái.
Chuá töi seä àoáng cho töi möåt chiïëc ca-nö y nhû kiïíu ca-nö tuêìn tiïîu
cuãa caác anh böå àöåi haãi quên. Chiïëc ca-nö êëy coá trang bõ suáng bùæn
ra lûãa vaâ coá maáy chaåy àûúåc àïí baão vïå búâ biïín thên yïu cuãa chuáng
ta...
       Nghôa laâ, trong nhaâ chó coân coá meå töi laâ khöng coá thïí laâm ra
möåt thûá àöì chúi naâo cho töi maâ thöi. Nghe töi noái, àûáa naâo cuäng
nhao lïn, tranh nhau heån laâ khi naâo töi coá nhûäng thûá êëy, nhúá cêìm
àïën lúáp cho chuáng noá xem vúái. Nhêët laâ cêåu Haãi. Töi gêåt àêìu noái
bûâa: "Àûúåc! Àûúåc!". Caái tin töi sùæp coá möåt chiïëc ca-nö y nhû thêåt,
àûúåc trang bõ àêìy àuã suáng öëng vaâ coá caã ngûúâi laái hùèn hoi, chaã mêëy
luác àaä truyïìn ài khùæp lúáp, lan caã sang mêëy lúáp bïn caånh. Töi
àûúng nhiïn trúã thaânh möåt caái muåc tiïu rêët hêëp dêîn àöëi vúái boån
treã nhû chuáng töi. Àiïìu àoá kïí ra cuäng khöng coá gò laâ khoá hiïíu lùæm.



         Töi cuäng khöng ngúâ rùçng cêu chuyïån vïì chiïëc ca-nö êëy giúâ
àêy laåi laâ möåt caái phiïìn cho töi. Búãi vò, caác baån töi khöng ngaây naâo
laâ khöng hoãi töi àaä coá ca-nö hay chûa. Chaã nheä cûá êåm aâ êåm ûâ traã
lúâi laâ mai cûá mai maäi thò ï mùåt chïët! Töi seä bõ coi laâ möåt anh chaâng
noái khoaác cuäng nïn. May sao, chuáng noá chó nhùæc àïën chiïëc ca-nö
thöi, coân khêíu suáng luåc, loå mûåc kiïíu laå nhêët thïë giúái, thò khöng
mêëy àûáa nhùæc àïën. Vaâ töi cuäng àaánh baâi lúâ ài, cho nheå ngûúâi. úã

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                       29

nhaâ, töi hiïíu cha lùæm. Cha töi khöng coá thò giúâ àïí laâm nhûäng àöì
chúi vúá vêín cho töi. Ngoaâi cöng viïåc úã nhaâ maáy ra, cha töi coân phaãi
hoåc vùn hoáa vaâ höåi hoåp. Tñnh cha töi húi nghiïm. Ngûúâi thûúâng
nhùæc nhúã töi chùm hoåc, chùm laâm vaâ khöng nïn chúi búâi nhiïìu.
Khi naâo raãnh rang, cha töi laåi daåy töi cuöëc àêët, cheã cuãi, nêëu nûúáng
giuáp meå töi. Cha töi àaä coá lêìn noái vúái töi: "Ngaây xûa, cha vaâ meå con
ngheâo khöí lùæm. Chó biïët tröng vaâo hai baân tay. Duâ àoái raách àïën
àêu, bõ aáp bûác àïën àêu, cha meå cuäng khöng bao giúâ phaãi ngûãa tay
ài xin ngûúâi khaác cûáu vúát cho -nhêët laâ àöëi vúái nhûäng tïn chuã cuãa
nhaâ maáy. Chñnh vò bõ aáp bûác, boác löåt, nïn cha meå múái ngheâo. Muöën
hïët ngheâo khöí, phaãi àêëu tranh chöëng laåi boån aáp bûác, boác löåt, cuå thïí
laâ boån thûåc dên àïën cûúáp nûúác ta. Nhûäng tïn thûåc dên taân aác êëy
laâ: boån chuã nhaâ maáy, àöìn àiïìn, hêìm moã... Con ngûúâi ta chó nïn
ngûúâi khi biïët lao àöång. Con nay coân beá, nhûng àaä sung sûúáng hún
cha meå ngaây xûa nhiïìu lùæm. Phaãi têåp lao àöång cho quen..." Thónh
thoaãng, cha töi coá kïí cho töi nghe vaâi chuyïån trûúác àêy cha töi bõ
aáp bûác boác löåt nhû thïë naâo. Töi nghe thñch lùæm, nhûng laåi choáng
quïn. Töi chó nhúá chöî naâo cha meå töi khöí quaá, töi thûúng, thïë thöi.
Vò vêåy, töi khöng muöën laâm phiïìn cha töi. Khöng kheáo coân bõ
mùæng laâ àùçng khaác. Coân chõ töi, chõ töi chó coá thïí cho töi mêëy àöìng
baåc, röìi kïå töi muöën mua gò thò mua, chûá chõ töi khöng biïët laâm
möåt thûá àöì chúi gò cho töi caã. Nïëu töi khöng lêëy tiïìn, chõ töi seä cho
ài ùn möåt bûäa kem bùçng thñch. Vò vêåy, caái loå mûåc kiïíu laå nhêët thïë
giúái, töi khöng thïí naâo coá àûúåc. Trong ba ngûúâi cöng nhên cuãa gia
àònh töi, töi chó coân haá voång vaâo chuá töi. Chuá töi kheáo chên kheáo
tay lùæm. Rêët nhiïìu àöì duâng úã trong nhaâ töi laâ do chuá laâm lêëy. Tûâ
caái mùæc aáo bùçng thanh cuãi àeäo, àïën caái cuâi dòa cùæt ra úã maãnh voã bú
sûäa boâ. Chó vúái möåt caái xoong nhöm bõ thuãng thöi, maâ chuá töi laâm
àûúåc caã com-pa, ï-ke cho töi ài hoåc, laâm cho cha töi caái gaåt taân
thuöëc laá vaâ mêëy caái àôa... Chuá töi rêët yïu vaâ chiïìu töi. Tñnh chuá töi
vui lùæm. Chuá töi coá thïí chúi vúái töi caã ngaây àûúåc. Daåo töi coân beá,
chuá töi coäng töi ài khùæp Haâ Nöåi. Búãi vêåy töi cuäng rêët quyá mïën chuá
töi. Töi coá tñnh xêëu laâ hay nöíi khuâng. Vêåy maâ, chó riïng vúái chuá töi,
khöng bao giúâ töi daám thïë. Nhûäng luác chuá töi nùçm tó tï troâ chuyïån
vúái töi, chuá töi kïí khöng biïët bao nhiïu chuyïån laå. Töi nhúá nhêët laâ
"Hai chuá röìng xanh". Töi khoaái lùæm. Khoaái nhêët laâ chöî hai con
röìng thi nhau chaåy xem con naâo chaåy nhanh, thi nhau tröën xem
con naâo kñn nhêët. Nghe xong, töi múái hiïíu ra àêëy laâ hai "con röìng"
úã löî muäi töi. Töi chó coân biïët "ûá ûâ" vaâ ruác vaâo naách chuá töi, thoåc tay
ngoaáy vaâo cöí chuá töi àïí chuá töi cûúâi lïn sùçng sùåc.

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                     30

       Chaã laâ chuá töi coá maáu buöìn maâ laåi! Khi chuá töi ài laâm xa, töi
nhúá chuá töi quaá. Höm àêìu tiïn chuá töi ra ài, töi khoác thuát thñt.
Chuá töi phaãi kïí möåt cêu chuyïån nûäa àïí cho töi phò cûúâi. Tûâ bêëy
àïën nay, hùçng nùm, cûá àïën dõp nghó pheáp, laâ chuá töi laåi vïì thùm
cha meå töi vaâ cho töi quaâ. Töi àaä lúán hún höìi coân beá, khöng nguã
nheâ nûäa, nhûng khöng thïí quïn chuá töi. Tñnh chuá töi laå lùæm. Chuá
töi rêët khoãe, to, maâ chó thñch ùn cúm coá nhiïìu rau. Àùåc biïåt laâ moán
su haâo. Chuá töi chó ùn luöåc, maâ phaãi luöåc caã cuã kia. Chuá töi baão ùn
thïë múái ngoåt. Cûá àïën muâa su haâo, thïë naâo töi cuäng cöë tröìng lêëy
möåt ñt àïí àïën Tïët, chuá töi vïì ùn. Töi luöåc vaâ bûng têån núi cho chuá
töi ùn. Meå töi thûúâng baão: "Thùçng Khöi noá hêíu nhêët vúái chuá Canh
àêëy". Töi khöng phaãn àöëi lúâi nhêån xeát êëy. Trong giúâ phuát nguy
kõch naây, töi khöng thïí khöng cêìu viïån àïën chuá töi. Àïí khoãi bõ beä
mùåt trûúác àaám baån beâ, töi àaä viïët möåt bûác thû roä daâi, thêåt tha
thiïët, vaâ khêín cêëp gûãi ài cho chuá töi, xin chuá töi möåt chiïëc ca-nö.
Rùçng, chiïëc ca-nö laâ vêåt töi yïu quyá nhêët trïn àúâi. Rùçng, töi muöën
sau naây seä trúã thaânh möåt ngûúâi cöng nhên nhû chuá töi. Rùçng, töi
chó ao ûúác coá thïë thöi. Vaâ, thïë naâo chuá cuäng laâm cho chaáu, khöng
thò... Möîi lêìn nhòn thêëy chiïëc ca-nö êëy, chaáu seä nhúá àïën nhûäng lúâi
chuá dùån maâ chùm chó hoåc têåp... Thû ài, têët coá thû traã lúâi. Chuá töi
heån möåt ngaây gêìn àêy seä vïì vaâ laâm möåt chiïëc ca-nö y nhû yá thñch
cuãa töi. Chó cêìn töi phaãi coá àuã caác troång àiïím 5(1) vïì ba mön: vùn,
toaán vaâ àûác duåc, laâ chuá töi haâi loâng. Caái gò chûá àiïìu kiïån êëy thò töi
laâm àûúåc. Hiïån töi àaä àûúåc hai mön vùn, àûác duåc àaåt troång àiïím 5,
mön toaán múái 4 cöång (4+). Töi seä cöë thöi. Àïí cho caác baån töi khoãi
nghi ngúâ vïì viïåc töi chûa coá ngay chiïëc ca-nö, töi mang bûác thû cuãa
chuá töi gûãi cho töi àïí caác cêåu êëy xem. Àûáa naâo cuäng xuyát xoa laâ töi
"haånh phuác" quaá! Chuyïån, töi laâ con, chaáu cuãa nhûäng ngûúâi cöng
nhên cú maâ. Trïn thïë giúái naây bêy giúâ, gioãi nhêët laâ giai cêëp cöng
nhên. Nïëu chuáng noá hiïíu kyä àiïìu àoá nhû töi, chuáng noá têët khöng
phaãi ngaåc nhiïn lùæm vïì chuyïån töi sùæp coá möåt chiïëc ca-nö nhû yá
muöën.



      Ñt lêu sau, chuá töi vïì thêåt. Vaâ, chuá töi àaä cho töi möåt chiïëc ca-
nö. Chiïëc ca-nö êëy àeåp lùæm. Toaân thên sún maâu àoã. Caác cûãa viïìn
maâu xanh lam. Boong ca-nö trùæng toaát. Coá àuã caã suáng öëng, cöåt cúâ
vaâ kyá hiïåu: VN -1964. Xûúãng taâu: M.N (M.N. coá nghôa laâ Mùng
Non). Khi chuá töi nhêëc noá ra úã trong höåp giêëy ra, töi mûâng ruá lïn.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                      31

       Trúâi úi! Àeåp quaá! Nhûng, ö kòa! Sao maâ noá nheå thïë naây nhó?
Töi thûã ngoá vaâo trong xem ca-nö laâm bùçng thûá kim loaåi gò. Thò eo
úi! Ca-nö laâm bùçng giêëy böìi vaâ göî vuån! Nhû thïë naây thò maáy nöí vaâo
àêu vaâ suáng bùæn laâm sao? Töi thêët voång àùåt traã chiïëc ca-nö vaâo chöî
cuä cuãa noá. Ao ûúác bêëy lêu nay bêy giúâ laâ nhû thïë naây àêy. Töi coân
biïët noái nùng vaâ giêëu caái mùåt mo cuãa anh chaâng àaåi noái khoaác vaâo
àêu cho àûúåc? Thùçng Haãi noá seä cûúâi vaâo muäi töi. Töi beä mùåt àaä
àaânh, coân cêåu Tên nûäa chûá! Noá coá ba hoa laâ cuäng búãi vò töi! Töi àaä
viïët thû dùån doâ kyä caâng nhû thïë, leä naâo chuá töi quïn? "Chaáu xin
chuá möåt chiïëc ca-nö y nhû thêåt. Laâm bùçng sùæt, kiïíu tuêìn tiïîu nhû
cuãa caác anh böå àöåi haãi quên ngoaâi biïín. Chuá laâm noá y nhû thêåt êëy
chuá nhaá!" Àêëy, töi viïët tó mó thïë cú maâ! Thêëy böå döng töi nhû vêåy,
chuá töi hoãi:
      - Sao, chûa vûâa yá chaáu aâ? Nghe chuá töi hoãi thïë maâ töi ngao
ngaán àïën ûáa nûúác mùæt. Chuá töi khöng thöng caãm vúái töi tñ naâo caã.
Töi chó kheä gêåt àêìu vaâ: "Vêng". Chuá töi nhêëc chiïëc ca-nö ra ngùæm
nghña:
       - Khöng laâ chiïëc ca-nö thò laâ caái gò àêy? úâ, kheáo maâ noá khöng
phaãi laâ chiïëc... ca-nö! Röìi, chuá töi thuyïët töi bùçng möåt cêu chuyïån
khaá lyá thuá. Chuá töi baão rùçng ngaânh khoa hoåc trïn thïë giúái bêy giúâ,
ngûúâi ta rêët troång göî. Caác chuyïn gia nûúác baån sang ta, thêëy ta
thöíi cúm bùçng cuãi göî, caác àöìng chñ êëy tiïëc lùæm (chuá töi noái thïë). Göî,
coá thïí laâm ra möåt thûá chêët deão chõu noáng thay cho kim loaåi. Göî, coá
thïí laâm ra àûúâng, vaãi. Göî, coá thïí laâ ra thuöëc chûäa bïånh ... Göî...
       Ngaây nay, caác nhaâ maáy hoáa hoåc úã caác nûúác coá nïìn khoa hoåc
tiïn tiïën àang ra sûác chïë biïën göî ra caác thûá àöì duâng àïí phuåc vuå àúâi
söëng cuãa con ngûúâi. Coá leä naâo, chaáu laåi coi thûúâng göî thïë sao?...
Nghe chuá töi noái, töi cuäng thêëy hay hay, nguöi nguöi. Kheáo maâ thïë
thêåt! Nïëu töi noái laåi cho caác baån töi nhû chuá töi noái àêy, chùæc laâ caác
cêåu êëy cuäng phaãi chõu. Caái taâi thuyïët phuåc cuãa chuá töi thïë àêëy.
Chuá töi coá bao giúâ laâm töi thêët voång àêu. Vúái laåi, coá ca-nö röìi, töi
khöng lo beä mùåt nûäa. Cêu chuyïån vïì chiïëc ca-nö àïën àêy coi nhû laâ
xong. Töi àaä thoãa maän. Töi chúåt nhúá ra chûa nhöí su haâo vïì luöåc
cho chuá töi ùn. Töi liïìn ra vûúân lêëy su haâo vïì khoe vúái chuá töi. Chuá
töi cûúâi vaâ lùæc àêìu:
      - Chuá khöng ùn su haâo êëy àêu! Töi ngaåc nhiïn quaá.
      - Sao aå? Chuá töi traã lúâi:


http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   32

       - Lúáp chaáu hoåc coá tröìng su haâo khöng? aâ, chuá töi muöën biïët
taâi tröìng su haâo cuãa töi àêy maâ. Chùæc chuá töi tûúãng chó khi naâo
tröìng úã nhaâ, töi múái coá àûúåc cuã su haâo to nhû thïë naây thöi chûá gò.
Khöng àêu, su haâo töi tröìng úã lúáp cuäng to chùèng keám. Thïë laâ töi
húán húã traã lúâi luön:
     - Coá aå. Coá, chuá aå. Cuã cuäng to nhû cuã chaáu nhöí àêy. Coá cuã coân
to hún. Chuá töi gêåt àêìu ra veã haâi loâng:
      - Töët. Chaáu lêëy vaâi cuã vïì luöåc cho chuá ùn. aå hay! Töi sûäng caã
ngûúâi. Chuá töi noái thêåt hay noái àuâa?
         - ÛÁ, chuá trïu chaáu! Chuá töi khöng cûúâi nûäa. Chuá töi noái thêåt.
         - Khöng. Chuá noái thêåt àêëy. Chaáu khöng ài lêëy vïì àûúåc sao?
       Töi thêåt khöng coân hiïíu àêìu àuöi ra sao nûäa. Chaã leä chuá töi
laåi khöng biïët su haâo úã lúáp khöng phaãi laâ cuãa töi û? Chuá töi noái
thêåt, hay laâ...
         Töi traã lúâi rêët raânh roåt:
         - Khöng aå. Su haâo úã lúáp laâ cuãa têåp thïí chûá khöng phaãi cuãa
chaáu.
         Nghe töi traã lúâi thïë, chuá töi cûúâi:
      - Chaáu khöng lêëy àûúåc su haâo úã lúáp vïì luöåc cho chuá ùn thò
laâm sao maâ chuá lêëy àûúåc sùæt cuãa nhaâ maáy àïí laâm ca-nö bùçng sùæt y
nhû thêåt cho chaáu àûúåc nhó?
      Töi cûáng lûúäi. Thò ra, caái cuã su haâo maâ Chuá töi muöën ùn laâ
nhû vêåy. Töi àûáng ngêy ra nhû moåc rïî úã dûúái chên. Tai töi uâ lïn.
Möåt caãm giaác höëi hêån, theån thuâng traâo lïn, khiïën cho töi nhúá laåi
bûác thû töi viïët cho chuá töi, nhûäng lúâi leä töi huïnh hoang vúái caác
baån töi...
       Thêëy töi cuái àêìu im lùång, trong tay vêîn coân xaách mêëy cuã su
haâo, chuá töi laåi gêìn töi vaâ àùåt nheå hai tay lïn vai töi:
       - Thïë laâ chaáu àaä hiïíu vò sao chuá chó laâm àûúåc ca-nö bùçng göî
vaâ giêëy böìi cho chaáu röìi chûá?
         Töi ngûãng lïn nhòn chuá töi.
       Mùæt töi húi cay cay. Thûa chuá, chaáu àaä hiïíu ra röìi. Chaáu coân
hiïíu thïm laâ chuá àaä àûa cêu chuyïån göî ra noái, àïí cho chaáu khoãi bõ
cha chaáu mùæng. Chaáu nhúá rùçng, luác chaáu chï chiïëc ca-nö, veã mùåt
chaáu khöng vui. Chaáu khuyïët àiïím quaá. Chuá àaä phaãi boã nhûäng giúâ

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                 33

nghó ngúi sau möåt ngaây laâm viïåc àïí laâm ca-nö cho chaáu, vêåy maâ
chaáu àaä nghô sai, muöën chuá lêëy sùæt cuãa nhaâ maáy àïí laâm ca-nö cho
chaáu... Töi kheä "vêng" vaâ caãm thêëy hai tay nùång trôu vò mêëy cuã su
haâo.
      Chuá töi àúä lêëy su haâo trong tay töi vaâ khen:
       - Non lùæm. Chaáu tröìng khaá lùæm. Naâo, chuá chaáu ta mang ài
goåt thöi!
        Tuy chuá töi àaä khen töi thïë, töi vêîn caãm thêëy trong loâng coân
coá caái gò bûát rûát khöng yïn. Nhúá nhûäng luác mònh tûå haâo laâ con cuãa
möåt cöng nhên, töi lêëy hïët can àaãm ra àïí hoãi chuá töi:
      - Chuá aå... chaáu... Khi cha chaáu àeo huên chûúng, chaáu muöën
ài bïn caånh cha chaáu. Nhû... nhû thïë... coá gò laâ sai khöng?
      Chuá töi húi nhñu àöi löng maây laåi möåt chuát röìi traã lúâi:
      - Chaáu laâ con... Chaáu ài vúái cha chaáu àûúåc lùæm chûá. Caái àoá
khöng quan troång lùæm. Coá àiïìu khi ài vúái cha chaáu nhû thïë, chaáu
cêìn nghô rùçng: phaãi hoåc haânh, lao àöång vaâ suy nghô laâm sao àêy
cho xûáng àaáng laâ àûáa con trai cuãa möåt ngûúâi cöng nhên.
      Töi àaä hiïíu. Vaâ, khöng bao giúâ töi quïn nhûäng lúâi cùn dùån
cuãa chuá töi: "Phaãi hoåc haânh, lao àöång vaâ suy nghô laâm sao àêy cho
xûáng àaáng laâ àûáa con cuãa möåt ngûúâi cöng nhên!"
                                                               Thaáng 10-1964




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                34




                                  BAÅN ÀÚÂI


      Àaä hún möåt thaáng nay, hai àûáa beá àaánh giêìy êëy ngaây naâo
cuäng àïën haânh nghïì kiïëm ùn úã cûãa haâng "Bia húi nhaâ maáy" êëy.
Nghe chuáng goåi nhau, àûáa chûâng mûúâi hai tuöíi tïn laâ Viïåt, àûáa beá
hún laâ thùçng Laá. Chuáng chia àïìu nhau cöng viïåc. Cu Viïåt giûä tiïìn,
coân Laá thò mua caái ùn. Cuöëi ngaây, chia àöi, khöng àûáa naâo hún àûáa
naâo. Khi vaâo bûäa, cu Viïåt ùn khoãe hún, nhûng khöng bao giúâ nhêån
phêìn nhiïìu hún. Noá coi cu Laá nhû thùçng em, noái nhû ngûúâi lúán:
       - Maây bõ suy dinh dûúäng àêëy. Ùn àuã cho khoãe. Maâ thûåc ra, cu
Viïåt naâo coá phöíng phao gò hún. Cu Laá möì cöi böë. Meå noá baão seä lêëy
chöìng nûäa, thïë laâ noá ài. Coân cu Viïåt, böë meå noá caäi nhau vaâ àaánh
nhau nhû cúm bûäa vò rûúåu, vò àaánh àïì. Bõ boã àoái, noá ài. Hai keã
"buåi" bú vú gùåp nhau úã "höåi" àaánh giaây, húåp nhau, liïìn ài àöi vúái
nhau. Böîng möåt buöíi, cu Laá àang ngöìi chúâ khaách úã cûãa liïìn chaåy
toåt vaâo trong, taái mùåt baão baån:
        - Meå tao!
        - Àêu?
        - Bïn kia àûúâng!
        Cu Viïåt àûáng ngay lïn nhòn ra vaâ noái:
        - Thïë thò phaãi ra gùåp. Meå maây öëm quaá!
       Ngûúâi meå cöë döî con vïì vaâ hûáa khöng lêëy chöìng nûäa. Cu Viïåt
giuåc cu Laá nïn vïì, vò em noá cuäng àang öëm. Cu Laá mïëu maáo:
        - Thïë thò tao boã maây aâ?
        - Khöng. Tao vúái maây coân gùåp nhau. Tao nhúá àõa chó nhaâ maây
röìi.
        Noái xong, cu Viïåt moi hïët tiïìn trong tuái àûa cho baån:
        - Cêìm vïì mua thuöëc cho em.
        - Thïë maây nhõn aâ?
        - Nhõn thïë quaái naâo àûúåc!


