VIEWS: 61 PAGES: 138



                        SWARNIM GUJARAT, VANCHE GUJARAT 
                                        N.S.S. ‐  WEEKLY WALL MAGAZINE                                   
                                        B.J.Medical College,Ahmedabad‐16 

                         By the student  ‐  Of the student  ‐  For the Student                  2011 







                        SWARNIM GUJARAT, VANCHE GUJARAT 
                                        N.S.S. ‐  WEEKLY WALL MAGAZINE                                   
                                        B.J.Medical College,Ahmedabad‐16 

                         By the student  ‐  Of the student  ‐  For the Student                  2011 



SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011               Page 1



                           SWARNIM GUJARAT, VANCHE GUJARAT 
                                        N.S.S. ‐  WEEKLY WALL MAGAZINE                                              
                                        B.J.Medical College,Ahmedabad‐16 

    B.J.Medical College    By the student  ‐  Of the student  ‐  For the Student                National Service Scheme 



          It is my pleasure to write the foreword for this compilation under “Swarnim Gujarat –
Vanche Gujarat Abhiyan”.
          One of the programmes in the Pandora box of Swarnim Gujarat was 'Vanche Gujarat'
- a programme that focused on promoting the art of reading across the state.It is an approach
to revive the habit of reading/ learning.
           N.S.S. unit of B.J. Medical College, Ahmedabad had decided to support this
programme. As a part of that, from Doctor’s Day i.e 1st of July, Swarnim Gujarat – Vanche
Gujarat wall magazine was started and displayed at passage of B.J. Medical College Canteen.
Under “Taratu Pustak Abhiya”,students of this college had collected books on different
topics. These books were donated by students and teachers of this college. The students of this
college actively involved themselves in this movement for marathon 44 editions. It has now
taken a shape of one good book.I am sure that future generations will take inspiration from
this magnificent work.
          With warm regards.

                                                                       (Dr. Bharat Shah)
                                                             B. J. Medical College, Ahmedabad-16.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                          Page 2



                             SWARNIM GUJARAT, VANCHE GUJARAT 
                                         N.S.S. ‐  WEEKLY WALL MAGAZINE                                             
                                         B.J.Medical College,Ahmedabad‐16 

    B.J.Medical College      By the student  ‐  Of the student  ‐  For the Student              National Service Scheme 



                           Dedicated to our beloved college

          Section – A : Prose Writing
          Section – B : Poems and Medical Innovation
          Section – C : Bapu Ka Funda (Autobiography of Mahatma Gandhi)

(Note : At some places, contents are taken from eminent websites etc with the sole intention to
percolate good work to readers. We are thankful to them. )

                                 Ravi Chauhan, Parthraj Jadeja
                                 Rajaram Sharma, Kamal Bhatt, Devendra Patkar
   Editor Matrix
                                 Mrinal Patel, Kruti Patel,
                                 Manasi Trivedi,Urvashi Rana,Nirali Dhivar
   Editor Assist                 Dr.Monark Vyas (Resident-PSM),Dr.Pooja Chaudhary (Resident-PSM)
                                 Dr.Dinesh Rathod (Programme Officer – N.S.S.,B.J.M.C.,A’Bad-16)
   Editor in Charge

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                          Page 3

                                       SECTION – A : Prose Writing

                                                  Contributed by

                           Mansi Trivedi (Final Year Student)
                              Harsh (Final Year Student)
                         Paresh Patel (Medical Social Worker)
                           Mayur Ardeshna (Medical Intern)
                          Urvashi Rana (Second Year Student)
                         Dr.Pooja Chaudhary (PSM - Resident)
                          Paramprit Saini (Final Year Student)
                              PravinBhai (Staff Member)
                             Gunjan Desai (Medical Intern)
                         Aayushi Chokshi (First Year Student)
                        Devendra Patkar (Second Year Student)
                    Dr.Vasudev Rawal (Ex Professor-PSM,Courtesy)
                  Dr.Harshvardhan Maheta (AssistantProfessor - PSM)
                           Sumegh Prajapati (Medical Intern)
                          Shreya Desai ( Second Year Student)
                        Nayan Chauhan ( Second Year Student)
                          Dr.Hardik Solanki ( PSM- Resident)
                            Nikhil Sharma ( Medical Intern)
                       Shreekant Dhanani (Second Year Student)
                            Bhavik Shah (First Year Student)
                     Dr.Dinesh Rathod (Assistant Professor – PSM )
                           Harsh Khatri (First Year Student)
                             Mrinal Patel (Medical Intern)
                  Dr.Maulik Doshi (Medical Graduate & Post Graduate)
                             Rutviz Mistry (Medical Intern)
                                Dr.Bharat Shah (Dean)
                     Dr.Dinesh Rathod (Programme Officer – N.S.S.)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 4

                                              Spirituality & Health
                    (Mansi Trivedi – Final Year Student,B.J.Medical College,Ahmedabad-16)

        Health is “a dynamic concept of complete physical, mental, social,
spiritual…well being... and not merely an absence of diseases or infirmity. Let’s
look at one of its most vital aspects spirituality.The term ‘spirituality’ elicits vast
number of interpretations and definitions based on individual’s mind frame. Most
of the time spirituality is equated with god, dhyan, ascetism and similar parellels.
The word by definition has two meanings as listed in oxford dictionary:
1. Having to do with human spirits as opposed to physical things

2. About religion or religious beliefs.

        In a broader view the first definition is more appropriate because that’s what
spirituality is all about- man’s spirit.Religions, preaching, religious texts all aim at
one thing to strengthen and purify one’s soul. At this juncture one should raise a
question- “what is a man’s spirit?” Man’s spirit comprises the morals that one
stands for, one’s convictions of right- wrong and the will and justice to follow the
right path. True meaning of spirituality is to believe in power and sanctity of man’s
spirit and respect it. Study and persue of spirituality teaches us to condition our
mind and spirit to god, inner peace; as it’s said.

        But what’s god except a power, an assurance, a focal point of all things right
in the world. God symbolises the ultimate goal of man’s spirit, religion being a
mere pathway. These parameters are open to various interpretations and thus
conflicts. It’s ‘spirituality’ that acts as a compass on this pathway showing us the
ideal way. The belief of purity of spirit is more necessary and important to accept
and understand by the person himself who is set out on a journey, more than by
other people. The atheist in right definition isn’t a person who doesn’t believe in
god but one that doesn’t believe in oneself, one’s ability and one’s spirit.Spirit isn’t
a metaphysical abstract idea but an entity representing strength of man’s mind and
morals. To know the ‘right’, to know the path to that ‘right’ and have the strength
to follow it.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 5

        It might be too philosophical a preaching but we have many people that have
embodied these principles. We don’t have to scour the world for examples; there
are many just around us- Gandhiji, who believed in his principles of truth and non-
violence. Dr.B.C. Roy, Dr.Jivraj Mehta and many more had no doubt in their mind
regarding these principles when serving human being as medical persons. Were
these people gifted or had super human powers?? No, they merely understood the
strength of their spirits and had the guts to stick by it. Today all around us we see
people reverting to yoga shibirs, meditation camps, boudh dhyan and much more.
Why?.... Standard answer- to have a break from fast paced world and find peace.
What is this peace? What is definition of fast paced world? It’s we who are ignoring
ourselves submitting the norms that we never want to accept yet do nothing to
change them. We always have a choice, it’s what we choose that matters.

        We wear masks, put on acts until it’s hard for our morals and spirits to take
it anymore. That’s why we need a break- to cleanse that feeling of contempt, to
realise that we live for a goal in life, not serfdom to circumstances. Religions,
preaching, meditation all are away, a tool to remind us and to make us believe that
man has the strength to fulfil his destiny. God is mere guiding force but nowadays
these tools are used to misguide men, make them slaves to decision a few others
under name of culture. No one aims to help men discover himself or his dreams but
only to break his spirit until he has left only the capacity of a zombie.

        At this point, we have to decide whether we would give our spirit to mindless
following or to the righteous purpose of our life and make a difference not only for
ourselves but for community too.We must accept that life is larger than medicine
and material things,including money,are important but not everything. We must
have satisfaction in life.Gaining things by unethical ways lead to stress. Let’s take
pledge on this Doctor’s Day to be spiritually competent.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 6

                                             An invocation
                                               (Editors Choice)

                         ऊ सहना ववतु                           Om Sahana Vavatu Sahanau Bhunaktu
                         सहनौ भन तु
                               ु                                       Sahaveeryam Karavavahai

                      सह वयम ् करवावहे                                 Tejas Vinavati Tamastuma

                   तेजि वना वधीतम ् अ तु
                                                                       Om Shanti Shanti Shantihi
                        मा वद वशावहै
                      ऊ शां त शां त शां त

                (Kenopanishad,Chapter - 1)                                  (Kenopanishad,Chapter - 1)

Note : Sahanau- both us; avatu- may he protect; bhunaktu-may he nourish; viryam karavavahai-may
we acquire the capacity; tejasvi-be brilliant; adhitam- what is studied; astu-let it be; ma
vidvisavahai-may we not argue with each other.


OM ! May He protect us both, the Trainer / Teacher and Trainee / Pupil. OM ! May He cause us
both to nourish. May we both acquire the capacity to discover the true meaning of what we learn.
May our studies be brilliant, thorough and enlightening. May there be no argue, misunderstanding,
discord or dispute between us.OM ! Peace be with us on all the fronts of interaction.


This invocation – Shanti Mantra is recited both by teacher and trainee/students for seeking the
Lord’s blessings for study that is free of obstacles. It also seeks blessings for a conducive
relationship, without which communication of any subject matter is difficult. It is believed that
mantra has a definite impacts upon host and environment around him / her. Shanti mantra always
ends with three times reciting of “shanti” which means “Peace”. Uttering three times is for calming
or removing hindrance from three places : From Internal Environment (within/self),External
Environment and from Environment unknown – Devine. Therefore, this prayer is important for both
the teacher and the trainee.


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011            Page 7

                      નાગ રકોના અિધકારો અને ફરજો દશાવતો પ  
                                             (સંપાદકની પસંદગી) 
          આ નાગ રક અિધકાર પ                 ારા નાગ રકોને તેમના             ોના િનકાલ માટ નીચે દશાવેલ
અિધકારો         ુ
                રા પાડવામાં આવે છે . 
1) સં થાની કચેર ઓ અને િવભાગો કામકાજના દવસોમાં વખતો-       વખત ન                                  કરલ સમયે
      ખોલવામાં અને બંધ કરવામાં આવશે. 
2) સં થામાં આવતા નાગ રકોને નાગ રક સહાય ક ોમાં આવકાર        તેમને જ ર મા હતી અને
      માગદશન             ુ ુ પાડવામાં આવશે. 
3) નાગ રકો સાથે િમ તા ૂણ અને સહકારભય                   યવહાર કરવામી       આવશે. 
4) નાગ રકો પોતાની ફ રયાદ ક કામગીર                    ગે કચેર ના / િવભાગના        વડા ીને િનયત સમયે
      બ          મળ શકશે. 
5) સં થામાં       બ    ક ટપાલ     ારા આવતા નાગ રકોના પ ોની ન ધણી       કર ,તેની પાવતી આપી
     તેના        િનકાલની     િતમ તાર ખની પણ       નાગ રકોને             ણ કરવામાં આવશે. 
6) નાગ રકો સાથેને પ         યવહારની ભાષા સરળ અને િવવેક ૂણ રહશે. 
7) નાગ રકોને પોતાના             ોના િનકાલમાં અ યાય થયા ંુ લાગ ુ હોય    તો તેઓ આ                    ગે ઉપર
     અિધકાર ીને િવગતવાર ર ૂઆત ક  ફ રયાદ કર શકશે. 
8) નાગ રકોને પોતાના            ો ક ફ રયાદના િનકાલના પ ટ અને       િવગતવાર કારણો                  ણવાનો
      અિધકાર છે .વહ વટ તં        ારા લેવામાં આવેલ િનણયોના કારણો નાગ રકોને આપવામાં આવશે. 
9) નાગ રકો સં થા / િવભાગની કામગીર                     તથા         ોના િનકાલ માટ       યો ય        ુ
                                                                                                  ચનો કર
      શકશે.વહ વટ તં        આવા      ુ              ુ
                                    ચનો ઉપર        ર  ુ યાન આપશે. 
          આ નાગ રક અિધકાર પ              ારા નાગ રકો પાસેથી તેમના              ોના િનકાલ માટ નીચે દશાવેલ
અપે ાઓ રાખવામાં આવે છે . 
1)     મ વહ વટતં        પાસેથી નાગ રકો િમ તા ૂણ અને િવવેક ૂણ        યવહારની અપે ા       રાખે છે
       તેમ      નાગ રકો પાસેથી પણ આવા        યવહારની અપે ા રાખવામાં આવે છે . 
2) નાગ રકો         ારા નોધાયેલી ફ રયાદો અથવા ર ુ અતો               મ     ુ
                                                                         જબ તથા     સમયમયાદામાં િનકાલ
       થાય તે      માટ વહ વટતં ને મદદ પ     થવાની અપે ા રાખવામાં આવે છે . 
3) નાગ રકો પાસેથી કામગીર અથ જ ર                   ુ
                                                  રાવાઓ અને િવગતો સાથે      અર              કરવાની અપે ા
     રાખવામાં આવે છે .જો અર ના      ન ૂનાઓ િનયત કરવામાં આ યા હોય તો આવા ન ૂનાઓમાં
      જ   અર       કરવી જોઈએ. 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011         Page 8

4) સવ          થમ કામગીર / યોજના અમલીકરણ અિધકાર ને જ અર                                કર કામગીર નો સમયસર
         િનકાલ થાય તે જો ુ જોઈએ.ખોટા      આ ેપોવાળ અર                       કર વહ વટ તં ની શ કત અને
      સમયનો           યય ન થાય તે જો ુ જોઈએ. 
5) નાગ રકો પોતાના               ગત     વાથ ખાતર અ ય નાગ રકને                   ુ
                                                                               કશાન       કર       પોતા ંુ કામ
          ગે રર િતઓ,લાગવા શાહ ક          ટાચારનો            આશરો લઇ ન કરાવે તેવી અપે ા રાખવામાં
       આવે છે . 
6) ન            કરલ કાય ણાલીઓ અને કાયદાઓ                     ુ
                                                             જબ વહ વટ તં              કામગીર કર તે જોવાનો
          નાગ રકોએ આ હ રાખવો       જોઈએ.બા              દબાણ,લાગવગશાહ ,ગે રર િતઓ ક                  ટાચાર     ારા
           વહ વટ તં   પાસે કામ કરાવવાની ર તરસમો નાગ રકોએ       અપનાવવી જોઈએ ન હ,અને આવી
         ર તરસમો      ુ લી પાડવી      જોઈએ. 
7) નાગ રકોએ / પદાિધકાર ઓએ કમચાર ઓ / અિધકાર ઓ તટ થ       ર તે કામગીર બ વી શક
        તે        ુ            ુ
                હ થી તેમની નીમ કો અને      બદલીઓમાં હ ત ેપ કરવો જોઈએ નહ .રા ય સરકાર
        ારા આવી         લાગવગશાહ અને રાજક ય દબાણોથી ુ ર રહવા કમચાર ઓ /     અિધકાર ઓને
      ચેતવણી આપી             છે .અને તેમની સામે િશ તભંગના     પગલા ભરવાની                       ૂચનાઓ આપવામાં
      આવી છે . 
8) કમચાર ઓ / અિધકાર ઓની સામેની ફ રયાદનો સાચો િનકાલ       તેની અ ય                               બદલી નથી.આવા
         કમચાર ઓ / અિધકાર ને       તેમના ક ર માટ તપાસ બાદ યો ય સ                       થાય તો વહ વટ          ુ
      છે .આ        માટ નાગ રકોએ આ હ રાખવો જોઈએ. 
9) વહ વટ તં           નાગ રકો પાસેથી સારા, વ છ અને તટ થ વહ વટ        માટ સહકારની આપે ા રાખે
         છે .સં થા / િવભાગો અને તેની        િમલકત / સાધનો વ છ અને                   ંુ
                                                                                    દર રાખવામાં નાગ રકોના
      સહકારની અપે ા રાખવામાં આવે છે . 







SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011               Page 9

                                                    અપે ા
                          (હષ – મેડ કલ        ુ ડ ટ,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ)

અપે ા – દલ અને દમાગના છોતરા કાઢતી રણ ૂિમ !

                     ુ દ જદગી છે િમ              િમ          , ુ દ બંદગી છે નમા         નમા

                 છે એક સમંદર થ ંુ એટલે                ંુ ?       ુ દા છે   ુ
                                                                           સાફર જહા    જહા ...

                                                                               -      ુ
                                                                                    મ ભાઈ િ વેદ “ગા ફલ”

      માનવ વભાવ થોડોક િવ ચ                   છે .એ એવી જ વ                  ુ
                                                                            ઓ પાછળ જશે ક             માટ એને

બે હસાબ મહનત કરવાની થાય.ખરખર તો એ ઉ ાંિત ંુ ચ                                      છે .પહલા આપણા       ૂવજો

લડાઈઓ લડ ને કોઈ વ                 ુ પામતા એ જ હવે અથાક મહનતમાં પ રવિતત થઇ છે .અને એ

સાર વ         ુ છે .પ ર મ વગર એકય વ                ુ
                                                   ની કમત સમ ય નહ .પણ અહ વાત છે મનની

એ ઈ છાની એ ઝંખનાની.એ ધધકની.                             માનવીને સતત કોઈ વણ ચધેલા માગ પર

દોડતો રાખે છે .એ          ંુ કામ દોડ છે એ કદાચ એનેય નહ ખબર હોય.(એ કોને ડાક નાઈટ

યાદ આવી ?)

      અ ુ નને એવી મનસા હોય ક વા દવ એની સાથે રહ, ૌપદ ને એમ હોય ક કાનો મને

બચાવે,રાધાને,મીરાને એમ થાય ક ૃ ણ એમના જ થાય...આ બધાને                                           આ “થાય છે ” એ

અપે ા છે .સામા ય માણસ પાર આવીએ તો એ બ ુ િવશાળ અથમાં વપરાય છે .                                            ારક

     મોશન તો        ારક      ુ ...    ારક વજનો તો                    ારક વાથ...       ારક કલી સ તો        ારક

 ુ કમ ...     ારક મ મી તો                   ુ
                                     ારક મા કા...આ બધા પાસેથી માણસ કોઈકને કોઈક                            કાર

અનેક         તની અપે ાઓ રાખતો-રખાવતો હોય છે .                              ારક એ       હર કરતો રહ છે તો

     ારક મનમાંને મનમાં એ                ુ
                                        રા કરવા માટ િતખારા ઉડાડતો રહ છે .વળ                           તને તો

પોતાની મયાદાઓની ખબર હોય એટલે ઔર                                      ંૂ
                                                                     ઘવાય છે .આ        ુ
                                                                                       ઘવાટની સીધી અસર

આ ુ બા ુ ના વાતાવરણ પર થાય છે .જો કોઈ છં છેડ તો અકળામણ ધડાકાભેર બહાર આવે

છે          ંુ પ રણામ કાં તો ઘરના અને કાં િમ ો ભોગવતા રહ છે .વ                                  ુ એ છે ક તોય

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011           Page 10

  ુ કલી ંુ કોઈ િનરાકરણ નથી આવ .ંુ ને લીધે આ ુ યક ચા ુ રહ છે .અને જો                                           ુ

મનમાં રહ તો રોગો હાઉકલી કર ને પાછલા બારણેથી આવી                                 ય છે .

     ય ત જ મે એ પહલાથી અપે ાઓ સાથે ને સાથે આવે છે . ંુ આવશે ? દ કરો ક

દ કર ? થોડા મોટા થયા એટલે મા સનો અજગર ભરડો લે છે .કઈ લાઈન લે ંુ ? લાઈન

લઈએ એટલે પરફોમ સની રામાયણ... ત નથી... દરક ત બક અપે ા લેક હોલની                                                    મ

 ય તને ગલી જવા તૈયાર જ હોય છે . ંુ એ ંુ તે                       ંુ ક ં ુ ક   થી મને સારામાં સા ુ વળતર

મળે ? આ સવાલ સનાતન છે .જ મથી માંડ ને જ                              ુ
                                                                    ધી અને કામથી માંડ ને કત યો                   ુ

માણસ હંમેશા પોતાને આ                      ૂછતો આ યો છે .તોય કમ આ અપે ા એને કાયમ જળોની

  મ ચ ટ ને સતત                   વને હલબલા યા કર છે ? આ સવાલનો જવાબ શોધવો સહલો

નથી.કમ ક એની સાથે                     દરથી િવ ાસની નીવ હાલી                       ય એટ ં ુ દદ,ચીરાયેલા

 વ નાઓ, ૂટલા ભરોસા ને એ ંુ ઘ બ ંુ જોડાયે ં ુ છે .સાથે જ જોડાયા હોય છે દલના

વ ત-બેવ તના            ં ફાડાઓ, વજનોના બેમતલબ ધોખા,એમ ંુ કોઈ સાંભળ ંુ નથી એવી

કાગારોળ અને િ યજનની આશાભર નજરો...

    તો પછ પીછો કવી ર તે છોડાવવો અ અપે ાથી ? જો ક એક વ                                      ુ એ પણ છે ક તમે

અ ૂટ તાકાતના મા લક છો                     આવા રો જદા              ોની સાથે બાથ ભીડવવા માટ સ મ

છે .બસ જ ર મા            એને ઓળખી લેવાની છે ..કઈ ર તે ? અર િમ                            એ         ુઓ ક       ુ િનયા

હસીન છે ? અર એક ચ ર દ રયા કનાર મારો ને                               ુ ઓ ક દ રયો આવો                    ાં જોયેલો ?

   ાર િ યજનનો હાથ હાથમાં લઈને એકબી ની                                ખમાં ખોવાયા હતા ? યાદ કરો એ

સફર,જયાર એકબી                યારો જોડ ધ માલ કરતા કરતા બસ ગજવી હતી.એ યાદ કરો ક

   ાર કોઈ લ           ંુ ના ંુ     ૂલ ંુ તમારા ગાલને નાનકડ બ ચી કર ને ભા                        ંુ હ .ંુ ..

    દો ત,અપે ાઓ અને એષણાઓનો                                          ં
                                                      વન સાથે નાળ-સંબધ છે .એને અવગણી નહ

શકાય.એટલે આવી સમયને હાઉકલી કર ને ચોરલી-મેળવેલી                                   ણો જ એ અપે ાઓ સામે

લડવા ંુ બળ આપે છે . જદગી ખરખર બ ુ સરસ ફ મ છે .ડર અઠવાડ યે બસ ટ ક ટ

ફડા યા કરજો...

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                 Page 11

                                                 ેરણા        ુ ુપ
                  (પરશ પટલ,એમ.એસ.ડબ                 .ુ - બે. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16)

           વણગઢની ધીરજ હો પટલમાં દદ ઓની સારવાર અને હો પટલના ટાફની

સેવાભાવના તેની આગવી ઓળખ બની આ ુ બા ુ ના                                      ા ય િવ તારોમાં મહક રહ

છે .સવારનો સમય છે . હો પટલના                     ુ ય સંચાલક ડૉ.માંછ હ                હમણા જ હો પટલમાં

  વે ય છે .તેઓ હો પટલને મ યે આવેલ ‘ધીરજભાઈ ફોરમેનના‘ કચકડ મઢલા ફોટા

આગળ દ વો             ગટાવી પોતાની દદ ઓની સેવાની કામગીર માં પરોવાય છે .આ તેમનો

િન ય      મ છે .અને કમ ન હોય ? પચીસ વષ પહલાની એ બધીજ ઘટનાઓ તેમને

મેડ કલની ચોપડ ઓના પાનાઓની મ યાદ છે .

          વારણ થમલ પાવર ટશનના લાઈન ટાફમાં ધીરજભાઈ ફોરમેન તર ક સેવા

આપતા હતા. ભગવાનનો દ વો ક અગરબ ી, કોઈ સા ુ - સંત સાથે સ સંગ ક વળ કોઈને

દાન - દ       ણા નહ કરનારા અને સામા ય માણસને તદન ના તક                                   વા લગતા પણ કમ

ના િસધાંતમાં િન ઠા ધરાવતા ધીરજભાઈ ખંત                         ૂવક પાવર હાઉસમાં ફરજ બ વતા હતા.

ચાની ક ટલીએ વાતોની મહ ફલ                       મતી. કામદારો સાથે કામ કર ુ અને તેમનો ઉ સાહ

વધારવો તે તેમની આવડત હતી. કામદાર િમ ો સાથે ચાની ક ટલીએ રોજ ધીરજભાઈ ને

ચા આપતો રણછોડ માંછ નો દ કરો પણ તેમની સાથે મીઠ મીઠ વાતો કર.આ છોકરો

ધીરજભાઈને હોિશયાર

લા યો.છોકરાનો બાપા દ રયામાંથી મ છ પકડ લાવે અને તેને માં મ છ વેચે,અને એમ

તેમ ંુ     ુ
           જરાન ચાલે.પાવરહાઉસના ગેટ બહાર આ માંછ                              ુ ંુ બ સાવ સામા ય   ં
                                                                                                 પડ માં

રહ. પડ માં માંડ ચાર માણસો રહ શક તેટલી જ યા.બાપ અભણ અને વળ દા ની

લત.આવી થિતમાં છોકરાઓને ભણાવવા ંુ તો િવચારાય જ કવી ર તે.મ છ પકડવાની

   ળ સાફ કરવા િસવાય બી ુ કોઈ ભણતર નહ . પાવરહાઉસ ચાની ક ટલીએ રોજ

ધીરજભાઈ આ માંછ ના છોકરાને ભણવાના ફાયદા સમ વે.વળ કોઈના કહવાથી

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011     Page 12

છોકરાની માંએ પણ છોકરાને િનશાળે                       ુ
                                                     કવા ંુ ન            ુ
                                                                       ક .છોકરો ભણતો થયો.ધીર ધીર

પહલે ચોપડ થી બી              ને બી થી          ી .છોકરાની ધગસ જોઈ ધીરજભાઈએ પણ છોકરાને

પોતાને ઘર આવીને અ યાસ કરવા ક .ું છોકરો નાના ગંદા                                 ં
                                                                                 પડામાંથી તેમને ઘર રોજ

ભણવા         આવવા           લા યો.છોકરો           ભ યો           અને    બોડમાં        સારા        મા સ    પણ

લા યો.ગર બાઈ,બાપની દા ને લત,અને ગામડા ંુ તે સમય ુ વાતાવરણ અને પૈસાની

ખચ.આવી પ ર થિતમાં મેડ કલ ક એ જનીયર ગમાં આગળ અ યાસ કમ લેવો તે

છોકરાને મન              ુ કલી હતી. છોકરાએ આગળ ભણવા ંુ માંડ                                      વાળવા િવચાર

કય .ધીરજભાઈના કાન                ુ
                                 ધી વાત પહોચી.ધીરજભાઈએ સઘળ જવાબદાર લઇ છોકરાના

મેડ કલ ક એ જનીયર ગ લાઈન માટના ફોમ ભયા.વડોદરાની સરકાર મેડ કલ કોલેજમાં

છોકરાને એડિમશન મ                .ંુ માછ નો છોકરો ડો ટર થયો અને પછ આગળ ભણી વાઢકાપ નો

િન ણાત- સ ન પણ થયો.

        ધીરજભાઈ આ               હયાત નથી.પણ બલ ુ લ ના તક                           વા લાગતા આ માણસે

સમાજને એક સ ન ડો ટર આપી માણસાઈનો દ વો જગમગતો રા યો છે .









SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011            Page 13

                                       We can, if we want to
                       (Manasi Trivedi – Final Year Student,B.J.M.C.,A’bad)

       We celebrate independence day, republic day.... it’s quite a routine for us- A
political function followed by pseudo motivating speeches, a holiday and next day we
have our own busy schedule. A life time of blame game.... Blaming the government for
its absurd policies, the municipality for down trodden conditions of our cities, the
management of our workplace for its lethargic approach. Aren’t we tired of doing it??
By what right are we blaming others for mistakes even we often make. The
surroundings are dirty.. few trees in a city.... heavy traffic... unbearable pollution..
high morbidity due to road traffic accidents.... so many people addicted to gutkha and
alcohol... so much red tapism and so few principles. Systems seem on whole inefficient.
It makes us sit down with a sigh of helplessness- a hopeless end.Is it a stagnant one ? If
yes,then who can change it?
       But then it strikes, as we arrange our thoughts, that we can, if we want to. Oh!
And now you think it’s one of those lectures “charity begins at home”. But don’t we
know better? Let’s take a break and think for once of nobody but ourselves. Evolution
has planted this trait in every species- of self preservation; then why are we, the most
evolved of all, hell bent on destroying ourselves? How many times have we thrown a
cold drink bottle or a plastic cup on the road when there was no dustbin in sight? How
many times have we left the engine of the car running at the signal for
wanting to start fast? Thrown the garbage at a nearby corner for want of walking till
the street’s end...If WE are also free to pollute the surroundings, why blame others for
doing it too?
       Let’s do our bit.. let’s follow the rules for a change. Make a sincere effort
towards self improvement. If not for anyone but for our future and we don’t want to
predict where this leads to... it’s the only option worth trying. Let’s not shirk the
responsibility but assume it, take a stand to make a difference that we always wanted
to see in our lives. Resolve is to be made now; to at least make your surroundings
bearable, your habits environment friendly, increasing your own efficiency because if
we don’t think of ourselves no one will. It’s not the work of the system to see whether
you shut your lights off at house when unused or prevent you from getting addicted to
substances of abuse... it’s your will and your choice. So let’s do our best as we can, so
that the next time you want to claim that the system is inefficient, you would have at
least earned the right to say it.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 14

                              તર ુ         ુ તક અ ભયાન,એક પ રચય 
                                                (મ ર અરદશના) 
           એકવીસમી સદ એ              ાનની સદ છે . વ ણમ                  ુ
                                                                        જરાતે આપણે સૌ એવો સંક પ

કર એ ક આપણાં સૌમાં                   ાનની એક અમાપ, અ ૂત ૂવ                        ૂખ ઉઘડ. આ             આપણી

અનેક મયાદાઓ ંુ               ૂળ િવચાર ૂ યતામાં છે અને િવચાર ૂ યતા વાચનના અભાવને

કારણે પેદા થાય છે . આવનારા વષ માં આપ ંુ ભારત િવ                                     ંુ     ે ઠ રા      બને અને

    જરાત એમાં ને ૃ વ અને                 ેરણા      ૂર પાડ એ માટ આપણને સાચા માગ વરલી

િવચાર ાંિતની જ ર છે . આપણને નવસં કાર                                     ુ
                                                               ુ ત અને અ આ િુ નક સ િતની જ ર

છે . આમ તો સં ૃિતના િનચોડ અને ઇિતહાસના                           ૃ થકરણમાંથી ઘણાં               ુ
                                                                                                ગપ રવતનકાર

    થો લખાયા છે , તો નવા
    ં                                ુ
                                     ગની વધામણી આપતા દશ કાળની સીમાને ઓળં ગી જતાં

    ુ તકો પણ ચતકોએ િવ ને ચરણે ધયા છે . પરં ુ િવચાર ૂ યતાને કારણે સમાજમાં

િવચાર દા ર ય           વત ર ં ુ છે . આપણે સમ તામાં અને સવાગી િવકાસ કર શક એ એ

માટ આપણને જોઇએ છે આ ૂલ સામા જક, રા                                  ય અને વૈચા રક પ રવતન. વાંચે

    જરાત એ માટનો એક અ ભનવ નવતર                                   યોગ છે            છે લા કટલાંક વષ થી

નવસાર માં સયા              લાય ેર         ારા સફળતા ૂવક ચાલી ર ો છે . દરક                            ુ

    ૂબ વાંચતો થાય, િવચારતો થાય અને િવકસતો થાય અને એ જ વાંચે                                            ુ

    ૂળ ૂત હ ુ છે .

           તર ુ     ુ તક      ો કટની સંક પના હઠળ દરક                        ુ તકદાતા પોતે એક                 ુ તક

ખર દશે, વાંચશે અને એને 12 માસ                         ુ
                                                      ધી અ ય વાચકો /                     ુ તક િમ ો માટ તર ુ

    કશે.    ુ તકદાતા પાસે કોઇ            ુ તક હાલમાં હોય તો એ નવા                   ુ તકો ખર દવાને બદલે

એવાં        ુ તકો પણ વાં યા બાદ તરતા                    ૂક શકશે. ુ તકદાતા આ યોજનામાં જોડાય

એટલે વધારમાં વધાર એક માસમાં પોતે વાંચીને એ                                     ુ તક એવા              ુ તક િમ ને

આપવા ંુ રહશે,              પણ આ         ુ તક વાંચે.           ુ તક િમ ને આ ંુ તર ંુ                 ુ
                                                                                                    કાયેલ    ુ તક

મળે એણે વધારમાં વધાર એક માસમાં એ                             ુ તક વાંચવા ંુ રહશે. એક માસ બાદ એણે
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011               Page 15

પણ એવા             ુ તક િમ ને આપવા ંુ રહશે                      એ        ુ તક વાંચે. આ ર તે આ એક

  ુ તકની યા          12 માસ          ુ
                                     ધી ચાલતી રહશે. એક તર ંુ                      ુ
                                                                                  કાયેલ     ુ તક 12 વાચકો

 ારા વંચાય          ય એટલે છે લા             ુ તક િમ , એ           ુ તક      ૂળ     ુ તકદાતાની ભેટ તર ક

કોઇપણ          હર લાય ેર ને ભેટ આપશે. આ યોજનામાં િવિવધ િવષયના, વૈિવ ય

ધરાવતા નવા નવા                 ુ તકો અને         ાચીન        ુ તકો પણ વંચાય એ ઇ છનીય છે . આ

  ો કટ 30મી એિ લ 2011                     ુ
                                          ધી ચાલશે. આ             ો કટની સફળતા માટ આપ સૌ                     ુ દા

  ુ દા     ે માં     પડલ       સરકાર          ય તઓ, િવ ાથ ઓ                   િશ કો, ડો ટરો, વક લો,

એ        નીયરો. આ કટ ટસ, બ ડસ,                                 ૂ
                                                    ૃ હણીઓ, ખે તો,            િમકો અને અ ય સં થામાં

નોકર કરતા કમચાર ઓ સૌ વાંચો, વંચાવો અને                              ને    ને આપ           ુ તક આપો, અથવા

  ના      ુ
          ધી આપ ંુ          ુ તક તર ંુ તર ંુ           ય એ સો વાંચે અને               ુ તકને તર ંુ રાખે એ

માટ સતત સતક રહ એની ખાતર કરો. પ                                  ારા, ફોન      ારા બ સંપક           ારા સતત

એની પાછળ મંડ રહો અને 12 વાચકોની યા ા                                ૂર કર         ુ તક લાય ેર માં આવે એ

માટ સતત            ય નશીલ રહો. શાળાનો દરક િવ ાથ આ યોજનમાં સામેલ થાય, એ

જ ર છે . ભલે એ              ુ તકદાતા ન બને પરં ુ શાળાનો દરક િવ ાથ                               ુ તક િમ      તો

બનવો જ જોઇએ.

         વ ુ મા હતી માટ બી. .મેડ કલ કોલેજ લાઈ ેર અથવા તો એન.એસ.એસ.

  નીટ,બે. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ નો સંપક કરો.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 16

                                  TOWARDS AWAKENING
                         (Urvashi Rana-Medical Student & N.S.S. Volunteer)

       Just few days back we all joined the revelry surrounding Independency Day as
we do year after year. We all try to convince ourselves of our devotion to the nation by
may be getting two or three of those plastic flags, putting them up in the balcony,
listening to some ‘desh-bhakti’ geet, or watching some hard-core war film as that is
what the cable-fellows show on 15th August. And not to forget, our tech-savvy Gen-Y,
there is a flurry of SMSes saying “I love India-Happy Independence Day” doing the
rounds. The more conscious ones will delve a little into history, sing praises of our
leaders as to how they fought selflessly for their motherland’s freedom and crib about
the story state of today’s politics. But here arises a very basic question. Is this is all we
are supposed to do on Independence Day ? Is our duty towards our nation first limited
to these acts which are more of show business and less of substance ? We are no longer
under the threat of foreign domination as we were then. But there are many grave
issues to be addressed, many vices from which our country needs to be freed. Does
government alone have to shoulder this responsibility ? For bringing about a change
we ourselves have to take change.

      There are many small things which we can implement in our day today life
without burning a hole in our pockets. It’s just a matter of the will or desire to do so.
Why not stop the habit of

throwing waste on the streets or spitting anywhere ? It is a very lame excuse when we
say that others are doing it so what difference will it make if I stop doing so ?But what
we fail to comprehend is there needs to be a starting point for any radical change to
take place. We all are against child labor and still many of us employ children to do
household work. Isn’t that the height of hypocrisy? We should make it a point to
condemn and oppose this practice. We take of the need to have skilled and qualified
people to run the country .But still ,half of us have dreams of settling abroad. Isn’t that
double standards ? Your country educates you, makes you competent and finally when
it’s time to pay back you want to serve some other nation that is not even ready to
accept you as their own. How can we expect improvement in the country’s economic
and social status if the “brain drain “ continues like this ?

       There are just few things to ponder upon…We first need to take out some-time,
introspect what we want out of life, what we wish to do for our nation and how do we
plan to do it. What is required is right attitude, everything else will automatically fall
in place.

      Rabindranath Tagore has very correctly and aptly expressed that essence of
freedom and its attainment in true sense when he says “ Let my country awake…”

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 17

                           NUTRITION AND ADOLESCENTS
             (Dr.Pooja Chaudhary,Resident Community Medicine and N.S.S. Volunteer)
        NUTRITION WEEK is a National campaign celebrated every year in first week
of September. The aim of National Nutrition Week is to raise the awareness of the
importance of healthy eating for optimal health in the community.
        Nutrition is the science that deals with food and its relationship to health.
Nutrients are organic and inorganic complexes contained in food. Most natural foods
contain more than one nutrient. They are mainly divided into two categories-
Macronutrients and Micronutrients. Every age group deserves special consideration
when we talk in terms of nutrition and health. Adolescence is a major transitional
phase of a person’s life when several new developments occur and there is a significant
shift in various paradigms of life. Aahara or the dietary philosophy has been central to
the concept of ancient Indian system of medicine, Ayurveda. Prudent food with a strict
dietary discipline was the hallmark of ancient Indian lifestyle and one of the secrets of
a long and healthy life which the Indians enjoyed in the Vedic times. At such a stage of
life slight shift in lifestyle or perception towards nutrition can lead to a fallacy,
erroneousness, ailment, misery or miss.

What is better than if we are aware?
What should be our approach towards a ‘healthy us’?
What are our responsibilities towards ourselves?

       Most of these questions arise because the relationship between adolescent diet
and chronic disease risk is predicated on the assumption that eating behaviors are
learned and solidified during childhood and adolescence and are maintained into
adulthood and later years of our precious life .There are various parameters of
nutritional assessment to know our health status like Clinical Examination,
Anthropometry, Biochemical evaluation, Functional assessment, Assessment of dietary
intake, Vital and health statistics, Ecological studies.
For adults some health personnel calculate other indices also such as Ponderal’s
Index, Brocca Index, Lorentz’s Formulae, Corpulence Index etc. Among these indices
BMI and Brocca Index is most widely used. One of the simplest indicator of our
nutritional status is BMI(Body Mass Index) to classify underweight,overweight and
obesity in adults.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 18

        Category of                  BMI Range                      Risk of co-morbidities
       Under nutrition                 < 18.50                                 Low
           Normal                   18.50 – 24.99                            Average
          Pre obese                 25.00 – 29.99                           Increased
       Obesity Class 1              30.00 – 34.99                           Moderate
       Obesity Class 2              35.00 – 39.99                             Severe
       Obesity Class 3               >or= 40.00                            Very severe

      In a STUDY conducted in BJMC measuring BMI of students few years back
57.92% of medical students had BMI within normal limit with mean weight of 55.46
Kg and mean BMI of 20.07. The study revealed the existence of dual burden of
underweight (34.97%) and overweight (7.1%) in medical students .Being under weight
was almost equally distributed amongst boys and girls.34.4% boys being under weight
whereas 36.2% girls being under weight. As for being over weight, it was 5.6% of boys
compared to 10.34% of girls. When the cut-off for BMI was lowered from 25 to 23 for
over-weight, about two- to three- fold rise in at-risk for cardio metabolic disorder in
the subjects was seen. The prevalence of faulty diet perception was 42.67% and was
found to be weighted towards under weight (35.33%).Taking balanced diet but still
being under weight was almost equally distributed amongst boys and girls,boys-
35.57% & girls-34.78% being under-weight.


       We all know that food preferences of adolescents are driven by certain
psychological and social factors like early childhood experiences, exposure, genetics,
taste and appearance ,media, quest to           experiment. It is very surprising that
nutritional aspects and health is very often neglected.
According to a study only 26% of college students were motivated by health while
making dietary choices (Horacek 98) .Healthy eating is not about strict nutrition
philosophies, staying unrealistically thin, or depriving yourself of the foods you love.
Rather, it’s about feeling great, having more energy, and keeping yourself as healthy
as possible. Adequate amount of fruits ,vegetables and water, choice of healthy
carbs,avoidance of fried veggies and those with dressings or sauces,restriction of too
much unhealthy fat and calories,exerscice,eating high fibre diet and whole grains,good
sources of healthy fat,high protein diet etc are often neglected.
If we want to set ourselves up for success the time has come to think about planning a
healthy diet. Now the choice is purely ours whether to fill our health report card with
all A’s or to make our future dark by just ignoring the little precautions.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 19

                  Multidimensional Poverty Index – An overview
                      (Paramprit Saini - Medical Student & N.S.S. Volunteer)

       OPHI (Oxford Poverty and Human Development Index) and the UNDP
Human Development Report launch the Multidimensional Poverty
Index(MPI),an innovative new measure that gives a vivid “multidimensional”
picture of people living in poverty. MPI assesses the nature and intensity of
poverty at the individual level in education, health outcomes, and standard of
living. The MPI uses 10 indicators to measure three critical dimensions of
poverty at the household level in 104 developing countries: Education ( years of
schooling and child enrolment), Health (child mortality and nutrition) and
Standard of Living ( electricity, flooring, drinking water, sanitation, cooking fuel
and assets). Each education and health indicator has a 1/6 weight, each standard
of living indicator has a 1/18 weight. A person is defined as poor if he or she is
deprived on at least 3 of the 10 indicators. The MPI goes beyond previous
international measures of poverty specifically to identify the poorest people.
Such information is vital to target people living in poverty so they benefit from
key interventions. It reflect the results of effective policy interventions quickly.
Because the MPI measures outcomes directly, it will immediately reflect changes
such as school enrolment, whereas it can take time for this to affect income.
    55% of India is poor according to recent MPI report on acute poverty in 104
developing countries, close to double India's much-criticized official poverty
figure of 29%. Almost 20% of Indians are deprived on 6 of the 10 indicators.
Nutritional deprivation is overwhelmingly the largest factor in overall poverty…
There is significant variation between the poverty incidence in various states as
per the MPI and as per the Indian Planning Commission's official figures. Based
on the MPI, Bihar has by far the most poor of any state in the country, with
81.4% of its population defined as poor, which is close to 12% more than the
next worst state of Uttar Pradesh. The findings would provide further ballast to
the argument of some economists that India's official poverty estimation
methods are too narrowly focused to capture the real extent of deprivation in the
( Source : www.ophi.org.uk & www.timesofindia.indiatimes.com )

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 20

                                             PUPIL’S POINT

                        Urvashi (Member,Editor Matrix) talked with Ms.Bhavana (2nd Year
                        undergraduate student of B.J.Medical College,Ahmedabad ) on her
                        experience as medical student.

