Adhyatma Ramayanam - Malayalam - Tunjath Ezhuthachan

Document Sample
Adhyatma Ramayanam - Malayalam - Tunjath Ezhuthachan Powered By Docstoc
					aÍY]«>]m]yfh
    (kišiÏ]È[)




  tuWeÊ<uÊ¢N
അ      ാ                രാമായണം
          (കിളി ാ ്)

              െ




                അവലംബം:
    ...........................................
        െമാൈബ എഡിഷ
          പി.ആ . ഹരി മാ

      (http://www.prharikumar.com)
    ...........................................
                                  അ             ാ         രാമായണം

                               വിഷയ                              മണിക
ബാലകാ                  ം ........................................................................... 10

ഉമാമേഹശ രസംവാദം................................................................................13

ശിവ        െച            കഥാകഥനം .....................................................................21

       ലാഭാേലാചന .......................................................................................25

       കാേമഷ്ടി .............................................................................................26

     ീരാമാവതാരം...........................................................................................27

കൗസല ാസ് തി .......................................................................................29

ബാല          ം കൗമാര ം ..................................................................................33

യാഗര           ......................................................................................................34

താടകാവധം .................................................................................................37

അഹല ാേമാ                 ം ........................................................................................40

അഹല ാസ് തി .........................................................................................44

സീതാസ യംവരം ........................................................................................48

ഭാ       വഗ        ശമനം .....................................................................................55

അേയാ               ാകാണ്ഡം.............................................................. 63

നാരദരാഘവസംവാദം ................................................................................64


                                                         2
                                  അ             ാ         രാമായണം
     ീരാമാഭിേഷകാരംഭം ...............................................................................71

അഭിേഷകവിഘ്നം .....................................................................................76

വി ി        ാഭിേഷകം .......................................................................................84

ല       ്മേണാപേദശം ....................................................................................91

രാമസീതാത                  ം ...................................................................................... 103

യാ ാരംഭം................................................................................................. 106

വനയാ           .................................................................................................... 109

  ഹസംഗമം ............................................................................................... 110

ല       ്മണ ഹസംവാദം ............................................................................ 111

ഭരദ ാജാ           മ േവശം ............................................................................... 115

വാല്മീക ാ             മ       േവശം ......................................................................... 117

വാല്മീകി െട ആ                      കഥ ........................................................................ 120

ചി         ട േവശം ....................................................................................... 123

ദശരഥെ           ചരമം........................................................................................ 124

നാരീജനവിലാപം ..................................................................................... 130

ഭരതെ         വിലാപം ...................................................................................... 132

സംസ്കാരക                   ം ..................................................................................... 137



                                                         3
                                  അ           ാ         രാമായണം
ഭരതെ          വനയാ ..................................................................................... 139

ഭരതരാഘവസംവാദം ................................................................................ 150

അ         ാ     മ േവശം ................................................................................. 155

ആരണ കാ                      ം .................................................................... 158

മഹാരണ               േവശം ................................................................................... 158

വിരാധവധം ................................................................................................ 160

ശരഭംഗമ ിര േവശം .............................................................................. 163

  നിമ         ലസമാഗമം ................................................................................. 164

    തീ        ്ണാ        മ േവശം ....................................................................... 166

അഗ            സ        ശനം .................................................................................. 169

അഗസ്ത സ് തി ..................................................................................... 171

ജടാ സംഗമം ............................................................................................ 175

പ       വടീ േവശം...................................................................................... 176

ല       ്മേണാപേദശം .................................................................................. 176

      പണഖാഗമനം ..................................................................................... 180

ഖരവധം ...................................................................................................... 183

         ണഖാവിലാപം ................................................................................ 190



                                                       4
                                 അ             ാ         രാമായണം
രാവണമാരീചസംവാദം ............................................................................. 193

മാരീചനി ഹം .......................................................................................... 196

സീതാപഹരണം ........................................................................................ 199

സീതാേന ഷണം ....................................................................................... 203

ജടാ ഗതി .................................................................................................. 206

ജടാ സ് തി............................................................................................. 208

കബ          ഗതി............................................................................................... 210

കബ          സ് തി ......................................................................................... 213

ശബര ാ            മ േവശം................................................................................ 216

കി ി             ാകാ           ം ................................................................. 221

ഹ മ സംഗമം ........................................................................................ 221

       ീവസഖ ം ............................................................................................ 225

ബാലി             ീവകലഹകഥ .......................................................................... 228

ബാലി             ീവ          ം................................................................................... 233

ബാലിവധം ................................................................................................. 235

താരേയാ               ഉപേദശം ............................................................................ 244

       ീവരാജ ാഭിേഷകം ............................................................................. 247



                                                        5
                                  അ            ാ         രാമായണം
     ിയാമാ േ ാപേദശം .............................................................................. 250

ഹ മ                 ീവസംഭാഷണം ................................................................... 253

     ീരാമെ        വിരഹതാപം .......................................................................... 255

ല       ്മണെ             റ ാട് .............................................................................. 257

        ീവ          ീരാമസ           ിധിയി           ............................................................. 262

സീതാേന ഷേണാേദ ാഗം........................................................................ 263

സ യം ഭാഗതി ......................................................................................... 267

സ യം ഭാസ് തി.................................................................................... 271

അംഗദാദിക െട സംശയം ....................................................................... 274

സ ാതിവാക ം......................................................................................... 278

സ        ലംഘനചി               .................................................................................... 287

         രകാണ്ഡം...................................................................... 292

സ        ലംഘനം ........................................................................................... 292

മാ       വിഘ്നം ........................................................................................... 293

ല ാല            ്മിേമാ        ം ................................................................................. 297

സീതാദ ശനം............................................................................................ 299

രാവണെ                റ ാട് ................................................................................... 300



                                                        6
                                  അ             ാ         രാമായണം
രാവണെ            ഇ ാഭംഗം .............................................................................. 302

ഹ മ           ീതാസംവാദം.............................................................................. 307

ല ാമ         നം ................................................................................................ 315

ഹ മാ           രാവണസഭയി                     ...................................................................... 321

ല ാദഹനം ................................................................................................ 327

സ       ലംഘനം ........................................................................................... 331

ഹ മാ               ീരാമസ            ിധിയി .............................................................. 333

സീതാ              ാ      നിേവദനം ....................................................................... 334

        കാ            ം ........................................................................... 339

    ീരാമാദിക െട നി                   യം....................................................................... 339

ല ാവിവരണം ........................................................................................... 341

      യാ        ................................................................................................... 343

രാവണാദിക െട ആേലാചന ................................................................... 346

രാവണ ംഭക                     സംഭാഷണം ............................................................... 349

രാവണവിഭീഷണസംഭാഷണം ................................................................ 351

വിഭീഷണ                   ീരാമസ            ിധിയി ......................................................... 356

   കബ           നം ............................................................................................. 365



                                                         7
                                   അ           ാ         രാമായണം
േസ ബ              നം........................................................................................... 367

രാവണ കസംവാദം ................................................................................ 373

   കെ                          ാ     ം .......................................................................... 379

മാല വാെ             വാക ം .................................................................................. 381

      ാരംഭം................................................................................................... 383

രാവണെ                റ ാട് ................................................................................... 393

   ംഭക          െ       നീതിവാക ം .................................................................... 399

   ംഭക          വധം ......................................................................................... 405

നാരദസ് തി ............................................................................................. 408

അതികായവധം ......................................................................................... 411

ഇ ജി            ിെ      വിജയം ............................................................................ 414

ഔഷധ             ിനായി ഹ മാെ                     ഗമനം...................................................... 417

കാലേനമി െട                  റ ാട് ........................................................................... 419

ദിവ ൗഷധഫലം ........................................................................................ 426

േമഘനാദവധം ........................................................................................... 427

രാവണവിലാപം ......................................................................................... 438

രാവണെ            േഹാമവിഘ്നം ...................................................................... 440



                                                        8
                                   അ            ാ         രാമായണം
രാമരാവണ                  ം ........................................................................................ 445

അഗസ്ത              േവശ ം ആദിത സ് തി ം ............................................. 456

ആദിത            ദയം .......................................................................................... 458

രാവണവധം ............................................................................................... 459

വിഭീഷണരാജ ാഭിേഷകം ........................................................................ 463

സീതാസ ീകരണം ..................................................................................... 465

േദേവ സ് തി ......................................................................................... 469

അേയാ            യിേല                 യാ         .................................................................. 471

ഹ മദ്ഭരതസംവാദം ............................................................................... 477

അേയാ            ാ േവശം ................................................................................. 479

രാജ ാഭിേഷകം .......................................................................................... 483

വാനരാദിക                  ്അ            ഹം.................................................................... 491

    ീരാമെ         രാജ ഭാരഫലം ...................................................................... 495

രാമായണ              ിെ       ഫല           തി ................................................................... 496




                                                         9
            അ     ാ        രാമായണം

ബാലകാ                 ം
ഹരി:   ീ ഗണപതേയ നമ:
അവി    മ

  ീരാമ! രാമ! രാമ! ീരാമച ! ജയ
  ീരാമ! രാമ! രാമ! ീരാമഭ ! ജയ!
  ീരാമ! രാമ! രാമ! സീതാഭിരാമ! രാമ!
  ീരാമ! രാമ! രാമ! േലാകാഭിരാമ! ജയ!
  ീരാമ! രാമ! രാമ! രാവണാ ക! രാമ!
  ീരാമ! മമ ദി രമതാം രാമ! രാമ!
  ീരാഘവാ ാ രാമ! ീരാമ! രമാപേത!
  ീരാമ! രമണീയവി ഹ! നേമാസ് േത
നാരായണായ നേമാ നാരായണായ നേമാ
നാരായണായ നേമാ നാരായണായ നേമാ
  ീരാമനാമം പാടിവ ൈപ ിളിെ േ !
  ീരാമചരിതം നീ െചാ ീ മടിയാെത.
ശാരികൈ ത താ ം വ ി വ              ാെര
  ീരാമസ് തിേയാെട പറ        ട ിനാ :

കാരണനായ ഗണനായക          ാ ക
കാ ണ       ി ശിവശ ിസംഭവ േദവ
വാരണ ഖ മമ ാരബ്ധവിഘ്ന െള
വാരണം െചയ്തീ വാനാേവാളം വ ി േ    .
വാണീ കനാരതെമ െട നാ തേ
വാണിമാതാേവ! വ    വി േഹ! േവദാ ിേക
നാണെമ ിേയ ദാ നാവിേ നടനെ -
യ്േകണാ ാനേന! യഥാ കാനേന ദിഗംബര
വാരിേജാ ഭവ ഖവാരിജവാേസ! ബാേല!
വാരിധിത ി തിരമാലകെളേ ാെല
ഭാരതീപദാവലി േതാ ണം കാേല കാേല
പാരാെത സല ണം േമേ      മംഗലശീേല!



                          10
          അ     ാ    രാമായണം
 ഷ്ണിവംശ     വ    ഷ്ണനായ് പിറെ       ാ
വി വിശ ാ ാ വിേശഷി     ഹി ണം.
വിഷ് േജാ ഭവ തന ന         വ ാസ
വിഷ് താ തെ വ പിറ തേപാധന
വിഷ് ത ായാ ണചരി െമ ാം ക
 ഷ്ണനാം രാണക      ാവിെന വണ േ             .

നാ റേനരായ രാമായണം ചമയ് യ
നാ ഖ      ി ബ മാനെ     വള െ ാ
വാല്മീകി കവിേ ഷ്ഠനാകിയ മഹാ നി-
താ മമ വരം തരിെകെ ാ ം വ ി േ       .
രാമനാമെ     ദാകാല ം ജപി ീ ം
കാമനാശന മാവ ഭ മേഹശ ര
  ീമഹാേദവ പരേമശ സ േവശ ര
മാമേക മനസി വാണീ വാ വ ി േ       .
വാരിേജാ ഭവനാദിയാകിയ േദവ ാ ം
നാരദ ഖ ാരാകിയ നിക ം
വാരിജശരാരാതി ാണനാഥ ം മമ
വാരിജമകളായ േദവി ം ണയ് ണം.

കാരണ ത ാരാം ാ ണ െട ചര-
ണാ ണാം ജലീനപാം സ യം മമ
േചേതാദ ണ ിെ മാലിന െമ ാം തീ
േശാധനെചയ്തീ വാനാേവാളം വ ി േ      .
ആധാരം നാനാജഗ യനാം ഭഗവാ ം
േവദെമ േ ാ   നാഥ താന       െചയ് :
േവദ ിനാധാര ത ാരി ാണാെയാ
 േദവ വര ാ തദ രശാപാദിക
ധാ ശ രവിഷ്      ഖ ാ    ം മതം
േവദേ  ാ മ ാ     ം മാഹാ      ളാ   െചാ ാം
പാദേസവകനായ ഭ നാം ദാസ          -
പാദജന   ാനിനാമാദ നാ െ ാ njാ
േവദസ ിതമായ്          ീരാമായണം
േബാധഹീന ാ    റിയാംവ ം െചാ ീ േ      .

                    11
          അ     ാ    രാമായണം
േവദേവദാംഗേവദാ ാദിവിദ കെള ാം
േചതസി െതളി      ണ     ാേവാളം ണയ് ണം.
   രസംഹതിപതി തദ സ ാഹാപതി
വരദ പി പതി നി തി ജലപതി
തരസാ സദാഗതി സദയം നിധിപതി
ക ണാനിധി പ പതി ന          പതി
   രവാഹിനീപതിതനയ ഗണപതി
   രവാഹിനീപതി ഥമ തപതി
   തിവാക ാ ാ ദിനപതി േഖടാനാം പതി
ജഗതി ചരാചരജാതികളാ േ ാ ം
അഗതിയാേയാരടിയ       ഹിേ ണ-
മകേമ ഖേമ njാനനിശം വ ി േ         .
അ ജ മമ സതാം വിദുഷാമേ സര
മ     നാഥനേനകാേ വാസികേളാ ം
ഉ        ി ല് വാഴ്ക രാമനാമാചാര ം
  ഖ ാരായ       ത ാ മ േ ാ ം.

  ീരാമായണം രാ വിരി വിരചിതം
   േകാടി       ി      മിത ി .
രാമനാമെ      പിേ ാ കാ ാള         ം
മാ നി വരനായ് വ      ക ധാതാ
 മിയി     ജ         േമാ ാ      മിനി
  ീമഹാരാമായണം ചമയ്െ           െചയ് .
വീണാപാണി പേദശി രാമായണം
വാണി ം വാല്മീകിത നാവിേ        വാണീടിനാ .
വാണീ ക      െമ നാവിേ േലവം െചാ വ
നാണമാ      താ മതിെന ാവതിേ ാ .
േവദശാസ്          ധികാരിയെ     േതാ
േചതസി സ ം       മി ീ വി   പയാെല.
അ ാ       ദീപകമത ം രഹസ മി-
ത ാ രാമായണം ത ശാസനേ ാ ം
അ യനം െചയ്തീ ം മ         ജ ിക െ      ാം
    ി സി ി മസ ിഗ് മി       ം െകാേ .
ഭ ി ൈകെ ാ േക െകാ വി െചാ ീ വ-

                    12
          അ      ാ    രാമായണം
െന       ം    ി njാ രാമമാഹാ        െമ ാം
     ിമ     ളാേയാരി ഥ േക          ാകി
ബ നാകി ട            നായ് വ     ം.
ധാ ീഭാരെ        ീ ാ        ാദിേദവഗണം
   ാ     ി ഭ ി     ം സ്േതാ ം െചയ്ത ലം
ദുഗ് ാബ്ധിമേ     േഭാഗിസ മനായീ
െമ േമ േയാഗനി െചയ്തീ ം നാരായ
ധാ ീമണ്ഡലം ത ി മാ           ാണ്ഡ ല ി
ധാ ീ വീര ദശരഥ തനയനായ്
രാ ിചാരികളായ രാവണാദിക തെ
മാ      ാ ാ ജ രം ാപി ിേ ാ േശഷം
ആദ മാം       ത ം ാപി േവദാ വാക -
േവദ നാം സീതാപതി ീപാദം വ ി േ            .

ഉമാമേഹശ രസംവാദം

ൈകലാസാചേല ര േകാടിേശാഭിേത വിമ-
ലാലേയ രത്നപീേഠ സംവിഷ്ടം ധ ാനനിഷ്ഠം
ഫാലേലാചനം നിസി േദവാദിേസവ ം
നീലേലാഹിതം നിജഭ       ാരം വിേശ ശ രം
വ ി വാേമാ സംേഗ വാ         ഭഗവതി
     രി ൈഹമവതി േചാദി ഭ ിേയാെട:
സ ാ ാവായ നാഥ! പരേമശ ര! േപാ ി!
സ േലാകാവസ! സ േ ശ ര! മേഹശ ര!
ശ ! ശ ര! ശരണാഗതജന ിയ!
സ േദേവശ! ജഗ ായക! കാ ണ ാബ്േധ!
അത ം രഹസ മാം വസ് െവ ിരി ി -
െമ      ം മഹാ ഭാവ ാരാ     ജനം
ഭ ിവിശ ാസ        ഷാദിക കാ ംേതാ ം-
ഭ      ാ    പേദശം െചയ്തീ െമ േക      .
ആകയാ njാ െ ാ നി ി വടിതേ ാ-
ടാകാം ാപരവശേചതസാ േചാദി          .
കാ ണ െമെ        റി െ    ിെലനി ിേ ാ
   ീരാമേദവതത പേദശി ീടണം.

                     13
          അ     ാ    രാമായണം
തത േഭദ     വി     ാന  ാനൈവരാഗ ാദി
ഭ ില ണം സാംഖ േയാഗേഭദാദിക ം
േ േ ാപവാസഫലം യാഗാദിക ഫലം.
തീ    സ്നാനാദിഫലം ദാനധ ാദിഫലം
വ    ധ          നരാ മധ         -
െമ ിവെയ ാെമേ ാെടാെ ാഴിയാതവ ം
നി ി വടിയ      െചയ് േക      ലം
സേ ാഷമകതാരിേല          ായ് വ .
ബ േമാ         െട കാരണം േക       ല-
മ ത ം തീ       ടി േചതസി ജഗ പേത!
  ീരാമേദവ തെ മാഹാ       ം േക    ാ  ി-
ല്പാരമാ ഹ       njാനതിന് പാ െമ ി
കാ ണ ം േധ! കനി        ളിെചയ്തീടണ-
മാ ം നി ി വടിെയാഴി    ി     െചാ വാ .

ഈശ രി കാ      ായനി പാ തീ ഭഗവതി
ശാശ തനായ പരേമശ രേനാടീവ ം
േചാദ ം െചയ് േക െതളി       േദവ ജഗ-
ദാദ നീശ ര മ ഹാസം            െചയ് :-
ധേന ! വ േഭ! ഗിരികേന ! പാ തി! ഭേ !
നിേ ാളമാ    മി ഭഗവ ഭ ി നാേഥ!
  ീരാമേദവതത ം േക       ണെമ മന-
താരിലാകാം        ായ് വ    മഹാഭാഗ ം.
   െമേ ാടിതാ ം േചാദ ംെചയ്തീല njാ ം
നി ാെണ േക      ി തി ാെര ം ജീവനാേഥ!
അത ം രഹസ മാ െ ാ പരമാ -
തത ാ    മറികയിലാ ഹ       ായ ം
ഭ   തിശയം     േഷാ മ ത േല ം
നിത ം ചി കാ ി വ ി തെ             ലം
  ീരാമപാദാം ജം വ ി സംേ പി
സാരമാ     തത ം െചാ വ േക ാ ം നീ.
  ീരാമ പരമാ ാ പരമാന          ി
   ഷ       തിത കാരണേനക പര
   േഷാ മ േദവനന നാദിനാഥ

                    14
           അ      ാ    രാമായണം
   കാ ണ          ി പരമ പര       ം
ജഗദു ഭവ ിതി ളയക            ാവായ
ഭഗവാ വിരി നാരായണശിവ ക
അദ യനാദ നജനവ യനാ ാരാമ
തത ാ ാ സ ി യ സകളാ കനീശ
മാ ഷെന കല്പി ീ േവാര           ാനിക
മാനസം മായാതമ ം തമാക ലം.
സീതാരാഘവമ             സംവാദം േമാ -
സാധനം െചാ വന് നാേഥ േക ാ ം െതളി           നീ..
എ ിേലാ      ം ജഗ ായക രാമേദവ
പ ജവിേലാചന പരമാന              ി
േദവക കനായ പം ികണ്ഠെനെ ാ
േദവീ മ ജ ം വാനര ട മായ്
സത രമേയാ           ഭിേഷക ം െചയ്ത
സ ാമാ ാ ാ സകേലശനവ യ നാഥ
മി     ാദികളാം മി വ        ാ മ-
ത    മ ാരാം സേഹാദരവീര ാരാ ം
കീകസാ ജാ തനാം വിഭീഷണനാ ം
േലാേകശാ ജരായ വസിഷ്ഠാദികളാ ം
േസവ നായ് ര േകാടി ല േതജസാ
ജഗ    ാവ മാം ചരിത ം േക േക ാന ി
നി ലമണിലസ കാ നസിഹാംസേന
ത ായാേദവിയായ ജാനകിേയാ ം ടി
സാന മി        ളീ     േനരം പര-
മാന       ി തി      പിലാ ാ ഭ      ാ
വ ി നില് േ ാ ഭ നാം ജഗ               ാണ-
ന ന തെ               പാ     കാ ണ        ി
മ ഹാസ ം          സീതേയാട      െചയ് :
    ര േപ! ഹ മാെന നീ ക ായ ീ!
നി ി െമ ി           ാേനര മിവ -
ത ളളിലേഭദയാ ളെളാ ഭ ി നാേഥ!
ധേന ! സ തം പരമാ           ാനെ െയാഴി -
െ ാ ി െമാ േനരമാശ മി യേ ാ.
നി ലനാ           ാന ി ിവ പാ മേ

                      15
          അ     ാ    രാമായണം
നി ത നിത        ചാരിക    പേ ാ.
കല്മഷമിവേന മിെ    ധരി ാ ം.
ത േനാരഥെ   നീ ന കണം മടിയാെത
ന െട തത മിവ റിയി ണമിേ ാ
ചി േയ ജഗ േയ! സ േയ! മായാമേയ!
  േ ാപേദശ ി ദു ഭംപാ മിവ
       ാനാ ികളി     േമാ മെനേടാ

  ീരാമേദവേനവമ ളിെ യ്തേനരം
മാ തിതെ വിഴി ളിെ യ് േദവി :-
വീര ാ     ം മ ട ി നായക േ !
  ീരാമപാദഭ     വര! േക ാ ം നീ.
സ ിദാന േമകമദ യം പര        ം
നി ലം സ േ ാപാധിനി          ം സ ാമാ ം
നി യി റി       ടാെതാ വസ് െവ
നി യി ാ ളളി        ീരാമേദവെന നീ.
നി ലം നിരnj്ജനം നി ണം നി ികാരം
സ യം ശാ ം പരമാ ാനം സദാന ം
ജ നാശാദികളി ാെതാ വസ് പര-
    മീ ീരാമെന റി       െകാ ാ ം നീ.
സ കാരണം സ വ ാപിനം സ ാ ാനം
സ       ം സ േ ശ രം സ വസാ ിണം നിത ം സ        ദാ
സ വാധാരം സ വേദവതാമയം
നി വികാരാ രാമേദവെന റി         ാ ം.
എ െട തത മിനിെ ാ ീടാ       വ ം
നിേ ാ njാ താ       ല     തിയായെതേടാ!
എ െട പതിയായ പരമാ ാ തെ
സ ിധി മാ ംെകാ njാനിവ ഷ്ടി             .
ത സാ ി ം െകാെ          ാ     ഷ്ടമാമവെയ ാം
ത സ പ ി ലാ ീ              ധജനം.
ത സ പ ി േ ാ ജനനാദികെള
ത സ പെ യറി          വേനയറിയാ .
 മിയി ദിനകരവംശ ിലേയാ യി
രാമനായ് സ േവശ ര താ വ പിറ           ം

                    16
           അ     ാ    രാമായണം
ആമിഷേഭാജികെള വധി ാനായ്െ ാ
വിശ ാമി േനാ ം െടെയ           ിയകാലം
     യായ െ ാ ദുഷ്ടയാം താടകെയ
പ തിമേ       െകാ സത രം സി ാ മം
ബ േമാേദന          യാഗര    ം െചയ്
സി സ ല്പനായ കൗശിക നിേയാ ം
ൈമഥിലരാജ        ിനായ് െ ാ േപാ      േനരം
ഗൗതമപത്നിയാേയാരഹല ാശാപം തീ
പാദപ ജം െതാ തവെളയ         ഹി-
  ാദര     ം മിഥിലാ രമകം
    രൈവരി െട ചാപ ം റി ട
മ പാണി ഹണ ം െചയ് േപാ              േനരം
  ല്     ത െ ാ ഭാ വരാമ തെ
ദ      മട ി വ േപാടേയാ       ം
ദ ാദശസംവ സരമി           ഖേ ാെട
താത മഭിേഷക ി ാരംഭി ാന
മാതാ ൈകേകയി ം ട ിയ             ലം
  ാതാവാകിയ മി ാ തജേനാ ം െട
ചി     ടം ാപി വസി കാലം താത
     ാരി രം          ാ ം േക േശഷം
ചി േശാകേ ാ ദക ിയാദിക െചയ്
ഭ നാം ഭരതെനയയ രാജ           ിനായ്
ദണ്ഡകാരണ ം          കാല    വിരാധെന
ഖണ്ഡി       ംേഭാ ഭവനാമഗസ്ത െന
പണ്ഡിത ാരാം നിമാേരാ സത ം െചയ്
ദണ്ഡെമ ിേയ രേ ാവംശെ െയാ             വ .
     ി പ വടി ത വാണീ ം കാലം
  ഷ്കരശരപരവശയായ് വ ാളേ ാ
രേ ാനായക െട േസാദരി            ണഖ
ല ്മണനവ െട നാസികാേ ദം െചയ് .
ഉ തനായ ഖര േകാപി േപാരി                 ിനായ്
വ ി പതി ാ സഹ ം പടേയാ ം
െകാ ി      േ      ാ നാഴിക െകാ തെ
പിെ         ണഖേപായ് രാവണേനാ െചാ ാ .

                     17
          അ     ാ    രാമായണം
മായയാ െപാ ാനായ് വെ ാ മാരീച തെ
സായകം േയാഗി സ ഗതി െകാ              േ ാ
മായാസീതെയെ ാ രാവണ േപായേശഷം
മായാമാ ഷ ജടാ          ി േമാ ം ന കി.
രാ സേവഷം           കബന്ധ തെ െ ാ
േമാ     ം െകാ    േപായ് ശബരിതെ
േമാ ദാന ം െചയ്          ി പ ാതീരം.
ത ക ി നിെ           ിെ നിേ ാ ടി
മി ന നനായ         ീവ തെ
മി മായിരി െത േന ാനം സഖ ം െചയ്
    ാരി    നായ ബാലികെയ വധം െചയ്
സീതാേന ഷണം െചയ് ദ ിണജലധിയി
േസ ബ ന ം ല ാമ നം പിെ േ ഷം
    മി ാമാത ത ാദികേളാ ം ടി
    സ      നായ ശ വാം ദശാസ െന
ശസ്േ ണ വധം െചയ് ര ി േലാക യം
ഭ നാം വിഭീഷണ ഭിേഷേക ം െചയ് .
പാവക ത        മറ     ി േ ാെരെ     ിെ
പാവനെയ േലാകസ തമാ ിെ ാ
പാവകേനാ വാ ി ഷ്പകം കരേയറി
േദവകേളാ മ വാദംെകാ േയാ യാം
രാജ     ി ഭിേഷകം െചയ് േദവാദികളാ
  ജ നായി       ളീടിനാ ജഗ ാഥ .
യാജ നാം നാരായണ ഭ ി           വ     സാ-
  ജ മാം േമാ െ      നല്കീടിനാന് നിരnj്ജന .
ഏവമാദികളായ ക            തെ മായാ-
േദവിയാെമെ െ ാ െച ി ി                 നം
രാമനാം ജഗ        നി ണ ജഗദഭി-
രാമനവ യേനകനാന ാ കനാ -
രാമനദ യ പര നിഷ്കള വിദ            ംഗാ-
രാമനച ത വിഷ് ഭഗവാ നാരായണ
ഗമിെ       ം നരിരിെ        ം കി ി -
  മിെ      ം തഥാ ദു:ഖിെ      മി .
നി ികാരാ ാ േതേജാമയനായ് നിറെ           ാ

                    18
          അ      ാ    രാമായണം
നി തെനാ വസ് െചയ്കയിെ ാ നാ ം.
നി ല പരിണാമഹീനനാന        ി
ചി യ മായാമയ  െട മായാേദവി
ക      െച   താെന േതാ ി
ത ായാ ണ െള ാന സരി യാ .

അnj്ജനാതയനയേനാടി െന സീതാേദവി
കnj്ജേലാചനതത പേദശി േശഷം
അnj്ജസാ രാമേദവന് മ ഹസ ം െചയ്
മnj് ളവാചാ നരവേനാട   െചയ് .