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                             35

      Cu Laá àõnh àïí höåp "àöì nghïì" laåi. Cu Viïåt lùæc àêìu:
      - Mang vïì. Nhúä coá khi cêìn àêëy.
       Hai àûáa chia tay nhau. Cu Laá vûâa thêåp thoäm bûúác, vûâa ngoaái
laåi nhòn thùçng Viïåt. Cu Viïåt vöåi ngoaãnh mùåt ài. Caã hai àûáa cuâng
àûa tay lïn gaåt nûúác mùæt.




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    36




                          CHIÏËC MAÁY KYÂ LAÅ


       Khi töi viïët laåi cêu chuyïån naây, thò nhûäng ngûúâi baån thúâi
niïn thiïëu cuãa töi àaä trúã thaânh ngûúâi cao tuöíi. Caác baån cuãa töi laâm
nhiïìu nghïì khaác nhau. Keã trûúác, ngûúâi sau, lêìn lûúåt nghó hûu.
Thûåc loâng, chuáng töi khöng muöën thïë. Búãi vò rùçng trïn àúâi naây,
khöng coá gò àaáng súå hún laâ khi thêëy mònh khöng coân àoáng goáp
àûúåc gò nûäa cho àúâi söëng, xaä höåi. Vò thïë, nïn khi möåt nhaâ khoa hoåc
laäo thaânh, nhên buöíi baån beâ gùåp nhau àaä nïu lïn möåt viïåc thïë
naây:
      - Boån mònh thûã laâm möåt caái maáy àiïån tûã àùåc biïåt àïí tùång tuöíi
thú cuãa chuáng mònh ài!
      Nghe thïë, ai nêëy àïìu vui veã bùçng loâng. Möåt nhaâ baáo gêåt guâ:
      - Nhûng àoá laâ thûá maáy gò vaâ àïí laâm gò chûá?
      Nhaâ khoa hoåc tuãm tóm:
      - Maáy-tòm-höå. Àaåi khaái àêëy laâ caái maáy giuáp caác cö beá, chuá beá
naâo àoá tòm laåi nhûäng thûá maâ mònh àaä boã quïn hoùåc àaä àaánh rúi
mêët êëy! Hay lùæm! yá nghôa lùæm!
       Goåi laâ maáy cho ... oai, chûá thûåc ra nhaâ khoa hoåc cuãa chuáng
töi chó sùæp àùåt laåi möåt vaâi chi tiïët quan troång cuãa chiïëc "ca-seát" àúâi
múái röìi boã noá vaâo trong caái "höåp àen" coá mùæc loa ra ngoaâi. Thïë thöi.
Song, caác baån àûâng vöåi nghi ngúâ. Caái maáy naây coá thïí tûå thu, tûå
phaát caã tiïëng lêîn hònh vaâ biïët traã lúâi nhúâ möåt chiïëc maáy khaác töëi
tên hún àûúåc àùåt trong gian "vi-tñnh" hiïån àaåi nhêët. Cöng trònh êëy
àûúåc laâm xong thò trong söë chuáng töi àaä vïì coäi mêët mêëy ngûúâi. Töi
laâ ngûúâi treã nhêët, àûúåc phên cöng ghi cheáp laåi nhûäng cêu chuyïån
vïì chiïëc maáy àoá. Quaã laâ möåt cöng viïåc quaá sûác cuãa töi. Chiïëc maáy
gêìn nhû phaãi laâm viïåc suöët ngaây. Vò khi nghe tin úã chöî chuáng töi
coá chiïëc maáy hay hay nhû thïë, nïn coá rêët nhiïìu ngûúâi àïën duâng
nhúâ. Nhúâ tòm höå möåt thûá gò àêëy, möåt àiïìu gò àêëy. Möåt cö beá àaánh
rúi mêët con buáp bï nhöìi böng rêët àeåp àaä túái vaâ mïëu maáo:
      - Maáy tòm höå chaáu con buáp bï êëy ài!
      Maáy traã lúâi:

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   37

      - Em haäy vïì nhaâ tòm úã trong chiïëc chùn hoa. Cö beá vïì nhaâ vaâ
ruä chiïëc chùn hoa sau khi nùçm chûa gêëp úã cuöëi giûúâng, thò thêëy
con buáp bï thêåt. Maáy gioãi quaá! Möåt chuá beá àïën nhúâ tòm höå hoân bi
"ve".
      Maáy traã lúâi:
       -Hoân bi nùçm úã àöå sêu möåt meát rûúäi so vúái mùåt àûúâng úã phöë
Haâng Àõa, ngaách cöëng 34 thuöåc hïå thöëng cöëng söë 5 theo kyá hiïåu
cuãa Cöng taá thoaát nûúác. Nhiïìu baån nhoã, nhiïìu ngûúâi lúán, nhúâ
"Maáy tòm höå" cuãa chuáng töi maâ àaä tòm thêëy vö söë àöì vêåt quyá giaá, coá
ngûúâi coân tòm thêëy àûáa con bõ laåc. Tiïëng àöìn vïì chiïëc maáy kyâ laå àaä
bay ài khùæp núi. Taåi möåt tónh kia, coá möåt ngûúâi vöën quï úã Haâ Nöåi,
khi ra ài, ngûúâi êëy àang hoåc dúã lúáp 8. Luác naây, àaä ... sùæp giaâ... nhû
töi.
      Ngûúâi êëy túái hoãi nhúâ maáy:
     - Töi chó xin hoãi möåt cêu thöi. Hïët bao nhiïu tiïìn töi xin traã.
Chuáng töi múâi öng cûá tûå nhiïn, tha höì hoãi, khöng phaãi traã tiïìn.
       Ngûúâi êëy vaâo phoâng maáy möåt luác röìi trúã ra, mùåt buöìn rûúâi
rûúåi. Veã thêët voång hiïån roä trïn àöi mùæt öng. Chuáng töi nhòn nhau.
Maáy hoãng röìi chùng? Chûa möåt ai khi vaâo àêy, luác trúã ra laåi nhû
thïë. Töi vöåi hoãi:
      - Sao thïë baác? Maáy hoãng aâ?
      - Khöng. Maáy rêët töët.
      - Vêåy thò sao nom baác buöìn thïë?
      Cêu hoãi cuãa töi, maáy khöng traã lúâi àûúåc.
      - Baác hoãi vïì àiïìu gò aå.
       - Töi nhúâ maáy tòm höå tuöíi thú cuãa töi. Vò luác beá, töi chùèng àïí
yá gò àïën höìi êëy hïët caã.
      - Maáy àaä traã lúâi baác thïë naâo?
       - Maáy noái rùçng: Ai àaä àaánh mêët tuöíi thú thò ngûúâi êëy phaãi
chõu, khöng thïë naâo tòm laåi àûúåc. Nghe ngûúâi êëy noái - ngûúâi seä laâ
baån giaâ cuãa chuáng töi, ai nêëy àïìu kheä thúã daâi. Laâ vò rùçng, chuáng
töi, keã ñt, ngûúâi nhiïìu ai cuäng coá möåt àiïìu gò àoá, leä ra khöng nïn
coá, khöng nïn nhû thïë. Àoá chñnh laâ àiïìu mêët maát trong thúâi niïn
thiïëu, möåt phêìn tuöíi thú cuãa mònh, nay khöng thïí naâo tòm laåi àïí
laâm laåi àûúåc nûäa...

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   38




                  CHAÁU TRAI ÖNG ÀAÁNH GIÊÅM


        Mûa cuöëi muâa bao giúâ cuäng raã rñch. Cûá tûúãng mûa bùæc cêìu
sang têån cuöëi thu. Vêåy maâ khöng. Nùæng hanh vaâng àaä àêíy böíng
mêy lïn, àïí löå hùèn mïnh möng khoaãng trúâi xanh thùèm. Àöìng quï
daåt daâo... "Laâng töi xanh boáng tre..." Khöng hiïíu taåi sao, cûá àïën
muâa thu thò töi laåi nhúá vaâ thò thêìm baâi haát coá cêu haát êëy. Laâng...
caái tïn goåi nghe àaä xa xa, xa xûa... khi ai cuäng quen noái: xaä, xoám.
Laâng... nhùæc nhúã àïën rùång cêy vaâ voâm xanh bao quanh nhûäng ngöi
nhaâ thêëp leâ teâ, sêåp seâ trong khoám laá. Vaâ nheå vêîy trïn thinh khöng
trùæng loáa nhûäng caánh coâ. Chó cêìn nhúá laåi túái chûâng êëy, àaä thêëy
loâng ïm dõu, bêng khuêng. Choáng thïë àêëy. Cûá thoaãng nhanh nhû
tiïëng hoát cuãa bêìy chim. Múái höm naâo boån choai choai chuáng töi coân
laâ möåt luä "chñp höi", cûá tanh taách tûåa àaám caâo caâo, vêåy maâ bêy
giúâ... Coá àûáa àaä vúä tiïëng, vûâa naãy ra ria meáp. Möåt nûãa söë löåc ngöåc
trong boån töi, göìm nhûäng àûáa hùng haái, hùm húã nhêët, àûúåc chi
àoaân choån laâm lúáp àöëi tûúång Àoaân. Lêìn àêìu tiïn, chuáng töi phaãi
laâm lyá lõch, cêìn thiïët phaãi kïí àuã ba àúâi: Àúâi öng, àúâi cha röìi àïën
àúâi mònh. Nghiïm tuác àêëy. Chùèng biïët nhûäng àûáa khaác thïë naâo,
chûá töi thò cûá nhû con taâu àang chaåy bõ haäm àöåt ngöåt. Maâ, caác toa
döìn nhau laâ nhûäng troâ treã con vaâ nhûäng yá nghô coác nhaãy. Moåi sûå
nhñ nhöë vaâ bùæng nhùæng phaãi dûâng laåi nhûúâng chöî cho caái luác nghô
ngúåi cêìn thiïët. Àêy laâ muåc "Hoaân caãnh gia àònh". Böë... nghïì
nghiïåp. Meå... nghïì nghiïåp... öng... nghïì nghiïåp. Hoáa ra, àêu chó
mònh töi. Têët caã àïìu ngúá ra vaâ hoãi lêîn nhau. Têët nhiïn, àûáa naâo
cuäng phaãi hoãi böë meå. Cêåu Thùæng "thoùæng" baån rêët thên cuãa töi coá
veã húán húã möåt caách... treã con.
      - Cêåu coá biïët öng túá laâm nghïì gò khöng?
      Töi chõu.
      - Phoá... cöëi nhúá!
      "Phoá cöëi" laâ gò?
      Thêëy töi ngú ngaác, cêåu ta cûúâi hò hò:
      - Laâ ngûúâi chuyïn àoáng cöëi xay thoác êëy maâ!


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                    39

     Thuá thûåc, töi chûa tröng thêëy caái cöëi êëy bao giúâ. Àïí biïët àûúåc,
sau àoá töi vaâ Thùæng phaãi lïn "Nhaâ Baão taâng Caách möng" cuãa
huyïån, múái nhòn thêëy... Cêåu ta laåi hoãi:
      - Thïë... öng cêåu laâm nghïì gò?
      - Nghïì... àaánh giêåm!
      Thùæng trúån caã mùæt:
      - Àaánh... giêåm aâ? Thêåt khöng?
       Chó hai tiïëng: "àaánh giêåm" thöi, nhûng àoá laâ caã möåt cêu
chuyïån daâi coá tûâ lêu lùæm. Khi töi hoãi böë töi rùçng: "öng nöåi con laâm
nghïì gò aå? " Böë töi àaä baão vêåy. Muöën roä àêìu àuöi, töi àaä phaãi ngöìi
nghe böë töi kïí. Kïí túái têån caái ngaây xûa hêìu nhû ngûúâi dên tónh
Thaái Bònh cuãa töi phêìn lúán laâ ngûúâi ngheâo. Ngheâo àïën nöîi phaãi boã
quï hûúng ài kiïëm ùn úã khùæp núi. Vaâo têån trong Nam, xuöëng biïín,
lïn rûâng, àêu àêu cuäng thêëy dên Thaái Bònh vaâ àûúåc tùång cho caái
tïn: "Dên bõ gêåy" - tûác laâ ài ùn maây - Khöng phaãi chó ài ùn xin, xin
ùn, maâ ùn maây caã trúâi àêët, söng biïín vò ngheâo. öng nöåi töi ài àaánh
giêåm thêåt. Ruöång àêët khöng coá. Nhaâ cûãa chó laâ tuáp lïìu lúåp raå,
tûúâng vaâ cûãa cuäng laâ raå àan thaânh phïn quêy quanh. Khöng coá
tiïìn mua lûúái àïí àaánh caá, àaánh töm, thò àan giêåm àïí àaánh giêåm
vêåy. Ngaây êëy tûâ caái nöìi, caái chêåu àïën caái baát ùn cúm, àïìu bùçng àêët
- àêët nung. Ngaây böë töi coân beá, naâo coá biïët deáp lï, deáp nhûåa "sùm
bö" sùm piïëc gò àêu. Böë töi coân baão: Xuyát nûäa thò böë chïët àoái vaâo
caái àúåt àoái thaáng ba nùm 1945 êëy. Àoái quaá, vùåt caã coã maâ ùn. Àïën
nöîi trêu boâ khöng coá coã, àoái theo lùn ra chïët cuâng vúái ngûúâi... Daåo
àoá, böë töi múái lïn hai. May, baâ töi àem gûãi böë töi lïn nhaâ cuå töi ùn
nhúâ caác öng baâ laâ em öng nöåi töi, böë töi múái coân söëng. Thêåt quaá sûác
tûúãng tûúång cuãa töi. Töi khöng hiïíu. Böë töi laåi kïí:
      - Vaâo luác àoái êëy thò coá ngûúâi cuãa Viïåt Minh vïì hö haâo dên
laâng ài phaá kho thoác cuãa Nhêåt, cuãa boån quan huyïån, quan tónh àïí
cûáu dên röìi laâm Caách möng Thaáng Taám. Thêåt laâ caã möåt baâi lõch
sûã. Nhûng cûá nhû chuyïån cöí tñch thöi khi töi àûúåc biïët thïm àúâi
öng töi, öng muâ chûä, maäi khi àaä gêìn ba mûúi tuöíi, öng múái bùæt àêìu
hoåc "i-túâ". Àïën àúâi böë töi thò khaác. Giúâ àïën töi... "Quï hûúng laâ
chuâm khïë ngoåt..." êëy laâ khi böë töi khöng phaãi àaánh giêåm maâ nuöi
töi. Àïën töi, thò caã caái giêåm, töi vêîn chûa biïët hònh thuâ noá ra sao.
Phaãi sang têån xaä bïn caånh, töi múái nhòn thêëy caái giêåm cuãa möåt gia
àònh söëng úã baäi söng laâm nghïì àaánh caá. "Quï hûúng... nïëu ai
khöng nhúá..." Töi luön nhúá. Nhûng nöîi nhúá êëy seä khöng àêìy àuã,

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   40

khöng laâm sao hònh dung ra àûúåc rùçng: maäi tûâ ngaây xûa coá ngûúâi
àaánh giêåm... Ngûúâi êëy laâ öng töi... Con trai ngûúâi àaánh giêåm laâ böë
töi... Vaâ töi laâ chaáu öng àaánh giêåm... Nhûng böë töi khöng phaãi nuöi
töi bùçng giêåm. Ài böå àöåi vïì, böë töi cêìm caây, caây ruöång, tröìng luáa
cuâng meå töi thay cho öng baâ töi àaä giaâ. Nhûng töi thò laåi àûúåc ài
hoåc. Töi khöng phaãi àaánh giêåm, chûa cêìm nöíi caái caây... thïë maâ coân
sung sûúáng hún öng töi nhiïìu quaá. Maäi nùm gêìn böën chuåc tuöíi,
öng töi múái biïët xem phim laâ nhû thïë naâo... "Laâng töi xanh boáng
tre..." Töi cûá nhùæm mùæt, nhùæm mùæt àïí cöë hònh dung ra caãnh sau
làaá tre xanh êëy, coá maái tranh luåp xuåp, coá öng àaánh giêåm... chó söëng
laåi, söëng thêåt vúái vúå con kïí tûâ höm coá laá cúâ àoã, sao vaâng tung bay
trïn ngoån tre, trïn nïìn trúâi muâa thu xanh thùèm êëy... Baãn lyá lõch
töi àaä viïët xong. Giaá öng töi coân söëng, thêëy töi àaä bùæt àêìu lúán, chùæc
öng töi vui lùæm...