U : What was the reason for pursuing M.B.B.S ?
B : Doctor’s profession is a safe and secure one. Plus the benefit of good           prospects in
U : How do you find the curriculum ? Is it what you had expected ?
B : Well, Yes. Very much as per the expectation. First year was a fresh start so seemed hard
     to cope with the curriculum in the beginning. But now that we are into second year,
     having spent more than two years, we are more prepared, more accustomed to the course.
     Now it is enjoyable. There is no escape from hard work.
U : There is a general notion that study in medical college is stressful. Does     stress take its
    toll on you ?
B : As I said earlier, with time the stress reduces as you start enjoying the     entire journey.
   Exam anxiety reduces as we move on.
U : What do you do to break free from the demanding schedule of college         time table ?
B : I am interested in painting, be it sketching or T-shirt painting…it is a     passion for me.
   And a good way to get relax. At times I also try my       hand at writing poems and stories.
U : As a medical student, do you think that there are disadvantages when            you compare
    yourself with students from other branches ?
B : As far as disadvantages is concerned, we have to study a lot !!! Hence            somewhere
     other hobbies and interests get compromised. But on other          hand we are preparing
     ourselves for noble cause i.e. serving the    community with dignity and satisfaction.
U : Thanks for expressing your views on your college experience.
B : Its honour for me to be a part of such activity.


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 21

                                              મોતના          ુ
               ( વીણભાઈ – વગ – 3  કમચાર , બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ - 16 ) 
          વષ 2006,નવે બર મ હનાની છ ી તાર ખ હતી.માર દ કર બીમાર હોવાથી                                           ંુ

તેની સારવાર માટ ડો ટર સાહબે આપેલા સમયે પહોચવાની ઉતાવળમાં હતો.આમ તો

ઘરમાં પ ની, અને બાબો પણ હતા પરં ુ િસિવલ હો પટલમાં જ બતાવવા ંુ હોવાથી

મને એમ ક           ંુ જ સાથે રહ ઝડપથી દવાની યવ થા ક ં ુ .બી. .મેડ કલ કોલેજ ખાતે

સે લ એડિમશન કિમટ ની ઓફ સમાં માર ફરજના થળે થી કચેર કામ                                                 ૂણ કર        ંુ

ડ ન,ચં લેખામેડમની પરવાનગી લેવા તેમની પાસે પહો યો.અિધક િનયામક ીની

કચેર માંથી આવેલ એક અ                    ટ બાબત િવશે બધી જ સં થાઓને ફ                            ારા     ણ કર

માર નીકળવા ંુ હ ંુ તેમ              ુ
                                    ચના મળ . 

          કદાચ એ વષ 1990 હ ુ જયાર વગ -4 ના કાયમી કમચાર                                                   તર ક

બી. .મેડ કલ કોલેજ સાથે મા ં ુ જોડાણ થ ંુ હ .આ પછ તો મે વાયરમેનનો કોષ પણ

કરલ હતો.અને હા, મારા 86 કલો વજન અને પાંચ                                        ટ બે        ચ     ચાઈ સાથે

હોમગાડમાં માનદ સેવાઓ આપવાનો અને સાયકલ પર ફરજ પર જવાનો પણ આનંદ

લેતો હતો.મને યાદ છે યાં                  ુ
                                         ધી આડ ીસ વષની માર                       મર લગભગ 86 વખત

    વે છક ર તદાન કરવાનો અવસર પણ મ યો હતો.પરં ુ બી. .મેડ કલ કોલેજ ખાતે

એડિમશન કિમટ ની ઓફ સમાં કદાચ કામગીર કરવાનો અ ભવ કં ઈક                                                  અલગ જ


          બરાબર બપોરનો 2-30 િમનીટનો સમય હતો.કટલીક સં થાઓમાં ડ ન ીની

ચે બરમાંથી ફ           કર બાક          ંુ કામ મારા િમ           ી સોનીને આપી            ંુ નીકળવા ંુ જ કરો

હતો.અચાનક માર                  ખોમાં      ધારા આવી ગયા.મને ગભરામણ થવા લાગી. ંુ એ ંુ

સમ        શ    ો ક મને ચ ર આવે છે ,અને બેસ ંુ અથવા તો                            ુ
                                                                                 ઈ જ ંુ પડશે. ંુ ડ ન ીની

એ ટ -ચે બરમાં સોફા તરફ આગળ વ યો.પણ એટલામાં તો મારો ડાબો હાથ અને પગ

     ણે   ુ ઠા પડવા લા યા. ંુ ફસડાઈ પડ ો અને મ ભાન                              ુ
                                                                                મા     .ું બરાબર અઠ ાવીસ
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011            Page 22

દવસ પછ મ જયાર ભાન મેળ                           ંુ યાર મ જો ંુ ક           ંુ િસિવલ હો પીટલના બછાને

પડલ હતો અને મારો ડાબો હાથ અને પગ કામ કરતા નહોતા.મને પછ થી                                            ણવા

મ     ંુ ક મને      લડ      ેશર વધી જવાથી              ેન હમરજ થઇ ગ ુ હ .ંુ િસિવલ હો પટલની

લાલબ ી ખાતેથી ડૉ.આશામેડમના રસીડ ટ ડો ટરો દોડ આ યા હતા.મને સમયસર

સારવાર આપવામાં આવી હતી અને                          ંુ મોતના        ુ
                                                                    ખેથી પાછો ફય હતો.કસરત તથા

માલીશ        ારા મારા હાથ પગ ધીમે ધીમે ચેતનવંત થઇ ર ા છે .વષ 2007,મે

મ હનાની પંચમી તાર ખે                ંુ લાંબી ર ઓ બાદ ફર નોકર એ પાછો ફય .મને હળવી

કામગીર આપવામાં આવી છે .                     ંુ મા ં ુ 86 કલો વજન આ માટ જવાબદાર હશે ?                          ંુ

મારો ખોરાક આ માટ જવાબદાર હશે ?                         ંુ માર કોઈ ચતા આ માટ જવાબદાર હશે ? 

        બી. .મેડ કલ કોલેજના રા                   ય સેવા યોજના (એન.એસ.એસ.)                       ારા પોષણ

સ તાહ         તગત આ             42 વષની           મર થોડા સમય પહલા જ                       ચાઈ અને વજન

મા યા. ચાઈ પાંચ              ટ બે      ચ અને વજન 80 કલો.આમ તો પી.એસ.એમ. િવભાગ

ન ક હોઈ તેઓ ત બયત િવશે અને કટલો                                ુ
                                                               ધારો થયો તે           ૂછતા હોય છે .પણ હવે

તેઓ મારા ખોરાક િવશે                 ૂછે છે અને તેમાં ફરફાર કરવા ંુ જણાવે છે .મારા ડો ટરને

મળ કસરત કટલી અને કયા                         કારની તે િવશે સમ વે છે .મારો ક સો મને હંમેશ

અલગ જ લા યો છે કારણ ક વષ પહલા મ વજન ઘટાડવાનો                                              ય ન અનેક વખત

કય હતો પણ સફળતા હાથ લાગી ન હતી.પણ                                ંુ બધા જ માર           મ નશીબદાર હશે ક

    મને હો પટલના ક પસમાં જ આવી બીમાર નો                              ુમલો થતો હશે ? મને લાગે છે ક

ચાલીસ વષ પછ દરક ય તએ પોતાની શાર રક તપાસ કરાવવી જ જોઈએ.અને હા

જયાર વજન વધાર હોય યાર તો ખાસ. 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011       Page 23

                                          I Work with Heart
                                              (Editor’s Choice)

       Cardiovascular diseases are the world’s largest killers, claiming 17.1
million lives a year. Almost half of those who die from chronic diseases,
including heart disease and stroke, are in the most productive period of their
lives – between 15 and 69 years. Risk factors for heart disease and stroke include
raised blood pressure, cholesterol and glucose levels, smoking, inadequate intake
of fruit and vegetables, overweight, obesity and physical inactivity. At least 80%
of premature deaths are preventable through healthy diet, regular physical
activity and avoiding tobacco.

      The World Heart Federation created World Heart Day and it was first
celebrated on 24 September 2000. World Heart Day is organized worldwide on
the last Sunday of September every year. This year World Heart Day will be
celebrated on 26 September 2010. The theme for this year’s World Heart Day is
“workplace wellness”. As most of us spend over half our waking hours working,
the workplace is ideal to promote heart-healthy messages and raise awareness
about the risk factors for heart disease and stroke. A heart-healthy workplace
encourages a healthy diet, physical activity and a smoke-free environment.All
these have a collective benefits. During the past decade many businesses have
recognized the importance of employee health and have committed to include
health promotion in their corporate agenda. However, it is not just employers
who need to be motivated to change their behaviors or policies; everyone can
play a role in improving health in the workplace. Through employees, these
heart healthy habits can reach their family and friends for an even greater

     In partnership with WHO, the World Heart Federation organizes
awareness events in more than 100 countries - including health checks,
organized walks, runs and fitness sessions, public talks, stage shows, scientific
forums, exhibitions, concerts, carnivals and sports tournaments. Here are ten
key messages to protect heart health:

    1. Heart attacks and strokes are major–but preventable–killers worldwide.
    2. Over 80% of cardiovascular disease deaths take place in low-and middle-
       income countries and occur almost equally in men and women.
       Cardiovascular risk of women is particularly high after menopause.
    3. Tobacco use, an unhealthy diet, and physical inactivity increase the risk of
       heart attacks and strokes.
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 24

    4. Cessation of tobacco use reduces the chance of a heart attack or stroke.
    5. Engaging in physical activity for at least 30 minutes every day of the week
        will help to prevent heart attacks and strokes.
    6. Eating at least five servings of fruit and vegetables a day, and limiting
        your salt intake to less than one teaspoon a day, also helps to prevent heart
        attacks and strokes.
    7. High blood pressure has no symptoms, but can cause a sudden stroke or
        heart attack. Have your blood pressure checked regularly.
    8. Diabetes increases the risk of heart attacks and stroke. If you have
        diabetes control your blood pressure and blood sugar to minimize your
    9. Being overweight increases the risk of heart attacks and strokes. To
        maintain an ideal body weight, take regular physical activity and eat a
        healthy diet.
    10. Heart attacks and strokes can strike suddenly and can be fatal if
        assistance is not sought immediately.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 25

                   Voluntary Blood Donation Day – 1st of October
                                              (Editor’s Choice)

       Nothing is comparable to the preciousness of human blood. In spite of the rapid
and remarkable conquests of medical science today, there is no factory that
manufactures blood. It is only in human beings that human blood is made and
circulated. For those who require blood for saving their lives, sharing from other
fellows is the only means. Hence, donation – rather voluntary donation is the only way
of accumulating blood at safe storage to meet emergency requirements for saving lives.
This is the greatest gift one can do for the mankind. Voluntary Blood Donors are
saviors of mankind. If someone really loves oneself and other fellow beings, the only
way to express it is to donate blood voluntarily. Donating blood means giving life to
some one and it is believed that voluntary blood donors command the highest respect
for their sacrifice.

       October 1 is National Voluntary Blood Donation Day which is celebrated all
over the country to create awareness of safe blood, which is possible only by regular
voluntary blood donation. The significance of observance of a day like the National
Voluntary Blood Donation day is to mobilize voluntary blood donors by motivating the
potential donors to motivate for the cause of the society. This message has to be
conveyed to a large number of people so that voluntary blood donation could become a
mass movement. People must understand the importance of blood donation and come
forward voluntarily to prevent blood shortages. The healthy voluntary donors should
come forward so that safe and adequate blood was available to all those in need.
       As per the direction of the Vice chancellor of Gujarat University, Red Ribbon
Club was established on 1st of December 2006 i.e. on world AIDS day. 20 active
students / members of the N.S.S. units join hand to form the Red Ribbon Club and
decided to work for the HIV/AIDS, Blood donation, Thalassemia and body check-up
issues in the coming years.

       Increase in voluntary donation of blood is the only solution to meet the demand
of Blood. Blood donation will have to be made a regular practice so that blood banks
can meet the demand. Requirement of blood far surpasses the availability, If only 2%
of our population donates, we will be self sufficient in the matter of blood requirement.
Committed donors are vital to the functioning of blood transfusion services. Regular
donations are needed not only because of the constant need for blood but also because
blood has limited storage life.

        Today’s Blood Donor May Be Tomorrow’s Recipient.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 26

                       First Aid, Fire safety…Training in N.S.S.
             (Gunjan Desai – Medical Intern & N.S.S. volunteer,B.J.M.C.,A’bad-16)

       After passing through various committees and conferences from 1950
onwards, National Service Scheme was launched on September 24, 1969 by Dr.
VKRV Rao the Education minister of India at that time. …. The sole objective of
NSS is to develop youth for Nation.Activities and planned accordingly. These
activities are done by an NSS unit of 100 volunteers throughout the academic
session for the prescribed period of 120 hours of social service. During these
programmes the volunteers bear in mind the motto of NSS - "NOT ME BUT
YOU"- and a badge on his or her breast. The badge was designed after the
wheel of the Konark Sun God Temple that inspires the volunteers for social
service. There is a misconception that the medical students can’t afford to give
time for NSS services. A well planned and well organised activity can itself serve
as community based education project for medical students. More closely
medical students see the realities of life, more realistic and human they will be in
their practices in future.
            With the increasing number of cases / incidence of Road Traffic
Accident (RTA),Heart Diseases, Fire and Disasters, it is a need of time to build
capacity of community itself to fight against such incidence. Keeping this thing
in mind, a three day training cum workshop on” First Aid, Fire Safety and
Disaster Management” was organized by National Service Scheme (N.S.S.) unit
of B.J.Medical College, Ahmedabad on 28th of September to 30th of September
2010 at Sanskriti Hall of College for N.S.S. volunteers. It was theory (day
1),practical (day 2) and brain storming (day 3) and more in the training sessions.
Dr.Bharat Shah (Dean,B.J.Medical College,Ahmedabad) presided over the
Dr.M.M.Anchalia (Director,P.G.Study & Research,B.J.M.C.,Ahmedabad) was
the chief guest of the function. Dr.Geeta Kedia (Professor Head,Department of
Community Medicine) and Dr.NIti Talasania (Professor of Community
Medicine) were among the other dignitaries on the occasion. Dignitaries were
welcomed with flowers in the beginning.
On day- 1,Dr.Gunjan Desai (Medical Intern and N.S.S. volunteer) explained
about prerequisite and pathophysiology of heart and lung. He also told about
conditions / attitude needed to become first aider. Dr.Paritosh (Resident
,Anesthesia department,BJMC) explained CPR/BLS with core chart –
stabilization of victims.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 27

       Mr.Dave (college of Nursing,ahmedabad) explained about bandaging and
immobilization – shifting of victims. Dr Atul Trivedi (Assistant
Professor,Community Medicine,BJMC) explained about disaster management
with practical experiences. All presentation was simplified with the help of
pictures and videos on the topics. On Day -2, participants were divided in two
groups. One group learnt CPR (on two manikins) and bandaging at sanskriti
hall. The other group went for demonstration of 108 services at the porch of
college. At the end there was a demonstration of fire fighting by Fire brigade,
Ahmedabad.          Dr.Chintan,Dr.Paritosh       and    Dr.Anishaben(Assistant
Professor,Aneshtesia) remained present for assisting volunteers for learning
CPR. On Day -3, volunteers were explained by Dr.Snehal (Medical graduate
from BJMC) about some common medical emergencies and how to give firest
aid in such situation. Dr.Shardul (Resident,Surgery department,BJMC)
explained about some common surgical emergencies and triage. First aid box
(taken from Red Cross Society,Ahmdedabad)was demonstrated and its content
was explained to the volunteers. Participants were divided in four groups for
preparing plan of action for training others in future.
       Dhvani (Medical Student & N.S.S. volunteer, B.J.Medical College)
anchored the show in inaugural function. Sumit (Medical Student & N.S.S.
volunteer,      B.J.Medical       College)      gave    vote     of     thanks.
Mansi,Rajaram,Darshan,Vivek,Parth,Bhargav,and others worked hard to make
this event a great success.


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 28

                                         India of my Dream
                          (Aayushi Chokshi – 1st MBBS, B.J.M.C., A’bad-16)

       “Where the mind is without fear and the head is held high, where
knowledge is free and the world is not divided into fragments by narrow
domestic walls. Where words come out from the depth of truth, where tireless
striving stretches its arm towards perfection and where the mind is led forward
by thee into ever-widening thought and action. Into that heaven of freedom, my
Father, let my nation awaken.” This is how the legendary poet Shri
Rabindranath Tagore put forward his dream for the nation; a dream that the
entire nation has been living with till date. But today, in this new-age world we
require another dynamic and glorious dream which will lead our nation to
greater heights and make it a better place to live in. But you may ask ‘What
exactly is a dream? ’ A dream is after all the exposition of the subconscious
human mind. It symbolizes the perfection of aims, ideals and aspirations of the
human mind. Like every citizen, even my mind gets flooded with candy-floss
images of our nation as a superpower, the world’s tech- hub, an economical
giant, pioneer of world politics,… and so on at the mere mention of the phrase
‘India of my dreams’.
       But, my dream India would be a prototype of all that is true, beautiful and
egalitarian. It will be a fusion of the splendour that India was and the potential
that India is. My dream nation will be a perfect blend of the old & the new, the
spiritual & the materialistic, the urban & the rural and the religious & scientific.
My dream India will revolve around four cornerstones namely- youth,
education, attitude and patriotism. Talking about youth, the most important
cornerstone of my dream India, we may ask ‘What is our youth all about?
hookah bars? discotheques? Bunking classes? Wearing branded tees? Smoking
and alcohol? A baby-face carrying an AK-47? Is this what we dreamt about???
No. Certainly not. The youth of my dreams is on the line of a beautiful
description given by Robert F. Kennedy “Youth is not a time of life but a state of
mind, a temper of the will, a quality of imagination, a predominance of courage
over timidity and the appetite for adventure over the life of ease” But you may
ask ‘why youth?’. Youth, because of its zest,zeal,obsession of making it big in the
world. So my dream India is all about a creative, innovative, educated,
enigmatic and responsible youth brigade which can shape up the bright future
of the country.
       Speaking of education in today’s time when there has been a lot of buzz
about the open-book system, rote-learning and board exams I would like to ask
u all ‘ Is this what education is all about?’ Scoring marks and getting degrees?
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 29

No the true essence of education lies in not just providing scientific knowledge
and practical education but also inculcating the love for our culture, morality
and humanity in our youth. What we need is an education system with a
humane touch rather than with open books or closed books. A system which can
ignite the minds of the youth. Also, I dream of a day when instead of becoming
the victim of brain drain, our nation will be the magnet to pull bright minds
towards it. And a day when instead of being fascinated by an idol of Lord
ganesha drinking milk, every individual of our nation will think rationally and
       Another important aspect of my dream is attitude. The major concern
area for our nation is our narrow-minded and conservative approach towards
life. A change in our attitude would change the thought process. Another trouble
spot is our ‘Chalta hai’ attitude, the easy-going approach towards life and the
lack of killer-instinct. I dream of an India where we, the Indians learn to
embrace life with a broad minded and positive approach. Also, the day
determination, dedication and passion will join hands; there will be no stopping
us. After all, Attitude determines the altitude.
       The icing on the cake for my dream India would be a tinge of zealous
patriotism in every citizen. Patriotism is not about watching movies on Bhagat
Singh or about hoisting the national flag whenever India wins a cricket match
but it is about striving towards national goals as a nation on the whole. To cite
an example : Everyone cribs about the lack of cleanliness in our city but when
the campaign for cleanliness arrives, I doubt how many of us sitting here today
have gone and picked up the brooms. Its not about “Mera Bharat Mahan” but
its about “I’ll make my Bharat mahan” !!!
       So my dream, ladies and gentlemen, is of a youthful India, an educated
India, a determined India and a patriotic India which will soar to new
heights.Martin Luther King once said “ I have a dream ” and he accomplished it
and went to become one of the most dynamic leaders in history.
       Even if we dare to dream big, we too will achieve it and scale greater
heights because “ Yes, we Indians too can !! “

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 30

                                  CHAMPS – My Experience
                  ( Devendra Patkar – Student & Volunteer, B.J.M.C., A’bad-16)

       As decided in the N.S.S. annual training cum workshop in March 2010, volunteers will
have to work on this year’s World Health Day theme – 1000 cities,1000 lives. It is all about
understanding and intervening for urban health. Community Health Awareness and
Motivation Projects (CHAMPS) is one such initiative from N.S.S. unit of B.J.Medical College,
Ahmedabad. This project gives us opportunity to know & to serve the community by creating
Health Awareness (related to public health problems & their possible solutions) in the
community, specifically in Urban Slum.
       Bhogilal Ni Chawli is located just near to main gate of civil hospital, ahmedabad.It was
in the afternoon, 22nd of October 2010, when we reach there with my friends Rajaram and
Nirav. Dr.Rathod and Mr.Pareshbhai (Medical Social Worker) accompanied us in our
mission. We had with us, poster exhibition on cancer and flip chart on malaria. There were
129 houses in that slum area.With the help of local people we set our cancer exhibition at
place near one shop. Gradually, people came over there. Nirav started explaining about role
of tobacco in cancer. He did it nicely and people were asking questions on the issue. It was a
good interactive session. This was followed by malaria awareness session. Through flip charts
people were explained about malaria,dengue and chicken gunya. They were told about habits
of mosquito, how to protect themselves from mosquito bites, early treatment seeking
(specially in dengue) and many more. People were very much eager to know about insecticide
impregnated bed net.
       We took a walk through Bhogilal Ni chawli after this session and try to understand the
community in context of health. It was a just one hour programme but unique. It was new
experience for me to serve the community in different way.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 31

                                                  આરો ય ચતન
               (ડૉ વા દવ રાવલ, ૂત ૂવ     ા યાપક અને વડા ી,કો      ુ
                                                                  નીટ મેડ સીન,બી. .મે.કો.અમદાવાદ,સાભાર)

                                    શતમ       વેમ શરદ: શતમદ ના: યામ શરદ:

         શતમ       વેમ શરદ: એ આપણો                ાચીન વારસો છે .એમાં સો વષ               વવાનો   પ ટ િનદશ

છે .પરં ુ તે    ુ તની બી      કં ડકા વ ુ પ ટતા કરતાં કહ છે , “ શતમદ ના: યામ શરદ:” એટલે ક

અમે આ સો વષ અદ ન થઈને અથવા કોઈના ય ઉપર પરાવલંબી થયા વગર                                             વીએ.આ

કટ બ ધતા આપણો વારસો છે .અમે રકાના સંશોધક અને આ િુ નક                            ૃધાવ થાશા ના િપતા ગણાતા

નાથન શોક જણાવે છે ક, “માનવ શર રના કોષો 30મા વષ પછ સરરાશ                                   િતવષ 1 ટકાના દર,

અગાઉના વષની            ૂળ સં યામાંથી ઘસાય છે એ જોતાં શર ર પોતાની                    મતા 120મા વષ        ુ

છે .” આ ર તે આપણી          ાચીન ગણતર અવાચીન સંશોધકો સાચી ઠરવે છે !!!

         હવે સવાલ આવે છે દ ધ અને વ થ                   વન કવી ર તે         વ ંુ તેનો.આની શ આત બાળકના

જ મ પહલા જ થાય છે . વ થ મા-બાપ ંુ સંતાન વ થ હોય તે શ                            તા વાભાિવક ર તે જ વધાર

છે . ૂર ંુ પોષણ ન મળ ંુ હોય, ંુ ખા ંુ ને કટ ંુ ખા ંુ તેની સમજ ન હોય અથવા સમજ હોય અને

આચરણ ન હોય તો વા થની સરવાણી                      ાંથી હોય ?

                             …આચાર: પરમો ધમ: (આચરણ જ મહ વનો ધમ છે )…

         િવચાર કર એ ક એક તં ુ ર ત માનવી સમાજને ઉપયોગી થઇ શક તો આખો તં ુ ર ત સમાજ

  ંુ ન કર શક ? આચરણમાં મહ વનો ભાગ ભજવે છે વાતાવરણ. વ છ વાતાવરણમાં ગંદક કરવા ંુ

કોઈને નથી ગમ .ંુ         વ છતાની આદત હોય છે . વ છ રહ એ તો                       વ થ રહ એ.ચામડ ના અનેક

રોગો,     તરડાના રોગો અને         ાસન તં ના રોગોમાંથી વછતા               ળવવાથી બચી શકાય છે ...

         આપને      ુ ંુ બ વ સ ય           છ એ. ુ ંુ બને       ુ             ુ             ુ
                                                              ખી જોવા સ ુ આ ર હોય છે .આ આ રતા જ

ઘણાને     ુ ંુ બ ક યાણના કાય મ િવષે           ણવા અને બાળકોને રસી આપવા                  ેર છે ...આ વેળા સવાલ

થશે ક આરો ય          ગે ની નાને મોટ         ણકાર માટ માર કોને મળ ંુ ? આનો જવાબ િ વે ટ વ અને

સો યલ મેડ સીન છે .આરો ય િશ ણ તેમનો બીજો મહ વનો                        ુ ો છે કમક નામ       ુ
                                                                                           જબ તે “સો યલ” –

સમાજલ ી છે આ અને આવા                  ુ ાઓ ંુ િશ ણ મેડ કલ કોલેજના િ વે ટ વ અને સો યલ મેડ સીન

(કો     ુ
        નીટ મેડ સીન) િવભાગમાં અપાય છે .

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011         Page 32

                                      મારા કનેડા             વાસના સં મરણો
                     (ડૉ હષવધન મહતા મદદનીશ          ા યાપક,કો    ુ
                                                                 નીટ મેડ સીન,બી. .મે.કો.અમદાવાદ,)

        િવકિસત દશ કનેડા.કનેડા ંુ પાટનગર ઓટાવા.સંજોગોવસાત માર ઓટાવા ખાતે રહવા ંુ

થ .ું કનેડા એ િવ નાં મોટા તેમજ             ુ જ વ તી ધરાવતા ભૌગો લક િવ તાર તર ક                    ણી ંુ છે .એક

તબીબ તેમજ ખાસ કર ને તબીબી િશ                     ્ તર ક માર ઇ તે ર કનેડાની                  હર આરો ય તેમજ

સંલ ન સેવાઓ િવશે િવ           ૃત મા હતી મેળવવાની હતી.

        કનેડા તેના નાગ રકોને મફત આરો ય સેવાઓ                          ૂર   પાડ છે .જો ક ભારત પણ તેના

નાગ રકોને લગભગ િન: ુ ક આરો ય સેવાઓ                     ૂર પાડ છે .પરં ુ બેની વ ચે         ુ
                                                                                          લના શ     નથી.આ ંુ

કારણ બંને દશોની વ ચે િશ ણ,વ તી,આરો યના                        ો તેમજ ખાસ કર ને નાગ રકોની             િૃ ત તેમજ

આરો ય        યેનો અ ભગમ જવાબદાર છે .

           હર આરો યની          થિત      ુ
                                        બજ સરસ જોવા મળ .કનેડ યન ગવમ ટ માટ કાયરત તબીબ

સાથે ચચા દર યાન            ુ
                           બ રસ દ મા હતી                             ુ
                                                      ણવા મળ .તેના અ સાર િવકિસત દશો,ખાસ કર ને

અમે રકા તેમજ કનીડા તે િવિવધ આરો ય કાય મો બનાવવા કરતાં,રોગોની                              ૂળ ૂત બાબતો ડામવા

માટ િવશેષ       ય ન કર છે .દા.ત. સમ           ઉ ર અમે રકામાં,એટલેક અમે રકા તેમજ કનેડામાં કોઈ પણ

જ યાએ       ુ લો અથવા તો બન            માણીત ખોરાક જોવો પણ             ુ કલ છે .િનયત સં થાઓ િનયત કરલા

કાઉ ટર પરથી જ ખોરાક તેમજ ચા,કોફ ,પીઝા વગે ર ંુ િવચાણ કર શક.

           હર    થળો,ર તા,હાઇવે,પ લીક લાઇ ેર ,શોિપગમોલ વગે ર પર શૌચાલય તેમજ પીવાના

પાણી     ગે ની અ યંત       ુ યવ થત ગણી શકાય તેવી યવ થા                     ળવવામાં આવે.પીવા ંુ પાણી,ખાસ

  કારના ફાઉ ટન એટલેક            વારા થી પી શકાય તેવી યવ થા. થી કર ને હાથ, લાસ અને અ ય

સંસગ ટાળ શકાય.

        શૌચાલયોમાં વછતા જોઈને અવાક થઇ જવાય.શૌચાલયોમાં પાણીનો બગાડ નહ , લશ પણ

લેસર સે સર વડ કાય કર.દરક જ યા પર હાથ ધોવાનો લી વીડ એ ટ સે ટ ક સોપ હાજર જ હોય.આ

બધા કારણોના લીધે આ દશોમાં ખોરાક તેમજ પાણીજ ય રોગો ંુ                        માણ લગભગ નહ વત છે .

          ઉ ર      અમે રકામાં જોવા         મળતી      સૌથી     નોધનીય       તેમજ     મહ વની      બાબત    યાંનાં

લોકો,નાગ રકોની િશ ત.અમે ઘણી વાર યો ય અ ભવના અભાવે િશ તભંગ                                 ણે-અ ણે કરલ,પરં ુ

   ાંય તોછ ુ ં વતન,અપમાન,અપશ દોનો સામનો કરવો પડલ ન હ.બક,સરકાર કચેર ઓ તેમજ

અ ય કામો        બ વહલા શ ુ થાય.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011          Page 33

        કનેડ યન ફડરલ ગવમ ટ ારા દરક                   ાથિમક શાળાઓ ંુ યો ય િનયમન થાય છે ક ન હ તે ંુ

બરાબર યાન રખાય.યોગા યોગ ઓટાવા ખાતે એક સરકાર શાળાની                                    ુ
                                                                                      લાકાત લેવાની થઇ.સાચા

અથમાં શાળાએ િવ ા ંુ મં દર કહવાય તે જો ંુ તેમજ અ ભ                         .ું ાથિમક શાળાનાં બાળકોને દવસ

દર યાન જ ર પડ તેવી ઘણી બાબતો ંુ ઝીણવટ ૂવક યાન રાખવામાં આવેલ.ખાસ કર ને વગની

    દર કરતાં વગની બહારની સંરચના તેમજ વાતાવરણ માટ કાળ                                    ૂવક ંુ આયોજન જોવા

મ     .ું શાળાની    થાપનાથી લઇ અને આજ દન                      ુ
                                                              ધીનાં કાયરત િ       સીપાલ ીઓનાં હો ા તેમજ

ખાસીયતો દરક દ વાલ પર લટક રહલ.અ ય િવગતોમાં શાળાના િવ ાથ ઓએ રા ય અથવા દશ

માટ     ંુ યોગદાન આ       ંુ તેની િવિવધ ન ધ જોવા મળે .

        મારા રહઠાણનાં િવ તાર એટલેક લો ટરમાં નવા મકાનોના બાંધકામને લઈને આ                               ે માં પણ

અ ભવ મ યો.કનેડામાં કડ યાઓ ઘણાં િશ                   ત જોવા મ યા.બધી વ             ુ િનધાર ત માપ તેમજ જ ર

  જબની તૈયાર લાવીને થળ પર ફ ટ ગ કરવા ંુ જ રહ તેવી યવ થા.બાંધકામના કાર ગરો તમામ

 વર ણના સાધનો એટલે ક               ોટ ટ વ ડ વાઈસ પહર ને જ કામ કર.તેઓના કામ દર યાન મોબાઈલ

ટોઇલેટ,પીવા ંુ પાણી વગે રની અલાયદ                               ુ
                                                   યવ થા મળે .વ માં તેઓને ના તા તેમજ જમવા માટ

ખાસ ગાડ ની યવ થા            માં તેઓ પોતાનાં એટ એમ              કારનાં ઇલે    ોનીક કાડ વડ વ          ુ મેળવી શક.

        શોિપગમોલ         ભારત      કરતાં       ુ
                                               બ    િવશાળ,        િવ તર ત     તેમજ      િવિવધતાસભર         જોવા

મળે .દા.ત.પવતારોહણ કરવા માટ તેનાં લગભગ                       ણ માળનાં મોલમાં પવત પર ચઢવાનાં િવચારથી

લઈને ઘર પરત પહ ચો યાં              ુ
                                   ધીની તમામ સાધનસામ ી મળે .

        મને ખાસ રસ એક બાબતમાં                 યો.મ નો        ંુ ક ૂ ધ ક   સામા ય ર તે આપણે           ણ દવસથી

વ ુ સાચવી ક વાપર શકતાં નથી,તે કનેડ યન વાતાવરણ તેમજ ટકનોલો                                       વડ લગભગ       ણ

અઠવા ડયા           ુ
                   ધી સલામત ર તે વાપર શક .ંુ દરક ખા પદાથ ખાસ ચીવટ ૂવક બનાવીને પેક

કરવામાં આવતો તે મ જો .ું િવકસતી દશોમાં ખાસ ચલણમાં તેવા ‘વાઈન’ માં પણ િવિવધ પો ટક

ત વો ઉમેર ને ફોટ ફાઈડ વાઈન બનાવવાની પહલ આ દશો કર                            ુ
                                                                            કલ છે .

        એક સવસામા ય બાબત ક                    લગભગ આપણને તમામને                  પશ        ય તે ગોરા લોકોની

 વયંિશ ત છે .આ સમ          બાબતોમાંથી અ ુ ુ ળ બાબતો તારવી લઈને આપણે િશ                          તવગ જો ભારતમાં

અમલમાં       ુ
             ક એ તો જ ભારતમાતાની સાચી સેવા થઇ શક.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 34

                 UNAIDS Report on Global AIDS Epidemic 2010
                                            ( PRESS RELEASE)

       New UNAIDS report shows AIDS epidemic has been halted and world
beginning to reverse the spread of HIV. New HIV infections have fallen by nearly
20% in the last 10 years, AIDS-related deaths are down by nearly 20% in the last
five years, nd the total number of people living with HIV is stabilizing. The 2010
report contains basic HIV data from 182 countries and includes country-by-
country scorecards. The report gives new evidence that investments in HIV
prevention programming are producing significant results in many of the
highest burden countries. From 2001 to 2009, the rate of new HIV infections
stabilized or decreased by more than 25% in at least 56 countries around the
world, including 34 countries in sub-Saharan Africa. Of the five countries with
the largest epidemics in the region, four countries—Ethiopia, South Africa,
Zambia and Zimbabwe—have reduced rates of new HIV infections by more
than 25%, while Nigeria’s epidemic has stabilized. Sub-Saharan Africa
continues to be the region most affected by the epidemic with 69% of all new
HIV infections. In seven countries, mostly in Eastern Europe and Central Asia,
new HIV infection rates have increased by 25%.
       Access to HIV prevention services including harm reduction programmes
for people who inject drugs has reached 32%—far short of what is needed to
protect drug users from HIV worldwide. Even though many countries have
included male circumcision in their prevention programmes, uptake at a
population level remains low, and has not made a significant impact on the rate
of new HIV infections.Even though the number of new HIV infections is
decreasing, there are two new HIV infections for every one person starting HIV
       Investments in HIV prevention programmes as whole have not been
adequate or efficiently allocated. HIV prevention investments comprise about
22% of all AIDS-related spending in low- and middle-income countries. More
people are living longer and AIDS-related deaths are declining as access to
treatment has expanded. The total number of people on treatment increased by
seven and half times over the last five years with 5.2 million people accessing
life-saving drugs in 2009, compared to 700 000 in 2004. As more countries are
using effective treatment regimens to prevent HIV transmission to babies, the
total number of children born with HIV has decreased. An estimated 370 000
[230 000–510 000] children were newly infected with HIV in 2009, representing a
drop of 24% from five years earlier. Just 14 countries now account for more
than 80% of the gap in providing services to prevent mother-to-child
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 35

transmission. Nigeria alone contributes to 32% of the worldwide gap. Human
rights are part of AIDS strategies but not fully implemented
      The report also contains new data which shows that human rights efforts
are increasingly being integrated into national AIDS strategies, with 89% of
countries explicitly acknowledging or addressing human rights in their AIDS
strategies and 91% having programmes in place to reduce stigma and
discrimination. However, punitive laws continue to hamper access to AIDS-
related services—79 countries worldwide criminalize same sex relations and six
apply the death penalty. In the Asia-Pacific region, 90% of countries have laws
which obstruct the rights of people living with HIV.
      UNAIDS estimates that a total of US$ 15.9 billion was available for the
AIDS response in 2009, US$ 10 billion short of what is needed in 2010 and
funding from international sources appears to be reducing. The report
highlights the urgent need to sustain and scale up good investments and for
countries to share the financial burden of the epidemic. A new Domestic
Investment Priority Index developed by UNAIDS shows that almost half of the
30 countries in sub-Saharan Africa are spending less than their capacity—
commensurate to their disease burden and availability of government resources.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 36

                               AIDS & PEER PROTECTION
                    ( Dr.Sumegh Prajapati – Medical Intern & N.S.S.Volunteer)

        World AIDS day was celebrated with great enthusiasm at B.J. Medical college,
Ahmedabad under the banner of Red Ribbon Club - N.S.S Unit. As per the direction of the
Vice chancellor of Gujarat University, Red Ribbon Club, was also established on the same
day i.e. on 1st of December 2006.20+ active members of the N.S.S. units joined hand to form
the Red Ribbon Club and decided to work for the HIV/AIDS, Blood donation, Thalessemia
etc issues in the coming years.

        AIDS is a social problem which needs medical intervention.It affects young people
specifically those between 15-25 years of age. This is a period of life when young
people,specifically adolescents, feel pressure from their peers. B.J.Medical College took
leadership in innovative way for AIDS awareness. Since 2005, this college has taken the
services of peers as protectors. Peers are protecting their juniors by giving HIV / AIDS
awareness. B.J.Medical College is number one in initiating such campaign. Here,Red Ribbon
Club members & 2nd M.B.B.S. students are giving HIV/ AIDS information to novice students
under the guidance of senior faculty members of various departments.

       All the 250 newly admittance 1st M.B.B.S students wear Red Ribbon on their arms to
show the solidarity for the cause- AIDS. The programme was organized at Auditorium of the
college.Dr.Pranay Shah,Additional Dean presided over the function. The chief guest of the
function was Dr.Asha Shah (in charge of ART center), Professor & Head, Department of
Medicine. Other dignitaries were also present on the dias.

        It started at 11-00 a.m. with prayer by Pratiksha & Anjali students of 1st M.B.B.S.
Dr.Niti Talsaniad (Professor, Department of Community Medicine) spoke on the objectives of
World AIDS Day and theme. The presentations were made by students of 2nd M.B.B.S.-
Shreekant Dhanani,Archana Gain,Nirali Dhivar and Manas Vaishnav.All the aspects of
HIV/AIDS – cause,spread,diagnosis,treatment and prevention were explained novices. A
motivating movie on prevention of stigma / discrimination was shown to them. This was
followed by a question / answer sessions. Experts from various departments remain present
during this session. A heart touching song showing sympathy for HIV /AIDS positive patients
was presented by Aritra student of 1st M.B.B.S..Poster competition on the theme: “AIDS
awareness for equality” was arranged on this occasion. Manasi Satasiya (1st M.B.B.S.)won the
first prize and Shalini Sahu (2nd M.B.B.S.)was runners up in this competition Bhargav Desai
(2nd M.B.B.S & N.S.S. volunteers) briefed audience about the activities done under the banner
of Red Ribbon Club of college.In her speech, the Chief Guest of function, Dr.Ashah Shah
encouraged the enthusiasm of 2nd M.B.B.S. students to serve their juniors. In his presidential
speech, Dr.Pranay Shah motivated students to convey this message to their friends so that
they can help in this noble cause of AIDS awareness.

       Shreya,Harsh and other N.S.S. volunteers worked hard to make programme a great
success. Kunal anchored the show while Devendra gave vote of thanks.