പരമാ നാ       ബിംബ ി        തിബിംബം
പരിചി കാ          ജീവാ ാവറിെകേടാ!
േതേജാ പിണിയാ െമ െട മായത
വ ാജെമ ിേയ നിഴലി        കപിവര!
ഓേരാേരാ ജലാശേയ േകവലം മഹാകാശം
േനെര നീ കാ ീലേയാ? ക ാ മ േപാെല
സാ ാ െ ാ പര           മാം പരമാ ാ
സാ ിയാ       ബിംബം നി ലമ സേഖ!
ത    മസ ാദിമഹാവാക ാ       ംെകാ മമ
തത െ യറി       ീടാമാചാര കാ ണ       ാ
മ ഭ നാ       വനി ദമറി േ ാ
മ ഭാവം ാപി ീ മി സംശയേമ ം.
മ ഭ ിവി ഖ ാ ശാസ് ഗ                േതാ ം
സ ഭാവെ ാ ചാടിവീ േമാഹി ീ              .
ഭ ിഹീന ാ          റായിരം ജ ം െകാ ം
സി ി യി തത          ാന ം ൈകവല ം
പരമാ ാവാം മമ ദയം രഹസ മി-
െതാ നാ ം മ ഭ ിഹീന ാരായ്േമവീ ം
നര ാേരാ പറ       റിയി    െതേടാ!
പരമ പേദശമി ിതി ീെതെയാ ം
  ീമഹാേദവ മഹാേദവിേയാട        െചയ്ത
രാമമാഹാ    മിദം പവി ം ഹ തമം.
സാ ാ      ീരാമേ ാ ം വാ          നായ്െ ാ

                     19
          അ     ാ    രാമായണം
േമാ ദം പാപഹരംസ ശമാനേ ാദയം.
സ േവദാ സാരസം ഹം രാമതത ം
ദിവ നാം ഹ മാേനാ പേദശി െത ാം
ഭ ി      നാരതം പഠി ീ      മാ
    നായ് വ െമാ സംശയമി നാേഥ!
     ഹത ാദി ദുരിത   ം ബ വിധം
ജ      േതാ മാ     ി   വെയ ാകി ം
ഒ േവ നശി േപാെമ         െചയ് രാമ
മ    ട വരേനാെട      സത മേ ാ.
ജാതിനി ിത പരസ് ീധനഹാരി പാപി
മാ ഘാതക പി ഘാതകന്            ഹ ാ
േയാഗീ ാപകാരി വ         സ്േതയി ദുഷ്ട
േലാകനി ിതേന െന ി മവ ഭ        ാ
രാമനാമെ       പി ീ കി േദവകളാ-
ലാേമാദ     ം ജ നായ് വ മ യ
േയാഗീ     ാരാ േപാ മലഭ മായ വിഷ് -
േലാകെ       ാപി ീ മി സംശയേമ ം.

ഇ െന മഹാേദവന      െചയ്ത േക
തി ീ ം ഭ ി     മ   െചയ്തി േദവി:-
മംഗലാ ാേവ! മമ ഭ    ാേവ! ജഗ പേത!
ഗംഗാകാ ക പരേമശ ര ദയാനിേധ!
പ ഗവി ഷണ! njന        ഹീതയായ്
ധന യായ് താ      യായ് സ    യായ് വേ നേ ാ
ഛി മായ് വ മമ സേ ഹെമ ാമിേ ാ
സ മായി േമാഹെമാെ നി           ഹാ .
നി ലം രാമതത ാ തമാം രസായനം
ത േഖാ ഗളിതമാേവാളം പാനം െചയ്താ ം
എ     ി   പ്തിവരിെക      തി യേ ാ
നി   യമ ലെമാ        െചാ    njാ .
സംേ പി      െചയ്തേത േമ മതിയ
കിം ണ ാ      വിദ     ാകയി യേ ാ
കി ണ ാരാ േ ാ               ായ് വരാ
കി ണ ാ     നിത സൗഖ        ായ് വരാ

                    20
            അ    ാ    രാമായണം
കിംേദവ ാ     ഗതി ം നര േപാെല.
ഉ മമായ രാമചരിതം മേനാഹരം
വിസ്തരി ളിെ യ്തീടണം മടിയാെത.
ഈശ ര േദവ പരേമശ മേഹശ ര
ഈശ രി െട േചാദ മി െന േക േനരം
മ ഹാസ ം െചയ് ച േശഖര പര
   രഗാ ി! േക െകാ െക          െചയ് .
േവധാ ശതേകാടി         വിസ്തരം രാ
േവദസ ിതമ       െചയ്തി രാമായണം.
വാല്മീകി നരി പ നാലായിരമായ്
നാ ഖ നിേയാഗ ാ മാ ഷ                 മായ്
ചമ ാനതിലി          ി രാമേദവ
ന    പേദശി ീടിനാേനവം രാ.
അ ാ രാമായണെമ േപരിതി ിദ-
മ യനം െച േ ാ            ാ     ാന    ാം
    സ തി ധനസ ി ദീ ഘാ          ം
മി സ      ി കീ    ി േരാഗശാ ി      ാം.
ഭക്തി ം വ ി ീ ം        ി ം സി ി ീ -
െമ    ം രഹസ മിെത ിേലാ േക ാ ം നീ!-

ശിവ    െച       കഥാകഥനം

പം ിക ര ഖരാ സവീര ാരാ
സ തം ഭാേരണ സ പ്തയാം മിേദവി
േഗാ പം      േദവതാപസഗണേ ാ ം
സാരസാസനേലാകം ാപി കരേ         ം
േവദനെയ ാം വിധാതാവിേനാടറിയി ാ .
േവധാ ം        മാ ം വിചാരി േശഷം
േവദനായകനായ നാഥേനാടിവ െച
േവദനം െചയ്കെയേന മെ ാ കഴിവി
സാരേസാ ഭവേനവം ചി ി േദവ ാേരാ-
ടാ ഢേഖദം നെ      ിെ ാ     േപായി
   ീരസാഗരതീരം ാപി േദവ നി-
മാേരാ ടി സ് തി ീടിനാ ഭ ിേയാെട

                     21
        അ    ാ    രാമായണം
ഭാവനേയാ ം ടി  ഷ      ം െകാ
േദവെനേ വി ി    ീടിനാ വഴിേപാെല.
അേ രെമാ പതിനായിരമാദിത ാ-
െരാ ി കിഴ ദി യ        േപാെല
പ സംഭവ തനി       േപാ കാണായ് വ
പ േലാചനനായ പ നാഭെന േമാദാ
     ാരാ െ ാ സി േയാഗികളാ ം
ദു  ശമായ ഭഗവ പം മേനാഹരം
ച ികാ മ സ്മിത    രാനന
ച മണ്ഡലമരവി േലാചനം േദവം
ഇ നീലാഭം പരമി ിരാമേനാഹര-
മ ിരവ : ലം വ മാനേ ാദയം
വ സലാnj്ഛനവ സം പാദപ ജഭ -
വ സലം സമസ്തേലാേകാ സവം സ േസവിതം
േമ സ ിഭകിരീേടാദ     ണ്ഡല     ാ-
ഹാരേക രാംഗദകടകകടി       ം-
വലയാം ലീയകാദ ഖിലവി ഷണ-
കലിതകേളബരം കമലാമേനാഹരം
ക ണാകരം ക പരമാന ം
സരസീ ഹഭവ മ രസ് ടാ രം
സരസപദ ളാ സ് തി         ട ിനാ :-

പരമാന    േ ! ഭഗവ ! ജയജയ!
േമാ കാമികളായ സി േയാഗീ     ാ   ം
സാ ാ കാ തിനന താെതാ പാദാം ജം
നിത ം നേമാസ് േത സകലജഗ പേത!
നിത നി ല േ ! നിത ം നേമാസ് േത
സത     ാനാന ാന ാ താദ യേമകം
നിത ം നേമാസ് േത ക ണാജലനിേധ!
വിശ െ     ഷ്ടി ര ി സംഹരി ീ ം
വിശ നായക! േപാ ി! നിത ം നേമാസ് േത
സ ാ ായതേപാദാനയജ്njാദിക        ളാ
സാ മെ ാ വ ം ൈകവല െമാ നാ ം
   ിെയ ി ിേ ണെമ ിേലാ ഭവ പാദ

                 22
          അ     ാ    രാമായണം
ഭത്കിെകാ ഴി    മെ ാ ിനാലാവതി .
നി ി വടി െട ീപാദാം ജദ -
മ ിേക കാണായ് വ ിെതനി ഭാഗ വശാ
സത ചി    ാരായ താപസേ ഷ്ഠ ാരാ
നിത ം ഭ   ാ     ാ ധരി െ െ ാ നിന്
പാദപ ജ ളി ഭ ി സംഭവി ണം
േചതസി സദാകാലം ഭ വ സല! േപാ ി!
സംസാരാമയപരിതപ്തമാനസ ാരാം
 ംസാം ത ഭ ിെയാഴി     ി േഭഷജേമ ം.

മരണേമാ     മമ മനസി പരിതാപം
കാ ണാ തനിേധ! െപരിെക വള       .
മരണകാേല തവ ത ണാ ണ സമ-
ചരണസരസിജസ്മരണ        ാവാനായ്
തരിക വരം നാഥ! ക ണാകര! േപാ ി!
ശരണം േദവ! രമാരമണ! ധരാപേത!
പരമാന     േ ! ഭഗവ ! ജയ! ജയ!
പരമ! പരമാ    ! പര   ാഖ ! ജയ!
പര! ചി യ! പരാപര! പത്മാ ! ജയ!
വരദ! നാരായണ! ൈവ ണ്ഠ! ജയ ജയ!

ച രാനനനിതി സ് തിെചയ്െതാ േനരം
മ രതരമതിവിശദസ്മിത        ം
അ ളിെ യ് നാഥെന ിേ ാെഴ ാവ -
െമാ മിെ െ     ാ ാനിവിേടയ് ഴേ ാെട
വ വാ    ലമ െച െക         േക
സരസീ ഹഭവനീവ         ണ      ി :-
നി ി വടി തി          ിേലറാെത ക-
െ െ ാ വസ് േലാക ി                േപാ ി!
എ ി ണ        ി ാം     േലാക ി ം
സ ടം      ിരി     ിതി ാലം നാഥ!
പൗലസ്ത തനയനാം രാവണ ത ാലിേ ാ
ൈ േലാക ം നശി ി മി         ം ജഗ പേത
മ   വരബലദ ിതമായി തി-

                    23
          അ     ാ    രാമായണം
നി യം ടി         വിശ െ െയ ാമേ ാ!
േലാകപാല ാെര ം ത ാ ി ള        വ-
േനകശാസനമാ ി മ േലാകെമ ാം.
പാകശാസനേന ം സമേര െക ിെ ാ
നാകശാസന ം െചയ്തീടിനാ ദശാനന .
യാഗാദിക         ം ട ിയ യ
േയാഗീ     ാരാം നിമാെര ം ഭ ി     .
ധ പത്നികെള ം പിടി െകാ േപായാ
ധ     ം മറ    ി   ടി   മര ാദ ം.
മ     നാെലാഴി     വനി മ ാരാ േമ
 ത െവ      ം േ കല്പിതം ജഗ പേത!
നി ി വടിതെ മ          നായ്പിറ ിനി
പം ിക ര തെ െ ാ ണം ദയാനിേധ!
സ തം നമസ് ാരമി മ രിേപാ!
െച തം നമസ് ാരമി മ രിേപാ!
െച ളിരടിയിണ ചി ി ായ് വേരണേമ.
പ സംഭവനി         ണ    ി േനരം
പ േലാചന ചിരി ളിെ യ്താേനവം:-

ചി       ിേയാെടെ േ വി ചിരകാലം
    ലാഭാ    ം രാ കശ പ ജാപതി
ദ മായി വരം        സേ യ മയാ
തദ ച ത ം ക       േദ ാഗമൈദ വ േമ
കശ പ ദശരഥനാ ാ രാജേന നായ്
കാശ പീതേല തിഷ്ഠത നാ വിധാതാേവ!
തസ വ ഭയാ മദിതി കൗസല ം
തസ ാമാ ജനായി വ njാ ജനി ീ ം.
മ സേഹാദര ാരായ്       േപ    ായ് വ ം.
ചി സ പിണി മമ ശ ിയാം വിേശ ശ രി
േയാഗമായാേദവി ം ജനകാലേയ വ
കീകസാ ജ ലനാശകാരിണിയായി-
േമദിനിത ിലേയാനിജയാ      ായ് വ -
മാദിേതയ ാ കപിവീരരായ് പിറ ണം.
േമദിനീേദവി തിഭാരം െകാ     ാെയാ

                    24
          അ     ാ    രാമായണം
േവദന തീ െന ാെല           െചയ് നാഥ
േവദനായകേന മയ മറ        േ ാ
േവധാ ം നമസ് രി ീടിനാ ഭ ിേയാെട.
ആദിേതയ ാെര ാമാധി തീ         േനരം
ആദിനായക മറ      ീടിേനാരാശ േനാ ി
േഖദ മക      ി   ീതി     ട ട
േമദിനിത ി വീ നമസ് ാര ം െചയ്ത
േമദിനീേദവിേയ മാശ സി ി േശഷം
േവധാ ം േദവകേളാട ളിെ യ്താേനവം:-
ദാനവാരാതി രണാനിധി ല ്മീപതി
മാനവ വരനായ് വ വതരി ീ ം
വാസരധീശാന േയ സാദരമേയാ യി
വാസവാദികളായ നി      െമാ േവണം
വാ േദവെന രിചരി െകാ വാനായി
ദാസഭാേവന മിമണ്ഡേല പിറ ണം
മാനിയാം ദശാനന ത ാരാ ം യാ -
ധാനവീര ാേരാ      ം െചയ്തവതിേ ാേരാ
കാനനഗിരി ഹാദ ാര           േതാ ം
വാനര വര ാരാേയ ം ൈവകീടാെത.
    ാമാദികേളാ പ സംഭവ നിജ-
ഭ ശാസനമ       െചയ് ട     താ     നായ്
സത േലാക ം       സത രം ധരി ി -
മസ്തസ ാപമതിസ         യായ് മ വിനാ .
ത     ാല ഹരി ഖ ാരാം വി ധ-
  ാെരാ േവ ഹരി പധാരികളായാരേ ാ.
മാ ഷഹരിസമേവഗവി മേ ാെട
പ ത േ ാപലേയാധികളാ            ത-
പ ത ല ശരീര ാരായനാരതം
ഈശ രം തീ മാണ ാരായ് വഗ-
  േ ശ ര ാ ം വി ഖി വാണാരേ ാ.

    ലാഭാേലാചന

അമിത ണവാനാം      പതി ദശരഥ-

                    25
          അ      ാ    രാമായണം
നമലനേയാ ാധിപതി ധ ാ ാ വീര
അമര ലവേര ല നാം സത പരാ-
  മനംഗജസമ ക ണാരത്നാകര
കൗസല ാേദവിേയാ ം ഭ            ഷയ്േ    ം
കൗശല േമറീ ം ൈകേകയി ം മി            ം
ഭാര മാരിവേരാ ം േച      മ ിക മായ്
കാര ാകാര        വിചാരി    തലെമ ാം
പരിപാലി ംകാലമനപത ത ം െകാ
പരിതാേപന       ചരണാം ജദ യം
വ നം െചയ് േചാദി ീടിനാെന ന
ന ന ാ      ാവാെന         െചയ്തീടണം.
     ാരി ായ്മയാെലനി രാജ ാദിസ-
      സ     ം ദു:ഖ ദെമ റി     ാ ം.
വരിഷ്ഠതേപാധനന് വസിഷ്ഠന േക
ചിരി ദശരഥ പേനാട         െചയ് -
നിന നാ            ാ    ായ് വ മ -
നിന േഖദിേ         മനസി നരപേത!
ൈവകാെത വ          ണ ഷ ംഗെനയിേ ാ
െചയ്ക നീ ണനിേധ!          കാേമഷ്ടിക ം.

    കാേമഷ്ടി

ത െട    വായ വസിഷ്ഠനിേയാഗ ാ
മ വ ൈവഭണ്ഡകന് തെ       ംവ   ിനാ .
ശാല ം പണിെചയ് സര തീര ി
 േലാകപതി യാഗം ദീ ി ാന കാലം
അശ േമധാന രം താപസ ാ മായി
വിശ നായകസമനാകിയ ദശരഥ
വിശ നായകനവതാരം െചയ്വതിനായി
വിശ ാസഭ ിേയാ ം    കാേമഷ്ടിക ം
ഋഷ ംഗനാ െച െ െ ാരാ തിയാെല
വിശ േദവതാഗണം പ്തരായ േനരം
േഹമപാ     മായ പായസേ ാ ം ടി
േഹാമ ണ്ഡ ി നി ം

                     26
           അ     ാ    രാമായണം
െപാ ിനാ വ ിേദവ .
താവകം     ീയമി ായസം ൈകെ ാ ക നീ
േദവനി ിതെമ പറ           പാവക ം
 പതി വര െകാ          മറ   ി
താപസാ     യാ പരി ഹി       പതി ം.
ദ ിണെചയ് നമസ്കരി ഭ ി ര് ം
ദ നാം ദശരഥ ത          ണം ീതി          ം
ദ നാം ദശരഥ ത          ണം ീതിേയാെട
കൗസല ാേദവി        ം െകാ       പവര
ൈശഥില ാ ാ പാതി ന കിനാ ൈകേകയി              ം
അേ രം മി യ് കൗസല ാേദവിതാ ം
ത െട പാതി െകാ       ീടിനാ മടിയാെത
എ     ക പാതി െകാ         ൈകേകയി ം
മ വന ക സേ ാഷം              ാേന ം.
ത    ജക     പരമാന ം വ മാ
ഗ ഭ ം ധരി ി    വ മ കാലം.
അെ ാേഴ ട ി േ ാണീ നാം ദശരഥ
വിേ     ാെരെയാെ വ         ി ട ിനാ .
ഗ ഭര ാ     ം ജപേഹാമാദിക           -
 ല്പലാ ിക        വാസരം മ ാെല
ഗ ഭചി     െള ാം വ ി വ േ ാ -
   േ മം െട െട വ ി          േപ    ം.
ത    ണയിനിമാ         ാഭരണ      േപാെല
വി ാദി ജക      ം മി ം േദവക          ം
അല്പമായ് ചമ     ി സ ാപം ദിനം േതാ -
മല്പഭാഷിണിമാ      വ ി േതജേ ം
സീമ    ംസവനാദി ിയക ം െചയ്
കാമാ ദാന     ം െചയ്തി നരവര !

  ീരാമാവതാരം

ഗ ഭ ം പരി   മായ് ചമ  കാല-
മ ഭക ാ ം നാ വ പിറ ാ ട ട .
ഉ   ി പ     ഹം നില്  കാല ി -

                     27
          അ     ാ    രാമായണം
ലച തനേയാ യി കൗസല ാ ജനായാ .
ന     ം ന വ നവമിയെ ാ തിഥി
ന     ാധിപേനാ ടേവ ഹസ്പതി
ക    ടക ിലത          ിതനായി േ ാ
അ       മത        ദയം ക    ടകം
അ     ജ    ലാ ി ം ഭാ വ മീന ി ം
വ          നായ് മകരംരാശി ത ി
നില് േ ാളവതരി ീടിനാ ജഗ ാഥ
ദി കെളാെ        സാദി ി േദവക ം.
െപ ി ൈകേകയി ം ഷ ന              ംെകാേ
പിേ    ാ     മി   ം െപ ി      ദ യം
ഭഗവാ പരമാ ാ            നാരായണ
ജഗദീശ ര ജ രഹിത പേ             ണ
 വേനശ ര വിഷ് ത െട ചി േ ാ -
മവതാരം െചയ്തേ ാ കാണായി കൗസല യ് ം
സഹ കിരണ ാെരാ മിെ ാ േനരം
സഹ ാ ത ദി യ            േപാെല.
സഹ പേ ാ ഭവനാരദസനകാദി
സഹ േന ഖവി േധ             ാരാ ം
വ മായി േ ാ നി ലമ ട ം
    രചി ര മളക ഷമ ം
കാ ണ ാ തരസസ            നയന ം-
മാ ണ ാംബരപരിേശാഭിത ജ         ം
ശംഖച ാബ്ജഗദാേശാഭിത ജ         ം
ശംഖസ ിഭഗളരാജിതകൗസ് ഭ ം
ഭ വാ സല ം ഭ         ാ    ക റിവാനായ്
വ    മായിരിെ ാ പാവന ീവ സ ം
  ണ്ഡല      ാഹാരകാ ീ      ര ഖ-
മണ്ഡന      മി മണ്ഡലവദന ം
പ േലാക െള ാമള പാദാബ്ജ ം
ക ക        ാെയാ പരമാന േ ാ ം
േമാ ദമായ ജഗ സാ ിയാം പരമാ ാ
സാ ാ        ീനാരായണ താനിെത റി        േ ാ


                    28
         അ    ാ    രാമായണം
   രഗാ ിയായ കൗസല ാേദവിതാ ം
വ ി െത െതെര സ് തി    ട ിനാള്:

കൗസല ാസ് തി

നമസ്േത േദവേദവ! ശംഖച ാബ്ജധര!
നമസ്േത വാ േദവ! മ    ദന! ഹേര!
നമസ്േത നാരായണ! നമസ്േത നരകാേര!
നമസ്േതശ ര! ശൗേര! നമസ്േത ജഗ പേത!
നി ി വടി മായാേദവിെയെ ാ വിശ ം
സ തം ഷ്ടി ര ി സംഹരി             .
സത ാദി ണ യമാ യിെ       ിനിെത-
     മ ാ   േപാ മറിവാ േവലയേ .
പരമ പരാപര പര        ാഖ പര
പരമാ ാ പര       ഷ പരി
അച തനന വ       നവ യേനക
നി ല നി പമ നി ാണ ദ നിത
നി ല നിരാമയ നി വികാരാ ാ േദവ
നി മ നിരാ ല നിരഹ ാര           ി
നിഷ് ള നിരnj്ജന നീതിമാ നിഷ്കല്മഷ
നി ണ നിഗമാ വാക ാ        േവദ നാഥ
നിഷ് ിയ നിരാകാര നി       രനിേഷവിത
നിഷ്കാമ നിയമിനാം ദയനിലയന
അദ യനജന താന      നാരായണ
വിദ ാനസപ മ പ മ ൈവരി
സത     ാനാ ാ സമസ്േതശ ര സനാതന
സത സ യജീവ സനകാദിഭിേ വ
തത ാ    േബാധ പ സകലജഗ യ
സ ാമാ കനേ ാ നി ി വടി നം.
നി ി വടി െട ജഠര ി      നിത -
മ മി ാേതാളം     ാണ്ഡ      കിട     .
അ െന       ഭവാെന െട ജഠര ി-
ലി െന വസി തിെന കാരണം േപാ ി!
ഭ    ാ വിഷയമാ െ ാ പാരവശ ം

                  29
          അ     ാ    രാമായണം
വ   മായ് ാണായ്വ        യാെമനി ിേ ാ .
ഭ        ാ    ലസംസാരദുഃഖാം ധൗ
നിത ം നിമ യായത        ം മി േ      .
നി െട മഹാമായത െട ബല ിനാ-
ലി നി പാദാേഭാജം കാ മാ ം േയാഗം വ .
ത     ാ ണ     ാ നിത        ാ ി വസിേ ണ-
മി ാണാകിയ പം ദുഷ് തെമാ       വാ .
വിശ േമാഹനമായ നി െട മഹാമായ
വിേശ ശ! േമാഹി ി ീടായ്ക മാം ല ്മീപേത!
േകവലമലൗകികം ൈവഷ്ണവമായ പം
േദേവശ! മറയ് ണം മ േ ാ കാ ം േപ.
ലാളനാേ ഷാദ      പമായിരിേ ാ
ബാലഭാവെ     മമ കാ ണം ദയാനിേധ!
   വാ സല വ ാജമാെയാ പരിചര-
ണ ാെല കടേ ണം ദു:ഖസംസാരാ         വം.
ഭ ി     ി ം വീ വണ ി സ് തി േ ാ
ഭ വ സല         േഷാ മന       െചയ് :-

മാതാേവ! ഭവതിെ     ിഷ്ടമാ     െത ാ-
േല മ രമി ചി ി വ ം വ ം.
ദു ദം വള െ ാ രാവണ തെ െ ാ
സേ ാദം േലാക         വ      ിെ ാ വാ
    ം     ശ ര ഖാമര വീര ാ
നി ലപദ ളാ സ് തി േസവി യാ
മാനവവംശ ി      നി         തനയനായ്
മാ ഷേവഷം       മിയി പിറ njാ
     നായ്പിറ ണം njാ തെ നി         െ
ചി      ി നി പി േസവി ചിരകാലം
      ജ നി നര കാരണമിേ ാ-
േളവം തകമായ േവഷെ         ാ ി
ദു ഭം മ ശനം േമാ       ിനായി െ ാ-
   ി േ ാ പിെ െയാ ജ സംസാരദു:ഖം
എ െട പമിദം നിത ം ധ ാനി െകാ -
െക ാ വ ീ ം േമാ മി സംശയേമ ം

                    30
           അ      ാ    രാമായണം
യാെതാ മ       നിഹ ന ിെല ംവാദമി-
താദരാ പഠി താ േക          താ െച          ം
സാധി മവ സാ പ െമ റി            ാ ം
േചതസി മരി േ ാ മ സ്മരണ             ാം.
ഇ രമ      െചയ് ബാലഭാവെ
സത രം കാ ം ൈക ം ട          കര േ ാ
ഇ നീലാഭ           ര പനര-
വി േലാചന           പരമാന ാ ാ
ച    ഡാരവി മ ിര ാരക-
   വ ിത     വി വ വതാരം െചയ്താ
ന ന      ായിെത ാ േകേ ാ പം ി-
സ നനഥ പരമാന ാ ലനായാ
    ജ െ െ ാ        തവ       ിെന ാം
വസ്    ഷണാദ ഖിലാ       ദാന      െചയ്താ
    വ ാബ്ജം ക        ഷ്ടനായ് റെ
    മായ് സ്നാനംെചയ്       വി നിേയാഗ ാ
ജാതക      ം െചയ് ദാന ം െചയ് പിെ
ജാതനായി ൈകേകയീ ത പിേ             ാ ം
  മി ാ      ാരാ    ായിതി വ -
മമി ാ ക ദശരഥ ം യഥാവിധി
െചയ്തി ജാതക ം ബാല ാ െ            ാവ      ം
െപയ്തി സേ ാഷംെകാ                ജന         ം
സ     രത്നൗഘവസ്       ാമാദിപദാ        -
െള മി ാേതാളം ദാനം െചയ്       േദവാനാം
വി വ നാ ി        ായി മേഹാ വം
ക കളായിരം െതളി       മേഹ      ം
സമസ്തേലാക       ംമാ ാവാമിവ േല
രമി ീ    നിത െമേ ാ       വസിഷ്ഠ ം
ശ ാമളനിറം      േകാമള മാര
രാമെനെ ാ തി നാമ മി ാനേ ാ
ഭരണനി ണനാംൈകേകയീതനയ
ഭരതെന നാമമ ളിെ യ്         നി.
ല ണാന ിതനായ മി ാതനയ
ല ്മണെന തെ നാമ മ            െചയ് .

                      31
          അ      ാ    രാമായണം
ശ      െ   ഹനി ീ ക നിമി മായ്
ശ ഘ്നെന          മി ാ ജാവരജ ം
നാമേധയ ം നാ             ം വിധിേ വം
 മിപാല ം ഭാര മാ മായാന ി ാ .
സാേമാദം ബാല ീഡാത പര ാരാം കാലം
രാമല ്മണ ാ ം ത ിെലാ ി വാ ം
ഭരതശ ഘ്ന ാെരാ മിെ ാനാ ം
മ വീ     പായസാംശാ സാരവശാ
േകാമള ാരാെയാ േസാദര ാ മായി
ശ ാമളനിറം        േലാകാഭിരാമേദവ
കാ ണ ാ ത          പാംഗവീ ണംെകാ ം
സാരസ വ      വ      ാലാപപീ ഷംെകാ ം
വിശ േമാഹമനായ പസൗ ര ംെകാ ം
നിേ ഷാന      ദേദഹമാ വംെകാ ം
ബ കദ ാംബര ംബനരസംെകാ
ബ രദ ാ രസ്പഷ്ടഹാസാഭെകാ ം
 തല ിതപാദാബ്ജദ യയാനംെകാ ം
േചേതാേമാഹന ളാം േചഷ്ടിത െളെകാ ം
താത മ മാ        ം നഗരവാസിക       ം
  ീതി ന കിനാ സമസ്േത ിയ                 െമ ാം
ഫാലേദശാേ സ           ാശ   പ     ാകാരമായ്
മാേലയമണി       തി പ ീ ം രള ം
അnj്ജനമണി         തിമnj് ളതരമായ
കnj്ജേന      ം കടാ ാവേലാകന          ം
ക    ാല ാരമണി ണ്ഡലം മി ീ
സ     ദ ണസമണ്ഡമണ്ഡല              ം
ശാ ലനഖ        ം വി മമണിക ം
േച     ട കാ       സ രമണിക മേ         മേ
േകാ     ചാ     ീ െ ാ കണ്ഠകാണ്േഡാേദ ാത ം
    മാലക വനമാലകേളാ ം
വിസ് േതാരസി ചാ        ം ളസീമാല        ളാ
നിസ് ല ഭവ ലാnj്ഛന മം േച                ം
അംഗദ     ം വലയ        ക ണ      -
മം ലീയ     െകാ േശാഭി കര            ം

                     32
         അ    ാ    രാമായണം
കാ നസ ശപീതാംബേരാപരി ചാ        ം
കാ ിക       ര െള ിവ പലതരം
അല ാര          േസാദര ാേരാ െമാ-
രല ാരെ േ       ാ   മിേദവി നാഥ .
ഭ    ാവി ധിവാസ    ാേയാരേയാ യി
െപാ     ാ മാനിനിതാ ം കളി വിള ിനാ
  തല ി െല ാമ െതാ ദിനം
  തി ം വ ി ി േലാക മാന ി .