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                  41




                     NHÛÄNG HAÅT BOÃNG NGÖ


       Baån àaä tûâng nhaá boãng ngö bao giúâ chûa? Ngon lùæm! Haåt ngö
beá thïë maâ luác rang noá núã ra, troân nhû nhûäng quaã taáo trùæng vaâ xöëp.
Thûá quaâ naây dïî mua vò khöng cêìn phaãi coá nhiïìu tiïìn. Chó cêìn noái
xin tiïìn àïí mua boãng ngö thöi, thïë naâo böë meå cuäng cho. Boãng ngö
khöng thïí ùn no, nhûng ùn maäi vêîn khöng thêëy chaán. Hùèn möåt tuái
boãng, chó àaánh veâo àaä hïët. Hïët röìi, coân theâm, coân thúm maäi trong
miïång. Nhiïìu khi chó ùn deâ, deâ maâ cuäng cûá veo veo. Höm naâo trúâi
mûa, khöng ài àêu àûúåc, coá nùæm boãng ngö, vûâa nhai vûâa kïí
chuyïån cöí tñch, thêåt tuyïåt. êëy laâ caái thuá cuãa boãng ngö. Coân cêu
chuyïån vïì nhûäng haåt boãng ngö cuãa töi, khöng biïët coá giöëng vúái baån
naâo khöng? Töi xin kïí: Nhaâ töi úã giûäa phöë. Caái phöë mang tïn möåt
nhaâ thú, nïëu cuå coân söëng, thò cuäng àïën hún saáu trùm tuöíi. Thú cuãa
cuå chó ngûúâi lúán múái hiïíu àûúåc. Chùæc ngaây êëy chûa coá nhaâ thú viïët
cho treã con àoåc. Bêy giúâ, thú cuå in maäi têån saách giaáo khoa lúáp 10,
lúáp 11 kia. Coân lêu töi vaâ caác baån múái hoåc àïën. Thú rêët hay, toaân
noái vïì àiïìu thûúng ngûúâi. Phöë nhaâ töi tûâ mêëy nùm röìi, haâng quaán
àöng quaá lùæm, chêåt caã vóa heâ. Toaân ngûúâi lúán laâ ngûúâi lúán ra mua,
vò treã con khöng uöëng bia, khöng huát thuöëc laá, khöng ùn cúm "bònh
dên", khöng "traâ laá", thò ngöìi vaâo àêëy laâm gò. Möåt ngaây kia, ngaây
naâo thò töi khöng xem lõch, bïn cöíng möåt nhaâ söë chùén, coá baâ cuå ra
ngöìi cuâng möåt chiïëc thuáng to tûúáng, bïn trong àùåt boåc ni-löng
trong suöët, nhòn roä nhûäng haåt gò to to, troân troân cùng moång lïn úã
trong àoá. Thêëy hay hay, töi bûúác túái ngoá xem thò... trúâi úi! "Boãng!
Boãng ngö!". Cuâng luác coá àûáa àûáng úã àaâng sau töi reo lïn nhû àang
xem àaá boáng: "Boãng ngö! Chuáng maây úi!"
      Thêëy vêåy, baâ cuå cûúâi:
       - Mua ài! Mua múã haâng cho baâ ài naâo! Chùèng àûáa naâo coá tiïìn
hïët caã. Coá àûáa cûúâi trûâ. Coá àûáa nghïåt mùåt ra.
      Töi cuäng luáng tuáng, thuá thêåt:
      - Chaáu khöng coá tiïìn aå!
       Tûúãng baâ cuå seä hêët tay: "Thïë thò ài chöî khaác!" nhû moåi ngûúâi
lúán vêîn hay noái vúái chuáng töi thïë, thò baâ cuå laåi cûúâi cûúâi:

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    42

       - Vêåy thò baâ àaäi caác cö caác cêåu möîi chaáu vaâi haåt. Luác naâo coá
tiïìn thò ra àêy baâ baán cho!
      Töi laâ àûáa nhêån nùæm haåt boãng sau cuâng. Baâ vûâa àûa cho töi,
vûâa khen:
      - Anh naây lúán, biïët nhûúâng caác em nhó!
       Töi vûâa sung sûúáng vûâa noáng caã mùåt. Baâ cuå yïu con treã quaá.
Àûáa naâo laâ chaáu cuãa baâ úã nhaâ, chùæc tha höì maâ ùn boãng, tha höì maâ
sûúáng. Töi caãm ún, noái lúâi xin baâ cuå vaâ tûå nhiïn thêëy loâng rûng
rûng buöìn. Töi khöng coá baâ. Vò baâ töi mêët àaä lêu. Laâ ngûúâi cuâng
phöë, nhûng maäi höm êëy töi múái àûúåc biïët. Biïët baâ vúái caái tïn
chuáng töi goåi y nhû thêëy baâ khi êëy: "Baâ boãng ngö". Baâ baán rêët reã,
lêìn naâo, sau khi àong àêìy caái baát bùçng göî duâng àïí àong boãng, àöí
vaâo tuái hay muä cho chuáng töi, baâ cuäng nhoán thïm cho vaâi haåt. êëy
thïë maâ coá ngûúâi lúán, luác mua, baâ àaä thïm cho röìi, maâ vêîn coân cöë
thoåc tay vaâo boåc àoâi thïm vaâi haåt nûäa. Tham quaá! Baâ cuå baán boãng
maâ boån treã chuáng töi rêët thñch nhû töi àaä kïí, coân coá möåt sûå thên
thiïët nûäa chó chuáng töi múái caãm thêëy. Baâ hiïìn laânh vaâ luön luön
khuyïn chuáng töi nhûäng àiïìu giaá nhû úã nhaâ thò àaä bõ mùæng. Vñ duå
nhû luác boån treã noái tuåc, caäi nhau, coá àûáa àaánh nhau, thò baâ laåi can:
      - Àûâng thïë caác chaáu úi! Baâ xin.
      Baâ cho mêëy haåt maâ nhai naây!... Coá àûáa treâo cêy, beã caânh, baâ
cuäng goåi xuöëng nhùæc nhúã vaâ duám cho vaâi haåt. Nhiïìu höm ài hoåc vïì,
khöng coá viïåc gò, khöng biïët chúi gò, töi laåi tha thêín ra caái cöíng coá
baâ ngöìi maâ nhòn phöë xaá. Baâ àaä quen, nïn thónh thoaãng baâ laåi goåi
cho töi möåt nùæm. Töi àaä àuã trñ khön àïí noái:
      - Thïë naây thò baâ hïët vöën mêët!
      Baâ cûúâi:
      - Hïët laâm sao àûúåc. Hïët baâ laåi mua...
      Ngûâng möåt thoaáng, baâ tiïëp:
      - Coá thûá khöng thïí mua àûúåc chaáu aå...
      Baâ noái vúái baâ hay noái cho töi, luác àoá töi chûa hiïíu. Nhûng röìi
böîng möåt ngaây... Baâ boãng ngö khöng ra cöíng ngöìi... Höm sau, höm
sau nûäa, vêîn vùæng baâ... Töi deâ dùåt hoãi thùm múái biïët laâ baâ cuå àaä vïì
trong quï úã vúái con chaáu. Cùn höå àaä àïí laåi cho gia àònh khaác. Töi
ngêín ngú caã ngûúâi, thúâ thêîn maäi. Tûâ buöíi êëy, phöë nhaâ töi vêîn
àöng, laåi coá thïm haâng quaán múái, nhûng sao töi chùèng thêëy vui

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                  43

hún. Sung sûúáng quaá cho cêåu naâo àang àûúåc úã vúái baâ, coá baâ... êëy laâ
tònh thûúng. Tònh thûúng laâ thûá khöng thïí mua àûúåc.




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                     44




                          BÛÄA KHOAI TRÛA


        Tïn noá laâ Sinh. Con nhaâ ngheâo maâ noá lúán nhanh nhû thöíi.
Àïën lúáp 8, múái 14 tuöíi maâ noá àaä cao vöíng lïn, gioång vúä öìm öìm,
quêìn aáo mùåc thaáng trûúác, thaáng sau àaä ngùæn. Tuöíi noá, àaä gêìn chuåc
àûáa àûúåc kïët naåp Àoaân, maâ noá thò chûa. Lêìn naâo Chi àoaân hoåp,
àûa ra nhêån xeát, caác baån noá àïìu nhêån xeát: "Baån êëy... laâm sao êëy!".
Chï khöng chï, baão laâ xêëu thò khöng xêëu. Chó laâ laâm sao thöi?
Laâm sao laâ laâm sao? Chùæc taåi noá hoåc khöng gioãi, laåi khöng coá gò
laâ... àùåc biïåt. Nhiïìu höm sùæp àïën giúâ vaâo lúáp röìi, noá múái húát hú húát
haãi chaåy àïën trûúâng. Tröëng tan hoåc möåt caái, noá vuâ ra cöíng ngay.
Chó höm naâo trûåc nhêåt, queát lúáp, lau baãng noá múái àïën súám vaâ ra vïì
sau cuâng. Noá àúåi caác baån vïì hïët röìi sùm soi, nhòn kyä tûâng ngùn
baân möåt, xem coá ai àïí quïn caái gò khöng. Baån naâo ngöìi àêu, noá nhúá
hïët. Coá àûáa buát hïët mûåc, chùæc laâ vûát ài, boã vaâo ngùn baân, nhûng
nom àeåp quaá, noá cêìm vïì, höm sau àem traã. Àûáa baån êëy xò möåt caái:
"Tao vûát ài àêëy maâ!". Sinh húi nhñu löng maây: "Thïë thò boã vaâo
thuâng raác chûá!" Vaâ noá cêìm caái buát ra quùèng vaâo thuâng raác. Thïë coá
"hêm" khöng chûá! Mêëy cêåu tïëu taáo àaä chïë sau lûng noá laâ "Sinh
hêm". Cheá sau lûng thöi, vò möåt lêìn cêåu Duäng goåi "Sinh hêm",
Sinh àaä nhòn thùèng vaâo mùåt Duäng maâ hoãi:
       - Taåi sao cêåu goåi túá laâ Sinh hêm? Túá laâ Sinh hêm thò cêåu laâ
Duäng gò? Nhòn veã mùåt khöng àuâa cuãa Sinh, chaâng Duäng ta vöåi
laãng:
      - AÂ... Thïë thò túá xin löîi! Àuâa möåt tñ maâ...
      - Khöng àuâa kiïíu êëy!
      Noái xong, Sinh thöi. Nhaâ Sinh ngheâo, ngheâo thêåt. Nhûng böë
meå noá quyïët chñ cho noá ài hoåc, ñt nhêët cuäng phaãi hoåc hún böë meå noá.
Möåt lêìn trong bûäa ùn, böë noá baão:
    - Àúâi böë meå chó àûúåc hoåc ñt. Caác con phaãi hoåc thay cho böë meå.
Khöng coá hoåc, khöí lùæm con aå!
      Sinh àaä àuã trñ khön thûa laåi:
      - Nhûng nhaâ mònh ngheâo. Con hoåc, böë meå khöí.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                  45

      Meå noá nhòn noá, aánh mùæt dõu daâng:
      - Böë meå lo cho con àûúåc. Caâng ngheâo, caâng phaãi hoåc.
      Nhûäng höm phaãi úã laåi trûúâng, noá mang theo khi thò mêëy cuã
khoai luöåc, khi hai ba bùæp ngö nûúáng, khöng thò noá nhõn. Thûúâng
laâ khoai. Khoai luöåc caâng nguöåi caâng ngon. úã lúáp, chó mònh noá thïë.
Cho nïn, khi nhûäng àûáa khaác, caã con trai lêîn con gaái ruã nhau ra
ngoaâi mua baánh mò, ùn cúm, ùn phúã, thò Sinh ngöìi laåi úã trong lúáp
hoùåc ra göëc cêy vùæng ngöìi ùn möåt mònh. Noá tûå biïët, chó coá noá múái
ùn trûa nhû thïë thöi. Möåt lêìn, caái Haâ bùæt gùåp noá ùn khoai, àaä ngaåc
nhiïn:
      - Cêåu ùn khoai aâ?
      - ÛÂ, khoai.
      - Sao khöng mua baánh mò maâ ùn? Khoai, chaán chïët!
      Sinh cûúâi. Chaã nheä baão laâ khöng coá tiïìn! Nïn noái:
      - Túá thñch ùn khoai! Thûåc ra, ùn baánh mò ba-tï, bú, xuác xñch
nûäa, ngon chûá!
      Chaã mêëy khi Sinh àûúåc ùn. Ùn coá böë, coá meå, coá anh chõ em,
múái àaânh loâng. n möåt mònh, nhaâ àaä ngheâo, nuöët sao àûúåc? êëy laâ
Sinh tûå baão mònh thïë. Caái Haâ, nhaâ noá sang lùæm, laâm sao noá hiïíu.
Noá ngaåc nhiïn laâ phaãi. úã nhaâ, Sinh phaãi laâm rêët nhiïìu viïåc. Vaâ
trûa nay, Sinh laåi mang khoai ài ùn trûa. Àïën chiïìu, caã lúáp lao
àöång úã trûúâng. Sinh coá yá chúâ caác baån àaä ra cöíng hoùåc àaä ngöìi tuám
tuåm cuâng ùn, múái ra göëc cêy baâng ngöìi giúã goái khoai ra. Noá nhaác
thêëy cêåu Duäng chaåy vaâo lúáp möåt luác röìi chaåy ra, ài vú vêín ngoaâi
sên. Moåi lêìn, Duäng ùn trûa hùng haái lùæm, goåi baån beâ vaâ coá khi coân
múâi caã àaám con gaái, múâi Sinh nûäa kia. Duäng luön luön coá tiïìn. Bûäa
nay, Duäng coá veã traánh traánh thïë naâo êëy. Bêët chúåt, khi Sinh nhòn
Duäng, thò Duäng cuäng nhòn Sinh. Sinh goåi luön:
      - Cêåu ùn trûa chûa?
      Duäng lùæc àêìu, toan bûúác ài. Sinh goåi vúái:
     - Laåi àêy cheán vúái túá! Duäng ngêìn ngûâ, röìi cuäng bûúác túái chöî
Sinh ngöìi. Sinh múã röång goái khoai, cûúâi ên cêìn:
     - Khoai thöi! Nhûng maâ ngoåt lùæm! Sinh boác möåt cuã àûa cho
Duäng. Duäng ngöìi xuöëng ùn ngon laânh.
      - Cêåu quïn mang bûäa trûa aâ?

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                 46

      Sinh kheä hoãi.
      - Khöng. Chúi "taá laã" vúái chuáng noá, thua hïët röìi!
      Ra thïë. Sinh boác tiïëp cuã nûäa, àûa Duäng, noái:
      - Chúi caái thûá êëy laâm gò!
      Duäng lùèng lùång ùn hïët veo hai cuã khoai, thñch thuá:
      - Ngon quaá, cêåu aå!
      Khoai ngon hay coân coá gò hún thïë, chùèng biïët. Nhêån thïm
nûãa cuã khoai, Duäng hoãi:
      - Cêåu mua khoai úã àêu thïë?
      Sinh vûâa nhai vûâa noái:
      - Nhaâ túá tröìng àêëy. Ùn tha höì...
      Vaâ Sinh höìn nhiïn cûúâi nhû khöng phaãi àang ùn khoai.
Duäng nhòn Sinh, thêëy cêåu ta luác naây múái àuáng laâ cêåu êëy chûá
khöng phaãi laâ cêåu Sinh maâ Duäng vaâ nhûäng àûáa khaác àaä nghô vaâ
nhêån xeát, chïë giïîu cêåu êëy. Duäng chúåt nhúá vaâ hoãi:
      - Cêåu ài böå àïën trûúâng aâ?
      - ÛÂ, ài böå. Xe àêu maâ ài?
      Nhúá coá lêìn thêëy Sinh húát hú húát haãi chaåy vaâo lúáp, möì höi möì
kï bïët caã toác maâ loâng Duäng nön nao, vûâa thûúng, vûâa phuåc cêåu êëy.
Chùæc cêåu êëy phaãi laâm viïåc nhaâ nhiïìu lùæm, chûá àêu coá àûúåc nhû
boån Duäng. Bûäa khoai trûa höm nay mang võ ngoåt laå luâng...




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   47




                                CU CHIM


        Chùèng biïët laâ tûâ höm naâo, vaâ bùæt àêìu tûâ ai, Cu Chim bõ goåi
laâ... Cu Chim. Tïn böë meå àùåt cho vaâ ghi trong giêëy khai sinh êëy,
noá laâ Nguyïîn Vùn Quyá kia. Thùçng Quyá. Baån noá, àûáa naâo cuäng goåi
noá thïë. Thïë maâ bêy giúâ, noá hoáa ra laâ thùçng Cu Chim. Nùm mûúâi
tuöíi, hoåc lúáp 4 röìi, Cu Chim chûa bõ goåi laâ Cu Chim, noá loùæt choùæt,
coâi coåc nhû con chim seã. Muâa heâ, cúãi trêìn, mùåc quêìn àuâi, meå noá
cûúâi:
      - Nom kòa, caái röën to hún ngûúâi!
       Noá xêëu höí, keáo vöåi quêìn lïn. Chaã laâ röën noá bõ löìi. Tûác thïë.
Nhûäng luác sûåc nhúá ra, noá lêëy ngoán tay caái êën vaâo. Àïën tuöíi lïn 10
thò àaä àúä. Hoåc lïn àïën lúáp 6, noá àaä yá tûá khöng phúi röën ra nûäa, thò
laåi phaãi mang caái tïn laâ Cu Chim. Múái nghe, cu Quyá tûác lùæm. Vûâa
tûác, vûâa theån. Song, àêìu àuöi àïìu taåi noá hïët. Sûå thïí thùçng Quyá
mang tïn Cu Chim bùæt àêìu tûâ caái ngaây noá ham ài bêîy chim. Bêîy
chim seã trong sên, bùæt chim seã àöìng úã ngoaâi àöìng vaâ lêëy nhûåa mñt
nhûã caã chim chñch trong vûúân. Khöng coá tiïìn mua löìng ngoaâi chúå,
noá àan lêëy. Àan kiïíu caái roå àûång trûáng gaâ êëy, àan mùæt nhoã hún laâ
àûúåc. Möîi löìng coá thïí nhöët tûâ möåt àïën ba con chim. Múái àêìu, noá
bêîy chim seã bùçng caách rùæc vaâi haåt thoác, uáp kïnh caái raá lïn bùçng
que tre doâng dêy ra xa, hïî chim vaâo ùn laâ giêåt. Bùæt chim ra múái
khoá. Loay hoay maäi coá lêìn chim bay mêët. Sau, noá lêëy caái aáo cuä
chuâm ra ngoaâi caái raá, lûâa cho con seã chaåy vûúáng luâng buâng, bêëy giúâ
múái toám lêëy. Chó hai ba höm àêìu, noá àaä bêîy àûúåc hún chuåc con,
löìng chim treo la liïåt tûâ trong nhaâ ra ngoaâi sên. Böë meå noá bùæt àem
ra ngoaâi, khöng coá bêín lùæm. Àïí úã ngoaâi cûá bõ con meâo moác, noá naãy
saáng kiïën àem treo lïn caânh bûúãi, caânh chanh, cêy coá gai, meâo
chõu. Hùçng ngaây, cûá ài hoåc vïì laâ noá lo bùæt möìi àïí nuöi chim. Meå noá
khöng cho lêëy thoác, baão "Thoác ùn chûá thoác àêu maâ nuöi chim? "
Bùæt trong sên chaán, noá bêîy ngoaâi ruöång. Chùèng bao lêu noá àaä coá
àûúåc hún hai chuåc caái löìng chim treo àêìy vûúân. Böë noá lêëy laâm laå:
      - Caái thùçng, tûå nhiïn laåi mï chim. Laå thêåt.
      Meå noá thò noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                               48

      - Cho noá chúi chim coân hún ài chaåy röng, nghõch bêåy.
       Nhûng taåi sao tûå nhiïn thùçng Quyá laåi mï chim àïën thïë chûá?
Àiïìu naây thùçng Quyá khöng noái ra. Chim bùæt àûúåc noá khöng baán.
Coá lêìn böë noá nûãa àuâa nûãa thêåt baão noá laâm thõt chuåc con cho böë
uöëng rûúåu, nuöi laâm gò maâ nuöi lùæm thïë. Tûúãng thêåt, thùçng Quyá
rúm rúám nûúác mùæt, böë noá cûúâi:
      - Böë noái àuâa àêëy!
       Vaâo heâ, sau vuå gùåt, chim seã vïì rêët àöng. êëy laâ luác nhûäng
ngûúâi ài bùæt chim xuêët hiïån. Hoå khöng bêîy maâ àaánh bùçng lûúái,
möîi meã haâng mêëy chuåc con. Haâng trùm, haâng nghòn con bõ nhöët
vaâo löìng chêåt cûáng, àeâo trïn xe àaåp, chúã lïn thaânh phöë baán. Taåi
caác quaán bia, chim seã quay àùåt àêìy möåt baân. Ài hoåc vïì, nhòn thêëy
ngûúâi uöëng bia, nhai chim seã rau raáu, coá ngûúâi möîi con chó möåt
miïëng, thùçng Quyá nhùæm caã mùæt caã muäi laåi maâ bûúác. Ghï hún laâ
khi noá nom thêëy haâng xêu, haâng xöëc con chim beá nhû quaã cau bõ
vùåt truåi löng, caái moã haá ra, caái àêìu hïu hïëu maâ thûúng, maâ kinh
quaá. Thïë naây thò lêëy àêu ra chim nûäa cho hoå bùæt, hoå ùn? Chim bay
xung quanh, chim laâm töí ngay trïn maái nhaâ, ngoaâi vûúân àêëy,
nhûng maâ chûa bao giúâ thùçng Quyá bùæt chim, ùn thõt chim. Noá chó
chúi vúái chim, ngùæm con chim lñch tñch, rñ raáu vaâo nhûäng khi úã nhaâ
möåt mònh. Buöíi trûa nhaâ phúi thoác, phaãi ngöìi tröng, noá chó àuöíi gaâ
chûá khöng àuöíi chim. Noá coân àuâa vúái àaân seã àöìng, xua cho bay rúåp
caã mùæt. Con saáo àêåu trïn lûng, àêåu caã trïn sûâng trêu, nom múái
thñch chûá. Hoå ùn, hoå bùæt chim nhû thïë kia thò hïët mêët chim chûá
coân gò nûäa. Chñnh vò nghô nhû vêåy maâ thùçng Quyá àaä naãy yá àõnh
bêîy chim vïì nuöi. Do nuöi chim, noá biïët àûúåc khöëi àiïìu hay vïì loaâi
chim. Chùèng haån: chim seã, chim chaâo maâo khöng thñch söëng möåt
mònh. Phaãi coá hai ba con möåt löìng noá múái khöng buöìn. Caâo caâo
ngon thêåt àêëy, nhûng chim chñch khöng thñch ùn. Chim seã khöng
khoaái giun... Baån beâ àïën chúi baão thùçng Quyá baán búát ài, chim cuöëi
muâa àûúåc giaá lùæm. Möåt nghòn ba con, möåt nghòn möåt àöi cuäng coá
ngûúâi mua. Quyá chó lùæc àêìu:
      - Túá khöng baán.
      Nhûng röìi àïën luác thùçng Quyá khöng thïí laâm thïm löìng, nuöi
thïm chim àûúåc nûäa. Vaã laåi, chim àaä vaän. Trong sên nhaâ noá cuäng
chùèng coân mêëy con chim. Cho nïn, bêîy àûúåc con múái, noá laåi thaã
con cuä ra. Meå noá nom thêëy, bêåt cûúâi:
      - Bùæt vaâo, thaã ra, thïë thò bùæt laâm gò húã con?