       In this way B.J.Medical College,Ahmedabad is truly putting the theory adolescent peer
learning in to practice.
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 37

                                              What is N.S.S ?
                                                 (Editors Choice)

       After passing through various committees and conferences from 1950 onwards
on the recommendation of Dr. C.D. Deshmukh, Prof. K.G. Saiyidain and Dr. D.S.
Kothari, the National Service Scheme was launched on September 24, 1969 by Dr.
VKRV Rao the Education minister of India at that time. It was very significant that
this scheme was started during the Gandhi Centenary Year, as it was Gandhiji who
inspired the Indian youth to participate in the movement for Indian independence….
       These activities are done by an NSS unit of 100 volunteers throughout the
academic session under Normal activities programme during the prescribed period of
120 hours of social service. During these programmes the volunteers bear in mind the
motto of NSS-"NOT ME BUT YOU"- and a badge on his or her breast. The badge
was designed after the wheel of the Konark Sun God Temple that inspires the
volunteers for social service. This scheme is jointly sponsored and supervised by the
Department of Youth Affair and Sports, Ministry of Human Resource development
(now Ministry of Culture, Youth Affair and Sports) Government of India and State
       The objectives of NSS-"development of the personality of student through
community service"- is ought to be achieved by enabling the student to:
• Understand the community in which they work;
• Understand to themselves in relation to their community;
• Identify the needs and problems in the community in the solution of
    which they can involved;
• Develop among themselves a sense of social and civic responsibility;
• Apply their education in finding practical solution to individual
    and community problems;
• Develop competence required for group living and sharing responsibility;
• Gain skills in mobilizing community participation;
• Acquire leadership qualities and democratic attitude;
• Practice national integration
              There is a misconception that the medical students can’t afford to give
       time for NSS services. A well planned and well organised activity can itself serve
       as community based education project for medical students. More closely
       medical students see the realities of life, more realistic and human they will be in
       their practices in future.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 38

                               Our College - Known to Unknown
                       (Shreya Desai – 2nd M.B.B.S.,B.J.Medical College,Abad-16)

       Ahmedabad school was started in 1871.It was affiliated to the then Civil
Hospital which was located at Ghee Kanta Road.It had 14 students in its first batch for
Hospital Assistant training. A donation of Rs.20,000 /- by Sir Byramjee Jeejeebhoy
CSI (1822--1890) in 1879 changed the course of events, and this Ahmedabad Medical
School now came to be known as B.J.Medical School in commemoration of the donor
from 16th of June 1879.Since then, the development of this medical school has been
phenomenal. In 1917,it got affiliated with College of Physician and Surgeons of
Bombay offering Diploma of LCPS. In 1946,B.J.Medical School became B.J.Medical
College as was recognized by Mombay University for M.B.B.S course with the
admission of first batch of 50 students in 1st M.B.B.S. It became affiliated to Gujarat
University in the year 1951.With the establishment of New Civil Hospital in
1952,B.J.Medical College shifted to its present day building. It has since acquired its
present-day form.
       The B.J.Medical College,affiliated to the largest hospital in Asia (Civil
Hospital),offers M.B.B.S course,post-graduate M.D. courses in 19 branches of
Medicine,M.S. courses in 5 branches of Surgery,D.M. course in 3 Super-
speciality(Medical),MCh in 4 Surgical Branches,Post graduate Diploma courses in 10
branches and few other para-medical courses.It happens to be the recognized centre
for National Board of Medical Examinations for varius speciality subjects and its
interactions with Indian Council of Medical Research for various health and research
projects are extensive.The World Health Organization (W.H.O.) has recognized the
college for its integrated teaching and training programme on child health services and
universal immunization.It is also a recognized centre for distance education courses
run      by      Indira    Gandhi       Open    University(IGNOU)      like    Hospital
       Currently, the B.J.Medical College admits 250 students per annum to its
undergraduate course and equal number of students per annum for its postgraduate
degree and diploma courses.
       Under the Prime Minster Swasthya Sahaya Yozana (PMSSY) the college is one
of the ten colleges chosen to be developed as ‘centre of excellence’ and it is taking a
new shape (along with Civil Hospital) under the guidance of the Chief Minister of
Gujarat to fulfil the vision of Swarnim Gujarat.
       The logo of this college has its own meaning…

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 39

       The logo of our college – B.J.Medical College,Ahmedabad has its own
meaning.It is divided into four quadrants.In the top left is the Cock of
Gujarat.The Cock as a sign of imperial banner of Gujarat appeared in the time
of Bhimdev-I.Shidharaj Jaysinh raised that banner high and mighty, the flag of
Gujarat was called. In the bottom right is the Serpent intertwined on a dagger of
the Aesculapius.As Aesculapius           was an order of monks in ancient
Greece.Sufferers from every part of the then known world came to the temple of
a Aesculapius for a treatment in what can now be quated with naturopathy.The
intertwined serpent on the dagger of the temple goddess has since then
symbolized western medicine.In the top right and bottom left are thirteen
lines,each representing thirteen canons of the International Medical Ethics.
       Above and below of these quadrants are phares in Sanskrit(Anvisyami
khalu nirmasyami vaa panthanum) and Latin(Aut viam inveniam aut faciam)
respectively.It means “Shall find or Create a Path”.This phrase inspires
disciples to search for the true meaning of thier study in health sciences and to
innovate for excellence in this profession.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 40

                      N.S.S. Zonal Seminar at Paldi Kankaj Village
                     (Nayan Chauhan – 2nd M.B.B.S.,B.J.Medical College,Abad-16)

       Under the auspice N.S.S. Department of Gujarat University,a three day
zonal seminar for student volunteers was organized from 24th of December 2010
to 26th of December 2010 at Paldi Kankaj village of Ahmedabad district.Manas
Vaishnav,Devendra Patkar,Gajedra Singh and myself participated in this
seminar on behalf of N.S.S. Unit - B.J.Medical College. Around 110 student
volunteers of different colleges participated in the seminar.
       We reached destination at 3-00 p.m. It was a nice journey from our college
to paldi kankaj village. After registration (by the host college,M.C.Shah
Commerce College,Ahmedabad-14)and inauguration, seminar started. There
was a presentation on “opportunities to get job for new generation”. From 9-00
p.m. onwards, there was a cultural programme. Students from all colleges
sharpen their own talent of dancing,literature (poems, gazals, shayari
etc),comedy, mimicry...All students enjoyed it a lot.
       On Day-2,from 9-00 a.m. onwards, there was a blood donation camp.It
continued up to 12-00 noon.This was followed by delicious lunch.At 2-30 a.m.
there was a orientation programme on HIV /AIDS. Gujarat State AIDS Control
Socierty(GSACS) facilitate this programme.Volunteers were empowered to fight
against the menace of HIV/AIDS. This was followed by programme on
electronics items. Volunteers were told about the latest computer technology and
how to use it for our professional work. Students were also briefed about mobile
hacking and how to prevent it. At the evening, after simple dinner, there was a
cultural programme. Students participated actively and enthusiastically.
       On Day-3,volunteers from our college gave some important information
about HIV/AIDS, Thalessemia, Health and related issues. We gave information
about facility available at civil hospital, ahmedabad. We try to guide other
colleagues about health related matters. Shri Chauthani (Programme
Coordinator –N.S.S.,Gujarat University) was the chief guest in felicitation
function. Mr.Zala,Trusty – Jagannath Temple was also present on this
occasion.They inspired volunteers for community work.Volunteers received
certificates for their participation in camp.After taking lunch,we departed from
paldi kankaj village.
       It was a nice experience for us. We learn community living and team work
,tourism and lot more from this seminar. Dr.Dinesh Rathod(Programme
Officer-N.S.S.,B.J.Medical College,Ahmedabad) and Dr.Rohit Ram (Resident-
PSM Department) guided us for our participation in the seminar.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 41

                                       જગતના ધમ અને પયાવરણ 
                      (ડૉ.હા દક સોલંક ,રિસડ ટ ડો ટર,પી.એસ.એમ.,બી. .મે ડલક કોલેજ,અમદાવાદ-16) 
        ધમ અને પયાવરણ તે એક જ િસ ાની બે બા ુ ઓ છે . કમ !                                        ણીને નવાઈ

લાગીને ? પરં ુ           ને આપણે ધમ કહ એ છે ,તે આચરણનો િવષય છે .જયાર આચરણ

થાય છે યાર એ જ ધમ                      ૃ વી ંુ ભૌિતક અને આ યા મક બંને ર તે પયાવરણ બની

   ય છે . 

        ભગવતગીતામાં              ી ૃ ણ કહ છે “                                          ુ
                                                         ૃ માં પણ પરમા મા છે . ૃ વીના ઋ ચ માં

પણ પરમા મા છે .” ઉપિનષદ કહ છે “ઓમ સહના વવ ,ુ સહનો                                           ુ
                                                                                            ન   ુ
                                                                                                ,...” અથાત

સાથે જ મેળવીએ,સાથે જ વહચીને ખાઈએ.આમ                                      હ ુ ધમમાં પણ પયાવરણને

સાચવવા માટ સ ય,દયા,અ હસા વગેરના પાઠ શીખવવામાં આ યા છે . ભગવાન

ઇ ુ         ત પિ મ જગતને               ાનનો      કાશ આપી ગયા.બાઈબલમાં તેઓ કહ છે “know

thyself” અથાત હ માનવી !                       ંુ તાર    તને ઓળખ. ુ નો કરાર પણ કહ છે “love

thy naibhour” અથાત તારા પડોશીને                         ેમ કર.      ુ લમ ધમના આ ય થાપક મહંમદ

પેગબર સાહબ પણ ધમને                     વનથી – પયાવરણથી ભ                    ગણતા નથી.અને એમની આ

પિવ         વાણી ુ રાનમાં       ંુ
                                થાયેલી છે .એ જ ુ રાનનો               થમ કલમા જ જગતના ધમ અને

પયાવરણની અ ભ તાનો                      ુ
                                       રાવો છે .તેઓ કહ છે “ બ મ લાહ હ અલ રહમાિન અલ

રહ િમ ! અથાત             ારં ભ ક ં ુ    ં પરમા માના નામથી,               પરમ ૃપા          અિત    ુ
                                                                                                 ણવાન છે .

અહ                      ુ
            ન ધમની આ અદ ત                         ાથના ંુ     મરણ કરવા ંુ મન થાય છે . “ઓમ

અ રહંતાણં...” આ            ાથનામાં ધમની વૈિ ક ભાવનાનો પડઘો છે . ભગવાન                             ુ   મહાન

આષ ટા અને અવતાર                        ુ ુ ષ હતા.તેમણે ધમ-પયાવરણ અને પરમા માને નાનકડા

  ૂ માં સાંકળ લીધા. “ધ મમ શરણમ ગ છામી” અથાત ધમ ંુ શરણ લો.સ ાટ

અશોક જયાર સા ા યવાદ માટ ત કાલીન જગત ંુ પયાવરણ લો હયાળ બનાવી દ                                                   ંુ

હ ંુ યાર        ભગવાન            ુ ના એક          પશ મા થી તેને ધમ ંુ                 ાન થ ંુ અને સમ

ભારતવષ નંદનવન બની ગ .ું                        ધમ િધ ાર શીખવે છે તે ‘ધમ’ નહ પરં ુ                     ધ     ા
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011         Page 42

છે .    જગત હ ત          ૂચવે છે તે ધમ. ધમને                 ારય કોઈ ય તગત                ૂડ બનાવીને      વી

શક ુ નથી.ધમ એટલે પયાવરણ, ને એક જ ય ત ક સ ાની                                           ુ ીમાં બંધ કર શકા ુ

નથી. હટલર આ િસ ધાંતને                    ૂલી ગયો હતો અને જગતને બે મહાિવનાશક િવ                             ુ ો

જોવા પડ ા હતા !

         પયાવરણનો મા               ભૌગો લક અથ લઈએ તો પણ જગતનો કોઈ પણ ધમ

       ારય એમ નથી શીખવતો ક તમે                      ૃ વી પરના જ ંગલો સળગાવી દો,જમીનના એક

નાનકડા        ુ કડા માટ       ુ
                              ગો      ૂની માનવ સં િતનો િવ છે દ કર નાખો...અર હટલરમાં

પણ એટલી માનવતા વસેલી ક                        ાંસના સદ ઓ            ુ
                                                                    રાણા મારકો            ુ માં તોડ ા િવના

અકબંધ રહવા દ ધા હતા.

         જો મ ુ ય મા           ધમની સાચી િવભાવના સમ                       તે    જબ પયાવરણને અ ુ ુ ળ

થાય તો        ૃ વી વગ બની              ય.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011          Page 43

                                      Vivekanand & Nationalism
                            (Dr.Nikhil Sharma,Medical Inern,B.J.M.C.,A’bad-16)

       “Arise,Awake,Stop not till the goal is reached”
       Hardly we could find a person who is not knowing this greatly inspiring words.The
words so powerful to instil hope to anyone who has lost the sight of his / her goal in today’s
ever so competitive worlds.

        Swami Vivekanand was born on 12th of January 1863 in Bengal and named as
Narendra Nath Dutta in his pre-monastic life. He was one of the greatest philosophers of our
Nation. His speeches at the World’s Parliament of Religions in 1893 made him famous as
great orator and as a ‘Messenger of Indian wisdom to the Western world’. Nehru once told
“Swamiji harmonized the East and the West, religion and science, past and present. And that
is why he is great. Our countrymen have gained unprecedented self-respect, self-reliance and
self-assertion from his teachings.”

        “We want that education by which character is formed, strength of mind is increased,
the intellect is expanded, and by which one can stand on one's own feet”.These words are very
important for all teachers and students who want to participate positively in nation building.

       In 1984, the Government of India declared and decided to observe the Birthday of
Swami Vivekananda as National Youth Day every year from 1985 onwards.It was felt that the
philosophy of Swamiji and the ideals for which he lived and worked could be a great source of
inspiration for the Indian Youth. Youths must take part in the nation building and that will
be possible when things are done strategically. Swami Vivekananda’s vision has a great
influence on Indian youth for generations. His message to the youth is still as invigorating as it
was a century ago. In his words, weakness, jealousy etc are our enemies. “The greatest sin is
to think yourself weak. Think about your strength, he said.

       Look at his encouraging words “All great undertakings are achieved through mighty
obstacles. Keep up the deepest mental poise. Take not even the slightest notice of what puerile
creatures may be saying against you. Arise, awake and stop not till the goal is reached,” was
his message to the young people. Swami Vivekananda called upon the youth to fully
participate in the modern world while upholding nation’s ancient values.

        In the age technology youths should not forget the root of the origin and hence youths
must take positive steps for self character building. The words of swami “Strength is
life,weakness is death” still rings in our ears whenever we falter in our objectives.It gives us
not courage to stand up and fight again, if we think we have lost.
        These are the very reasons; why today’s youth still consider him their ideal.
        Living for a short span of four decades, Vivekananda left his foot-prints on the sands
of time. His legacy will stay on to guide the nation, nationalism and nationhood. Let’s salute
the Prophet. Let’s cherish his legacy.
        Happy National Youth Day.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 44

                                           The Republic of India
                                                   (Editors Choice)

         26th January 1950 is one of the most important days in Indian history as it was on this
day the constitution of India came into force and India became a truly sovereign state.
         The enacting words "We, the people of India ...in our constituent assembly ...do here
by adopt, enact and give to ourselves this constitution", signifies the democratic principle that
power is ultimately vested in the hands of the people. It also emphasises that the constitution
is made by and for the Indian people and not given to them by any outside power.
         The word sovereign means supreme or independent. India is internally and externally
sovereign - externally free from the control of any foreign power and internally, it has a free
government which is directly elected the people and makes laws that govern the people.
         The word socialist was added to the Preamble by the Forty-second Amendment. It
implies social and economic equality. Social equality in this context means the absence of
discrimination on the grounds only of caste, colour, creed,sex,religion or language. Under
social equality, everyone has equal status and opportunities. Economic equality in this context
means that the government will endeavour to make the distribution of wealth more equal and
provide a decent standard of living for all. This is in effect emphasized a commitment towards
the formation of a welfare state. India has adopted a socialistic and mixed economy and the
government has framed many laws to achieve the aim.
         The word secular was also inserted into the preamble by the Forty-second Amendment
in 1976. It implies equality of all religions and religious tolerance. India, therefore does not
have an official state religion. All citizens, irrespective of their religious beliefs are equal in the
eyes of law.
         The first part of the preamble “We, the people of India” and, its last part “give to
ourselves this Constitution” clearly indicate the democratic spirit involved even in the
Constitution. India is a democracy. The people of India elect their governments at all levels
i.e.Union, State and local.
         A democratic republic is an entity in which the head of state is elected, directly or
indirectly, for a fixed tenure. The President of India is elected by an electoral college for a
term of five years. The post of the President Of India is not hereditary. Every citizen of India
is eligible to become the President of the country.
         Through forty second amendment, the words "socialist" and "secular" were added
between the words "sovereign" and "democratic" and the words "unity of the Nation" were
changed to "unity and integrity of the Nation".
         Onthis day India became a totally republican unit. The day is celebrated with great
enthusiasm all over the country. The epic function is arranged at capital, from Rajghat along
the Vijaypath. Different regiments of the Army,the Navy and the Air force march past on this
occasion. The N.C.C. & N.S.S. also participates in the parade. The Civil and Military awards
for distinguished work are given on this occasion. The parade is followed by a pageant of
spectacular displays from the different states of the country. These moving exhibits depict
scenes of activities of people in those states and the music and songs of that particular state
accompany each display. Each display brings out the diversity and richness of the culture of
India and the whole show provide a festive air to the occasion.
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 45

                      Republic Day Celebration at B.J.M.C.,A’bad-16
                    (Shreekant Dhanani – Student,B.J.Medical College,Ahmedabad-16)

        62nd republic day of India was celebrated with great enthusiasm at B.J.Medical
College,Ahmedabad.The function started wih patriotic songs through public address system
at the porch of college.The Dean of B.J.Medical College,Dr.Bharat Shah arrived at the
ceremony place at 9:15 a.m.He was accompanied by Dr.Asha Shah,Additional Dean of
B.J.Medical College.With unfurling of national tricolours by Dean of the college,national
salute was given to tricolours and volunteers of NSS unit started singing national anthem on
public address system.Other students,teachers,staff members and soldiers of territorial army
joined with them.
        In his speech on this occasion,Dr.BharatShah explored immediate goals of collegein
relation to Swarnim Gujarat and announced special CMEs for teachers in coming year.IN her
speech,Dr.Asha Shah,encouraged students for continuing good work for college and
nation.Sarthak Joshi,student of B.J.Medical College presented heart touching patriotic song
at this occasion. Snacks were arranged for gathering on the occasion.
        The programme was organized by N.S.S. unit of B.J.Medical Collge with the help of
Territorial army.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 46

                                                     Real Deal
                           ( Bhavik Shah – 1 M.B.B.S.Student,B.J.Medical College,A’bad-16)

       At the age of about 6 years, a wanna be a politician; at 9, a wanna be a doctor
and at 12, a wanna be an engineer; finally decides to opt for Biology and to become a
doctor. And after kind of some hard work, finally gets into Gujarat’s ranked 1 college
on July 20, 2010. The feeling was awesome at the time of admission. Here you go, the
game is on!!
       Yes, indeed, I’m very much happy to be a part of India’s one of the Prime
Medical Institutes. On account of having so many relatives passed out from BJMC, it
had become necessity for me to get into here. We were welcomed in the college on
August 2, 2010. And my journey started. It was the first day of college and I was sick.
And after a little bit of rehab, I came to know, it’s not going to be good, felt like the
hell. I didn’t even like the atmosphere of the college. I’d expected much more from
BJMC, but felt that have got much less than that.
       New college, new place, new surroundings, new people to deal with and
everything had become like a Holy Mess for me and as the college started regularly
and after seeing the faculty members and doctors and doctors everywhere in the
campus, felt,
              I’m in the world so wide,It makes me feel sometimes,I miss the Big Blue
       The first three months of college/ hostel life’ve become unforgettable of my life.
I just feel like I’ve lived a whole life just in those 3 months. It has just made me
stronger and even I want to become stronger.           And yeah, at this moment, I’m not
even regretting of being in this college, but I’m proud of being a BJite and think, every
BJite should be. It has been only 5 months and a few days, being in this college, but
I’ve learnt so many things that I can call the ‘Real Deal’. And the main thing is that,
besides of having completed 5 months so far, one of the best buddies of Gujarat is
simply good for nothing so far. I’m just trying to prove myself so hardly, but have
always failed. Remembered a quote,
       “Hell. There’re no rules here. I’m trying to accomplish something.”
       But still, I’ll keep trying and trying and I have to ‘cause,
       Let’s see where this journey ends. Actually, the end is plotted; just have to
traverse through the life.
       At last,
       But it don't really matter, life gets that much harder
       It makes you that much stronger
       Oh, some pages turned, some bridges burned
       But there were lessons learned!!

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 47

                              My Journey Through Internship
                  ( Gunjan Desai, Student & B.J.Medical College,Ahmedabad-16)

       Life has always been a mix of various experiences for me. Spontaneous
reflections of situations are often different from what the thinking would be
after some time elapses. I was passionate about medical since I was in tenth. But
I was and still am definitely not a pro if you consider the academics of many of
my friends and my senior and junior batches. Even after this, I call this as the
passion of a pro because of many experiences of internship which along with the
skills added to my persona and attitude towards life…..
        Every person needs an inspiration, a desire and a drive to perform at
optimum level. Due to various reasons, social and otherwise, I had lost that
desire and was not going to appear for my final year exam. Depressed to a new
nadir, I was going to quit had it not been my family and a phone call to my best
friend, my saviour. He read the entire course to me on phone and we gave our
exam, an innovative solution to an age old problem. I gave all the six papers
baring medicine 1 that way only and not surprisingly, both of us got the same
result, same total. The only thing that kept me going through this exam was my
sisters and my friend’s 12 hr phone call and finally we scored a good 608. Exams
ended and my internship was started. I started enjoying my internship, liked
working for the patients in my first term of medicine where I learned the basics
and where I also learned the sad fact that sometimes we doctors are helpless,
when the patient on whom I had done examination, whom I befriended with and
for the first time taught a clinical batch as a case, died the day after that lecture.
The batch still might not be aware of this but this is what happened guys, the
only but the saddest death during that term, stressful as it was. I was feeling the
same low. I was searching for a reason to perform, a reason that can drive a
person on this difficult journey of MBBS.
       NINAD (Student Guidance Center under N.S.S.) was new inspirations to
serve. Every Thursday we started de-stressing sessions for students so that they
could freely interact, de-stress and never think of quitting this field and we were
successful to some extent. With these newly found thoughts I started studying
for pre pg entrance exam and the same me that took admission in MBBS was
back. In September we did our final NSS event of three days, and then
decreased the duration in clinics and otherwise and started studying rigorously
for the entrance exam.
       After that going through internship, studying and working with NSS,time
passed by in a whisker. Emergency medicine, 24 hrs duties, long hrs of studies
all took place simultaneously. It was unique to work as trainee doctor at Asia’s
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 48

biggest hospital. At the same time college mcq exams prepared us nicely for the
coming entrance.A big blow to the planning of all interns came in November
when all were compulsorily posted for 20 days in the school health program !
However it turned out to be “more a psychological one than a real one”.
       My experience says that mcq solving requires group study so after subject
wise preparation till September, me and my group started group study from 9-
00 a.m. in the morning till late night during November end to January when the
day for all India entrance came…and continued with the same schedule till
Gujarat university entrance in January end. With the support of my group,
professors, family, seniors, my newly found aspirations,and above all god’s
gress, I was able to complete my preparation to my optimum level and appeared
for both these exams… Now the scores are also out for one of them and I stand a
good chance to get a seat in one of the clinical branches.We used to create a lot
of noise in library and occupied a lot of space in canteen for pre p.g. I would
sincerely apologize to all of them but that was the need of the hour to be a bit
selfish. At the end of it all, with my newly found dream, the fire still burning, I
now await the beginning of a new chapter in my life with the same passion that I
used to feel when I joined MBBS.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 49

                Medical Education, Guidance for the Guide – 1,2,3
                   (Dr.Dineshkumar- Pradhyasahayak, B.J.Medical College,Ahmedabad-16)

       The goal of medical education is to produce the physician (Generalist / Specialist)
we would like to see if we are sick. The problem in medical education is that physicians of
tomorrow are taught by teachers of today using curricula of yesterday. Adding that the
teachers are not trained or never undergone any induction training. Student evaluation
(exam system) is a process of determining whether predetermined educational objectives
have been achieved or not. But do we have set objectives? If yes, do we have a transparent
system to do formative and / or summative evaluation of the Students? Are our objectives
relevant i.e. appropriate in the context of the needs of the society / system? And what is
the need of the society?
       Medical college is a functional entity to produce qualified health processionals /
physicians who can protect health of those who are healthy and to reduce suffering of
those who are unhealthy /diseased. But do we have valid i.e. sensitive and specific
evaluation tools available which can test what we intended to test / our objectives? Do the
evaluation tool / machine consistently test what is intended to test? Will the scores
obtained by the candidate be same if evaluated by two or more independent expert
examiners? Do we have set criteria for must know, should know and could know for an
average student faculty wise? Do our medical education system is capable enough to
address the public health problems like TB, Malaria etc. Do we have designed curricula as
per the need of our people, even if it is not demanded by the lay person or political
system? Do our need have changed since then? Do we have revised our curriculum since
then? Some words from Dr. Ashok Sinha ( Agartala, Tripura) :
       "The recent controversy regarding the village posting of doctors has
put the medical community on one side and the whole world on the
other side. The problem possibly lies with the doctors. They work for money,
they do not bother about the society, they can kill female fetuses
for a few bucks more, and they can refuse treatment for want of
money; they are not up-to-date with knowledge, they do unnecessary
tests to get a share of the booty. Most of the complaints are
probably       true.    I      have     seen       ultra-sonologists    giving  shamelessly
false    report      to  assist   another      shameless     gynecologist    in going   for
an unnecessary surgery, and I have seen many more un-parliamentary
linen that I should not wash in public. All are true and more. "

       Medical education in India is based on the British model brought to India by the
East India Company in 1857. Much water has flown under the Howrah Bridge since then
...not much has changed in the content and methodology of medical education in these
more than one hundred odd years. We claim to have made significant changes in the last
two decades but, most of it has been in cutting a little here or adding a little there but,
comprehensive changes are the need of the hour. We still teach students within the four

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 50

walls of the class rooms and the hospital wards, giving them very little exposure to the real
world of illness and wellness in the community. The filtered serious and chronic or end
stage diseases are being shown as the total spectrum of illness. Real world medicine has to
be taught in the community set up. Doctors are really trained to keep the health of the
society and not only to make money by using technology and drugs. Unfortunately,
students are taught very little about preserving the health of the "well" in society. In the
last fifty odd years technology has overtaken bedside medicine. Students normally do not
learn much from what the teacher preaches but more do they learn from what the teacher
does. Seeing the "star performers" and the "thought leaders" use hi-tech gadgets both for
diagnosis and management, the young students' mind absorbs the idea that good medicine
can never be practiced without those gadgets. This is the reason why many, if not all our
medical graduates, will not be able to practice in a village. A conscientious student would
feel guilty for not having had the benefit of the hi-tech stuff for diagnosis in the village and
wants to shun village life altogether. This has resulted in the "inverse- care law" of
medical practice. Whereas there is a dire need for good doctors in the villages there are
very few and where there is already clustering of doctors in the larger metropolis still
more are being added daily to compete in the new medi-business.
         The legitimate question is What kind of Doctor do we need? Does these framed in
our differential diagnosis :
1)     As per the health care need of the nation and state.
2)     As per the socio-economic milieu.
3)     As per the professional opinion i.e. of C.D.H.O / C.D.M.O. / Dean / …
4)     As per the MCI guideline.

       Just look What Medical Council says :
       Goal : Graduate medical curriculum is oriented towards training students to
undertake the responsibilities of a physician of first contact who is capable of looking
after the preventive, promotive, curative & rehabilitative aspect of medicine.
       Objectives : At the end of the undergraduate programme,the medical student
should be able to : (a) recognize ‘health for all' as a national goal and health right of all
citizens and by undergoing training for medical profession fulfil his / her social
obligations towards realization of this goal. (b) learn every aspect of National policies on
health and devote himself / herself to its practical implementation. c) achieve competence
in practice of holistic medicine, encompassing promotive, preventive, curative and
rehabilitative aspects of common diseases. (d) develop scientific temper, acquire
educational experience for proficiency in profession and promote healthy living. (e)
become exemplary citizen by observation of medical ethics and fulfilling social and
professional obligations, so as to respond to national aspirations.

       ...In consonance with the national goals each medical institution should evolve
institutional goals to define the kind of trained manpower / professionals they intend to
produce. The undergraduate students coming out of a medical institute should be
competent in diagnosis and management of common health problems of the individual
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 51

and the community at variety of health care settings from primary to tertiary level. (S)He
should be familiar with the basic factors which are essential for the implementation of
the National Health Programmes / Policy. (S)He should acquire basic management skills
in the area of human resources, materials and resource management related to health
care delivery. (S)He should be able to work as a leader of health care teams and acquire
proficiency in communication skills. (S)He should nurture personal characteristics and
attitudes required for professional life such as personal integrity, sense of
responsibility and dependability and ability to relate to or show concern for other
individuals. All efforts must be made by the institute to equip the medical graduate to
acquire the skills as detailed.
        The goal of post graduate medical study is just extension of this basic wisdom e.g.
to produce competent specialists and / or Medical teachers who shall have mastered most
of the competencies, pertaining to the speciality, that are required to be practiced at the
secondary and the tertiary levels of the health care delivery system. (S)He shall be aware
of the contemporary advance and developments in the discipline concerned. (S)He shall
have acquired a spirit of scientific inquiry and is oriented to the principles of research
methodology and epidemiology and (S)He shall have acquired the basic skills in teaching
of the medical and paramedical professionals;
        What is observed by Dr.Kavery Nambisan (Surgeon and Novelist worked in rural
India) : “One of the best things I remember about British training is that they teach you to
think clearly, in practical terms, and to not rely on textbook learning. I trained in Britain
a long time ago, but I treasure the experience of working in an environment free of
corruption, casteism or nepotism. There was professional satisfaction, good money and
many comforts not available back home. And I found it remarkable that a sweaty dock
worker got the same quality of care, in the same ward, as an MP”. Learning is a process
which results in a relatively permanent change in the behavior / attitude of the learner i.e.
medical students. The role of teachers is just to facilitate learning by encouraging learners
to think, feel and do as prescribed with maximum utilization of available resources. This
would mean medical teacher must know how to facilitate learning. Who will facilitate
facilitators i.e. Medical Teachers?
        Medical Council of India, in its regulation for the Undergraduate medical
graduation - 1997 has specifically indicated that every medical college should have a
Medical Education Unit (MEU) for faculty development and to train teachers in medical
colleges in educational technology. National Teachers' training Centre (NTTC), JIPMER
has taken up the task of training the trainers so as to fulfil the long felt need of teachers in
medical institutions. As per the MCI rules, every medical college or medical institute shall
have a college council comprising of the Head of departments as member and Dean as
chairperson. The council shall meet at leas four times in a year to draw up the details of
curriculum and training programme, enforcement of the discipline and other academic
matters including research...
        Knowledge is a process, not product.Attitude is caught, not taught.Practice / skill
needs experiments, not experience.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 52

                        િસિવલ હો પટલ, અસારવા – એક તીથ ૂિમ
                  (હષ ખ ી – સેક ડ એમ.બી.બી.એસ.         ુ ડ ટ,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )

        6,00,000 દદ ઓને બહારના દદ (ઓ.પી.ડ .માં) તર ક સારવાર અને 60,000 દદ ઓને

ઇ ડોર દદ તર ક સારવાર. 3,33,333 થી પણ વધાર નાની-મોટ મેડ કલ                                  ોસીજસ.20,000 થી

પણ વધાર મોટા ઓપરશનો અને તેટલી જ મા ામાં કદાચ નાના ઓપરશનો પણ.લગભગ 6000

  ટલી ડ લીવર (         ૃતી )..,અર,          ંુ
                                       ંુ ક ,ઓ      લાગે છે ? તો સાંભળો. 25 લાખથી વધાર લેબોરટર

ટ ટ, ણ લાખ         ટલા એ સ-ર,એક લાખ             ટલા ઈ.સી. .,પચીસ હ રથી પણ વધાર સોનો ાફ ,પાંચ

હ રથી પણ વધાર સી.ટ . કન, બે હ રથી પણ વધાર એમ.આર.આઈ. અને...

        કોઈ એક જ જ યાએ એક જ વષમાં થતી આરો યને લગતી કામગીર માં કદાચ આ એક રકોડ

હશે.િમ ો ંુ વાત કર ર ો           ં આપણી પોતાની એવી િસિવલ હો પટલની.

          જરાતના ગૌરવ સામાન “િસિવલ હો પટલ-અસારવા,અમદાવાદ” ની થાપના ઈ.સ. 1841

માં લ કર હ સર થયેલી હતી.ઈ.સ.1856 માં વ.શેઠ ી હઠ િસહના નામે તેમના ધમપ ની                                 .ુ ી

હર ંુ વર શેઠાણીએ .55,000/- શેઠ હઠ િસહના બનેવી શેઠ ી                      ેમાભાઈ તરફથી .20,000 /- તથા

સજન જનરલ ડ .વાયલી તરફથી .13,000 /- ની રકમ દાન પેટ મળતા દોઢસોથી પણ વધાર વષ

પહલા અમદાવાદ શહર મ યે ઘીકાંટા િવ તારમાં                      ૂની કલેકટર કચેર ના નવા મકાનમાં 7 વોડ સાથે

આ હો પટલની થાપના કરવમાં આવી હતી. હો પટલની વધતી કામગીર ને પહ ચી વળવા                                  ુ

સરકાર ીએ અસારવામાં હાલ ંુ િવશાળ બ ડ ગ તૈયાર કરતાં એિશયા ખંડની સૌથી મોટ િસિવલ

હો પટલ ઇ.સ.1953માં િસિવલ સ ન ડો.(મેજર) સી.બી.મીલર ના સમયે થળાંતર પામી. િસિવલ

હો પટલના િવકાસ સાથે તેના કટલાક ભાગો                                      ુ
                                                         વા ક ક સર ઇ ટ ટ ટ(1961), ઓ થે મોલો

ઇ ટ ટ ટ(1968),           પેરા લે જયા       હો પટલ(1978),           ક ડની            ુ
                                                                              ઇ ટ ટ ટ(1980),કાડ ઓલો

ઇ ટ ટ ટ(1992),ફ           ઓથેરાપી કોલેજ(1992), ો થે ટક અને ઓથ પેડ ક સરકાર કોલેજ,નસ ગ

  ુ લ એ ડ કોલેજ,ડ ટલ કોલેજ, ટટ ટ બી ન ગ એ ડ ડમો                       શન સે ટર વગે ર અગાઉ આ હો પટલ

સંલ ન િવભાગો તર ક સેવા આપતા હતા તે                   ટા પડ ા ને મેડ કલ         ે ે તેમની આગવી ઓળખ ઉભી

કર .આમ છતાં આ દરક સં થાની મા ૃસં થા તર ક િસિવલ હો પટલ આ                                      ુ
                                                                                    પણ એક ઘે રા વટ ૃ ની

  મઆ સૌને પોતાની ંફ આપી રહ છે .

        2040 ઇ ડોર પેશ ટ            મતાવાળ િસિવલ હો પટલ તેના                 ે ફળથી જ ન હ કાય ે થી પણ

બ ુ િવશાળ છે . સમ           ુ
                            જરાતની આરો યનગર ગણાતી િસિવલ હો પટલે ખરખર દદ ઓ માટ એક

“તીથ ૂિમ” સામાન છે !
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011        Page 53

                                          Colour Psychology
                   (Urvashi Rana, Final Year Student,B.J.Medical College,Ahmedabad‐16) 

        “Colours, like features, follow the changes of the emotions.” - Pablo Picasso

        Colour Psychology is the study of the effect that colours have on human
behaviour. While perceptions of colour are somewhat subjective, there are some
colour effects that have universal meaning. Colours in the red area of the colour
spectrum are known as warm colours and include red, orange and yellow. These warm
colours evoke emotions ranging from feelings of warmth and comfort to feelings of
anger and hostility. Colours on the blue side of the spectrum are known as cool
colours and include blue, purple and green. These colours are often described as calm,
but can also call to mind feelings of sadness or indifference.
       Several ancient cultures, including the Egyptians and Chinese,
practiced chromotherapy, or using colours to heal. Chromotherapy is sometimes
referred to as light therapy or colourology and is still used today as a holistic or
alternative treatment. In this treatment:
  1. Red was used to stimulate the body and mind and to increase circulation.
  2. Yellow was thought to stimulate the nerves and purify the body.
  3. Orange was used to heal the lungs and to increase energy levels.
  4. Blue was believed to soothe illnesses and treat pain.
  5. Indigo shades were thought to alleviate skin problems.
       The colour of placebo pills is reported to be a factor in their effectiveness, with
"hot-coloured" pills working better as stimulants and "cool-coloured" pills working
better as depressants. This relationship is believed to be a consequence of the patient's
expectations and not a direct effect of the colour itself. Consequently, these effects
appear to be culture-dependent. Most psychologists view colour therapy with
scepticism and point out that the supposed effects of colour have been exaggerated.
Colours also have different meanings in different cultures. Research has demonstrated
in many cases that the mood-altering effects of colour may only be temporary. In
India, the festival of “Dhuleti” is celebrated with great enthusiasm in all walks of life.
The natural colours prepared from plants give message of representing your views
with fun which you would not have been able to express on routine days !
       Well, not all colours are your favourite but still if you wish to put them in
painting you life, they could give your picture, serenity and more beauty, aren’t they?