ബാല   ം കൗമാര ം

ദ തിമാെര ാല ം െകാേ വം ര ി ി
സ തി കൗമാര ം സ ാപി ി െമെ
വിധിന നായ വസിഷ്ഠമഹാ നി
വിധി    ക പനയി ി ബാല ാെര
  തികേളാ നരംഗ      പാംഗ
സ് തിക പസ് തിക മ മെമ ാം
പാഠമായ പാ     ാെലെ ാര തമവ
പാടവേമ ം നിജശ ാസ     തെ യേ ാ.
സകലചരാചര വായ് മ വീ ം
ഭഗവാ തനിെ ാ        വായ് ചമ  ീ ം
സഹ പേ ാ ഭവ        നാം വസിഷ്ഠെ
മഹത േമ ം ഭാഗ െമ െചാ ാവേതാ     ാ
ധ േവദാംേഭാനിധിപാരഗ ാരായ് വ
തനയ ാെര      കെ ാ ദശരഥ
മനസി വള െ ാ പരമാന ം
 നിനായകേന മാന ി ി ന ായ്
ആേമാദം വള      ി േസവ േസവകഭാവം
രാമല ്മണ ാ ം ൈകെ ാ ാര േപാെല
േകാമള ാരായ്േമ ം ഭരതശ ഘ്ന ാ
സ ാമി ത കഭാവം ൈകെ ാ ാര ദിനം.

രാഘവന കാലേമകദാ കൗ ഹലാ
േവഗേമറീ െ ാ രഗരത്നേമറി

                  33
         അ    ാ    രാമായണം
  ാണസ ിതനായ ല ്മണേനാ ം േച
ബാണ ണീരബാണാസര ണിക
കാനനേദേശ നട ീടിനാ നായാ ിനായ്
കാണായ ദുഷ്ട ഗസ യം െകാലെചയ്താ .
ഹരിണഹരികരികരടികിടികിരി-
ഹരിശാ ലാദികളമിതവന ഗം
വധി െകാ വന ജനക കാ            വ
വിധി വ ം നമസ്കരി വണ ിനാ .
നിത    ഷസ ഷസ      ായ ളി
ഭ ിൈകെ ാ സ         ാവ നം െചയ്തേശഷം
ജനകനനിമാ ചരണാം ജം വ ി-
   ജേനാ ം േച    പൗരകാര    െള ാം
ചി ി ദണ്ഡനീതി നീ ാെത േലാകം ത
സ തം രnj്ജി ി ധ പാലനം െചയ്
ബ      േളാ ം    ത ാേരാ ം േച
സ ഷ്ടാ നാ ഷ്ടേഭാജനം കഴി ഥ
ധ ശാസ് ാദി രാേണതിഹാസ         േക
നി ല       ാന ലീനേചതസാ നിത ം
പരമ പരാപര പര        ാഖ പര
   ഷ പരമാ ാ പരമാന          ി
 മിയി മ ഷ നായവതാരം െചയ്േതവം
 മിപാലക      ി ൈകെ ാ വാണീടിനാ
േചതസാ വിചാരി കാ കിേലാ പരമാ
േമ േമ െച േ ാന ി േ ാ വികാര ം
ചി ി ി പരിണാമമി ാെതാരാ ാന
െമെ ാ മഹാമായാൈവഭവം ചി ം! ചി ം!

യാഗര

അ ാലം വിശ ാമി നാകിയ നി    ല-
 ഖ മേയാ യ് ാ ാെറ         ീടിനാ .
രാമനായവനിയി മായയാ ജനിെ    ാ
േകാമളമായ പം െ ാ പരാ        ാനം
സത     ാനാന ാന ാ തം ക    െകാ വാ

                  34
          അ      ാ    രാമായണം
ചി      ി നിറ    ാ വഴി       ഭ ിേയാെട.
കൗശിക തെ             പതി ദശരഥ-
നാ സം മേ ാ ം ത            ാന ം െചയ്
വിധിന നേനാ ം െചെ തിേരറ യഥാ-
വിധി ജ ംെചയ് വ ി നി ഭ             ാ
സസ്മിതം നിവര തെ ാ െചാ ീടിനാ-
നസ്മ        മി വ ി സഫലമായ്.
നി ി വടിെയ         ിയ ലം താ-
   ാ   രാ ാവായി njാനിഹ തേപാനിേധ!
ഇ െന        നി െള        ീ ം േദശം
മംഗലമായ് വ ാ സ          ം താേനവ ം.
എെ ാ ചി ിെ             ിയെത മിേ ാ
നി ി വടിയ      െച ണം ദയാനിേധ!
എ ാലാ       െത ാം െചയ്വാ njാ മടിയാെത
െചാ ാ ം പരമാ      ം താപസ ലപേത!
വിശ ാമി    ം ീതനായ      െചയ്തീടിനാ
വിശ ാസേ ാ ദശരഥേനാട േനരം :-
njാനമാവാസിേതാ ം പി േദവാദികെള
ധ ാനി െചയ്തീ       േഹാമെ       ട േ ാ
മാരീച ബാ      ഖ ാരാം ന         ര-
  ാരി വ മ ചര ാരാ േ ാ ം
അവെര അ       ഹി യാഗെ       ര ി ാനാ-
യവനീപേത! രാമേദവെനയയയ്േ ണം.
  ഷ്കേരാ ഭവ        തേ ാ ം നി പി
ല ്മണേന ം െട ന കണം മടിയാെത
ന     വ ീ ക നിന മഹീപേത!
ക ാണമേത! ക ണാനിേധ! നരപേത!
ചി ാച ലനായ പം ിസ ന പ
മ ി       വിേനാേടകാേ െചാ ീടിനാ
എ െചയ്വ       േരാ! ന ന തെ മമ
സ ജി ീ വതിനി േ ാ ശ ിെയാ ം
എ     ം െകാതി കാല ി         ൈദവവശാ
സി ി തനയനാം രാമെന ിരി േ ാ
നി    യം മരി ം njാ രാമെന നല്കിടാ        ാ-

                     35
          അ     ാ    രാമായണം
ലന യനാശം െട വ   ം വിശ ാമി
എെ ാ ന തിേ ാെള നി ി വടി
ചി ി തിരി ളിെ യ്തീ കേവണം.

എ ിേലാ േദവ ഹ ം േക ാ മതിേഗാപ ം
സ ട      ാേക സ തം ധരാപേത!
മാ ഷന രാമ മാനവശിഖാമേണ!
മാനമി ാത പരമാ ാ സദാന ന്
പ സംഭവ         ം ാ     ി    ലമായി
പ േലാചന        മിഭാരെ      ളനായ്
നി െട തനയനായ് ൗസല ാേദവിത ി
വ വതരി ി ൈവ ണ്ഠ നാരായണ .
നി െട       ജ ം െചാ വ ദശരഥ!
   ം നീ      ാ ജ കശ പ ജാപതി
ത െട പത്നിയാ മദിതി കൗസ േക-
ള ി വ ം ടി        തി     ാവാനായ്
ബ വ ര ം തപ െചയ് നി
   രാ നി വിഷ്       ജാധ ാനാദിേയാ ം
ഭ വ ല േദവ വരദ ഭഗവാ ം
  ത     ീഭവി നീ വാ ിെ ാ വരെമ ാ .
    നായ്പിറേ ണെമനി ഭവാെന
സത രമേപ ി കാരണമി നാഥ
    നായ്പിറ ി രാമെന റി         ാ ം
  ഥ ീ ! േശഷ തെ ല ്മണനാ              ം
ശംഖച       ളേ ാ ഭരതശ ഘന ാ
ശ ൈകവി േക െകാ ാ ംമിനി ം നീ.
േയാഗമായാേദവി ം സീതയായ് മിഥിലിയി
യാഗേവലായാമേയാനിജയാ          ായ് വ .
ആഗതനായാ വിശ ാമി          മവ ത ി
േയാഗം ടീ വതിെന റി         ീേടണം നീ
എ     ം ഹ മി വ വ മ ാതാ ം
    െന െടയയ ീ ക മടിയാെത.

സ   ഷ്ടനായ ദശരഥ ം കൗശികെന

                    36
           അ      ാ    രാമായണം
വ ി യഥാവിധി ജി ഭ ി                 ം
രാമല ്മണ ാെരെ ാ െപായ്െ ാ ാ െമ-
  ാേമാദം     നല്കി പതി              ാെര.
വരിക രാമ! രാമ! ല ണ! വരികെയ
  രിെകേ       മാറിലണ ഗാഢം ഗാഢം
  ണ       ണ    ട      ക       ശിര ി
  ണ      വ വാനായ്േപാവിെന രെചയ്താ .
ജനകജനനിമാ ചരണാം ജം               ി
 നിനായക        പാദ ം വ ി ട
വിശ ാമി െനെ        വ ി       മാര ാ
വിശ ര ാ      ം പരി ഹി         നീ     ം.
ചാപ ണീരബാണഖഡ്ഗപാണികളായ
 പതി മാര ാേരാ ം കൗശിക നി
യാ     മയ ി ാശീ വാദ         ം െചാ ി
തീ     പാദ ാേരാ ം നട വിശ ാമി             .
മ ം േപായ് ചില േദശം കടേ ാരന രം
മ ഹാസ ം              ളിെ യ്      നി:
രാമ! രാഘവ! രാമ! ല ്മണ മാര! േക
േകാമള ാരാ      ബാല ാരേ ാ! നി
ദാഹെമെ      ം വിശെ െ          മറിയാെത
േദഹ ളേ ാ        ം നി      െ          ലം
ദാഹ ം വിശ        ാകാെതയിരി ിനായ്
മാഹാ     േമ െ ാ വിദ കളിവ ര ം
ബലവാ ാേര! നി         പഠി ജപി ാ ം
ബല ം നരതിബല ം മടിയാെത.
േദവനി ിതകളീവിദ കെള രാമ
േദവ മ ജ പേദശി          നി
     പിപാസാദിക ം തീ         ബാല ാ മാ
യെ ാേള ഗംഗ കട ീടിനാ വിശ മി                .

താടകാവധം
താടകാവനം ാപി ീടിേനാരന രം
 ഢേ ര ം     പറ    വിശ മി   :
രാഘവ! സത പരാ മവാരിേധ! രാമ!

                      37
          അ     ാ    രാമായണം
േപാ മാരി ീവഴിയാ േമയി കാലം.
കാടി ക ാേയാ നീ? കാമ പിണിയായ
താടക ഭയ രി വാണീ ം േദശമേ ാ.
അവെളേ ടി ാ ം േന വഴി നട ീല
  വനവാസിജനം വേനശ ര! േപാ ീ!
െകാ ണമെള നീ വ ജാതി മതി-
നിെ ാ േദാഷെമ മാ നി പറ         േ ാ
െമ െവെയാ െച njാെണാലി െച രാമ-
െന ാേലാക െമാ വിറ ി േനരം.
െച njാെണാലി േക േകാപി നിശാചരി
െപരിെക േവഗേ ാ മ        ഭ ി ാനായ്
അേ രെമാ ശരമയ രാഘവ ം
െച താടകാമാറില് െകാ ി രാമബാണം
പാരതില് മല ചിറക വീണ േപാെല
േഘാര പിണിയായ താടക വീണാളേ ാ.
സ ര് ര ാഭരണ ഷിതഗാ ിയായി
     രിയായ യ ിതെ     ം കാണായ് വ .
ശാപ ാല് ന ംചരിയാെയാ യ ിതാ ം
   ാപി േദവേലാകം രാമേദവാ       യാ.
കൗശിക നീ     ം ദിവ ാ    െളെയ ാ-
മാ രാഘവ പേദശി സല ണം.
നി ല ാരാം മാര ാ ം നീ          ം
രമ കാനേന ത വസി കാമാ േമ
രാ ി ം പി ി വര് സ     ാവ നം െച
യാ      ം ട ിനാര് ആ യാ ല കാേല.
     ി സി    മം വിശ ാമി   ം നി-
  ഖ ാ ാരതിേര വ ി ര േനരം
രാമല ണ ാ ം വ ി        നികെള
േ മ ള്െ ാ     നിമാ ം സ     ാരം െച ാര്.
വി മി ന രം രാഘവന് തി വടി
വിശ ാമി െന േനാ ി ീതി          ള് െച :
താപേസാ മ! ഭവാന് ദീ ി യാഗമിനി
താപം ടാെത ര ി ീ വേന ം െച ം.
ദു രാം നിശാചര ാെര ാ ി       ാ

                    38
             അ    ാ    രാമായണം
ന മാ വാന് ബാണംെകാ njാന് തേപാനിേധ!
യാഗ ം ദീ ി ി കൗശികന കാല-
മാഗമി ി ന          ര ാര് പടേയാ ം.
മധ ാ കാേല േമ ഭാഗ ി ല് നി ത
ര       ി ം ട ിനാര േനരം.
പാരാെത ര ശരം െതാ           രാമേദവന്
മാരീച ബാ വീര ാെര േയാഗി ാന്
െകാ ി      ബാ വാമവെനെയാ ശര-
മേ രം മാരീച ം ഭീതി േ ാടീടിനാ .
െച ി രാമബാണം പി െല െട െട
ഖി നാേയറിെയാ േയാജന പാ             ാനവന്.
അര് വം ത ില് െച വീണി രാമബാണ-
മേ രമതിെട ം െച ി ദഹി             ായ്.
പിെ മെ       ം ശരണമി ാ       വ-
െമെ ര ിേ ണെമ ഭയം                ീടിനാന്.
ഭ വ ലനഭയം െകാ               ലം
ഭ നായ് വ ാന          ട ി മാരീച ം.
പ ലര് ലകാലനായ സൗമി ി ം
മ    പടെയ ാം െകാ ി ശര ളാല്.
േദവകള്          ി െച ി സേ ാഷ ാല്
േദവദു ഭികള് േഘാഷി ിത േനരം.
യ കി രസി ചാരണഗ ര്               ാര്
തല് േണന          ി തിേ      മാന ി ാര്.
വിശ ാമി    ം പരമാന ം           ണര്-

         ാ       ലേന പ     േളാ ം

ഉ ംേഗ േചര്   പരമാശീര്വാദ ം െച
വ    ാെര ം ജി ി ി വാ ല       ാല്.
ഇ       ദിനേമാേരാേരാ രാണ ള്
പര    രസ ി കൗശികനവ മായ്.
അ ള് െച ി നാലാം ദിവസം പിെ     നി:



                      39
          അ       ാ    രാമായണം
ജനകമഹീപതിത െട മഹായ
മിനി ൈവകാെത കാ ാ േപാ നാം വ         ാേര!
െചാെ ം ൈ യംബകമാകിയ മാേഹശ ര
വി     വിേദഹരാജ     ി ലിരി     .
   ീമഹാേദവ തെ വ ിരി            രാ
  മിപാേല    ാരാല ിതമ ദിനം.
േ ാണിപാേല േരാ മീവ        മ   െചയ്
കാണണം മഹാസത മാകിയ ധ രത്നം
താപേസ      ാേരാ മീവ മ     െചയ്
  പതിബാല ാ ം െടേ ായ് വിശ ാമി
   ാപി ഗംഗാതീരം ഗൗതമാ മം ത
േശാഭ േ ാ       ണ േദശമാന     ദം.
ദിവ പാദപലതാ      മഫല ാ
സ േമാഹനകരം ജ സ യഹീനം.
ക കൗ കം          വിശ ാമി െന േനാ ി
  ണ്ഡരീേക ണ മീവ വ           െചയ് .
ആ മപദമിതമാ           മേനാഹര
മാ യേയാഗ ം നാനാജ സംവീതം താ ം
എ     മാ ാദ     ായി മനസി േമ
തത െതെ       ത    െച ണം തേപാനിേധ!

അഹല ാേമാ      ം

എ     േക വിശ ാമി       ര െചയ്
പ ഗശായി പര തേ ാ പരമാ           ം:
േക ാ ം രാ      െമ ിേലാ മാര! നീ
വാ മി ാത തപ       ഗൗതമ നി
ഗംഗാേരാധസി നേ ാരാ മ ി ല
മംഗലം വ ി ീ ം തപസാ വാ ംകാലം
േലാേകശ നിജ തയാ േ ാരഹല യാം
േലാക    രിയായ ദിവ കന കാരത്നം
ഗൗതമ നീ     െകാ     വിധാതാ ം
കൗ കം      ഭാര ാഭ    ാ     ാരായവ .
ഭ        ഷാ     ചര ാദി ണ       ക-

                      40
           അ     ാ    രാമായണം
െ      ം സാദി ഗൗതമ നീ      ം
ത   െട പത്നിയാേയാരഹല േയാ ം േച
പ    ശാലയില വസി ചിരകാലം.

വിശ േമാഹിനിയാേയാരഹല ാ പംക
ദുശ്ച വന ം     മാ ധവശനായാ
െചെ ാ ിവായ്മല ം പെ ാ ം ലക ം
ച േമറീ ം ട ാ മാസ ദി തി-
െനെ ാ കഴിെവ ചി ി ശതമഖ
െച ാ ബാണാ        ിെകാ സ ാപം            യാ
സ തം മന ാ ി            രഗാ ീ പം
ചി ി ചി ി നംഗാ നായ് വ ാനേ ാ.
അ രാ നി വി േധ          മിതിനിേ ാ-
ള രം ടാെതെയാര രെമെ േ ാ
േലാേകശാ ജ തന ന െട പം
നാകനായക െകാെ ാ            യാമാദിയി
സ      ാവ ന ിന് ഗൗതമ േപായേനര
മ രാ      ാ ടജാ േര പരവശാ
     ാമാവഹല െയ ാപി സസം മം
സത രം റെ േനര         ഗൗതമ ം
മി     ത ദയെമാ       ീെല ക
ബ സേ ഹം െച േനര           കാണായ്വ
    ാരാതി    നിേ ഷ്ഠെന ലാലേ ാ
വി സ്തനാെയ       ം േവപ        നി ാ .
ത െട പം പരി ഹി വ            വ
തെ        തിേകാപം ൈകെ ാ         നീ     ം
നി നി ാരാ     െത ി ദുഷ്ടാ ാേവ!
െചാ െചാെ േ ാ നീെയ േമ പരമാ           ം
വ ാെത മമ പം ൈകെ ാ വാെന             ലം?
നി       നായ ഭവാേനെതാ മഹാപാപി?
സത െമേ ാ െചാ ീടറിേ        നേ ാ തവ
     ാ ം പറയായ്കി ഭസ്മമാ വനിേ ാ .
െചാ ിനാന േനരം താപേസ െന േനാ ി
സ േ ാകാധിപനായ കാമകി രനഹം

                     41
            അ      ാ    രാമായണം
വ ായ്മെയ ാമകെ ി         ഢത ം െകാ-
െ     ാം നി ി വടി െപാ       െകാേ ണേമ.
സഹ ഭഗനായിബ്ഭവി ഭവാനിനി
സഹി ീ ക െചയ്ത ദുഷ്ക ഫലെമ ാം
താപേസശ രനായ ഗൗതമന് േദേവ െന
ശപി ാ മമകം          േ ാളഹല ം
േവപ         നില്       ക        െചയ്
താപേസാ മനായ ഗൗതമ േകാപേ ാെട.
കഷ്ടെമ      ം തവ ദു     ം ദുരാചാേര!
ദുഷ്ടമാനേസ! തവ സാമ         ം ന പാരം
ദുഷ് തെമാ     വാനിതി െചാ ീ വ
നിഷ് തിയാ െ ാ ദു രമഹാ തം.
കാമകി രി! ശിലാ പ ം ൈകെ ാ നീ
രാമപാദാബ്ജം ധ ാനി ിവിെട വസി ണം
നീഹാരാതപവാ വ ഷാദിക ം സഹ-
  ാഹാരാദികേള ം ടാെത ദിവാരാ ം
നാനാജ       െളാ മിവിെട       ായ് വരാ
കാനനേദേശ മദീയാ േമ മേനാഹേര.
ഇ െന പല ദിവ വ രം കഴി േ ാ
ളിെ       ള ം രാമേദവ മ ജ ം
   ീരാമപാദാംേഭാജസ്പ ശ        ീയീ ം നാ
തീ ം നി ദുരിത െള ാെമ റി           ാ ം.
പിെ നീ ഭ ിേയാെട ജി വഴിെപാെല
ന ായി ദ ിണംെചയ്               ി     ി
നാഥെന സ് തി േ ാ ശാപേമാ                ംവ
  തമാനസയായാെലെ         ം      ഷി ാം.
എ        െചയ്    നി ഹിമവ പാ ശ ം          ാ
ന െതാ ിവിെട വാണീടിനാളഹല ം
നി ി മലരടിെ        ളി െ ാടിേയല്പാ
െനെ ാ കഴിെവ ചി ി ചി ി                 ി
സ ാപം               സ തം വസി
സേ ാഷസ ാനസ ാനേമ! ചി ാമേണ!
ആരാ ം ക        ടാെതാ പാഷാണാംഗിയായ്
േഘാരമാം തപെ ാ മിവിെട വസി

                       42
          അ     ാ    രാമായണം
    ന ിനിയായ ഗൗതമപത്നി െട
കല്മഷമേശഷ ം നി െട പാദ ളാ
ഉ ലനാശം വ    ീടണമി തെ
നി ലയായ് വ ീ മഹല ാേദവിെയ        ാ .

ഗാഥിന ന ദാശരഥിേയാേടവം പറ-
    ാ    ൈ     ം പിടി ടജാ ണം        ാ .
ഉ മാം തപേ ാ മിരി ം ശീലാ പ
മേ കാ െക കാ ിെ ാ              നിവര .
   ീപാദാം ജം െമെ വ ി രാമേദവ
   ീപതി ര പതി സ പതി ജഗ പതി
രാേമാഹെമ പറ        ാേമാദം     നാഥ
േകാമള പന് നിപത്നിെയ വണ ിനാ .
അേ രം നാഥ തെ          ാണായിതഹല യ് ം
വെ ാരാന േമ ം െചാ ാവത യേ ാ.
താപസേ ഷ്ഠനായ കൗശിക നിേയാ ം
താപസ യം നീ മാ േസാദരേനാ ം
ശാപനാശനകരനാെയാ േദവ തെ
ചാപബാണ േളാ ം പീതമാം വസ് േ ാ ം
   ീവ വ േ ാ ം സ്മിതവ േ ാ ം
   ീവാസാം ജദലസ ിഭേന േ ാ ം
വാസവനീലമണിസ ാശഗാ േ ാ ം
വാസവാദ മരൗഘവ ിതപാദേ ാ ം
പ ദി      െമാെ നിറ        കാ ിേയാ ം
ഭ വ ല തെ            ാണായിതഹല യ് ം.
ത െട ഭ      ാവായ ഗൗതമതേപാധന
തേ ാ       രെചയ്ത േമാര് ാളേ ാ .
നി    യം നാരായണ താനി ജഗ ാഥ
ന േ ാജവിേലാചന പ ജാമേനാഹര .
ഇ മാ നി ചി ി         ാനംെചയ് ഭ       ാ
സത രമ ഘ ാദിക െകാ           ജി ീടിനാ .
സേ ാഷാ        െളാ കീ ം േന      േളാ ം
സ ാപം തീ       ദണ്ഡനമസ് ാര ം െചയ്താ
ചി കാ ി േല ം വ ി ഭ ിേയാ

                    43
         അ     ാ    രാമായണം
   ാനം െചയ്    രnj്ജലിബ േ ാ ം
വ   മാെയാ   ളകാ ിതഗാ േ ാ ം
വ   മ ാത വ ഗദ്ഗദവ    േ ാ ം
അദ യനാേയാരനാദ     പെന
സേദ ാജാതാന ാബ്ധിമ യായ് സ് തിെചയ്താ

അഹല ാസ് തി

njാനേഹാ! താ        യാേയ ജഗ ാഥ!
നിെ     ാണായ് വ     ലമ     മ െചാ ാം.
പ ജ ാദികളാലേപ ിതം പാദ
പ സംല പാം േലശമിെ നി േ ാ
സി ി ഭവ       സാദാതിേരക ാലതി
െ     േമാ ബ ക പകാലമാരാധി ാ ം?
ചി െമ     ം തവ േചഷ്ടിതം ജഗ പേത!
മ     ഭാേവന വിേമാഹി ി ീ േതവം
ആന മയനാേയാരതിമായിക
ന നാതിേരക ന നചലനേ ാ ഭവാ .
ത പാദാം ജപാം പവി ാ ഭാഗീരഥീ
സ     ഷണവിരി ാദികെള ാെര ം
    മാ ീ      ംത     ഭാവ ാലേ ാ
സി ിേ നേ ാ njാ ം ത പാദസ്പ ശമിേ ാ !
പ njാ െചയ്ത ണ െമ വ               ി   ൈവ
  ണ്ഠ! ത     ണ്ഠാ നാം ദു ഭ േ ! വിഷ്േണാ!
മ     നായവതരിേ ാ        ഷം േദവം
ചി േമാഹനം രമണീയേദഹിനം രാമം
    മ തവീര ം       രം ധ     രം
തത മദ യം സത സ മാദ ഹീനം
നിത മവ യം ഭജി ീ േ നിനി നിത ം
ഭ ൈത വ മ ാെര ം ഭജി ീ േ ന .
യാെതാ നാഭിത ി        ായി വിരി     ം
യാെതാ നാമം ജപി        ി മഹാേദവ
േചതസാ ത      ാമിെയ njാ നിത ം വണ േ       .
നാരദ നീ     ം ച േശഖര താ ം

                   44
           അ     ാ    രാമായണം
ഭാരതീരമണ ം ഭാരതീേദവിതാ ം
     േലാക ി       നി ന ഹം കീ        ി
കല്മഷഹരം രാമചരിതം രസായനം.
കാമരാഗാദിക തീ       ാന ം വ വാനായ്
രാമേദവെന njാ ം ശരണം ാപി േ              .
ആദ ദന യേനകനവ          നനാ ല
േവദ ന ാരാ െമ ാ ം േവദാ േവദ
പരമ പരാപര പരമാ ാ പര
പര      ാഖ പരമാന            ി നാഥ
   ഷ       രാതന േകവ യംേജ ാതി
  കലചരാചര        കാ ണ         ി
 വനമേനാഹരമാെയാ          പം
 വന ി ല         ഹെ     വ      വാ
അ െന          രാമച െന ദാകാലം
തി ിന ഭ      ാ ഭജി ീ േ ന് മനസി njാ
സത         പരി      നാന നാ ാരാമ
നതി ിയ നിജമായാ ണബിംബിതനായി
ജഗദു ഭവ ിതി സംഹാരാദിക െചയ്വാ
നഖണ്ഡ            വിഷ്      നാമ
േഭദ പ        ൈകെ ാെ ാ നി ണ              ി
േവദാ േവദ മമ േചതസി വസി ണം.
രാമ! രാഘവാ! പാദപ ജം നേമാസ് േത
  ീമയം ീേദവിപാണിദ യപ ാ ിതം
മാനഹീന ാരാം ദിവ ാരാല േധ യം
മാനാ     ം     ിലകാമാ ാ ജഗ        യം.
     ാവി കര ളാ          ാളിതം പേ ാപമം
നി ലം ശംഖചേ         ലിശമ      ാ ിതം
മ?േനാനിേകതനം കല്മഷവിനാശനം
നി ലാ നാം പരമാസ്പദം നേമാസ് േത
ജഗതാ യ ഭവാ ജഗ ായ ം ഭവാ
ജഗതാമാദി തനായ ം ഭവാനേ ാ.
സ      ത ളി മസ നേ ാ ഭവാ
നി ികാരാ ാ സാ ി തനായ ം ഭവാ
അജനവ യ ഭവാനജിത നിരnj്ജന

                     45
         അ     ാ    രാമായണം
വചസാം വിഷയമ ാെതാരാനേ മേ ാ
വാച വാചേകാഭയേഭേദന ജഗ യ
വാച നായ് വേരണെമ വാ ി സദാ മമ
കാര കാരണക       ഫലസാധനേഭദം
മായയാ ബ വിധ പയാ േതാ ി
േകവലെമ ാകി ം നി ി വടിയ
േസവക ാ      േപാ മറിവാന തേ ാ
ത ായാവിേമാഹിതേചതസാമജ്njാനിനാം
ത ാഹാ           േനെരയറി     ടായേ ാ
മാനേസ വിശ ാ ാവാം നി ി വടിതെ
മാ ഷെന ക പി ീ േവാര         ാനിക .
  റ മക െമ ാട െമാെ നിറ-
   ിരി       നിത ം നി ി വടിയേ ാ
    നദ യ സമ നിത നി ലേനക
    നവ       ശാ നസംഗ നിരാകാര
സത ാദി ണ യ         യാം ശ ി    ന്
സത        ി വാ ം ജീവാ ാവായ നാഥ
ഭ നാം      ി ദ       നാംേയാഗ ദ
സ ാനാം       ി ദ സി ാനാം സി ി ദ
തത ാധാരാ ാേദവ സകല ജഗ യ
തത        നി പമ നിഷ്കള നിരnj്ജന
നി ണ നി          ല നി ല നിരാധാര
നിഷ് ിയ നിഷ്കാരണ നിരഹ ാര നിത
സത      ാനാന ാന ാ താ ക പര
സ ാമാ ാ ാ പരമാ ാ സ ാ ാ വി
സ ി       ാ ാ സമസ്േതശ ര മേഹശ ര
അച തനാദിനാഥ സ േദവതാമയ
നി ി വടിയായെത       ം ഢാ ാവാ-
യ യാ േ ാ njാെന െനയറി            ?
നി ി വടി െട തത െമ ാ ം njാേനാ
സ തം േയാ േയാ നമസ്േത നേമാ നമ:
യ      ാപി വസി ീടി െമ ാനാ ം
െപാ     ളിരടികളിലിള ം വരാെതാ
ഭ ി     ാകേവണെമെ ാഴി      പരം njാ-

                   46
         അ     ാ    രാമായണം
ന    ി ീ േ ന നമസ്േത നേമാ നമ:
നമസ്േത! രാമ! രാമ!   ഷാ    ! വിഷ്േണാ!
നമസ്േത! രാമരാമ! ഭ വ ല രാമ!
നമസ്േത നാരായണ! സ തം നേമാസ് േത
സമസ്തക ാ ണം ഭവതി കേരാമി njാ
സമസ്തമപരാധം       മസ ജഗ പേത!
ജനനമരണദു:ഖാപഹം ജഗ ാഥം
ദിനനായകേകാടിസ ശ ഭം രാമം
കരസാരസ ഗ       തശരചാപം
ക ണാകരം കാളജലദാഭാസം രാമം
കനക ചിരദിവ ാംബരം രമാവരം
കനേകാ     ലരത്ന ണ്ഡലാ ിതഗണ്ഡം
കമലദലേലാലവിമലവിേലാചനം
കമേലാ ഭവനതം മനസാ രാമമീേഡ.
  രത: ിതം സാ ാദീശ രം ര നാഥം
   േഷാ മം      ി സ് തി ാ ഭ ിേയാെട.