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                 49

     Thùçng Quyá nhòn meå àõnh noái gò àêëy, röìi laåi thöi. Meå noá tuãm
tóm noái ngoåt:
      - Höm nay coá caác baác trïn tónh vïì chúi, con àaäi böë vúái caác baác
möåt bûäa...
       Cu Quyá vêîn khöng noái gò. êëy cuäng laâ khi cu Quyá àaä àûúåc
nhêån caái tïn múái laâ Cu Chim. Chùæc luä baån noá àùåt cho. Mêëy höm
sau, thùçng Quyá nghe böë noá noái àïën chuã nhêåt thò nhaâ coá khaách. Noá
giêåt mònh nhòn meå. Suöët caã ngaây höm êëy noá ra vêín vaâo vú, bêìn
thêìn vúái àaám löìng chim, quanh quêín úã nhaâ, hïët cho chim ùn, nhêëc
löìng mang ra ao cho chim uöëng nûúác, röìi laåi vaâo nhaâ ngöìi. May maâ
nghó heâ röìi, chûá khöng thò noá khöng coân buång daå àêu maâ hoåc baâi.
Àïën töëi höm êëy, thùçng Quyá thêìm quyïët àõnh möåt viïåc quan troång.
Noá ài nguã súám vaâ saáng höm sau noá dêåy rêët súám ra vûúân lêìn lûúåt
múã hïët nùæp löìng chim. Múã xong, noá ài thùèng ra ngoä nhû àïí chaåy
tröën ai êëy... Nùæng lïn. Nghe tiïëng chim rñu ran nhaáo nhaác bay túái
têëp trong vûúân, meå noá nhòn nhòn, kïu lïn:
      - Quyá úi! Chim xöíng hïët röìi kòa!
      Khöng thêëy noá àêu, meå noá chaåy vaâo vûúân, àûáng sûäng.
      - Khöí. Thùçng beá súå nhaâ ùn thõt chim cuãa noá àêy maâ...
      Song, thùçng Quyá àaä nghô khaác. Boån ngûúâi àaánh chim àaä ài
hïët röìi. Àaä àïën luác thaã bêìy chim ra cho noá sinh söi, nêíy núã, àeã
trûáng, êëp con...




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  50




                        VÛÚÂN ÖNG VÛÚÂN XUÊN


       Meå töi sinh töi úã thaânh phöë, luác töi àûúåc böë meå cho vïì quï thò
öng nöåi töi àaä mêët röìi. öng khöng coá aãnh àïí laåi. Baâ baão böë töi rêët
giöëng öng. Nhûng töi laåi thêëy böë töi giöëng baâ, nhêët laâ caái muäi vaâ
khi baâ cûúâi. Böë töi cûúâi y nhû thïë. Baâ dêîn töi ra vûúân, àïën caånh caái
bïí àûång nûúác, chó vaâo cêy mñt:
       - Öng mêët tûâ ngaây noá chûa ra quaã.
       Túái giûäa vûúân, baâ troã cêy nhaän:
       - Luác öng ài, noá múái cao bùçng chaáu.
      Ra búâ ao, coá cêy sung caânh laá ruâm roâa, thên cêy ngaã ngaã,
nhoaâi laâ laâ, xoãa laá caânh xuöëng gêìn mùåt nûúác, baâ kïí:
      - Cêy naây öng tröìng, röìi öng uöën noá xuöëng àïí cho caá ùn sung.
Böë chaáu ngaây beá cûá cûúäi lïn thên cêy nhû cûúäi ngûåa öng êëy. Coá
bêån lùn toâm xuöëng ao, ûúát nhû chuöåt.
       Töi ngú ngaác:
       - Thïë maâ böë chaáu khöng viïåc gò aå?
       Baâ cûúâi:
       - Ao nöng, böë chaáu laåi biïët búi.
       Nhòn sang bïn kia, viïìn quanh búâ ao laâ caã möåt búâ tre bao
kñn.
       - Tre öng tröìng àêëy
       Baâ buâi nguâi
      - Öng àõnh laâm laåi caái bïëp. Tre chûa kõp àaãnh cêy thò öng ra
àöìng nùçm. Möå öng kïì bïn maãnh ruöång hai saâo cuãa nhaâ giûäa caánh
àöìng. Vi vu gioá laâ gioá. Lui vaâo phña trong búâ ao vaâi bûúác chên, laâ
cêy taáo ngoåt, quaã nhon nhon bùçng àêìu ngoán tay giûäa cuãa treã con,
ùn ngoåt àïën no thò thöi. Baâ baão:
      -Taáo coá gai, nhûng quaã noá laânh. Muöën ùn phaãi choåc cho rúi
xuöëng, khöng treâo àûúåc, khöng lo treã bõ ngaä. Vò thïë öng tröìng cho


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                     51

vui vûúân. Vûúân cuãa öng theo lúâi chó dêîn cuãa baâ töi, coá nhiïìu thûá
cêy. Chuöëi um tuâm sau nhaâ. Trûúác sên laâ nùm cêy cau cao vuát.
Dûúái göëc cêy cau thûá nhêët àûáng úã thïìm nhòn ra, laâ bïí nûúác. Möåt beå
cau àûúåc buöåc tûâ lûng göëc vaâo bïí lêëy nûúác mûa giûäa trúâi. Giûäa
quaäng caách cuãa nhûäng cêy cau laâ cêy daânh daânh vaâ hoa mêîu àún.
Laá mêîu àún haái àun nûúác uöëng võ hay hay nhû nûúác cheâ haäm. Quaã
daânh daânh giaä naát, cho chuát muöëi àùæp mùæt khi bõ àau mùæt àoã.
Nûúác quaã daânh daânh maâu vaâng nhû nghïå, duâng nhuöåm vaãi àûúåc.
Hoa mêîu àún duâng àïí cuáng. Cuáng xong, ruát caái nhõ hoa úã tûâng
coång hoa ra muát, nghe ngoân ngoåt nhû àûúâng. Nhai caã hoa cuäng
àûúåc. Baâ kïí thïm:
       - Têët caã àïìu do öng tröìng tûâ trûúác. Luåi cêy naâo, baâ baão caác
chuá tröìng laåi cêy êëy, àuáng nhû khi öng coân söëng. Töi ngêín ngú hoãi:
      - Sao öng laåi tröìng cêy mñt úã àêy?
      Baâ nhòn bïí nûúác:
      - Bïí nûúác cêìn maát. Laá mñt khöng àöåc, laåi toãa boáng rêm. Ruång
vaâo bïí laá naâo, laá êëy vêîn coân tûúi nguyïn, mêëy höm sau vúát ra chûa
bõ uãng.
       Maãnh vûúân nhoã luác töi àaä àuã trñ khön àïí nhúá, thêëy coá caã cam,
mêån, chanh, bûúãi nûäa. Riïng cêy xoan, cêy khïë thò moåc tñt úã ròa
vûúân vaâ ngoaâi ngoä, gêìn cöíng. Búãi laá khïë chua, laá xoan àùæng, caânh
vûún ra àïën àêu, truåi àêët àïën àêëy, khöng thûá cêy ùn àûúåc naâo
söëng nöíi dûúái göëc. Maâ trong vûúân thò coân coá laá löët, laá mú, ngaãi cûáu,
khoai soå, nhoå nöìi, thaâi laâi... moåc dûúái nhûäng cêy cao. Rau maá, rau
sam boâ lan... toaân laâ thûá rau khi cêìn thò duâng àïí ùn vaâ àïí laâm
thuöëc. Vñ nhû ngaãi cûáu, nhoå nöìi, àaánh gioá, giaãi caãm, duâng cho baâ
àeã ùn, thêåt laâ laå luâng àöëi vúái töi khi êëy. Vaâo vûúân, töi nhúá àïën öng
vaâ tûå hònh dung ra öng àaä tröìng cêy, cùåm cuåi vun xúái ra sao. Duâ
chó hoaân toaân laâ tûúãng tûúång, nhûng boáng hònh öng khöng thïí
nhaåt nhoâa khi cêy vûúân coân maäi maäi xanh tûúi. Caãnh trñ vaâ sûå sùæp
àùåt caác loaåi cêy, tûâng loaåi cêy àïìu laâ coá chuã àõnh vaâ coá khoa hoåc.
Tïët àïën, hoa mêån núã trùæng. Àêìy vûúân laá xanh non. Sang xuên, thò
hoa bûúãi, hoa chanh, hoa nhaän. Mêîu àún thò àúm böng caã böën
muâa. Caác Tïët àûúåc söëng úã quï, àïm Giao thûâa naâo baâ töi cuäng àùåt
möåt mêm cuáng lïn mùåt bïí nûúác àïí vaái voång trúâi àêët vaâ múâi öng trúã
vïì vui vúái con chaáu cho cêy vûúân àúä nhúá, cho cûãa nhaâ yïn vui...
Àïën têån bêy giúâ töi khöng sao quïn àûúåc. Maãnh vûúân êëy laâ Vûúân
öng - Vûúân xuên...

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  52




                                     MEÅ TÖI


      Töi coá ngûúâi baån nhoã, tïn cêåu êëy laâ Lêm. Nhaâ Lêm àöng anh
em, nïn moåi thûá so vúái baån beâ khöng thïí naâo bùçng àûúåc. Baån khaác
mêët chiïëc buát maáy, thò lêåp tûác böë meå àaä mua cho chiïëc múái ngay.
Vúái Lêm thò khöng. Caái buát bi maâ cêåu êëy àang viïët tûâ mêëy thaáng
nay, chó thay ruöåt, coân caái voã vêîn töët. Lêm coân biïët chûäa khi buát bõ
tùæc mûåc. Töi coá hoãi sao cêåu êëy cêín thêån, tiïët kiïåm thïë?
      Lêm traã lúâi:
      - Nhaâ túá ngheâo, maâ meå túá laåi khöng àûúåc khoãe.
      Töi nghe, vûâa quyá vûâa thûúng cêåu êëy. Höìi àêìu nùm hoåc, töi
coá cho Lêm vay hún chuåc nghòn àïí mua saách giaáo khoa. Vò trong
buöíi nöåp tiïìn, Lêm khöng coá àuã, töi àaä àûa cho Lêm söë tiïìn mua
saách haäy coân thûâa. Vïì nhaâ, töi noái laåi cho meå töi biïët. Meå mùæng:
      - Ngaây mai, phaãi ài àoâi vïì. Hay laâ tiïu bêåy röìi?
       Töi biïët àïën mai, Lêm chûa thïí traã vaâ cuäng khöng muöën meå
töi hiïíu lêìm vïì töi vaâ Lêm. Miïång thò "vêng", nhûng trong loâng, töi
lo lùæm. Höm sau, meå töi hoãi, töi thûa laâ Lêm chûa coá. Meå töi khöng
vui, vaâ töi cuäng bùn khoùn, khöng biïët laâm thïë naâo. May sao, ba
ngaây sau, Lêm mang tiïìn àïën traã àuáng vaâo luác meå töi àang coá nhaâ.
Cêåu êëy hai tay cêìm tiïìn, thûa vúái meå töi:
      - Thûa baác, höm noå chaáu thiïëu tiïìn mua saách nïn...
      Meå töi móm cûúâi nhòn Lêm àùm àùm röìi bêët chúåt hoãi:
      - Ai vaá aáo cho chaáu àêëy?
       Lêm coá veã ngûúång. Têån luác êëy töi múái nhòn thêëy miïëng vaá úã
vai aáo baån töi. Maâu vaãi cuãa muån vaá khaác vúái maâu vaãi cuãa aáo. Lêm
kheä thûa:
      - Chaáu... vaá lêëy àêëy aå!
      Meå töi êu yïëm baão Lêm:
      - Chaáu cúãi aáo ra
      Baâ quay vïì phña töi.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                53

      - Con lêëy aáo cuãa con cho baån mùåc taåm keão laånh...
      Noái röìi meå töi àûáng lïn múã ngùn keáo àûång àöì khêu, lêëy kim
chó vaâ choån muån vaãi giöëng vúái maâu vaãi aáo cuãa Lêm, vaá laåi aáo cho
noá. Vaá xong, meå vûâa cùæn chó vûâa nhòn Lêm:
      - Chùæc meå chaáu bêån lùæm, hay meå chaáu úã xa?
      Lêm húi cuái àêìu:
      - Vêng. Meå chaáu bêån lùæm, maâ caác em chaáu thò coân nhoã aå!
      - Chaáu laâ lúán nhêët?
      - Vêng aå!
      Luác Lêm àaä ra vïì, meå töi múái baão töi:
     - Baån con laâ möåt àûáa con biïët thûúng meå vaâ ngoan. Höm noå
meå maâ biïët, meå àaä khöng mùæng con.
      Töi liïìn thûa roä yá àõnh cuãa töi:
       - Con àaä àõnh àïí daânh tiïìn röìi traã laåi tiïìn cuãa meå thay cho
baån êëy, nhûng cêåu êëy khöng chõu. Cêåu êëy baão: "Àaä vay thò phaãi
traã. Nïëu khöng cêåu seä bõ meå cêåu mùæng."
      Meå töi im lùång. Möåt laát, ngûúâi baão:
     - Thónh thoaãng, con ruã baån êëy sang nhaâ ta chúi vaâ hoåc baâi vúái
nhau cho vui...
     Töi öm lêëy meå, noáng caã mùæt. Nûúác mùæt chó chûåc traâo ra vò
sung sûúáng.




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  54




                      NGÛÚÂI HOÅC TROÂ LÏÎ PHEÁP


       Àúåt heo may cuöëi nùm àaä thöíi tröëng caã sên trûúâng, khiïën cho
caác chuá beá hay nhaãy nhoát trong giúâ ra chúi cuäng tòm núi coá nùæng
maâ tuám tuåm. Mêëy thêìy giaáo cao tuöíi àaä huáng hùæng ho. Tûâng maãng
trúâi xanh hanh hao chêåp chúân àúåi cún gioá muâa Àöng Bùæc traân túái.
Reát röìi... Giûäa caái caãnh nhöån nhaåo aáo len vaâ muä böng êëy, tûâ phña
cöíng trûúâng böîng hiïån ra möåt chuá böå àöåi quên haâm àoã saáng trïn
vai bûúác vaâo cöíng trûúâng. Túái sên, chuá àûáng sûäng bïn göëc cêy baâng
moåc úã àoá àaä lêu nùm lùæm röìi, àûa mùæt nhòn quanh röìi bûúác àïën
möåt lúáp hoåc coá treo biïín "Lúáp 6B" vaâ goåi kheä:
        - Duäng!
        Chuá beá vûâa úã trong lúáp ài ra, kïu lïn:
        - Böë!
        Chuá böå àöåi hoãi:
        - Thêìy giaáo àêu, con?
        - Daå. Thêìy con úã trong lúáp. Höm nay thêìy mïåt.
        Chuá böå àöåi bûúác lïn haânh lang vaâ goä cûãa. Coá tiïëng noái voång
ra:
        - Xin múâi vaâo!
       Duäng múã troân mùæt. Noá thêëy böë àûáng nghiïm bïn caánh cûãa
lúáp àaä múã röång, àûa tay lïn muä chaâo thêìy. Vûâa luác thêìy bûúác ra vaâ
hoãi:
        - Àöìng chñ?...
        Böë buöng tay chaâo, nhêëc chiïëc muä böå àöåi ra, öm vaâo ngûåc, cuái
àêìu:
        - Em àêy aå!
        Thêìy giaáo nhêëc kñnh, chúáp mùæt. Duäng àûáng bïn caånh vöåi
thûa:
        - Thûa thêìy, böë em àêëy aå!


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                55

      - AÂ...
      Thêìy vûâa "aâ" vûâa àûa tay ra àïí bùæt tay. Böë vöåi keåp chiïëc muä
vaâo naách röìi chuåp caã hai baân tay to, khoãe cuãa mònh öm lêëy baân tay
coá nhûäng ngoán thon thaã, gêìy goâ cuãa thêìy vaâ thûa kheä:
      - Em laâ àûáa hoåc troâ bõ thêìy phaåt nùm naâo vïì töåi nhaãy qua
cûãa söí àêy aå! Thêìy giaáo bêåt cûúâi to:
      - AÂ haâ!... Khaánh! Khaánh phaãi khöng?
      - Vêng aå!
      - Anh coân nhúá thïë cú aâ?
      Chuá böå àöåi cuái àêìu:
      - Thûa thêìy, em quïn laâm sao àûúåc cú aå!
      Thêìy nhòn caã hai böë con Duäng:
      - Nhûng maâ.. höm êëy, töi nhúá laâ töi coá phaåt anh àêu nhó?
      Chuá böå àöåi treã bùn khoùn:
     - Thûa thêìy, xin thêìy cûá goåi em laâ em aå. Vêng, höm êëy thêìy
khöng phaåt em, nhûng thêìy àaä rêët buöìn. Em suöët àúâi khöng sao
quïn àûúåc lúâi thêìy baão em höm êëy...
      Thêìy kheä gêåt àêìu. Chuá böå àöåi noái tiïëp:
      - Höm àoá thêìy baão: "Thöi, em vïì chöî röìi vïì nhaâ nghô tiïëp. Em
tûúãng töi vaâ böë meå em seä sung sûúáng vïì viïåc em àaä laâm trong giúâ
hoåc nhû thïë phaãi khöng? Trûúác khi àõnh laâm möåt viïåc gò, phaãi nghô
chûá! Laâ viïåc xêëu, thò àûâng laâm. Lêìn naây, töi khöng phaåt em àêu..."
      Duäng ngêíng nhòn maái toác àaä baåc cuãa thêìy àang húi xoäa
xuöëng traán thêìy. Thêìy móm cûúâi:
      - ÚÂ... em nhúá lêu thêåt. Caãm ún em. Em vïì khi naâo vaâ bao giúâ
thò ài?
      Böë Duäng thûa:
      - Thûa thêìy, em ài ngay bêy giúâ.
      - Trïn àûúâng haânh quên haã?
       - Thûa thêìy khöng aå. Em coá viïåc ài qua. Nùm hoåc naây em
biïët tin chaáu Duäng, con em, àûúåc hoåc thêìy, em mûâng quaá, phaãi vaâo
thùm thêìy ngay vaâ sùæp àïën ngaây 20 thaáng 11 nûäa aå!
      Thêìy giaáo nhòn Duäng:

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                      56

       - Duäng naây. Böë cuãa em êëy, luác hoåc thêìy, àaä khöng àïí mùæc laåi
löîi sai traái túái lêìn thûá hai àêu...
        Möåt cún gioá luâa thöëc vaâo lúáp. Thêìy kheä ruâng mònh nhùæc chuá
böå àöåi:
      - Kòa! Em àöåi muä vaâo keão laånh...
      Duäng thêëy böë em vêîn cêìm muä trïn tay vaâ thûa:
      - Vêng. Em xin pheáp thêìy...
        Giúâ ra chúi àaä hïët. Thêìy giaáo laåi bùæt tay chuá böå àöåi. Trûúác luác
rúâi lúáp hoåc cuãa Duäng, noá thêëy böë nhêëc muä ra, cuái chaâo thêìy... Loâng
Duäng nön nao quaá. Duäng nhòn theo böë ài ra phña cöíng trûúâng röìi
nhòn ö cûãa söí lúáp hoåc úã bïn caånh. Caái khung cûãa söí nhùæc noá nhúá laåi
cêu noái cuãa böë höìi naäy. Höìi naâo úã tuöíi nhû Duäng bêy giúâ, böë àaä coá
lêìn treâo qua cûãa söí àïí vaâo lúáp. Thêìy chó noái nhû thïë thöi, thêìy
khöng mùæng, thêìy khöng phaåt, nhûng böë àaä nhúá maäi, tûå nhêån àoá
laâ möåt hònh phaåt àïí khöng bao giúâ laåi mùæc phaãi möåt löîi naâo nhû
thïë hay giöëng nhû thïë nûäa. Àïën têån luác naây vaâ maäi maäi vïì sau, böë
vêîn laâ ngûúâi hoåc troâ cuãa thêìy, ngûúâi hoåc troâ biïët vêng lúâi thêìy.
Àûáng trûúác thêìy, böë khöng daám àöåi muä. Duâ böë laâ... chuá böå àöåi,
nhûng laâ chuá böå àöåi lïî pheáp vúái thêìy giaáo cuä, thêìy giaáo cuãa caã hai
böë con...