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 54

                                       World TB Day – 2011
                     (Mrinal Patel – Medical Intern,B.J.Medical College,Ahmedabad‐16)  

        Tuberculosis is a disease that occurs due to Tuberculous bacilli, It is a
airborne infection spread by a person who is suffering with the disease and
whose sputum contains these bacilli. Risk of getting tuberculosis is high with
prolonged indoor exposure to a person with sputum positive pulmonary
tuberculosis. It mainly affects lungs but can affect any part of the body. It is a
major public health problem in the developing countries even today - 95
percentages of total cases and 98 percentages of total deaths occur in the
developing countries. India has more number of cases of tuberculosis than any
other countries. The government spends Rs. 6000 per patient for the diagnosis
and treatment of tuberculosis. This is perhaps the monthly income of few poor
Indian. In India, National Tuberculosis control programme was started in 1962
and with the advancement, it became Revised National Tuberculosis Control
Programme (RNTCP) in 1992 in which facility is made available related to
examination of the sputum of the patient at the sub-district level (designated
microscopic center-at primary health center) by the trained laboratory
technician. Drugs for the treatment of the Tuberculosis is provided free of cost
to the patient for the 6-9 month. For the initial period when the patient is highly
infective, having tuberculosis bacilli in the sputum, the treatment is given
exclusively under the observation of the drug provider, the so-called Directly
Observed Treatment Short course (DOTS).
        On March 24, 1882 Dr. Robert Koch announced the discovery of the TB
bacillus. In 1982, a century after Dr. Koch’s announcement the first World TB
Day was sponsored by the World Health Organization (WHO) and the
International Union Again Tuberculosis and Lung Disease (IUATLD ). The
event was intended to educate the public about the devastating health and
economic consequences of the TB. This day is an occasion for people around the
world to raise awareness about the international health threat presented by
tuberculosis. It is a day to recognize the collaborative efforts of all countries
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 55

involved in fight against tuberculosis. TB can be cured, controlled, and, with
diligent efforts and sufficient resources, eventfully eliminated.
        For World TB Day 2011 we enter the second year of a two-year campaign,
On the move against tuberculosis whose goal is to inspire innovation in TB
research and care. This year's campaign challenges us to look at the fight
against TB in an entirely new way: that every step we take should be a step
towards TB elimination. The campaign is inspired by the ambitious new
objectives and targets of the Global Plan to Stop TB 2011-2015: Transforming
the Fight-Towards Elimination of Tuberculosis, which was launched by the Stop
TB Partnership in October 2010. This new plan, for the first time, identifies all
the research gaps that need to be filled to bring rapid TB tests, faster treatment
regimens and a fully effective vaccine to market. It also shows public health
programmes how to drive universal access to TB care, including how to
modernize diagnostic laboratories and adopt revolutionary TB tests that have
recently become available.
        Tuberculosis is curable and drugs for Tb is available free of cost in all
government hospitals and dispensaries. Good diet, adequate rest and complete
treatment for 6-8 months cure tuberculosis.Lack of awareness leads to
resistance/multi drug resistance cases of Tuberculosis. The combination of
Tuberculosis and AIDS is lethal.
        Let’s become a messenger of TB awareness. A small step forward by each
person in the fight against TB could turn out to be a giant leap.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 56

                                 “Hard work conquer all”
       (Dr.Maulik Doshi – Medical Graduate & Post Graduate,B.J.Medical College,Ahmedabad‐16)  

         “Why you want to be a doctor?” and “why you have came here at BJMC to study
MBBS when you can take admission in the medical college in your own city?”. These two
questions are the most “IMP” questions asked. Money, to serve humanity, to be a
cardiologist!!!! and number of post graduate seats were the most probable answers to these
questions. These answers are not of the students but of the parents as the student cannot say
about doctor and BJMC on the very first day. But now I can tell you a lot about my Alma
        Life at BJ was mixture of fun, challenges, hard work, success and sometimes
disappointments (especially after the results!!!). I still remember the first day of college where
we were welcomed by a group of teachers. It was very fascinating to wear a clean white,
ironed apron and attend lectures. We did not know the campus geography as it is very BIG so
always found difficulty. Initial few months were very challenging in hostel to set well so we
were always ready to go home during holidays.Flushed with the success of having cleared I
MBBS with decent marks, we approached II MBBS with a positive attitudes assuming that
our seniors hadn’t lied about “Golden Term” being a lot of fun. We decided not to enter
library and made the college garden, canteen and the badminton court our new home. Initial
two months were full of busy schedule of different types of days celebrated. In the morning we
walked to wards with dirty apron, which in my case, was used to be clean in I MBBS. Only
the best part was a stethoscope on it. It was very exciting to attend OPDs, take history in
wards and observe the doctors examining and diagnosing the patients. It was this time when I
started to dream of a doctor (still a cardiologist!!). Besides college life at hostel became very
easy and we hardly think of home at the time of holiday.Then comes III/I…..the only thing we
will never forget about the final year would be the cultural function “BJ Beats 2004”
organized by our batch. It was this time when I learnt lessons of team work, unity,
communication skill, event management, dance and a lot more to add.The final part of third
year was full of reading because we wanted to pass and enter internship as soon as possible
and my dream of a cardiologist was restricted to getting pass the MBBS only. It is almost
difficult to forget those days in TV room,...,birthday celebration with cold water at sharp 12
0’clock - the only event where we followed strict timing.
        Time passed quickly, we finished internship and entered in the life of a resident.
        Sometimes I considered myself very fortunate because I did MBBS and PG in the same
institute. In latin it is said “Labour Omnia Vincit” means ”Hard work conquers all”. 19/40,
19/40,1. The initial two are the marks of the internal examinations and third is the rank I
achieved at all India level entrance exam for DM. The common thing among these is the
subject Pharmacology. It was the guidance and support of seniors and teachers from this
institute and especially the Department of Pharmacology which helped me to convert those
marks into the RANK. It is difficult for everyone to answer three names of Miss World or of
Nobel Laureates even if they are very popular but it is very easy to answer names of teachers
or institutes which changed their lives. So now, if anyone asks me why to send their kids to
BJMC I have a lot to tell them because the difference between BJMC and other colleges is
statistically significant (p<0.005).
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 57

                         World Health Day – 7th April 2011
                                               (Editor’s Choice )  

         World Health Day, on 7 April, marks the founding of the World Health Organization
and is an opportunity to draw worldwide attention to a subject of major importance to global
health each year. In 2011, World Health Day focuses on drug resistance. This year’s theme is :
“Combat drug resistance – No action today, no cure tomorrow”.
         Most of us live longer and healthier lives today, partly because powerful and effective
medicines – known as antimicrobials – are available to treat infectious diseases. Until the
discovery and availability of antimicrobials in the 1940s, people died needlessly from
infectious diseases. Today, none of us can imagine living in a world without antimicrobials.
We are now on the brink of losing this precious arsenal of medicines. The use and misuse of
antimicrobials in human medicine and animal husbandry over the past 70 years have
increased the number and types of micro organisms resistant to these medicines, causing
deaths, greater suffering and disability, and higher health-care costs. If this phenomenon
continues unchecked, many infectious diseases risk becoming uncontrollable and could derail
progress made towards reaching the health related United Nations Millennium Development
Goals for 2015. Furthermore, the growth of global trade and travel allows resistant organisms
to spread worldwide within hours.
         Antimicrobial resistance is not a new problem but one that is becoming more
dangerous; urgent and consolidated efforts are needed to avoid regressing to the pre-
antibiotic era. We live in an era in which we depend on antibiotics, and other antimicrobial
medicines to treat conditions that decades ago, or even a few years ago in the case of
HIV/AIDS, would have proved fatal. When antimicrobial resistance - also known as drug
resistance - occurs, it renders these medicines ineffective. For World Health Day 2011, WHO
will be calling for intensified global commitment to safeguard these medicines for future
generations. Antimicrobial resistance - the theme of World Health Day 2011 - and its global
spread, threatens the continued effectiveness of many medicines used today to treat infectious
         When the microorganisms become resistant to most antimicrobials they are often
referred to as “superbugs”. This is a major concern because a resistant infection may kill, can
spread to others, and imposes huge costs to individuals and society. Antimicrobial resistance
is facilitated by : inappropriate use of medicines, taking substandard doses or not finishing a
prescribed course of treatment, low-quality medicines, wrong prescriptions and poor infection
prevention and control etc. Lack of government commitment to address these issues, poor
surveillance and a diminishing arsenal of tools to diagnose, treat and prevent also hinder the
control of drug resistance.
        On World Health Day 2011, WHO will introduce a six-point policy package to combat
the spread of antimicrobial resistance : 1) Commit to a comprehensive, financed national
plan with accountability and civil society engagement, 2) Strengthen surveillance and
laboratory capacity, 3) Ensure uninterrupted access to essential medicines of assured quality,
4) Regulate and promote rational use of medicines, including in animal husbandry, and
ensure proper patient care, 5) Enhance infection prevention and control, 6) Foster
innovations and research and development for new tools.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 58

                                       Medical Education – 4
              (Rutviz Mistry – Medical Intern,B.J.Medical College,Ahmedabad-16 )
        “Knowledge is a process, not product. Attitude is caught, not taught and Practice (skill)
needs experiments, not experience.”
         For majority of the students like me, the process of gaining knowledge is starting since
day-1 in medical college. The attitude...... But at what point of time we are asked to
experiment ? Let me put my own case here. Before the start of my internship, after the Final
M.B.,B.S. exam, my neighbour approached me and requested me to give him intra muscular
injection. He told me that his family doctor had prescribed it and at present he was out
station. I told him that I haven’t practiced it yet. He didn’t ask me or tell me anything but his
eyes were loud and clear, “What have you done in these 4 ½ years?”
        In introspection, I thought, the neighbour was right. Even after completion of majority
of my undergraduate study, I am not feeling confident to handle the simplest of the cases. It is
not that we haven’t been taught in the college nor does it imply that we don’t know anything.
It just means that what we studied hasn’t been put in practice yet. Had I taken the initiative, I
would have learnt it. Why did I wait for the system to demonstrate it to me? Had the system
taken the initiative to collect such experiences ?
        Some time we student feel that why shouldn’t we go to the system and learn it? Most of
us, find studies boring and challenging because of the fact that we are not ‘doing’ anything.
We are just the mute spectators or the listeners. What we need is taking part in the discussion
and real practice. We need to MOTIVATE ourselves. As students, we should involve
ourselves, as if we are entrusted the responsibility of doing the job. Learning is bound to be a
great fun then.
        In present scenario, education has turned out to be a vicious cycle of “Blame Game”.
The teachers think “students are not interested so they don’t attend the classes” and the
students think “what’s the point in waiting in the classes when the teachers are busy doing
their clinical rounds.” So, this negative vicious cycle continues and the result is a grumpy
negative environment in medical colleges.
Someone has to take the lead. Students or the Professors... Why not both? The best solution is
not outside,its within. We, as students, have to show the enthusiasm for studies. Its not the
numbers that are written in our mark sheets going to make us good doctors, our knowledge
and skills will account for that... Instead of blind folded students running after marks, we
should open our eyes and realize the true potential of knowledge and skills.We don’t need to
be phobic about our career or results. On the contrary, we should introspect and promise
ourselves to flaunt the best and the most positive attitude possible. Negativity on our part will
force the system to take the negative steps. Our enthusiasm and curiosity is vital for the
functioning of our System. Lectures are the worst form of teaching, as far as some immensely
skill based branch like Medical Science is considered. Practical approach has been
emphasised. But that’s on papers... The major problem is the implementation of our learning
objectives, to be taken care by the administrators. Positive enthusiasm from the side of the
Administrators is also required for continuous improvement of the system
        The System that we are talking about (complaining of) is surely not the best... But it’s
not that bad too. Let’s caught the right attitude – the positive attitude

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 59

                                   B.J.M.C. – The Way Ahead
                   (Dr.Bharat Shah – Dean, B.J.Medical College,Ahmedabad-16 )
        Let’s catch the right attitude – the positive attitude.
        An era – with its inception as Ahmedabad Medical School in 1871 ( with 14 students )
to transforming as Byramjee Jeejeebhoy Medical School (in 16th of June 1879) & then
College was spectacular. And this era has given the present status to this college. Now we are
heading towards new dynamism.
        The Pradhan Mantri Swasthya Suraksha Yojana (PMSSY) has been approved in
March 2006 with the objective of correcting the imbalances in availability of affordable /
reliable tertiary level healthcare in the country in general and to augment facilities for
quality medical education in the under-served States. Setting up up 6 AIIMS like institutions
one each in six states and upgradation of 13 existing medical institutions ( including
B.J.Medical College,Ahmedabad ) with an outlay of Rs.120 Cores per institution, of which
Rs.100 Crores would be borne by the Central Government and the remaining Rs.20 Crores
by the respective State Government. At the same time, the Government of Gujarat has
announced an ambitious Rs 911.68 crore project to upgrade and restructure the Ahmedabad
Civil Hospital. The goal is to bring about qualitative changes in the health care services and
improving the human development index (HDI) in the state. Under the project, the bed
capacity at the hospital, which currently stands at 2150, will be increased to 5150. The project
will be executed in three phases.
        Under phase-I, our college has undergone renovation of all the laboratories and
dissection hall. Various gardens and parking are taking new shape under the project. The
college auditorium is turned sound proof. In next phase we will be having all our lecture halls
and central library air conditioned. Not only that the college will be having larger and well
equip under graduate hostel than present one. I am aware about some difficulties faced by
students and staff. But friends I assure you that we will be having most modern and excellent
infrastructure in near future. Under the guidance and help from Honourable Chief Minister
of Gujarat Shri Narendra Modi, our college is going to replicate B.J.M.C. in the same campus
with separate department for medical research and state of art super speciality facility.
        The teachers are refreshed with minimum two continuous medical education (CME)
scheme per department and also need based seminars / symposia. This college pay respect to
individuals who are giving their best for the college. Since Nirmal Gujarat Abhiyan – 2007,
this college has started to encourage Class-IV (servants) for their best individual performance
at work place. The college is pioneer in starting M.C.Q. lab - computer based learning station
for students. Intern doctors are now coming out with flying colours in various competitive
examinations. Few years back, when a study was conducted about best medical college in
India, this college stood first in state run medical colleges. All work and no play makes Jack a
dull boy...The college is restarting sports & cultural week – BJ Beats from this year.
        Since 2009,B.J.Medical College Development Society is established for the benefit of
teachers, students, other staff members and alumni of this college. Donation to this society is
exempted from income tax under 80G.
        Let’s take inspiration from phrases of our college logo “Anvisyami khalu nirmasyami
vaa panthanum” saying “Shall find or Create a Path.” We are committed to create new and
better medical hub for the generations to come in this college.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 60

                                        Passengers We Are !
              (Dr.Dinesh Rathod – Editor in Charge, N.S.S. Weekly Wall Magazine )

        It was Wednesday, 30 July, 2008 - 8:38 PM when I replied, through e-mail, to
Dr.Dhiren Patel – Volunteer & Medical Graduate from this college (now in U.S.A.) and that
was related to our existence : Like you, I too am a passenger who is visiting BJMC during
specific time period. Like you I am not the first, and of course not the last passenger too. But
the difference between us for the event you are mentioning is that I was a Driver who had to
take care of other passengers ( here students of BJMC, and for that matter HOD-PSM and
Dean-BJMC) who trusted me. 5:55 PM, just few hours back I was travelling in a Jeep...In
front of me there was a vehicle -Maruti 800 and behind me is another vehicle-Motor cycle.
From the window - 2008, I was observing the scene. In Maruti was one of the senior teachers
and on the bike was your batch mate Dr.Sanjay (now resident, medicine)...I know after
sometime the jeep would overtake Maruti 800 but I equally know that a bike would surely
overtake Maruti and Jeep as well ! But I was relaxed. Do you know why ? I was not a driver
but like you a simple passenger !
        What is important at the end of the day is ‘satisfaction’ which is not parallel to
success. The pursuit of success is common to all individuals belonging to any profession. Who
does not want to reach the top? But what about costs ? Loss of time, loss of mental peace, loss
of sleep... and what not ! Let’s not forget that both pain and pleasure are compulsory
stoppages in achieving success. Let’s enjoy the process of achieving / reaching success, the joys
that come in the way to strive for success. And hence, Lazarus and Allen said that “the cause
of happiness or at least unhappiness is in our head, and not in external events.” When I say
success it simply mean “finishing the task” once we initiated. I know we have not reach to all
walks of life at B.J.M.C. but ‘mere a drop of practice is much more than an ocean of theory’
and that is...success.
        Under Swarnim Gujarat celebration, we had started “Swarnim Gujarat – Vanche
Gujarat” weekly wall magazine. This was just experiment and when we share experiences of
this campus activity under N.S.S., we are delighted. Here I was on steering and with the active
participation of all contributors, the vehicle was on track. Though I avoid to drive a vehicle, if
you liked my way of driving, I am thankful to you - passengers !
        When I was discussing about the deadline (1st May 2011) with editorial matrix and
other students, they were enthusiastic to continue this way of communication. This could be a
good medium for exchange of ideas and it will help to know the psyche of present, past and
future generations of our college. We know that when we go for academic journal, each page
is a calculated one and practically speaking no space for other activities except advertisement!
21st century is driven by information. Lot many new devices and connectivity are available for
gaining information.We should be thankful to Gujarat Government for reviving the habit of
reading, learning, sharing through this “Vanche Gujarat” abhiyan under “Swarnim Gujarat”
abhiyan. Let’s have a dream to have our own college magazine (? BJ times) giving space to
students, teachers, staff and alumni.
        Samuel Butler says “A physician's physiology has much the same relation to his power
of healing as a cleric's divinity has to his power of influencing conduct.”
        Best of Luck !

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 61

                                           SECTION – B(i) : Poems

                                                  Contributed by

                                Utsav Shah (Medical Intern)
                             Pratik Bhadaja(Final Year Student)
                              Rohit Thakar (Medical Graduate)
                             Meghraj Saini (Final Year Student)
                           Rajaram Sharma (Final Year Student)
                            Paresh Patel (Medical Social Worker)
                              Anirudh Gupta (Medical Intern)
                               Monark Vyas (PSM -Resident)
                                B.J.M.C. Alumni (Courtesy)
                         Bhargav & Sheekant (Second Year Student)
                           Kuldeep Sapariya (Final Year Student)
                        Dr.Dinesh Rathod (Assistant Professor - PSM)
                              Famous Personalities (Courtesy)
                                    N.S.S Units – Gujarat
                           Kaushal Upadyay (Medical Graduate)
                             Purvi Parwani (Medical Graduate)
                           Manas Vaishnav (Second Year Student)
                                  Dr.M.P.Shukla (Courtesy)
                           Foram Lalcheta (Second Year Student)
                          Kanu Patel (Medical Graduate,Courtesy)
                             Nirav Parmar (Final Year Student)
                                Gunjan Desai (Medial Intern)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 62

                                             આ મા ંુ પોષણ 
                 (સંકલન, ઉ સવ શાહ – મેડ કલ ઇ ટન,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16) 
                              મૈ ીભાવ ંુ પિવ           ંુ ુ
                                                    ઝર , જ હયામાં વ ા કર; 

                             ભ થાઓ આ સકલ િવ                  ,ું એવી ભાવના િન ય રહ. 

                                ણથી ભરલા         ણીજન દખી,હ ંુ મા ં ુ
                                                 ુ                          ંુ ય કર; 

                             એ સંતોનાં ચરણ કમળમાં, જ                વન ંુ અ ય રહ. 

                                દ ન, ર ને ધમિવહોણા,દખી દલમાં દદ રહ; 

                               ક ુ ણાભીની                 ુ
                                                ખોમાંથી,અ નો         ુ
                                                                     ભ    ોત વહ. 

                           માગ      ૂલેલા    વન પિથકને,માગ ચીધવા ઊભો ર ં, 

                               કર ઉપે ા એ મારગની,તોયે સમતા ચ                  ધ ં ુ . 

                               ‘ ચ ભા ’ુ ની ધમભાવના,હયે              માનવ લાવે; 

                               વેરઝેરનાં પાપ ય ને,મંગલ ગીતો એ ગાવે.

                        ( િતક ભાડ        - મેડ કલ      ુ ડ ટ,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ )

                                         મને આજ ફર            ંુ યાદ આવી ગઈ,

                                  વરસાદ આજનો ને પેલી સાંજ યાદ આવી ગઈ;

                                  વાદળો ઘેરાયા ને રશમી              ફો યાદ આવી ગઈ,

                              ટ ક કોયલ ને પેલા મીઠા અવાજ ની યાદ આવી ગઈ;

                                      આસમાની         ંુ
                                                     દો ભ જવતી મારા ગાલ ને,

                                        બનોની પેલી વણઝાર યાદ આવી ગઈ;

                                       મ છે હાથમાં પણ નશો નથી એનો એટલો,

                                     મને એ અણીયાળ              ખો યાદ આવી ગઈ;

                                            મને આજ ફર          ંુ યાદ આવી ગઈ;

                                  વરસાદ આજ નો ને પેલી સાંજ યાદ આવી ગઈ.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 63

                                           ન રહ કોઈ દદના સાથી
                             રો હત એ. ઠાકર (બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )

                                    ચાર તરફ ફલાયો છે િવનાશક રોગોનો કહર,

                                    ાંય ટ બી,    ાંય એઇ સ,પહો યો છે બધે ઘર-ઘર

                                  ન મા      ુ માનવીએ,ન િનભા          ંુ િવ ાસ ુ વચન,

                                   ચઢ બેઠા છે ુ મનો અને પીડાય છે તન-મન

                                   ગામ-ગામ ચાલે છે દવાખાના,હાજર છે તબીબ,

                                  શા માટ બેસી રહો છો ? ક કરશે મદદ નશીબ ?

                                  ક સર હોય ક હોય મલે રયા,ક પછ હોય કમળો,

                                  દરક રોગની છે દવા,ના પકડો ર તો તમે અવળો

                              તો ચાલો સૌ સંક પ કર એ,માનવ આરો ય માટ આ ,

                                      ુ ત કર એ આ િવ ને રોગોની             ુ

                                 આઝાદ બની જઈએ સૌ,ન રહ કોઈ દદ ના સાથી.

                                       You Are This Moment!
                              (Rajaram Sharma – Student,B.J.M.C.,A’bad)
                                    Lord asked ”Who are you ? 
                             ”Doctor” I said,An Indian” I recollected 
                               He looks miserable, I was shivering 
                               Who am I ? Obviously a boy or girl 
                               Lord not satisfied, What a Dream !  
                                Just stop it, sleep again and again 
                          Am I not sleeping right now with open eyes ?  
                           Lingering on and making streaks over head 
                              Oh ! that is terrible, Cut your brain off 
                               A sweet whispering came “Darling” 
                           You are this moment, “Have it;be it;live it” 
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 64

                                                કોમન-વે થ 
                 (પરશ પટલ – એમ.એસ.ડબ                 .ુ -બી. .મેક લ કોલેજ,અમદાવાદ-16 ) 
                          ટો ભાઈ        ૂં
                                        ટો આવી છે આ કોમન-વે થની રમત 

                       ગોળા ફકમાં ગોળ ંુ ગા ુ ં ,બરછ ફકમાં બહો ં ના , 

                    100 મીટરમાં સોનાની પાટ,400 મીટરમાં ચાંદ ની પાટ 

                         ડિમલમાં િમ લઓનર થાય, ુ તીમાં કરોડપિત થાય 

                લાંબી દમાં લખપિત થાય, ચી દમાં અબજપિત થાય
                      ૂ                  ૂ                                                       

                             કબ માં કં ઈકને માર,લંગડ માં લાંબી ફાળ 

                       ખો-ખોમાં ખોખા-ખોળા થાય,વોલીબોલમાં વાતા થાય 

                         છે લે તો ભાઈ ! ઓલ ઇઝ વેલ, ઓલ ઇઝ વેલ 

                                     Quest for rain, by Teddy
              (Anirudh Gupta -Medical Intern,B.J.Meidcal College,Ahmedabad-16)

                      I can see through window & i can see the rain
                 There are some children down below playing some game

           I am stuffed with cotton and sand,i have fibers all over my head
           they will get drenched in rain,so i have to enjoy just seeing them

              Sometimes i wish to go n gain, smell the  mud n drops of rain 
             But this weather won't allow me,it will get me spoiled if i dare

                        So, afraid of being replaced, and kicked out
                    I don't want to take any chances,so, i just sit around

                      And i wait for them to come drenched in the rain
                      And may they pick me up, so i can taste the same 

                              Thats the reason, i am happy for them 
                          coz they get the rain and bring me the same
                                            Mothers.... teachings 
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 65

                                                        વે નાદ 
                 (મોનાક યાસ – પી.એસ.એમ. રસીડ ટ,બી. .એમ.સી.,અમદાવાદ-16) 
                 પર        ને પામવા કઠોર તપ યા કા , ંુ વનમાં શીદને                                  ? 

                    મંછા માર એટલી જ ક ંુ તો, ૃ ણની વાંસળ બની                                     

                  ેમરસ અને મા ર નો સંગમ બની, ૃ ણ ંુ સદા સાિન ય પા , 

          ના થા       શંકર ંુ ડમ ુ ક સર વતી વીણા, ંુ તો પોલી વે ંુ બની હરખાઉ 

                 ુ           ુ                 ુ
               મ રાધીપતીના મ ર સંગે રહ ને ં,મા યનો પયાય બની

                  ૃદાવાનની ગલીઓમાં ને જ નાના તટ,શ દ                             ના     ુ
                                                                                       રો રલ  

                    મંછા માર એટલી જ ક ંુ તો, ૃ ણની વાંસળ બની                                     

                                               નહ નહ ર બી. .
                                         (સાભાર – બી. .એમ.સી.એ ોડ)

                      સૌએ        ૂછ ંુ     ાં ભ યા’તા,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                      સૌએ        ૂછ ંુ     ાં રમતા’તા,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                     સૌએ        ૂછ ંુ     ાં ભટ         ા’તા,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                     સૌએ        ૂછ ંુ     ાં ઝઘડ ા’તા,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                      સૌએ       ૂછ ંુ     ાં     ુ
                                                 ધયા’તા,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                    ટ ફ ન પહલા                 ાં ખો યા’તા,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                      ટથો પહલો             ાં પકડ ો’તો,અહ ? નહ નહ ર બી. .

                     ધોળો ડગલો             ાં પહરયો’તો,અહ ,? નહ નહ ર બી. .

                      શબ ુ       ુ તક          ાં વાં    ’ંુ ,ંુ અહ ? નહ નહ ર બી. .

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                Page 66

                                              આ તો ર ત છે
            (ભાગવ અને         ીકાંત – મેડ કલ        ુ ડ ટ, બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )

                                  નથી હ ુ નથી           ુ લમ,આ તો ર ત છે
                                  નથી શીખ નથી ઈસાઈ, આ તો ર ત છે
                                   નથી ભેદભાવ ઈ રનો, આ તો ર ત છે
                                    નથી કા ં નથી ધો ં , આ તો ર ત છે
                                   નથી પી ં નથી લી ,ું આ તો ર ત છે
                                    લાલ જ એનો રં ગ છે , આ તો ર ત છે
                                 નથી દશ ંુ નથી િવદશ ,ું આ તો ર ત છે
                                 નથી ગોરા ંુ નથી કાળા ,ું આ તો ર ત છે
                                   પોષણ કા       વહ ંુ સદા, આ તો ર ત છે
                                  જ રતમંદોની         વાદોર , આ તો ર ત છે
                                જોઈએ કદ માર કદ તમાર, આ તો ર ત છે
                                   ર તદાન કર એ વધાર, આ તો ર ત છે

                                         ગાંધી કામ આવે છે !
                     ( ુ લદ પ સાપર યા - મેડ કલ      ુ ડ ટ, બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )

                               સ યધમ ંુ પાલન કર ,ું એમ મહા માએ કહ ,ું
                        પણ હવે અસ ય બોલનારાઓને ગાંધી કામ આવે છે
                             “અ હસા પરમો ધમ” એમ મહા માનો આદશ હતો,
                          પણ આ        કોમી હસા કરનારાઓને ગાંધી કામ આવે છે
                                   મા ણક બનવા ંુ શીખ           ંુ હ ંુ મહા માએ,
                            પણ આ          ા ફક-દં ડથી બચવા ગાંધી કામ આવે છે
                          લાલચને માણસનો સૌથી મોટો ુ મન મહા મા ગણતા,
                           પણ આ        અનાજના સં હખોરોને ગાંધી કામ આવે છે
                           દશને એક બનાવવા જદગી ુ રબાન કર મહા માએ,
                         પણ આ        દશ-િવ છે દ કરનારાઓને ગાંધી કામ આવે છે
                          ફ ત “જયંતી-િનવાણ”ના રોજ મહા મા ંુ નામ આવે છે
                            પણ      ુ
                                    દનો વાથ સાધવા રોજ ગાંધી કામ આવે છે

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 67

                                               રહ        ય છે !
              (ડૉ દનેશ રાઠોડ –     ો ામ ઓ ફસર,એન.એસ.એસ., બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )
                                      ુ ુ વાકષણ રહ ત         ુ ુ વને પામવા છતા 
                                     અહમના          ૂઠાની છાપ રહ       ય છે ! 
                                       દય અને      ાસની સંભાળ લીધા છતા 
                                    સમજના અભાવે સદભાવ રહ                ય છે ! 
                                     અવગણનાને તડક             ારક શેકાવા છતા 
                                    અવાક નયનમાં અહોભાવ રહ               ય છે ! 
                                       ક ડ ને કણ તેમ હાથીને મણ છતા 
                                       હાથી     ય અને ક ડ રહ         ય છે ! 
                                   હરણફાળ ભરતી ધારણાઓની તરસ છતા 
                                      ક    ુ
                                           ર    ૃગની    ુ
                                                        વાસ રહ        ય છે ! 
                                                  ણવંતી           ુ
                                                                  જરાત ! 
                                               (અરદશર ખબરદાર, સાભાર ) 
                                       ણવંતી     ુ
                                                 જરાત ! અમાર          ુ
                                                                      ણવંતી       ુ
                                   નમીએ નમીએ માત ! અમાર               ુ
                                                                      ણવંતી       ુ
                                                                                  જરાત ! 
                                     મ ઘેરા    ુ
                                               જ મણીમંડપમાં        ક ર ા અમ શીશ : 
                                 માત મીઠ !       ુ
                                                 જ ચરણ પડ ને માંગીએ             ુ
                                                                                ભ આિશષ ! 
                                  મીઠ મનોહર વાડ આ તાર નંદનવન-શી અમોલ ! 
                                 રસ લડાં વીણતાં વીણતાં યાં કર એ િન ય ક લોલ ! 
                                    સંત મહંત અનંત વીરોની વહાલી અમાર માત ! 
                                  જય જય કરવા તાર જગતમાં અપણ કર એ                       ત ! 
                                          ડા ઘોર અર ય િવશે ક        ંુ
                                                                    દર ઉપવનમાંય; 
                                      દશ િવદશ અહોિનશ            તર એકજ તાર છાય. 
                                    સર સ રતા રસભર અમીઝરણાં ર નાકર ભર ર; 
                                      ુ ય ૂિમ ફળ લ ઝ મી,માત ! રમે અમ ઉદર ! 
                                     હ ુ , ુ લમ,પારસી,સવ માત ! અમે               ુ
                                                                                 જ બાળ; 
                                       ગ ઉમંગે ભર નવરં ગે કર એ સેવા સ ુ કાળ ! 
                                      ઉર      ભાત સમાં અજવાળ ટાળ દ               ધારા ! 
                                   એક વર સ ુ ગગન ગજવતો કર એ જયજયકાર ! 
                                       ણવંતી     ુ
                                                 જરાત ! અમાર          ુ
                                                                      ણવંતી       ુ
                                   નમીએ નમીએ માત ! અમાર               ુ
                                                                      ણવંતી       ુ
                                                                                  જરાત ! 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 68

                                         શ દો ફર ગોઠવાઈ ગયા ! 
                             ( ુ લદ પ સાપર યા –       ુ ડ ટ,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ) 
                                              ખો મળ યા પલકો શરમાય,  
                               તમાર મહક આવી અને              દયના ધબકારા વધી ગયા  
                                              તમને મળવાની ચાહનામાં, 
                                     સંજોગોના અગ ણત સાગરમાં સપડાઈ ગયા  
                                         સાર ર તે વાત કરવાની આકાં ામાં, 
                                     સમયના એ અ ુ ય અવસર િવસરાય ગયા 
                                             ેમની ર ુ આતના એ             યાસમાં, 
                                      તમાર        ખોના દદ અડચણ બની ગયા  
                                              સારા સમયની એ શોધમાં, 
                                      તમને બી        કોઈના સથવારા મળ ગયા 
                                             તમને      ુ
                                                       શ જોવાની ચાહમાં, 
                                          દલમાં દદના વાયરા ફરકાય ગયા 
                                               તમાર યાદ આવી અને, 
                                          બસ......શ દો ફર ગોઠવાઈ ગયા  
                                                  દ પ યોિત 
                                                     (Editors choice) 
                                   शुंभं करो त क याणं आरो यं धन संपदा
                                  श बु
                                    ु       वनाशाय द प यो त नमोऽ तु ते

                                   द प यो त: पर        म द प योती जनादन

                                   द पो हरतु मे पापं द प यो त नमोऽ तु ते

( I salute the One who is the lamplight that brings auspiciousness; prosperity, good health,
abundance of wealth, and the destruction of the intellect’s enemy. I fold my hands before
the lord, the maintainer of this creation, in the form of this light. I adore this light, which
destroys all the pains resulting from my omissions and commissions.)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 69

                            Working Together for Health
                                             (N.S.S Unit,B.J.M.C,A’bad-16)

                                Neither religion nor race we see,
                             To make life more abundant and free.
                             Innovated in mind, renovated in body,
                             Mother and child and the whole family.

                                 Working together for health,
                                   It’s a duty of you and me.
                           United together we can make a difference,
                                 No matter what crises can be.

                                  Clean water, food and fresh air,
                                   It’s our duty to use and care.
                                   Sanitation for all generations,
                                   Let us work altogether as one.

                                                        વારં વાર 
                      (ડૉ. કૌશલ ઉપા યાય – મેડ કલ    ે   ુ
                                                        એટ,બી. .મે.કોલેજ,અમદાવાદ-16 સાભાર )  

                                        યારથી નયન મ યા છે એકવાર 

                                      દલમાં રમી ર ા છો તમે વારં વાર 

                                         કદર નથી તમને આ             ેમની  

                                       મ ક સમજો છો એને વારં વાર  

                                      ુ કરા યો છે તમે મને સમ યા વગર 

                                         ુ ઃખ છે એ દદ ંુ મને વારં વાર  

                                        મોતનો ડર હવે          ંુ કામ હોય ? 

                                    હર એક નજર કતલ કરો છો વારં વાર  

                                      હવે તો સમજો આ ુ દયાની વાત  

                                 ક પછ કિવતા જ લખતો રહ શ ંુ વારં વાર  


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 70

                                                Around the corner 
                            (Forwarded by Dr.Purvi Parwani,Medical Graduate,B.J.M.C.,A’bad‐16,)   und the corner I
                            have a friend In this great city, that has no e
     Yet the days go by, and weeks rush on And before I know, a year has gone

        And I never see my old friend’s face For life is a swift and terrible race

           He knows I like him just as well As in the days when I rang his bell

     And he rang mine if, we were younger then And now we are busy, tired men

              Tired of playing a foolish game Tired of trying to make a name

       "Tomorrow" I say! “will call on Jim" Alas! Distance between us grows…

           Around the corner! Yet miles away……………………. I have a friend

                             "Here's a telegram, sir" "Jim died today"

          And that's what we get and deserve, In this great city that has no end

              Around the corner Yet far away…………………… I have a friend

                   This is a Red Ribbon showing solidarity for HIV/AIDS…

                                           Easy Vs Difficult ! 
                                            (Editors Choice,Curtesy)   und
                                      Easy is to talk without thinking,
                                      Difficult is to refrain the tongue
                                 Easy is to judge the mistakes of others
                                Difficult is to recognize our own mistakes
                                             Easy is to set rules.
                                         Difficult is to follow them...
                                      Easy is to stumble with a stone.
                                          Difficult is to get up...
                                         Easy is to make mistakes.
                                      Difficult is to learn from them...
                                      Easy is to think bad of others
                           Difficult is to give them the benefit of the doubt...
                                          Easy is to forgive others
                                      Difficult is to ask for forgiveness
                                               Easy to read this
                                               Difficult to follow

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                 Page 71

                          SORRY FOR THE MEDICAL COLLEGE
              (Dr.Dinesh M.Rathod,Assistant Professor,Community Medicine,B.J.M.C.,A’bad-16)

                       Sorry for the Medical College that has no vision
                        that can match with its National Health Policy.
                   Sorry for the Medical College that is full of Preaching
                            and empty of practicing what it preaches.
               Sorry for the Medical College whose professors are patchy
                       and communicate this patchiness to their pupils.
                       Sorry for the Medical College that teaches cure
                           but whose professionals demand sinecure.
                Sorry for the Medical College that welcomes new students
                        with trumpet and farewells them with hooting.
               Sorry for the Medical College that celebrates Doctors’ Day
                  but whose bachelors & masters turn in to businessmen.

                                            બેઈમાન બની           ય છે
                       (માનસ વૈ ણવ,મે ડલક       ુ ડ ટ, બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ – 16 )

                                    વાતતો િવકાસની છે મોટ પણ,

                                       ના કામો કાગળ પર જ થાય છે .

                                    લોકો ભલે મ ઘવાર માં પીસાય,

                                   સાંસદોના પગાર વધારા થાય છે .

                                 અક માત રલવેના નવા નથી અહ ,

                               પછ જદગી ંુ             ૂ ય નોટોથી         કાય છે .

                                  લાખો ગર બો            ૂખે મર       ય છે ને,

                              અનાજ ગોદામોમાં એમ જ સડ                        ય છે .

                                યથતો આ દશની રહવાની જ “શા ત”

                                 નેતા જ       યાં બેઈમાન બની              ય છે .

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 72

                                                  હ તા ભરો
                                ુ                              ુ
                     (ડો.એમ.પી. કલ, ૂત ૂવ અિધકાર ,આરો ય િવભાગ, જરાત રા ય,સાભાર )

                                          ંુ ગર બ હતો,દ ર હતો,કં ગાળ હતો, 
                                   ખર દશ તનાં નામે હાર પાસે કાંઇ જ ન હ ,ંુ  
                                               પણ કં પની મા – બાપે (?) 
                                              હ તાઓની યોજના શ ુ કર , 
                                     ખર દ શ તમાં ગજબનાક ઉછાળો આ યો, 
                                      હાર પાસે સાઈકલ ન હતી,આ                  ગાડ છે , 
                                               પ ુ ન હ ,ંુ આ
                                               ં                     બંગલો છે , 
                                               નોકર હતી,આ            ધંધો છે , 
                                     એક બા ુ કં પનીઓના હ તા ભર ર ો                       ં, 
                                         બી     બા ુ હ તે હ તે મર ર ો              ં. 

                                               તો આ જદગી !
                                           (સંપાદકની પસંદગી, સાભાર)

                                થોડ તમે        દ છોડ હોત,થોડ અમે              દ છોડ હોત, 
                                            તો આ જદગી આપણી હોત...! 
                                      થો ુ તમે હ યા હોત,થો ુ અમે હ યા હોત, 
                                        તો આ જદગી હા યનો વારો હોત...! 
                                      થો ુ તમે રડ ા હોત,થો ુ અમે રડ ા હોત, 
                                       તો આ જદગી                 ુ   ુ
                                                                     છ શક હોત...! 
                                     થો ુ તમે ખ યા હોત,થો ુ અમે ખ યા હોત, 
                                              તો આ જદગી સમીપ હોત...! 
                                થોડ તમે રાહ જોઈ હોત,થોડ અમે રાહ જોઈ હોત, 
                                       તો આ જદગીને રાહ મળ ગઈ હોત...! 
                                           ુ                 ુ
                                 થોડ તમે અ ભવી હોત,થોડ અમે અ ભવી હોત, 
                                       તો આ જદગી એક ક પના ના હોત...! 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 73

                                           એક કળા જદગીની !
                        (ફોરમ લાલચેતા,સેક ડ એમ.બી.બી.એસ.,બી. .મે.કો.-અમદાવાદ-16)

                                        એક કળા જદગીની,‘ના’કહવાની, 
                                        શ રાખવા જદગીની, ‘ના’કહવાની 
                               માંગો      ૂર કરવા અનેકની,આપી એક ુ રબાની  
                               મૈ ીભાવ સાચવવા,આ છે એની મહરબાની...! 
                                    સાચવતા સચવાઈ ગયા,અનેક સબંધો 
                                 પણ        ાં ખોવાઈ ગઈ,હક કતની રમતો....? 
                                     સમાજ સમ            છે આ,એની નાદાની... 
                                 પણ નથી સમજતી એ,જગતની બદનામી... 
                                    ‘ના’ પાડતા નથી ચાલતી,એની વાણી, 
                                    ંુ કર એ મજ ર,આ જ છે એની કહાની... 

                                            A Benediction
                                                (Swami Vivekananda)

                            The Mother’s heart, The hero’s will
                           The sweetness of the southern breeze
                       The sacred charm and strength that dwell
                                 On Aryan altars, flaming, free,
                             All these be yours, and many more
                             No ancient soul could dream before
                                   Be thou to India’s future son
                             The mistress, servant, friend in one

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 74

                                      Preamble of Indian Constitution
                                                   (Editors Choice)


                                        THE PEOPLE OF INDIA,

                              having solemnly resolved to constitute India

                      into a Sovereign, Socialist, Secular, Democratic Republic

                                      and to secure to all its citizens:

                                JUSTICE, social, economic and political;

                     LIBERTY of thought, expression, belief, faith and worship;

                               EQUALITY of status and of opportunity;

                                      and to promote among them all

                         FRATERNITY assuring the dignity of the individual

                                and the unity and integrity of the Nation;

                                        In our constituent assembly

                                this twenty-sixth day of November, 1949,

                                     do hereby adopt, enact and give

                                       to ourselves this constitution.
                                                મને પણ ખબર છે !
                             (માનસ વૈ ણવ –        ુ ડ ટ,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16)

                                 અસર         ંુ થવાની મને પણ ખબર છે
                                  દશા આ હવાની મને પણ ખબર છે
                                  ુ ઝાવા નથી દતી ઝખમો આ ુ િનયા
                              ન હતર દવાઓની તો મને પણ ખબર છે .
                               મતલબ િવનાની લાગણી જ અલ ય છે
                         દલમાંય અહ દમાગ હોવાની મને પણ ખબર છે
                              રોનક છે સબંધોમાં શા ત ભરતીના લીધે
                           એ ઓટમાં િવસર જવાની મને પણ ખબર છે
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 75

                                                          હાની સફર
                             (ડૉ.ક ુ પટલ – બી. .મેડ કલ કોલેજ,અ       ુ
                                                                     મની – અ ોડ ,સાભાર )

                                 ૌઢાવ થાની       ખે માર યાદોની ઝાંખી કરવી હતી

                              કં ઈ     ંુ
                                       દર   ંુ
                                            દર નામ હતાં,કં ઈ આછા પાંખા કામ હતા

                                     દગીના હર સં ામે અમે મેદાને જ ંગમાં મ ત હતા

                               ખેલ દલીથી રમતાંતા પણ ુ િનયાદાર થી ુ ર હતા

                                કટ મા ં ુ    વન હ ંુ ને       દગી   કટની રમત હતી

                             ગલીઓથી એ ટ ડયમ               ુ
                                                          ધીની એક    ુ
                                                                     હાની સફર હતી

                                 ખો માર એ જ હતી પણ નંબર વધતા ઘટતા હતા

                             હાથમાં બેટ હોવાને બદલે ‘ર મોટ’ બે-ચાર રમતા હતા

                                સાઠ રનના ખડકલાને આગળ વધતો જોવો હતો

                                 મેનહટનના રણમેદાને ફ ડ ગ ભરતો ઉભો હતો

                                 કચ છોડ ો       ૂલમાં એણે એ ુ એ તો કહતો હતો

                                     ાર દાંડ ઉડશે એની િવના પરવાએ રમતો હતો

                                                 વહલી સવાર 
                                 ( જરાત      િુ નવસ ટ  - એન.એસ.એસ. ડાયર માંથી ) 

                      વહલી સવાર ૂ ર ૂ ર કનાર,કોણ                      ગીને       યે આ  

                          ઉદય કાળે સોનેર ઘાર,કોણ                    ગીને      યે આ  

                          મંદ સમીર પગલે ધીમે,કોણ                    ગીને      યે આ  

                         વષાની ધાર નભને ગોખે,કોણ                    ગીને       યઆ  

                      ક પના માર             ૂ ર ૂ ર કનાર, ગી           ગીને        યઆ  

                      વહલી સવાર ૂ ર ૂ ર કનાર,કોણ                      ગીને       યે આ  


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 76

                                         સ યના અમ શોધકોને... 
                               ( જરાત િવ ાપીઠ  - એન.એસ.એસ. કાય સં હતામાંથી ) 
                                  સ યના અમ શોધકોને સમીર સા ુ ુ ળ હો 

                           સ રતાના સ લલો          િુ નતા       વન અમ પાવન કરો...1  

                                 ૃ ટની સૌ ઔષિધ અમ                વન અ ૃત સંચરો, 

                              રજનીમાતા મ ર ગોદ                 વન ચૈત યમય કરો...2 

                                ઉષા સં યાના અમી અમ                તર ઓજસ ભરો 

                              િપતા અમ આકાશ          ંુ અમ દલે વ સલતા ભરો...3  

                                િવ ની સૌ વન પિતઓ મ ર લદા ી બનો 

                               ગણદાતા        ુ
                                             ય િવ ે સકલ           ુ
                                                                  ખદાયક બનો...4 

                                 ગરવી,ગાથા ગોરસ ભર ર સાર                  ૃ ટ હો 

                               િવ માં ક યાણ યાપો,વાંછ એ િવ ુ અપજો...5  

                                           સ યના અમ શોધકોને... 

                              (Nirav Parmar - Medical Student,B.J.M.C.,A’bad-16)

                 कोई खास नह ं आदमी आम हूँ म, बन म दरा क खाल जाम हूँ म |
              मझे बहलानेक को शश ना कर ओ साक , अनदे खे सपन का अंजाम हूँ म |
                 बस इंतजार है कसी इ मगार का, पढ़ ना पाए कोई वो पैग़ाम हूँ म |
                  ै                                    े
                 कसे पहचाने मझे लोग ज़माने म ? बदनामीय क डरसे बेनाम हूँ म |
                    द ु नया    या परे शान करे गी मजको, खुद ह खुदसे परे शान हूँ म |
                  कोई तो आए मझे ढूँढता हुआ, छपा हुआ हूँ फरभी सरे आम हूँ म |
                   थक गया हूँ बयान करते करते, बड़ी अधूर सी एक दा तान हूँ म |
                    ऐ मौला जहाँ है तू पकड़ हाथ मेरा, खुद ह खुद से अँजान हूँ म |

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 77

                                           ચાર ઓ શન ક બીના ! 
                        ( જન દસાઈ – મેડ કલ ઈ ટન,બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 ) 
                                    યે આદત કસે         ટગી સોચ ક ડરતે હ 
                             ચાર ઓ શન ક બીના જવાબ દને સે જો ડરતે હ
                                    આયગે જબ મર ઝ તબ કયા કરગે ? 
                                ચાર ઓ શન ક બીના ઉ હ ઠ ક કશે કરગે ? 
                         સીટ ,એમ.આર.આઈ.,પેટ યા કોપી યા ફ ર.. પલ-એ ? 
                                બે ટ આઈ ડયા ગો ડ ટા ડડમે               ુ
                                                                       નાવ કરગે  
                           ડર તો યહ સોચક લગતા હ ક જબ વો ઈઝહાર કરગે  
                               બાક તીન ઓ શન કયા હ યે હમ                   ુ
                                                                          છ બેઠગે  
                                ુ છ એસા ના હો ક વો ડમી વી ન કર રહ હો 
                          યા ફર હમહ ‘નોન’ યા ‘આલ ઓફ અબોવ’ કહ બેઠગે  
                                   યહ આદત કસે          ટગી સોચ ક ડરતે હ 
                            ચાર ઓ શન          ુ
                                              ને બીના જવાબ દને સે જો ડરતે હ 

                                            જદગી ! તેરા ક ર મા
                ( ુ લદ પ સાપર યા – ફાઈનલ એમ.બી.બી.એસ.- બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )

                                    જદગી ! તેરા ક ર મા બહોત અ બ હ
                                    કહ      ુ મખમલી ચાદર બન              તી હ
                                      તો કહ કાંટો ક સેજ બન             તી હ
                                 કહ ગમ મે         ુ છોટ સી     ુ કાન દ     તી હ
                                તો કહ       ુ
                                            શી મ ગમ કા સાયા દખા               તી હ
                                   કહ      ંુ
                                           ગે ક લીયે         બાન બન       તી હ
                                   તો કહ કસી કો બે બાન કર                 તી હ
                                     કહ બીન માંગે સબ ુ છ દ               તી હ
                                  તો કહ      મ તો કો           ુ
                                                               મ બહા      તી હ
                                      કહ     ુ
                                             દ મ ભી          ન ડાલ     તી હ
                                    તો કહ       તે     કસીકો માર         તી હ
                                   જદગી ! તેરા ક ર મા બહોત અ બ હ

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 78

                                                    કટલા ?
                 (િનરવ પરમાર – ફાઈનલ એમ.બી.બી.એસ.- બી. .મેડ કલ કોલેજ,અમદાવાદ-16 )

                        ર તો ં ુ ઘીને ઉભેલા હ ર પણ; ભટ             ાને મારગ દખાડનાર કટલા ?  