േലാേകശാ ജയാ മഹല താ ം പിെ
േലാേകശ രാ       യാ േപായി പവി യായ്.
ഗൗതമനായ തെ പതിെയ ാപി ട-
നാധി ം തീ      വസി ീടിനാളഹല ം.
ഇസ് തി ഭ ിേയാെട ജപി ീ         മാ
     നായഖിലപാപ      ം നശി ട
പരമം       ാന ം ാപി മ യ
വ ൈമഹികസൗഖ ം മ ജ ാ             നം.
ഭ    ാ നാഥെന ദി സ ിധാനം െചയ് െകാ-
   ിസ് തി ജപി ീടി സാധി ം സകല ം.
    ാ    ി ജപി ീടില     േമ    ാം.
    തല്പഗ കനകസ്േതയി രാപായി
ധരണീ രഹ ാ പി മാ ഹാ േഭാഗി
    ഷാധമേന െമ ി മവ നിത ം
    േഷാ മം ഭ വ ലം നാരായണം
േചതസി രാമച ം ധ ാനി ഭ       ാ ജപി-
  ാദാരാ വണ കി സാധി മേ ാ േമാ ം.

                   47
          അ    ാ    രാമായണം
സദ    െന ായീടി പറേയണേമാ േമാ      ം
സദ : സംഭവി ീ ം സേ ഹമി േയ ം.

സീതാസ യംവരം

വിശ ാമി   ം പരമാന ം ാപി േ ാ
വിശ നായക തേ ാടീവ മ        െചയ്താന്:
ബാലക ാേര! േപാക മിഥിലാ രി നാം
കാല ം ഥാ കള      ീ കയ തേ ാ
യാഗ ം മഹാേദവചാപ ം ക പിെ
േവഗേമാടേയാ     ം     താതെന ാണാം.
ഇ രമ     െചയ് ഗംഗ ം കട വ
സത രം െച മിഥിലാ രമകം         .
 നിനായകനായ കൗശിക വിശ ാമി
 നിവാടം ാപി ിെത      േക േനരം
മനസി നിറെ    ാ പരമാന േ ാ ം
ജനകമഹീപതി സം മസമന ിതം
  ജാസാധന     െമ     ഭ ിേയാ -
മാചാര േനാ ഷിവാടം ാപി േനരം
ആേമാദ     ം ജി ാചാരം     നി
രാമല ്മണ ാെര ാണായി േപ            ം
ച    ര ാെര േപാെല പാേലശ ര-
ന ന ാെര       േചാദി   േപ     ം:-

ക       ക വ ി ീടിന ജഗേദക-
   ര ാരാമിവരാെര േക    ി ണം.
നരനാരായണ ാരാകിയ      ികേളാ
നരവീരാകാരം ൈകെ ാ കാണായതിേ ാ ?
വിശ ാമി  മ േക    െചയ്തീടിനാ :

വിശ സി ാ ം മമ വാക ം നീ നരപേത!
വീരനാം ദശരഥ ത െട         ാരി
  ീരാമ േജഷ്ഠനിവ ല ്മണ         ാമവ -
എ െട യാഗം ര ി ീ വാനിവെര njാ

                   48
          അ     ാ    രാമായണം
െച       ിെ ാ േപാ ീടിേനനി കാലം.
കാടകം       േനരം വെ ാ നിശാചരി-
താടകതെ െയാ ബാണംെകാെ യ് െകാ ാ -
േപടി ം തീ       സി ാ മ ം       യാഗ-
മാട     ടാെത ര ി ീടിനാ വഴിേപാെല.
  ീപാദാം ജരജ:സ് ഷ്ടിെകാ ഹല ത
പാപ ം നശി ി പാവനയാ ീടിനാ .
ചാരേമശ രമായ ചാപെ         ാ ാ      ില്
പാരമാ ഹ        നീയ കാ ീേടണം.
ഇ രം വിശ ാമി       ത െട വാക ം േക
സത രം ജനക ം ജി വഴിേപാെല.
സ     ാരേയാഗ ാരാം രാജ         ാെര       -
      ി       ീതി വ ി ജനക ം
ത െട സചിവെന വിളി നിേയാഗി ാ
െച നീ വ േ ണമീശ ര െട ചാപം.
എ      േക മ ി വര നടെകാ ാ-
നേ രം ജനക ം കൗശികേനാ ം െചാ ാ :-
രാജന നനായ ബാലക ര വര
രാജീവവിേലാചന         ര ദാശരഥി
വി ി     ല ട വലി      റി ീടി
വ ഭനിവ മമ ന നയ്െ             നം.
എ ാമീശ രെനേ െചാ വാെതനി ിേ ാള്
വി ിഹ വ       ീ െക      െചയ്    നി.
കി ര ാെര നിേയാഗി ി മ ീ          ം
    ാരേ ാ വ ചാപവാഹക ാ ം.
സത രമ ായിരം കി ര ാ ം ടി
 ത ശാസനചാപെമ         െകാ വ ാ .
ഘ ാസഹ മണിവസ് ാദിവി ഷിതം
ക ാ ം ൈ യംബകെമ ി മ ീ                ം.
ച േശഖര െട പ ിവി ക രാമ-
ച    മാന       െ ാ വ ി ീടിനാ .
വിെ      ാേമാ? ല ീടാേമാ? വലി ാേമാ?
െചാ െക       േക െചാ ിനാ വിശ ാമി        :-
എ ാമാമാ         െചയ്താ ം മടിേ

                    49
           അ      ാ    രാമായണം
കല ാണമി ലം വ           ടീ മേ ാ.
മ ഹാസ ം           രാഘവന േക
മ മ ം േപായ് െച നി ക ി ചാപം.
ജ ലി േതജേ ാ െമ           േവഗേ ാെട
  ല വലി ട        റി ജിത മം.
നി        േനരമീേര േലാക         -
െമാ മാെ ാലിെ ാ വിസ്മയെ              ജനം
പാ മാ ം         ം ഷ്പ ഷ്ടി േമാേരാ-
   േമ വാദ      ം മംഗലസ് തിക ം
േദവകെളാെ       രമാന ം        േദവ-
േദവെന സ് തി         മപ്സരസ് ീകെള ാം
ഉ ാഹം ൈകെ ാ വിേശ ശ ര െട വിവാ-
േഹാ വാരംഭേഘാഷം ക കൗ കം                  ാ .
ജനക ജഗ         ാമിയാകിയ ഭഗവാെന
ജനസംസദി ഗാഢാേ ഷ ം െചയ്താനേ ാ.
ഇടിെവ ീ ം വ ം വി റിെ          ാ േക
ന    ി രാജാ      ാ രഗ െളേ ാെല.
ൈമഥിലി മയി േപടെപാെല സേ ാഷം               ാ .
കൗ ക      ായ് വ േചതസി കൗശീക ം
ൈമഥിലിതെ        രിചാരികമാ ം നിജ-
മാതാ     ാ ം ടി ന ായി മയി ാ .
സ      വ     െ         ൈമഥിലി മേനാഹരി
സ       ഷണ        മണി      േശാഭേയാെട
സ      മാല ം ധരി ാദരാ മ ം മ -
മ േ ാജേന             ി സ പം വിനീതയായ്
വ ട േനേ ാ പലമാല മി ാ              േ
പി ാെല വരണാ          മാല മി ീടിനാ .
മാല ം ധരി നീേലാ പലകാ ി േന ം
ബാലക        ീരാമ േമ ം വിള ിനാ .
 മിന നയ്          പനായ് േശാഭി ീ ം
 മിപാലകബാല തെ               വ ക ം
ആന ാം ധിത ി വീ ട                 കിനാര്
മാനവവീര വാഴ്െക ാശി ം െചാ ീടിനാ .
അേ രം വിശ ാമി         തേ ാ ജനക ം

                      50
          അ     ാ     രാമായണം
വ ി െചാ ാനിനി ാലെ   ളയാെത
പ   ം െകാ  യ ീടണം ത ാെര
സത രം ദശരഥ പെന വ  വാ .

വിശ ാമി     ം മിഥിലാധിപ താ ം ടി
വിശ ാസം ദശരഥ തനി വ ംവ ം
നിേ ഷ        ാ     െള തിയയ ി
വി മേ ാ നടെകാ ി          ത ാ ം.
സേ ശം ക പം ിസ ന താ മിനി
സേ ഹമി         റെ െക രെചയ്
അ ിമാ പാ ായനാകിയ വസിഷ്ഠ ം
പത്നിയാമ        തിതാ മായ് റെ
കൗ കം          ച രംഗവാഹിനിേയാ ം
കൗസല ാദികളായ ഭാര മാേരാ ം ടി
ഭരതശ ഘ്ന ാരാകിയ           ാ ം
പരേമാ വേയാഗ വാദ േഘാഷ േളാ ം
മിഥിലാ രകം        ി ദശരഥ
മിഥിലാധിപ താ ം െചെ തിേര െകാ ാ .
വ ി ശതാന         തേ ാ ം െടെ
വ നാം വസിഷ്ഠെന േ ാ ം െടെ
അ ഘ പാദ ാദികളാല ി യഥാവിധി
സല് രി ി യഥാേയാഗ വീ           താ ം
രാമല ്മണ ാ ം വ ി പിതാവിെന
സാേമാദം വസിഷ്ഠനാമചാര പാദാബ്ജ ം
െതാ     മാ ജന േള ം യഥാ മം
െതാ       ീരാമപാദാംേഭാജമ ജ ാ
െതാ     ഭരതെന ല ്മണ മാര ം
െതാ     ശ ഘ്ന ം ല ്മണപാദാംേഭാജം
വ സി േച          താത രാമെന ണ    ി
ല ്മണേന ം ഗാഢാേ ഷ ം െചയ്          പ .
ജനക ദശരഥ ത െട ൈക ം പിടി-
   േമാദേ ാ രെചയ്തി മ രമായ്:-

നാ കന കമാ െ     നി    െകാ   ാനായ്

                     51
          അ      ാ    രാമായണം
നാ        ാ ഭവാ തനി          േ ാ താ ം
ആകയാ നാ         മാര ാ      ം വിവാഹം െച-
യ്താകിേലാ നി പി ാേല േമ മടിേ
വസിഷ്ഠ താ ം ശതാന          ം കൗശീക ം
വിധി           ം നാ വ        ം യഥാ മം
ചി മായിരിേ ാ മണ്ഡപമ ം തീ
    മാലക     ഷ്പഫല              ി നാനാ-
രത്നമണ്ഡിതസ്തംഭേതാരണ            ം നാ ി
രത്നമണ്ഡിതസ         പീഠ ം വ ഭ        ാ
  ീരാമപാദാംേഭാജം ക കി ന രം
േഭരിദു ഭി ഖ വാദ േഘാഷ േളാ ം
േഹാമ ം കഴി ത          ിയാം ൈവേദഹിെയ
രാമ ന കീടിനാ ജനകമഹീ              ം
തല്പാദതീ     ം നിജശിരസി ധരി ട-
      ളകാംഗേ ാെട നി ി ജനക ം
യാെതാ പാദതീ        ം ശിരസി ധരി
 േതശവിധി നീ ാദിക ഭ ിേയാെട
ഉ ിളതെ േവ ല ്മണ മാര ം
കാമ ാംഗിമാരാം തകീ         ി ം മാണ്ഡവി ം
ഭരതശ ഘ്ന ാ ന െട പ ിമാരാ-
യ്പരമാന ം        വസി ാെര ാവ ം
  ശികാ ജേനാ ം വസിഷ്ഠേനാ ം ടി
വിശദസ്മിത      ം പറ      ജനക ം:-
   ം നാരദന     െചയ് േക ിരി njാ-
െന െട മകളായ സീതാ           ാ െമ ാം
യാഗ േദശം വി            മാ തേ ാ-
േളകദാ സിതാമേ      കാണായി കന ാരത്നം
ജാതയാേയാ ദിവ കന കതനി njാ
സീതെയെ ാ നാമം വിളിേ ന ലം
    ിയായ് വള     njാനിരി ം കാല ി -
ല നാരദെന          ിനാെനാ ദിനം
എേ ാ മഹാ നി താന          െചയ്താനിേ ാ
നി െട മകളായ സീതാ          ാ ം േക നീ:-


                     52
            അ      ാ     രാമായണം
പരമാന         ി ഭഗവാ നാരായണ
പരമാ ാവാമജ ഭ വ ല നാഥ
േദവകാര ാ      ം പം ികണ്ഠനി ഹ ിനായി
േദേവ വിരി         ാദികള      ി യാ
  മിയി     ര ാന േയ വ വതരി ി
രാമനായ് മായാമ        േവഷം         റി       ാ ം
േയാേഗശ മ ഷ നായീ േ ാളി കാലം
േയാഗമായാേദവി ം മാ ഷേവഷേ ാെട
ജാതയായി തവ േവശ്മനി ത               ാരണാ
സാദരം ീരാമ െകാ            മടിയാെത
ഇ ം നാരദന ളിെ യ് മറ              ി
    ിയായ് വള      ി ഭ ിൈകെ ാ താ ം
സീതെയ ീരാഘവെന െന െകാ                     ാ
േചതസി നി പി ാെല െനയറി                  .
എ േതാ        ിരി േ ാെളാ മാനേസ േതാ ി
പ ഗവി ഷണ ത                ഹശ        ാ.
  ത ശാസനചാപം റി ീ             മാ
ഭ     ാവാ       മ       ിെ െ ാ പണം
ചി       ി നി പി വ           ി പ ാെര
ശ ിയി ിതിെന           ഥ ീപാലക ാ ം
ഉ തഭാവെമ ാമകെല ള             ട
     ി ം െക േപായ ട ിെ ാ ാരേ ാ.
അ ത        ഷനാ ല്പലേന          തെ
ത      സാദ ാലി സി ിേ               ഭാഗ വശാ
ദ കസമനായ ചി             ഷെന േനാ ി
പി പാ െതളി         െചയ്തി ജനക ം
അദ േമ സഫലമായ് വ മാ ഷജ ം
ഖേദ ാതാ തസഹേ ാേദ ാത പേ ാ ം
ഖേദ ാതാന േയ പിറെ ാ നി ി വടി
വിദ സം         മായ ജീ തെമ േപാെല
ശ ിയാം േദവിേയാ ം           നായ് ാ ക ലം
ഭ വ ല! മമ സി ി മേനാരഥം.
ര പ ജചരണാേ സ തം മമ
ഭ ി സംഭവിേ ണം            ി ം ലഭിേ ണം.

                        53
           അ      ാ    രാമായണം
ത    പാദാ ജഗളിതാം ബി            ധരി-
    പേലാ ഭവ ജഗെ ാ േവ ഷ്ടി                 .
ത പാദാം ജഗളിതാം ധാരണം െകാ
സ      ഷണ ജഗെ ാെ സംഹരി                  .
ത പാദാം ജരജ:സ് ഷ്ടിെകാ ഹല ം
കി ബിഷേ ാ േവ െ            നി ലയായാ .
നി ി വടി െട നാമാകീ         നം െകാ
ബ      മക േമാ െ           ം ാപി       .
സ തം േയാഗ          ാരാകിയ നീ      ാ
ചി ി ായ് വേരണേമ പാദപ ജദ യം.
ഇ േമാേരാേ െചാ ി സ് തി ജനക ം
ഭ ിൈകെ ാ െകാ             ീടിനാ മഹാധനം.
കരികള      ം പതിനായിരം േത ം
  രഗ െള ം ന കീയിനാ           റായിരം
പ ി െമാ ല ം              ദാസിക ം
വസ്        ദിവ     ളാ      ം ബ വിധം.
     മാലക ദിവ രത്ന         പലതരം
   േത കം     േകാടി കാ നാഭരണ         ം
സീതാേദവി െകാ          ീടിനാ ജനക ം
   ീതിൈകെ ാ പരി ഹി രാഘവ ം
വിധിന ന ഖ ാരാം നികെള
വിധി     കം ഭ     ാ ജി വണ ിനാ .
സ ാനി ി        മ ാദിമ ികെള ം
സേ ാദം        ദശരഥ ം റെ .
കല്മഷമകെ ാ ജനക േപ             ം
ത കളായ സീതതെ           മാേ ഷി
നി ലഗാ ിയായ            ി പതി താ-
ധ       െള ാ പേദശി വഴിേപാെല.
ചി യ മായാമയനായ രാഘവ നിജ-
ധ ദാര േളാ ം ടേവ റെ .
 ദുനാദ    േത ം വീണ ം ഴ ക
   ംഗകാഹള      ം മ ളമിടയ് ക -
   ംഗാരരസപരി        േവഷ േളാ ം
ആനേത തിരകാലാളായ പടേയാ -

                      54
          അ     ാ    രാമായണം
മാന േമാ ം പി മാ ാതാ േളാ ം
േവഗേമാടേയാ യ് ാ ാറ തിരി േ ാ-
ളാകാശേദശ വിമാന    ം നിറ   േത.
സ ാഹേ ാ നട ീ േ ാ ജനക ം
പി ാെല െച യാ യയേ ാരന രം
െവ െകാ     ടതഴെവ ചാമര േളാ ം
തി   മണ്ഡലം െതാ മാലവ     േളാ ം
െചെ ാടി റക െകാ       ിതധ ജ    ം
   മമലയജകസ് രിഗ േ ാ ം
നട വിരേവാ      േയാജനവഴി
കട േനരം ക ദു     ിമി    െള ാം.

ഭാ   വഗ    ശമനം

അേ രം വസിഷ്ഠെന വ ി ദശരഥ
ദു  ിമി      െട കാരണം െചാ െക ാ .
മ വ! റെ       ാ ഭീതി     ാ മിേ ാ
പിേ ടമഭയ       ാെമ റി      ാ ം.
ഏ േമ േപടിേ       ന േത വ
േഖദ      ാേക കീ       ി ം വ ി ീ ം.
ഇ രം വിധി തന ളിെ         േ രം
പ തിമേ      കാണായ് വ ഭാ വെന ം
നീലനീരദനിഭനി ലവ         േ ാ ം
നീലേലാഹിതശിഷ ബാഡവാനലസമ .
    നായ്പര ബാണാസന           ം
പ തിമേ      വ നി േ ാ ദശരഥ
ബ സാ സം വീ നമസ്കാര ം െചയ്താ
    ി ംെക നി മ        ജന      ം.
ആ      നായ് പം ിരഥ ഭാ വരാമ തെ
േപ      വ ി ഭ    ാ കീ     ി വ പലതരം:-

കാ     വീര ാേര! പരി ാഹി മാം തേപാനിേധ!
മാ    ാണ്ഡകാലം പരി ാഹി കാ ണ ാം േധ 1
     ിയാ ക! പരി ാഹി മാം ജമദ ി-

                    55
         അ     ാ    രാമായണം
   ! മാം പരി ാഹി േര കാ ജ! വിേഭാ!
പര പാേണ! പരിപാലയ ലം മമ
പരേമശ ര ിയ! പരിപാലയ നിത ം.
പാ    ിവസ ദയര തീ        ി    ളി-
  ാ യാ പി ഗണത ണം െചയ്ത നാഥാ!
കാ െകാ ക തേപാവാരിേധ! പേത!
കാ     ളിരിണ തവ ശരണം മമ വിേഭാ!
ഇ രം ദശരഥ െചാ താദരിയാെത
ബ േരാേഷണ വ ിജ ാല െപാ ീ ം വ ം.
വ     ംമ ാ ാ      മണ്ഡലം േപാെല ദീപ്ത ാ
സത രം ീരാമേനാട ളിെ യ്തീടിനാ :-

njാെനാഴി    േ ാ രാമനി ി വന ി
മാനവനായ ഭവാ ,     ിയെന ാകിേലാ
ന നി ര ണെമേ ാ        ംെചയ് വാന്
വി ി    നിനേ   ംവ ഭ    േ ാ േക .
നീയേ ാ ബലാ ൈശവചാപം ഖണ്ഡി െതെ -
ക ി െ ാ ചാപം ൈവഷ്ണവം മഹാസാരം
     ിയ ലജാതനാകി നീയി െകാ
സത രം േയാഗി ി നിേ ാ         ം െചയ്വാ
അ ായ്കി      േ ാെട സഹരി ീ      -
  ി സേ ഹെമനിെ        ധരി ാ ം
     ിയ ലാ ക njാെന തറി        ീേല?
ശ ത ം ന ി പ പേ        െ േ ാ       നീ.

േര കാ ജേനവം പറേ      ാരന രം
േ ാണി ം പാരെമാ വിറ ഗിരക ം
അ കാരംെകാെ ാെ മറ        ദി ക ം
സി വാരി െമാ കല ിമറി       ി
എെ ാ വ        ിെതേ ാ   േദവാദിക ം
ചി     ഴ ി താപസവര ാ ം
പം ിസ ന ഭീതിെകാ േവപ
സ ാപ     ായ് വ വിരി തനയ ം
   നാം പര രാമ തേ ാട     െചയ് :

                   56
         അ     ാ    രാമായണം

െചാെ ം മഹാ ഭാവ ാരാം ൗഢാ ാ
വ ാെത ബാല ാേരാടി െന ട ിയാ
ആ യമവ െ േ ാ           തേപാനിേധ!
സ ാ മ ലധ െമ െന പാലി          ?
നി ി വടി തി       ിേല    തി-
    ര േ ാ പിെ വ      നി പി ാ .
അ നായിരിെ ാ ബാലക േ ാ ണ-
ബ നം ഭവി      സ തം ചി ി ാ ം.
    ിയ ല ി      ഭവി ക ം െചയ്േത
ശ ാസ്    േയാഗസാമ      മി ാതാ ം
ശ മിേ ാദാസീനേഭദ െമനി ി
ശ സംഹരംെചയ്വാ ശ ി മി യേ ാ
അ കാ ക േപാ ം ലംഘി ീ ത
നി ി വടി െട ചി ിതമ ലം
വി ി ത ാ ം njാനാകിേലാ ല ീടാ-
മെ ി തി       േ      ാകേവ

    ര      മാരനി ിരാപതി രാമ
ക      കേളബര കnj്ജേലാചന പര
ച     ഡാരവി മ ിരമേഹ ാദി-
    ാരേക നി വ ിത േദവ
മ ഹാസ ം         വ ി മേ തരം
ന ി ദശരഥന ന വി ം വാ ി
നി        േനരമീേര േലാക      -
െമാ ി നിറെ     ാ േതജസാ കാണായ് വ     .
  ല ബാണേമകെമ           െതാ    ാ
വലി നിറ ട നി ി ജിത മം
േചാദി     പതിതേ ാ ര പതി
േമാദേമാട ളിെ യ്തീടണം ദയാനിേധ!
മാ ണം നിഷ്ഫലമായ് വരികയി മമ
ഭാ വരാമ! ല      ം കാ ി     ീടേവണം
   ീരാമവചനംേക േ രം ഭാ വ -
മാ ഢാന മതി         രമ    െചയ് :-

                   57
          അ     ാ    രാമായണം

  ീരാമ! രാമ! മഹാബാേഹാ! ജാനകീപേത!
  ീരമണാ ാരാമ! േലാകാഭിരാമ! രാമ!
  ീരാമ! സീതാഭിരാമാന ാ ക! വിഷ്േണാ!
  ീരാമരാമ! രമാരമണ! ര പേത!
  ീരാമരാമ!    േഷാ മ! ദയാനിേധ!
  ീരാമ! ഷ്ടി ിതി ളയേഹ        േ !
  ീരാമ! ദശരഥ ന! ഷീേകശ!
  ീരാമരാമരാമ! കൗസല ാ ജ! ഹേര!

എ ിേലാ രാ        ം േക െകാ ാ ം മമ
പ ജവിേലാചന! കാ ണ വാരിേധ:
ച തീ         ി    െചെ       ം ബാല കാേല
ച പാണിെയ െ തപ െചയ്േത ചിരം
ഉ മാം തപ െകാ ി ിയ െളെയ ാം
നി ഹി     ദിനം േസവിേ      ഭഗവാെന
വിഷ് േസവിത ഭജനീയനീശ ര നാഥ
മാധവ      സാദി മ      േരാഭാേഗ വ
സാദരം ത        നായ ളിെ യ്തീടിനാ
ഉ ിഷ്േഠാ ിഷ്ഠ            ! ഷ്േടാഹം തപസാ
േത സി ി േസവാഫലം നിനെ            റി  ാ ം
മേ േജാ          ഭവാെന     മറി   ാ ം
ക     വ ം പല      ഭവതാ പേത!
െകാ ണം പി ഹ ാവാകിയ േഹഹയെന
െചാെ ം കാ       വീര ാ     നനാം േപ െന
വ ജാതി മവ മ         ലാംശജനേ ാ
വ ഭം ധ േ ദ ി വേന മേ ാ
     ിയവംശമി പെ ാ പരി            ി
  േ നി ഹി കാശ പ ദാനം െചയ്ക
  ഥ ീമണ്ഡലെമാെ       ിെ    ാ ിെയ ാപി-
     മമായ തേപാനിഷ്ഠയാ വസി ാ ം
പിെ njാ േ താ േഗ മിയി ദശരഥ -
ത െട തനയനായ് വ വതരി ീ ം
അ ക ിടാം ത ിെല ാെല െട േതജ-

                    58
          അ    ാ    രാമായണം
  ന നം ദാശരഥിത ിലാ ീ ക നീ.
പിെ    ം തപ െചയ്താ        ളയാ -
െമെ േ വി വസി ീ ക മഹാ േന!
എ       െചയ് മറ    ീടിനാ നാരായണ
ത ിേയാഗ െള ാം െചയ്തി ം njാ ം നാഥ!
നി ി വടിതെ വ വതരിേ ാ
പം ിസ ന തനേ ാ നീജഗ പേത!
എ ി െ ാ മഹാൈവഷ്ണവേതജെ            ാം
നി ലാ ീ വാനായ്ത ി ശരാസനം
    ാദിേദവകളാ    ാ     ി െ േ ാ
ക        മായാബലംെകാ സാധി ി നീ.
സാ ാ       ീനാരായണ താനേ ാ ഭവാ ജഗ
സാ ിയായി ം വിഷ് ഭഗവാ ജഗ യ
ഇ ിേ ാ സഫലമായ് വ ി മമ ജ ം
   െ യ്െതാ തപ ാഫല െമ ാം വ .
     ഖ ാരാ ം ക കി ീടാെതാ
നി ലമായ പം കാണായ് വ         ലം
ധന യായ് താ      നായ് സ    നായ് വേ നേ ാ
നി െട പ       ി സ തം വസി ണം.