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   57




                                 NHÚÁ BAÂ


       Sên nhaâ töi vui nhêët vaâo nhûäng höm coá trùng. Trùng muâa
reát töi ñt gùåp nïn chó nhúá mang maáng (nhû caái luác buöìn nguã) coân
trùng muâa heâ thò trong veão trong veo, saáng lûâng lûång. Baâ töi traãi
chiïëu ngay giûäa sên röìi quaåt cho töi nguã. Ngaã trong loâng baâ, mùæt
thao laáo nhòn trùng, töi voâi baâ kïí chuyïån. Baâ laâ kho truyïån cöí tñch
àêëy. Baâ khöng kïí nhû cö giaáo àêu. Nghe thò hay nhûng khoá bùæt
chûúác lùæm. Caái cêu quen thuöåc "Ngaây xûãa ngaây xûa"... múã àêìu cho
têët caã moåi cêu chuyïån, bao giúâ cuäng baáo hiïåu trûúác nhûäng àiïìu thuá
võ, nhûäng con ngûúâi àaáng yïu, àaáng thûúng hoùåc àaáng tûác, àaáng
gheát... (seä xuêët hiïån). Baâ vûâa kïí, vûâa quaåt cho töi. Chiïëc quaåt mo
trong tay baâ thêåt lùæm gioá maát. Töi cûá thïë nùçm trong aánh trùng maâ
thiïëp ài cuâng vúái cêu chuyïån kïí thò thêìm cuãa baâ töi. Möåt lêìn, àang
thiu thiu chêåp chúân sùæp nguã, böîng baâ ngûâng quaåt, vöî nheå vaâo
möng töi möåt caái:
      - Cûá y nhû thùçng böë maây. Lúán lïn röìi laåi boã baâ maâ ài... !
       Chaáu chùèng thïë àêu, baâ úi!... Töi chûa nghô àûúåc hïët àiïìu thò
àaä nguã biïën. Saáng höm sau, luác trúã dêåy, töi àaä thêëy baâ àöí thoác ra
phúi. Con chaâo maâo àaä ngêåt ngûúäng trïn ngoån xoan. Àaân chim seã
àang sêåp seâ trïn maái nhaâ, chó chûåc saâ xuöëng ùn thoác. Nùæng vûâa goåi
túái sên nhaâ. Töi hêëp haáy mùæt bûúác ra. Baâ baão:
      - Höm nay trúâi böíng lùæm.
       Töi ngúä baâ seä haát: "Con coâ bay böíng bay cao" cú. Nhûng baâ
chó noái thïë. Thïë tûác laâ nùæng to. Vêåy laâ tûâ luác töëi àïën cho túái khi
saáng ra, baâ töi luác naâo cuäng úã trïn sên. Möåt bûäa, baâ cho töi ài theo
thùm mêëy nhaâ ngûúâi quen trong xoám (túái nhaâ naâo, töi cuäng àûúåc
muát hoa àún) khi ra vïì, töi cûá nghô maäi vïì möåt àiïìu maâ töi cho laâ
laå: Baâ töi cuäng coá baån. Baån cuãa baâ, laâ baâ cuãa nhûäng àûáa baån töi.
Baâ töi thuöåc nhiïìu baâi haát lùæm. Toaân laâ nhûäng baâi tûâ ngaây xûãa
ngaây xûa, chó cêìn nghe möåt lêìn laâ àaä thuöåc. Duâ cho coá thuöåc röìi,
khöng hiïíu taåi sao töi vêîn cûá thñch nghe. Nghe ài, nghe laåi bao
nhiïu lêìn cuäng àûúåc. Möîi cêu haát cuãa baâ thûúâng àûa töi túái nhûäng
cêu chuyïån ngaây xûa, dêìn daâ, trúã vïì chuyïån ngaây nay. Trúâi mûa,

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                       58

coá baâi mûa. Trúâi nùæng, coá baâi nùæng. Naâo con töm cêët voá, naâo caái
böëng thöíi cúm, naâo con coâ ài chúå, con meâo treâo cau... sao con töm
chõu khoá thïë? Sao caái böëng beá tñ ti maâ ngoan? Sao con coâ laåi vêët vaã?
Sao con meâo thñch treâo cau... Hònh nhû baâ yïu caái böëng nhêët, baâ
thûúng con coâ nhêët! "Caái böëng laâ caái böëng bònh Thöíi cúm nêëu nûúác
möåt mònh böëng úi!..."
       Laå lùæm. Baâ haát kheä maâ nghe xa vúâi vúåi. Cêy tre rung rinh,
caái voäng keäo keåt àïåm theo lúâi baâ haát. Maâ, chó khi naâo coá hai baâ
chaáu vúái nhau, baâ múái haát thöi. Baâ baão àêëy laâ baâ ru cho töi nguã.
Àoá cuäng coân laâ lúâi baâ ru böë töi luác coân beá nûäa. Daåo coân beá tñ teo, baâ
vûâa ru vaâi cêu, töi àaä nguã biïën. Bêy giúâ thò töi nghe vaâ hoãi:
       - Baâ úi! Sao caái böëng noá laåi phaãi nêëu cúm möåt mònh?
       - Meå noá coân maãi ài laâm, chaáu aå!
       Töi laåi hoãi:
       - Thïë baâ noá àêu?
       - Baâ noá ài chúå.
       - Ài chúå mua baánh xöëp húã baâ?
       - Khöng. Mua baánh àuác baánh àa.
       - Vêng, chaáu thñch baánh àa kï lùæm.
        - ÛÂ, thöi, àïí baâ ru cho maâ nguã. Töi chûa buöìn nguã. Töi nghô
túái caái böëng.
       - Caái böëng noá bùçng naâo húã baâ?
       - Noá bùçng chaáu êëy.
       - Thïë noá laâ con trai hay con gaái?
      Nghe töi hoãi vêåy baâ cûúâi, baâ chûãi yïu. Röìi, àïí döî daânh töi, baâ
baão caái böëng laâ con trai. Töi thñch lùæm.
       - Thïë thò chaáu laâ caái böëng.
       - ÛÂ, nguã ài cho choáng lúán, mai nêëu cúm baâ ùn.
     Àïën mai, baâ vêîn phaãi nêëu cúm vò töi chûa biïët laâm gò caã.
Ngoaâi sên trúâi suâi suåt mûa. Baâ bïë töi lïn voäng: "Caái coâ lùån löåi búâ
söng"... Töi hiïíu "caái coâ" àêy laâ con coâ meå. Möåt con coâ trùæng toaát
nhû böng. Dûúái trúâi mûa kia, noá àang co ro bïn búâ ruöång, núi ven
söng àïí nhùåt teáp vïì nuöi àaân con nhoã. Luä con thú vùæng meå, àang nó
non khoác úã nhaâ. Thûúng con coâ quaá.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   59

      - Baâ úi! Sao con coâ noá laåi phaãi lùån löåi búâ söng thïë?
      - Noá maâ úã nhaâ thò con noá àoái.
      - Con noá laâ caái böëng húã baâ?
      - Khöng. Con noá laâ con coâ con chûá!
     Chiïìu höm êëy, meå töi ài laâm coã ruöång vïì, aáo quêìn ûúát hïët.
Maãnh vaãi nhûåa dñnh chùåt vaâo ngûúâi meå. Baâ töi kïu lïn:
      - Meå thùçng Bñnh thay ngay aáo quêìn ài röìi vaâo bïëp ngöìi, keão
öëm thò khöí àêëy.
      Tûå nhiïn töi nhúá àïën lúâi ru. Lúâi ru cuãa baâ laâm cho töi thûúng
meå töi quaá. "Con coâ lùån löåi búâ söng" Baâ hay kïí vïì böë töi:
     - Böë con êëy, lïn ba haäy coân buá baâ, thïë maâ lïn baãy àaä biïët
chùn trêu...
      Töi nùm nay cuäng baãy tuöíi röìi maâ chûa biïët laâm gò. Baâ laåi kïí:
      - Böë con êëy, lúán nhû caái cöåt nhaâ, cöåt àònh, luác nguã baâ vêîn
phaãi mùæc maân cho, khöng thò muöîi noá khïnh ài.
      Töi laå quaá.
      - Sao thïë haã baâ?
      - Maãi nguã. Nùçm àêu nguã àêëy chûá sao?
      Vêåy thò böë töi ngaây êëy cuäng giöëng töi bêy giúâ. Töi toaân nguã
trûúác khi baâ mùæc maân. Töi àem chuyïån àoá khoe vúái caái Dêåu vaâ
mêëy àûáa baån cuâng xoám. Nghe xong, caái Dêåu ngêíng àêìu:
      - Àeåp lùæm àêëy maâ coân khoe!
      - Ngûúâi ta khoe thò àaä laâm sao?
      Caái Dêåu úã ngay caånh nhaâ töi. Noá cuäng coá baâ. Baâ noá vêîn hay
sang chúi vúái baâ töi. Bõ noá noái nhû mùæng, töi àûáng ngêy ra, tùæc caã
hoång. Àûúåc thïí, caái Dêåu böìi thïm:
      - Kheáo voâi, coân khoe! aâ! Nhû thïë àêëy.
       Noá chïë töi chó biïët laâm nuäng baâ thöi àêëy. Caái Dêåu bùçng tuöíi
töi maâ noá àaä biïët bïë em, queát sên, queát nhaâ àúä baâ, àúä meå. Coân töi,
töi chûa coá em, caã nhaâ coá möîi caái chöíi rúm thò baâ töi àaä queát mêët
röìi. Laâm sao töi bïë em, queát nhaâ, queát sên nhû caái Dêåu àûúåc? ûác
quaá, töi chaåy vïì, öm lêëy baâ phuång phõu:
      - Taåi baâ àêëy.

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    60

        Baâ töi vuöët toác töi:
        - Taåi laâm sao? Chaáu baâ laâm sao?
        Töi kïí laåi viïåc caái Dêåu chïë. Baâ cuái xuöëng thúm thöi:
        - ÛÂ, mai baâ àïí chöíi cho maâ queát.
      Àïën mai, töi laåi quïn. Nhaâ vúái sên vêîn do baâ töi queát. Töi
phuång phõu bùæt àïìn. Baâ kïí cho möåt chuyïån: "Ngaây xûãa ngaây xûa,
coá möåt chaâng Hoaâng tûã
      - Hoaâng tûã tûác laâ con trai nhaâ vua êëy chaáu aå, àûúåc vua cha
yïu quyá lùæm. Caã ngaây, Hoaâng tûã chó coá mêëy viïåc phaãi laâm laâ: ùn,
hoåc vaâ chúi. Coân thò moåi thûá àïìu coá ngûúâi hêìu. Maân khöng phaãi
mùæc, aáo quêìn khöng phaãi giùåt, ài àêu thò coá ngûåa coá xe, cêìn caái gò
cûá ngöìi möåt chöî maâ goåi laâ àûúåc. Vò thïë, luác lúán lïn, võ Hoaâng tûã êëy
chùèng biïët laâm luång gò caã. Möåt ngaây kia, Hoaâng tûã cûúäi ngûåa ài
chúi vaâ gùåp cö cöng chuáa con vua laáng giïìng. Cöng chuáa múái hoãi:
        - Hoaâng tûã úi! Hoaâng tûã laâ Hoaâng tûã chùm hay Hoaâng tûã lûúâi
àêëy?
        Hoaâng tûã traã lúâi:
        - Töi laâ Hoaâng tûã chùm.
        - Thïë Hoaâng tûã coá biïët xêu kim khöng?
        Võ Hoaâng tûã ngú ngaác:
        - Xêu kim laâ caái gò cú? Cöng chuáa bêåt cûúâi chïë nhaåo:
       - Xêu kim nhû xêu taáo êëy, Hoaâng tûã aå! Hoaâng tûã theån quaá,
liïìn quay ngûåa vïì nhaâ hoãi meå. Meå baão hoãi baâ. Baâ kïí rùçng: "Ngaây
xûa coá chaâng Hoaâng tûã àûúåc vua cha chiïìu chuöång lùæm, khöng biïët
laâm gò caã, chó biïët ùn. Ai laâm gò cuäng kïå. Ai baão gò cuäng khöng
nghe, nïn luác lúán lïn, cûá ngêín ngêín ngú ngú nhû ngûúâi tûâ trïn
cung trùng rúi xuöëng. Nghe xong cêu chuyïån võ Hoaâng tûã noå àaä
hiïíu ra, tûâ àêëy múái chõu khoá têåp thaânh laâm luång cho quen..."
        Töi laåi àem chuyïån naây kïí cho caái Dêåu nghe. Noá cûúâi tñt caã
mùæt:
        - Thïë àùçng êëy coá biïët xêu kim khöng?
        - Xêu... kim êëy aâ?
        - Töi hoãi laåi noá.
        - ÛÂ.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                   61

        - Chaã ai baão túá xêu hïët caã.
        Caái Dêåu cûúâi nûäa:
        - Thïë thò àùçng êëy laâ Hoaâng tûã àêëy!
      Töi tûác quaá. Tûác àïën phaát khoác lïn àûúåc. Töi chaåy ngay vïì
nhaâ, maách:
        - Baâ úi! Caái Dêåu noá baão con laâ Hoaâng tûã khöng biïët xêu kim
àêëy!
        Baâ xoa àêìu töi:
        - ÛÂ, àïí röìi baâ daåy chaáu.
        Töi khöng nghe, cöë nùçn nò:
        - Baâ daåy chaáu ngay bêy giúâ cú!
        - Thò àïí baâ coân lêëy kim chó ra àaä chûá!
       Phaãi mêët möåt luác, töi múái xêu àûúåc möåt lêìn kim. Thïë laâ caái
Dêåu khöng coân chïë töi laâ Hoaâng tûã àûúåc nûäa. Àïën chiïìu, töi têåp
queát sên. Töi bùæt chûúác baâ, möåt tay chöëng göëi, möåt tay lia chöíi.
Queát xong, lûng khöng àau, töi cuäng voâng tay ra phña sau àêëm
àêëm mêëy caái. Baâ thêëy thïë, baâ cûúâi tuãm tóm. Kïí chuyïån vïì baâ thò cûá
muöën kïí maäi, kïí maäi chaã bao giúâ hïët chuyïån. Nïëu chùèng may baån
khöng coân baâ nûäa, baâ vêîn cûá söëng trong trñ nhúá cuãa baån, trong
àiïìu ùn, nïët úã cuãa baån.




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    62




                    ÀIÏËU THUÖËC CUÖËI CUÂNG


      Thïë laâ àöi baån rêët chïnh lïåch vïì tuöíi taác êëy àaä thên nhau.
Ngûúâi lúán, laâ möåt anh böå àöåi coá caái miïång hay cûúâi. Vaâ, chuá beá, chó
àûáng àïën ngûåc anh, toác hoe hoe rêu ngö, muäi hïëch lïn möåt caách
nghõch ngúåm. Caã hai àïìu ngöìi trïn búâ àï löång gioá. Phña sau hoå, laâ
nhûäng bûác tûúâng cao ngêët, nhûäng maái ngoái lö xö vaâ nhûäng chuaáïn       ë
ö-tö chaåy rêìm rêìm khöng roä laâ ài àêu. Caái choáp thaáp cao cao, cöí
kñnh cuãa ngöi nhaâ Baão taâng lõch sûã àûáng lùång yïn nhû coá nhiïìu
suy nghô, nghiïìn ngêîm vïì nhûäng chuyïån ngaây xûa àaä tröi qua...
Trûúác mùåt hoå laâ söng Höìng. Mùåt nûúác àang múã röång vúái caái raáng
àoã au, trêìm tônh, chûáa chêët biïët bao nhiïu sûác maånh êm thêìm
chûa bao giúâ böåc löå hïët. Anh böå àöåi vêîn coân treã, nhûng anh àaä kïí
cho chuá beá nghe nhiïìu àiïìu tûúãng phaãi laâ ngûúâi saáu, baãy mûúi tuöíi
múái biïët àïën. Àang nghe böîng chuá beá cho tay vaâo tuái quêìn, ruát ra
möåt caái höåp, bêåt taách möåt caái, chòa ra, caã höåp coân àuáng möåt àiïëu
thuöëc:
      - Anh huát?
      Anh böå àöåi hiïìn laânh nhòn chuá beá:
       - Caám ún, anh khöng biïët huát. Noái röìi, anh laåi tiïëp tuåc têm
sûå vúái chuá beá nhûäng àiïìu àang noái dúã. Chuá beá ngûúång nguâng bêëm
caái höåp, nheát vaâo tuái vaâ àùåt àiïëu thuöëc lïn möi möåt caách nghiïån
ngêåp, ngon laânh. Chiïëc bêåt lûãa trong tay chuá beá bêåt xoâe xoâe àïën
haâng chuåc lêìn, vêîn khöng sao chaáy àûúåc. Gioá quaá. Caách chöî hai
ngûúâi khöng xa, laâ möåt göëc phûúång giaâ. Chuá beá coá thïí àïën àoá, gheá
vaâo göëc cêy àïí bêåt lûãa àûúåc lùæm. Song, chuá ta bûåc böåi, nheát nöët caái
bêåt lûãa vaâo tuái, nhùæc àiïëu thuöëc ra, keåp giûäa hai àêìu ngoán tay.
       Möåt caánh buöìm no gioá lûúát qua têìm mùæt hai ngûúâi. Chuá beá
ruåt reâ hoãi:
      - Anh khöng biïët huát thuöëc?
      Anh böå àöåi gêåt àêìu:
      - Coá chûá.
      - Nhûng khöng nghiïån.

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                 63

      - Àaä huát laâ nghiïån. Nhûng àêëy laâ àaä lêu...
      - Laâ tûâ bao giúâ aå?
      - Luác bùçng em höm nay...
       Hai anh em cûá thïë àöëi àaáp nhau vïì chuyïån huát thuöëc laá möåt
caách thaãn nhiïn nhû àöi baån thên. Àöi mùæt cuãa chuá beá luác àêìu coân
ngûúác lïn, cuåp xuöëng; khi deâ dùåt, luác doâ hoãi, nghi ngúâ, e ngaåi; sau
röìi, àöi mùæt súám àuâng àuåc êëy cûá múã to maäi ra, trong treão hún.
      - Thïë tûå nhiïn anh boã?
      - Khöng. Laâm gò coá chuyïån êëy. Àaä khöng tûå nhiïn maâ àua àoâi
huát saách, thò sao tûå nhiïn boã àûúåc?
       Trïn mùåt söng mïnh mang huâng vô, böîng nhiïn xuêët hiïån
möåt cêy cuãi khö vûâa tröi vûâa quay nhû anh chaâng say rûúåu. Caái
ngûúåc caãnh êëy thêåt traái vúái nhûäng con taâu ngoan cûúâng reä soáng vaâ
caái phúi phúái cuãa caánh buöìm vui veã lûúát trïn söng.
       -... Nhûäng luác hïët tiïìn maâ kiïëm cho ra àiïëu thuöëc, sao maâ
khöën khöí thïë. Khöng ngûãa tay ài xin thò cuäng àïën tòm caách vuång
tröåm, noái döëi, coá khi... khöng hún gò möåt keã ài... xoaáy, nghô maâ
buöìn... aå! Anh êëy kïí chuyïån ngaây trûúác cuãa anh êëy, sao maâ cûá nhû
noái tiïåt caã chuyïån höm nay cuãa mònh! Chuá beá thên thiïët, tin cêåy
nhòn anh böå àöåi. Thaão naâo, anh khöng khinh reã, khöng hùæt huãi chuá
nhû möåt vaâi ngûúâi lúán khaác maâ em àaä gùåp. Coá ngûúâi, vûâa vûát cho
em àiïëu thuöëc vûâa nhiïëc:
      - Nhoác maâ àaä...
       Chuá beá nhùæm mùæt trong vaâi giêy. Àuáng thïë àêëy. Em buöìn
rêìu nhúá laåi nhûäng lêìn phaãi ngûãa tay ài xin vaâ àaânh chõu nhûäng lúâi
mùæng moã. Thûúâng thûúâng, ngûúâi ta chó thñch ài khoe caái hay, caái
töët cuãa mònh, chûá ñt khi laåi noái nhûäng chuyïån chùèng ra gò cho
ngûúâi khaác biïët. Chuá beá nhòn chùçm chùçm vaâo mùåt anh böå àöåi. Caái
miïång cuãa anh luác naâo cuäng tûúi vaâ hiïìn laânh:
      - Anh boã thuöëc laâ vò... thïë aå?
      Anh böå àöåi thên mêåt quaâng tay lïn vai ngûúâi baån nhoã:
      - Coân hún thïë nûäa kia...
      Àöi mùæt cuãa chuá beá gêìn nhû khöng chúáp. Em nhòn vaâo caái
miïång coá gioång noái nhoã nheå vaâ êëm aáp àïí theo doäi cêu chuyïån cuãa
ngûúâi anh múái quen vaâ àaä thên.

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  64

       - Lêìn êëy, anh bõ öëm nùång, mêët caã tiïëng noái. Ngûåc tûác, húi thúã
khoâ kheâ, àêìu noáng nhû lûãa. Meå anh cuöëng caã lïn, phaãi nhúâ ngûúâi
caáng anh ài bïånh viïån. Túái núi, vûâa múái baão anh haá miïång ra àïí
khaám, chõ y sô àaä nghiïm mùåt noái: "Em huát thuöëc laá phaãi khöng?"
Anh vöåi vaâng gêåt àêìu. Vò luác êëy anh àau cöí quaá. Chõ êëy taâi thêåt.
Hai höm sau, caái bïånh viïm phïë quaãn cuãa anh àaä húi húi chuyïín,
anh múái nhúá laåi àûúåc vò sao maâ öëm thïë. Lêìn êëy, anh vaâ mêëy àûáa
baån ruã nhau ra Búâ Höì uöëng caâ phï, huát thuöëc lu buâ. Anh huát àïën
raát caã lûúäi, tûác caã ngûåc maâ vêîn cûá àua nhau chûá... Töëi höm àoá,
khoái thuöëc vaâ chêët caâ phï, röìi nûúác cheâ noá múái haânh haå anh. Hai
mùæt nùång chõch, cay seâ, maâ cûá phaãi giûúng ra nhû mùæt ïëch, khöng
sao nguã àûúåc...
      - Thïë laâ anh öëm luön chûá gò?
      Chuá beá àöåt ngöåt cùæt ngang cêu chuyïån.
      - ÛÂ. Laåi coân phaãi boã hoåc mêët hún möåt tuêìn!
      - Röìi anh bõ meå mùæng nûäa chûá gò?
      Anh böå àöåi cûúâi:
      - Em àoaán khaá nhó. Khöng àêu. Phaãi àïí àïën luác bõ mùæng röìi
múái boã thò xoaâng quaá.
      - Thïë sao anh boã àûúåc?
      - Tûå mònh nghô lêëy thöi.
      - Meå anh khöng mùæng anh aâ?
      - Khöng. Meå anh rêët thûúng anh.
      Baân tay röång, chùæc vaâ êëm aáp cuãa anh böå àöåi böîng àùåt lïn àuâi
chuá beá. Gioång anh thêìm thò, xuác àöång:
       - Meå anh khöng mùæng anh. Vò anh beá nhêët nhaâ. Meå coân cho
tiïìn anh nûäa kia. Múái àêìu, anh chùèng nghô ngúåi gò hïët. Anh coá ngúâ
àêu, vò thûúng anh, chiïìu anh, nïn meå anh bõ cú quan phï bònh.
Àaáng leä anh khöng biïët chuyïån êëy àêu. Song, möåt àûáa baån anh àaä
baão cho anh biïët thïë. Noá noái: Cêåu chùèng biïët thûúng meå cêåu tñ naâo
caã. Chó taåi cêåu huát thuöëc laá maâ meå cêåu bõ phï bònh àêëy!...
      Gioá tûâ mùåt söng thöíi lïn löìng löång. Maái toác hoe hoe cuãa chuá
beá bay tung nhû muöën bûát khoãi caái àêìu àang xön xao nhû coá nhiïìu
con soáng dêåy lïn, döìn dêåp, day dûát. Anh böå àöåi àûáng dêåy:
      -Thöi, ta vïì chûá, em?