                   બ ીસ પકવાનો એક ટં ક આરોગતા પણ;                    ૂ યાનો અ ન ઠારનાર કટલા ? 

                    આરસની તકતીના ખેલ છે બાક ; તર યાને પાણી પીવડાવનારા કટલા ? 

                   રા       છે ુ િનયા તમાશાઓ જોઈને પણ; પડ ાનાં જ મો પંપાળનાર કટલા ? 

                   હસતા ચેહરાના        ુ
                                       ખૌટાઓ છે સૌ અહ ; ગમતી ં ુ            મત રલાવનાર કટલા ? 

                 આમં ણની શરમે આ યા મહ ફલમાં પણ;   ુ લા દ લેથી આવકારનાર કટલા ? 

                 બાદશાહ દાવતમાં આવવા સૌ ચાહતા;  બેગાના જનાઝામાં આવનાર કટલા ? 

                    ભાવથી ભયા પડ ા છે સ નહારો પણ; મનથી મા ંુ ટકાવનાર કટલા ? 

                                            હ દ દશ ક િનવાસી
                        (    ુ
                             જરાત િવ ાપીઠ – એન.એસ.એસ. કાયસં હતામાંથી,સાભાર ) 

                                    હ દ દશ ક િનવાસી સભી જન એક હ 

                                      રં ગ પ વેશ ભાષા ચાહ અનેક હ 

                                       વેલા     ુ
                                                લાબ     ુ હ ચંપા ચમેલી 

                                     યાર યાર લ           થે,માળા મ એક હ 

                                     ગંગા જ ના               ુ ા   ા કાવેર  

                                     ક િમલ ગઈ સાગર મ ઈ સબ એક હ 

                                  કોયલક       ક યાર ,પપીહ ક ટહ યાર  

                                 ગા રહ તરાના         ુ ુ
                                                     લ લ રાગ મગર એક હ 

                                    હ દ દશ ક િનવાસી સભી જન એક હ 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011    Page 79

                                               ? Thy Victory
                   ( Sir Ronald Rose – at the time of  his discovery on Malaria, Courtesy ) 

                                         This day relenting God
                                       Hath placed within my hand
                                       A wondrous thing; and God
                                       Be praised. At his command,

                                         Seeking his secret deeds
                                       With tears and toiling breath,
                                         I find thy cunning seeds,
                                       O million-murdering Death.

                                          I know this little thing
                                         A myriad men will save,
                                        O Death, where is thy sting?
                                          Thy victory, O Grave?

                                                Eat this root
                                       ( Anonymous Writer, Courtesy ) 

                                     2000 B.C. – Here, eat this root
                    1000 A.D. – That root is heathen. Here, say this prayer.
               1850 A.D. – That prayer is superstition. Here, drink this potion.
                 1920 A.D. – That potion is snake oil. Here, swallow this pill.
                 1945 A.D. – That pill is ineffective. Here, take this penicillin.
               1955 A.D. – Oops....bugs mutated. Here, take this tetracycline.
         1960-1999 – 39 more "oops"...Here, take this more powerful antibiotic.
                      2000 A.D. – The bugs have won! Here, eat this root.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 80

                                                To My Mom
                       ( Foram Lalcheta, 2nd Year Medial Student,B.J.M.C.,A’bad‐16 ) 

                                           This poem is for her,
                                        Who is fountain of care...
                                          Simple as divine soul,
                                     Charming and beauty of all...
                                    Heart with love, eyes with care,
                                       She has herself to share...
                                  Innocent, soft spoken & dedicate,
                                   At times bitter, but ever perfect...
                                     She is a mere lady for world,
                                     But for me she is the world...
                                          As I bow her, I rejoice.
                                   My priceless gift from paradise...
                                     Some days the sun shines
                                          ( Phil Bosmans, Courtesy  ) 

                                      Year by year, day by day
                                You move among people and objects.
                        Some days the sun shines, And you don’t know why.
                       And you are happy....You see the beautiful side of life
                               Then suddenly, everything is different.
     As if the bright sun brought clouds - Sadness befalls you, inexplicably. All seems dark.
                                     You think no one likes you.
             In trifles you seek reasons - to complain, to grumble, to envy, to accuse.
    You think that is the way it will be forever, Nothing will change, And you don’t know why.
                               Perhaps you are tired. You don’t know
                                If you understand this, you can go on
                            With courage and faith, because you know:
                              After every night comes a new morning.
                              If you accept this, These ups and downs,
                            It will help you gain greater depth And joy.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 81

                                      (Shrimad Vallabhacharya, Courtesy)

        adharam madhuram vadanam madhuram, nayanam madhuram hasitam madhuram 
          hrdayam madhuram gamanam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
        vachanam madhuram charitam madhuram, vasanam madhuram valitam madhuram 
         chalitam madhuram bhramitam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
                  venur madhuro renur madhurah, panir‐madhurah padau madhurau 
            nrtyam madhuram sakhyam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
             gitam madhuram pitam madhuram, bhuktam madhuram suptam madhuram 
             rupam madhuram tilakam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
        karanam madhuram taranam madhuram, haranam madhuram ramanam madhuram 
           vamitam madhuram samitam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
                    gunja madhura mala madhura, yamuna madhura vici madhura 
            salilam madhuram kamalam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
                  gopi madhura lila madhura, yuktam madhuram bhuktam madhuram 
             hrstam madhuram sistam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 
                     gopa madhura gavo madhura, sastir madhura srstir madhura 
           dalitam madhuram phalitam madhuram, madhuradi‐pater akhilam madhuram 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 82

                                 SECTION – B(ii) : Medical Innovation

                                                  Contributed by

                           Kamal Bhatt (Second Year Student )
                           Urvshi Rana (Second Year Student)
                         Devendra Patkar (Second Year Student)
                         Gautam Chaudhary (Final Year Student)
                          Dr.Pooja Chaudhary (PSM - Resident)
                            Dr.Monark Vyas (PSM - Resident)
                      Dr.Dinesh Rathod (Programme Officer – N.S.S.)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 83

    • Reverend Stephen Hales (1677-1761), English physiologist, became first
      person to measure blood pressure. In 1733,he inserted a hollow tubing into
      the artery of a horse, and noted the almost nine feet rise of blood in the
      tube, which continued to pulsate with each heart beat. But it was after 143
      years when Ritter Von Basch invented measuring device, a
      sphygmomanometer, which was practical and accurate.

    • Fredrick Banting (1891-1941) lost his best friend at a young age to
      diabetes, and as a result worked to create a cure. He and Charles Best
      (1899-1978) created Insulin(1921) in a borrowed laboratory. They took to
      injecting themselves with insulin, before testing it on their first human
      research subject.

    • Laennec (1781-1826),a young french physician, was embarrassed to place
      his ear to the chest of a young female patient whom he was examining. To
      make a way out, he rolled up 24 sheets of paper, placed one end to his ear
      and the other end to the women’s chest. He was delighted to discover that
      the sounds were not only conveyed through the paper, but were also
      louder and more clear. He named this instrument “Stethoscope “from the
      Greek Stethos = for chest and Skopeein = to explore.

    • When Edward Jenner moved to practise medicine in rural
      Gloucestershire, he heard of a local saying that if a man wanted a woman
      who would not be scarred by the deadly smallpox disease, he should
      marry a milkmaid. This folk tale stemmed from the fact that milkmaids
      were vulnerable to cowpox, a chronic disease of cows that appeared as a
      rash on the milkmaids' hands.As a result of this, in 1796 Jenner used
      cowpox to inoculate an eight-year-old boy called James, then exposed him,
      some weeks later, to smallpox. The cowpox was found to protect against
      smallpox.Within six years, vaccination for the disease was an established
      practice, and it was Jenner's work that led to the eradication of smallpox
      in 1977, and the widespread use of vaccination.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 84

    • Lasik eye surgery, or Laser Assisted In-Situ Keratomileusis, developed
      over the course of one hundred years.However, it was not until the 1970's
      Russia that it was actually put to physical test. Dr. Fyodorov was treating
      a young boy. The boy had fallen, and his glasses had broken and cut into
      his eye. Rather than significantly hurting the boy, the damage was
      minimal and simply shaved a layer off of the outer surface of the eye. The
      boy, previously very myopic (nearsighted) had improved vision in that eye.
      Dr. Fyodorov was intrigued and studied the matter. He published his
      discoveries, but it was not until American doctors with adequate funding
      could begin serious research and computer models of the procedure. It
      was Dr. Leo Bores who brought the procedure to the U.S. after witnessing
      it performed in the former U.S.S.R.

    • As early as 13th century when sailors used to go on ships there was a
      strange kind of disease prevalent in them.The sailor's legs were so swollen
      that the man could not walk.The captain,hoping to stop the spread of the
      dreaded "scurvy infection," put the man ashore on a desolate Atlantic
      island.The deserted man chewed on fresh grass that he found in tufts here
      and there on the island. To his amazement, in a few days he could walk a
      little! His strength soon returned and eventually he managed to get picked
      up by a passing ship and he returned to his London home. The story of the
      sailor who "ate grass, like a beast and lived" was of great interest to a
      Scottish surgeon Dr. James Lind. Having been with the British fleet, he
      was aware of the thousands of seamen who died yearly with scurvy. Lind's
      question was, Did the grass contain something that the man's normal diet
      did not? Deciding to experiment, Lind became responsible for an
      important chapter in the story of discovery of Vitamin C.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 85

    • Aspartame was discovered in 1965 by James M. Schlatter, a chemist
      working for G.D. Searle & Company. Schlatter had synthesized
      aspartame in the course of producing an antiulcer drug candidate. He
      accidentally discovered its sweet taste when he licked his finger, which had
      become contaminated with aspartame.Till date aspartame is a very
      controversial drug as some relate it to various significant health risks like
      certain cancers, fibromyalgia symptoms, spasms, shooting pains,
      numbness in your legs, cramps, tinnitus, joint pain, unexplainable
      depression, anxiety attacks, slurred speech, blurred vision, multiple
      sclerosis and systemic lupus. While the FDA has assured us that the
      research does not show any adverse health complications from aspartame,
      there has been some evidence to suggest that some of these symptoms can
      be related to aspartame

    • Aflatoxins discovery is dated back to 1960.They are naturally
      occurring mycotoxins that are produced by many species of Aspergillus,
      a fungus, most notably Aspergillus flavus and Aspergillus parasiticus.
      Aflatoxins are toxic and among the most carcinogenic substances known.
      After entering the body, aflatoxins may be metabolized by the liver to a
      reactive epoxide intermediate or be hydroxylated and become the less
      harmful aflatoxin M1. High-level aflatoxin exposure produces an acute
      hepatic necrosis, resulting later in cirrhosis, and/or carcinoma of the liver.
      Acute hepatic failure is made manifest by haemorrhage, oedema,
      alteration in digestion, and absorption and/or metabolism of nutrients and
      mental changes and/or coma.[ They can colonize and contaminate grain
      before harvest or during storage. Host crops are particularly susceptible
      to infection by Aspergillus following prolonged exposure to a high
      humidity environment or damage from stressful conditions such as
      drought etc.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 86

    • Ambulance : During the Crusades of the 11th Century, the Knights of St
      John received instruction in first-aid treatment from Arab and Greek
      doctors. The Knights of St John then acted as the first emergency workers,
      treating soldiers on both sides of the war of the battlefield and bringing in
      the wounded to nearby tents for further treatment. The concept of
      ambulance service started in Europe with the Knights of St
      John.Motorized ambulance vehicles have been in use since the beginning
      of the 20th century. In the 1950s the United States pioneered helicopter-
      ambulances during the Korean War

    • C.P.R. : In the late 1950s, Dr. Peter Safar, the father of modern day CPR,
      pioneered the development of the ABCs - airway, breathing, circulation -
      of resuscitation, including "mouth-to-mouth" resuscitation. It was at
      Johns Hopkins University where the technique of CPR was originally
      developed. The first effort at testing the technique was performed on a dog
      by Redding, Safar and JW Perason. Soon afterward, the technique was
      used to save the life of a child.

    • William Harvey (1578 - 1657) : Energetic, English physician of the
      seventeenth century proved his revolutionary theory of circulation of
      blood. His book, De Motu Cordis, published in 1628, upset traditional
      follower’s of Galen and brought whole new concepts of circulation of
      blood and of anatomy to medicine. Unperturbed by criticism, dedicated to
      research and to hard work, Harvey, who died in 1657, lived to see his
      theory generally accepted.

    • Louis Pasteur (1822-1895) : Proof that microbes are reproduced from
      parent organisms, and do not result from spontaneous generation, came
      from careful experiments in makeshift laboratories of France. From basic
      work begun in these laboratories came proof of the germ theory of disease,
      which transformed medical practice; vaccines for virulent diseases,
      including anthrax and rabies; solution of many industrial biochemical
      problems; and founding of the famed Pasteur Institute.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 87

    • Wilhelm Conrad Roentgen (1845–1923) : German physicist (a person who
      studies the relationship between matter and energy) discovered X rays in
      1895 while he was experimenting with electricity. Because he did not really
      understand what these rays were, he called them X rays because in
      mathematics X stands for the unknown. By 1900, however, doctors were
      using X rays to take pictures (called radiographs) of bones, which helped
      them treat injuries more effectively. But scientists also discovered that
      overexposure to X rays could cause burns, even death. In 1901, Roentgen
      was awarded the first Nobel Prize for physics for his discovery of this
      short-wave ray.

    • Dr Virginia Apgar (1909-1974) : A professor of anesthesia at the New
      York Columbia-Presbyterian Medical Center who devised Apgar score in
      1953. The Apgar scale is a standardized scale(simple and easy to perform
      test) that is used to determine the physical status of an infant at birth. The
      Apgar scale is administered to a newborn at one minute after birth and
      five minutes after birth. It scores the baby's heart rate, respiration, muscle
      tone, reflex response, and color. This test quickly alerts medical personnel
      that the newborn needs assistance.

    •                                             Dr. Charles Richard Drew
        (1904-1950) : Dr.Drew was an American medical doctor and surgeon who
        started the idea of a blood bank and a system for the long-term
        preservation of blood plasma (he found that plasma kept longer than
        whole blood). His ideas revolutionized the medical profession and have
        saved many, many lives.

    • William Harvey (1578-1657) : Harvey was born at Folkestone, Kent,
      England, April 1, 1578. He received the degree of Medical Doctor from the
      University of Padua, Italy in 1602. the father of modern physiology, was
      the first researcher to discovery the circulation of blood through the body.
      Although we take this knowledge for granted, until Harvey's time, people
      were not aware that the blood travels through the body and is pumped
      through its course by the heart.
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 88

    • Liposuction: Four doctors get the credit for founding and advancing the
      medical procedure know as liposuction. Doctor Giorgio Fischer, a
      gynecologist from Rome, Italy, invented the liposuction procedure in 1974.
      Doctor Illouz, a French plastic surgeon, made the first purely cosmetic use
      of the procedure four years later. Dermatologists, Doctor Jeffrey Klein
      and Doctor Patrick Lillis invented the tumescent technique of liposuction
      in 1985.

    • Total Hip Replacement : It is a remarkable medical innovation that has
      restored personal mobility to ten's of millions of people. An American
      surgeon, Austin T. Moore and Sir John Charnley of Manchester, England
      are generally recognized as the early innovators of total hip replacement.
      In 1942, Dr. Moore performed the first metallic hip replacement. He
      replaced the entire upper portion of the femur with vitallium prosthesis a
      foot long.

    • Human Anatomy (1538) : Andreas Vesalius dissects human corpses,
      revealing detailed information about human anatomy and correcting
      earlier views. Vesalius believes that understanding anatomy is crucial to
      performing surgery, so he dissects human corpses himself (unusual for the
      time). His anatomical charts detailing the blood and nervous systems,
      produced as a reference aid for his students, are copied so often that he is
      forced to publish them to protect their accuracy. In 1543 he publishes De
      Humani Corporis Fabrica, transforming the subject of anatomy.

    • Sulfa Drugs (1930s) : Gerhard Domagk discovers that Prontosil, an
      orange-red dye, cures infections caused by the common bacteria
      streptococci. The finding opens the door to the synthesis of
      chemotherapeutic drugs (or "wonder drugs") and sulfa drugs in

    • Hippocrates (460-377 B.C.) : Greek physician often called the "father of
      medicine". His contributions to medicine include detailed observations of
      disease and its effects, and an understanding of how health is often
      influenced by diet, breakdowns in bodily processes, and the environment.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 89

    • Howard Walter Florey (1898-1968) : He was one of two men who
      developed penicillin, the first antibiotic. Florey was born in Australia and
      attended the University of Adelaide before winning a Rhodes Scholarship
      to study. Florey shared the 1945 Nobel Prize in medicine with Alexander
      Fleming and Ernst Boris Chain.

    • Louyse Bourgeois (1563-1636) : She was the most famous midwife ( who
      helps other women give birth) of her time. As one of the first educated and
      medically trained midwives, she raised her profession to a new level of
      competence and promoted the spread of that competence through her
      widely read books recounting her observations and experiences.
      Bourgeois, a woman of the middle class, acquired some of her medical
      knowledge from her husband, an army surgeon

    • Paul Ehrlich (1854-1915) : Through his comprehensive study of the effects
      of chemicals in the human body, he fathered the fields of chemotherapy
      (the treatment of disease with chemical agents) and hematology (the study
      of blood). He also made important contributions to the understanding of
      immunity and discovered Salvarsan, the first effective treatment for

    • Charles Michel (1850-1935) : French physician who first realized the
      importance of oxygen to aid the recovery process from respiratory
      diseases. Oxygen helped the patients breathe easier and made them more
      alert by providing pure oxygen to the lung tissues and from there, into the

    • Wilhelm Roentgen (1845-1923) : German scientist who discovered
      accidentally the first X-ray device (x-ray machine) in 1895. He found that
      a cathode-ray tube emitted invisible rays that could penetrate paper and

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 90

    • Distilled Alcohol : Alcohol is perhaps the oldest drug used by humans.
      Alcohol affects the body according to its level of concentration in the
      blood, producing a feeling of well-being at the smallest blood alcohol
      concentration, to unsteadiness when walking, slurring of the speech,
      drowsiness, then inebriation (a drunken state) at higher levels.

    • Anaphylaxis: Anaphylaxis is a violent allergic reaction of the whole body
      which can result in death. During anaphylaxis, the allergic person's throat
      swells so much that she or he cannot breath, while internal organs may
      start to shutdown.

    • Joseph Lister (1827-1912) : He developed antiseptic surgery, saving
      innumerable patients from the dreadful pain and death of post-surgical
      infection by ensuring that surgical wounds were sterile.

    • Anesthetics : These are substances administered to deaden pain or
      produce a state of anesthesia (a condition in which some or all of the
      senses, especially touch, stop functioning or are reduced). Early Chinese
      practitioners used acupuncture (the insertion of thin, solid needles into
      specific locations on the body) and the smoke of Indian hemp (a tough
      fiber obtained from the stems of a tall plant) to dull a person's awareness
      of pain.

    • Heart – Lung Machine: One of the major milestones in medicine was the
      development of artificial circulation, also known as heart-lung bypass.
      Before the heart-lung machine was invented, heart surgeons operated
      blindly, with the heart still pumping, or by slowly chilling the patient's
      body until circulation nearly stopped, or by connecting the patient's
      circulatory system to a second person's system during the operation.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 91

    • Genetic Code: The genetic code, which carries the instructions on what a
      human (or any other living creature) will be like, from color of eyes to
      tendencies toward disease, is located in specific molecules called
      nucleotides inside the nucleus (center) of body cells. The genetic material,
      which is made up of acids in combination with sugar and phosphate
      molecules is called DNA (deoxyribonucleic acid).

    • Cloning : A clone is a group of genetically identical cells descended from a
      single common ancestor. Cloning is one method for producing identical

    • Margaret Sanger (1883-1966) : a nurse in the poor neighborhoods of New
      York City, founded the first birth control clinic in the U.S. in 1916. At the
      time it was illegal to publish and distribute information on contraception
      and the prevention of sexually transmitted diseases. An advocate for birth
      control and women's rights, she founded the American Birth Control
      League in 1921. Later the organization became the Planned Parenthood
      Federation of America.

    • Sanitation : Sanitation was voted the most important medical milestone
      since 1840 in an online poll conducted by the British Medical Journal
      (BMJ). Improved sewage disposal and clean water supply systems, which
      have reduced diseases such as cholera, was the favourite of 11,341 people
      worldwide who voted in the poll. Getting 15.6% of the votes, sanitation
      surpassed other medical achievements such as antibiotics (14.5%),
      anaesthesia (13.9%) and vaccines (11.8%). Another water-related
      milestone, oral rehydration therapy, got 2.7% of the votes.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 92

    • Louis Pasteur (1822 – 1895) : He established bacteriology as a science. He
      proved that "all living things, microbes included, come from other living
      things"; he used heat treatment (pasteurization) to destroy microbes,
      showed that vaccination of sheep with weakened anthrax bacteria protects
      them against the disease, and discovered that the agent of rabies, a virus,
      could be weakened; his immunization of a young boy bitten by a rabid dog
      prevented what had been a fatal outcome.

    • James Lind (1716-1794) : He was a Scottish physician.He treated 12 ship
      passengers who had scurvy with either an elixir containing citrus juice or
      a remedy recommended by the ship's surgeon. The success of the citrus-
      containing treatment led the British Admiralty to mandate the provision
      of    lime    juice    to    all   sailors   (who     became      limeys),
      thereby eliminating scurvy from the Royal Navy.

    • John Graunt (1620 – 1674)           :    Born in London, Graunt, along
      with William Petty, developed early human statistical and census methods
      that later provided a framework for modern demography. He is credited
      with producing the first life table, giving probabilities of survival to each
      age. Graunt is also considered as one of the first experts in epidemiology,
      since his famous book was concerned mostly with public health statistics.

    • Medical ethics : A system of moral principles that apply values and
      judgments to the practice of medicie. As a scholarly discipline, medical
      ethics encompasses its practical application in clinical settings as well as
      work on its history, philosophy, theology, and sociology. The Hippocratic
      Oath is an oath historically taken by doctors swearing to practice
      medicine ethically.

    • Medical education : It is education related to the practice of being
      a medical practitioner, either the initial training (including internship) to
      become medical graduate / doctor or additional training thereafter
      (e.g., residency and fellowship) to become specialist. The Medical Council
      of India was established in 1934 under the Indian Medical Council Act,
      1933 (replaced in 1956,modified in 1964,1993,2001) which governs
      Medical Education.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 93

    • Sulabh Sauchalaya : Sulabh flush compost toilet is eco-friendly,
      technically appropriate, socio-culturally acceptable and economically
      affordable for disposal of human excreta on site. It is an indigenous
      technology and the toilet can easily be constructed by local labour and
      materials. It prevents 50 kinds of infections (80% of diseases) in
      developing countries. It provides health benefits by safe disposal of human
      excreta on-site. Dr. Bindeshwar Pathak, founder of Sulabh International,
      received awards for his life's work to improve the health, dignity and lives
      of millions of people.

    • Adrenaline : The isolation of adrenalin,the first hormone to be obtained in
      pure form and called “the blood-pressure-raising principle of the
      suprarenal glands,was first reported in 1901. The work was done in a
      small independent laboratory run by Jokichi Takamine, a Japanese
      chemist who spent most of his adult life in the United States. His success in
      isolating adrenalin was a surprise to the scientific community.The
      discovery of adrenalin was a medical and popular sensation. The emperor
      of Japan acknowledged Takamine’s feat by conferring the Order of the
      Rising Sun, Fourth Class.

    • Dr. Patricia Bath : Ophthalmologic surgeon, inventor, and activist for
      patients’ rights, was born in 1942 at New York. In 1981, Bath conceived of
      the invention for which she has become famous -- the Laserphaco Probe, a
      surgical tool that uses a laser to vaporize cataracts via a tiny, 1-millimeter
      insertion into a patient’s eye. After using the Laserphaco Probe to remove
      a cataract, the patient’s lens can be removed and a replacement lens

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 94

    • Robert S. Ledley : Dentist,born in 1926 in New York. He invented full-
      body Computer Tomography (CT) scanne.The machine had a
      revolutionary impact on diagnostic medicine; it was able to generate visual
      models of internal organs not possible for conventional x-ray machines to
      produce. The three-dimensional reconstructions, created by transmitting
      X-ray beams through transverse axial slices of the body, allowed
      physicians to view soft tissue in the body with detail unlike any they had
      been able to see before, improving diagnosis of cancers, heart disease,
      bone disease and other irregularities. The technology was also used in
      radiation therapy planning.

    • Willem Kolff, : Born in 1911 at Holand is a creator of the first kidney
      dialysis machine. As a medical student, Kolff had witnessed a 22-year-old
      man's death due to kidney failure. He immediately devoted himself to
      research, and in 1941, though his community was occupied by the
      Germans, he managed to develop an artificial kidney machine in Kampen.
      In 1945 the device saved the life of its first patient, a 67-year-old woman.
      She lived seven more years. His most renowned creation incorporating the
      original idea of hemodialysis, currently keeps more than one million
      patients worldwide alive. Today hemodialysis is available in nearly every
      country in the world.

    • Dissolvable Pills : Before the turn of the 20th century, when faced with an
      illness that required medication, patients were accustomed to ingesting
      pharmaceuticals in liquid form or as pills with hard coatings. The problem
      was, however, that these coatings were so hard that sometimes the pills did
      not dissolve in the patient's system; in these cases they passed right
      through, and the person being treated received no benefit at all. Dr.
      William Erastus Upjohn solved this issue with his 1884 invention of the
      friable pill, which means a pill that is easily crushable.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 95

    • THE X-RAY TUBE : William D. Coolidge : He has been immortalized for
      his invention of a vacuum tube for generating x-rays (often still called the
      "Coolidge tube"). This device granted in 1913 made the use of x-rays for
      medical diagnosis safe and convenient: Coolidge even invented a portable
      model for use during World War I. Despite subsequent advances,
      Coolidge's basic design has never been superseded. The "Coolidge tube"
      stands as a classic example of an inventive mind harnessing a phenomenon
      of nature and putting it to use for the good of humanity.

    • STAIR-CLIMBING WHEELCHAIR: Blanco (Mechanical Engineers)
      invented stair-climbing wheelchair for handicapped, in 1962. A National
      Inventors Council contest offering a $5,000 prize for the first such device
      had been running since 1959 without receiving an entry that actually
      worked; Blanco's did. His model had a set of retractable, spring-loaded
      spokes that could extend beyond the wheel rim to function as pinions,
      keeping the chair upright as it was powered up the stairs.

    • Tetracycline : Lloyd H.Conover is credited with having invented the first
      antibiotic made by chemically modifying a naturally – produced drug.In
      1952,conover developed Tetracycline,which was the first therapeutically
      superior drug to be made in this way. Tetracycline,has been one of the
      most frequently prescribed antibiotics states for treating bacterial
      infections for several decades.Even today,Tetracycline is still being used to
      combat such serious infections as Rocky Mountain Spotted Fever and
      Lyme Disease.

    • Stem Cell Research : Curt Civin (Oncologist & Paediatrician) had
      developed the CD34 monoclonal antibody,which made it possible for the
      first time to identify,isolate and collect hematopoietic stem cells,the
      immature cells in the human body that grow into mature blood ,marrow
      and immune cells.With CD34, a patient’s healthy stem cells can be
      harvested from the marrow and after chemotherapy returned to the
      body,where they migrate to the marrow and start producing new blood
      cells, renewing the body’s blood an immune systems.His discovery helped
      to speed up recovery time for cancer patients following high-dosage
      chemotherapy.Civin’s discovery was patented and received Food and
      Drug Administration approval in 1996.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 96


    • Medical Respirator & Forrest Bird : Beginning in 1958, Bird tested
      Respirator by travelling to medical schools; there he would ask doctors for
      their most ill patients, for whom known therapies had failed and death by
      cardiopulmonary failure was expected. His small, green box-like
      apparatus quickly became a common piece of equipment in hospitals
      around the world. In 1970, Bird introduced the "Babybird" respirator,
      which reduced infant mortality due to respirator problems from 70% to
      less than 10%. Based on the research conducted by its founder.The Bird
      Ventilator Series is the world's first and only ventilator that can move
      with the patient from each clinical setting to the next without interruption.



    • Polio Vaccine & Salk : Jonas Edward Salk (born in 1914 at U.S.A.) saw a
      great need for a vaccine against polio, and decided to devote his research
      to that cause for the next eight years. His hard work paid off. In 1952, he
      announced the development of a trial vaccine for Polio, or poliomyelitis.
      His vaccine was composed of "killed" polio virus, which retained the
      ability to immunize without the risk of infecting the patient. He first
      inoculated volunteers, including himself, his wife, and their three sons,
      with a polio vaccine made from this killed virus. Everyone who received
      the test vaccine began producing antibodies to the disease, yet no one
      became ill. In 1954 he published his findings in the Journal of the
      American Medical Association, and nationwide testing was carried out.
      Salk's former mentor Thomas Francis, Jr., directed the vaccination of
      nearly two million schoolchildren, and the results proved Salk's polio
      vaccine to be safe and effective.



SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 97

    • Implantable cardiac pacemaker & Wilson Greatbatch : Wilson
      Greatbatch (Medical Researcher) was building an oscillator to record
      heart sounds. When he accidentally installed a resistor with the wrong
      resistance into the unit, it began to give off a steady electrical pulse.
      Greatbatch realized that the small device could be used to regulate the
      human heart. After two years of refinements, he had hand-crafted the
      world's first successful implantable pacemaker. Until that time, the
      apparatus used to regulate heartbeat was the size of a television set, and
      painful to use. Greatbatch later went one step further, inventing a
      corrosion-free lithium battery to power the pacemaker. All told, his
      pacemakers and batteries have improved and saved the lives of millions of
      persons worldwide

    • Polymerase Chain Reaction & Kary Banks Mullis : Kary Banks
      Mullis(researcher born in U.S.A. in 1944), one night, while driving on the
      freeway from San Francisco to Mendocino with his girlfriend/lab
      assistant, he conceived the idea for the polymerase chain reaction. PCR, a
      technique that amplifies DNA, enables scientists to make millions of copies
      of a DNA molecule in a matter of hours. The process has been called one
      of the most important scientific discoveries of the 20th century. Its uses
      include detecting DNA sequences, diagnosing genetic diseases, detecting
      viruses and bacteria, DNA fingerprinting, and researching human
      evolution. In 1993, Mullis was awarded a Nobel Prize in Chemistry for

    • Rosalyn Sussman Yalow and RadioImmunoAssay : She was an American
      medical physicist, and a co-winner of the 1977 Nobel Prize in Physiology
      or Medicine (together with Roger Guillemin and Andrew Schally) for
      development of the radioimmunoassay (RIA) technique.RIA measures a
      multitude of substances found in tiny quantities in the human body,
      including viruses, drugs and hormones. The RIA allows blood-donor
      supplies to be screened for hepatitis, identifies hormone-related health
      problems, detects in the blood many foreign substances including some
      cancers, and measures the effectiveness of dose levels of antibiotics and

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 98

    • Elizabeth Lee Hazen and Nystatin : Born in Mississippi in 1885, focused
      on science and research where she developed a passion for microbiology.
      Her peers and teachers knew her as a quick learner and a bright student.
      In 1948, she teamed up with Rachel Brown to develop nystatin, the first
      non-toxic drug treatment for fungal infections in humans. Her research
      had multiple applications ranging from saving infected trees to restoring
      paintings and artwork damaged due to mold.

    • Raymond Damadian & Magnetic Resonance (MR) Scanning Machine :
      Damadian discovered dramatic differences in the quality and duration of
      nuclear magnetic resonance (NMR) signals emitted by cancerous versus
      healthy tissues that confirmed his idea of the MR body scanner. Damadian
      invented an apparatus and method to use NMR safely and accurately to
      scan the human body, a method now well known as magnetic resonance
      imaging (MRI). The first MRI scan provided a clear image of the heart,
      lungs and chest wall with no side effects. Today, MRI scanners can
      instantly map and analyze any part of the human body in minute detail,
      allowing visual diagnosis of virtually any medical condition, from strained
      muscles to tumors. They can also provide the chemical composition of the
      tissue being scanned.

    • Julio C.Palmaz & Intravascular Stent : A common cause of heart attack
      and stroke is restricted blood flow caused by atherosclerosis, or clogged
      arteries. Palmaz had an idea then to put a scaffold of sorts inside the
      vessels, to hold them open and keep them from occluding. Palmaz wrote
      up his ideas in a paper, and began working on creating prototypes of an
      implantable stent, using simple materials such as copper wire and a
      soldering iron. He modeled the mesh for his stent after metal lathe with a
      structure of staggered openings, a piece of which he just happened to find
      lying on his garage floor. The design was just what Palmaz had been
      seeking—something collapsible that would stand up once inserted and
      remain rigid. Palmaz succeeded in creating a model that he was able to
      test in animals...the Palmaz stent was approved for use in peripheral
      arteries in 1991, followed by approval for use in coronary arteries in 1994.
      Millions who suffer from atherosclerosis have been able to avoid coronary
      bypass surgery and evade heart attack, stroke and even premature death
      thanks to...

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 99


    • Electrocardiogram & Willem Einthoven : Dutch physiologist who
      performed research and invented concepts for recording electrical heart
      impulses that greatly evolved the field of cardiology and lead to the
      development of one of the most important diagnostic tools in all of
      medicine: the electrocardiogram. His adaptation of the string
      galvanometer made it possible to accurately measure variations in
      electrical potential caused by heart muscle contractions and to record
      them graphically. Further improvements and developments followed,
      pushing the device into mainstream use. In 1905 the first
      electrocardiogram was recorded and sent by telephone wire from
      laboratory to hospital. The following year, Einthoven published a
      complete presentation of normal and abnormal electrocardiograms
      recorded with a string galvanometer.He was awarded the Nobel Prize for
      Physiology or Medicine in 1924 for his work in the area of electrical heart
      properties and the electrocardiograph.

    • Bifurcated Vaccination Needle & Benjamin A. Rubin : In 1965,
      Microbiologist Benjamin A. Rubin was working on a needle design which
      involved grinding down the eyelet of a sewing machine needle, thus
      pushing the eyelet into a fork shape. The refinements Rubin made to his
      ground-sewing-needle design yielded the now-familiar bifurcated (fork-
      shaped) needle. He discovered that the small space between the tines could
      hold enough vaccine to inoculate a person with a just a few jabs. This
      would allow more people to be vaccinated with less serum. Children all
      over the world were routinely vaccinated against the disease when they
      are very young, thanks in part to Rubin's invention. Little did young
      Rubin know that years later he would be responsible for an invention that
      would contribute to the eventual eradication of smallpox: the bifurcated
      vaccination needle.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 100

    • Automated Blood Analysis & Wallace H. Coulter : Wallace H. Coulter -
      electric engineer, devised a theory by which electrical charge could be
      used to determine the size and number of a given type of microscopic
      particle in a fluid. By 1949, Coulter had invented a machine that put this
      theory, the Coulter Principle, into practice. In the machine,the solution
      being studied is drawn with a vacuum pump through an electrically
      charged tube with a tiny hole at one end. As it passes through the hole,
      each particle within the solution blocks the electrical field for a moment.
      The force and frequency of the distortions in voltage can be matched to
      specific types and numbers of particles. The Coulter Counter transformed

    • DNA Fingerprinting & Alec John Jeffreys : Jeffreys,- British scientist
      whose broad goal was to track genetic markers in the DNA of members of
      the same family, looking for inheritance patterns for illness and disease.
      He took x-ray films of DNA for examination. On the morning of
      September 10, 1984, Jeffreys looked at one of the films and made a
      startling discovery: Not only could he see many mini-satellites as he had
      expected, he also saw that the mini-satellites for one individual varied
      greatly from one person to another. As such, the DNA patterns for one
      individual appeared to be unique. This meant that DNA could create an
      exclusive biological identity for every person, with the exception of
      identical twins, who share identical DNA “fingerprints.”

    • IVF & Robert Edwards : As early as the 1950s, Edwards – British
      scientist, had the vision that InVitro Fertilization (IVF) could be useful as
      a treatment for infertility. He worked systematically to realize his goal,
      discovered important principles for human fertilization, and succeeded in
      accomplishing fertilization of human egg cells in test tubes (or more
      precisely, cell culture dishes). His efforts were finally crowned by success
      on 25 July, 1978, when the world's first "test tube baby" was born. During
      the following years, Edwards and his co-workers refined IVF technology
      and shared it with colleagues around the world. Today, IVF is an
      established therapy throughout the world. Robert Edwards is awarded the
      2010 Nobel Prize for the development of human in vitro fertilization (IVF)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 101

    • HIV & Luc Montagnier : Montagnier (Born in France) believed that a
      retrovirus might be responsible for AIDS. Researchers had noted that one
      pre-AIDS condition involved a persistent enlargement of the lymph nodes,
      called lymphadenopathy. Obtaining some tissue culture from the lymph
      nodes of an infected patient in 1983, Montagnier and two colleagues,
      Françoise Barré-Sinoussi and Jean-Claude Chermann, searched for and
      found reverse transcriptase, which constitutes evidence of a retrovirus.
      They isolated a virus they called LAV (lymphadenopathy-associated
      virus). Later, by international agreement, it was renamed HIV, human
      immunodeficiency virus. The work of the French scientists has led to the
      development of diagnostic tools, blood screening agents and drugs that
      have helped to fight spread of the disease and dramatically increased life
      expectancy. He got noble prize for his discovery in year 2008, with others.

    • Epidemic Investigation & Dr. John Snow: British physician (born in
      1813)known for his studies of cholera and widely viewed as the father of
      modern epidemiology. His best-known studies include his investigation of
      London's Broad Street pump outbreak (1854) and his "Grand
      Experiment," a study comparing water-borne cholera cases in two regions
      of the city — one receiving sewage-contaminated water and the other
      receiving relatively clean water. His innovative reasoning and approach to
      the control of this deadly disease remain valid and are considered
      exemplary for epidemiologists throughout the world. Snow was also a
      respected anesthesiologist.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 102

    • Public Health & Robert Koch : Robert Koch (born in 1843 at Germany) is
      considered to be one of the founders of the field of bacteriology. He
      pioneered principles and techniques in studying bacteria and discovered
      the specific agents that cause tuberculosis, cholera, and anthrax. For this
      he is also regarded as a founder of public health, aiding legislation and
      changing prevailing attitudes about hygiene to prevent the spread of
      various infectious diseases. For his work on tuberculosis,he was awarded
      the Nobel Prize in 1905. In 1882, he published a paper declaring that this
      bacillus met his four conditions--that is, it was isolated from diseased
      animals, it was grown in a pure culture, it was transferred to a healthy
      animal who then developed the disease, and it was isolated from the
      animal infected by the cultured organism. When he presented his findings
      before the Physiological Society in Berlin on March 24, he held the
      audience spellbound. This day has come to be known as the day modern
      bacteriology was born.

    • Sir Ronald Ross & Malaria : Born in 1857 at Almora,India, Ross
      succeeded in demonstrating the life cycle of the parasites of malaria in
      mosquitoes. Ross collected and identified various kinds of mosquitoes,
      dissected their guts and in August 1897 found his quarry in Anopheles
      mosquito that had just fed on a malaria patient. December 18, 1897 issue
      of the British Medical Journal reported that Dr. Ronald Ross discovered
      malaria cysts containing sporozoites (the same parasite Laveran had seen
      in the blood of his patients) in the stomach wall of anopheline mosquitoes
      that fed on a malaria patient. By July 1898, malaria transmission through
      the mosquito was established. In 1902 he was awarded the Nobel Prize for
      Medicine "for his work on malaria, by which he has shown how it enters
      the organism and thereby has laid the foundation for successful research
      on this disease and methods of combating it".

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 103

    • Edwin Chadwick & Public Health Act : Although trained as a lawyer,
      Edwin Chadwick (Born in 1800, England) earned a place in the history of
      medicine by encouraging government involvement in health promotion.
      Reforms introduced during his short-lived public health career included
      improved sewers and water supply systems needed to accommodate
      population growth associated with England's Industrial Revolution.
      Chadwick also sponsored legislation requiring government registration of
      births, deaths, and marriages. Those records, previously maintained by
      the church, were useful for tracking epidemics and other causes of death.
      Chadwick correlated such vital statistics with data about living conditions
      to identify possible factors in disease causation. In addition, Chadwick
      pushed for government health inspectors, better-ventilated and less-
      crowded housing, wider streets, workplace health and safety legislation,
      increased use of indoor plumbing, and limits on the employment of
      children in factories.

    • Telemedicine : It is a rapidly developing application of clinical medicine
      where medical information is transferred through interactive audiovisual
      media for the purpose of consulting, and sometimes remote medical
      procedures or examinations.Telemedicine may be as simple as two health
      professionals discussing a case over the telephone, or as complex as using
      satellite technology and videoconferencing equipment to conduct a real-
      time consultation between medical specialists in two different countries.
      Telemedicine generally refers to the use of communications and
      information technologies for the delivery of clinical care. It also include
      eleradiology,telepharmacy,telepsychiaty etc.Telemedicine often refers only
      to the provision of clinical services while the term telehealth can refer to
      clinical and non-clinical services such as medical education,
      administration, and research.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 104

    • Hermann Joseph Muller (1890–1967) : He told “the gene as the basis of
      life.” This was a radical concept thirty years before James Watson and
      Francis Crick describe the structure of DNA. Muller believed that the
      gene was the only known class of molecules that had the capacity to
      replicate their errors. He was a pioneer in the study of genetic mutations
      and introduced X rays as a tool for the analysis of mutations. He got Noble
      prize for his work

    • SYRINGE : At the time of experimenting with hollow needle for the
      administration of drug, Dr.Alexander Wood felt confident enough to
      publish it in medical journal as “ A new method of treating neuralgia by
      the direct application of opiates to the painful points”. He also showed that
      this method was not necessarily limited to the administration of opiates
      only. At about the same time, C.G.Pravaz was making a similar syringe
      which quickly came in to use in many surgeries. Though forms of
      intravenous injection and infusion began as early as 1670,Wood and
      Pravaz were the first to develop a syringe with a needle – hypodermic fine
      enough to pierce the skin in 1853.This was also the end of technical
      difficulties in blood transfusion.