അ   ാേനാ ഭവ െള ാം ജ ാദിഷഡ്ഭാവ
    ാനസ പനാം നി ലി േ ാ േപാ ീ!
നി ികാര ാ പരി      നായിരിെ ാ
നി ാണ ദനേ ാ നി ി വടി പാ        ാ .
വ ിയി    മം േപാെല വാരിയി    ര േപാെല
നി െട മഹാമായാൈവഭവം ചി ം ചി ം.
യാവ പര ം മായാസം തം േലാകേമാ         ാ
താവ പര മറിയാവ ഭവ ത ം.
സ ംഗംെകാ ലഭി ീടിന ഭ ിേയാ ം
ത േസവാരത ാരാം മാ ഷ െമെ െമെ
സ ായാരചിതമാം സംസാരപാരാവാരം
ത കരേയറീ ി കാലംെകാേ .
ത     ാനപര ാരാം മാ ഷജന          -
     ാനം നീ േവാ സ        ലഭി ീ ം.

                   59
          അ     ാ    രാമായണം
സ      വര      നി േ ാ വാക      ാന-
     ാ ി ദി ീ ം ത     സാദ ാലേ ാ .
ക ബ          ി    നി ാ േവ െപ ഭവ-
  ി യപദ ി ലാഹ ലയി ീ ം.
ത ഭ ിവിഹീന ാരാ          ജന
ക പേകാടിക െകാ ം സി ി യി യേ ാ
വി    ാന    ാന ഖം േമാ െമ റി        ാ ം
അ     ാനം നീ ീ ത േബാധം മമ സി ി ണം.
ആകയാ ത പാദപ            ളി സദാകാല-
മാ ലം ടാെതാ ഭ ി സംഭവി ണം.
നമസ്േത ജഗ പേത! നമസ്േത രമാപേത!
നമസ്േത ദാശരേഥ! നമസ്േത സതാം പേത!
നമസ്േത േവദപേത! നമസ്േത േദവപേത!
നമസ്േത ഖപേത! നമസ്േത ധരാപേത!
നമസ്േത ധ പേത! നമസ്േത സീതാപേത!
നമസ്േത കാ ണ ാബ്േധ! നമസ്േത ചാ           ി!
നമസ്േത രാമരാമ! നമസ്േത രാമച !
നമസ്േത രാമരാമ! നമസ്േത രാമഭ !
സ തം നേമാസ് േത ഭഗവ ! നേമാസ് േത
ചി േയ ഭവ രണാം ജം നേമാസ് േത
സ    തി ായിെ ാ സ ിതമായ ണ -
െമാെ നി ബാണ ി ല            മായ് ഭവി ണം.

എ     േക െതളി     േ രം ജഗ ാഥ
മ ഹാസ ം െചയ് ഭാ വേനാ െചാ ാ           :-
സേ ാഷം ാപിേ        njാ നി ി വടി         ി-
െലെ     ചി ി െത ാലവെയ ാം തേ          .
  ീതിൈകെ ാ ജമദ ി          മേ ാ
സാദരം ദശരഥ     നട   െചയ് :-
ഏതാ മ     ഹ െ െ      റിെ ി
പാദഭ    ാരി ം പാദപ     ളി ം
േചതസി സദാകാലം ഭ ി സംഭവിേ ണം
മാധവ! ര പേത! രാമ! കാ ണ ാം േധ!
ഇസ്േതാ ം മയാ തം ജപി ീ        മാ

                    60
           അ     ാ    രാമായണം
ഭ   നായ് തത   നായീടണം വിേശഷി ം
 ത വ       േ ാ ത പാദാം ജസ് തി
ചീേ   സംഭവി തി ായ    ഹി ണം.
അ െന തെ െയ രാഘവ നിേയാഗ ാ
തി ിെന ഭ ി     േര കാതനയ ം
സാദരം ദ ിണം െചയ്       ി     ി
  ീതനായ് െച മേഹ ാചലം      ീടിനാ .

 പതി ദശരഥ താനതിസ ഷ്ടനായ്
താപ മക ത           നാം രാമ തെ
ഗാഢമായാേ ഷം െചയ്താന ാ           േളാ ം
  ൗഢാ ാവായ വിധിന നേനാ ം ടി
     ാേരാ ം പടേയാ ം െച േയാ യി
സ     മാനസനായ് വാണീടിനാ കീ         ിേയാെട.
  ീരാമാദിക നിജഭാര മാേരാ ം ടി
ൈസ്വരമായ് രമി വാണീടിനാെര ാവ ം
ൈവ ണ്ഠ രിത ി          ീഭഗവതിേയാ
ൈവ ണ്ഠ വാ ം േപാെല രാഘവ സീതേയാ ം
ആന         ി മായാമാ ശേവഷം ൈകെ ാ-
  ാന ം        വസി ീടിനാന ദിനം.
േകകയനരാധിപനാകിയ ധാജി ം
ൈകേകയീതനയെന         ിെ ാ       െച വാ
 തെനയയ        കെ ാ ദശരഥ
േസാദരനായ് േമവീ ം ശ ഘ്നേനാ ം ടി
സാദരം ഭരതെനേ ാവാനായ് നിേയാഗി ാ-
നാദരേവാ ം നട ീടിനാരവ ക ം.
മാ ല തെ           ഭരതശ ഘ്ന ാ
േമാദ െ ാ വസി ീടിനാര കാലം.
ൈമഥിലിേയാ ം നിജന നേനാ ം േച
കൗസല ാേദവിതാ ം പരമാന ം           ാ .
രാമല ്മണ ാരാം          ാേരാ ം നിജ-
ഭാമിനിമാേരാ മാന ി ദശരഥ
സാേകത രിത ി         ഖി വാണീടിനാ
പാകശാസനനമരാലേയ വാ ംേപാെല..

                     61
          അ     ാ    രാമായണം
നി ികാരാ ാവായ പരമാന       ി
സ േലാകാന ാ     ം മ ഷ ാ തി
ത െട മായാേദവിയാകിയ സീതേയാ -
െമാ ി വാണേയാ ാ രിത ിലേ .

ഇത   ാ രാമായേണ ഉമാമേഹശ രസംവാേദ
ബാലകാണ്ഡം സമാപ്തം




                    62
          അ     ാ    രാമായണം

അേയാ          ാകാണ്ഡം
താ മക          ളള തേ ! വരിെകേടാ
താമസശീലമകേ ണമാ നീ.
ദാേമാദര ചരിതാ തമി ി -
മാേമാദ െ ാ െചാ സരസമായ്.
എ ിേലാ േക       ി       ി njാ െചാ വ
പ െമ ാമക ം പലജാതി ം.
സ ടേമ ം വരിക മി േ ാ
പ ജേന       കഥക േക ീടിനാ .
ഭാ വിയാകിയ ജാനകിത െട
ഭാഗ ജലനിധിയാകിയ ജാനകിത െട
ഭാഗ ജലനിധിയാകിയ രാഘവ
ഭാ വ ത െട ദ ം ശമി ി
മാ     ം പി ി േയാ ാ രി
താതേനാ ം നിജമാ ജനേ ാ ം
ധാ     തനാം      വര തേ ാ ം
  ാതാ േളാ ം പടേയാ െമാ ി
േമദിനീ     ിയാം ഭാമിനിതേ ാ ം
വര തിേരെ ാ പൗരജനേ ാ ം
െച മഹാരാജധാനിയകം
വ ി സൗഖ ം ജഗ ി രാഘവ -
ത െട നാനാ ണഗണം കാ കയാ
     പരേമശ ര ജഗദീശ ര
ക    തഗണ ഷണ ഷിത
ചി പനദ യ       ത nj്ജയ പര
ഭ   ദ ഭഗവാ ഭവഭnj്ജന
   ാണിയാകിയ േദവി ട രാമ-
ഭ കഥാ തസാരം െകാ         േ ാ
വി മ ല ാധരിയായ ഗൗരിയാ-
മ ി ത മാന വിവശയായ്
ഭ    പാദ ണാമംെചയ് സം          -
ഭ ിേയാ ം നേരവമ         െചയ് :

                    63
          അ     ാ    രാമായണം

നാരായണ നളിനായതേലാചന
നാരിജനമേനാേമാഹന മാധവ
നാരദേസവ ന് നളിനാസന ിയ
നാരകാരാതി നളിനശര
നാഥ നരസഖ നാനാജഗ യ
നാദവിദ ാ ക നാമസഹ വാ
നാളീകബാ വ വംശസ         വ
  ീരാമേദവ പര        േഷാ മ
കാ ണ വാരിധി കാമഫല ദ
രാ സവംശവിനാശനകാരണ
സാ ാ          നാന   ദ     മാ
ഭ ജേനാ മ         ി   ി ദ
ശ ി         ശരണാഗതവ ല
വ     നവ    നന നയാമയ
സ ിവി         വി     ദി ിത
ന       േരശ രനായ ദശാസ
    ി െകാ    വ തെ ചരി
ന ദീപം ജീവിതാവധി േക        ി ം
  പ്തിവരാ മമ േവ ില      ി ം.
ഇ ം ഭഗവതി ഗൗരി മേഹശ രി
ഭ    ാ പരേമശ രേനാ െചാ േ ാ
മ സ്മിതം െചയ് മ ഥനാശന
    രീ! േക െകാ െക     ളിെ യ് .

നാരദരാഘവസംവാദം

എ ിെലാ ദിനം ദാശരഥി രാമ
പ ജേലാച ഭ പരായണ
മംഗലേദവതാകാ ക രാഘവ-
നംഗജനാശനവ ിത േകശവ
അംഗജലീല       : ര ി
മംഗലഗാ ിയാം ജാനകിതേ ാ ം
നീേലാല്പലദളശ ാമളവി ഹ

                    64
          അ    ാ    രാമായണം
നീേലാല്പലദളേലാലവിേലാചന
നീേലാപലാഭ നി പമ നി ല
നീലഗള ിയ നിത നിരാമയ
രത്നാഭരണവി ഷിതേദഹനായ്
രത്നസിംഹാസനം തേ ലനാ ലം
രത്നഭണ്ഡം        െവ ാമരംെകാ
പത്നിയാ വിജിതനായതിേകാമള
ബാലനിശാകരഫാലേദേശ ലസ-
  ാേലയപ മല രി       ിെന
ബാലാ     സ ിഭകൗസ് ഭക ര
  ാേലയഭാ സമാനനയാ സമം?
ലീലയാ താം ലച ണാൈദ രതി-
േവലം വിേനാദി ി        േ രം
ആേലാകനാ       ം മഹാ നി നാരദ
 േലാകമേ ാളല രി ീടിനാ .
 ഗ് ശര       ല േതജെ ാ ം
     സ്പടികസ ാശശരീരനായ്
സത രമംബര ി         നി ാദരാ-
    ൈ വ േവഗാലവതരി ീടിനാ .
   ീരാമേദവ ം സം മം ൈകെ ാ
നാരദെന െ       േന സാദരം
നാരീമണിയായ ജാനകിതേ ാ ം
പാരി വീണാ നമസ്കരി ീടിനാന്.
പാദ ാസനാചമനീയാ ഗ്ഘ          ക-
മാേദ ന ജിതനാെയാ നാരദ
മ ം നിവര തേ ാട         െചയ് :
വേ പദം ക ണാനിേധ! സാ തം
നാനാവിഷയസംഗം         േമവിന
മാനസേ ാ സംസാരികളാ ളള
മാനവ ാരായ nj           ചി ി ാ
     ാനിയാ ം തവ പാദപേ    ഹം
ക െകാ വാനതിദു ഭം നി         യം
പ njാ െചയ്െതാ           ണ ഫേലാദയം-
െകാ കേ ാനവകാശ ം വ ി

                   65
         അ    ാ    രാമായണം
  ണ്ഡരീേകാ വ    ! മഹാ േന!
എ െട വംശ ം ജ    ം രാജ വ-
മി വി    മായ് വ തേപാനിേധ!
എ ാലിനിെയ കാര െമ ം ന-
െരേ ാട   െചയ്കേവണം ദയാനിേധ!
എെ ാ കാര ം നി പിെ       ളളി?
സേ ാഷ െ ാ         െചയ്ക ം േവണം.
മ െന ാകി ം കാ ണ െ        ി
സേ ഹമി സാധി ി െന ാേമ.
ഇ മാക      ര വര തേ ാ
 ഗ് ഹാേസന നിവരനാകിയ
നാരദ ം ഭ വ ലനാം മ -
വീരെന േനാ ി രസമ     െചയ് :

എ ിെനെ േമാഹി ി തി നീ
സ തം േലാകാ കാരികളായതി-
ചാ ര െളളാ വാ കേള ം
മാ ര േമാ െചാ ീ തി െന?
 ഗ്    ളാ ളള വാക   െളെ ാ
ചി േമാഹം വള േ       ര പേത!
ലൗകികമാ ളള വാക     െള ാ ം
േലാേകാ മ ാ      േവ ിവ മേ ാ.
േയാേഗശനായ നീ സംസാരി njാെന
േലാേകശ! െചാ     സത മേ   ഢം.
സ വജഗ ി ം കാരണ തയായ്
സ വമാതാവായ മായാഭഗവതി
സ വജഗ പിതാവാകിയ നി െട
ദിവ ഹിണിയാ        നി ണയം.
ഈേര േലാക ം നിെ      ഹമേ ാ
േച ം ഹ നാക െത ളള ം
നി െട സ ിധിമാേ ണ മായയി -
നി ജനി       നാനാ ജക ം.
അ േ ാജസംഭവനാദി ണാ മാ
െയാെ ാഴിയാെത ചരാചരജ       .

                  66
          അ     ാ    രാമായണം
ഒ േവ നി പധ ം നരാകയാ-
െലാ ം പറ      സംസാരിെയ      ം.
ഇ     േലാകജ          സ വദാ
 ഖ നാ ം പിതാവായ ം നീയേ ാ.
   ര ാസിതവ      േഭദം
സത രജസ്തേമാനാമ ണ യ-
    യായീടിന വിഷ് മഹാമായാ
ശ ിയേ ാ തവ പത്നിയാ       ം.
സത െള നി ി           മവ
സത ം ത േയാ മതിനി സംശയം.
   മി ാ    കള വസ്     ളി
സ നാ ളള ഹനാഥ മഹാമേത!

േലാകത മഹാേഗഹ ി ഭവാ-
േനകനാെയാ       ഹ നാ        ം.
നാരായണ നീ രമാേദവി ജാനകി
മാരാരി ം നീ മാേദവി ജാനകി.
സാരസസംഭവനായ ം നീ തവ
ഭാരതീേദവിയാ      ം ജാനകി.
ആദിത നെ ാ ഭവാ       ഭാ ജാനകി
ശീതികിരണ നീ േരാഹിണീ ജാനകി
ആദീേതയാധിപ നീ ശചീ ജാനകി
ജാതേവദ നീ സ ാഹാ മഹീ ത
അ     ജ നീ ദണ്ഡനീതി ം ജാനകി
രേ ാവര ഭവാ താമസി ജാനകി
  ഷ്കരാ      ഭവാ ഭാ വി ജാനകി
ശ ത നീ സദാഗതി ജാനകി
രാജരാജ ഭവാ ഭാ വി സംപ കരീ സീതാ
രാജരാജ നീ വ       രാ ജാനകി
രാജ വര മാരാ! ര പേത!
രാജീവേലാചന! രാമദയാനിേധ!
   നേ ാ ഭവാ      ാണി ജാനകി
സ     മം നീ ലതാ പിണി ജാനകി
വിസ്തരിെ     ിേനെറ റ    ീ   ?

                    67
           അ      ാ    രാമായണം
സത പരാ മ! സ         ണവാരിേധ!
യാെതാ യാെതാ            ിംഗവാചകം
േവദാ േവദ ! ത സ വ േമവ നീ.
േചേതാവിേമാഹന! സ് ീലിംഗവാചകം
യാെതാ െതാ േവ ജാനകീേദവി ം.
നി ളി വ െമ ിേയ മെ ാ -
െമ േമ ക ീല േക         ാ മി േ ാ.
അ െന െളളാ നിെ             ിര      റി-
െ      െന േസവി െകാ         ജഗ പേത!
മായയാ    ടി മറ     ിരി െ ാ
നീയെ ാ നമവ ാ തമായ ം.
പിെ യതി       നി ളള മഹ ത -
െമ തതി      നി       ായി        ം.
സ വാ കമായ ലിംഗമതി           നി-
   വിപേത! ന         ായ് ചമ         ം
എ തഹ ാര          ിപ      ാണ-
നി ിയജാലസം        മാേയാ േ ാ
ജ തി ഖദു:ഖാഭിക
നി ല ാ ജീവെന െചാ                  ം.
െചാ ാവത ാതനാദ വിദ ാഖ െയ-
െ ാ     കാരേണാപാധിെയ ം ചില .
   ല ം      ്മ ം കാരണെമ          ം
 ലമാം ചി ി ളേളാ പാധി യം.
എ ിവ ാ വിശിഷ്ടം ജീവനായ -
മന നനാം പര പരമാ ാ
രാജീവേലാചനനാ         നീയേ ാ.
നി   നി      ായ് വ     ി േലാക
നി     തിഷ്ഠിതമായിരി          ം
നി ലേ ലയി            െമാ േവ
നി കളിയാ      ിെതാെ േയാ         ംവിധൗ.
കാരണെമ ാ ി ം ഭവാ നി          യം
നാരായണ! നരകാേര! നരാധിപ!
ജീവ ം ര വി        സ െമ ളള
ഭാവനെകാ ഭയെ          വഹി       .

                      68
          അ      ാ    രാമായണം
േനേര പരമാ ാ njെന റി േ ാ
തീ ം ഭവഭയ ത ദു:ഖാദിക .
ത      ഥാനാമ വണാദിെകാ ട-
      ാ ി     ായ് വ ം മാ ഭ ി ം.
ത േബാധ ം മന ാ ി ദി ി ം
ഭ ി        ത         ാന     ായാ
    ി ം വ ീ മിെ ാ സംശയം.
ത        ത ാരിേലകെന-
  ല്പ     നാെമെ      ം ക േതണേമ!
മായയാെലെ േമാഹി ിയാേത ജഗ-
  ായക! നിത മ      ഹിേ ണേമ!
ത ാഭിപ ജ ി           നിേ കേമാ
       ായി ച      ഖ മ പിതാ.
നി െട പൗ നായ് ഭ നായ് േമവിേനാ-
െമെ യ       ഹിേ ണം വിേശഷി ം.
പിേ     ം പിേ    ം വീ നമസ്കരി-
െച ീവ ം പറ         ീടിനാന് നാരദ .
ആന ബാഷ്പപരി തേന നായ്
വീണാധര       നി പിെ     ം െചാ ിനാ :

ഇേ ാളിവിേട njാ വ കാരണ-
  ല്പലസംഭവ തെ നിേയാഗ ാ .
രാവണെനെ ാ േലാക           പാലി ാ
േദവകേളാട     െചയ് കാരണം
മ      നായ് വ ജനി ദശരഥ-
     നാെയ േതാ നി യെമ ി ം
  ജ നാേയാ ഭവാരന ശരഥ
രാജ ര ാ      മഭിേഷകമി ാലം
െച മാെറെ ാ െ ിരി         ി
നീ മതി       ലമായ് വ ീ ം
പിെ     ശ ഖെനെ ാ െകാള വാ-
െന വകാശ        ായ് വരായേ ാ.
സത െ      ര ി െകാള െകെ േ ാ
സത രം െച പറെക           െചയ്

                     69
           അ      ാ     രാമായണം
സത സ     ഭവാെന ി ം മാനേസ
മ   ജ ം െകാ വിസ് തനായ് വ ം.
ഇ രം നാരദ െചാ    േക തി-
   രമായ   െചയ്തി രാഘവ :

സത െ      ലംഘി യിെ ാ നാ ം njാ
ചിേ    വിഷാദ      ാകായ്കയ്       ലം
കാലവിളംബനെമ ിെന              ീ
 ലമതി        ം പറ      ീ വ .
കാലാവേലാകനം കാര സാ ം ണാം.
കാലസ പനേ ാ പരേമശ ര .
  ാരബ്ദക ഫലൗഘ യം വ -
േ രെ ാഴി        മാരാവതി ാ       േമ.
കാരണമാ ം         ഷ യാസെമ-
   ാ മറിയാതിരി       മി േ ാ.
നാെള വന ി േപാ                  njാ
നാളികേലാചന പാദ            ത ാരണ
പിെ         ശസംവ രം വനം-
ത ി      നിേവഷെമാ വാണി വ .
എ ാ നിശാചരവംശ ം രാവണ -
തെ     ം െകാ      ദി           േ ാ.
സീതെയ ാരണ തയാ ിെ ാ
യാ ധാനാന യനാശംവ            വ
സത മിെത       ള് െചയ് ര പതി-
ചി     േമാേദന നാരദനേ രം
രാഘവ തെ          ദ ിണ ം െചയ്
േവേഗന ദണ്ഡനമസ് ാര ം െചയ്
േദവ നീ ന             ം ൈകെ ാ
േദവേലാകം ഗമി ീടിനാനാദര .
നാരദരാഘവസംവാദമി െന
േനെര പഠി താ േക            താേനാ     താ
ഭ ിൈകെ ാ െച               മ ഷ
    ി ലഭി മതിനി സംശയം.


                       70
          അ      ാ    രാമായണം
േശഷമി ം കഥ േക        ണെമ ിേലാ
േദാഷമക വാ െചാ           njാ .

  ീരാമാഭിേഷകാരംഭം

എ ിേലാ രാജാ ദശരഥേനകദാ
സ ലിതാന രാ ാറിരി േ ാ
പ ജസംഭവ         വസിഷ്ഠനാം
ത      ലാചാര െന വ ി െചാ ിനാ :
പൗരജന       ംമ ി ഖ ാ ം
   ീരാമെന ശംസി        ിെതെ ാ ം.
ഓേരാ ണഗണം ക വ              ക-
    നായ് വ ി njാ െമാ ാകയാ
     രി േജ ഷ്ഠനാം രാമ മാരെന
      ീപരിപാലനാ     മഭിേഷക-
െമ     ം ൈവകാതം െചേ ണെമ njാ
കല്പി ടിേ ാേഴത ിെനെയ ില-
      വിേലാ    നിേയാഗി      ം േവണം.
ഇ ജക         രാഗമവ -
െ േ ാ മ മേതാ        ക ീലേയാ?
വ ീലമാ ലെന ാ തിേ െറ
    േമ േപായ ഭരതശ ഘ്ന ാ .
വ           മ    ദിനം തെ
  ണ മതീവ ഷ ം ന ന           ം.
എ ാലവ വ വാ പാ           യി ിനി-
െയാ െകാ മ നി          യം മാനേസ.
എ ാലതി േവ           സംഭാര -
ളി തേ ഹത സംഭരി ീടണം.
രാമേനാ ം നി ി വടി ൈവകാെത
സാേമാദമിേ ാേഴ െച റിയി ണം.
േതാരണപങ് ികെള ാ യ           ക
ചാ പതാകകേളാ മത തം.
േഘാരമാ ളള െപ       റനാദ ം
  രി ദി കെളാെ        ഴ േവ.

                     71
         അ    ാ    രാമായണം
മ വനായ ദശരഥനാരാ
പിെ  മ െര േനാ ിയ       െചയ് :

എ ാം വസിഷ്ഠന ളിെചച ംവ ം
കല ാണ െ ാെ ാ       ിെ ാ   നീ.
നാെള േവണമഭിേഷകമിളമയായ്
നാളീകേന നാം രാമ നി    യം.
ന ിതനായ മ       െചയ്താ -
വ ി െചാ ാ വസിഷ്ഠേനാടാദരാ :


എേ ാ േവ       െത     െചയ്താ -
മ രെമ ിേയ സംഭരി ീ വ .
ചിേ   നി പി ക    മേ േരാ-
ടി ം വസിഷ്ഠ നി മ   െചയ് :

േക     നാെള ല കാേല ചമയി
േചല്     ിമാരായ കന കമാെര ാം
മ കേ       പതിനാ േപ നി      ണം
മ ഗജ െള െപാ ണിയി ണം.
ഐരാവത ലജാതനാം നാല്െ ാ -
നാരാ വേരണമല രി േണ
ദിവ നാനാതീ     വാരി      ളായ്
ദിവ രത്ന ളമഴ് ി വിചി മായ്
സ     കലശസഹ ം മലയജ-
പ         െകാ വായ്െക ി െവ ീടണം.
         ലിേ ാ വ      ക     ിഹ
ഛ ം വ        ദണ്ഡം മണിേശാഭിതം.
    ാമണിമാല രാജിതനി ല-
വസ്        മാല   ളാഭരണ    ം
സ     ത ാരാം നിജനം വ ിഹ
നില്     ശപാണികളായ് സഭാ ിേക.
ന     കിമാെരാ വാരവ ജനം
ന     കഗായകൈവണികവ        ം

                  72
           അ      ാ    രാമായണം
ദിവ വാദ    േളാ ാം േയാഗി ണ-
 നീശ രാ േണ നി മേനാഹരം.
ഹസ്ത ശ പ ിരഥാദിമഹാബലം
വസ് ാദ ല ാരേമാ വ ീടണം.
േദവാല     േതാ ം ബലി ജ ം
ദീപാവലിക ം േവണം മേഹാ വം.
  പാലേര ം വ വാ നിേയാഗി
േശാഭേയാെട രാഘവാഭിേഷകാ           മായ്.
ഇ ം മ േര ം നിേയാഗി നീ-
സത രം േതരി      േരറി വിസിഷ്ഠ ം
ദാശരഥി ഹെമ        ം ഭാസ ര-
മാ സേ ാേഷണ സ ാപ സാദരം
നി    േനരമറി      ര വര
െച ട ദണ്ഡനമസ്കാര ം െചയ്താ .
രത്നാസന ം െകാ         ി     ീ തദാ
പത്നിേയാ മതിഭ       ാര        മ
െപാ     ലശ ിതനി ലവാരിണാ
    ാ ക കി പാദാബ്ജതീ              ം
ഉ മംേഗന ധരി വി            നായ്
ചി േമാേദന ചിരി ളിെ യ് :
  ണ വാനാേയനടിയനതീവ േക-
ളി പാേദാദകതീ         ം ധരി യാ .
എ ി േന രാമച വാക ം േക
ന ായ് ിരി വസിഷ്ഠന             െചയ് :
ന നെ         ം നി െട വാ ക-
െളാ      െചാ     ിതിേ ാ       പാ ജ!
ത പാദപ ജതീ           ം ധരി ാ
ദ കൈവരി ം ധന നായീടിനാ .
ത പാദതീ        വി      നായ് വ ി
മ പിതാവായ വിരി          ം പേത!
ഇേ ാ മഹാജന               പേദശാ     -
മ തവി മ! െചാ          നീെയേടാ.
ന ായറി      ിരി     ി നിെ njാ-
നി വനാ       െത      മിെ െടാ!

                      73
          അ     ാ    രാമായണം
സാ ാ പര          മാം പരമാ ാ
േമാ ദ നാനാജഗ യനീശ ര
ല ്മീഭഗവതിേയാ ം ധരണിയി-
ലി ാലമ ജനി ി നി യം.
േദവകാര ാ     സി        ം ക ണയാ
രാവണെനെ ാ താപം െക ാ ം
ഭ ജന              ി സി ി ാ -
മി മവതരി ീടിന ീപേത!
േദവകാര      മതീവ ഹ ം ന-
േരവം െവഷി     ിടാ     ി njാനിദം.
കാര    െള ാമ ഷ്ഠി സാധി
മായയാ മായാമ ഷ നായ് ീനിേധ!
ശിഷ നേ ാ ഭവാനാചാര േനഷ njാ
ശി ി േവണം ജഗ ിതാ            ം േഭാ!
സാ ാ ചരാചരാചാര നേ ാ ഭവാ-
േനാ ി പി ണാം പിതാമഹമ ം ഭവാ .
സ േവഷ േഗാചരനായ ര ാമിയായ്
സ വജഗദ      വാഹകനായ നീ
    ത വാ കമാെയാ വി ഹം
  ത ാ നിജാധീനസംഭവനാ ട
മ     േവേഷണ ദശരഥ         നായ്
     ീതേല േയാഗമായയാ ജാതനാം.
എ       േ ധരി ിരി        njാ-
െനേ ാ ധാതാ താന          െചയ്കയാ .
എ തി      ാ     ര ാന യ ി
  േ    േരാഹിതനായി         ദാ.
njാ ം ഭവാേനാ സംബ കാം യാ
   നം േരാഹിതക മ ഷ്ഠി
നി മാ ളള െചയ്താെലാ
ന ായ് വരികില ം പിഴയ േ ാ
ഇ സഫലമായ് വ മേനാരഥ-
െമാ േപ ി              njാനി ി ം.
േയാേഗശ! േത മഹാമയാഭഗവതി
േലാൈകകേമാഹിനി േമാഹിപ ിയായ് േമ.