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                               65

       Chuá beá kheä "vêng" vaâ bûúác theo anh böå àöåi. Trïn mùåt àï, núi
hai ngûúâi vûâa ngöìi, möåt duám thuöëc laá bõ voâ naát, nhoã túi nùçm raãi
raác dûúái nhûäng ngoån coã xanh rúân... Nhòn hai anh em, khöng ai ngúâ
rùçng hoå chó múái quen nhau trong dõp anh böå àöåi àûúåc nghó möåt
ngaây.
                                                                    6-1970




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   66




                               DUÄNG CAÃM


        Thïë naâo laâ duäng caãm? Cêu hoãi thêåt laâ ngùæn maâ töi vaâ caác baån
töi ngúä rùçng seä rêët dïî daâng tòm àûúåc cêu traã lúâi thöi. Duäng caãm
laâ... Töi thêìm nghô: Trûúác hïët, mònh khöng phaãi laâ möåt keã heân
nhaát àaä. Nhûng, heân nhaát laâ gò? Khöng öín röìi. Caái caách giaãi thñch
àiïìu naây àïí chûáng minh cho àiïìu kia, thêåt laâ rùæc röëi. Töët nhêët, nïn
traã lúâi thùèng vaâo cêu hoãi. Duäng caãm laâ gò? Chi àöåi töi àang thaão
luêån vïì vêën àïì àoá. Möîi àöåi viïn àïìu coá nhiïåm vuå tòm möåt cêu traã
lúâi, xem ai noái àuáng nhêët. Muâa thu àang úã ngoaâi kia, nhûäng con
chim tung caánh bay, ra chiïìu húán húã. Chuáng nhúãn nhú bay, hoát rñu
ran nhû khöng phaãi nghô ngúåi gò. Kòa nhû caác cêåu cheâo beão, nhoã
nhùæn, thon thon, coá tiïëng hoát vûâa àanh vûâa sùæc. Cheâo beão khöng
phaãi laâ loaâi chim dûä, nhûng gaä diïìu hêu cûá thûã àuång vaâo töí cheâo
beão hay bùæt mêëy chuá cheâo beão con maâ xem. Ngay lêåp tûác, caái gaä
hung aác êëy seä nhêån àûúåc nhûäng cuá àaánh böí tûâ trïn cao xuöëng cuãa
caã gia àònh cheâo beão. Khñ phaách êëy cuãa bêìy chim gan daå, chñnh laâ
sûå duäng caãm.
       Chó laâ loaâi chim thöi, sûå duäng caãm cuãa noá cuäng àaä biïíu hiïån
thêåt laâ oanh liïåt. Vêåy, nïëu nhû töi quaã thêåt laâ möåt ngûúâi duäng
caãm, nhêët thiïët töi phaãi laâm àûúåc àiïìu gò nöíi bêåt khiïën moåi ngûúâi
àïìu trêìm tröì khen ngúåi. Töi coá phaãi laâ möåt ngûúâi duäng caãm, baån coá
phaãi laâ möåt ngûúâi duäng caãm khöng? Hònh nhû cêìn coá möåt thûã
thaách naâo àêëy thêåt dùåc biïåt, loâng duäng caãm múái löå ra vaâ saáng ngúâi
nhû gûúng chiïën àêëu cuãa caác anh chõ àoaân viïn, caác anh huâng liïåt
sô. Khöng phaãi tûå nhiïn maâ chi àöåi töi coá cuöåc thaão luêån naây. Têëm
gûúng söëng àeåp àeä, hy sinh veã vang cuãa anh Nguyïîn Taâi haãi,
ngûúâi àoaân viïn ûu tuá, ngûúâi cöång saãn treã tuöíi cuãa Àaãng, ngûúâi
anh cuãa haâng trùm àûáa em nhoã nhû boån töi, àaä gúåi cho Ban chó
huaá chi àöåi töi möåt cuöåc thaão luêån vïì loâng duäng caãm. Hún thïë nûäa,
möîi àöåi viïn laåi tûå hoãi mònh xem, mònh coá duäng caãm khöng? Töi
khöng muöën vaâ khöng thïí nhêån mònh laâ möåt keã heân nhaát. Àïí
chûáng minh àiïìu àoá, töi sùén saâng nhêån bêët cûá möåt cöng taác naâo
cuãa Àöåi.


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                  67

       Viïåc caâng khoá caâng töët, vò coá nhû thïë töi múái chûáng toã mònh
thêåt sûå laâ möåt ngûúâi duäng caãm. Töi laåi caâng khöng muöën thua caác
baån khaác. Töi cho rùçng, trong chi àöåi töi, con söë àöåi viïn laâ nhûäng
ngûúâi duäng caãm khöng nhiïìu. Chùèng haån nhû mêëy cêåu con gaái.
Duäng caãm laâm sao khi tröng thêëy con chuöåt cuäng súå nhû "cêåu" Haâ,
bõ con sêu roám rúi xuöëng vai aáo cuäng nhaãy lïn, heát taái caã mùåt nhû
"cêåu" Lan, thò duäng caãm laâm sao? Ngay àïën mêëy cêåu con trai nhû:
Hoâa, Thõnh, Khang... cuäng thïë. Con trai gò maâ bûúác xuöëng meáp
nûúác úã búâ söng cûá ruám caã ngûúâi laåi? Tûâ àêëy, töi kïët luêån: Duäng
caãm nghôa laâ khöng súå caái gò hïët. Àuáng chûa naâo? Àuáng quaá ài êëy
chûá. Vaâ, töi cöë tòm caách chûáng minh àiïìu àoá. Muâa thu àaä àïën. Muâa
thu àïën thêåt roä vúái chuáng töi laâ caái Tïët trung thu vaâ ngaây múã àêìu
nùm hoåc múái. Tûâ lúáp 6, chuáng töi àûúåc chuyïín lïn lúáp 7. Hùèn caác
baån chûa quïn caái thuá tranh nhau chöî ngöìi vaâo nhûäng dõp thay àöíi
lúáp. Vaâ, nhûäng cùåp baån thên, nhûäng nhoám ba, nhoám böën ngûúâi
thûúâng hay tòm caách ngöìi gêìn nhau. Töi cuäng thïë. Vaâ, töi cuâng
nhoám cuãa töi àaä chiïëm àûúåc chöî ngöìi töët nhêët lúáp: khöng phaãi daäy
baân trïn cuâng (àïí khöng bõ caác thêìy cö giaáo tröng thêëy luön luön)
khöng phaãi cuöëi lúáp (àïí khöng bõ che khuêët) vaâ khöng xa cûãa söí
(àïí dïî nhòn ra ngoaâi).
       Nhoám naâo chiïëm àûúåc chöî ngöìi nhû yá, ai nêëy àïìu hñ hûãng ra
mùåt. Töi cuäng thïë. Túái giúâ vaâo lúáp, möåt tònh huöëng bêët ngúâ xaãy ra.
Möåt cêåu múái xin vaâo hoåc, àûáng ngú ngaác, chûa biïët ngöìi vaâo baân
naâo. Ngay lêåp tûác, töi thêëy cêåu Mõch, möåt tay hay àuâa nhaã trong
lúáp àaä goåi:
      - Laåi baân naây maâ ngöìi.
      Cêåu kia ruåt reâ ài túái, Mõch troã sang baân khaác:
      - Baân naây cú maâ!
      Cêåu úã baân khaác, troã sang bïn töi, töi cuäng àuâa theo:
      - Baân naây cú!
      Vaâ troã sang baân bïn caånh. Bõ trïu tûác, ngûúâi baån múái cuãa
chuáng töi àaä phaát khoác vò tuãi thên. Giûäa luác àoá, "cêåu" Haâ, chi àöåi
trûúãng cuãa lúáp töi àûáng dêåy:
      - Vaâo chöî mònh maâ ngöìi, baån. Röìi, Haâ nhòn sang phña töi, àöi
mùæt tûác giêån thûåc sûå vaâ noái nhoã:
      - Sao caác cêåu heân thïë!


http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  68

       Töi nhû bõ hùæt nûúác vaâo mùåt. A! Töi nhû thïë naây maâ cêåu êëy
daám baão töi heân? àûúåc. Chúâ àêëy. Ngay sau àoá, cö giaáo chuã nhiïåm
lúáp töi bûúác vaâo. Cêåu baån múái àûáng dêåy, hai mùæt coân àoã hoe. Cö
giaáo hoãi taåi sao. Haâ àaä baáo caáo laåi sûå viïåc nhûng khöng noái tïn
nhûäng ai àaä trïu ngûúâi baån múái. Cö giaáo lùæc àêìu:
      - Nhûäng em naâo àaä trïu baån?
       Boån chuáng töi ngöìi yïn möåt luác. Cuöëi cuâng, chó coá cêåu Mõch
"duäng caãm" àûáng dêåy nhêån löîi thay cho mêëy àûáa chuáng töi. Töi rêët
phuåc cêåu ta. Daám nhêån hïët vïì mònh. Cö giaáo chuáng töi nhòn caã lúáp
röìi noái:
      - Coân em naâo nûäa? Àaä trïu baån, bùæt naåt baån maâ khöng àuã
can àaãm àûáng dêåy nhêån löîi vaâ xin löîi baån hay sao? Bêy giúâ, töi múái
miïîn cûúäng àûáng dêåy. Töi thoaáng nhòn thêëy aánh mùæt khöng vui
cuãa Haâ. Cêåu ta coá veã buöìn. Cêu noái hùæt vaâo mùåt töi cuãa cêåu êëy laåi
vang lïn: "Sao caác cêåu heân thïë?".
        Töi caãm thêëy noáng mùåt vò ngûúång. Töi àaä heân thêåt. Trïu baån
múái àaä laâ heân. Khöng daám àûáng lïn nhêån löîi, caâng heân hún. Coân,
cêåu Haâ, ngûúâi baån gaái súå... chuöåt cuãa töi, chi àöåi trûúãng cuãa chuáng
töi múái thêåt laâ möåt àöåi viïn duäng caãm daám phaãn àöëi caã "boån con
trai" chuáng töi khi chuáng töi trïu choåc ngûúâi baån múái. Àiïìu àoá àaä
cùæt nghôa vò sao khi choån ngûúâi thay mùåt chi àöåi ài dûå Àaåi höåi
chaáu ngoan Baác Höì toaân trûúâng, moåi ngûúâi àaä vöî tay daâi khi biïët
àoá laâ baån Haâ cuãa töi. Loâng duäng caãm àaä thûã thaách töi nhû thïë àêëy.
Khöng phaãi chó úã nhûäng viïåc gò to lúán, múái àoâi hoãi túái loâng duäng
caãm cuãa chuáng töi. Biïët nhêån löîi - duâ chó laâ löîi nhoã - àêëy cuäng laâ
möåt biïíu hiïån cuãa loâng duäng caãm. Thïë laâ, cuöåc thaão luêån cuãa
chuáng töi àaä coá möåt thñ duå roä raâng. Cho àïën höm nay, chuáng töi
vêîn tiïëp tuåc thaão luêån vïì chuã àïì naây: -Thïë naâo laâ duäng caãm?




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                    69




CHIÏËN CÖNG ÀÊÌU TIÏN CUÃA NGÛÚÂI ÀÖÅI VIÏN MÚÁI


       Thïë laâ Vuä àaä trúã thaânh àöåi viïn cuãa Àöåi thiïëu niïn tiïìn
phong mang tïn Baác Höì muön vaân kñnh yïu. Ngay sau buöíi lïî kïët
naåp àöåi viïn vaâo Àöåi, Vuä ài thùèng möåt maåch vïì nhaâ. Cuäng trïn
quaäng àûúâng moåi lêìn Vuä ài, cuäng laâ haâng phi lao coá nhûäng thên
cêy gên guöëc, caânh laá kim xanh rò gan goác hûáng gioá, chõu mûa êëy
thöi... maâ sao höm nay caãnh vêåt coá caái gò maånh meä, tûúi tùæn hún?...
úâ, phaãi röìi, khuác ca ngûúâi àöåi viïn cho àïën têån luác àoá vêîn coân vang
lïn huâng traáng, naáo nûác trong em. "Cuâng nhau ta ài lïn..." si caái
cêåu Lan, chi àöåi trûúãng. Thïë maâ Vuä cûá tûúãng cêåu ta gheát mònh,
cêåu ta seä phaãn àöëi viïåc mònh àûúåc vaâo Àöåi cú àêëy. Chaã laâ Vuä àaä
mêëy lêìn trïu caác cêåu êëy súå phaát khoác lïn àûúåc.
        Caái "töåi" cêìm con rùæn nûúác quùèng vaâo chên baån êëy, möîi lêìn
nhúá laåi. Vuä cûá höëi hêån maäi. Àuâa caái kiïíu àêu maâ quaá quùæt quaá.
Lan súå rùæn vö cuâng. Lêìn êëy, Lan súå phaát öëm. Thïë maâ... Vuä ài chêåm
hùèn laåi àïí tûå nhúá túái mònh. Thïë maâ luác àûáng lïn giúái thiïåu Vuä, àoåc
tïn Vuä àûúåc kïët naåp vaâo Àöåi, àöi mùæt Lan tûúi saáng quaá, xinh quaá
vaâ töët quaá. Baån thïë múái laâ baån chûá.
       Àöåi viïn thïë múái laâ àöåi viïn chûá. "... Tiïën lïn Àoaân viïn em
ûúác ao bao ngaây"... Khi quaâng khùn cho Vuä, chõ phuå traách dõu daâng
vaâ trang nghiïm nhòn Vuä: "... Haäy xûáng àaáng laâ ngûúâi àöåi viïn,
quyïët phêën àêëu àïí trúã thaânh ngûúâi àoaân viïn..." Vuä thêëy loâng
rûng rûng, raåo rûåc, em chó muöën noái ngay: "Thûa chõ, em xin hûáa...
vúái chõ vaâ vúái caác baån trong Àöåi cuãa em nhû thïë". Nhûng, Vuä chó
kheä thêìm "Vêng aå..." Tûâ luác êëy, lúâi hûáa àaä cuâng ài vúái em, luön
luön úã bïn em trïn àûúâng vïì vaâ maäi maäi vïì sau. Túái nhaâ, Vuä cêín
thêån cúãi khùn, vuöët cho thùèng, àõnh treo lïn. Sûåc nhúá, Vuä laåi
quaâng khùn vaâo, soi gûúng, sûãa nuát thêåt àeåp, tûå noái: "Cêìn phaãi giûä
nguyïn tû thïë àöåi viïn àïí meå vïì, meå tröng thêëy chûá! aâ, coân viïët
thû cho böë nûäa..." Cùn nhaâ nhoã böîng röång thïnh, êëm aáp thïm.
Ngûúåc laåi, caái sên trûúác cûãa nhû heåp laåi vaâ con chim khuyïn naâo
àêåu trïn cêy khïë goác vûúân kia, hoát hay thïë! A! Noá chaâo möåt buöíi
chiïìu nùæng haå vûâa sang. Hùèn noá biïët Vuä vûâa àûúåc vaâo Àöåi àuáng
àúåt 15/5 kyã niïåm 40 nùm Àöåi ta! Vuä muöën chaåy ài möåt luác, muöën

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    70

nhaãy nhoát cho vui. Giaá laâ moåi höm, Vuä phoáng ài röìi àêëy. Song,
höm nay, Vuä muöën mònh chùèng giöëng höm qua, cêìn khaác hún höm
qua. ûâ, maâ khaác thïë naâo nhó? "Thùçng Vuä vêîn cûá laâ thùçng Vuä vaâ em
gaái noá vêîn laâ caái Dung..."
       Vuä tûå chïë mònh vaâ móm cûúâi möåt mònh. Chuá yá! Viïåc quan
troång àêìu tiïn laâ ài... vo gaåo caái àaä. Nêëu cúm, doån deåp, queát sên röìi
ài àoán beá Dung úã nhaâ Mêîu giaáo. Thöi, mau lïn! Vuä veán tay aáo, gêëp
öëng quêìn, nhaãy chên saáo xuöëng bïëp. "Húâ, ai baão con trai laâ nhúãn?
Khöng, con trai kheáo lùæm chûá! Nêëu cúm, vo gaåo, cùæt coã, bùm beâo
khöng keám chi ai. aâ, ai baão con trai àoaãng nhó?..." Tûå nhiïn Vuä nhúá
laåi möåt baâi têëu vui. Àang luái huái nhoám bïëp, Vuä böîng nghe thêëy
tiïëng khoác úã bïn nhaâ baác Maånh. Caái Haão röìi. Nhûng sao laåi: "öëi
con úi! ... Àûáa naâo úã bïn êëy laâm sao? Hay thùçng Phûúng? Thùçng
Phûúng thïë naâo maâ caã meå vaâ em noá cuäng khoác thïë? Caái thùçng
chuáa nghõch, hay bùæt naåt treã con. Hoåc keám Vuä möåt lúáp, nhûng
thùçng Phûúng khöng chúi àûúåc vúái Vuä. úã caånh nhaâ nhau àêëy,
nhûng maâ hai àûáa coá thên nhau àêu. Múái chiïìu höm qua, noá vûâa
àaánh em Dung, vò em Dung caäi nhau vúái em Haão nhaâ noá. Vuä giêån
quaá. Chaã nheä laåi àaánh nhau vúái noá thò thêåt laâ ... con nñt! Tiïëng
khoác cuãa meå Phûúng laåi voång sang thêët thanh:
      - Phûúng úi! Phûúng úi!...
       Thöi, àuáng thùçng Phûúng laâm sao röìi: úã nhaâ, chùæc chó coá meå
noá vaâ em noá nïn múái phaãi khoác thïë. Hay laâ noá... Vuä gaåt phùæt caái yá
nghô àaáng súå laâ thùçng Phûúng coá thïí... Nghô túái àêëy, Vuä nhaãy qua
bêåu cûãa, lao xuöëng sên, chaåy bùng sang nhaâ thùçng Phûúng. Nguy
quaá röìi. Vuä vûâa vaâo àïën cöíng àaä nom thêëy thùçng Phûúng nùçm
soäng sûúåt úã vóa heâ, meå noá vaâ caái Haão vûâa khoác vûâa goåi noá. Vuä bûúác
túái, hoãi:
      - Sao thïë húã baác?
      Meå Phûúng vûâa khoác vûâa noái:
      - Em noá treâo cêy...
      Thïë laâ Vuä hiïíu. Khöng thïí chêìn chûâ àûúåc nûäa:
      - Baác phaãi cho Phûúng ra traåm xaá ngay. Ài, baác! Àïí chaáu
coäng Phûúng.
    Vuä ngöìi thuåp xuöëng, àûa lûng ra, giuåc baác Maånh gaái àùåt
Phûúng lïn lûng mònh:


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                  71

      - Nhanh lïn, baác. Baác àúä àùçng sau cho chaáu.
      Noái thò chêåm, chûá moåi viïåc luác êëy xaãy ra rêët nhanh. Mang
Phûúng trïn lûng, Vuä chaåy thöëc ra ngoä. Khöng biïët sûác khoãe tûâ
àêu túái àaä giuáp Vuä chaåy nhanh àïën nöîi baác Maånh gaái phaãi vûâa thúã
vûâa bûúác döën múái theo kõp Vuä: Coân caái Haão thò rúát laåi maäi têån phña
sau... Trong luác coäng Phûúng, Vuä quïn hïët moåi chuyïån. Vuä thò
thêìm vúái mònh, vúái àûáa baån àang nùçm laã trïn lûng mònh: "Phûúng
úi! Chõu khoá nheá. Maây àûâng coá laâm sao nheá. Tao khöng giêån maây
nûäa àêu. Nhûng maâ sao maây laåi thïë, ài treâo cêy khïë..." Vuä àûa baån
rêët àuáng luác, Phûúng bõ choaáng nùång vò quaá súå hún laâ bõ chêën
thûúng. Muäi tiïm cêëp cûáu cuãa cö Hiïìn y sô àaä laâm cho Phûúng dêìn
tónh laåi. Song coân phaãi theo doäi chöî bõ chêën thûúng xem coá nguy
hiïím khöng... Sûåc nhúá túái viïåc nhaâ, Vuä coân phaãi ài àoán em beá úã
nhaâ treã. Vuä noái vúái meå Phûúng:
    - Baác aå. Chaáu phaãi ài àoán em chaáu. Chöëc nûäa, chaáu laåi ra àêy
thùm Phûúng...
      Baác Maånh gaái caãm ún Vuä maäi vaâ nhùæn Vuä àöi cêu vïì cho baác
Maånh trai, Vuä nhúá kyä röìi quaây quaã theo con àûúâng ruöång chaåy vïì
àoán em... Nùæng chiïìu höm nay laå quaá. Dõu daâng hún vaâ maát meã
hún. Caãnh vêåt dûúâng nhû cuäng saáng tûúi hún àïí àoán ngûúâi àöåi
viïn múái lêåp möåt chiïën cöng àeåp àeä - chiïën cöng àêìu tiïn ngay höm
vûâa múái àûúåc kïët naåp Àöåi...




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   72




                                 ÀÖËI THUÃ


       Thïë laâ cêåu êëy ài röìi. Biïët àïën bao giúâ chuáng töi múái gùåp laåi
nhau? Möåt nöîi nhúá nhung, möåt nöîi buöìn man maác maâ lêìn àêìu tiïn
trong tuöíi thiïëu niïn töi àûúåc biïët, àaä traân ngêåp loâng töi: xa baån.
Giaá nhû àêy laâ möåt baån rêët thên, tûâng chia buâi xeã ngoåt, tûâng traãi
qua nhûäng trêån êíu àaã, nhûäng lêìn caäi nhau chñ choáe àïí röìi caâng
ngaây caâng thûúng mïën nhau hún, thò àaä ài möåt leä. Àùçng naây, cêåu
êëy laâ àõch thuã cuãa töi. Möåt àõch thuã àaáng gúâm trïn sên boáng.
Chñnh àiïìu êëy, múái thêåt day dûát, múái thêåt nön nao, vûúng vêët
trong töi chûa biïët àïën bao giúâ nguöi àûúåc...