    • VACCINATION NEEDLE : According to "The History of Medical
      Science" Edward Jenner performed the first vaccination. By injecting one
      boy with the cowpox he found that the boy became immune to smallpox.
      Edward Jenner published his findings in 1798 and within three years
      100,000 people in Britain had been vaccinated. In 1954, Becton, Dickinson
      and Company created the first mass-produced disposable syringe and
      needle, produced in glass. It was developed for Dr. Jonas Salk's mass
      administration of one million American children with the new Salk polio

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 105

    • L.A.J. Quetelet & B.M.I. : A multifaceted personality – astronomer,
      mathematician, statistician was born in 1796 at Belgium. The body mass
      index (BMI), or Quetelet index was invented between 1830 and 1850 by
      Quetelet. It is a heuristic proxy for human body fat based on an
      individual's weight and height. Body mass index is defined as the
      individual's body weight divided by the square of his or her height. The
      formulae universally used in medicine produce a unit of measure of kg/m2.
      BMI can also be determined using a BMI chart, which displays BMI as a
      function of weight (horizontal axis) and height (vertical axis) using
      contour lines for different values of BMI or colours for different BMI

    • Liposuction      : It is    also known as lipoplasty ("fat modeling"),
      liposculpture suction, lipectomy or simply lipo ("suction-assisted fat
      removal") is a cosmetic surgery operation that removes fat from many
      different sites on the human body. Relatively modern techniques for body
      contouring and removal of fat were first performed by a French surgeon,
      Charles Dujarier. Modern liposuction first burst on the scene in a
      presentation by the French surgeon, Dr Yves-Gerard Illouz, in 1982. The
      "Illouz Method" featured a technique of suction-assisted lipolysis after
      infusing fluid into tissues using blunt cannulas and high-vacuum suction
      and demonstrated both reproducible good results and low morbidity.
      Technologies involving the use of laser tipped probes (which induce a
      thermal lipoysis) have been introduced in recent years and are being
      evaluated to examine any potential benefit over traditional techniques.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 106

    • Oral Rehydration Therapy (O.R.S.) : Before O.R.SS. was developed,
      intravenous fluid therapy was the mainstay of fluid therapy for diarrheal
      dehydration. A group of physiologists observed that glucose enhances the
      absorption of sodium and water across the intestinal brush-border
      membrane of experimental animals and that no morphological changes
      occur in the gut epithelium of cholera patients. Captain Phillips of the US
      Army in 1964 first successfully tried oral glucose saline on two cholera
      patients. Following this, scientists working at Dhaka and Calcutta,
      contributed to the development of modern oral rehydration salt (ORS)
      solution. The efficacy of standard ORS was first demonstrated by Pierce et
      al and others during 1965-69... Based upon this information, the World
      Health Organization in 1978 launched the global diarrheal diseases
      control program with O.R.S. at its heart and the short-term objective of
      reducing mortality due to diarrhoea. In 1979, Dr. Daniel Pizarrow and
      colleagues showed the WHO-ORS (90 mmol/liter of sodium) was effective
      even for neonates with dehydrating diarrhoea and safe if used along with
      plain water in a 2:1 regimen.

    • Ignaz Semmelweiss & Antiseptics : This Hungarian obstetrician working
      at Vienna General Hospital observed / studied that 1 in 5 (20%) women
      who gave birth died from puerperal fever when a doctor performed the
      delivery, against 1 in 30 when performed by midwife. He also feared that
      the blood and tissue on hands of medical students ( show up for rounds at
      hospital after completing dissection) were not always completely washed
      off, was contributing to infection. Acting on this theory, he asked doctors
      to wash their hands with a chemical containing bleach and the fatality rate
      of women who giving birth dropped to 1 out of 60. This was in 1847 when
      he realized this simple act - doctors washing their hands, could lead to
      lower infection rates. This invention saves millions of lives throughout the
      world and made safe surgery possible.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 107

                                  SECTION – C : Bapu Ka Funda
                            (From an Autobiography of Mahatma Gandhi)

                                                  Contributed by

                         Nirav Parmar (Final Year Medical Student)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 108

                                                         બા ુ કા ફ ડા  
                        રા િપતા મહા મા ગાંધીની આ મકથામાંથી         /   સંકલન – નીરવ પરમાર,બી. .મે.કો.;અ’વાદ-16  

                                                     મરક – 1,2 
           દ    ણ આ કામાં મ ુ રો અને અ ય િન ન વગના લોકો માટ એક િતર કાર વાચક શ દ છે

“ ુ લી” અને તેમના રહવાની જ યા એટલે “ ુ લી લોકશન”.આ ુ જ એક “ ુ લી લોકશન”

જોહાિનસબગમાં વ                 ંુ હ .ંુ જ યા સીિમત હતી અને વ તી ખીચોખીચ હતી. એટલે લોકોની બેદરકાર

અને         ુ
            ધરાઈના (municipality) સફાઈખાતાની મહરબાનીથી ગંદક                                 ુ
                                                                                            બ     લીફાલી હતી.....બસ

આફતને          તે ુ ં   ન   હોય, એમ          અચાનક       કાળ       મરક (plague)       ફાટ       નીકળ .   આ ફફસાની

મરક (pneumonic plague) હતી                     બી     ગાં ઠયા મરક (bubonic plague) કરતા વધાર ભયંકર

અને         વલેણ ગણાતી હતી.અ હ ન કની એક સોનાની ખાણમાં કામ કરતા                                  ેવીસ (23) મ ુ રો ભોગ

બ યા.ભાઈ મદન ને                  યાનમાં આ દદ ઓ આ યા,એટલે એમણે સૌને એક ખાલી મકાનમાં એકઠાં

કયા (isolation) અને ટાઉન              લાકને હક કત મોકલી (notification).દા તર િવ લયમ ગો ફ, ભાઈ

મદન ,ચાર વયંસેવકો અને                   ંુ મળ ને સાત                ુ
                                                           ણ હતા. ુ ષાની એ રાત ભયાનક હતી.સારવારમાં

દદ ઓને દવા આપવી,આ ાસન આપ ,ું પાણી આપ ંુ અને તેમ ંુ મે ં ુ સાફ કર ંુ એ ઉપરાંત િવશેષ

કરવા પ ંુ નહ .ંુ એ અમે નીડરતાથી ક .રાિ                                 મ તેમ ગઈ.તે રાિ એ કોઈ દદ                 અમે ન

    મા યો.બી            દવસે     ુ
                                 ધરાઈએ એક ખાલી પડલ ગોદામનો કબજો મને આ યો.અમે                                તે તેને સાફ

કર ને,સખાવતી             હદ ઓની મદદથી ખાટલા વગે ર એકઠાં કર ને કામ ચલાઉ ઇ પતાલ ઊભી

કર .       ુ
           નીસીપાલીટ એ એક નસ મોકલી...

           અ ૂરતી સારવારને કારણે              ેવીસમાંથી વીસ દદ ઓ અમે                  ુ
                                                                                      મા યા...છે વટ લોકશન ખાલી

કર ને        લોકોને       બી      વસા યા.અને        બી         જ       દવસે       ુ
                                                                                  નીસીપાલીટ એ        તેને     સળગાવી

ના        .ું ..માકટમાંથી      ૂએલા (dead)    દરો જડ ા હતા તેથી આ ંુ પગ ંુ ભરવામાં આ                        ંુ હ .ંુ મો ંુ

ખચ તો થ ,ું પણ પ રણામ એ આ                      ંુ ક મરક આગળ વધવામાં જ ના પામી. શહર િનભય બ                                .ું

આમ,લોકોની સફાઈ                   યેની બેદરકાર ને લીધે મરક ફલાઈ,અને વીસ                      ુ ુ ષો,એક પેલી નસ,અને

        નીસીપાલીટ ને દસેક હઝાર પાઉ ડનો ભોગ લેતી ગઈ. 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                    Page 109

                                           સેવા ૃિ   ( ભાગ 3/6 ) 

         મારો ધંધો ઠ ક ચાલતો હતો,પણ તેથી સંતોષ થતો નહોતો.                                  વન વધાર સા ુ ં થ ંુ

જોઈએ,કઈક શાર રક સેવાકાય હો ંુ જોઇએ, એવી ગડમથલ મનમાં ચા યા જ કરતી. 

         એવામાં એક દવસ             એક અપંગ, ર તિપ થી પીડાતો માણસ ઘેર આવી પહ યો. તેને

ખાવા ંુ આપીને કાઢ          ુ
                           કતા     વ ના ચા યો. એક કોટડ માં રા યો.તેનાં ઘા સાફ કાય ને તેની સેવા

કર . પણ આમ લાંબો સમય ના ચાલી શક. ઘરમાં હંમેશને માટ તેને રાખવાની માર પાસે સગવડ

નહોતી,માર હમત નહોતી. મે તેને ગરિમ ટયાઓ માટ ચાલતી સરકાર ઈ પીતાલમાં મોક યો. પણ

મને આ ાસન ના મ            .ું એ ંુ કં ઈક   ુ ષા ુ કામ હમેશા ક ં ુ તો ક ંુ સા ં ુ !  

         ડા. ૂથ સે ટ એડ સ િમશન ના ઉપર હતા. તેઓ હંમેશા                          આવે તેને મફત દવા આપતાં.

બ ુ ભલા અને માયા           હતા. પારસી         તમ      ની સખાવાતને લીધે ડૉ. ૂથ ના હાથ નીચે એક બ ુ

નાની ઈ પીતાલ         ુ
                     લી. અ હ નસ તર ક કામ કરવાની મને બ ુ ઈ છા થઇ. તેમાં દવા આપવા ંુ કામ

માથે લેવાનો, ને એટલો સમય મારા વખત માંથી બચાવવાનો મે િન ય કય . મા ં ુ વક લાત ંુ ઘ ંુ

કામ તો ઓફ સ માં બેઠા બેઠા સલાહ આપવા ંુ ને દ તાવેજો ઘડવા ંુ અથવા ક જયા                                  ૂકવવા ંુ

રહ .ંુ થોડા કસ મે જ ટ ની અદાલતમાં હોય,  યાર િમ. ખાન,                          માર પાછળ આ યા હતા અને

     ઓ તે વેળા માર સાથે જ રહતા હતા, તેમને ચલાવી લેવા ંુ માથે લી .ું ને                            ંુ અ નાનકડ

ઇ પતાલ માં કામ કરતો થયો. 

         રો ્ સવાર યાં જવા ંુ રહ .ંુ આવતા જતા તેમજ ઇ પતાલ માં કામ કરતા હંમેશા લગભગ બે

કલાક જતા. અ કામ થી મને કં ઈક શાંિત થઇ. મા ં ુ કામ દદ ઓ નો કસ સમ                                 લઇ તે દા તરને

સમ વવા ંુ અને દા તર બતાવે તે દવા તૈયાર કર ને દરદ ને આપવા ંુ હ .ંુ અ કામ થી ંુ ુ :ખી

    હદ ઓ ના ગાઢ સંપમા આ યો. ....... 

         અ અ ભવ મને ભિવ યમાં બ ુ ઉપયોગી નીવડ ો. બોઅર લડાઈ વેળા ઘાયલો ની                                   ુ
                                                                                                        ુ ષાના

કામ માં ને બી       દરદ ઓ ની માવજત કરવામાં મને તે                 ુ
                                                                  બ ખપ લા યો.           


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011          Page 110

                                       ધમની ઝાંખી ( ભાગ 1/10) 
         છ ક સાત વષ થી લઈને હવે સોળ વષ નો થયો યાં                          ુ
                                                                           ધી અ યાસ કય , પણ                  ાંયે ધમ ંુ

િશ ણ િનશાળમાં ન પા યો. િશ કો પાસેથી સહ                       મળ ંુ જોઈએ એ ના મ          ંુ એમ ન કહવાય. એમ

છતાં વાતાવરણમાંથી કં ઈક ને કં ઈક તો મ યા જ ક .ુ અહ ધમ નો ઉદર અથ કરવો જોઈએ. ધમ

એટલે આ મભાન,આ મ ાન....એકાદશીને દવસે ભાગવત વંચાય ખ ં ુ . તેમાં                              ુ કોઈ વેળા બેસતો,

પણ ભટ          રસ ઉ પ      નહોતા કર શ          ા. આ          ંુ જોઈ શ ંુ   ં ક ભાગવત એવો                   ં
                                                                                                           થ છે ક

વાંચીને ધમરસ ઉ પ          કર શકાય.... બચપણ માં પડલા                  ુ   ુ
                                                                     ભ-અ ભ સં કારો બ ુ            ડા        ૂળ ઘાલે છે

એમ ંુ અ ભ ંુ        ં, અને તેથી કટલાક ઉમદા           થો સંભાળવા ંુ મને તે વયે ન મ
                                                     ં                                          ંુ એ સાલે છે . 

                 રાજકોટમાં મને અનાયાસે સવ સ                  દાયો િવશે સમાન ભાવ રાખવાની તાલીમ મળ .

હ ુ ધમના          યેક સં દાય        યે આદરભાવ શી યો,કમક માતાિપતા હવેલીએ                         ય,િશવાલયે           ય

અને રામમં દર પણ            ય અને અમને ભાઈઓને લઇ                    ય અથવા મોકલે.વળ િપતા                      પાસે   ન

ધમાચાય માંથી કોઈ હંમેશા આવે... ઉપરાંત િપતા ને                         ુ
                                                                      સલમાન અને પારસી િમ ો હતા તે

પોતપોતાના ધમની વાતો કર અને િપતા                       તેમની વાતો માન ૂવક અને ઘણી વેળા રસ ૂવક

સાંભળે .... આમ જોક બી          ધમ       યે સમભાવ આ યો,છતાં મને કઈ ઈ ર                   યે આ થા હતી એમ ન

કહ શકાય....મ ુ         ૃિત વાંચી તે વેળા એ        ંુ અ હસા તો ના જ શી યો. માંસાહારની વાત તો આવી

ગઈ. તેને તો મ ુ          ૃિતનો ટકો મ યો. સપાદ અને માંકડ આ દને મારવા એ નીિત છે એમ પણ

લા      .ું એ સમયે ધમ ગણી માંકડ આ દનો નાશ કયા ંુ મને મરણ છે . 

         પણ એક વ         ુ એ જડ ઘાલી – આ જગત નીિત પર નભે ં ુ છે . નીિતમા                   નો સમાવેશ સ યમાં

છે . સ ય તો શોધ ંુ જ ર . દવસે દવસે સ ય નો મ હમા માર નજર આગળ વધતો ગયો. સ યની

 યા યા િવ તાર પામતી ગઈ અને હ ુ પામતી રહ છે . વળ એક નીિત નો છ પો પણ                                              દયમાં

ચ ટ ો. અપકારનો બદલો અપકાર નહ પણ ઉપકાર જ હોઈ શક એ વ                                   ુ જદગી ંુ         ૂ    બની ગઈ.

તેને માર ઉપર સા ા ય ચલાવવા ંુ શ ુ ક .ુ અપકાર                                                         ુ
                                                                   ંુ ભ ં ુ ઈ છ ંુ ને કર ંુ એ મારો અ રાગ

થઈ પડ ો. તેના અગ ણત અખતરાઓ આદય . આ ર ો એ ચમ કા રક છ પો: 
         પાણી આપને પાય, ભ ં ુ ભોજન તો દ               ; આવી નમાવે શીશ, દં ડવત કોડ ક               . 

         આપણ ઘાસે દામ, કામ મહોરો ંુ કર એ; આપ ઉગાર                      ાણ,તે તણા ુ :ખમાં મર એ. 

             ણ કડ તો     ુ                             ુ
                         ણ દશ ગણો, મન, વાચા,કમ કર ; અવ ણ કડ                            ુ
                                                                                       ણ કર, તે જગમાં               યો

સહ . 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                  Page 111

                                            પહલો આઘાત (ભાગ 2/4) 
             બઈથી િનરાશ થઈ રાજકોટ ગયો. નોખી ઓફ સ ખોલી...                     ંુ
                                                                             બઈ માં કિમશન નહ આપવાની

માર ટક હતી તે અ હ            ૂટ ગણાય. બે         થિત નો ભેદ મને સમ વવામાં આ યો હતો. તે આ હતો:

    બઈમાં માર કવળ દલાલને પૈસા આપવાની વાત હતી; અ હ વક લને.                           મ     ંુ
                                                                                          બઈમાં તેમ અ હ પણ

બધા બા ર ટરો વગર અપવાદ આમ અ ક ટકા આપે છે એમ મને બતાવવામાં આ                                             ંુ હ .ંુ ..મારા

મન ને મના        ,ું અથવા પ ટ શ દોમાં ક ંુ તો છે ત .ુ પણ આ િસવાય બી                          કોઈ પણ કસમાં મે

કમીશન આ યા ંુ મને             મરણ નથી... જદગીનો પહલો આઘાત આ અરસામાં મ યો.                                        ટશ

અમલદાર એટલે           ંુ એ   ંુ કાને સાંભળતો. નજરોનજર જોવા ંુ હવે મ                 .ું ..તે સમય ના પોલીટ કલ

એજ ટ મારા ભાઈની સામે ભરમાયા હતા. આ અમલદારને                             ંુ િવલાયતમાં મળે લો હતો.... ભાઈએ

િવચા ુ ક, આ ઓળખાણનો લાભ લઇ માર પોલીટ કલ એજ ટને બે શ દો કહવા ને તેમની ઉપર

ખરાબ અસર પડ હોય એ                 ંૂ
                                  સવા     ય ન કરવો. મને આ વાત જરાય પસંદ ના પડ . િવલાયતની

ન વી ઓળખાણ નો માર લાભ ના લેવો જોઈએ....... ભાઈ                             ંુ મ     ૂક ના શ           ો... માર મર

િવ ુ ધ       ંુ ગયો... ૂની ઓળખાણ કાઢ . પણ મે             ુ
                                                         રંત જો ંુ ક િવલાયત ને કાઠ યાવાડમાં ભેદ હતો;

અમલદાર ઓળખાણનો વીકાર કય ... ‘‘એ ઓળખાણનો લાભ લેવા                                 ંુ નથી આ યોને?” એમ મ તેની

અ ડાઈમાં જો ,ું તેની          ખમાં વાં     .ું ..પણ ગરજને      ાન     ાંથી હોય ?      ંુ તો મા ં ુ     કરણ ચલાવી

ર ો હતો. સાહબ ઉઠ ા. “હવે તમાર જ ંુ જોઈએ” મે ક , “પણ માર વાત તો                                  ૂર સાંભળો” સાહબ

    બ ખી યા. “પટાવાળા, ઇસકો દરવા                    બતાઓ.’’.... સાહબ ગયા,પટાવાળો ગયો.                      ંુ ચા યો,

અકળાયો ખી યો. મે તો ચ ી ઘસડ : “તમે મા ં ુ અપમાન ક ુ છે , પટાવાળાની મારફતે માર ઉપર

    મલો કય છે . તમે માફ નહ માંગો તો તમારા ઉપર ર તસર ફ રયાદ કર શ.” થોડ જ વારમાં

સાહબનો સવાર જવાબ આપી ગયો: “તમે મારા તરફ અસ યપણે વ ય. તમને જવા ંુ ક ં ુ છતાં તમે

ના ગયા, તેથી મ જ ર મારા પટાવાળાને તમને દરવાજો દખાડવા ક , ને પટાવાળાના કહવા છતાં

તમે કચેર ન છોડ . તેણે તમને કચેર બહાર કાઢવા                     ુ
                                                               ર ંુ બળ વાપ .ુ તમાર              પગલા લેવા હોય

તે લેવા તમે      ટા છો.”

             ંુ આ અપમાન       ૂલી તો ના જ શ        ો, પણ મ તેનો સ ુ પયોગ કય . “ આવી                     થિતમાં ફર

કોઈ દવસ નહ            કા , કોઈની િસફારસ આમ નહ ક ં ુ .” આ િનયમનો કદ ભંગ નથી કય . આ

આઘાતે માર જદગી ંુ             ુ
                              કાન બદ       .ું
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                Page 112

                                            સાથીઓ ( ભાગ 5 / 17 ) 
            જ કશોરબા ુ અને રા            બા ુ તો અ તીય જોડ હતી.તેમના િવના                       ંુ એક પણ ડગ ં ુ

આગળ ન જઈ શ ંુ ...એવા થોડા સેવકોને મ જોયા છે                     મની શ ત               ાંતમાં    ય તેમાં    ૂણતાએ

ભળ જવાની હોય ને પોતે              ુ દા   ાંતના છે એ ંુ       ણવા ન દ.એમાંના            પલાની એક છે ....મૌલાના

મજહ ુ લ હક મારા મદદગાર તર ક પોતાનો હક નોધાવી                       ુ    ો હતો... 

            મ     મ        ુ
                      ંુ અ ભવ મેળવતો ગયો તેમ લા                 ંુ ક,ચંપારણમાં બરોબર કામ કર ંુ હોય તો

ગામડાઓમાં કળવણીનો              વેશ થવો જોઈએ...સાથીઓ સાથે િવચાર કર છ ગામડામાં                              થમ તો

બાળકોને સા ં ુ િનશાળ ખોલવાનો ઠરાવ થયો.શરત એવી હતી ક,તે તે ગામડાના આગે વાનોએ મકાન

અને િશ ક          ંુ ખાવા ંુ આપ ,ું તે ંુ બી ુ ં ખચ અમાર        ુ ુ પડ .ું ..િશ કો      ાંથી લાવવા એ મહા

હતો. બહારમાંથી          ૂ
                      ં કો પગાર લેનાર ક કઈ ન લેનાર એવા સારા િશ કો મળવા                            ુ કલ હતા.માર

ક પના એ હતી ક,સામા ય િશ કના હાથમાં બાળકો ન જ                               ુ
                                                                           કાય;િશ      ને અ ર ાન ભલે ઓ

હોય,પણ તેનામાં ચર                              ંુ
                              બળ હો ંુ જોઈએ... બઈથી અવ તીકાબાઈ ગોખલે આ યા.દ                                 ણથી

આનંદ બાઈ આ યા...આટલા િશ કો અને િશ                        કાઓનો સંઘ           ુ
                                                                             રતો હતો...દલીલો કર           બહનોને

સમ વી ક,તેમણે છોકરાને યાકરણ નહ પણ ર તભાત શીખવવાની છે .વાંચતા લખતા કરતાં તેમને

 વ છતાના િનયમો શીખવવાના છે ....બહનોને આ મિવ ાસ આ યો ને તેમને પોતાના કામમાં રસ

પણ આ યો.અવંિતકાબેનની શાળા આદશ શાળા બની...આ બહનોની મારફતે ગામડાના                                          ીવગમાં

  વેશ થઇ શ         ો હતો. 

        પણ માર િશ ણથી જ અટકવા ંુ નહો .ંુ ગામડામાં ગંદક નો પાર નહોતો.શેર ઓમાં

કચરો, ુ વાઓની પાસે કાદવ ને બદબો,                ગણા જોયાં ન            ય.મોટરાને વ છતાની કળવણીની જ ર

હતી.ચંપારણના લોકો રોગથી પીડાતા જોવામાં આવતા હતા.બની શક તેટ ંુ                              ુ
                                                                                           ધરાઈ ંુ કામ થાય તો

કર ંુ ને તેમ કર લોકોના           વનમાં દરક િવભાગમાં           વેશ કરવાની            ૃિત હતી.આ કામમાં દા તરની

મદદની જ ર હતી.તેથી મ ગોખલેના સમાજ પાસેથી દા.દવની માગણી કર .તેમની સાથે મને

 નેહગાંઠ તો બંધાઈ જ હતી.છ માસને સા ં ુ તેમની સેવાનો લાભ મ યો.તેમની દખરખ નીચે િશ કો

અને િશ      કઓએ કામ કરવા ંુ હ .ંુ  

        બધાને સાથે આટલી સમ ુ તી હતી ક,કોઈએ નીલવરોની સામેની કોઈ ફ રયાદમાં ન

ઊતર ,ું રા ય કરણને ન અડક ,ું ફ રયાદો કરનાર ને માર આગળ જ મોકલી દવો;કોઈએ પોતાના

  ે ની બહાર એક ડગ ંુ સર યે ન જ .ું ચંપારણના આ સાથીઓ ંુ િનયમ ંુ પાલન અદ ૂત

હ .ંુ એવો       સંગ મને યાદ નથી આવતો ક જયાર કોઈએ તેને મળે લી                        ૂચનાઓ ંુ ઉ લંઘન ક ુ હોય. 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 113

                                            પહલો કસ ( ભાગ 2 / 3 ) 
            બઈમાં એક તરફથી કાયદાનો અ યાસ શ ુ થયો.બી
            ંુ                                                          તરફથી ખોરાકના અખતરા;... 

        કાયદા વાંચવા ંુ કામ ઢ           ંુ ચા    .ું ‘િસિવલ                                 ુ
                                                               ોિસજર કોડ’ કમે ગળે ઉતાર નહ . રાવાનો

કાયદો ઠ ક ચા યો... 

            મ     મ આવા અડ ખમોની વાતો સાંભ ં તેમતેમ ંુ ગભરા .  

        ‘પાંચ સાત વષ         ુ
                             ધી બા ર ટર કોટમાં ઢફાં ભાંગે તે નવાઈ ન ગણાય.તેથી જ મ સો લિસટર

થવા ંુ ધા ુ છે . ણેક વષ પછ તમે ખચ ઉપાડો એટ ં ુ કમાઓ તો ઘ ંુ ક ુ કહવાય.’ 

        દર માસે ખચ ચડ.બહાર બા ર ટર ંુ પા ટ ંુ ચોડ ંુ ને ઘરમાં બા ર ટર કરવાને સા ં ુ તૈયાર

કરવી ! આ મેળ મા ં ુ મન કમે ન મેળવી શક.એટલે મા ં ુ વાંચન                          યા ુ ળ ચ ે ચા           ુ
                                                                                                     .ું રાવાના

કાયદામાં કં ઈક રસ પડવા ંુ             ંુ કહ     ગયો.મેઈનનો ‘ હ ુ લો’           ુ
                                                                               બ રસ ૂવક વાં યો.પણ કસ

ચલાવવાની હમત ન આવી.મા ં ુ ુ ઃખ કોને ક ંુ ? સાસર ગયેલી નવી વ ના
                                                            ુ                            વી માર    થિત થઇ ! 

        એટલામાં મમીબાઈનો કસ માર નસીબે આ યો. મોલકોઝ કોટમાં જવા ંુ હ .ંુ ‘દલાલને

કિમશન અપા ંુ પડશે !’ મ ઘસીને ના પાડ . 

            ‘પણ ફોજદાર કોટમાં પંકાયેલા પેલા... મ હને           ણ હ ર પાડનાર પણ કિમશન તો આપે છે .’ 

        ‘માર       ાં તેના                                                     ુ
                             વા થ ંુ છે ? મને તો દર માસે .300 મળે તો બસ થાય.બા ને                      ાં વધાર

મળતા હતા ? 

        ‘પણ એ જમાનો ગયો. બઈમાં ખચા મોટા.તાર યવહાર િવચારવો જોઈએ.’ 

            ંુ એક ટળ બે ન થયો.કિમશન ન જ આ                     .ું પણ મમીબાઈનો કસ તો મ યો.કસ સહલો

હતો.મને         ીફમાં .30 મ યા.કસ એક દવસથી વધાર ચાલે તેમ નહતો. 

            મોલકોઝ કોટમાં પહલવહલો દાખલ થયો. ંુ                િતવાદ તરફથી હતો.એટલે માર ઊલટતપાસ

કરવાની હતી. ંુ ઊભો તો થયો પણ પગ                  ુ ,મા ંુ ફર.મને લાગે ક કોટ ફર છે .સવાલ             ૂછવા ંુ   ુ

જ નહ .જજ હ યો હસે.વક લોને ગ મત પડ જ હશે.પણ માર                           ખોમાં      ાં કઈ જોવા પ ંુ હ ંુ ! 

            ંુ બેઠો.દલાલને ક , ‘મારાથી આ કસ નહ ચલાવાય,પટલને રોકો.મને આપેલી ફ પછ લો.’

પટલને તે જ દહાડ એકાવન િપયા આપી રો                     ા.તેમને તો રમતવાત હતી. 

            ંુ નાઠો.મને યાદ નથી ક અસીલ             યો ક હાય . ંુ શરમાયો. ૂર          હમત ન આવે યાં લાગી

કસ ન લેવાનો િન ય કય ... 
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011           Page 114

                                    િનર       ણ ંુ પ રણામ ( ભાગ 4 / 5 ) 
        જયાર 1893ની સાલમાં             ંુ     તી િમ ોના િનકટ            સંગમાં આ યો યાર         ંુ કવળ શીખવનાર

ની     થિતમાં હતો.        તી િમ ો મને બાઈબલનો સંદશ સંભળાવવા,સમ વવા ને માર પાસે તે

 વીકારાવા મથતા હતા. ંુ ન ભાવે,તટ થપણે તેમ ંુ િશ ણ સાંભળ સમ                              ર ો હતો.આને        ગે મ

હ ુ ધમનો યથાશ ત અ યાસ કય ને બી                         ધમ સમજવાની પણ કોિશશ કર .હવે 1903માં જરા

 થિત બદલાઈ.થીઓસોફ ટ િમ ો મને તેમના મંડળમાં ખચવા અવ ય                                  ઇ છતા હતા,પણ તે હ ુ

તર ક માર પાસેથી કં ઈક મેળવવાના હ થી...ને ંુ ‘નહ ઝાડ યાં એરં ડો                       ધાન’       વો થઇ પડ ો. 

        સવારના દાતણ અને નાનનો સમય મ કં ઠ કરવાના ઉપયોગમાં લીધો.દાતણમાં પંદર િમિનટ

ને નાનમાં વીસ િમિનટ જતી.દાતણ                     ે     રત           માણે ઊભા ઊભા કરતો.સામેની દ વાલ ઉપર

ગીતાના લોક લખીને ચોટાડતો ને તે જ ર                     માણે જોતો ને ગોખતો.આ ગોખેલા લોક પાછા નાન

લગીમાં પાકા થઇ          ય.દરિમયાન પાછલા િન ય એક વાર બોલી જવાય.આમ કર ને મ તેર અ યાય

લગી મોઢ કર લીધા ંુ મને મરણ છે .... 

        આ ગીતાવાચનની અસર મારા સહા યાયીઓ ઉપર તો                                પડ હોય તે તેઓ          ણે,માર સા ુ

તો તે        ુ તક આચાર ંુ એક         ૌઢ માગદશક થઇ પડ .ું ..અપ ર હ,સમભાવ વગે ર શ દોએ મને

પકડ ો.સમભાવ          કમ     કળવાય,કમ          જળવાય             ?    અપમાન    કરતા    અમલદારો,લાંચ        લેનાર

અમલદારો,નકામો િવરોધ કરનારા ગઈ કાલના સાથીઓ વગે ર,અને                               મણે ભાર ઉપકાર કય હોય

એવા સ જનો વ ચે ભેદ નહ એટલે                    ંુ ? અપ ર હ કમ પળાતો હશે ? દહ છે તે                 ાં ઓછો પ ર હ

છે ?    ી ુ ા દ પ ર હ નથી,તો           ંુ ?   ુ તકોના થોથાના કબાટ બાળ નાખવાં ?... ટ ની પાસે કરોડો

હોય છતાં તેમાંની એક પાઈ તેની નથી,તેમ                                ુ ુ એ વત ંુ ર ં ુ એમ
                                                                        ુ                         ંુ ગીતા માંથી

સમ યો.અપ ર હ થવામાં,સમભાવી થવામાં હ ુ ,ું દય ંુ પ રવતન આવ યક છે એમ મને દ વા

     ંુ પ ટ દખા .ું રવાશંકરભાઈને લખી વા              ંુ ક... 

        આ વાત         ંુ ભાઈને ઝટ ન સમ વી શ                     ો.તેમને મને   થમ તો સખત શ દોમાં તેમના

     યેનો મારો ધમ સમ         યો : બાપ કરતાં માર ડા ા ન થ ,ું બાપે              મ ુ ંુ બને પો      ંુ તેમ માર પણ

કર ંુ જોઈએ,વગે ર.મ સામો િવનય કય ક બાપ ંુ જ કામ કર ર ો                                ં. ુ ંુ બનો અથ જરા બહોળો

કર એ તો મા ં ુ પગ ં ુ સમ ય તે ંુ લાગશે.ભાઈએ આશા છોડ .લગભગ અબોલા લીધા                                                ંુ

ક ...તેમના અખારના દવસોમાં ભાઈ પલ યા.મરણપથાર એ હતા યાર તેમને જણા ંુ ક મા ં ુ પગ ં ુ

જ સા ંુ અને ધ ય હ .ંુ ..  

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011            Page 115

                                    ‘પહાડ        વડ      ૂલ’ ( ભાગ 5 / 33            ) 
        અમદાવાદની સભા પછ તરત                     ંુ ન ડયાદ ગયો. ‘પહાડ         વડ       ૂલ’ નામે શ દ યોગ

  િસ    પા યો છે તે મ પહલો ન ડયાદમાં કય ...ખેડા                    લાના અને એવા બી              લોકોને કાયદાનો

સિવનયભંગ કરવા નોતરવામાં મ ઉતાવળ કરવાની                          ૂલ કર હતી,અને તે મને પહાડ          વીડ જણાઈ. 

        આવી ક લાત મ કર તેથી માર હાંસી સાર પેઠ થઇ.છતાં એ વીકાર કરવાને સા ુ મને

પ ય ાપ કદ નથી થયો.મ હંમેશા એમ મા                      ંુ છે ક,બી ના ગજ        વડા દોષોને આપણે રજ           વડા

કર જોઈએ ને પોતાના રાઇ               વડા લગતા દોષોને પહાડ               વડા જોતાં શીખીએ, યાર જ આપણને

પોતાનાં ને પારકા દોષો ંુ ઠ ક ઠ ક               માણ મળ રહ.મ એમ પણ મા                  ંુ ક,આ સામા ય િનયમનં

પાલન સ યા હ થવા ઇ છનાર તો ઘણી વધાર                           ુ મતાથી કર ંુ જોઈએ. 

        તે પહાડ      વડ લગતી           ૂલ શી હતી તે જોઈએ.કાયદાનો સિવનયભંગ તે જ માણસોથી થઇ

શક     મણે કાયદાને િવનય ૂવક વે છાએ માન આ                        ંુ હોય.ઘણે ભાગે આપણે કાયદાના ભંગને સા ુ

થતી સ ના ડરને લીધે તે ંુ પાલન કર એ છ એ.વળ આ વાત, માં નીિતઅનીિતનો                                     નથી હોતો

તેવા કાયદાને િવશેષ લા ુ પડ છે .કાયદો હો ક ન હો,પણ સારા ગણાતા માણસો એકએક ચોર નહ

કર;છતાં રાત પડ ે બાઈિસકલ ઉપર બ ી સળગાવવાના િનયમમાંથી છટક જતાં સારા માણસને પણ

  ોભ નહ થાય.અને આવા િનયમ પાળવાની સલાહ મા                             કોઈ આપે તો તે ંુ પાલન કરવા સારા

માણસ પણ ઝટ તૈયાર નહ થાય.પણ જયાર તેને કાયદામાં થાન મળે છે ,ને તેના ભંગને સા ુ દં ડ

થવાનો ભય લાગે છે , યાર દં ડ આપવાની અગવડમાંથી બચવાને સા ં ુ યે તેઓ રાત પડ ે બાઈિસકલ

ઉપર બિ      સળગાવશે.િનયમના આવા પાલનને વે છાએ કર ં ુ પાલન ન ગણી શકાય. 

        પણ સ યા હ તો સમાજના                     કાયદાને માન આપશે તે માન સમજ ૂવક, વે છાએ,માન

આપવાનો ધમ             ણી આપશે.આમ              ણે સમાજના િનયમો ંુ ઈરાદા ૂવક પાલન ક ુ છે ,તેણે જ

સમાજના િનયમોની નીિતઅનીિતનો ભેદ કરવાની શ ત આવે છે ,ને તેને માયા દત સંજોગોમાં અ ક

િનયમોનો ભંગ કરવાનો અિધકાર               ા ત થાય છે .આવો અિધકાર લોકોએ                 ા ત કય પહલાં તેમને મ

સિવનયભંગ કરવા નોતયા,એ માર                     ૂલ મને પહાડ      વડ લાગી...મને લા           ંુ ક,લોકો નીિતઅનીિતનો

કરવાને લાયક બને તે પહલાં તેનાં             ડા રહ ય િવશે તેમને         ાન થ ંુ જોઈએ. મણે કાયદાઓને રોજ

મનથી તોડ ા હોય, ઓ                પી ર તે ઘણીએ વાર કાયદાનો ભંગ કરતાં હોય તેઓ એકાએક

સિવનયભંગને કમ ઓળખી શક ? તેની મયાદા કમ                          ળવી શક ?
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011           Page 116

                                   સ યા હની ઉ પિ             ( ભાગ 4 / 26             ) 
        આમ એક         કારની આ મ ુ          કર તે કમ          ણે સ યા હને અથ જ ન થઇ હોય એવી ઘટના

જોહાિનસબગમાં માર સા ુ તૈયાર થઇ રહ હતી... 

        ‘સ યા હ’ શ દની ઉ પિ            થઇ તે પહલાં તે વ          ુ
                                                                 ની ઉ પિ       થઇ.ઉ પિત સમયે તો એ                 ંુ છે

એ      ંુ પોતે ઓળખી જ નહોતો શ               ો.તેને     ુ
                                                       જરાતીમાં ‘પેિસવ ર ઝ ટ સ’ એ                     ે    નામે સૌ

ઓળખવા લા યા.જયાર એક ગોરાઓની સભામાં મ જો ંુ ક ‘પેિસવ ર ઝ ટ સ’ નો તો સં ુ ચત અથ

કરવામાં આવે છે ,તેને નબળાઓ ુ જ હિથયાર ક પવામાં આવે છે ,તેમાં                         ષ હોઈ શક છે ,અને તે ંુ

    િતમ વ પ હસામાં          ગટ શક છે , - યાર માર તેની સામે થ ંુ પડ ંુ ને હદ ઓની લડત ંુ ખ ં ુ

    વ પ સમ વ ંુ પડ .ું અને યાર હદ ઓએ પોતાની લડતને ઓળખવા સા ુ નવો શ દા યોજવાની

જ ર પડ . 

        અને મને તેવો વતં           શ દ કમે કય          ઝે નહ .તેથી તેને સા ુ નામ ંુ ઇનામ કાઢ ‘ઇ ડયન

ઓિપિનયન’ના વાચકો વ ચે તેને સા ુ હર ફાઈ કરવી.આ હર ફાઈને પ રણામે                                  ્ ત   +   આ હ એમ

મેળવીને ‘સદા હ’ મગનલાલ ગાંધીએ બનાવી મોક યો.તેમણે ઇનામ લી .ું પણ ‘સદા હ’ શ દને

વધાર પ ટ કરવા ખાતર મ ‘ય’ અ રને વ ચે ઉમેર ને                              સ   યા હ’ શ દ બના યો,ને તે નામે

    જરાતીમાં એ લડત ઓળખવા લાગી. 

        આ લડતનો ઇિતહાસ તે મારા દ                     ણ આ કાના          વનનો ને િવશેષ કર ને મારા સ યના

    યોગોનો ઇિતહાસ છે એમ કહ શકાય.આ ઇિતહાસ મ ઘણોખરો યેરવડા                             લમાં લખી ના યો હતો ને

બાક નો બહાર આ યા પછ               ુ
                                  રો કય .તે બધો ‘નવ વન’માં              ગટ થયો ને પછ ‘દ               ણ આ કાના

સ યા હનો ઇિતહાસ’એ નામે              ુ તક પે પણ         ગટ થઇ       ુ            ુ
                                                                       ો છે ... જરાતી વાંચનારા            મણે દ    ણ

આ કાનાં સ યા હનો ઇિતહાસ ન જોયો હોય તેમને તે જોઈ લેવાની માર ભલામણ છે ... 


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011               Page 117

                                                     ંુ ભ ( ભાગ 5 / 7 ) 
         માર દા તર                                 ુ                   ુ
                           ાણ વનદાસ મહતાને મળવા રં ન જવા ંુ હ .ંુ ..રં ન જતા                           ટ મરમાં          ંુ

ડકનો ઉતા ુ હતો. યાં જતા કલક ામાં                      ી                  ુ
                                                               ૂપે નાથ બ ના આમં ણથી         ંુ તેમણે યાં ઉતય

હતો.જો         ુ
           ી બ ને યાં        ેમની િવટં બણા હતી તો ટ મરમાં અ ેમની િવટં બણા હતી.ડકના ઉતા ુ ની

તકલીફ અિતશય અ ભવી.નાહવાની જ યામાં ઉભ ંુ ન પોસાય એવી ગંદક ,પાયખા ંુ નરકની

ખાણ,મળ ૂ ા દ           દ ને ક તેને ટપીને પયાખાને જ ંુ ! માર સા ુ અ અગવડો ભાર હતી.માર સા ુ આ

અગવડો ભાર હતી.માલમની પાસે                      ંુ પહ યો,પણ દાદ કોણ દ ? ઉતા ુ ઓએ પોતાની ગંદક થી ડકને

ખરાબ કર         ુ    .ું યાં બેઠા હોય યાજ           ંુ
                                                    ક, યાંજ તમા ુ ની િપચકાર ઓ ચલાવે, યાંજ ખાવાનો કચરો

નાખે.વાતોના ઘ ઘાટની સીમા ના મળે .સ ુ પોતાનાથી બને તેટલી જ યા રોક તેના કરતાં સામાન

વધાર જ યા રોક... 

         આ 1915ની સાલમાં હર ારમાં                      ંુ ભમેળો હતો...કલક ેથી હર ાર પહ ચતા               ુ
                                                                                                         બ      ંુ
                                                                                                                ઝા ં ુ

પડ .ુ ડ બાઓમાં કટલીક વેળા દ વાબ ી પણ ન મળે .શહરાન રથી તો માલના ક ઢોરના ડ બામાં

જ ઉતા ુ ઓને           ુ
                      રવામાં આ યા હતા.ઉઘાડા ડ બા ઉપર મ યાહનનો                         ુ
                                                                                      રજ તપે ને નીચે નકર

લોખંડની ભોય,પછ અકળામણ ંુ                  ંુ    ૂછ ંુ ? ... 