                    74
         അ     ാ    രാമായണം
ത      സംഗാ സ വ        മിേ ാളിദ-
മ വ വ ം മയാ രാമ!        ചി .
രാജാ ദശരഥ െചാ        കാരണം
രാജീവേന ! വേ നിവിേട njാ .
ഉ ഭിേഷകമ        നാെള
ക െചാ വാനാ ഴറിവേ നഹം.
ൈവേദഹിമേയാ മപവാസ ം െചയ്
േമദിനിത ി ശയന ം െച ണം.
     ചര േ ാടിരി njാേനാേരാേരാ
ക         െച െ ാ        വാ ൈവകാെത.
വ ീ ഷ ി നീെയ             െചയ്
െച േതരി കേരറി നിേ ഷ്ഠ ം.
പിെ     ീരാമ ം ല ്മണന തേ ാ
  േന ചിരി      െചയ് രഹസ മായ് :
താതെനനി ഭിേഷകമിളമയായ്
േമാേദന െച മ      നാ നി      യം.
ത നിമി മാ ം njാനതിെ ാ
ക     ാ നീ രാജ േഭാ      ം നീയേ .
വ ! ത ം മമ ബഹി: ാണനാകയാ-
    വ ി േകാ ി െകാ കാ നീ.
മ മനാ        ം ഭവാ നി യം
മ രി ാനി ിതി നേ ാടാ ം.
ഇ രേമാേരാ         െചയ്തിരി േ ാ
     ീ േഗഹം വിശ വസിഷ്ഠ ം
    ാ െമ ാം ദശരഥ തേ ാ
ചി േമാദാലറിയി സമസ്ത ം.
രാജീവസംഭവന       തേ ാ
രാജാ ദശരഥനാന       വകം
രാജീവേന ാഭിേഷക        ാ
  ജാവിധാേനന െചാ       േക     യാ
കൗസല േയാ ം മി േയാ ം െച
കൗ കേമാ      ജി ി ല ്മിെയ.
നാേഥ! മഹാേദവി! നീേയ ണെയ
േചതസി ഭ     ാ വണ ി! വാണീടിനാ .

                   75
            അ      ാ     രാമായണം
അഭിേഷകവിഘ്നം

സത സ            പവീര ദശരഥ
     ാഭിേഷകം കഴി ീ െമ േമ.
േകകയ        ീവശഗതനാകയാ-
ലാ ല ളളി വള          ിേത ം.
ദു േ ഭഗവതീ ദുഷ് തനാശിനീ!
കാ കനേ ാ പതി ദശരഥ
കാമിനി ൈകേകയീചി െമ ീശ രാ!
ന വ ം വ േ ണ െമ ി െന
െചാ ി വിഷാദി ിരി          േനരം
വാനവെര ാ െമാ         നി പി
വാണീഭഗവതിതേ ാടേപ ി :
േലാകമാതാേവ! സരസ തീ! ഭാരതീ!
േവഗാലേയാ െയ             ള കേവണം.
രാമാഭിേഷകവിഘ്നം വ          ീ വാ-
നാമവരാ ം മ ി നി പി ാ .
െച ട മ രത െട നാവിേ              -
    െ വസി വെളെ ാ െചാ ി
പിെ വിരേവാ ൈകേകയിെയെ ാ -
തെ പറയി െകാ            ട ണം.
പിെ യിേ ാെ          ളളാം മടി     -
െത മര ാ പറേ           ാരന രം
വാണി ം മ രതന് വദനാ േര
വാണീടിനാ െച േദവകാര ാ               മായ്.
മ വ ചാപബാണ             ം ൈകെ ാ
ത െട ൈസന സേമതം േതരിേലറിനാ .
നിേ ാ ടേവ വി ിലകം
സ       നായ് െച      രേരാേട ിേ ാ
ഛി മായ് വ രഥാ കീലം േപാരി-
െല തറി          മി ദശരഥ .
സത രം കീലര         ി     നി െട.
ശ       േള വധം െചയ്         ീ    ം
     നി      നാേയാ ദശാ േര

                        76
          അ      ാ    രാമായണം
നി െതാഴി ക തിസേ ാഷ െ ാ
െച ളി േമനി ണ             ണ    ട
     ിരി     പറ    ി    പ ം:
നി ചരിതം ന ന നി പി ാ
ര വരം തരാം നീെയെ ര ി -
െകാ       ലം വരി െകാ ാ ം നീ.
ഭ     വാക ം േക നിയതമേ ര
ചി സേ ാദംകല           െചാ ീടിനാ :
ദ മാേയാ വരദ യം സാദരം
ന സ്തം ഭവതി മയാ പതീശ ര!
njാെനാരവസര ി ലേപ ി ാ-
  നംവരാെത തരിെക േത േവ .
എ പറ         ിരി     വരദ യ-
മി േപ ി െകാേളളണം മടിയാെത.
njാ ം മറ കിട ി           േമ
മാനേസ േതാ ീ ബലാലീശ രാ          യാ.
ധീരതേയാടിനി      ി മിേ ാ േ ാധാ-
ഗാരം വിശ േകാേപന കിട നീ.
ആഭരണ        ം െപാ ിെ റി    തി-
േശാഭ േ ാ കാ           ലഴി ി
  േമനി ം െപാടിെകാ        ണി     ിഹ
  മിയി     േ മലിനാംബരേ ാ ം
ക നീരാേല ഖ ം മലക ം
ന ായ് നന കര          കര    െകാ-
        ി െകാ ക വരദ യം പതി
സത ം പറ       ാ റ ി മാനസം
മ ര െചാ േപാേലയതിേന െമാ-
ര രം ടാെത െച ൈകേകകി ം
പ     മിെതാെ      നിെ      കല്പി
ചി േമാേഹന േകാപാലയം േമവിനാ .
ൈകേകയി മ രേയാ െചാ ാളിനി
രാഘവ കാനന ി േപാേവാള ം
njാനിവിെട ിട ീ വ, ന ായ്കി
   ാണേന ം കള       ി വ നി     യം.

                     77
           അ     ാ    രാമായണം
   പരി ാണാ     മി ഭരത
   പതി െചയ്താനഭിേഷകെമ ി njാ
േവെറ നിന േഭാഗാ        മായ് ന     വ
     േദശ ളതിനി സംശയം
ഏ മിതിെ ാരിള ം വരായ്കയതി നീ
േചതസി ചി ി കാര ം വ ം ഢം.
എ പറ        േപായീടിനാ മ ര
പിെ യ      മ ഷ്ഠി രാ        ി ം.
ധീരനാേയ ം ദയാന ിതനായ് ണാ-
ചാരസം      നായ് നീതി      നായ് നിജ-
േദശികവാക      ിതനായ് ശീലനാ-
ശിഷ്ടനാ ളളവെന        ിരി     ം
ദുഷ്ടസംഗംെകാ കാലാ ര ിനാ
സ നനി നായ് വ           ം ഢം.
ദു    നസംസ േമ മകലേവ
വ      ി േവണം യത്േനന സ           മാ
ക ളം പ ിയാ സ             ം നിഷ് ഭം.

എ ിേലാ രാജാദശരഥനാദരാ
പ ജേന ാഭ ദയംനിമി മായ്
മ ി തികേളാ ം പറ        െകാ-
     ഃ രമകം      ളീടിനാ .
അേ രമാ       ിയതമയാകിയ
ത െട പത്നിെയ ാണായ്ക കാരണം
എ     ം വിഹ ലനാേയാ      പ ം
ചി താരി       നി പി ിതീ ശം :
മ ിരംത ി njാ െച            ംവിധൗ
മ മിസ്തംെചയ്തരിേക വ ം രാ.
   രിയാമിവളിെ      േപായിനാ
മ മാ     ി േ ഷെമ ാനേസ.
െചാ വി ദാസികേള! ഭവ        ാമിനി
കല ണഗാ ി മെ       േപായിടിനാ ?
ഏവം നരപതി േചാദി േനര
േദവിത ാളിമാ ം പറ      ീടിനാര് :

                     78
          അ     ാ    രാമായണം
േ ാധാലയം േവശി ിതതി ല-
േമ മറി     ീല nj േളാ മ വ!
ത ഗത ാ നി ി വടി േദവിത
ചി മ സരി ീ ക ൈവകാെത.
എ      േക ഭേയന മഹീപതി
െച      രിക ി       സസം മം
മ മ ം തേലാടി േലാടി ിേയ
    രീ െചാ െചാെ      ി വ േഭ!
നാേഥ! െവ നില ളള െപാടിയണി-
   ാത േമാ കിട       െത നീ?
േചേതാവിേമാഹന േപ! ണശീേല!
േഖദമ ായെതെ േ ാ െചാെ േടാ.
മ    ജാ മാ ളളവരാ േമ
വി ിയം െചയ്ക മി നിനെ േടാ.
നാരികേളാ നര ാേരാ ഭവതിേയാ-
ടാെരാ വി ിയം െചയ്ത വ േഭ!
ദണ്ഡ െന ാകി ം വ െന ാകി ം
ദണ്ഡെമനി തിനി നി പി ാ .
നി നെന        മിഷ്ട നിനെ     ി-
ല     പതിയാ ിെവേ നവെന njാ .
വ െന നമവ നാ ീ വ
വ നാ ീടാമവ െന േവ കി .
  നം നിന ധീനം മമ ജീവനം
മാനിനി േഖദി തിെന കാരണം.
മ    ാണേന ാ        ിയതമനാ    -
തിേ ാെളനി മ          നാം രാഘവ
അ െന ളള രാമ മമ ന ന
മംഗളശീലനാം ീരാമനാെണ njാ
അംഗനാരത്നേമ! െചയ്വ തവ ഹിത-
മി െന േഖദി ിയായ്ക മാം വ േഭ!
ഇ ം ദശരഥ ൈകേകയിതേ ാ
സത ം പറ        േക െതളി     വള്
ക നീ ം ട         ാന ം െചയ്
മ വ തേ ാ മ രെചയ്താ :

                    79
          അ     ാ    രാമായണം
സത തി        നാ ളള ഭവാ മമ
സത ം പറ        േനെര ിെല െട
പ     മാ ളളതിെന റ      ീ വ
വ      മാ ീടായ്ക സത െ      മ വ!
എ ിേലാ പ        രാ രാേയാധേന
സ ടം തീ      ഭ ിേ      ഭവാെന njാ .
സ ഷ്ടപി നായ ഭവാ മമ
ചി ി ര വര           നല്കീലേയാ?
േവ      നാളേപ ി         െ
േവ ം വര       തരിെക െചാ ി njാ
െവ ിരി      ഭവാ ല ര -
മി      ി വാ ീ വാ       പേത!
എ തിെലാ രാജ ാഭിേഷകം ഭവാ-
നി ഭരത െചേ ണെമ            ം;
പിെ മേ      രാമ വനവസ ി-
നി തേ ഗമിേ ണെമ ളള ം.
  പതിവീര ജടാവല് ലം
താപസേവഷം ധരി വനാ േര
കാലം പതി ാ വ രം വാഴണം
  ലഫല ം ജി മഹീപേത!
  മി പാലി ാ ഭരതെനയാ ണം
രാമ ഷസി വന ി േപാകണം.
എ ിവ ര വര         ം നല്കി-
ലി മരണെമനി ി നി           യം.
എ ൈകേകയി പറേ          ാരന രം
മ വ േമാഹി വീണാനവനിയി
വ േമ ി പതി േപാെല വി
സത രേചതസാ വീണി         പ ം.
പിെ           മാ ം െച േനര
ക നീ വാ         വിറ    പാധിപ ,
ദു ഹവാ ക േക          ായെത േ ാ!
ദു പ്നമാഹ ! കാ കേയാ മമ
ചി     മം ബലാ     ാകേയാ മമ
  ത സമയ പ ിതമാകേയാ

                    80
          അ     ാ    രാമായണം
കിംകിേമത     തം ശ ര! ൈദവേമ!
പ ജേലാചന! ഹാ! പര          േമ!
വ ാ ിെയേ ാെല സമീേപ വസി
   ഖമതിയായ് ൈകേകയിത ഖം
േനാ ിേനാ ിബ്ഭയം           ദശരഥ
ദീ ഗ്ഘമായ് വീ     വീ േ വ രെചയ്
എ ീവ ം പറ           ഭേ നീ-
െയ നിേ ാ പിഴ          രാഘവ ?
മ    ാണഹാനികരമായ വാ നീ-
യിേ ാ രെചയ്വതിെന കാരണം?
എേ ാ രാമ ണ െള വ            ി
    െമ ാം പറ    ി    , നിന-
   ി ി േതാ വാെനെ ാ കാരണം?
നി െട        രാജ ം തരാമേ ാ
ധന ശീേല! രാമ േപാേകണെമ േ ാ?
രാമനാേല ം ഭയം നിന         ാകാ
  മിപതിയായ് ഭരതനി       ാ ം.
എ പറ        കര     കര       േപായ്
െച ട കാല          വീ മഹീപാല ം.
േന       ം വ ി ൈകേകയി ം
ധാ ീപതീശ രേനാ െചാ ീ േ ാ :
  ാ െന ാകേയാ മിപേത ഭവാ
  ാ ിവാക       െചാ      െത ി െന
േഘാര ളായ നരക ളി െ
േച മസത വാക          െചാ ീടിനാ .
പ ജേന നാം രാമ ഷ ി
ശ ാവിഹീനം വന ി േപാകായ്കി
എ െട ജീവെന njാ കള             ീ വ
മ വ       ി നി ിെ ാ സംശയം.
സത സ         വി രാജാ ദശരഥ-
െന     െമ ളള കീ      ി ര ി ണം.
സാ മാ െ       െവടി       കാരണം
യാതനാദു:ഖാ തി         ാേ      .
രാേമാപരി ഭവാ െചയ്ത ശപഥ ം

                    81
            അ     ാ     രാമായണം
 മിപേത! ഥാ മി         യാ ീെടാലാ.
ൈകേകയിത െട നി              വാക ം
രാഘവേനാ വിേയാഗം വ             ം
ചി ി ദു:ഖസ േ നിമ നായ്
സ ാപേമാ േമാഹി വീണിടിനാ .
പിെ     ണ      ി    ം കിട ം മക -
തെ േയാ        ം കര     ം പറ     ം സദാ
രാമരാേമതി രാേമതി ലാേപന
യാമിനി േപായി വ ര ല യായ്.
െച     േണാദയ ി സാദരം
വ ിക ഗായക ാെര ിവെര ാം.
മംഗളവാദ സ് തിജയശബ്േദന
സംഗീതേഭദ േളാ ിവേ െ ാ ം
പളളി റി ണ          ീടിനാരേ ര-
 ളളി     ായ േകാേപന ൈകേകയി ം
   ി രവെര നിവാരണ ം െചയ്താ ;
വി മം ൈകെ ാ നി ാരവ ക ം.
അേ ാളഭിേഷകേകാലാഹലാ              മായ്
ത    രെമാെ നിറ         ജന ളാ .
 മിേദവ ാ ം മിപാല ാ ം
 മിസ് േശാ ഷലാദി ജന           ം
താപസവ        ം കന കാവ       ം
േശാഭേത      െവ െകാ        ട തഴ
ചാമരം താലവ ം െകാടി േതാരണം
ചാമീകരാഭരണാദ ല ാര ം
വാരണ വാജിരഥ          പദാദി ം
വാരനാരീജനം പൗരജന          ം
േഹമരത്േനാ        ലദിവ സിംഹാസനം
േഹമ ംഭ      ം ശാ ലച         ം
മ ം വസിഷ്ഠ നിേയാഗി െതാ േവ
   െമാഴി    ാ സംഭരി ീടിനാ .
സ് ീബാല        ാരവധി രവാസിക-
ളാബ കൗ ഹലാബ്ധി നിമ രായ്
രാ ിയി നി ം ൈകവി മാനേസ

                       82
           അ     ാ    രാമായണം
ചീ      പരമാ േ ാ േമവിനാ .
ന െട ജീവനാം രാമ മാരെന
നി ലരത്നകിരീടമണി         തി-
രമ മകരായിതമണി ണ്ഡല-
സ ഗ് േശാഭിതഗ           ല     ം
      രീക ദേലാചനഭംഗി ം
      രീകാരാതി മണ്ഡല         ം
ച ികാ       രമ സ്മിതാഭ ം
       ള സമാനദ       ം
ബ ക ന സമാനാധരാഭ ം
ക രരാജിതകൗസ് ഭരത്ന ം
ബ രാഭം തി മാ ദര ം
സ      ാ സ ിഭപീതാംബരാഭ ം
  േ ലമീേത വിള ി മി ീ
കാ നകാ ിക ം ത മ            ം
  ംഭി േലാ മ         ി രം ക
    ി     ീ    കാണ്ഡ     ം
  ംഭീ മസ്തകസ ിഭജാ        ം
അംേഭാജബാണനിഷംഗാഭജംഘ ം
ക ംകല        കാമ വര ം
    ി േ ാ      റവടിേശാഭ ം
അംേഭാജ ല മാമം ിതല          ം
ജംഭാരിരത്നം െതാ ം തി േമനി ം
ഹാരകടകവലായാം ലീയാദി
ചാ തരാഭരണാവലി ം
വാരണവീരന് ക       ി തിറേ ാ
ഗൗരാതപ ം ധരി രിേക നിജ-
ല ്മണനാകിയ േസാദര തേ ാ ം
ല ്മീനിവാസനാം രാമച ം ദാ
കാണായ് വ        ന   ിനിെയ ിദം
മാനയതാരി െകാതി ന െ           ാം
േ ാണീപരി തനാകിയ രാമെന-
   ാണായ് വ ം ഭാേത ബത നി         യം.
രാ ിയാം രാ സി േപാ        തിെ

                     83
         അ       ാ    രാമായണം
ചീ    വിഷാദേമാടര   ക   െ ാ
മാ  ാണ്ഡേദവെന ാണാ       േനാ ി ം
പാ   പാ    ാന      ാ താബ്ധിയി
വീ    കി ം പിെ   ം െപാ ി ം
വാണീടിനാ   രവാസികളാദരാ .

വി ി   ാഭിേഷകം

അേ രമാദിത      ദി ീടിനാ
മ വ പളളി റി ണ           ീലി ം.
എെ ാ      ലമതിെന മാനേസ
ചി ി ചി ി മ മ ം തദാ
മ ി വരനാ          മ     -
മ ഃ രമ ം      ാനതി തം.
രാജീവമി േഗാേ ാ       ത! പേത!
രാജരാേജ     വര! ജയജയ.
ഇ ം പെന സ് തി നമസ്കരി-
    ാന ംെചയ് വ ി നി േ ാ
എ     ം ഖി നായ്       നീ ം വാ
     ിയി    െ കിട ം നേര െന
ചി ാ ലതയാ ക          മ      ം
സത രം ൈകേകയിതേ ാ േചാദി ാ :
േദവനാരീസേമ! രാജ ിയതേമ
േദവി ൈകേകയി ജയജയ സ തം.
 േലാകപാല        തി പക വാ
 ലെമേ ാ മഹാരാജവ േഭ!
െചാ െകേ ാ െട േക ൈകേകയി ം
െചാ ിനാളാ      മ േരാടേ രം :
ധാ ിപതീ      നി       ായീല
രാ ിയിെല     താരണമാകയാ
സ     ന ാെത ചമ      ി ത െട
ചി      ിനസ ത ത ം ഭവി യാ .
രാമരാേമതി രാേമതി ജപി      ം
രാമെന െ മനസി ചി ി ക ം

                     84
         അ     ാ    രാമായണം
ഉദ     ജാകരേസവ ം െചയ്കയാ-
ലത മാ ലനായി മ വ .
രാമെന ാണാ        ദു:ഖം േപ
രാമെനെ     വ       ക ൈവകാെത.
എ     േക     മ      ം െചാ ിനാ :
െച     മാരെനെ ാ വരാമേ ാ.
രാജവചനമനാക          njാനിഹ
രാജീവേലാചേന! േപാ        െത െന?
എ     േക പാല ം െചാ ിനാ :
െച നീതെ വ             ക രാമേന.
    രനാേയാ രാമ മാരനാം
ന ന ത ഖം ൈവകാെത കാണണം.
എ     േക     മ      ഴറിേ ായ്
െച കൗസല ാ തേനാ െചാ ിനാ :
താത ഭവാെന         േ ാ വിളി
സാദരം ൈവകാെത         ളളകേവണം.
മ ി വരവാക ം േക രാഘവ
മാ തരമവ തേ ാ െചാ ിനാ :
സൗമി ിേയാ ം കേരറി രേഥാപരി
േ മവിവശനാം താത മ വീ ം
മ ിേര െച പിതാവി പദദ യം
വ ി വീ നമസ്കരി ിടീനാ ,
രാമെനെ െ       ാലിംഗനം െചയ്വാ
 മിപനാ സ        ായ സം മാ
ബാ        നീ ിയ േനര      ദു:േഖന
േമാഹി    മിയി വീണി         പ ം.
രാമരാേമതി പറ      േമാഹിേ ാ
 മിപെന       േവേഗന രാഘവ
താതെനെ െ          ാേ ഷ ം െചയ്
സാദരം തെ മടിയി കിട ിനാ .
നാരീജന ള ക ന ര-
മാ    ഢേശാകം വിലാപം ട ിനാ .
േരാദനം േക വസിഷ്ഠ നീ          ം
േഖേദന മ ിരം       ി സത രം.

                   85
          അ      ാ    രാമായണം
  ീരാമേദവ ം േചാദി ിതേ രം
കാരണെമേ ാ താതദു:ഖ ി
േനെര പറവിനറി       വെര     -
േനരം പറ      ി േകകയ       ി ം:
കാരണം താതദു:ഖ ി നീതെ
പാരി      ഖം ദു:ഖ ലമേ ാ ണാം.
േചതസി നീ നി പി ിെല തിനി
താത ദു:ഖനി        ിവ     വാ .
ഭ    ദു:ഖാപശാ ി കി           ത യാ
ക     വ മാെയാ ക െമ ായ് വ ം.
സത വാദിേ ഷ്ഠനായ പിതാവിെന
സത തി         നാ ീ ക നീയ
ചി ഹിതം പതീ           നി     യം;
    രി േജ ഷ്ഠനാ          നീയേ ാ.
ര വരം മമ ദ മായി
പ നി താതനാ സ ഷ്ടേചതസാ.
നി ാെല സാ മാ ളേളാ            ര -
മി തേരണെമ           ി    ം െചയ്േത .
നിേ ാട പറ        ീ വാ നാണി
ഖി നായ് വ ി താതനറിക നീ.
സത പാേശന സംബ നാം താതെന-
  ത രം ര ി തി േയാഗ ഭവാ .
    ാമമാ ം നരക ി നി ട
ത െട താതെന ാണനംെചയ്കയാ
    െന ളള ശബ്ദം വിധി ശത-
പ സ       വെന തറിക നീ
മാ വചന ലാഭിഹതനായ
േമദിനീപാല മാരനാം രാമ ം
എ      േമ ം വ ഥിതനായ് െചാ ിനാ :
ഇ െയ ാം പറയണേമാ മാതാേവ
താത      മായിട ജീവെന െ          ം
മാതാ തെ       ം സീതെയ െ         ം
njാ േപ ിേ നതിനി സംശയം
മാനേസ േഖദമതിനിെ നിേ          ം.

                     86
          അ      ാ    രാമായണം
രാജ െമ ാകി ം താത നിേയാഗി ി
ത ാജ െമ ാെല റിക ത ജിേ           െചാല്കി ം
ത     ണം njാ േപ ി നറിക നീ.
പാവക ത       പതിേ ണെമ ി -
േമവം വിഷം ടിേ ണെമ ാകി ം
താത നിേയാഗി ിേല േമ സംശയം
േചതസി െച ിെ നിെ       റിക നീ.
താതകാര മനാ      പ്തെമ ാകി ം
േമാേദന െച     ന ന       മ .
പി ാ നി    നായി െച        വന്
മ മനാ ളള        നറി   ാ ം.
ഉ െമ ാകി മി ാര െമ ാെല
ക    വ മെ      െവ ട      വ
പിേ ാ ലെമ െചാ                 ന-
മി െമ ാം പരി     ാതം മയാ നാ.
ആകയാ താതനിേയാഗമ ഷ്ഠി ാ-
നാ ലേമ െമനി ി നി         യം.
സത ം കേരാമ ഹം സത ം കേരാമ ഹം
സത ം മേയാ ം മറി ര ായ് വരാ.
രാമ തി    േകേ ാ ൈകേകയി ം
രാമേനാടാ െചാ ീടിനാളാദരാ :
താത നിന ഭിേഷകാ          മാ ം-
നാദരാ സംഭരിേ ാ സംഭാര          -
െകാ ഭിേഷകം ഭരത െച ണം;
ര ാം വരം പിെ െയാ         േവ       .
നീ പതിനാ സംവ രം കാനേന
താപസേവേഷണ വാ ക ം േവണം.
നിേ ാട നിേയാഗി ാ മടി
മ വനി     ദു:ഖമാ      ം
എ     േക     ീരാമ ം െചാ ിനാ :
ഇ തിെനെ ാ ൈവഷമ മായ
െചയ്കഭിേഷകം ഭരത njാനിനി
ൈവകാെത േപാേവ വന ി മാതാേവ!
എ െതേ ാ െചാ ാ          പിതാവ

                     87
          അ     ാ    രാമായണം
ചി ി ദു:ഖി തിെന കാരണം?
രാജ െ     ര ി തി മതിയവ
രാജ േപ ി തി njാ ം മതി.
ദ മേ രാജ ഭാരം വഹി
ദ െമെ         റിേ മ യ് മ-
േ ഹംമാ ം ഭരിെ          വിധി യാ .
ആകാശഗംഗമയ പാതാളേലാക
േവേഗന െകാ െച ാ ി ഭഗീരഥ
  പ്തി വ       ി പി        ,   ം
  പ്തനാ ീടിനാ താത ത െട
യൗവനം നല്കി രാനര ം വാ ി,
ദിവ ാരായാ പി          സാദ ിനാ .
അല്പമാ ളേളാ കാര ം നി പി
മ പിതാ ദു:ഖി തിനി വകാശം.
രാഘവവാക േമവം േക പതി
േശാേകന ന ന തേ ാ െചാ ിനാ :
സ് ീജിതനായതികാ കനാെയാ
രാജാധമനാ െമെ         ം ൈവകാെത
പാേശന ബ ി രാജ ം ഹി നീ
േദാഷം നിന തിേന മകെ ടാ.
അ ായ്കിെലേ ാടസത േദാഷം പ -
മേ ാ മാര! ണാം േധ! രാഘവ!
     ീപതീ        ദശരഥ ം ന-
രി ം പറ         കര      ട ിനാ :
ഹാ! രാമ! ഹാ ജഗ ാഥ! ഹാഹാ രാമ!
ഹാ രാേമ! ഹാഹാ മമ ാണവ ഭ!
നിെ     ിരി      െപാ      െത െന?
എെ     ിരി       നീ േഘാരമഹാവനം-
ത ി ഗമി           െത െന ന ന?
എ ി രം പലജാതി പറക ം
ക നീേരാേലാല വാ           കരക ം
ന ായ് െക െക             കി ം
പിെ         െട ദീ ഘമായ് വീ     ം
ഖി നാേയാ പിതാവിേന            ട

                    88
            അ      ാ    രാമായണം
ത െട ൈകയാ കള              ജലംെകാ
ക ഉം ഖ ം ട ര               മ
ആേ ഷനീതിവാൈഗ്വഭവാദ             ളാ-
ലാശ സി ി ാ നയേകാവിദ തദാ.
എ ിെന താത          ൈഥവ ദു:ഖി        -
െതെ ാ ദ മിതി , മഹീപേത!
സത െ      ര ി െകാള വാ nj
ശ ി േപാരായ്ക മി ി ര ി ം.
േസാദര നാ ം ഭരി ി         ീ ക
സാദരം njാനരണ         ി ം വാ വ .
ഓ     ിലി രാജ ഭാരം വഹി       തി
സൗഖ േമ ം വന ി           വാണീ വാന്.
ഏ േമ ദ മി ാെത ക ം മമ
മാതാ കൗസല തെ            ംവ ി
ൈമഥലിേയാ ം പറ         ിനി ൈവകാെത
േപാവതി ായ് വ േ െന              െചയ്
േദവ ം മാ േഗഹം           േനരം
ധാ ികയാകിയ മാതാ സസ തം
   ാ ണെരെ ാ േഹാമ ജാദിക
    ാഭ ദയ ിനായ്െ ാ െച ി
വി മതീവ ദാന        െചയ്താദരാ
ഭ ിൈകെ ാ ഭഗവ പാദാം ജം
ചി      ി ന ാ റ ിരി േ രം
െചെ ാ         െന ം ക തി േ ാ.
അ ിേക െച കൗസല േയാടേ രം
സേ ാഷേമാ        മി െചാ ീടിനാ :
രാമ പഗതനായ ക ീേല
 മിപാല ിേയ! േനാ ീ െക േ ാ
വ ി നില്        രാമ മാരെന
മേ തരം െക ണ            ീടിനാ .
എെ      കേന ഖാം ജം വാ വാ
ബ        ായ പാരം വിശ േയാ?
വ ി      ീ ജി തിനാ നീ
എ മാതാ പറേ           ാരന രം

                       89
           അ      ാ    രാമായണം
വ േശാകെ യട ി ര വര
ത െട മാതാവിേനാട ളിെ യ് :
ഇേ ാ     ജി ാനവസരമി േ !
   ി മരണ വാസ ി േപാകണം.
   പാ േകകയ       ിയാമ യ്
മ പിതാ ര വരം െകാ         ീടിനാ .
ഒ ഭരതെന വാഴി െയ           -
െമെ വന ി യ്യ്െ             മേ ം.
ത പതി ാ സംവ രം വസി-
    വ ീ വന് പിെ njാ ൈവകാെത.
സ ാപേമ ം മന ി         ാകാെത
സ ഷ്ടരായ് വസി ീ ക മാതാ ം.
  ീരാമവാക േമവം േക കൗസല
പാരി േമാഹി വീണിടിനാളാ ലാ .
പിെ േമാഹംതീ       ി    ദുഃഖാ     വം-
ത ി      കി ര       കര     ട
ത െട ന ന തേ ാ െചാ ിനാ-
ളി നീ കാനന ി െപായീ കി
എെ     ം െകാ േപാേകണം മടിയാെത.
നിെ    ിരി   ാ      ണാ ം െപാ         േമാ?
ദ കാരണ        ിനാ നീ േപാകി njാ
ദ ധരാലയ ി േപായീ വ .
ൈപതേല േവ വി േപായ പ വി -
ളളാധി പറ    റിയി ീട തേ ാ.
നാ വാേഴണം ഭരതെന ാകി നീ
കാ വാേഴണെമ േ ാ വിധിമതം?
എ പിഴ       ൈകേകയിേയാ നീ
ചി ി     പേനാ ം മാരാ! ബലാ .
താത ം njാ െമാ ം         ത ംെകാ
േഭദം നിന െച ിെ        നി     യം
േപാേകണെമ താത നിേയാഗി ി , njാ
േപാക െത െച                 േ ാ.
എ െട വാക െ       ലംഘി       പതി-
ത െട വാചാ ഗമി        താകിേലാ

                      90
          അ     ാ    രാമായണം
njാ െമ       ാണ െള ത ജി ീ വ
മാനവവംശ ം പിെ      ടി   േപാം.
ത കൗസല ാവചന ളി െന
ചി താേപന േകേ ാ സൗമി ി ം
േശാകേരാഷ       നിറ    േന ാ ിനാ
േലാക െള ാം ദഹി േപാ ം വ ം
രാഘവ തെ േനാ ി റ          ീടിനാ :
ആ ലെമ ി കാരണ          ാവാ
 ാ ചി ം ജഡം        ം വ ജിതം
ശാേ തരം പാഹീനം ശഠ ിയം
ബ ി താതേന ം പിെ njാ പരി-
പ ികളാ ളളവേര െമാ േവ
അ ക വീ ി യ ഭിേഷകെമാ-
ര രം ടാെത സാധി െകാള വന്.
ബ മിേ മിതി േശാകി തി-
ന     ദാ വസി ീ ക മാതാേവ!
ആര      ാഭിേഷകം കഴി ീ വാ
ശൗര െമനി തി െ         നി    യം.
കാര മ ാ      െച    താകിലാ-
ചാര ം ശാസനം െചയ്ക േത വ .
ഇ ം പറ       േലാക യം ത ഷാ
ദഗ് മാ ാ സൗമി ി നില് േ രം
മ ഹാസം െചയ് മേ തരം െച
ന ി ഗാഢമായാലിംഗനം െചയ്
   രനി ി ിരവി ഹ
ഇ ീവരാ നി ാദി ാരക-
   വ ാം ി      ാരവി         -
ച ബിംബാനനനി ഡ ിയ
വ ാ      മ ാരദാ പമന്.