        Trûúâng töi coá baãy lúáp baãy. Cêåu êëy úã bïn 7E maâ töi thò hoåc lúáp
7B. Ngay tûâ höìi múái laâ nhûäng lúáp 5, caã baãy lúáp naây àïìu coá àöåi boáng
àaá vaâ nùm naâo cuäng diïîn ra nhûäng trêån àêëu... naãy lûãa giûäa lúáp E
vaâ B úã voâng chung kïët vö àõch cuãa khöëi. Nùm ngoaái, khöëi 6 chuáng
töi àaä phaãi xïëp àöåi 6E vaâ àöåi 6B ngang nhau vò àaä àaá àïën hiïåp thûá
4 vêîn khöng bïn naâo àûúåc bïn naâo. Nùm nay, 7E vaâ 7B coá cú diïîn
laåi tònh hònh nhû thïë. Trong caác trêån àêëu voâng troân, 7B chuáng töi
thùæng caác lúáp khaác túi túái, khñ thïë duäng maänh nhû cheã tre, trêån
naâo cuäng 2-0, 3-0... cuâng lùæm thò 2 -1, 4-1... Nhûng khi àuång àïën
lúáp 7E, caã hai cuâng va vaâo nhau vaâ bêåt trúã laåi nhû huác phaãi tûúâng
gaåch. Hai àöåi boáng naây, nöíi tiïëng coá löëi àaá thiïn vïì têën cöng.
Chuáng töi aáp duång caác chiïën thuêåt múái nhêët, coá hiïåu quaã nhêët cuãa
caác àöåi ngûúâi lúán maâ chuáng töi àûúåc xem trïn sên Haâng Àêîy. Àöåi
naâo cuäng coá nhûäng cêìu thuã xuêët sùæc vaâ ngöi sao nöíi bêåt nhûng vêîn
coá nhûäng chöî yïëu khöng dïî gò sûãa ngay àûúåc. Àöåi boáng lúáp töi coá
haâng tiïìn àaåo khaá vaâo cúä trung bònh, nhûng hêåu vïå thò khöng thïí
chï àûúåc. Àùåc biïåt laâ thuã thaânh. Têët caã caác cêåu úã bïn àöåi baån, cêåu
naâo suát thuãng lûúái 7B, lêåp tûác àûúåc nhêån danh hiïåu "cêy" laâm baân
khaá nhêët úã àöåi êëy. Àöåi töi ñt nhiïìu thùæng chñnh laâ nhúâ coá thuã thaânh
gioãi. Trúá trïu thay, cêåu thuã thaânh nöíi tiïëng cuãa khöëi 7 naây, laåi laâ
... töi. Daåo coân laâ lúáp 5, àöåi 5B àaä tûâng àoaåt chûác vö àõch cuãa khöëi.


http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                       73

Töi chó chõu àïí loåt lûúái coá hai quaã phaåt àïìn trûåc tiïëp saáu meát, coân
thò bùæt àûúåc hïët, suöët caã saáu trêån àêëu voâng troân. Lïn lúáp 6, lúáp 6E
tûå nhiïn coá thïm möåt cêåu múái chuyïín trûúâng túái. Tïn cêåu ta laâ
Hoâa. Sûác hoåc thûúâng thöi, nhûng laâ möåt trung phong lúåi haåi. Vúái
con mùæt "thïí duåc thïí thao" thaânh thaåo, chó nhòn thoaáng àöång taác
tranh boáng cuãa Hoâa, töi biïët ngay àêy laâ àõch thuã àaáng gúâm -möåt
chên laâm baân nguy hiïím àöëi vúái khung thaânh cuãa töi. Trêån àêìu
tiïn gùåp nhau (chó múái laâ giao hûäu). Hoâa suát tung lûúái töi hai lêìn
vaâ chuáng töi chó gúä laåi àûúåc coá möåt. Vúái caác àöåi khaác, Hoâa àaä suát laâ
thùæng. Riïng àöåi töi, cêåu ta phaãi traã vúái caái giaá cao: baãy lêìn suát, ùn
hai, trong àoá coá möåt quaã phaåt àïìn. Sau àoá cêåu ta trõnh troång tuyïn
böë:
      - Túá múái gùåp phaãi thùçng Nguyïîn (tûác laâ töi) laâ möåt. Noá bùæt
boáng dñnh lùæm. Hoâa hoåc keám vïì mön toaán. Noá lyá luêån "Àaá boáng cêìn
quaái gò gioãi toaán. Túá vêîn suát ùn nhû thûúâng". Song, cö giaáo chuã
nhiïåm bïn 7E àaä giao heån: Nïëu sang hoåc kyâ II, Hoâa khöng àaåt
àiïím trung bònh vïì toaán cêåu seä bõ treo gioâ.
       Àöåi boáng cuãa lúáp khöng thïí àïí cho hoåc sinh keám tham gia, duâ
ngûúâi êëy àaá gioãi àïën àêu. Mïånh lïånh cuãa cö giaáo chuã nhiïåm 7E
khiïën cho àöåi trûúãng àöåi àõch thuã cuãa töi lo söët voá, vaâ boån töi, têët
nhiïn mûâng thêìm. Tûå nhiïn, töi naãy ra caái yá nghô naây: "Giaá sau
trêån chung kïët, Hoâa múái àûúåc trúã laåi àöåi boáng nhó?" Song, töi chó
giûä caái yá êëy úã trong àêìu. Caác cêåu bïn 7E àaä xuám vaâo "vûåc" mön
toaán cho Hoâa. Múái àêìu, Hoâa tûå aái, noái laâ khöng "theâm" àaá boáng
nûäa. Noá thaâ chõu treo gioâ àïí khoãi phaãi vûúåt qua caái möëc "eâng eâng"
cuãa mön toaán. Noá ngaåi hoåc toaán khöng thïí tûúãng àûúåc. Muâa boáng
àaá àang àïën gêìn. Caác lúáp ruåc rõch chuêín bõ vaâ bùæt àêìu coá nhûäng
trêån àaá "thûã" àïí thùm doâ lêîn nhau. Trïn sên coã, vêîn vùæng boáng
Hoâa. Töi khêëp khúãi mûâng thêìm. Chùæc tuåi bïn 7E "oaán" cö giaáo chuã
nhiïåm lùæm. Àuâng möåt caái, àuáng vaâo trêån àêëu loaåi àêìu tiïn giûäa 7E
vaâ 7B, Hoâa xuêët hiïån. Töi choaáng ngûúâi. Hay laâ tuåi 7E noá bõa ra
chuyïån êëy àïí "xoã" boån töi? Khöng. Quaã laâ àaä hai thaáng, Hoâa bõ
"treo gioâ" thêåt. Cêåu ta chó àûúåc àaá têåp chûá khöng àûúåc dûå caác trêån
àêëu, duâ àêëu giao hûäu. Chuáng töi caâng ngaåc nhiïn hún, khi biïët tin
chñnh cö giaáo chuã nhiïåm àaä daåy thïm mön toaán cho Hoâa trong suöët
hai thaáng trúâi, möîi ngaây möåt tiïëng àöìng höì. Múái àêìu Hoâa miïîn
cûúäng ài hoåc. Noá hoåc khöng möåt chuát hûáng thuá vaâ têët nhiïn khöng
thïí coá kïët quaã töët. Trong möåt buöíi hoåc, thêëy noá uïí oaãi quaá röìi, cö
giaáo chuã nhiïåm múái hoãi:

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                   74

       - Em coá biïët vò sao têët caã caác baån em vaâ cö nûäa rêët lo cho mön
toaán cuãa em khöng?
      Hoâa suy nghô möåt luác, röìi traã lúâi rêët thaânh thêåt:
      - Thûa cö, cö vaâ caác baån cuãa em súå úã lúáp mònh coân coá hoåc sinh
keám toaán, thò mêët àiïím thi àua...
      Cö giaáo móm cûúâi, lùæc àêìu:
        - Khöng hoaân toaân thïë. Caái chñnh laâ cö vaâ caác baån em rêët
mong em goáp phêìn giaânh thùæng lúåi cho àöåi boáng cuãa 7E, vò danh
dûå cuãa lúáp ta vaâ cuäng vò khaã nùng vaâ hûáng thuá àaá boáng cuãa em.
Chaã leä cö laåi muöën cho àöåi boáng cuãa 7E keám hay sao? Nhûng em
khöng thïí chó àaá boáng gioãi maâ laåi hoåc keám àûúåc. Hoâa àaä vêng lúâi
cö giaáo. Vaâ, chó khi àaä coá àiïím mûúâi àêìu tiïn vïì mön toaán, cêåu ta
múái chõu trúã laåi sên boáng, trong trêån àêëu chñnh thûác. Thêåt laâ àeåp,
cêåu ta xuêët hiïån àuáng vaâo muâa boáng... Lêìn naây, 7B vaâ 7E hoâa.
Hoâa àaä hïët sûác têën cöng maâ khöng nöíi, búãi vò töi vaâ caác baån àaä baão
vïå kñn khung thaânh. Haâng tiïìn àaåo cuãa chuáng töi yïëu hún, nïn thuã
thaânh bïn 7E duâ khöng gioãi vêîn beã gêîy àûúåc nhûäng cuá suát trung
bònh. Roä raâng, töi caâng ngaây caâng nöíi tiïëng laâ thuã thaânh cûâ khöi vò
àaä bùæt àûúåc moåi cuá suát boáng hiïím hoác cuãa Hoâa. Ngûúåc laåi, Hoâa
cuäng lûâng lêîy toaân khöëi 7 vò chó chõu boá... chên coá möåt thuã thaânh
laâ... töi. Bêët chúåt, cuöëi hoåc kyâ I nùm nay, gia àònh Hoâa chuyïín àïën
möåt tónh xa úã phña Nam - vò böë meå cêåu êëy nhêån cöng taác múái - nïn
Hoâa phaãi ài ngay. Caã 7E xön xao vaâ lo lùæng. Trêån chung kïët sùæp
túái röìi. Bïn 7B kñn àaáo thúã nheå... Riïng töi, khi àûúåc tin êëy, töi
chûåc bêåt reo lïn:
       - Phen naây thò chûác vö àõch nhêët àõnh vïì 7B! May maâ töi àaä
neán àûúåc. Trong boån lúáp töi, chó coá cêåu Thanh - laâ lúáp trûúãng vaâ laâ
àöåi trûúãng àöåi boáng laâ toã yá buöìn rêìu, tiïëc cho 7E vaâ cuäng khöng
haâo hûáng khi baân vïì caái lúåi thïë cuãa 7B trong cú höåi. Töi lêëy laâm laå
vaâ àaä hoãi Thanh. Thanh noái:
      - Mònh tiïëc cho Hoâa.
     Khöng riïng gò trûúâng mònh, tòm khùæp caã tónh, dïî àêu kiïëm
ra möåt chên trung phong nhû noá. Ngûâng möåt laát, Thanh tiïëp:
       - Cêåu êëy coá nghõ lûåc, biïët tön troång têåp thïí. Chuáng mònh rêët
ên hêån laâ chûa kõp àïì nghõ chi àoaân thanh niïn xeát duyïåt kïët
naåp... Maâ, cuäng phaãi àïën heâ naây, cêåu êëy múái àuã tuöíi.
      Töi noái sang giaãi boáng àaá nùm nay. Thanh cheáp miïång:

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                 75

      - Àaá thùæng möåt àöåi khöng cên sûác, khöng coá àõch thuã, mònh
cuäng caãm thêëy khöng haâo hûáng lùæm...
      Röìi Thanh àöåt ngöåt hoãi:
       - Cêåu ngaåi gùåp nhûäng àêëu thuã xuêët sùæc nhû Hoâa aâ? Nïëu laâ
túá, thaâ túá bùæt möåt quaã boáng hiïím hoác do Hoâa suát, coân sûúáng hún
bùæt mûúâi quaã do caác cêåu xoaâng xoaâng khaác suát... Töi cûáng lûúäi,
khöng thïí traã lúâi ngay àûúåc. Cêåu êëy noái àuáng. Trïn sên coã, khöng
gò chaán hún laâ khöng coá àöëi thuã cên xûáng. Chñnh vò àiïìu àoá àaä
khiïën töi nghô maäi vïì Hoâa vaâ nhúá cêåu ta vö cuâng. Biïët àïën bao giúâ,
töi vaâ cêåu ta laåi gùåp nhau trïn sên boáng?




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                 76




                   CAÁNH BUÖÌM TRÏN SÖNG


       Àêu coá doâng söng, thò àêëy coá nhûäng caánh buöìm ài túái... Àaä laâ
baån, thò duâ ài xa mêëy, vêîn nhúá nhau...



       Nhaâ Thuãy úã ngay dûúái thuyïìn. Thuyïìn laåi nöíi trïn mùåt söng.
Con söng thên yïu, núi coá "nhaâ" cuãa Thuãy êëy, laâ söng Höìng. Söng
Höìng laâ möåt trong nhûäng con söng röång vaâ daâi nhêët nûúác ta. Loâng
söng múã mïnh möng, quaäng chaãy qua Haâ Nöåi caâng mïnh möng
hún. Möîi caánh buöìm nöíi trïn doâng söng, nom cûá nhû laâ möåt con
bûúám nhoã. Mùåt söng khöng luác naâo chõu àûáng yïn. Khi thò soáng
döåi, khi nûúác xoaáy, khi lûâng lûäng tröi xuöi nhû ngûúâi ài thùèng
khöng nhòn ai. Nhûäng ngaây mûa baäo, loâng söng xao àöång, gêìm
theát vaâ àen kõt laåi. Luác nùæng ûãng mêy höìng, nûúác söng nhêëp nhaáy
nhû sao bay.
       Vaâo buöíi töëi khöng trùng, sao àêåu kñn trúâi, sao rúi àêìy caã
mùåt söng nhû vaäi têëm. Con söng Höìng tuy khöng biïët noái, nhûng
thêåt laâ nhiïìu chuyïån. Thónh thoaãng, tûâng àoaân taâu cuãa ta vaâ cuãa
nûúác ngoaâi tu tu cùåp bïën Phaâ Àen. Con söng Höìng röång thïë maâ laåi
coá nhûäng ngûúâi baån nhoã. Vñ duå nhû Thuãy àêy... Nhaâ Thuãy úã ngay
dûúái thuyïìn. Phöë phûúâng cuãa Thuãy laâ vaån chaâi tröi nöíi trïn söng.
Àïm àïm, khi moåi nhaâ lïn àeân, caã khuác söng cuâng thêëp tha thêëp
thoaáng nhûäng àöëm lûãa vaâ nhöån nhõp tiïëng goåi, tiïëng thûa. Caã
tiïëng cûúâi nûäa, cuäng rêm ran trïn mùåt nûúác. Luác êëy, ngöìi úã dûúái
thuyïìn maâ nhòn lïn thaânh phöë, hay lùæm. Thaânh phöë, nhaâ cûãa, àeân
àiïån cuäng böìng bïình, chao ài chao laåi. Thuãy àaä quen caái caãnh nhòn
ngùæm Haâ Nöåi tûâ trïn mui thuyïìn vaâ mong dõp àûúåc lïn thaânh phöë
chúi. Thuãy cho rùçng moåi nhaâ trïn thaânh phöë cuäng àöî gêìn nhau, sin
sñt nhû maån thuyïìn aáp maån. Thïë maâ khöng phaãi nhû vêåy. Àûúâng
ài löëi laåi trïn thaânh phöë nhiïìu lùæm. Möîi phöë mang möåt caái tïn
riïng, khöng sao nhúá ngay möåt luác àûúåc. Ngûúâi ài, xe chaåy nhû dïåt
cûãi chûá chùèng xuöi möåt chiïìu nhû luöìng nûúác. Caác ngaä ba, ngaä tû,
ö-tö lûúån ài lûúån laåi nhû xoaáy nûúác. Ai chûa thuöåc àûúâng phöë Haâ

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                       77

Nöåi, dïî laåc lùæm. Tuy vêåy, Thuãy vêîn cûá thñch àûúåc lïn thaânh phöë
chúi. Höm êëy, Thuãy lïn búâ mua thuöëc laá cho böë. Chaã hiïíu ài àûáng
loanh quanh thïë naâo, Thuãy quïn beáng mêët löëi vïì. Coá leä taåi caái xe ö-
tö coá treo biïín "xiïëc", vûâa ài vûâa goä tröëng vaâ giúái thiïåu caác tiïët muåc
biïíu diïîn. Thuãy cûá ài theo caái ö-tö êëy cho túái khi nhúá ra laâ phaãi
quay vïì thò lúä mêët röìi. Thuãy caâng ài, caâng laåc; caâng reä, caâng thêëy
xa laå. Giûäa luác àoá, Thuãy thêëy coá möåt àûáa beá, kheáo chó beá bùçng
Thuãy thöi, àang ài theo mònh. Thuãy ngaåi quaá, bûúác thêåt nhanh. Ài
àûúåc möåt quaäng, Thuãy quay laåi, laåi tröng thêëy thùçng beá êëy. Hai
àûáa cûá thïë ài theo nhau àïën Búâ Höì thò Thuãy àûáng laåi. Thùçng beá êëy
liïìn bûúác túái:
      - Cêåu vïì àêu? Laåc löëi haã? Thuãy nhòn àûáa baån múái, móm cûúâi.
Caái thùçng dïî thûúng gúám. Noá tinh thêåt. Sao maâ noá laåi biïët àûúåc laâ
Thuãy laåc löëi chûá? Nghô thïë, Thuãy gêåt àêìu:
      - ÛÂ, túá bõ laåc.
      Ngûúâi baån nhoã êëy nhòn Thuãy suöët tûâ àêìu xuöëng chên:
      - Cêåu àõnh vïì àêu?
      Thuãy thêåt thaâ àaáp:
      - Phaâ Àen.
      - Phaâ... Àen aâ? úã àùçng kia cú maâ! Cêåu ài thïë thò ... àïën "Tïët"
múái vïì túái nhaâ. Ài, túá chó cho.
      Noái xong, thùçng beá êëy xùm xùm bûúác túái dùæt tay Thuãy:
      - Naâo, ài. Túá tïn laâ Têm. Cêåu tïn laâ gò?
      Thuãy noái goån loãn:
      - Thuãy.
       - Thuãy aâ? Tïn con gaái aâ? Thöi, cuäng àûúåc. Túá thêëy cêåu lúá ngúá,
ài lung tung, túá biïët ngay... Kòa, reä löëi naây chûá. Túá biïët ngay laâ cêåu
bõ laåc...
     Thuãy ài theo Têm thêëy vui vui. ûâ, caái cêåu naây thïë maâ töët.
Tïn cêåu ta cuäng... con gaái nhû mònh, maâ cêåu êëy laåi coân baão mònh!
Hai àûáa ài túái möåt caái nhaâ ba têìng thò Têm dûâng laåi:
      - Vaâo nhaâ túá, ài.
      - Vaâo laâm gò?



http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  78

       - Laâm gò aâ? Túá phaãi xin pheáp meå túá àaä chûá. Nhúä meå túá tûúãng
túá ài chúi lung tung thò sao?
      Thuãy lo úã "nhaâ" àúåi nïn chó àûáng chúâ úã ngoaâi àûúâng:
      - Thöi, cêåu vaâo ài. Àïí luác khaác.
      Têm chaåy lïn nhaâ möåt thoaáng röìi ra ngay:
      - Ài, meå túá bùçng loâng cho túá dêîn cêåu vïì nhaâ röìi!
      Khi àûúåc biïët "nhaâ" Thuãy laâ möåt caái thuyïìn. Têm thñch quaá:
      - Thïë thò cêåu sûúáng thêåt. Ài àêu cuäng coá thuyïìn.
       Ngûúåc laåi, Thuãy laåi cho laâ Têm sûúáng. Muöën ài phöë, coá taâu
àiïån, muöën ài àêu thò ài, khöng súå bõ laåc. Thuãy ruã Têm vïì "nhaâ"
mònh. Têm àöìng yá ngay. Luác xuöëng thuyïìn, Têm run quaá, noá
choâng chaânh thïë naâo êëy. Thuãy cûúâi:
     - Khöng súå. Cûá bûúác baåo vaâo. Têm ngöìi thuåp xuöëng khoang
thuyïìn:
      - Cêåu biïët búi chûá?
      - Biïët.
      - Búi qua söng?
      - Qua chûá! Söng Höìng êëy maâ, túá búi luön.
       Têm toã veã khêm phuåc ngûúác nhòn Thuãy. Luác Thuãy cúãi aáo
ngoaâi ra, trïn mònh chó coân chiïëc aáo loát cuåt tay, Têm thêëy Thuãy
chùæc nònh nõch nhû caái nùæm cúm. Têm àõnh àûáng lïn bûúác theo
Thuãy, thò thuyïìn kheä choâng chaânh, Têm laåi ngöìi thuåp xuöëng. Thuãy
cûúâi hò hò:
      - Cêåu chûa ài thuyïìn bao giúâ haã?
      - Chûa.
      Thuãy cûúâi to hún:
     - Giöëng túá. Túá chûa ài chúi phöë möåt mònh bao giúâ. Cêåu coá
muöën ra ngoaâi söng khöng?
      - Coá. Böë, meå cêåu àêu?
      Thuãy vúá lêëy chiïëc búi cheâo:
      - Ài àaánh caá vúái húåp taác röìi. Túá coi nhaâ.