         મારો ધંધોતો ઘણે ભાગે તં માં બેસી ‘દશન’દવાનો અને અનેક યા ા ઓ આવે તેમની સાથે

ધમની અને એવી બી             ચચાઓ કરવાનો થઇ પડ ો.દશન દતા                         ંુ અકળાયો.તેમાંથી એક િમિનટની

 રસદ ન મળે .નાહવા                તોયે દશના ભલાષી મને એકલો ના છોડ... ંુ તો ઘંટ ના પડની વ ચે

િપસાવા લા યો.છતો ન હો               યાં         ી    વગના           સાફર તર ક અગવડો ભોગ ,ું યાં ઉતા ં ુ
                                                                    ુ                                             યાં

દશનાથ ના            ેમથી અકળા .બેમાંથી કઈ             થિત વધાર દયાજનક હશે એ કહ ંુ એ ઘણી વાર માર

સા ુ                                                                      ુ
         ુ કલ થઇ પડ ંુ છે ...અહ મ પાંચ પગાળ ગાય જોઈ. ંુ તો આ ય પા યો.પણ અ ભવી

માણસોએ મા ં ુ અ ાન           ુ
                             રત     ુ ર ક .પાંચ પગાળ
                                          ુ                          ગાય તો   ુ ટ લોભી લોકો ંુ બ લદાન હ .ંુ આ

ગાયની કાંધમાં વાછડાના             વતા પગ કાપીને,કાંધને છે દ તેમાં તે ચોટાડ દવામાં આવતા હતા,ને

આ બેવડ ઘાતક              યા ંુ પ રણામ અ ાની લોકોને                     તવાને સા ુ વાપરવામાં આવ ંુ હ .ંુ પાંચ

પગાળ ગાયનાં દશન કરવા કયો હ ુ ન લલચાય ? તે દશનને સા ુ તે                              ટ ં ુ દાન દ તેટ ં ુ થો ુ ં ... 

         મેળામાં સ ર લાખ માણસો આ યા હશે એમ કહવા ંુ હ .ંુ આમાં અસં ય માણસો                                         ુય

કમાવાને સા ુ , ુ        મેળવવાને સા ુ આવેલા એને િવશે મને શંકા નહોતી.પથાર માં પડ ો પડ ો                                   ંુ

િવચારસાગરમાં           ૂ યો.ચોમેર ફલાયેલ પાખંડમાં મજ ુ ર પિવ                   આ માઓ પણ છે ,તેઓ ઈ રના

દરબારમાં સ પા           નહ ગણાય.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                Page 118

                                             ઉપવાસ ( ભાગ 4            / 31       ) 
            ૂ ધ અને અનાજ છોડ ફળાહારનો                યોગ શ ુ કય ,તે જ અરસામાં સંયમના હ થી ઉપવાસો

પણ શ ુ કયા. આમાં પણ િમ. કનબેક ભ યા. ૂવ ઉપવાસ કરતો તે કવળ આરો યની

     ટએ.દહદમનને સા ુ ઉપવાસ કરવાની આવ યકતા છે તે એક િમ ની                                ેરણાથી સમ યો...સામા ય

ર તે લોકો એકાદશીના દવસે                 ૂ ધ અને ફળ લઈને એકાદશી રાખી ગણે છે .પણ ફળાહારનો ઉપવાસ

તો હવે ંુ હંમેશા પાળતો થઇ ગયો હતો.એટલે મ પાણીની                     ટ રાખીને          ૂરા ઉપવાસ શ ુ કયા. 

        ...આ મમાં પારસીઓ અને                     તીઓ પણ હતા.આ બધાને પોતપોતાના ધમ                                  માણે

ચાલવા ંુ          ો તાહન આપવાનો િનયમ હતો.એટલે આ                    ુ        ુ
                                                                   સલમાન નવ વકોને રો                  રાખવામાં મ

ઉ ેજન આ               .ું માર તો   દોષ રાખવા જ હતા.પણ હ ુ ઓ,પારસીઓ અને                    તીઓને પણ         ુ

  વકોને સાથ આપવાની મ ભલામણ કર .સંયમમાં સાથ બધાને આપવો એ                                       ુ ય છે એમ તેમને મ

સમ          .ું ..આ        યોગ ંુ એક પ રણામ એ આ         ંુ ક ઉપવાસ અને એકટાણા ંુ મહ વ સ ુ સમજવા

લા યા.એક બી                  યે ઉદારતા અને     ેમભાવ વ યાં... 

        મારા ઉપવાસ ંુ વણન કરતાં આ િવષયાંતર મ ઈરાદા ૂવક ક ુ છે ,કમ ક એ મ ર                                        સંગ       ંુ

બી     થળે ન વણવી શકત.અને તે િવષયાંતર કર ને માર એક ટવ ંુ વણન પણ મ કર ના                                          ંુ છે .

સાર વ         ુ ંુ ક ં ુ     ં એમાં મને લાગે તેમાં   ંુ માર સાથે રહનારને હંમેશા ભેળવવાનો              ય ન ક ં ુ .આ

ઉપવાસ અને એકટાણા ંુ                  યોગ નવી વ       ુ હતી,પણ    દોષ અને રમ નને િમષે મ બધાને તેમાં

સંડો યા. 

        આમ આ મમાં સંયમી વાતાવરણ સહજ વ                             .ું બી      ઉપવાસો અને એકટાણામાં પણ

આ મમાં રહનારા ભળવા લા યા.અને એ ંુ પ રણામ                                   ુ
                                                                           ભ આ        ંુ એમ     ંુ મા ંુ   ં....છતાં

ઉપવાસા દની એવી અસર બધા ઉપર થાય જ તેવો અિનવાય િનયમ નથી એ                                                     ંુ                  ંુ

  ં.ઇ ીયદમનના હ થી થયેલા ઉપવાસની જ િવષયોને રોકવા પ અસર થાય.કટલાક િમ ોનો

અ ભવ એવો પણ છે ક,ઉપવાસને                        તે િવષયે છા અને            વાદો તી     થાય છે .એટલે ક,ઉપવાસ

દર યાન િવષય રોકવાની ને વાદને                    તવાની સતત ભાવના હોય તો જ તે ંુ                   ુ
                                                                                                 ભ ફળ આવે.હ ુ

િવના,મન િવના થયેલ શાર રક ઉપવાસ ંુ વતં                        પ રણામ િવષય રોકવામાં નીપજશે એમ માન ંુ

કવળ         ૂલભર ંુ છે ...અને જો શર રના ઉપવાસની સાથે મનનો ઉપવાસ ન હોય,તો તે દં ભમાં પ રણમે

અને     ુ
        કસાનકાર નીવડ. 
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011              Page 119

                             મહતા ,અ રકળવણી ( ભાગ 4                          / 32, 33 ) 
         ‘સ યા હના ઇિતહાસ’ માં            વ     ુ નથી આવી શક અથવા થોડા જ                   શમાં આવી છે તે જ

વ    ુઆ      કરણોમાં આવે છે ,એ વાંચનાર યાદ રાખશે તો આ                                       ં
                                                                         કરણોનો અરસપરસનો સંબધ સમ


         ટો સટોય આ મમાં બાળકો તેમજ બાળાઓ સા ં ુ કં ઈક િશ ણનો                          બંધ આવ યક હતો.માર

સાથે હ ુ , સલમાન,પારસી અને
           ુ                                      ુ
                                            તી નવ વકો હતા,અને થોડ                હ ુ બાળાઓ પણ હતી.ખાસ

િશ કો રાખવા અશ             હ ,ુ અને મને અનાવ યક લાગે .ું ..એટ ં ુ સમજતો હતો ક,આદશ                          થિતમાં

ખર    કળવણી તો માબાપની નીચે જ હોય...શાર રક કળવણીની આવ યકતા સમજતો હતો.તે

કળવણી તેમને સહ          મળ રહ હતી. 

         આ મમાં       નોકારોતો     નહોતા      જ.    પાયખાનાથી        માંડ ને    રસોઈ       ુ
                                                                                           ધીનાં    બધાં     કામો

આ મવાસીઓને જ કરવાનાં હતા.ફળઝાડો                       ુ કળ હતાં.ન ંુ વાવેતર કરવા ંુ જ હ .ંુ ..રોજ અ ક

સમય નાનામોટા બધા                 રસોડાના કામમાં ન રોકાયા હોય તેમને બગીચામાં કામ કર ંુ જ

પડ .ંુ આમાં બાળકોનો મોટો હ સો હતો.મોટા ખાડા ખોદવા,ઝાડો કાપવા,બો                                 ઉચક જવા,વગે ર

કામમાં તેમના શર ર સાર પેઠ કસતાં.તેમાં તેમને આનંદ આવતો,ને તેથી બી                           કસરતની ક રમતની

તેમને જ ર નહોતી રહતી...આ મમાં માંદગી ભા યેજ આવતી.તેમાં હવાપાણીનો અને સારા ને

િનયિમત ખોરાકનો પણ મોટો હ સો હતો એ કહ ંુ જોઈએ.શાર રક કળવણીના સંબધમાં જ શાર રક

ધંધાની કળવણી ગણાવી                   .સ ને ક ક ઉપયોગી ધંધો શીખવવો એ ઇરાદો હતો...ચંપલ

બનાવવા .ું .. તરાઉ કામ...રસોઈતો લગભગ બધા બાળકો શીખી ગયા. 

         ... ટો સટોય આ મમાં            થમથી જ રવાજ પડ ો હતો ક,                  કામ અમે િશ કો ન કર એ તે

બાળકોની પાસે ન કરાવ ,ું ને હંમેશા તેમની સાથે સાથે એ જ કામ કરનાર એક િશ ક હોય.એટલે

બાળકો હ શથી શી યા...પણ અ ર ાન આપ ંુ ક ઠન લા                          .ું અ ર ાનને સા ં ુ વધારમાં વધાર           ણ

કલાક રા યા હતા.વળ વગમાં હદ ,તિમલ, જરાતી અને ઉ ૂ શીખવવાના રહતાં.િશ ણ                                            યેક

બાળકને તેની મા ૃભાષા મારફતે જ આપવાનો આ હ હતો.                            ે     પણ બધાને શીખવવામાં આવ ંુ

જ...સં ુ ત... હદ ...ઇિતહાસ... ૂગોળ... કગ ણત...

         ... ુ યપણે આ બાળકો બધા િનર ર અને િનશાળમાં ન ભણેલા હતા.શીખવતા શીખવતા મ

જો ંુ ક માર તેમને શીખવવા ંુ ઓ                 હ .ંુ તેમની આળસ          ુ
                                                                       કાવવા ,ું તેમને પોતાની મેળે વાંચતા

કરવા ,ું તેમના અ યાસની ચોક રાખવા ંુ જ વધાર હ .ંુ પાઠ                           ુ તકોની...મને કદ ગરજ લાગી

નહોતી...પણ ઘણાં        ુ તકોમાં ંુ મ      પચા      ંુ હ ંુ તે તેમને માર ભાષામાં કહ ગયો... 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011              Page 120

                                     આ મક કળવણી ( ભાગ 4                         / 34 ) 
        િવ ાથ ઓના શર ર અને મને કળવવા કરતાં આ માને કળવવામાં મને બ ુ પ ર મ

પડ ો.આ માને િવકસાવવામાં મ ધમનાં                 ુ તકો ઉપર ઓછો આધાર રા યો હતો....આ માની કળવણી

એક નોખો જ િવભાગ છે એમ મ તો તોય આ મનાં બાળકોને શીખવવા માંડ ંુ તેની                                      ૂવ જ જોઈ

લી ંુ હ .ંુ આ માનો િવકાસ કરવો એટલે ચા ર                   ઘડ ,ું ઈ ર ંુ        ાન મેળવ ,ું આ મ ાન મેળવ .ું આ

  ાન મેળવવામાં બાળકોને મદદ ઘણી જ જોઈએ,ને તેના િવના ંુ બી ુ ં                          ાન યથ છે ,હાિનકારક પણ

હોય તેમ ંુ માનતો. 

        આ મ ાન ચોથા આ મમાં મળે એવો વહમ સાંભ યો છે .પણ                                ઓ ચોથા આ મ લગી આ

અ ુય વ         ુ
               ને    ુ
                     લતવી રાખે છે તેઓ આ મ ાન નથી પામતા,પણ                                 ઢાપો અને બી ુ ં પણ

દયાજનક બચપણ પામી               ૃ વી પર બો       પે                        ુ
                                                      વે છે ,એવો સાવિ ક અ ભવ જોવામાં આવે છે . 

        ...શર રની કળવણી શર રની કસરતથી અપાય, ુ ની                                ુ ની કસરતથી,તેમ અઆ માની

કળવણી આ માની કસરતથી.આ માની કસરત િશ                                ના વતનથી જ પામી શકાય.એટલે                ુ

હાજર હો યા ન હોય,તેમ છતાં િશ ક સાવધાન રહ ંુ જોઈએ... ંુ                           ુ ુ ં બો ં ુ ને મારા િશ યોને સાચા

બનાવવાનો        ય ન ક ં ુ તે ફોગટ         ય.ડરપોક િશ ક િશ યોને વીરતા નહ શીખવી શક. ય ભચાર

િશ ક િશ યોને સંયમ કમ શીખવે ? મ જો ંુ ક માર માર પાસે રહલા                            ુ
                                                                                    વકો અને     ુ
                                                                                                વતીઓની સમ

પદાથપાઠ પે થઈને રહ ંુ ર .આથી મારા િશ યો મારા િશ ક બ યા.માર અથ નહ તો તેમને અથ

માર સારા થ ંુ ને રહ ંુ જોઈએ એમ                ંુ સમ યો,ને ટો સટોય આ મનો મારો ઘણોખરો સંયમ આ

  વકો અને      ુ
               વતીઓને આભાર છે એમ કહવાય. 

        આ મમાં એક           વક બ ુ તોફાન કર, ુ ું બોલે,કોઈને ગણકાર નહ ,બી ઓની સાથે લડ.એક

દહાડો તેણે બ ુ જ તોફાન ક .ુ ંુ ગભરાયો.િવધાથ ઓને કદ દં ડ ન દતો.આ વખતે મને બ ુ જ                                 ોધ

ચડ ો. ંુ તેની પાસે ગયો...મ માર પાસે પડલી                    કણી ઉપાડ ને તેની બાંય ઉપર દ ધી.દતાં ંુ             ુ

ગયો હતો.આ તે જોઈ ગયો હતો...િવ ાથ રડ પડ ો.માર પાસે માફ માગી.તેને લાકડ વાગી ને

 ુ ઃખ થ ંુ તેથી તે નહોતો રડ ો.તે સામે થવા ધાર તો મને પહ ચી વળે એટલી શ ત ધરાવતો

હતો...પણ મને તે         કણી મારવાનો પ ાતાપ આજ લગી ર ો છે .મને ભય છે ક મ તેને માર ને મારા

આ મા ંુ નહ પણ માર પ તા ંુ દશન કરા                    ંુ હ .ંુ  

        બાળકોને માર માર ને શીખવવાની સામે                       ંુ હમેશાં ર ો    ં...આમ આ મક        ાન આપવાના

  ય નમાં ંુ પોતે આ માના          ુ
                                 ણને વધાર સમજવા લા યો. 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 121

                                            ુ ં ગળ ચોર’ ( ભાગ 5 / 24 ) 

        ચંપારણ હ ુ તાનના એવા                   ૂણામાં આ       ંુ હ ંુ ને યાની લડતને છાપાં બહાર એવી ર તે

રાખી શકાઈ હતી ક              યાં બહારથી જોનારા આવતા નહોતા.ખેડાની લડત છાપે ચડ                               ુ

હતી. જરાતીઓને આ નવી વ                  ુ
                                       માં રસ સાર પેઠ આવતો હતો.તેઓ ધન                      ંુ
                                                                                           ટાવવા તૈયાર હતા.

સ યા હની લડત ધનથી નથી ચાલી શકતી,તેને ધનની ઓછામાં ઓછ આવ યકતા રહ છે ,એ વાત

એમને ઝટ સમજવામાં નહોતી આવતી... 

        ...અને િનભય થતાં છતાં િવનય                ળવવા ંુ બતાવ ંુ ને ગળે ઉતાર ંુ લગભગ અશ                         ંુ

લાગ ંુ હ .ંુ ..અ ભવે જો          ં ક,િવનય સ યા હનો ક ઠનમાં ક ઠન                   શ છે .િવનય એટલે મન ૂવક

વચનઉ ચારણ એટલો જ અથ અહ નથી.િવનય એટલે િવરોધી                                          યે પણ મનમાં આદર,સરળ

ભાવ,તેના હતની ઈ છા ને તે             માણે વતન. 

          થમના દવસોમાં લોકોની હમત                    ુ
                                                     બ જોવામાં આવતી હતી. થમના દવસોમાં સરકાર

પગલાં પણ મોળા હતાં.પણ એમ લોકોની                     ઢતા વધતી જણાઈ તેમ સરકારને વધાર ઉ                  પગલાં

ભરવા ંુ મન થ .ું .. 

        ડર ગયેલાઓને           ો સાહન દવા સા ુ ,એક અયો ય ર તે જ ત થયેલા ખેતરનો તૈયાર થયેલો

 ુ ંગળ નો પાક હતો,તે મોહનલાલ પંડ ાની આગે વાની નીચે ઉતારવાની મ સલાહ આપી.માર                               ટએ

તેમાં કાયદાનો ભંગ થતો નહતો.પણ જો થતો હોય તોય,જરા                              ટલી મહ ૂલને સા ુ આખા ઊભા

પાકની જ તી એ કાયદસર હોય છતાં,નીિત િવ ુ                        છે ને ચો ખી       ૂં
                                                                                ટ છે ને તેવી થયેલી જ તીનો

અનાદર કરવાનો ધમ છે ,એમ મ                  ૂચ     .ું તેમ કરવામાં        લ જવા ંુ ને દં ડ થવા ંુ જોખમ હ ંુ તે

લોકોને પ ટ કર બતા             ંુ હ .ંુ મોહનલાલ પંડ ાને તો એ જ જોઈ ંુ હ .ંુ સ યા હથી અિવરોધી એવી

ર તે કોઈના       લ ગયા િવના ખેડાની લડત                 ૂર થાય એ તેમને ન ગમતી વાત હતી.તેમણે આ

ખેતરની ુ ંગળ ઉતારવા ંુ બી ુ ં ઝડ            .ું તેમને સાતઆઠ             ણે સાથ આ યો.  

        સરકાર તેમણે પકડ ા િવના કમ રહ ? મોહનલાલ પંડ ા ને તેમના સાથીઓ પકડાયા એટલે

લોકોનો ઉ સાહ વ યો. યાં લોકો             લ ઈ યા દને િવશે િનભય બને છે યાં રાજદં ડ લોકોને દબાવવાને

બદલે તેમને શૌય આપે છે .કચેર માં લોકોનાં ટોળાં કસ જોવા ઉભરાયાં.પંડ ાને અને તેમના સાથીઓને

 ંક    લ થઇ. ંુ મા ંુ       ં ક કોટનો ઠરાવ          ૂલભરલો હતો. ુ ંગળ ઉપાડવાની              યા ચોર ની કા ૂની

 યા યામાં નહોતી સમાતી.પણ અપીલ કરવાની કોઈની                         ૃિ    જ નહોતી. 

          લીઓને વળાવવા સરઘસ ગ ,ું ને તે દવસથી મોહનલાલ પંડ ા ‘ ુ ં ગળ ચોર’ નો માનીતો

ઇકબાલ લોકો પાસેથી પા યા તે આજ લગી તેઓ ભોગવે છે ... 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011         Page 122

                                          હ ુ તાનમાં ( ભાગ 2/25 )

        કલક ાથી        ંુ
                       બઈ જવા            યાજ વચમાં આવ ંુ હ .ંુ ..

            બઈથી વગર રોકતે રાજકોટ ગયો ને એક ચોપાિન ંુ લખવાની તૈયાર કર ...

        આ જ અરસામાં               ંુ
                                  બઈમાં પહલવહલી મરક                ફાટ   નીકળ .ચોમેર ગભરાટ ફલાઈ ર ો

હતો.રાજકોટમાં પણ મરક ફલાવાનો ડર હતો.મને લા                        ંુ ક મને આરો ય ખાતામાં કામ કરતાં આવડ

ખ ં ુ .મ માર સેવા ટટને આપવા ંુ લ                   .ું ટટ કિમટ નીમી ને તેમાં મને દાખલ કય .પાયખાનાની

 વ છતા ઉપર મ ભાર                  ુ     ોને કિમટ એ શેર એ શેર એ જઈને પાયખાના તપાસવાનો િન ય

કય .ગર બ લોકોએ પોતાના પાયખાના તપાસવા દવામાં                           ુ લ આનાકાની ન કર .પણ જયાર અમે

  ુ સ વા ના ઘરો તપાસવા નીક યા, યાર કટલીક જ યાએ તો અમને પાયખાના તપાસવાની

                ુ                                   ુ
પરવાનગી ન મળતી. ધારાની તો વાત જ શી ? અમારો સામા ય અ ભવ એ થયો ક ધિનકવગનાં

પાયખાનાં વધાર ગંદા જોવામાં આ યા.તેમાં                   ધા ં ુ ,બદબો અને પર િવનાની ગંદક .બેઠક ઉપર ક ડા

ખદબદ. વતે નારા વાસમાં જ રોજ                      વેશ કરવા         ંુ એ હ .ંુ અમે    ુ
                                                                                    ચવેલા       ુ
                                                                                                ધારા ત ન સાદા

હતા...મોટા લોકોએ આ             ુ
                               ધારા દાખલ કરવામાં બ ુ વાંધા ઉઠા યા ને છે વટ             ુ
                                                                                       રો તો ન જ કય .

        કિમટ એ ગર બવગના પાયખાનામાં પણ જવા ંુ તો હ ંુ જ. કિમટ ના સ યોમાંથી માર સાથે

મા    એક જ યાં આવવા તૈયાર થયા. યાં જ ંુ ને વળ પાયખાનાં તપાસવા ? પણ મને તો

ગર બવગના પાયખાના જોઈને સાનંદા ય થ .ું ગર બવગના પાયખાનાની માર તો આ પહલી જ

  લાકાત હતી. ગર બવગના ભાઈબહનો અમને જોઈ આ ય પા યાં.એમના પાયખાનાં જોવાની મ

માગણી કર .તેમણે ક ં ુ : ‘અમાર યાં પાયખાનાં કવાં ? અમારાં પાયખાનાં જ ંગલમાં.પાયખાનાં તમાર

મોટા માણસને.’ ‘ યાર તમારાં ઘર અમને જોવા દશો ?’ મ                               ૂછ .ું ‘આવોની ભાઈસાહબ.તમાર

મર માં આવે યાં          ઓ.અમારાં ઘર એવાં જ તો.’ ંુ               દર ગયો ને ઘરની તેમ જ              ગણાની સફાઈ

જોઈ     ુ
        શ થઇ ગયો. તેની                દર બ ંુ લીપે ં ુ જો .ું   ગ ંુ વાળે ,ું અને      ૂજ વાસણો હતાં તે સાફ

અને ચકચ કત હતાં. ...

        કિમટ એ હવેલીની પણ                 ુ
                                          લાકાત લીધી હતી...પાયખાનાં તો ગંદા હતા જ                ુ ખયા એ કટલો

  ધારો કય એ જોવા              ંુ ન પા યો.હવેલીની ગંદક જોઈને ુ ઃખ તો થ ંુ જ.             હવેલીને આપને પિવ

 થાન સમ એ યાં તો આરો યના િનયમો ંુ                       ુ
                                                        બ પાલન થવાની આશા રખાય.                  ૃિતકારોએ બા ાંતર

શૌચ ઉપર        ૂબ ભાર     ુ     ો છે એ મારા યાન બહાર યાર પણ નહો .ંુ


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011            Page 123

                                       હાઇ ુ લમાં ( ભાગ 1 / 5 )
        િવવાહ થયાં યાર          ંુ હાઇ ુ લમાં ભણતો હતો એ           ંુ આગળ લખી ગયો               ં.તે વેળા અમે   ણે

ભાઈ એક જ          ુ લમાં ભણતા. યે ટ બં ુ ઉપલા ધોરણમાં હતા ને                     ભાઈના િવવાહની સાથે મારા

થયાં હતા તે મારાથી એક વગ આગળ હતા. િવવાહ ંુ પ રણામ એ આ                                ંુ ક અમા ં ુ બે ભાઈ ંુ એક

વષ નકા ંુ ગ .ું મારા ભાઈને સા ુ તો એથીયે િવષમ પ રણામ આ                        .ું િવવાહ પછ તે િનશાળમાં ન જ

રહ શ       ા.આ ંુ અિન ટ પ રણામ તો દવ                   ણે કટલા     ુ વાનો ંુ આવ ંુ હશે.િવ ા યાસ ને િવવાહ

બેઉ એકસાથે તો હ ુ સંસારમાં જ હોય.

           મારો અ યાસ ચા ુ ર ો.હાઇ ુ લમાં ંુ ઠોઠ િનશા ળયો ન ગણાતો.િશ કોની                           ીિત તો હંમેશા

સાચવી હતી.દરક વષ માબાપને િવધાથ ના અ યાસ તેમ જ વતન િવશે                                    માણપ         મોકલવામાં

આવતાં.તેમાં કોઈ દવસ મા ં ુ વતન ક અ યાસ ખરાબ હોવાની ટ કા ગઈ નથી.બી                                     ધોરણ પછ

ઇનામો પણ લીધા ને પાંચમ તથા છ ા ધોરણમાં અ ુ મે માિસક ચાર િપયાની એને દસ િપયાની

િશ ય ૃિ      પણ મળ હતી.આ મળવામાં માર હોિશયાર કરતાં દવે વધાર ભાગ લીધો હતો...

        મા ં ુ પોતા ંુ      મરણ એ ંુ છે ક મને માર હોિશયાર ને િવશે કં ઈ માન નહો .ંુ ઇનામ ક

િશ ય ૃિ      મળે તો મને આ ય થ .ંુ પણ મારા વતન િવશે મને બ ુ ચીવટ હતી.વતનમાં ખોડ આવે

તો મને રડ ંુ જ આવે.િશ કને ઠપકો આપવો પડ એ ંુ માર હાથે કં ઈ પણ થાય અથવા િશ કને તે ંુ

ભાસે એ મને અસ               થઇ પડ.એક વખત માર ખાવો પડ ો હતો એ ંુ મને મરણ છે .માર ંુ ુ ઃખ

નહો ,ંુ પણ    ંુ દં ડને પ     ગણાયો એ મહા ુ ઃખ હ .ંુ ંુ          ૂબ રડ ો.આ      સંગે પહલા ક બી           ધોરણનો

છે .બીજો      સંગ સાતમાં ધોરણનો છે .તે વખતે દોરાબ                       એદલ         ગીમી હડમા તર હતા.તે

િવ યાથ િ યા હતા,કમ ક તેઓ િનયમ જળવાવતા,પ િતસર કામ કરતા ને લેતા,તથા િશ ણ ઠ ક

આપતા.તેમણે ઉપલા ધોરણમાં િવ ાથ ઓને સા ુ કસરત કટ ફર જયાત કયા હતાં.મને તેનો

અણગમો હતો.ફરજ પડ તે પહલાં તો                  ંુ કદ કસરત, કટ ક           ટબોલમાં ગયો જ નહોતો.ને જવામાં

માર શરમાળ            ૃિત પણ એક કારણ હ .ંુ હવે            ંુ જો    ં ક એ અણગમો માર                 ૂલ હતી.કસરતને

િશ ણની સાથે સંબધ ન હોય એવા ખોટા િવચાર તે વેળા ંુ ધરાવતો.પાછળથી સમ યો ક યાયામને

એટલેક શાર રક કળવણીને માનિસકના                      ંુ જ થાન િવ ા યાસમાં હો ંુ જોઈએ.

        છતાં કસરતમાં ન જવાથી મને                કસાન ન થ ંુ એમ માર જણાવ ંુ જોઈએ.તે ંુ કારણ એ

ક, ુ તકોમાં      ુ લી હવા ખાવા ફરવા જવાની ભલામણ વાંચેલી તે મને ગમેલી,ને તેથી હાઇ ુ લમાં

ઉપલા ધોરણોથી જ ફરવા જવાની ટવ મને પડ હતી.તે છે વટ લગી રહ .ફર ંુ એ પણ યાયામ તો છે

જ,તેથી મા ં ુ શર ર       માણમાં કસાયે ં ુ બ      .ું

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 124

                                      હાઇ ુ લમાં ( ભાગ 1 / 5 )
(ગત       કથી ચા ુ ) 

         અણગમા ંુ બી ુ ં કારણ િપતા ની સેવા કરવાની તી                    ઈ છા હ .ંુ િનશાળ બંધ થાય ક તરત

ઘર પહ ચી સેવામાં પડ જતો.જયાર કસરત ફર જયાત થઇ યાર આ સેવામાં િવ ન પડ .ું િપતા ની

સેવા કરવાને ખાતર કસરતની માફ મળવી જોઈએ એવી િવનંતી કર .પણ ગીમી સાહબ શાના માફ

આપે ? એક શિનવાર િનશાળ સવારની હતી.સાં                          ચાર વા યે કસરતમાં જવા ંુ હ .ંુ માર પાસે

ઘ ડયાળ       નહોતી.આકાશમાં        વાદળાં     હતાં,તેથી       વખતની     કં ઈ   ખબર      ન    રહ .વાદળમાંથી           ંુ

છે તરાયો.કસરતમાં પહ          ંુ યાં તો બધા જતા ર ા હતાં.બી            દવસે ગીમી સાહબે હાજર તાપાસી તો

    ંુ ગે રહાજર નીક યો.મને કારણ         ૂછ .ું મ તો      હ ંુ તે કારણ બતા        .ું તેમણે તે સા ંુ ન મા    ંુ ને

મારો એક આનો ક બે આના ( કટલો એ બરાબર હદ નથી) દં ડ થયો. ંુ ખોટો ઠય ! મને અિતશય

    ુ ઃખ થ .ું મને ઝા ંુ મરણ છે ક છે વટ ંુ એ દં ડ માફ કરાવી શ             ો હતો. 
         કસરતમાંથી તો         ુ ત મેળવી જ.િનશાળના સમય પછ પોતે માર હાજર પોતાની સેવાને

અથ ઈ છે છે એવો િપતા ીનો કાગળ હડમા તને મળવાથી                         ુ ત મળ . 
          યાયામને બદલે ફરવા ંુ રા           ંુ તેથી શર રને યાયામ ન કરા યાની                 ૂલને સા ુ કદાચ માર

સ      નથી ભોગવવી પડ ;પણ બી              એક      ૂલની સ        ંુ આજ લગી ભોગવી ર ો              ં.ભણતરમાં અ ર

સારા લખવાની જ ર નથી એવો ખોટો                   યાલ મારામાં         ાંથી આ યો એ         ંુ   ણતો નથી.પણ છે ક

િવલાયત જતાં લગી એ ર ો.પછ અને                    ુ ય વે કર ને દ       ણ આ કામાં, યાં વક લોના અને દ            ણ

આ કામાં જ મેલા ને ભણેલા નવ વકોના મોતીના દાણા                          વા અ રો જોયા યાર, ંુ લજવાયો ને

પ તાયો.મ જો ંુ ક નઠારા અ ર એ અ ૂર કળવણીની િનશાની ગણાવી જોઈએ.મ મારા અ ર

પાછળથી        ુ
              ધારવા     ય ન કય ,પણ પાક ઘડ કં ઈ કાંઠા ચડ ?                ુ વાનીમાં    ની મ અવગણના કર તે

    ંુ આજ લગી નથી જ કર શ                     ુ
                                    ો.દરક નવ વક અને             ુ
                                                                વતી મારા દાખલાથી ચેતે ને સમ            ક સારા

અ ર એ િવ ા ંુ આવ યક                ગ છે .સારા અ ર શીખવાને સા ુ ચ કળા આવ યક છે . ંુ તો એવાં

અ ભ ાય ઉપર પહ યો                ં ક બાળકને ચ કળા               થમ શીખવવી જોઈએ. મ પ ીઓ,વ                     ુ

વગે રને જોઈ બાળક તેને યાદ રાખી સહ                     ઓળખે છે તેમ જ અ ર ઓળખતાં શીખે,ને જયાર

ચ કળા શીખી ચ ો વગે ર કાઢતાં શીખે યાર અ ર કાઢતાં શીખે તો તેના અ ર છાપેલા                                     વા


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011          Page 125

                                   અસ ય પી ઝેર ( ભાગ 1 / 19 )

        ચાળ સ વષ          ૂવ િવલાયત જનાર          માણમાં થોડા હતા.તેમનામાં એવો રવાજ પડ ગયો હતો

ક પોતે પરણેલા હોય તોપણ ંુ વારા ગણ .ું તે              ુ
                                                      લકમાં િનશાળમાં ક કોલેજમાં ભણનારા કોઈ પરણેલા

ન હોય.િવવાહ તને િવ ાથ            વન ન હોય.આપણામાં તો              ાચીન કાળમાં િવ ાથ             ચાર ને નામે જ

ઓળખાતો.આ જમાનામાં જ બાળિવવાહનો ચાલ પડ ો છે .િવલાયતમાં બાળિવવાહ                                  વી વ           ુ છે જ

નહ એમ કહ શકાય.તેથી હદ                   ુ વાનોને પોતે પરણેલા છે એમ ક ૂલ કરતાં શરમ થાય.િવવાહ

  પાવવા ંુ બી ુ ં એક કારણ એ ક, જો િવવાહ                      હર થાય તો         ુ ંુ બમાં રહવા મળે તે           ુ ંુ બની

 ુ વાન છોકર ઓ સાથે ફરવાહારવા અને ગે લ કરવા ન પણ મળે .આ ગે લ ઘણે ભાગે િનદ ષ હોય

છે .માબાપો આવી િમ ાચાર                         ુ
                                   પસંદ પણ કર. વક અને                 ુ
                                                                      વતીઓ વ ચે એવા સહવાસની                        યાં

આવ યકતા પણ ગણાય,કમ ક યાં તો દરક                          ુ વાનને પોતાની સહધમચા રણી શોધી લેવી પડ

છે .એટલે           ં
                સંબધ િવલાયતમાં          વાભાિવક ગણાય તે સંબધ હ ુ તાનના નવ વક િવલાયત
                                                           ં              ુ

જતાંવત બાંધવા મંડ           ય તો પ રણામ ભયંકર આવે જ.કટલીક વેળા એવાં પ રણામ આવેલાં પણ

    યાં છે .ગમે તેવી િનદ ષ છતાં આપને સા ુ યા ય સોબતને ખાતર તેઓએ અસ યાચરણ પસંદ

ક .આ         ળમાં ંુ પણ સપડાયો...

            વો શરમાળ તેવો જ ભી ુ હતો.વેટનરમાં                 ઘરમાં    ંુ રહતો હતો તેવા ઘરમાં,િવવેકને અથ

પણ,ઘરની દ કર હોય તે મારા               વા     ુ
                                              સાફરને ફરવા લઇ            ય.આ િવવેકને વશ થઇ આ ઘરધણી

બાઈની દ કર મને વેટનરની આસપાસની                        ંુ
                                                      દર ટકર ઓ ઉપર લઇ ગઈ.માર ચાલ કં ઈ ધીમી

નહોતી.પણ તેની ચાલ મારા કરતાં પણ તેજ.એટલે માર તેની પાછળ ઘસડા ંુ ર ...

        પણ દરક જગાએ             ંુ આમ        ાંથી બચી શ ંુ ? અસ ય ંુ ઝેર ઈ ર મારામાંથી કાઢવાનો

હતો. મ વેટનર તેમ            ાઈટન પણ દ રયા કનાર આવે ં ુ હવા ખાવા ંુ મથક છે . યાં એક વેળા                               ંુ

ગયો.        હોટલમાં ગયો યાં એક સાધારણ પૈસાપા                  િવધવા ડોશી પણ હવા ખાવા આવેલી હતી.આ

મારો પહલા વષનો સમય હતો – વેટનર પહલાનો.અહ ખાણામાં વાનગીઓના ખરડામાં બધાં નામો

 ચ ભાષામાં હતાં. ંુ તે ન સમ ુ ં.આ ડોશી બેઠ હતી તે જ ટબલે                        ંુ પણ હતો.ડોશીએ જો ંુ ક                   ંુ

અ      યો     ં ને કં ઇક ગભરાટમાં પણ        ં.તેણે વાત શ ુ કર .

        ‘તમે અ       યા લાગો છો.તમે કાંઇક         ુ
                                                  ઝવણમાં છો.તમે કં ઈ ખાવા ંુ હ            નથી મગા      ંુ !’

(વ ુ આવતા         ક)

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011            Page 126

                                        અસ ય પી ઝેર – 2 ( ભાગ 1 / 19 )
(ગત               ુ
           કથી ચા )

             ંુ પેલી વાનગીઓનો ખરડો વાંચી ર ો હતો ને પીરસનારને                      ૂછવાની તૈયાર કર ર ો હતો.એટલે મ
આ ભલી બાઈનો ઉપકાર મા યો અને ક , ‘આ ખરડો                            ંુ સમજતો નથી ને          ંુ અ ાહાર હોઈ કઈ વ            ુ
િનદ ષ છે એ માર                     ંુ
                           ણ ં ુ ર .’
           પેલી બાઈ બોલી, ‘ યાર લો તમને મદદ ક ં ુ ને ખરડો ંુ સમજ .ું તમારાથી ખાઈ શકાય એવી વ                               ુ
 ંુ તમને બતાવી શક શ.’
           મ તેની મદદ સાભાર વીકાર .અહ થી અમારો સંબધ થયો તે ંુ
                                                  ં                                  યાં   ુ
                                                                                           ધી િવલાયતમાં ર ો યાં           ુ
અને યાર બાદ પણ વરસો લગી ન યો.તેણે લંડન ંુ પોતા ંુ ઠકા ંુ આ                            ંુ ને મને દર રિવવાર પોતાને યાં
ખાવા જવાને નોતય .પોતાને યાં બી                  અવસર આવે યાર પણ મને બોલાવે,ચાહ ને શરમ                         કાવે, ુ વાન
  ીઓની ઓળખાણ કરાવે ને તેમની સાથે વાતો કરવા લલચાવે.એક બાઈ તેણે યાજ રહતી.તેની સાથે બ ુ
વાતો કરાવે.કોઈ વેળા અમને એકલાં પણ છોડ.
             થમ મને આ બ ંુ વસ ંુ લા            .ું વસ ંુ લા   .ું વાતો કરવા ંુ ન    ૂઝે.િવનોદ પણ       ંુ કરાય ? પણ પેલી
બાઈ મને પાવરધો કરતી રહ. ંુ ઘડવા લા યો.દર રિવવરની રાહ જો .પેલી બાઈની સાથે વાતો પણ ગમવા
           ડોશી પણ મને લોભા યે            ય.તેને આ સોબતમાં રસ લા યો.તેણે તો અમા ં ુ બ ે ંુ ભ ં ુ જ ચા ં ુ હશે.
           હવે     ંુ   ંુ ક ં ુ ? મ િવચા ુ : ‘જો મ આ ભલી બાઈને મારા િવવાહની વાત કર દ ધી હોત તો ક ંુ સા ં ુ
? તો તે મારા કોઈની સાથે પરણાવવાની વાત ઈ છત ? હ ુ પણ મો ુ ં નથી. ંુ સ ય કહ દ                                    તો વધાર
સંકટમાંથી ઊગર જઈશ.’ આમ ધાર મ તેને કાગળ લ યો.મને યાદ છે તે                              માણે તેનો સાર આ ંુ      ં :
           ‘આપણે         ાઈટનમાં મ યા યારથી તમે મારા પર               ેમ રાખતાં આ યાં છો. મ મા પોતાના દ કરાની
સંભાળ રાખે તેમ તમે માર સંભાળ રાખો છો.તમે તો એમ માનો છો ક માર પરણ ંુ જોઈએ અને તેથી તમે
મારો પ રચય              ુ
                        વતીઓની સાથે કરવો છો. આવો સંબધ વધાર આગળ
                                                    ં                                      ય તે પહલાં માર તમને કહ ંુ
જોઈએ ક... ંુ તો પરણેલો            ં...જો આ કાગળ મ યા પછ તમે તમાર યાં આવવાને સા ુ મને નાલાયક ગણશો
તો મને       દલ ખો ંુ નહ લાગે ...તમાર યાં આવવાને હ ુ મને લાયક ગણશો તો તેને તમારા
             ુ                                                                                            ેમની એક નવી
િનશાની ગણીશ,અને તે             ેમને લાયક થવા મારો         યન       ર રહશે.’
           લગભગ વળતી ટપાલે પેલી િવધવા િમ નો જવાબ આ યો.તેમાં તેણે જણા                            ંુ :
           ‘તમારો        ુ લા દલનો કાગળ મ યો.અમે બ ે રા               થયાં ણે      ૂબ હ યા..આવતા રિવવાર તમાર રાહ
અમે જોઈ ંુ જ,ને તમારા બાળિવવાહની વાતો સંભાળ ,ને તમારા ઠ ા કરવાનો                                         ંુ
                                                                                             નદ પણ મેળવી ...’
           આમ મારા અસ ય ંુ ઝેર ભરાઈ ગ ંુ હ ંુ તે મ કાઢ ંુ અને પછ તો                        ાંયે મારા િવવાહ વગે રની વાતો
કરતાં ંુ         ંુ
                 ઝાતો નહ .

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                        Page 127

                                 આ મની થાપના ( ભાગ 5 / 9 )

         સ યા હ આ મની થાપના 1915 ના મે ની 25 તાર ખે થઈ.                                ાનંદ ની માંગણી એવી

હતી ક માર હર ારમાં જ વસ .ું કલક ાના કટલાક િમ ોની સલાહ વૈ નાથધામમાં વસવાની હતી.

કટલાક િમ ોનો ભાર આ હ રાજકોટમાં વસવાનો હતો.

         પણ જયાર ંુ અમદવાદમાં થી પસાર થયો યાર ઘણા િમ ો એ અમદાવાદ પસંદ કરવા ક ,

ને આ મ ંુ ખચ પણ તેમણે જ ઉપાડ લેવા ંુ બી ુ ં ઝડ                                                      ુ
                                                                  .ું મકાન શોધી દવા ંુ પણ તેમણે જ ક લ

ક .ુ

         આ મ ંુ નામ        ંુ રાખ ંુ એ         ુ
                                               રંત ઉઠ ો. િમ ોની સાથે મસલત કર ,કટલાક નામો મ યા.