ല   ്മേണാപേദശം



                    91
          അ      ാ    രാമായണം
വ    സൗമിേ       മാര നീ േക     ണം
മ രാദ ം െവടിെ          െട വാ ക ,
നി െട ത      മറി     ിരി
    േമ njാെനേടാ, നി ളളിെലെ ാ ം
എെ       റി ളള വാ ല ര ം
നിേ ാളമി മ ാ        െമ ളള ം
നി ാലസാ മായിെ ാ ക              ം
നി     യെമ ി െമാ ി േക          നീ.
 ശ മാ െ ാ രാജ േദഹാദി ം
വിശ ം നിേ ഷ ദാന ധനാദി ം
സത െമ ാകിേല ത           യാസം തവ
      മത ായ്കിെല തിനാ ഫലം?
േഭാഗ െള ാം       ണ ഭാച ലം
േവേഗന നഷ്ടമാമാ        േമാ    നീ
വ ിസ പ്തേലാഹ ാം ബി നാ
സ ിഭം മ       ജ ം       ണഭം രം
ച ഃ വണഗള മാം ദ രം
ഭ ണ ി േപ ി                േപാെല
കാലാഹിനാ പരി സ്തമാം േലാക -
മാേലാലേചതസാ േഭാഗ          േത     .
    മി ാ     കള ാദിസംഗമ-
െമ     മല്പകാല ിതേമാ         നീ.
പാ      െപ വഴിയ ലംത ിേല
താ രായ് ടി വിേയാഗം വ േ ാെല
നദ ാ െമാ       കാഷ്ഠ      േപാെല -
െമ     ം ച ലമാലയസംഗമം
ല ്മി മ ിരയേ ാ മ ഷ
നില് േമാ യൗവന ം നര വം?
സ പ്നസമാനം കള          ഖം ണാ-
മല്പമാമാ     ം നി പി ല ്മണ!
രാഗാദിസ ലമാ ളള സംസാര-
മാെക നി പി ി സ പ്ന ല ം സേഖ!
ഓ      ഗ    വനഗരസമമതി
   ഖ ാ നിത മ       മി ീ    .

                     92
           അ     ാ    രാമായണം
ആദിത േദവ ദി ി േവേഗന
യാദഃപതിയി മറ         ി സത രം,
നി ം വ ി ദയൈശേലാപരി
വി തം വ ി പിെ          ം ഭാസ് ര .
ഇ ം മതി മ േ ാ ജ
ചിേ    വിചാരി തി കാലാ രം.
ആ       േപാ      േത മറിവി
മായാസ        ി       ി ിട യാ .
വാ ക േമാ ജരാനര ം
ചീ     േമാേഹന മരി        ി ചില .
േനേ      ിയംെകാ ക ിരിേ           ന-
േരാ     റി     ീല മായത ൈവഭവം.
ഇേ ാളി പക പില്പാ രാ ി ം
പില്പാ പിെ        ക       ായ് വ ം.
ഇ കാരം നി പി         ഢാ ാ
ചി      ഷ ഗതിേയ മറിയാെത
കാലസ പനാമീശ ര ത െട
ലീലാവിേശഷ െളാ േമാമായ്കയാ
ആമ ഭാം സമാന മാ            ട
േപാമേത ം ധരി         തി ാ േമ.
േരാഗ ളാ ളള ശ            ംവ
േദഹം നശി ി േമവ ം നി            യം.
 ത ം െടാ േനരം പിരിയാെത
ഛി ം പാ         പാ    ളളിലിരി      .
േദഹംനിമി മഹം          ി ൈകെ ാ
േമാഹം കല        ജ        നി പി ം,
   ാ േണാഹം നേരേ ാഹമാേഢ ാഹെമ-
   ാേ ഡിതം കല       ീ ം ദശാ േര
ജ         ഭ ി കാഷ്ഠി േപാകിലാം.
െവ െവ ീറായ് ചമ           േപായീടിലാം.
മ ി കീഴായ് മികളായ്േപാകിലാം
ന     േദഹംനിമി ം മഹാേമാഹം.
ത ഭ്മാംസര ാ ിവി             േരതസാം
സേ ളനം പ          തകനി ിതം

                     93
         അ    ാ    രാമായണം
മായാമയമായ് പരിണാമിയാേയാ
കായം വികാരിയാ ളേളാ ിത വം.
േദഹാഭിമാനംനിമി മാ      ായ
േമാേഹന േലാകം ദഹി ി തി നീ
മാനസതാരി നി പി ം തവ
    ാനമി ാെയ റിക നീ ല ്മണ!
േദാഷ െളാ േവ േദഹാഭിമാനിനാം
േരാേഷണ വ ഭവി       ിേതാ     നീ.
േദേഹാഹെമ ളള       ിമ ഷ
േമാഹമാതാവാമവിദ യാ       ം
േദഹമേ ാ    ി njാനായതാ ാെവ
േമാൈഹകഹ ിയാ ളള വിദ േക :
സംസാരകാരിണിയായതവിദ ം
സംസാരനാശിനിയായ വിദ ം.
ആകയാ േമാ ാ       ിയാകി വിദ ാഭ ാസ-
േമകാ േചതസാ െചയ് േവ            ം.
ത കാമേ ാധേലാഭേമാഹാദിക
ശ     ളാ   െത മറിയ നീ.
    ി വിഘ്നം വ      വാെന     ം
ശ ി േളളാ തി േ ാധമറിെകേടാ.
മാതാപി ാ മി സഖികെള
േ ാധംനിമി ം ഹനി       ി    മാ .
േ ാധ ലം മനസ്താപ      ായ് വ ം
േ ാധ ലം ണാം സംസാരബ നം.
േ ാധമേ ാ നിജ ധ       യകരം
േ ാധം പരിത ജിേ ണം ധജനം.
േ ാധമേ ാ യമനായ നി        യം
ൈവതരണ ാഖ യാ           ഷ്ണ ം.
സേ ാഷമാ       ന നം വനം
സ തം ശാ ിേയ കാമ രഭി േക .
ചി ി ശാ ിേയ െ ഭജി നീ
സ ാപെമ ാെലാ ജാതി ം വരാ.
േദേഹ ിയ ാണ       ാദിക െ       ാ-
മാഹ േമെല വസി താ ാ േക .

                  94
          അ      ാ    രാമായണം
    സ യം േജ ാതിരാന          മായ്
ത    ാ    മായ് നിരാകീരമായ് നിത മായ്
നിവികല്പം പരം നി വികരം ഘനം
സ ൈവകകാരണം സ വജഗ യം
സ ൈവകസാ ിണം സ വ             നീശ രം
സ വദാ േചതയി ഭാവി െകാ ക നീ.
സാര    നായ നീ േക       ഖദു:ഖദം
  ാരബ്ദെമ ാമ ഭവി ീടണം
ക േ    ിയ ളാ ക         വ െമാ േവ
നി ായമാചരി ീ െകേ വ .
ക         സംഗ െളാ ി ം ടാെത
ക ഫല ളി കാം             ം ടാെത
ക      െള ാം വിധി വ ം പര-
     ണി നിേത സമ ി െച ണം.
നി ലമാ െളളാരാ ാ തേ ാ
ക      െളാ േമ പ കയിെ        ാ
njാനി റ      െത ാേമ ധരി ത -
    ാനസ പം വിചാരി സ തം
മാനെ െയാെ ത ജി നിത ം പര-
മാന     െ ാ മായാവിേമാഹ
മാനസ ി       നി ാ കളക നീ
മാനമേ ാ പരമപദാമാസ്പദം.
സൗമി ിതേ ാടിവ       മ     െചയ്
സൗ ഖ േമാ മാതാേവാ െചാ ിനാ :
േക േ ണമേ െതളി            നീെയ െട
വാ കേള ം വിഷാദ        ാെകാലാ.
ആ ാ േന േമ പീഡ           ാ     -
താ ാവിെനയറിയാതവെരേ ാെല.
സ വേലാക ളി ം വസി ീ
സ വജന       ം ത ളി ത ളി
ല വദാ ടിവാഴ്െക ളളതി േ ാ
സ വ      യേ ാ ജനനി നീ േകവലം
ആ പതി ാ സംവ രം വന-
േദേശ വസി വ              njാ

                     95
          അ      ാ    രാമായണം
ദു:ഖ    െള ാമകെല ള        ട-
        നിേവാ മ      ഹി ീടണം
അ നെ          ളളിലി െയ ാലതി-
    ി െയ       റ ീേടണമ      ം.
ഭ      ത ാ കരണമേ പാതി-
   ത നിഷ്ഠ ാ വ നാെമ നി          യം
മാതാ േമാദാല വദി ീ കി-
േല േമ ദു:ഖെമനി ി േകവലം.
കാനനവാസം ഖമായ് വ ം, തവ
മാനേസ േഖദം റ വാണീ കില്.
എ പറ           നമ രി ീടിനാ
പിെ      ം പിെ     ം മാ പാദാ ിേക
   ീതിൈകെ ാെ             സംഗസീമ്നി േച-
      ാദരാ        നീ ബാഷ്പാഭിേഷകം െചയ് .
െചാ ിനാഴാശീ വചന ളാ കൗ-
സല ം േദവകേളാടിര ീടിനാ :
   ഷ്ടിക      ാേവ! വിരി പ ാനസ!
   ഷ്ടദയാബ്േധ!       േഷാ മ! ഹേര
  ത nj്ജയ മഹാേദവ ഗൗരീപേത
     ാരി ായ ദിക്പാലക ാേര!
ദു േ ! ഭഗവതീ! ദു:ഖവിനാശിനീ!
സ          ിതിലയകാരിണി! ച ിേക!
എ കനാ നട              േനര ം
കല്മഷം തീ       ി    ീ   േനര ം
ത തി െക റ ീ േനര ം
സേ ാഹമാ          ര ി ീ വി നി       .
ഇ ം ാ          ി ത       നാം രാമെന-
      ബാഷ്പം ഗാഢഗാഢം ണ           ട ,
ഈേര സംവ രം കാനേന വസി-
  ാരാ വരിെക         ഭവി ീടിനാ .
ത       േണ രാഘവം നത ാ സഗദ്ഗദം
ല ്മണ താ ം പറ           ാനനാ ലം :
എ ളളി         ായി േ ാ സംശയം
നി      ള ാ േക തീ          േലാം.

                     96
          അ     ാ    രാമായണം
ത പാദേസവാ         മായി ടിയ -
മിേ ാ വഴിേയ വിടെകാ വെന േമ.
േമാദാലതി ായ വദി ീടണം
സീതാപേത! രാമച ! ദയാനിേധ
  ാണ െള ള         ീ വന ായ്കി-
േലണാ     ല വദന! ര പേത!
എ ി നീ േപാ െകാ ാ െമ ാദരാ
പ ജേലാചന താ മ           െചയ് .
ൈവേദഹിതേ ാ യാ െചാ ീ വാ
േമാേദന സീതാ ഹം           ളിനാ .
ആഗതനായ ഭ        ാവിെന       വ
േവേഗന സസ്മിത ാന ം െചയ്
കാ നപാ         മായ േതായംെകാ
വാnj്ഛയാ        ാ ക കി സാദരം
മ ാര      െ ാ മ സ്മിതംെചയ്
    രി മ മ ം പറ     ീടിനാ :
ആ മക ടി ടാെത ീപാദ-
ചാേരണവ       െമ     പാനിേധ?
വാരണവീരെന മമ വ േഭ
ഗൗരാതപ      ം താല      ാദി ം
ചാമരദ     ം വാദ േഘാഷ        ം
ചാമീകരാഭരണാദ ല ാര ം
സാമ     പാലേര ം പിരി       തി-
േരാമാ േമാെര      ളളിയെത േ ാ
ഇ ം വിേദഹാ ജാവചനം േക
     ീപതി ത താനിമ         െചയ്
ത ി ദ കാര ണ രാജ ം മമ
  ണ ംവ       വാ താതനറിെകേടാ.
njാന പാലി തി ാ േപാ
മാനേസ േഖദമിള വാണീ ക.
മാതാ കൗസല തെ          ം       ഷ-
െചയ്     േഖന വസി നീ വ േഭ!
ഭ    വാക ം േക ജാനകി ം രാമ-
ഭ േനാടി മാഹ െചാ ീടിനാ :

                    97
           അ     ാ     രാമായണം
രാ ിയി       െട ിരി    ാ െപാറാേതാള-
മാ          േ ാ ഭവാെന ിതാവി ം :
എ രിെ വനരാജ ം ത വതി-
നി േതാ ീ വാെനെ ാ കാരണം?
മ വ താന േയാ കൗ കേ ാ -
മി െല രാജ ാഭിേഷകമാരംഭി .
സത േമാ െചാല്ക ഭ         ാേവ വിരേവാ
        െമ     ം ചി േമാ      ാലിദം
എ      േക       െചയ് ര വര
തന ീ ലമൗലിമാലിേക േക            നീ.
മ വ േകകയ            ിയാമ യ്
    േമ ര വരം െകാ         ീടിനാ ,
വി വ നാ ി          രാ ര        ി-
നന നവി മം ൈകെകാ േപായനാ .
ഒ ഭരതെന വാഴി െയ             -
െമെ വന ി യ്െ               മേ ം.
സത വിേരാധം വ െമ ത െട
ചിേ     നി പി േപടി താത ം
മാതാവിനാ വര ം െകാ            ി
താത, ന െകാ njാനി േപാ                .
ദ കാരേണ പതി ാ വ രം
ദ െമാഴി         വസി വ വാ njാ .
നീയതിേ        ം ട ം പറെകാ
മ     കള       മാതാ മായ് വാഴ്ക നീ.
രാഘവനി ം പറ             േകെ ാ
രാകാശശി ഖിതാ മ          െചയ് :
    ി നടേ        വന ി njാ , മമ
പി ാെല േവണെമ          ള വാന് ഭവാ .
എെ       ിരി    േപാ      ചിതമ-
െ ാ െകാ ം ഭവാെന ധരി ണം.
കാ           ം ിയവാദിനിയാകിയ
നാേഗ ഗാമിനിേയാ െചാ ീടിനാ :
എ െന നിെ njാ െകാ േപാ
തി ി മര         നിറ    വന ളി

                      98
           അ      ാ    രാമായണം
േഘാരസിംഹവ ാ        കരൈസരിഭ-
വാരണവ ാളഭ ക കാദിക
മാ ഷേഭാജികളാ ളള രാ സ
കാനനംത ി മ ം ദുഷ്ടജ
സംഖ യി ാേതാള       വാ         ാ
സ ടം       ഭയമാം ന െ      ാം.
നാരീജന ിെന ാം വിേശഷി െമാ-
േ െറ     ാം ഭയെമ റി     ീെടേടാ
  ലഫല ള് കട കഷായ
ബാേല ജി തിനാ          ംത :
നി ലവ nj്ജനാ പാ പാനാദി
സ       ീര ളിെ ാ േനര ം.
നിമ്േനാ ത ഹാഗഹ രശ           രാ-
ദു ാ െമ       ംക ക         ം
േനേര െപ വഴി മറിയാവത
  ാെര ം കാ ാ മി റി       ീ വാ .
ശീതവാതാതപപീഡ ം പാരമാം
പാദചാേരണ േവണം നട ീ വാ .
ദുഷ്ടരാ ളേളാ രാ സെര             ാ-
െലാ ം െപാ     യി ാ    മറിെകേടാ!
എ െട െചാ ിനാ മാതാ തെ               ം
ന ായ് പരിചരി ി ി        ീ ക.
വ ീ ക പതി ാ സംവ രം
െച ാലതി ടനിെ ാ സംശയം
   ീരാമവാ േകേ ാ ൈവേദഹി -
മാ ഢതാേപന പിേ        ം െചാ ിനാ :
നാഥ പതി തയാം ധ പത്നി njാ-
നാധാര മി മെ നി ാ േമ.
ഏ േമ േദാഷ മി ദയാനിേധ
പാദ     ഷാ തം ട ായ്കേമ
നി െട സ ിധൗ സ തം വാണീ -
െമെ മ ാ      ാ ം പീഢി       േമാ?
വ ം ലഫലജലാഹാര ള്
വ േഭാ ിഷ്ടെമനി      േതാപമം.

                      99
           അ     ാ    രാമായണം
ഭ    ാ തേ ാ െട നട േ ാ-
െള    ം           ളള ക ം ള ം
  ഷ്പാസ്തരണ ല       െളനി     ം
  ഷ്പബാേണാപമ! നീ െവടി       ീെടാലാ.
ഏ േമ പീഡ       ാകയിെ     ലം
ഭീതി േമ െമനി ി ഭ        ാേവ!
ക ി ദ ിജ േജ ാതി ാ വിശാരദ
നി യിെ േ ാ പ         ളിെചയ് :
ഭ    ാവിേനാ ം വന ി വസി തി-
െന ം ഭവതി സംശയമിേ ം
ഇ ം ൈരവ njാ േക ിരി
സത മതി ി െമാ െചാ ീ വാ
രാമായണ       പല ം കവിവര-
രാേമാദേമാ പറ     േക        njാ .
ജാനകിേയാ ടാെത ര വര
കാനനവാസ ി െന േപായി ള ?
ഉേ ാ      ഷ      തിെയ േവറി ?
ര െമാ       വിചാരി കാ     ിേലാ.
പാണി ഹണമ ാ           േമാ     ണം
  ാണാവസാനകാല ം പിരി േമാ?
എ ിരിേ      നെരെ      േപ ി
തേ വന ിനായെ ാ            െ ള കി
എ െമ       ാണപരിത ാഗ ം െചയ്വ-
നി തേ നി ി വടിത ാെണ.
എ ി െന േദവി െചാ         േകെ ാ
മ വ മ സ്മിതം            െചയ് :
എ ിേലാ വ േഭ! േപാരിക ൈവകാെത
സ ടമി ി െചാ ി        ാേക ാ.
ദാനമ     തി ായ്െ ാ െചയ്ക നീ
ജാനകീ! ഹാരാദി ഷണെമാ േവ.
ഇ മ      െചയ്ത ല ്മണ തേ ാ
     ീ േരാ മ ാെര വ        ക-
  ത ാദെമ    െചയ്തേനരം ദ ിേജ-
േ ാ മ ാെര വ        ി മാര ം.

                     100
           അ     ാ    രാമായണം
വസ്       ളാഭരണ       പ       -
മ     മവധിയി ാേതാളമാദരാ
സദ ൃ രായ്       ംബികളാകിയ
േവദവി      ാനികളാം ദ ിേജ     ാ
സാദരം ദാന       െചയ് ബ വിധം
മാതാ ത െട േസവക ാരായ
  േദവസ മ ാ         ം െകാ     ി .
പിെ നിജാ ഃ രവാസിക              ം മ-
  ന മാം േസവക ാ        ം ബ വിധം.
ദാന      െചയ്കയാലന മ രായ്
മാനവനായകനാശീവചന ം
െചയ്തി താപസ ാ ദ ിജ ാ ം
െപയ് െപയ്തീ ിത ജല               ം.
ജാനകീേദവി മേ ാട          നി-
   ാന      െ ാ ദാന         നല്കിനാ .
ല ്മണവീര         മി യാ െയ-
        േണകൗസല ൈകയി സമ ി
വ ി േനരം മി         ം    െന
ന ിെ         സമാേ ഷ ം െചയ്
ന ായ        ഹംെചയ് തനയ
പിെ     പേദശവാ       രെചയ്താ :
അ ജ തെ         രിചരിെ േ ാ -
മേ നട െകാേളളണം പിരിയാെത,
രാമേന നിത ം ദശരഥെന ളളി-
ലാേമാദേമാ നി പി െകാളളണം.
എെ        നകാ ജെയ റ െകാ
പിെ യേയാ െയേ ാ             ീടടവിെയ.
മായാവിഹീനമീവ        റ ി
േപായാ െമ ി        ഖമായ് വരിക േത.
മാ വചനം ശിരസി ധരി െകാ-
   ാദരേവാ െതാ       സൗമി ി ം
ത െട ചാപശരാദിക ൈകേ ാ
െച രാമാ ിേക നി വണ ിനാ .
ത      േണ രാഘവ ജാനകിതേ ാ ം

                     101
           അ     ാ    രാമായണം
ല ്മണേനാ ം ജനകെന വ ി ാ
േപാ      േനര   പൗരജന െള
രാഗേമാെട കടാ ി         ഹലാ .
േകാമളനായ മാര മേനാഹര
ശ ാമളരമ കേളബര രാഘവ
കാമേദേവാപമ കാമദ          ര
രാമ തി വടി നാനജഗദഭി
രാമനാ ാരാമനം ജേലാചന
കാമാരിേസവിത നാനജഗജഗ യ
താതാലയം തി േപാ         േനര
സാദം കല േ ാ പൗരജന           ം
പാദചാേരണ നട           ക
േഖദം കല      പരസ്പരം െചാ ിനാ :
കഷ്ടമാഹ കഷ്ടം! പശ പശ ! ഹാ
കഷ്ടെമ ി െന വ          ൈദവേമ!
േസാദരേനാ ം ണയിനിതേ ാ ം
പാദചാേരണ സഹായ ം ടാെത
ശ     രാക കനിമ്േനാ ത ത
ദു ഗ്ഘടമാ ളള ദു മാ       ളി
ര പ         ി കാഠിന േമ
  ഗ് ദുതരസ്നി പാദ ളാ
നിത ം വനാേ നടെ          കല്പി
     ീശചി ം കേഠാരമാേ        േലാം.
    വാ ല ം ദശരഥ തേ ാളം
മ      രിലാ   മി ി െലേയാള ം
ഇ ി േതാ വാെനെ ാ കാരണം?
എ       േക ട െചാ ിനാനന ം :
േകകയ       ി ര വരം പ-
േനകിനാ േപാല കാരണം രാഘവ
േപാ      ി വന ി ഭരത ം
വാഴ്െക വ         ം ധരാമണ്ഡലം.
േപാക നാെമ ി വന ി          ടേവ
രാഘവ തെ        ിരി   ാ െപാ     േമാ?
ഇ കാരം രവാസികളാ ളള

                     102
         അ       ാ    രാമായണം
വി ാദിക വാ േകേ ാരന രം
വാമേദവ   രവാസിക തേ ാ
സാേമാദേമവമ  െചയ്തിതേ രം.

രാമസീതാത     ം

രാമെന ി ി ദു:ഖിയായ്കാ േമ
േകാമളഗാ ിയാം ജാനകി ല ം
ത     മാ ളള െചാ          njാ
ചി ം െതളി      േക ീ വിേനവ ം.
രാമനാ       സാ ാ മഹാവിഷ്
താമരസാ നാമാദിനാരായണ .
ല ്മണനായതന         ജനകജാ
ല ്മീഭഗവതീ േലാകമായാ പരാ.
മായാ ണ െള ാനവലംബി
കായേഭദം ധരി     ിതാ ാ പര .
രാജസമായ ണേ ാ ടേവ
രാജീവസംഭവമായാ പ ദ യം
വ    മായ് ഷ്ടി സത ധാനനായ്
ഭ പരായണ വിഷ്          പം
നിത ം ര ി െകാള       ിതീശ ര-
നാദ നജ പരമാ ാ സാദരം.
   േവഷ ാ       േമാ ണ      നാ-
യ ിജാവ ഭ സംഹരി           ം.
ൈവവസ ത മ ഭ ി സ നായ്
േദവ മകരാവതാരമ ഷ്ഠി
േവദ െള ാം ഹയ ീവെനെ ാ
േവധാവിനാ ിെ ാ       തീ രാഘവ .
പാേഥാനിധിമഥേന പ മ രം
പാതാളേലാകം േവശി േനരം
നിഷ്ഠരമാെയാ        ാ തി
  ഷ്േഠ ഗിരീ ം ധരി തീ രാഘവ .
ദുഷ്ടനാേയാ ഹിരണ ാ െനെ ാ ി
   ഷ്ടിയായ േത േമ േ ാണിെയെ ാ     ി

                     103
          അ     ാ    രാമായണം
കാരണവാരിധിത ി         ളി ം
കാരണ       ഷനാ മീ രാഘവ .
നി     ാദേമാ നരസിംഹ പമായ്
    ാദെന രിപാലി െകാള വാ
   ര ളായ നഖര േളാെ ാ
േഘാരനാേയാ ഹിരണ കശി ത
വ ഃ േദശം പാടനം െചയ്ത ം
ര ാച രനാം ല ്മീവരനിവ
    ലാഭാ     മദിതി ം ഭ ി -
     ി    സാദരമ ി കാരണം
എ      ം കാ ണ േമാടവ ത െട
    നായി ാ ജനായ്പിറ തി-
ഭ നാെയാ മഹാബലിേയാ െച-
       ി     ടിയാ ി ജഗ യം
സത രം വാ ി മ ത ാ ന കിയ
ഭ     ിയനാം ിവി മ മിവ
ധാ ീ രേദ ഷികളായ് ജനിെ ാ
ധാ ീപതി ലനാശം വ          വാ
ധാ ിയി ഭാ വനായി ിറ          ം
ധാ ീവരനായ രാഘവനാമിവ .
ധാ ിയിലിേ ാ ദശരഥ         നായ്
ധാ ീ താവരനായ്പിറ ീടിനാ ,
രാ ി ര ലെമാെ നശി ി
ധാ ീഭാരം തീ       ധ െ      ര ി ാ .
ആദ നജ പരമാ ാ പരാപര
േവദ ന ാെത േവദാ േവദ പര
നാരായണ          േഷാ മനവ യ
കാരണമാ ഷ രാമ മേനാഹര
രാവണനി ഹാ         ം വിപിന ി
േദവഹിതാ       ം ഗമി    തി -
കാരണം മ രയ ൈകേകയിയ-
  ാ ം ഭ മി ായ്ക രാജാ മ േ ാ.
വിഷ് ഭഗവാ ജഗ യന് മാധവ
വിഷ് മഹാമായാേദവി ജനകജാ

                    104
          അ     ാ    രാമായണം
   ഷ്ടി ിതിലയകാരിണിതേ ാ ം
   ഷ്ട േമാദം റെ തി ിേ ാ .
ഇ െല നാരദ വ െചാ ാനവ -
എേ ാ രാഘവ താ മ          െചയ് :
ന       രാന യനി ഹ ി njാ
വ     ം വന ി നാെള റെ ം.
എ        ലം ഗമി    രാഘവ-
നി വിഷാദം കളവിെന ാവ ം.
രാമെന ി ി ദു:ഖിയായ്കാ േമ
രാമരാേമതി ജപി ിെന ാവ ം.
നിത ം രാമരാേമതി ജപി
മ         ത ഭയാദികെളാ േമ
സി ി േമവ െമ         നി    യം.
ദു:ഖസൗഖ ാദി വികല്പ ളി ാെത
നിഷ്കള നി ണനാ ാ ര             മ
ന നാതിേരകവിഹീന നിര         ന-
നാന         നന്തനനാ ല .
അ െന ളള ഭഗവ           പ ി-
െന േന ദു:ഖാദി സംഭവി ീ      ?
ഭ ജനാനാം ഭരാ      നായ് വ
ഭ      ിയ പിറ ീടിനാ     തേല.
പങ് ിരഥാഭീഷ്ടസി മായ് വ
പങ് ികണ്ഠ തെ െ ാ ജഗ യം
പാലി തി ായവതരി ീടിനാ
ബാലിശ ാേര! മ ഷ നായീശ ര .
രാമസീതാരഹസ ം        രീ ശ-
മാേമാദ വകം ധ ാനി വ െ         ാം
രാമേദവ റേ ാ ഭ ി -
മാമയനാശ ം സി ി േമവ ം.
േഗാപനീയം രഹസ ം പരമീ ശം
പാപവിനാശനം െചാ തി കാരണം
രാമ ിയ      ാ ഭവാ ാെരേ ാ        njാ
രാമ ത ം പരേമാപേദശം െചയ് .
വാമേദവ വിരമിേ ാരന രം

                    105
         അ    ാ    രാമായണം
വാമേദവവചനാ തം േസവി
രാമെന നാരായണെന റി   ട
പൗരജനം പരമാന മാെയാ
വാരാ ിധിയി   കിനാേരവ ം.
താപ ം തീ   ി പൗരജന      ം
താപസേ ഷ്ഠ ം േമാദാെല   ളളി.