http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                    79

      Thuãy nùæm chùæc maái cheâo, khua nheå möåt caái, thuyïìn quay
muäi. Maäi àïën luác naây Têm múái àïí yá túái "nhaâ" Thuãy möåt caách kyä
caâng hún.
      - "Nhaâ" cêåu àêy aâ? Beá thïë? Thuãy lùæc àêìu:
        - Khöng. Àêy laâ thuyïìn nhoã duâng àïí ài laåi. Thuyïìn to, böë meå
túá àïí úã "vaån" kia.
      - "Vaån" laâ caái gò?
      - Laâ "laâng nöíi" cuãa nhûäng ngûúâi coá thuyïìn söëng trïn söng...
      Con thuyïìn nheå nhaâng rúâi bïën, hûúáng muäi ra giûäa söng.
Nûúác chaãy maånh, gioá luâa vaâo khoang. Àaä húi quen quen, Têm men
theo maån thuyïìn ra ngöìi úã phña muäi. Chaã hiïíu loáng ngoáng thïë naâo,
Têm àaánh rúi caái muä xuöëng nûúác vaâ theát lïn:
      - Muä! ... Chïët röìi, Thuãy úi! Thuãy ghïëch maái cheâo, cûúâi hò hò,
nhaãy uâm xuöëng söng vúát muä lïn cho Têm röìi treâo vaâo thuyïìn lêëy
saâo neo thuyïìn laåi.
      - Cêåu laâm gò thïë?
      - Têm hoãi.
      - Gúä caá.
      - Caá aâ?
      - ÛÂ, túá thaã cêu maâ...
       Thuãy lao toäm xuöëng nûúác. Möåt laát sau, Thuãy nhoi lïn, nhaãy
thoùæt vaâo thuyïìn, löi theo súåi dêy cêu. Têm ngöìi xem Thuãy gúä caá.
Nhûäng con caá böëng, caá ngaånh, beáo troân truâng truåc lêìn lûúåt bõ Têm
gúä ra khoãi lûúäi cêu, giaäy àaânh àaåch, nghiïën ken keát, ken keát. Thuãy
xêu coá àïën chuåc con caá vaâo súåi laåt, àûa cho Têm.
      - Cho cêåu.
      Têm lùæc àêìu:
      - Khöng. Böë meå cêåu mùæng àêëy.
      Thuãy cûúâi tñt caã mùæt:
       - Caá túá cêu àûúåc. Böë meå túá khöng mùæng àêu. Túá cho cêåu cú
maâ... Têm nhòn Thuãy, nhòn loâng söng röång mïnh möng maâ ngúä
mònh nùçm mú. Thò ra, cuäng coá nhûäng àûáa beá coi söng nûúác nhû caái
phöë cuãa mònh úã trïn caån. Haâ Nöåi cuãa mònh úã caã trïn búâ lêîn dûúái
söng. Têm ngûúác mùæt nhòn lïn cao, Haâ Nöåi cuãa mònh coân úã trïn

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    80

kia nûäa... Möåt khoaãng trúâi xanh bao la... Sau buöíi gùåp gúä êëy, àöi
baån àaä thên nhau vaâ thónh thoaãng vêîn àïën thùm nhau...


       Cho àïën nay, Thuãy àaä thuöåc dêìn àûúâng phöë Thuã àö vaâ Têm
cuäng laâm quen vúái con thuyïìn, caánh buöìm trïn söng hún trûúác.
Möåt bûäa kia, Thuãy àïën nhaâ Têm, khöng thêëy Têm úã nhaâ. Thuãy
lûäng thûäng àïëm tûâng bûúác chên, xaách xêu caá quay trúã laåi. Chùæc laâ
Têm ài sú taán röìi. Nay mai, Thuãy cuäng cuâng vaån chaâi rúâi bïën, ài
xa... Vaâo möåt buöíi khaác, Têm ra bïën Phaâ Àen tòm chiïëc thuyïìn
quen thuöåc thò chó thêëy mïnh möng doâng nûúác àoã. Hùèn Thuãy àaä ài
sú taán. Têm thêîn thúâ ài qua tûâng göëc cêy, mang mêëy cuöën saách
múái trúã vïì... Têm sùæp cuâng caác baån trong phöë taåm xa Thuã àö...
Thuãy ài àêu? Chùæc con söng coá biïët. Nhûng, con söng Höìng khöng
biïët noái. Chó coá caánh buöìm laâ coá caách baáo tin cho ngûúâi úã trïn búâ roä
thöi. Thuãy cûá bùn khoùn maäi vïì chuyïån khöng noái cho Têm biïët
àùåc àiïím cuãa caánh buöìm trïn thuyïìn Thuãy. Phaãi, chó cêìn nom
thêëy caánh buöìm thên yïu thêëp thoaáng tûâ xa laâ Thuãy nhêån ra
"nhaâ" cuãa mònh ngay...
        Song, Thuãy khöng thïí ngúâ trûúác àûúåc. Sau möåt chuyïën ài
lûúái, thuyïìn cuãa "nhaâ" Thuãy dong buöìm vïì bïën Baát Traâng. Luác cùåp
búâ, Thuãy chûa kõp nhaãy lïn thò àaä nghe tiïëng goåi:
    - Thuãy úi! Thuãy! Thuãy biïët ngay àoá laâ tiïëng Têm. Têm thêåt!
Têm chaåy xö túái, hai àûáa öm choaâng lêëy nhau, lñu rñu:
       - Túá nhêån ra thuyïìn cêåu maâ! Àuáng quaá. Túá nhúá maäi caái hònh
àêìu sû tûã úã caánh buöìm nhaâ cêåu êëy, caâng úã xa, nom caâng roä... Hai
mùæt Thuãy saáng lïn. Caái cêåu Têm naây cûâ thêåt, thïë maâ cêåu êëy cuäng
nhúá àûúåc àùåc àiïím cuãa caánh buöìm. Àöi baån cûá thïë nùæm tay nhau
möåt luác lêu. Doâng söng mïnh möng luâa tûâng àúåt soáng döìn dêåp, ò
oaåp vöî vaâo maån thuyïìn nghe múái vui sao... Ra ài àaánh Myä vaâ ra ài
baão vïå mònh, nhûäng ngûúâi baån nhoã cuãa Thuã àö vêîn gùåp nhau. Àêu
coá doâng söng, thò àêëy coá nhûäng caánh buöìm ài túái! ... Àaä laâ baån, thò
duâ ài xa mêëy vêîn nhúá nhau...
                                                                Muâa xuên 1968




http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                    81




                             UÅ SUÁNG XANH


       Töí trung liïn chuáng töi àùåt suáng úã trïn möåt sên gaác thûúång.
Àaáng leä, chuáng töi phaãi mang theo mêëy bò caát àïí laâm uå suáng.
Song, úã àêy àaä coá sùén möåt vöìng khoai lang àïën laå. Àoá laâ möåt caái böì
raách, trong àûång phuâ sa söng Höìng. Àaám dêy khoai moåc xanh um,
vêën vñt lêëy nhau nhû möåt caái àêìu uöën toác nom rêët vui mùæt. Chuáng
töi àùåt suáng lïn àoá vaâ àoaán rùçng chuã nhên cuãa vöìng khoai naây
nhêët àõnh laâ möåt chuá beá. Búãi vò, töi àaä tûâng thêëy nhûäng con gaâ,
khoám chuöëi àûúåc nuöi, àûúåc tröìng úã giûäa lûng chûâng giúâi nhû thïë
naây. Àoá laâ möåt trong nhiïìu viïåc töët maâ caác em thiïëu niïn Thuã àö
àaä laâm theo nùm àiïìu Baác Höì daåy. Quaã nhiïn, chó chûâng mûúi
höm sau, vaâo möåt buöíi saáng chuã nhêåt, chuá beá êëy àaä túái "thùm"
chuáng töi. Àoá laâ möåt em beá khoaãng 12, 13 tuöíi, coá cùåp mùæt troân, to,
hoám hónh vaâ caái miïång hay cûúâi. Thêëy khêíu suáng àùåt trïn uå khoai,
chuá beá àûáng sûäng laåi, nhòn chuáng töi, chuá biïët laâ mònh àaä àùåt chên
túái möåt töí chiïën àêëu cuãa tûå vïå khu phöë. Àöìng chñ töí trûúãng vêîy chuá
beá:
      - Laåi àêy, em!
      Chuá beá ngêìn ngûâ nhûng röìi cuäng bûúác túái.
      - UÅ khoai naây cuãa em phaãi khöng?
      Chuá beá kheä gêåt àêìu:
      - Vêng aå.
      - Cho caác anh "mûúån" nheá! Caác anh seä thay em tröng nom
cho. Chuá beá nhoeãn cûúâi - möåt nuå cûúâi thêåt àaáng yïu - röìi ngöìi
xuöëng àùåt tay lïn khêíu trung liïn:
      - Caác chuá àùåt suáng úã àêy aâ?
      Vaâ, khöng cêìn biïët laâ chuáng töi coá bùçng loâng hay khöng, chuá
beá nhoaâi luön ngûúâi ra, aáp maá vaâo baáng suáng, nheo mùæt:
      - Thñch quaá caác chuá aå!




http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                    82

       Tiïëng chuá beá laãnh loát nhû tiïëng chim. Tûå nhiïn, caã ba chuáng
töi cuâng nhòn chuá, móm cûúâi. Tûâ höm lïn chiïëm lônh trêån àõa, höm
nay chuáng töi múái coá möåt võ khaách túái thùm.
       - Thïë naâo? Em àöìng yá chûá? Cho caác anh "mûúån", khi khoai coá
cuã, anh seä gûãi cho.
      Chuá beá bêåt cûúâi, ngûãng àêìu lïn. Tiïëng cûúâi thêåt höìn nhiïn,
khoaái chñ laå luâng:
      - Öi, chuá biïët chaáu úã àêu maâ gûãi?
      Noái röìi, chuá beá àûáng lïn phuãi quêìn:
      - Caác chuá thñch thêåt. Tha höì maâ bùæn taâu bay Myä. Chó coá
chuáng chaáu laâ phaãi ài sú taán. Veã mùåt chuá beá thoaáng coá neát buöìn
buöìn. Nhûng, möåt nuå cûúâi khaác àaä tûúi roái:
     - Hïî caác chuá bùæn àûúåc taâu bay giùåc, caác chuá cho chaáu möåt
miïëng "mi-ca" nheá! Àïí chaáu laâm kñnh àeân chiïëu.
      Hònh nhû, phaãi àûáng yïn laâ möåt àiïìu khoá chõu, thaânh thûã
chuá beá cûá xoùæn lêëy khêíu suáng. Luác ngoá caái noâng, luác giûát mêëy ngoån
khoai. Cuöëi cuâng, chuá ngöìi xuöëng bïn caånh töi, mùæt haáo hûác nhòn
khùæp bêìu trúâi xanh thùm thùèm.
      - Höm nay em vïì thùm nhaâ haã?
      Àöìng chñ töí trûúãng hoãi chuá beá.
       - Khöng aå. Cêåu múå chaáu cuäng ài sú taán caã röìi. Chaáu vïì nhaâ
thùm caái goác hoåc têåp vaâ lêëy möåt ñt duång cuå cho töí möåc lúáp chaáu. aâ,
caác chuá coá caái thöng noâng suáng naâo chûa? Nïëu chûa, chöëc chaáu cho
caác chuá möåt caái nheá. uái giúâi... úã chöî chaáu lùæm chuöåt thïë cú chûá.
        ë
Chuaáïn naây, chaáu phaãi àem mêëy caái thuöën úã nhaâ ài múái àûúåc. Thõt
chuöåt àöìng ùn ngon phaãi biïët! Nhû thõt gaâ êëy. Nhûng... phaãi laâm
cêín thêån. Lùæm saán lùæm.
      - Em àûúåc ùn thõt chuöåt àöìng röìi aâ?
      - Vêng. Múái ùn nïëm thöi. Nhûng maâ ngon thêåt. Loaåi chuöåt êëy
noá toaân ùn ngö vúái luáa. Haåi lùæm...
       Tuy múái vïì nöng thön sú taán, nhûng qua lúâi noái vaâ veã mùåt
cuãa chuá beá, chuáng töi cuäng thêëy laâ chuá àaä bùæt àêìu hiïíu giaá trõ möì
höi, nûúác mùæt cuãa ngûúâi lao àöång àaä boã ra àïí coá àûúåc haåt thoác, bùæp
ngö. Tûå nhiïn, töi thêëy yïu caái chuá beá hay noái chuyïån naây quaá. Töi
liïìn hoãi:

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                     83

      - Tuêìn naâo em cuäng vïì thùm goác hoåc têåp cuãa em aâ?
      Chuá beá nhòn töi:
       - Thónh thoaãng chaáu múái vïì, maâ laâ vïì coá viïåc. (Chuá nhêën
maånh tiïëng "viïåc" möåt caách nghiïm chónh). Chuáng chaáu bêån lùæm.
Hoåc naây, cöng taác àöåi naây, têåp lao àöång naây... Töí möåc cuãa chuáng
chaáu bùæt àêìu àoáng xe cuát kñt caãi tiïën röìi nhúá! Nhûng maâ thiïëu àöì
duâng. Chaáu phaãi vïì lêëy mêëy maãnh göî laâm chöët, laâm vaán chùæn; lêëy
miïëng lûúäi cûa gêîy àem ài cûa taåm. Coân, goác hoåc têåp thò úã àêu
phaãi coá ngay úã àoá chûá chuá? Chaáu tiïëc caái goác úã nhaâ àêy quaá. Chaáu
keã maäi àêëy. Khoá nhêët laâ huaá hiïåu Àöåi... Àöìng chñ töí trûúãng tûâ naäy
ngöìi nghe chuá beá noái, böîng hoãi chen vaâo:
      - Thïë caác em coá àûúåc nghó heâ khöng?
      - Coá chûá aå. Nhûng ñt thöi. Mêëy laåi, chuáng chaáu cuäng chaã
thñch nghó nhiïìu.
      Chuá beá bûát möåt caái laá khoai.
     - Khoai cuãa chuáng chaáu gêìn truâm kñn luöëng röìi. Nhiïìu lùæm.
Tha höì ùn... Nïëu vöìng khoai naây coá cuã caác chuá cûá luöåc hay nûúáng
maâ ùn. Chûa chùæc chaáu àaä vïì àêu... Chaáu bêån lùæm...
       Töi suyát bêåt cûúâi vïì caái tiïëng "bêån" cuãa chuá beá. Maâ thêåt vêåy,
caác em coá biïët bao cöng viïåc cêìn phaãi laâm. Nhûäng cöng viïåc khöng
thïí àõnh roä tïn tuöíi nhû ngûúâi lúán àûúåc. Chuá beá voâng tay öm goån
hai àêìu göëi, cùçm tò lïn tay:
      - Chuá naây, chuã nhêåt vûâa röìi caác chuá úã àêu?
      - Chuã nhêåt naâo?
      - Höm Baác kïu goåi àaánh Myä êëy!
      - AÂ, caác anh úã àêy. Bïn uå khoai naây!
      Chuá beá noái kheä:
      - Tiïëc quaá. úã chöî chaáu khöng coá àaâi, thaânh thûã maäi höm sau
chaáu múái àûúåc xem baáo. Coá lïånh sú taán triïåt àïí röìi, phaãi khöng
chuá?
      - ÛÂ. Coá röìi.
      - Thïë thò chaáu khöng vïì nûäa...
     Gioång noái cuãa chuá beá thêåt dûát khoaát. Chuá beá àûáng dêåy, khoaát
tay möåt caái:

http://ebooks.vdcmedia.com
Phong Thu                                                                  84

       - Haâ Nöåi sau naây seä àeåp hún phaãi khöng chuá? Baác Höì baão thïë
maâ... Hoåc xong lúáp 10, chaáu seä ài hoåc ngaânh kiïën truác, laâm nhaâ.
Chaáu seä thiïët kïë möåt kiïíu nhaâ coá thïí nuöi caã saáo, tröìng cêy trïn
sên thûúång. Vñ duå nhû möåt daân mûúáp. Tha höì maát... Chuá nhó! Caái
nhaâ thêåt laâ cao, cao hún thïë naây...
        Àöi mùæt chuá beá saáng hùèn lïn. Töi nhòn chuá beá maâ loâng thêëy
naáo nûác laå thûúâng. ûâ, em noái phaãi. Chuáng ta seä laâm laåi têët caã.
"Chiïën tranh coá thïí keáo daâi 5 nùm, 10 nùm, 20 nùm hoùåc lêu hún
nûäa. Haâ Nöåi, Haãi Phoâng vaâ möåt söë thaânh phöë xñ nghiïåp coá thïí bõ
taân phaá, song nhên dên Viïåt Nam quyïët khöng súå! Khöng coá gò
quyá hún Àöåc Lêåp, Tûå Do. Àïën ngaây thùæng lúåi, nhên dên ta seä xêy
dûång laåi àêët nûúác ta àaâng hoaâng hún, to àeåp hún!..." Lúâi noái cuãa
Baác nhû àang sang saãng bïn tai töi. Chuá beá chùæc cuäng àang nhúá
àïën quyïët têm cuâng cha anh àaánh thùæng giùåc Myä xêm lûúåc. Chuá
beá laåi àûáng lïn, bûúác túái bïn khêíu suáng vaâ ngöìi goån xuöëng, nheo
mùæt:
       - Chuáng noá coá gioãi cûá àïën àêy chuá nhó! Ta khöng súå. Chaáu
cuäng khöng súå. Nïëu trûúâng hoåc cuãa chuáng chaáu coá bõ àöí, chó cêìn
möîi chuá búát möåt ngaây chuã nhêåt, ài lao àöång xaä höåi chuã nghôa laâ
chuáng chaáu coá trûúâng múái thöi... Nùm nay chaáu mûúâi hai röìi, chó
saáu nùm nûäa laâ chaáu àuã tuöíi ài böå àöåi, chuá nhó!... aâ, àïí chaáu cho
caác chuá caái naây, chaáu coá röìi.
      Noái xong, chuá beá chaåy vuåt xuöëng thang gaác. Luác trúã lïn, chuá
xaách möåt caái muä rúm. Caái muä àeåp thêåt. Chuá vûâa noái, vûâa thúã:
      - Chaáu... chaáu biïët bïån caái muä naây röìi... úã chöî chaáu sú taán,
nhiïìu rúm lùæm. Caác chuá cuäng phaãi coá muä rúm chûá!
       Töi cêìm chiïëc muä tûâ trong tay chuá beá, loâng thêëy êëm aáp vö
cuâng. Tuy rúâi Thuã àö, nhûng chuá beá vêîn mang theo tinh thêìn
quyïët chiïën quyïët thùæng cuãa ngûúâi Haâ Nöåi. Tuy xa Haâ Nöåi, nhûng
luác naâo chuá beá cuäng luön nghô àïën nhûäng ngûúâi úã laåi àïí baão vïå Thuã
àö yïu quyá! Bïn uå khoai xanh, böën chuáng töi - kïí caã chuá beá - cuâng
nhòn theo hûúáng noâng suáng. Möåt ngaây múái àang rûåc lïn dûúái tia
nùæng mùåt trúâi. Chuá beá chaâo chuáng töi:
       - Chaáu vïì caác chuá aå! Chuác caác chuá bùæn rúi nhiïìu taâu bay Myä
àïí baão vïå Thuã àö yïu quyá cuãa chuáng ta! Töi xuác àöång nùæm tay em.
Em bùæt tay töi rêët chùåt. Luác naây, uå khoai àang bùæt àêìu xanh. Dûúái
chên khêíu suáng, nhûäng caái ngoån non súát àang vûún lïn, àoã höìng
höìng...

http://ebooks.vdcmedia.com
CÊY BAÂNG KHÖNG RUÅNG LAÁ                                                     85



       Tûâ buöíi êëy, möîi lêìn lïn gaác thûúång trûåc chiïën, töi laåi nhúá àïën
chuá beá. Khi thaânh phöë lïn àeân töi tûúãng nhû chuá àang cuâng caác
baån vui chúi dûúái nhûäng cêy cöåt àeân saáng trûng. Vaâ, khêíu trung
liïn haâng ngaây nghïëch noâng lïn uå khoai, sùén saâng nhaã àaån nïëu luä
cûúáp trúâi moâ àïën. Töi cûá nhúá túái chuá beá. Chùæc chuá àaä laâm möåt caái
goác hoåc têåp khaác, khöng keám caái goác hoåc têåp chuá àaä àïí laåi. Boån
giùåc thêåt àiïn röì, haâng trùm têën bom àaån cuãa chuáng, haâng chuåc
nùm sa lêìy têån cöí úã àêët nûúác naây, chuáng khöng doåa nöíi möåt em beá.
Hoãi rùçng, chuáng laâm sao thùæng nöíi caã möåt dên töåc anh huâng àaä
nuöi dûúäng nhûäng mêìm non nhû thïë? Caái uå khoai cuãa chuá beá moåc
nhanh quaá. Töi cûá phaãi bêëm ngoån luön. úã trong caái böì naây, àaä bùæt
àêìu coá nhûäng rïî caái lúán phònh lïn àêåu thaânh cuã. Vaâ, àaám ngoån non
súát, àoã höìng höìng vêîn àua nhau naãy nhûäng chiïëc laá xanh tûúi vêën
vñt lïn nhau kïët thaânh möåt uå suáng xanh...
                                                                          7-1966




http://ebooks.vdcmedia.com

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Tags:
Stats:
views:16
posted:7/15/2011
language:Vietnamese
pages:85