સેવા મ, તપોવન વગે ર             ુ
                                ચવાયા હતા. સેવા મ નામ ગમ ંુ હ .ંુ પણ તેમાં સેવા ની ર તની

ઓળખ નહોતી થતી. તપોવન નામ પસંદ જ ના કરાય,કમ ક જો ક તપ યા િ ય હતી                                     તા એ નામ

ભાર લા      .ું અમાર તો સ યની            ૂ ,સ ય ની શોધ કરવી હતી, તેનો જ આ હ રાખવો હતો. અને

દ      ણ આ કા માં        પ િતનો મે ઉપયોગ કય હતો, તેની ઓળખ ભારતવષમાં કરાવવી હતી, અને

તેની શ ત કયા લગી યાપક થઇ શક તે જો ંુ હ .ંુ તેથી મે અને સાથીઓએ                                    યા હા મ નામ

પસંદ ક .ુ તેમા સેવાનો અને સેવાની પ િતનો ભાવ સહ                     આવી જતો હતો.

         આ મને ચલાવવાને સા ુ નીયામાંવલીની આવ યકતા હતી. તેથી િનયમાવલી ઘડ ને તેની

ઉપર અ ભ ાય માં યા. ઘણા અ ભ ાયોમાં સર                     ુ ુ દાસ બેનર એ આપેલો અ ભ ાય મને યાદ રહ

ગયો છે . તેમને િનયમાવલી ગમી, પણ તેમણે                   ુ
                                                        ચના કર ક         તોમાં ન તાનાં          તને થાન આપ ંુ

જોઈએ. આપણા            ુ
                      વા વગમાં ન તાનાં           તની ઉણપ છે એમ તેમના કાગળનો                      વની હતો. જોક

ન તા નો અભાવ                        ુ
                       ંુ ઠકઠકાણે અ ભવતો હતો છતાં ન તાને                   તમાં થાન દવાથી ન તા ન તા

મટ જવાનો આભાસ આવતો હતો. ન તાનો                         ુ
                                                       રો અથ તો         ૂ યતા છે .    ૂ યતા ને પહ ચવાને સા ુ

બી        તો હોય.        ૂ યતા એ મો ની            થિત.       ુ ુ ુ ક સેવકના           યેક કામમાં જો ન તા-

િનર ભમાનતા ન હોય તો તે            ુ ુ ુ નથી, સેવક નથી. વાથ છે . અહંકાર છે .

         આ મમાં એ વખતે લગભગ તેર તિમલ હતા. માર સાથે દ                                 ણ આ કાથી પાંચ તિમલ

બાળકો આ યા હતા, ને બી               અહ થી લગભગ પચીસ                 ી    ુ ુ ષોથી આ મનો આરં ભ થયો હતો.

બધા એક રસોડ જમતા હતા, ને એક જ ુ ંુ બ હોય એવી ર તે વતવાનો                             ય ન કરતા હતા.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011          Page 128

                                       આ મની ઝાંખી ( ભાગ પ / 21 )
          મ ુ રના કારણને આગળ ચલાવતાં પહલાં આ મની ઝાંખી કર                                    લેવાની આવ યકતા

છે .ચંપારણમાં રહતો છતા આ મને ંુ વીસર શકતો નહોતો.કોઈ કોઈ વાર યાં આવી પણ જતો.

         કોચરબ અમદાવાદ પાસે ંુ નાનક ુ ં ગામ ુ ં છે .અને આ મ ંુ થાન એ ગામમાં હ .ંુ કોચરબમાં

મરક એ દખાવ દ ધો.બાળકોને              ંુ તે વ તીની મ યે         ુ
                                                               ર    ત નહોતો રાખી શકતો. વ છતાના િનયમો

ગમે તેટલી સાવધાનીથી પાળતાં છતાં;આસપાસની અ વ                                તાથી આ મને અ લ ત રાખ ંુ

અસંભિવત હ .ંુ કોચરબના લોકોની પાસે                વ છતાના િનયમો ંુ પાલન કરાવવાની અથવા તેમની

આવે સમયે સેવા કરવાની અમાર શ ત નહોતી.અમારો આદશ તો એ હતો ક,આ મ શહર અથવા

ગામથી અલગ રાખ ,ું છતાં એટ ંુ ૂ ર નહ ક યાં પહ ચતાં બ ુ                        ુ કલી પડ.ઈક દવસ તો આ મ

આ મ પે શોભે તે પહલાં તેને પોતાની જમીન પર ને                        ુ લી જ યામાં થર થવા ંુ હ ંુ જ.

         મરક ને મ કોચરબ છોડવાની નો ટસ પે ગણી...હાલ                       યાં આ મ છે તે જમીન તેઓ શોધી

લા યા.તે       લની નજદ ક છે એ માર સા ુ ખાસ                   લોભન હ .ંુ સ યા હઆ મવાસીઓને કપાળે               લ

તો લખી જ હોત એવી મા યતા હોવાથી                     લનો પડોશ ગ યો.એટ ંુ તો               ંુ    ણતો હતો ક,હંમેશાં

  લ ંુ થળ       યાં આસપાસ વ છ જ યા હોય તેવે ઠકાણે શોધવામાં આવે છે .

         આઠક      દવસમાં જમીનનો સોદો કય .જમીન ઉપર એક મકાન નહો ,ંુ એક પણ ઝાડ

નહો .ંુ નદ નો કનારો અને એકાંત તેને સા ુ મોટ                                      ુ
                                                                ભલામણ હતી.અમે તં માં રહવાનો િન ય

કય .રસોડાને સા ુ એક પતરા ંુ કામચલાઉ છાપ ં ુ બાંધવા ંુ ને ધીમે ધીમે થાયી મકાન બાંધવાનો

આરં ભ કરવા ંુ ધા .ુ


          થાયી મકાન બ યા પહલાંની અગવડોનો પર નહોતો.વરસાદની મોસમ માથે હતી.સામાન

બધો ચાર માઈલ ૂ રથી શહરમાંથી લાવવાનો હતો.આ અવાવ ુ જમીનમાં સપા દ તો હતા જ.તેવામાં

બાળકોને સાચવવા ંુ જોખમ                ંુ તે ંુ નહો .ંુ રવાજ સપા દને ન મારવાનો હતો,પણ તેના ભયથી

  ુ ત તો અમારાથી કોઈ જ નોહતાં,આ યે નથી.

         હસક       વોને ન મારવાના િનયમ ંુ યથાશ ત પાલન                            ફની સ,ટો સટોય ફામ અને

સાબરમતી         ણે જ યાએ ક ુ છે ...

         જયાર મ ુ રોની હળતાળ પડ                યાર આ મનો પાયો ચણાઈ ર ો હતો.આ મની                           ધાન

    ૃિ   વણાટકામ હ .ંુ કાંતવાની તો હ           શોધ જ નહોતી કર શ             ા.તેથી વણાટશાળા પહલી બાંધવી

એવો િન ય હતો.એટલે તેનો પાયો ચણાઈ ર ો હતો.

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011           Page 129

                                        ખાદ નો જ મ ( ભાગ પ / 39 )
              સન 1908     ુ
                          ધી માં ર ટયો ક સાળ           મે જોયા હોય એ ુ મને મરણ નથી. છતાં “ હ દ

 વરાજ” માં ર ટયાની મારફતે હ ુ તાન ની કં ગાલીયત મટ એમ મે મા                               .ું ને      ર તે        ૂખમરો

ભાગે તે ર તે વરાજ મળે એ તો સ ુ સમ                   શક એવી વાત ગણાય. સન 1915 માં દ                      ણ આ કા

થી દશમાં આ યો યાર પણ ર ટયાના દશન તો મે ન જ કયા. આ મ ખો યો એટલે સાળ વસાવી,

સાળ વસાવતા પણ મને બ ુ               ુ કલી આવી. અમે બધા અન ન એટલે સાળ મેળ યે સાળ ચાલે તેમ

નહો .ંુ અમે બધા કલમ ચલાવનાર ક વેપાર કર                         ણનાર ભેળા થયા હતા; કોઈ કાર ગર નહોતા

એટલે સાળ મેળ યા પછ વણાટકામ શીખવાની જ ર હતી. કાઠ યાવાડ ને પાલન રથી સાળ મળ ને

એક શીખવનાર આ યો. તેણે પોતાનો બધો કસબ ના બતા યો. પણ મગનલાલ ગાંધી લીધે ં ુ કામ

ઝટછોડ એવાં નહોતા. તેમના હાથમાં કાર ગર તો હતીજ, એટલે તેમને વણવાના ુ રને                                      ુ
                                                                                                            રો     ણી

લાધો, ને એક પછ એક એમ આ મ માં નવા વણકરો તૈયાર થયા.

        અમાર તો અમારાં કપડા તૈયાર કર ને પહરવા હતા, તેથી િમલના કપડા પહરવા ંુ બંધ

ક .... અમે હાથે કાંતવા અધીરા થયા. હાથે ન કાંતીએ યાં લગી અમાર પરાધીનતા રહવાની એમ

જો .ું િમલોના એજ ંટ બનવાથી અમે દશસેવા કર એ છ એ એમ ન લા                          .ું

        પણ ન મળે ર ટયો ને ન મળે ર ટયો ચલાવનાર.કોકડાવગે ર ભરવાના ર ટયા તો અમાર પાસે

હતા,પણ તેમની ઉપર કાંતી શકાય એ ંુ તો ભાન જ નહો .ંુ એક વેળા એક બીને કા ળદાસ વક લ

શોધી લા યા.તે કાંતી બતાવશે એમ તેમણે ક .તેની પાસે એક આ મવાસી,                                      નવાં કામો શીખી

લેવામાં બ ુ      વીણ હતા,તેમને મોક યો;પણ કસબ હાથ ન લા યો.

        વખત તો વહવા લા યો. ંુ અધીરો બ યો હતો.ખબર આપી શક એવા                                 આ મમાં ચડ આવે

તેમને    ંુ    ૂ ં.પણ કાંતવાનો ઈ રો તો           ીનો જ હતો.એટલે            ૂણેખાંચર કાંતવા ંુ       ણનાર         ી તો

  ીને જ મળે .

        ભ ચ કળવણી પ રષદમાં મને                   ુ
                                                 જરાતી ભાઈઓ 1917માં ઘસડ ગયા હતા. યાં મહા

સાહસી િવધવા બહન ગંગાબાઈ હાથ લા યા.તેમ ંુ ભણતર બ ુ નહો ,ંુ પણ તમના માં હ મત ને

સમજણ ભણેલી બહનોમાં સામા ય ર તે હોય છે તેના કરતા િવશેષ હતા. તેમણે પોતાના                                     વનમાંથી

અ     ૃ તાની જડ કાઢ નાખી હતી, અને તે બેધડક ર તે                       યજોમાં ભળતા ને તેમની સેવા કરતા.

તેમની પાસે        ય હ ,ંુ પણ પોતાની હાજતો ઓછ જ હતી. શર ર કસાયે ં ુ હ ,ંુ ને ગમે યાં જતા

  ુ લ સંકોચ પામે તેવા નહોતા. મા ં ુ          ુ ઃખ મે તેમની પાસે        ુ    ,ું ને દમય તી         મ નળની પાછળ

ભમી હતી તેમ ર ટયાની શોધમાં ભમવા ંુ પણ લઇ મારો ભાર તેમણે હળવો કય .

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                Page 130

                                                   શાંિત (ભાગ 3/4)
          મલા પછ બેક દહાડ જયાર
          ુ                                ંુ િમ.એ કં બ ને મ યો યાર હ ુ પોલીસ થાણા માં જ હતો. માર સાથે

ર ણને અથ એક બે િસપાઈ રહતા. પણ વા તિવક ર તે જયાર મને િમ. એ કં બ ની પાસે લઇ જવામાં આ યો

યાર ર ણ ની જ ર રહ નહોતી.

              દહાડ ંુ ઉતાય તેજ દહાડ , ‘નાતાલ એડવાઈઝર’ નો              િતિનિધ મને મળ ગયો હતો.તેણે મને            ૂબ

    ો   ૂછ ા, ને     તેના ઉ રમાં     ંુ એક એક આરોપોનો જવાબ સં ૂણતાએ આપી શ                       ો હતો... મ તે એને

આપેલાં ને સા બત કર દ ધે ં ુ ક,મ હ ુ તાનમાં એવી એક પણ વ                     ુ નહોતી કહ ક     વધાર જલદ શ દોમાં

દ   ણ આ કામાં ન કહ હોય.મ એમ પણ બતાવી આ                           ંુ હ ંુ ક,’ ુ લે ડ’ તથા ‘નાદર ’ ના ઉતા ુ ઓને

લાવવામાં મારો હાથ         ુ લ નહોતો...

        આ        ુ
                 લાસા ની તેમજ      ુમલો કરનારાઓ ઉપર ફ રયાદ માંડવાના મે કરલા ઉનકારની અસર એટલી

બધી પડ ક ગોરાઓ શરમાયા. છાપાઓએ મને િનદ ષ ઠરા યો ને                       ુમલો કરનારાઓને િન યા. એમ પ રણામે

તો મને લાભ જ થયો.અને મારો લાભ તે કાયનો જ લાભ હતો. હદ કોમની                       િત ઠા વધી ને મારો માગ વધાર

સરળ થયો.


        પણ, આમ જો હદ ઓ ની                 િત ઠા વધી તો એમના           યે    ેષ પણ વ યો, તેમનામાં         ઢતા ૂવક

લડવાની શકતી છે એવી ગોરાઓને ખાતર થઇ એવોજ એમનો ભય પણ વ યો. નાતાલ ની ધારાસભામાં બે

કાયદાઓ પસાર થયા,...

        આ કાયદાઓએ મા ં ુ કામ બ ુ વધાર દ              ંુ ને હ દ ઓમાં        ૃ
                                                                           તી વધાર ...

        ... હર સં થાઓમાં આ મારો પહલો અ ભવ હતો...મકાનો લેવાયા ને તે ભાડ અપાયા...િમલકત ંુ

મજ ત          ટ થ .ું ..પણ તે માંહોમાંહ ક જયા ંુ   ૂળ થઇ પડલ છે ...

              હર સં થા એટલે લોકોની મં ૂર ને લોકોનાં નાણાંથી ચાલતી સં થા.એ સં થાને જયાર લોકોની મદદ

ન મળે યાર તેણે હ તી ભોગવવાનો અિધકાર જ નથી. થાઈ િમલકત ઉપર નભતી સં થા લોકમતથી વતં

બની જતી જોવામાં આવે છે ને કટલીક વેળા તો ઉલટાં આચરણ પણ કર છે ...કટલીક ધાિમક ગણાતી

સં થાઓના હસાબ કતાબ ંુ ઠકા ંુ જ નથી.તેના વાલીઓ તેના મા લક થઇ પડ ા છે ને કોઈને જવાબદાર હોય

તેમ નથી. મ         ુ દરત પોતે રોજ ંુ પેદા કર રોજ ંુ જમે છે તેમ         હર સં થાઓ ંુ હો ંુ જોઈએ,એ િવશે મને

શંકા નથી...

        આ લખાણથી ગે રસમજ ન થાઓ.ઉપરની ટ કા એવી સં થાઓને લા ુ નથી પડતી ક                                   ને મકાન

ઈ યા દની આવ યકતા હોય. હર સં થાઓનાં ચા ુ ખરચોનો આધાર લોકો પાસેથી મળતા ફાળા ઉપર રહવો


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 131

                                    ધમનો કોયડો ( ભાગ 4 / 39 )
                  ુ માં કામ કરવાને સા ં ુ અમે કટલાક એકઠા થઈને સરકારને અમારાં નામો મોક યા, એ

ખબર દ            ણ આ કા પહ ચી ક        ુ
                                       રંત માર ઉપર યાંથી બે તાર આ યા. તેમા એક પોલાકનો હતો.

તેમાં      ૂછ ંુ હ ંુ : ‘આ તમા ં ુ કામ તમારા અ હસાના િસ ાંતની િવ ુ માં નથી ?’

           આવા તારની મને કં ઇક આશા તો હતી જ,કમ ક આ િવષય મ ‘ હ દ વરાજ’માં ચ ય હતો,

અને દ       ણ આ કામાં િમ ોની સાથે એની ચચા િનરં તર થયા જ કરતી.                            ુ ની અનીિત અમે સૌ

 વીકારતા. માર ઉપર             મલો કરનાર ઉપર કામ ચલાવવા
                              ુ                                         ંુ તૈયાર નહોતો, તો બે રા યો વ ચે

લડાઈ ચાલતી હોય, તેમાં            ુ
                                 ણદોષની મને ખબર ન હોય, તમા મારાથી કમ ભાગ લઇ શકાય ? જો ક

બોઅર        ુ માં મ ભાગ લીધા ંુ િમ ો          ણતા હતા, તો પણ તેમણે માની લીધે ં ુ ક યાર બાદ મારા

િવચારોમાં ફરફાર થયા હશે.

         હક કતમાં       િવચાર ેણીને વશ થઇ          ંુ બોઅર      ુ માં પડ ો હતો તેનો જ ઉપયોગ આ વેળા

પણ કય હતો. ુ માં ભાગ લેવો એ અ હસાની સાથે ગડ બેસે એ ંુ નથી, એ                              ંુ બરાબર જોતો હતો.

પણ કત ય ંુ ભાન થ ંુ એ હમશા દ વા                     ંુ પ ટ નથી હો .ંુ સ યના          ુ ર ને ઘણી વાર ગોથા

ખાવા પડ છે .

        અ હસા      યાપક વ      ુ છે . હસાની હોળ વ ચે સપડાયેલા આપણે પામર                         ાણી છ એ. ‘ વ

      વની ઉપર         વે છે ’, એ ખો ંુ વા     નથી. મ ુ ય એક            ણ પણ બા          હસા િવના નથી       વી

શકતો. ખાતાપીતા, બેસતા ઉઠતા, બધી                 યાઓમાં, ઈ છા અિન છાએ કં ઇક હસા તે કયા જ કર છે .

તે હસામાંથી નીકળવાનો તેનો મહા યાસ હોય, તેની ભાવનામાં કવળ અ કંપા હોય, તે                                ુ મમાં

  ુ           ુ
        ્ જ ં નો પણ નાશ ન ઈ છે અને યથાશ ત તેણે બચાવવાનો                           યાસ કર, તો તે અ હસાનો

      ૂ ર છે . તેની       ૃિ માં િનરં તર સંયમની      ૃ   હશે, તેનામાં િનરં તર ક ુ ણા વધતી હશે. પણ કોઈ

દહધાર બા           હસાથી સવથા       ુ ત નહ થઇ શક.

          વળ અ હસાના પડમાં જ અ તભાવના રહલી છે .અને જો                      ાણીમા નો અભેદ હોય તો એકના

પાપની અસર બી ના ઉપર થાય છે ,તેથી પણ મ ુ ય                                હસાથી કવળ અ             ૃ ટ નથી રહ

શકતો.સમાજમાં રહલો મ ુ ય સમાજની હસામાં અિન છાએ પણ ભાગીદાર બને છે .જયાર બે                                  ઓ

વ ચે       ુ થાય યાર અ હસાને માનનાર ય તનો ધમ તે                      ુ ને અટકાવવાનો છે .તે ધમ ંુ       પાલન

ન કર શક,            નામાં િવરોધ કરવાની શ ત ન હોય, ને િવરોધ કરવાનો અિધકાર                          ા ત ન થયો

હોય,તે       ુ    કાયમાં ભળે ;અને ભળતો છતાં તેમાંથી પોતાને અને પોતાના દશને તેમ જ જગતને

ઉગારવાની હા દક કોિશશ કર. …

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011         Page 132

                                       ધમસંકટ ( ભાગ 3 / 22 )
              મ ઓ ફસ લીધી તેમ ગરગામમાં ઘર લી .ું પણ ઈ ર મને                             થર થવા ન દ ધો.ઘર
લીધાને બ ુ દવસ નહોતા થયા તેટલામાં મારો બીજો દ કરો સખત બીમાર થી ઘવાયો.તેને કાળજવર
ઘેય .તાવ ઉતર નહ . ઝારો પણ સાથે,અને રા ે સિ પાતના ચ ન પણ જણાયાં.આ યાધી
                  ંૂ                                                                                            ૂવ
બચપણમાં તેને શીતળા પણ                ૂબ નીકળે લાં.
             દા તરની સલાહ લીધી.દા તર ક ં ુ : ‘તેને સા ુ દવા થો ુ ં જ કામ કરશે.તેને                        ડાં અને
મરઘીનો સેરવો આપવાની જ ર છે .’
             મણીલાલની        મર દસ વષની હતી.તેને તો માર                   ંુ   ૂછવાપ ંુ હોય ?   ંુ તેનો વાલી
ર ો.માર જ િનણય કરવાનો હતો.દા તર એક બ ુ ભલા પસ તા. ‘દા તર,અમે તો બધાં અ ાહાર
છ એ.મારો િવચાર મારા દ કરાને એ બેમાંથી એક વ                      ુ આપવાનો નથી થતો.બી ુ ં કં ઈ ન બતાવો ?’
             દા તર બો યા, ‘તમારા દ કરાનો જન જોખમમાં છે . ૂ ધ અને પાણી મેળવીને અપાય,પણ
તેથી તે ંુ        ૂ ં ુ પોષણ નહ થઇ શક.તમે            ણો છો તેમ, ંુ તો ઘણાં હ ુ     ુ ંુ બોમાં   ં.પણ દવાને
સા ુ તો અમે ગમે તે વ          ુ આપીએ તે તેઓ લે છે .મને તો લાગે છે ક,તમે તમારા દ કરા ઉપર આવી
સખતી ન કરો તો સા ુ .’
              ‘તમે કહો છો એ તો સા ંુ જ છે ...મને તો લાગે છે ક મ ુ યના ધમની કસોટ આવે જ
સમયે થાય.ખરોખોટો પણ મ એવો ધમ મા યો છે ક,મ ુ યે માંસા દક ન ખાવાં જોઈએ. વનમાં
સાધનોની પણ હદ હોય છે . વવાને ખાતર પણ અ ૂક વ                            ુ
                                                                       ઓ આપણે ન કર એ...’
             ભલા દા તર માર            ુ કલી સમ યા ને માર માગણી                 ુ
                                                                               જબ મણીલાલને જોવા આવવા
ક ૂલ ક .ુ
       તાવ હઠ નહ .રા ે કં ઈ કં ઈ બક.તાવ 104 ડ                         ી લગી    ય. ંુ ગભરાયો.જો બાળક ખોઈ
બેસીશ તો જગત મને           ંુ કહશે ? મોટાભાઈ          ંુ કહશે ? ...
       આવા િવચારો આવે.વળ અમે િવચારો આવે :
             વ!     ંુ તાર સા ુ કર તે દ કરાને સા ુ કર તો પરમે ર સંતોષ માનશે.
       ... ંુ મ ણલાલને પડખામાં લઈને                  ૂતો હતો.મ તેને ભીના નીચોવેલા ચોફાળમાં લપેટવાનો
િન ય કય ...તેમા પગથી ડોક             ુ
                                     ધી તેને લપેટ ો...
       સવાર મ ણલાલનો તાવ હળવો જોયો. ૂ ધ ને પાણી તથા ફળ ઉપર તે ચાળ સ દવસ ર ો. ંુ
િનભય બ યો હતો.તાવ હઠ લો હતો,પણ કા માં આ યો હતો.
       ...સ ુ પોતપોતાની          ા    માણે ભલે કર.માર તો ઈ ર લાજ રાખી એટ ં ુ મ                   .ું ..

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011             Page 133

                       બા ર ટર તો થયા – પણ પછ ? ( ભાગ 1 / 24 )
                કામ – બા ર ટર થવા- ને સા ુ               ંુ િવલાયત ગયો હતો તે ંુ મ          ંુ ક ુ એ ંુ વણન મ
આટલે લગી        ુ
                લતવી રા        ંુ છે .હવે તેને િવશે કં ઇક લખવાનો સમય આ યો છે .
            બા ર ટર થવા સા ુ બે વ           ુ
                                            ની જ ર હતી.એક તો ‘ટમ ભરવી’ એટલે સ                   સાચવવા.વષમાં
ચાર સ       હોય.તેવાં બાર સાચવવાં.બી               વ     ુ કાયદાની પર       ા આપવી.સ        સાચવવાં એનો અથ
‘ખાણાં ખાવાં’;એટલે ક,દરક સ માં લગભગ ચોવીસ ખાણાં હોય તેમાંથી છ ખાવાં. ખાણાં ખાવાં એટલે
ખા ંુ જ એવો િનયમ નહ ;પણ નીમેલે વખતે હાજર થ ંુ ને ખા ંુ                         ુ ં ુ થવાનો વખત થાય યાં       ુ
બેઠા રહ .ું સામ ય ર તે તો સૌ ખાય ને પીએ જ. ખાણમાં સાર સાર વાનગીઓ હોય,અને પીવામાં
સારો ગણાતો દા         હોય.તે ંુ દમ અલબ                 આપવા ંુ જ.તે અઢ થી સાડા             ણ િશ લગ હોય,એટલે
બે ણ િપયા ંુ ખચ થ .ું આ દામ યાં ઘ ંુ ઓ ં ગણાય,કમ ક બહારની વીશીમાં એ ંુ ખા ંુ લેનારને
દા ના જ લગભગ એટલા પૈસા પડ...
            િવધાથ ઓને સા ુ એક             ત ંુ ખા ંુ ને ‘બે ચરો’(િવધામં દરના વડાઓ) ને સા ુ બી ુ ં ને
ભાર ખા ંુ હોય.માર સાથે એક પારસી િવધાથ હતા તે પણ અ ાહા ી બ યા હતા.અમે બંનેએ
અ ાહારના       ચારાથ બે ચરના ખાનામાંથી અ ાહાર ને ખપતા પદાથ ની અર                            કર .તે અર     મં ુ ર
રહ ,એટલે અમને બે ચરના ટબલ ઉપરથી ફળા દ અને બી ં શાક મળવા લા યા.
           દા તો મને ન ખપે.ચાર જણ વ ચે દા ની બે બોટલીઓ મળે .એટલે માર માગણી ઘણી
ચો ડ ઓમાં થાય. ંુ ણ પી          એટલે...
           આ ખાણાંપીણાંથી          બા ર ટર માં શો વધારો થઇ શક એ                     ંુ ણ    યાર જોઈ શ       ો,ણ
પાછળથી.એવો એક સમય હતો ખરો ક જયાર આ ખાણાંમાં થોડા જ િવધાથ ઓ હતા ને તેઓ તથા
બે ચરો વ ચે વાતાલાપ થતો ને ભાષણો પણ થતાં.આમાંથી તેઓ                                         યવહાર ાન મેળવી
શકતા,સાર માઠ પણ એક              કારની સ યતા કળવતા,અને ભાષણ કરવાની શ ત વધારતા...
          કાયદાનો અ યાસ સહલો હતો. બા ર ટરો િવનોદમાં ‘ડ નર (ખાણાના) બા ર ટર’ તર ક જ
ગણાતા.સ ુ       ણતા ક પ ર ાની કમત નહ                    વી હતી.મારા સમયમાં બે પ ર ાઓ હતી : રોમન લ
અને     લે ડના કાયદા.પ ર ાના સવાલો સહલા,પ ર કો ઉદાર...
          પણ મ તેને બો         પ કર       ૂક ...
          પ ર ાઓ પસાર કર .1891ની દસમી                          ૂને   ંુ બા ર ટર કહવાયો,અ ગયારમીએ        લે ડની
હાઇકોટમાં અઢ િશ લગ આપી મા ં ુ નામ નોધા                    ,ું બારમી     ૂને હ ુ તાન તરફ પાછો વ યો.
          પણ માર િનરાશા અને ભીિતનો પાર નહોતો.કાયદાઓ વાં યા તો ખરા,પણ ંુ વક લાત કર
શ ંુ એ ંુ તો મને કં ઈ જ નથી આવડ ંુ એમ લા                  .ું ..



SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011           Page 134

                                       માર      ંુ
                                                જવણ ( ભાગ 1/25 ) 

         બા ર ટર કહવા ંુ સહ ં ુ લા           ,ું પણ બા ર ટ ુ કર ંુ અઘ ં ુ જણા .ું કાયદાઓ વાં યા પણ
વક લાત કરવા ંુ ન શી યો. કાયદામાં મ કટલાક ધમિસ ાંતો વાં યા તે ગ યા. પણ તેમનો ધંધામા કમ
ઉપયોગ કર શકશે એ સમજ ણ પડ . ‘તમા ં ુ                  હોય એ એવી ર તે વાપરો ક બી ની િમલકતને                          ુ
ના પહોચે’ આ તો ધમવચન છે , પણ તેનો , વક લાતનો ધંધો કરતા અસીલના કસમાં કમ ઉપયોગ કર
શકાતો હશે એની ગમ ન પડ .               માં એ િસ ાંતોનો ઉપયોગ થયો હતો એવા કસ વાંચી ગયો હતો. પણ
તેમાંથી એ િસ ાંત લા ુ પાડવાની           ુ ત મને ન જડ . 
         વળ હ ુ તાનના કાયદા ંુ તો વાંચેલા કાયદામાં નામ સર ય નહો .ંુ હ ુ શા , ઇ લામી કા ૂન
કવાં હશે એય ન જ                 .ું દાવાઅર    ઘડતા ન શી યો.        ંુ તો      ૂબ      ઝાયો, ફ રો શા મહતા ંુ નામ
સાંભ     ંુ હ .ંુ એ અદાલતોમાં િસહની          મ ગ ના કર છે તે િવલાયતમાં ક ર તે શી યા હશે ? તેમના
    ટલી હોિશયાર તો આ જ મે આવવાની નથી જ, પણ વક લ તર ક આ િવકા મેળવવાની શ ત
આવવા િવશે પણ મને મહા શંકા થઇ. 
         તે જ િમ ે ક કોઈ બી એ િમ.             ડ રક િપકટને મળવાની મને               ુ
                                                                                   ચના કર ...આ            ુ
                                                                                                          લાકાત     ંુ કદ
     ૂલી નથી શ       ો. િમ ની    મ તેઓ મને મ યા. માર િનરાશા ને તો તેમણે હસી જ કાઢ . ‘ ુ એમ માને
છે ક બધાને ફરોજશાહ મહતા થવાની જ ર છે ? ફરોજશા ક બદ ુ ન એકબે જ હોય.                                      ુ ખચીતમાન       ક
સામા ય વક લ બનવામાં ભાર હોિશયાર ની જ ર નથી. સામા ય                                 મા ણકતા ને ખંત થી મ ુ ય
વક લાતનો ધંધો           ુ
                        ખેથી ચલાવી શક છે . બધા કસોમાં કં ઈ           ટ     ટ ઓ નથી હોતી. વા ુ , તા ં ુ સામા ય
વાંચન      ુ છે ? 
         મ જયાર મારા વાંચન ની વાત કર , યાએ તેઓ જરા િનરાશ થયા એ ંુ મ                                     ંુ .પણ તે િનરાશા
     ણક હતી,      ુ
                  રત પા ં તેમના ચેહરા પર હા ય છવા ંુ ને તેઓ બો યા : 
         ‘તા ં ુ દદ હવે સમ યો. તા ં ુ સામા ય વાંચન બ ુ થો ુ ં છે . તને ુ િનયા ંુ                    ાન નથી, વક લને તે
િવના ના ચાલે. તે તો હ ુ તાનનો ઇિતહાસ પણ નથી વાં યો. વક લને મ ુ ય વભાવની ખબર હોવી
જોઈએ.તેને ચેહરા ઉપરથી માણસને ઓળખતાં આવડ ંુ જોઈએ. વળ , દરક હ ુ તાનીને હ ુ તાનના
ઇિતહાસ ંુ પણ ભાન હો ંુ જ ર છે ... 
         મ આ         ુ
                     જરગ િમ નો        ૂબ અભાર મા યો. તેમની હાજર માં માર ભીિત                        ણભર જતી રહ ,પણ
બહાર નીક યો ક          રત મારો ગભરાટ પાછો શ ુ થયો...લેવેટર ુ
                       ુ                                                   ુ તક વાં     ,ું ... 
          લેવેટરમાંથી મને        ાન ન મ      .ું .. હોિશયાર ,યાદશ ત,વગે રની આવ કતા ન હોય;                    મા ણકપણ
ને ખંતથી કામ ચલાવાશે.એ બેની             ૂડ તો માર પાસે ઠ ક       માણમાં હતી એટલે                   ડ કં ઈક આશા આવી... 
         આમ િનરાશામાં જરાક             ટ ં ુ આશા ંુ મેળવણ લઇ               ુ
                                                                           જતે પગે         ંુ      ંુ
                                                                                                   બઈને બંદર ‘આસામ’
    ટ મરમાંથી ઊતય ... 

SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                     Page 135

                               को जाने कल क ? ... ( ભાગ 2/ 16,17,18 ) 

                                         खबर नह ं इस जगमे पल क   
                                        समजा मन ! को जाने कल क ? 
              કસ       ુ
                       રો થયો એટલે િ ટો રયામાં રહવા ંુ માને         યોજન ન ર .ું ંુ ડરબન ગયો. યાં જઈ
હ ુ તાન પાછા જવાની તૈયાર કર .અ                  ુ લા શેઠ મને માનપાન િવના જવા ડ તેમ નહો .ંુ તેમણે
સીડનહમમાં માર સા ુ ખાનપાનનો મેળાવડો કય . યાં આખો દવસ ગાળવાનો હતો.
              માર પાસે કટલાક છાપા પડ ાં હતાં.તે ંુ જો        ર ો હતો.તેમાં એક       ૂણામાં મ એક નાનકડો ફકરો
જોયો.મથા ં ‘ઈ ડ યન              ચાઈઝ’ હ .ંુ તેનો અથ ‘ હદ મતાિધકાર’ થયો.ફકરાની મતલબ એ હતી ક,
હદ ઓને નાતાલની ધારાસભામાં સ યોની                 ંૂ
                                                 ટણી કરવાના હક હતા તે લઇ લેવા...
              પણ માર તો દશ પાછા ફર ંુ હ ંુ એટલે ઉપરના િવચારોને મ                 ૂિતમંત ન કયા.અ     ુ લા શેઠને
    ૂછ ંુ :
              ‘પણ આ કાયદો જો એમ ને એમ પસાર થાય તો તમને ભાર પડવાનો.આ તો હદ ઓની વ તીના
નાશ ંુ પહ ં ુ પગિથ ંુ છે .આમાં વમાનની હાિન છે .’...
              આ વાત બી        મહમાનો યાન ૂવક સાંભળ ર ા હતા.તેમાંના એક ક ,ું ‘ ંુ તમને સાચી વાત ક ંુ
? જો તમે આ ટ મરમાં ન                ઓ ને મ હનોમાસ રોકાઈ        ઓ તો અમે તમે કહો તે          માણે લડ એ.’
              િમજલસ મટ ને કાયવાહક સિમિત થઇ પડ .ખાવાપીવા ંુ વહ ં ુ ઉકલી ઘેર પહ ચવા ંુ મ
    ૂચ    .ું લડતની      પરખા મ મનમાં ગોઠવી.મતાિધકાર કટલાને છે વગે ર                ણી લી .ું મ એક માસ રહ
જવનો િન ય કય .
              આમ દ       ણ આ કામાં મારા થાયી રહઠાણનો પાયો ઈ ર ર યો ને વમાનની લડત ંુ બીજ
રોપા .ું
              ...મ વ     ુ થિત સભાને સમ વી.     થમ કાય તો એ થ ંુ ક ધારાસભાના               ુ
                                                                                           ખને તાર મોકલવો ક
તેમણે બલનો વ ુ િવચાર                ુ
                                    લતવી રાખવો. એવો જ તાર           ુ ય    ધાન...બીજો દાદા અ      ુ લાના િમ
તર ક િમ.એ કં બને.આ તારનો જવાબ ફર વ યો ક બલની ચચા બે દવસ                            ુ
                                                                                   લતવી રહશે.સ ુ રા       થયા.
              અર        ઘડાઇ.તેની   ણ નકલ મોકલવાની હતી. ેસને સા ુ પણ નકલ તૈયાર કરવાની
હતી.અર માં બની શક તેટલી સહ ઓ લેવાની હતી...
              અર માં દસ હ ર સહ ઓ થઇ.એક પખવા ડયામાં અર                     મોકલવા જોગી સહ ઓ મળ રહ .
              ...અદાલતો ંુ ચહન       ાજ ંુ છે .તેને ઝાલનાર એક િન પ પાતી,          ધળ પણ ડાહ ડોસી છે .તેને
િવિધએ               ધળ ઘડ છે , થી તે મ જોઈને ટ       ં ુ ન કર,પણ          ુ
                                                                          ણે યો ય હોય તેને જ ટ      ં ુ કર.આથી
ઉલ ંુ ,નાતાલની અદાલત પાસે તો મ જોઈને ટ                ં ુ કરાવવા યાની વક લસભા નીકળ પડ હતી... 
SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011         Page 136

                                       તાવના... ૂણા િત ( 000 ... 458  ) 
              ચાર અથવા પાંચ વષ         ૂવ નીકટના સાથીઓના આ હથી મ આ મકથા લખવાનો વીકાર કય હતો;
અને આરં ભ પણ કરલો.પણ એક પા ંુ                   સકપ ંુ           ુ ં ુ ન કર શ    ો તેટલામાં         ંુ
                                                                                                    બઈની        વાળા સળગી અને
મા ં ુ આદ ુ અ ૂ ં ુ ર ...હવે
                      ંુ              વામી આનંદ ફર પાછ એ જ માગણી કર છે .અને મ દ                                      ણ આ કાના
સ યા હનો ઇિતહાસ               ૂરો કય છે ,તેથી આ મકથા લખવા લલચાયો                  ં...
              પણ આ િનણય ક ં ુ         ં એટલામાં એક િનમળ સાથીએ,સોમવાર                            ંુ મૌનમાં હતો યાર,મને ધીમેથી
નીચેના વા         ો સંભળા યા :
              “તમે આ મકથા       ંુ કામ લખવાના છો ? એ તો પિ મની                  થા છે . ૂવમાં કોઈએ લખી              ણી નથી. અને
    ંુ લખશો ? આ           વ     ુ
                                ને િસ ાંત તર ક માનો છો તેને કાલે માનતા અટક                        ઓ તો ? ...
              આ દલીલની મારા મન ઉપર થોડ ઘણી અસર થઇ.પણ માર આ મકથા કયાં લખવી છે ? માર તો
આ મકથાને બહાને સ યના મ                 અનેક     યોગો કરલ છે તેની કથા લખવાની છે ...માર                          કર ંુ છે , ની ંુ 30
વષ થયાં ઝંખના કર ર ો              ં,તે તો આ મદશન છે ,તે ઈ રનો સા ા કાર છે ,મો                      છે ...
              આ    યોગોને િવશે      ંુ કોઈ પણ           કારની સં ૂણતા આરોપતો જ નથી.િવ ાનશા ી                           મ પોતાના
    યોગો અિતશય િનયમસર,િવચાર ૂવક અને ઝીણવટથી કર છે ,છતાં તેમાંથી િનપ વેલાં પ રણામોને તે
છે વટનાં ગણાવતો નથી,અથવા તો એ એનાં સાચાં જ પ રણામ છે એ િવશે પણ આશંક નહ તો તટ થ રહ
છે ,તેવો જ મારા         યોગોને િવશે મારો દાવો છે ...હા,એક દાવો ંુ અવ ય ક ં ુ                ં ક માર           ટએ એ ખરાં છે ,...
              જો માર કવળ િસ ાંતો ંુ એટલે ત વો ંુ જ વણન કરવા ંુ હોય તો આ આ મકથા                                    ંુ ન જ લ .ું પણ
માર તો તેના ઉપર રચાયેલાં કાય નો ઇિતહાસ આપવાનો છે ,અને તેથી જ મ આ                                            ય નને ‘સ યના     યોગો’
એ ંુ પહ ં ુ નામ આપેલ છે .
                  કરણો    ંુ લખવાનો     ં તેમાં જો વાંચનારને અ ભમાનનો ભાસ આવે તો તેણે અવ ય સમજ ંુ ક
માર શોધમાં ખામી છે અને માર ઝાંખીઓ તે ઝાંઝવાના નીર સમાન છે .ભલે મારા                                             વા અનેકોનો        ય
થાઓ,પણ સ યનો જય થાઓ.અ પા માને માપવાને સા ુ સ યનો ગજ કદ                                        ૂ
                                                                                            ં કો ન બનો. 
              પણ હવે બસ થ .ું     તાવનામાંથી ંુ          યોગની કથામાં ન ઊતર શ ંુ .એ તો કથા- કરણોમાં જ મળશે. 
              પણ હવે આ        કરણો બંધ કરવાનો સમય આવી પહ યો છે .હવે ંુ મા ં ુ                        વન એટ ં ુ બ ંુ        હર થ ંુ
ક ક ંુ            નથી     ણતી એ ંુ ભા યે જ હોય...વાંચનારની ર                    લેતા મને આઘાત પહ ચે છે ...સ યથી ભ
કોઈ પરમે ર હોય એ ંુ મ નથી અ ભ                 .ું .. 
              પણ આ       ુ નો માગ િવકટ છે એમ             ંુ તો           ુ
                                                                  િત ણ અ ભ ંુ            ં. ુ     થ ંુ એટલે મનથી,વચનથી ને
કાયાથી િનિવકાર થ ,ું રાગ ષાદ ર હત થ .ું ..મ ુ ય                    યાં લગી વે છાએ પોતાને સ ુથી છે લે ન                       ૂક યાં
લગી તેની          ુ ત નથી.અ હસા એ ન તાની પરાકા ટા છે .અને એ ન તા િવના                                       ુ ત કોઈ કાળે નથી એ
અ ભવિસ            વાત છે .એ ન તાની       ાથના કરતો,તેમાં જગતની મદદ યાચતો અ યાર તો આ                                   કરણોને બંધ
ક ંુ   ં.  


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011                              Page 137

       This was an experiment by N.S.S. unit to review / revive the art of extra curricular
reading in medical students of this college under “Swarnim Gujarat Vanche Gujarat”
       Hope you have enjoyed reading this assemblage.

        Editor in Charge
        Swarnim Gujarat, Vanche Gujarat
        N.S.S. Weekly Wall Magazine
        Assistant Professor
        Department of Community Medicine
        B.J.Medical College,Ahmedabad-16


SOUVENIR - Swarnim Gujarat Vanche Gujarat – BJMC,A’bad-16/ NSS Weekly Wall Magazine 2010-2011   Page 138


To top