യാ ാരംഭം

രാഘവ താതേഗഹം േവശി ട
വ ാ ലഹീനം വണ ിയ        െചയ്
ൈകേകയിയാകിയ മാതാ തേ ാ :
േശാകം കള    ാ മേ മനസി േത.
സൗമി ി ം ജനകാ ജ ം njാ ം
സൗ ഖ മാ      േപാവാനായ് റെ .
േഖദമകെല ള      ിനി nj െള
താതനാജ്പി േവ        ൈവകാെത.
ഇഷ്ടവാക ം േക ൈകേകയി സാദരം
െപെ െ    നീ ി    സസം മം
  ീരാമ ം ൈമഥിലി മ ജ ം
ചീര    െവേ െറനല്കിനാള     ം.
ധന വസ്       േപ ി രാഘവ
വന ചീര     പരി ഹി ീടിനാ .
  ഷ്കരേലാചനാ     യാ വല് ലം
ല ്മണ താ         ാന േനരം.
ല ്മീ ഭഗവതിയാകിയ ജാനകി
വല് ലം ൈകയി പിടി െകാ ാ ലാ
പ െമ ളളിെല ളളതറിവാനായ്
ത     േണ ല യാ ഭ       ഖാം ജം
 ഢമായ് േനാ ിനാെള െന njാനി
ഗാഢ       െത ളള ചി യാ.
മംഗലേദവതാവ ഭ രാഘവ-
നിംഗി     തദാ വാ ി    ഷമാം
വല് ലം ദിവ ാംബേരാപരി േവഷ്ടി

                  106
          അ     ാ    രാമായണം
സ        ാരമാനംകല      നി ീടിനാ .
എ        കെ ാ രാജദാര         -
മന രാ ളള ജന         െമാ േവ
വ ദു:ഖ ാ കര               േക
നി      ളീ ം വസിഷ്ഠമഹാ നി
േകാേപന ഭ         ി ൈകേകയിതേ ാ
താേപന െചാ ിനാെന ി േതാ വാ ?
ദുഷ്േട നിശാചരി! ദു      മാനേസ!
കഷ്ടേമാ േ ാളം കേഠാരശീേല! ഖേല!
രാമ വന ി േപാേകണെമ േ ാ
താമശീേല! വരെ        വരി നീ?
ജാനകീേദവി വല് ലം ന             വാ
മാനേസ േതാ ിയെതെ ാ കാരണം?
ഭ     ാ പതി തയാകിയ ജാനകി
ഭ      ാവിേനാ െട യാണം െചയ്കി
സ വാഭരണവി ഷിതഗാ ിയായ്
ദിവ ാംബരം          ഗമി ീ ക.
കാനനദു:ഖനിവാരണാ          ം പതി-
മാനസ ം രമി ി സദാകാലം
ഭ           ഷ ം െചയ് പിരിയാെത
ചി           ാ ചരി ീ െകേ വ .
ഇ ം വസിഷ്േഠാ ി േക ദശരഥ
നത ാ മ േരാേടവമ           െചയ് :
രാജേയാഗ ം രഥമാ വ            ക
രാജീവേന         യാണായ സത രം.
ഇ          ാ രാമവക് ാം ജം പാ
     ! ഹാ! രാമ! സൗമിേ ! ജനകേജ!
രാമ! രാമ! ിേലാകാഭിരാമാംഗ! ഹാ!
ഹാ! മമ ാണസമാന! മേനാഹര!
ദു:ഖി     മിയി വീ ദശരഥ-
        ാ ഴി      കര      േനരം
േത െമാ മി നി          ി മ      ം
   ീരാമേദവ മേ ാള       െചയ് :
േതരി കേര ക സീേത! വിരവി നീ

                    107
          അ     ാ    രാമായണം
േനരമിനി ള      ീട േത േമ.
     രി വ ി േതരി കേരറിനാ-
ളി ിരാവ ഭനാകിയ രാമ ം
മാനേസ േഖദം കള       ജനകെന
വീ വണ ി ദ ിണ െചയ്
താ െതാ ട േതരി കേരറിനാ ;
ബാണചാപാസി ണീരാദികെള ാം
ൈകെ ാ വ ി താ ം കേരറിനാ
ല ്മണനേ ാ         മ    മാ ലാ
ദു:േഖന േത നട ീടിനാ , പ ം
നില് നില്െ       െചാ ാ , ര നാഥ ം
ഗ ഗേ തി േവഗാല        െചയ്തി ;
നി ലമായി േലാക മേ രം.
രാജീവേലാചന ദുേര മറ      േ ാ
രാജാ േമാഹി വീണി        തേല.
സ് ീബാല       ാവധി രവാസിക
താപം        വിലപി പി ാെല
തിഷ്ഠ തിഷ്ഠ േഭാ! രാമ! ദയാനിേധ!
  ഷ്ടി   തമാേയാ തി േമനി
കാണായ്കിെല െന nj           െപാ      ?
    ാണേനാ േപായിതേ ാ വിധി ൈദവേമ
ഇ രം െചാ ി ലപി സവ ം
സത രം േതരി പിറേക നടെകാ ാ .
മ വ താ ം ചിരം ലപി ഥ
െചാ ാ പരിചാരക ാെരാടാ ലാ :
എെ െയ        ിനിെ ാ േപായ് ീരാമ -
ത െട മാ േഗഹ ി ലാ വി .
രാമെന േവറി ജീവി njാനിനി
   മിയി വാഴ്െക തിെ       നി   യം .
എ       േകേ ാ   ത ജന     ം
മ വ തെ െയ           കൗസല ത
മ ിര ി ലാ ീടിനാരേ രം,
വേ ാ ദു:േഖന േമാഹി വീണി .


                    108
          അ     ാ    രാമായണം
പിെ  ണ        കര   ട ിനാ ,
ഖി യായ്േമ      കൗസല തേ ാ ം.

വനയാ

   ീരാമ ം തമസാനദിത െട
തീരം ഗമി വസി നിശാ േഖ
പാനീയമാ പജീവനംെചയ്
ജാനകിേയാ ം നിരാഹാരനാെയാ
       േല ശയനംെചയ് റ ിനാ
ല ്മണ വി മ ം ധരി            ിേക
ര ി നി          മ    മാേയാേരാ
ദു:ഖ            ം പറ    ാ ലാ .
പൗരജന        ം െച രിേക
   ീരാമെനയ െകാ േപായ് ടായ്കി
കാനനവാസം ന         െമേ വ ം
മാനസ ി റ മ വിനാ .
പൗരജന ി പരിേവദനം ക
   ീരാമേദവ ളളി നി പി :
   ര ദി ാലയയ്        മി ിവ
കാര      ി ം വ ം വിഘ്നെമ ാലിവ
േഖദം കല        തള    റ     ി ;
േബാധമി ിേ ാളിനി ണ ം േപ
േപാക നാമിെ ാേഴ        ക േതെമ
രാഘവ വാ ക േക             മ     ം
േവേഗന േത െമാ മി ിതേ രം
രാഘവ ാ ം ജനകത ജ ം
േതരിേലറീടിനാേര മറി       ീല
പൗരന ളേ രം മ             ം
െച േയാ ാഭി ഖം ഗമി ി ഥ
െതെ       െതേ ാ തേ നടെകാ .
    ം കിട     രവാസികെള ാം
പിെ     ാള് ത     ണ     േനാ േനരം
ക ീല രാമെനെയ കര            തി-

                    109
          അ    ാ    രാമായണം
കണ്ഠിത ാരായ് രി      േമവിനാ .
സീതാസേമതനാം രാമെന      തം
േചതസി ചി ി ചി ി      ദിനം
   മി ാദികേളാ മിടേച
ചി       ാ വസി ീടിനാേരവ ം.
മംഗലസ്നാന ംെചയ് സഹാ ജം
  ംഗിേവരാവി േര രവീടിനാ .
ദാശരഥി ം വിേദഹതനീജ ം
ശിംശപാ േല േഖന വാണീടിനാ .

 ഹസംഗമം

രാമാഗമനമേഹാ വെമ      -
മാേമാദ െ ാ േക ഹ തദാ
സ ാമിയായിഷ്ടവയസ നാ േളളാ
രാമ തി വടിെയ     വ ി ാ
പക മനേ ാ ഭ ൈത്യവ സത രം
പക ഫലമ    ഷ്പാദികെള ാം
ൈകെ ാ െച രാമാേ വിനി ിപ
ഭ ൈത വ ദ നമസ് ാര ം െചയ് ,
െപെ െ േ      േ ല്പി വ സി
    ാ ഢമണ ാേ ഷ ം െചയ്
മ ഹാസം      മാ ര   വകം
മേ തരം ശല ശ്ന ംെചയ് .
ക വിേലാചന ത തി േമനി ക-
     ലി     ഹ രെചയ് :
ധന നാേയനടിയനി േകവലം
നി    യം ൈനഷാദജ    ം പാവനം.
ൈനഷാദമാ ളള രാജ മി െമാ
 ഷണഹീനമധീനമേ ാ തവ.
കി രനാമടിയേന ം രാജ ം
സ ടം ടാെത ര ി െകാള ക.
സേ ാഷ െ ാ ിനി നി ി വടി
സ തമേ വസി ളീടണം.

                   110
          അ     ാ    രാമായണം
അ ഃ രം മമ        മാ ീടണ-
മ     ദാ പാദപ േര         ളാ .
 ലഫല        പരി ഹിേ ണേമ!
കാേല കനിേവാട       ഹിേ ണേമ!
ഇ രം ാ         ി നില് ം ഹേനാ
 ഗ ഹാസം             രാഘവ :
േക      നീ വാക ം മദീയം മമ സേഖ!
സൗഖ മിതി പരമിെ നിേ          േമ.
സംവ രം പതി ാ കഴിയണം
സംവസി ീ വാ        ാമാലയ ളി .
അന ദ ം ജിെ            മിെ
മേന വനവാസകാലം കഴിേവാളം.
രാജ ം മൈതത ഭവാ മ ഖിയേ ാ
  ജ നാം നീ പരിപാലി സ തം.
കണ്ഠഭാവം െച        ാക ം േവ
െകാ വരിക വട ീരമാ നീ.
ത      ണം െകാ വ വട ീര ം
ല ്മണേനാ ം കല          ര      മ
    വട ീര തികെളെ ാ
ബ മാേയാ ജടാമ ടെ ാ ം
േസാദര ത ാ         ശലാദ     ളാ
സാദരമാസ് തമായ തല്പ േല
പാനീയമാ മശി ൈവേദഹി ം
താ മായ്പളളി        െകാ ീടിനാന്.
  ാസാദ      നി പര േ യഥാ രാ
വാസ ം െചയ് റ ീ           േപാെല
ല ്മണ വി മ ം ധരി           ിേക
ര ി നി       ഹേനാ ടേവ.

ല   ്മണ ഹസംവാദം

ല   ്മീപതിയായ രാഘവസ ാമി ം
ല   ്മിഭഗവതിയാകിയ സീത ം
      േല കിട     ക തി-

                    111
           അ     ാ    രാമായണം
ദു:ഖം കല    ബാഷ്പാ ലനായ് ഹ
ല ്മണേനാ പറ          ട ിനാ :-
   ഷ്കരേന െന       ീലേയാ സേഖ!
പ     തല്േപ വി ദാ േല കിട-
    േ ാജേന      റ മാറായി .
സ      ത േപ ഭവേനാ േമ സ േര
   ണ     ഷ ജനകാ ജേയാ ം
പ ി       െകാ ം      മി ിഹ
പ വപ       സീമ്നി വനാ േര.
   ീരാമേദവ ദു:ഖ    ാ വാ
കാരണ തയായ് വ ി ൈകേകയി.
മ രചി മാ ായ ൈകേകയിതാ
ഹ ! മഹാപാപമാചരി ാളേ ാ.
   ത ാ േഹാ ികളി മാഹ സൗ
മി ി ം സത ര      രം െചാ ിനാ :-

ഭ മേത!       മദ ചനം രാമ-
ഭ നാമം ജപി ീ ക സ തം.
കസ ദു:ഖസ േകാ േഹ         ജഗ േയ
കസ     ഖസ ാ വാ േകാപി േഹ       േഖ!
സ േലാക        ം ഖദു:ഖകാരണം.
ദു:ഖ ഖ      ദാനം െചയ് വതി ാ
    കാ ിേലാ     ക ാലി നി       യം.
ഏക മ ഖദാതാ ജഗതി മ-
േ ക മമ ദു:ഖദാതാവിതി ഥാ
േതാ     ത     ാന     ിക െ െ ാ ം
േതാ കയി        ധ ാ     േത േമ.
njാനതിനി ക          ാെവ േതാ
മാനസതാരി       ഥാഭിമാേനന േക
േലാകം നിജക          ബ ം സേഖ!
േഭാഗ    ം നിജക ാ സാരിക
മി ാര ദാസീനബാ വേദ ഷമ-
             നേഭദ      ി മം
ചി മേ നി പി ാ സ ക

                     112
          അ     ാ    രാമായണം
യ വിഭാവ േദ ത യഥായഥാ
ദു:ഖ ഖം നിജക വശഗത-
െമാെ െയ         ാ െകാ നിന ിതി
യദ ദ ദാഗതം ത കാലാ േര
ത        ജി തിസ     നായ് വാഴണം.
േഭാഗ ിനായ്െ ാ കാമി           ംേവ
േഭാഗം വിധി തം വ      ി    ംേവ
വ      േമാ േ ാളം വിഷാജഹ ഷാദിക
ചിേ      ഭാ ഭക ഫേലാദേയ
മ      േദഹം ണ പാപ െളെ ാ
നിത         ം വിധിവിഹിതം സേഖ!
സൗഖ ദു:ഖ       സഹജേമവ       േമ
നീ ാവത        രാ ര ാരാ ം.
േലാേക ഖാന രം ദു:ഖമായ് വ -
മാ ലമി ദു:ഖാന രം ഖം
   നം ദിനരാ ിേപാെല ഗതാഗതം
മാനേസ ചി ി ിലി       മെ േടാ!
ദു:ഖമേ      ഖമാ ം വ ം പിെ
ദു:ഖം ഖമാ സം മാ ം വ ം.
ര മേന ാന സം        മാേയവ -
     ജലപ െമ േപാേല സേഖ!
ആകയാ ൈധേര ണ വിദ            നം ദി
േശാകഹ ഷ          ടാെത വസി       .
ഇഷ്ടമാ       തെ വ േ ാ -
മിഷ്ടമ ാ      തെ വ േ ാ ം
   ഷ്ടാ നാ മ         ധജനം
  ഷ്ടെമ ാം മഹാമാേയതി ഭവാനാ .

ഇ   ം ഹ ം മി ാ ജ മായ്
    ാ േഭദം പറ    നില് േ രം
മി   ദി ി സത രം രാഘവന്
നിത ക       ം െചയ്ത ളിെ യ് .
േതാണിവ     െക േ ാ     ഹ ന
േതാണി ം െകാ വ ാ വണ ിനാ .

                    113
         അ     ാ    രാമായണം
സ ാമി ിയം േ ാണികാ സമാ ഹ താം
സൗമി ിണാ ജനകാ ജയാ സമം.
േതാണി ഴ      മടിയ തെ
മാനവവീര! മമ ാണവ ഭ!
  ൃംഗിേവരാധിപന് വാ േക േ രം
മംഗലേദവതയാകിയ സീതെയ
ക ം പിടി കേര ി ഹ െട
ക ം പിടി താ ം കേരറിനാ .
ആ ധെമ ാെമ       സൗമി ി -
മായതമാെയാ േതാണി കേരറിനാ .
    ാതിവ േ ാ െട ഹ പര-
മാദരേവാ വഹി ി േതാണി ം.

മംഗലാപാംഗിയാം ജാനകീേദവി ം
ഗംഗെയ ാ       ി ന ായ് വണ ിനാ .
ഗംേഗ ഭഗവതി! േദവി! നേമാ സ് േത
സംേഗന ശം ത മൗലിയി വാ
   രീ! ൈഹമവതി! നമസ്േത നേമാ
മ ാകിനീ! േദവി ഗംേഗ നേമാ സ് േത.
nj      വനവാസ ം കഴി      ാദരാ-
ലി വ ാ ബലി ജക ന             വാ
ര ി െകാ ക നീയാപ        ടാെത
ഭ ാരിവ േഭ ഗംേഗ! നേമാ സ് േത.

ഇ രം ാ       ി വ ി ിരി േവ
സത രം പാര ലം ഗമി ീടിനാ
േതാണിയി നി തഴ ിറ ീ ഹ
താ െതാ തേപ ി ാ മേനാഗതം.
  െട വിടെകാ വതി ടിയ െമാ-
രാട    ടാെതയ     ന കീടണം.
  ാണ െള ള      ീ വന ായ്കി-
േലണാ ബിംബാനന! ജഗതീപേത!
ൈനഷാദവാക        േക മനസി സ-
േ ാേഷണ രാഘവേനവമ       െചയ് :-

                   114
          അ   ാ     രാമായണം
സത ം പതി ാ സംവ രം വിപി-
ന ി വസി വ വ വിരവി njാ
ചി േമാേദന ഗാഢാേ ഷ ം െചയ്
ഭ െനേ ാെക യ ര        മ
ഭ   ാ നമസ് രി nj്ജലി ംെചയ്
മ മ ം േതാണീേമേല ഹ വീ ം
മ ിരം    ചി ി മ വിനാ .

ഭരദ ാജാ   മ േവശം

ൈവേദഹിതേ ാ ടേവ രാഘവ
േസാദരേനാ െമാ     ഗെ െ ാ
സാദരം      ാ േഖന വസി ി
പാദപ േല ദലാഢ തല്പ േല.
മാ    ാണ്ഡേദവ ദിേ ാരന രം
പാ     ിവന ഘ ാദി നിത ക ംെചയ് .
െച ഭരദ ാജനായ തേപാധന
ത ാ മപദ ി          ാദരാ
ചി േമാദേ ാടി േ ാ േനര
ത കാണായിെതാ വ തെ          ം.
അേ ാളവേനാട      െചയ് രാഘവ-
നിെ ാേഴ നീ നിേയാ ണ       ി ണം.
രാമ ദശരഥന ന        ത -
ഭാമിനിേയാ മ ജേനാ ം വ
പാ     ിരി   ി ടജാ ിേകെയ
വാ      ൈവകാെത ണ       ി െയ േ ാ
താപേ ഷ്ഠേനാ        ചാരി െചാ ാ-
േഭാഗസേ ാഷേമാ െചാ ീടിനാ :-

ആ േമാപാേ ദശരഥാ        -
  ാ ിതവ ല! പാ      ി  ീ  .
  ത ാ ഭരദ ാജനി ം സ   ായ
ഹസ്േത സമാദായ സാ ഗ്ഘ പാദ ാദി ം
ഗത ാ ര     മസ ിധൗ സത രം

                   115
          അ     ാ    രാമായണം
ഭ ൈത വ ജയിതാ സഹല ്മണം
 ഷ്ട ാ രമാവരം രാമം ദയാപരം
 ഷ്ട ാ പരമാന ാബ്ധൗ കിനാ .

ദാശരഥി ം ഭരദ ാജപാദ -
ളാ വണ ിനാന് ഭാര ാ ജാന ിതം.
ആശീ ചന        ം നി ംഗവ-
നാശയാന നിയ      ളിെ യ്
പാദരജസാ പവി യാ ീ നീ
േവദ ക! മമ പ     ശാലാമിമാം
ഇ      േതാടജമാനീയ സീതയാ
സത സ പം സഹാ ജം സാദരം.
  ജാവിധാേനന ജി ട ഭര-
ദ ാജതേപാധനേ ഷ്ഠന       െചയ് :-

നിേ ാ സംഗമ      ാകകാരണ-
മി വ തപ ാഫല െമാ േവ
   ാതം മായാ ദേവാദ ം ര പേത
 തമാഗാമികം വാ ക ണാനിേധ!
njാനറി    ാ പരമാ ാ ഭവാ കാര -
മാ ഷനായി മായയാ തേല
    ണാ പ സം ാ        ിതനാകയാ
ജ?   ായി യാെതാ ിെന        ം
കാനനവാസാവകാശ       യ ം
njാനറി    ീടിേനനി തിെനെ േടാ!
   ാന ഷ്ട ാ തവ ധ ാൈനകജാതയാ
   ാന േ ! സകലെ         ം ക njാ -
എ ി njാ വളെര റ         ീ
സ ഷ്ട       ാ താ    നാേയനഹം
  ീപതി രാഘവ വ ി സാദരം
താപസേ ഷ്ഠേനാേടവമ       െചയ്
    ബ      ളാ േ ാ nj െള
ചി േമാദേ ാട      ഹിേ ണേമ


                    116
            അ   ാ    രാമായണം
ഇ   മേന ാനമാഭാഷണ ം െചയ്
ത   കഴി   ി രാ ി നി മായ്.

വാല്മീക ാ   മ   േവശം

ഉ   ാന ം െചയ് ഷസി നിവര-
    രാ       മാരക ാ മായ്
ഉ മമായ കാളി ീനദീഷ്ടമാ േ ണ േപായ്-
ചി     ടാ ിെയ ാപി ി ജവാ .
ത വാല്മീകിത ാ മം നി ലം
നാനാ നി ലസം ലം േകവലം.
നാനാ ഗദ ിജാകീ      ം മേനാഹരം
ള മ        ലതാപരിേശാഭിതം
നിത       മഫലദലസം തം
ത ഗത ാ സമാസീനം നി ല-
സ മം ഷ്ട ാ നമസ് രി ീടിനാ .
രാമം രമാവരം വീരം മേനാഹരം
േകാമളം ശ ാമളം കാമദം േമാഹനം
ക          രമി ീവേര ണ-
മി ാദി ാരൈകരഭിവ ിതം
ബാണ ണീരധ          രം വിഷ്ടപ-
  ാണനി ണം ജടാമ േടാ        ലം
ജാനകീല ്മേണാേപതം ര           മം
മാനേവ ം ക വാല്മീകി ം തദാ
സേ ാഷബാഷ്പാ ലാ നായ് രാഘവ
ത തി േമനി ഗാഢം ണ          ീടിനാ
നാരായണം പരമാന വി ഹം
കാ ണ പീ ഷസാഗരം മാ ഷം
  ജയിത ാ ജഗ      ജ ം ജഗ യം
രാജീവേലാജനം രാേജ േശഖരം
ഭ ി        ഗ്ഘ പാദ ാദിക െകാ ഥ
    ി ദനായ നാഥ സാദരം
പക മ രമ ഫല ല -
െളാെ നിേവദി േഭാജനാ         ം ദാ

                    117
         അ     ാ    രാമായണം
    ാ പരി മംതീ  ര വര
നത ാ നിവര തേ ാട   െചയ് :-

താതാ    യാ വന ി     റെ
േസാദരേനാ ം ജനകാ ജെയാ ം
േഹ േവാ njാ പറേയണെമ ി േ ാ
േവദാ ിനാം ഭവതാമറിയാമേ ാ
യാെതാരിട     േഖന വസി ാ
സീതേയാ ം ടിെയ      െച ണം
ഇ ീ ിെലാ കാലം വസി ീ വാ
ചിേ   െപരിെക    ാശ മഹാ േന!
ഇ െന      ദിവ ാരിരി
മംഗലേദശ      ഖ വാേസാചിതം.
എ    േക വാല്മീകി മഹാ നി
മ സ്മിതം െചയ്തിവ മ     െചയ് :-

സ േലാക       ം നി   വസി
സ േലാേക നീ ം വസി ീ         .
ഇ െന സാധാരണം നിവാസ ല-
മ െനയാകയാെല െചാ ാവ ം
സീതാസഹിതനായ് വാ വാനിെ ാ
േദശം വിേശഷണ േചാദി കാരണം
സൗേഖ ന േത വസി ാ        മ ിര-
മാഖ ാവിേശേഷണ െചാ           njാ .
സ ഷ്ടരായ് സമ ഷ്ടികളായ് ബ -
ജ     ളി േദാഷഹീനമതികളായ്
ശാ രായ് നിെ ബ്ഭജി വ ന െട
സ ാ ം നിന       ഖവാസമ ിരം.
നിത ധ ാധ െമ ാ േപ ി .
ഭ   ാ ഭവാെനബ്ഭജി     വ െട
ചി സേരാജം ഭവാനി      ീ വാ-
    മമായ് വിള ീ    മ ിരം.
നിത ം നിെ      രണമായ് ാപി
നി ദ രായ് നിസ് ഹരായ് നിരീഹരായ്

                   118
         അ     ാ    രാമായണം
ത       ജാപകരാ       മാ ഷ
ത ന:പ ജം േത ഖമ ിരം.
ശാ     ാരായ് നിരഹ ാരിക മായ്
ശാ രാഗേദ ഷമാനസ ാ മായ്
േലാഷ്ടാശ്മകാ ന ല മതികളാം
േ ഷ്ഠമതിക മനസ്തവ മ ിരം
നി     സമസ്തക           സമ ി
നി േല ദ മാേയാ മനെ ാ ം
സ ഷ്ടരായ് മ        വ മാനസം
സ തം േത ഖവാസായ മ ിരം.
ഇഷ്ടം ലഭി ി സേ ാഷമിെ ാ -
മിഷ്േടതരാപ്തി     താപ മി
സ      ം മാേയതി നി ിത വാ
ദിവ മനസ്തവ വാസായ മ ിരം.
ഷഡ്ഭാവേഭദവികാര െളാെ       -
     വിേലാ    ിേലാ േദഹ ിേന
   ത് ഡ്ഭവ ഖദു:ഖാദി സ      ം
ചിേ    വിചാരി ിലാ ാവിനിേ ം
ഇ     റ ഭജി          െട
ചി ം തവ ഖവാസായ മ ിരം.

യാെതാ       ഭവ ം പരം ചി ഘനം
േവദസ പമന േമ ം സതാം
േവദാ േവദ മാദ ം ജഗല് ാരണം.
നാദാ    പം പര    മച തം
സ     ഹാശയ ം സമസ്താധാരം
സ ഗതം പരാ ാനമേലാപകം
വാ േദവം വരദം വേരണ ം ജഗ-
ദ ാസിനാമാ നാ കാ      ം സദാ
തസ ചിേ     ജനകാ ജയാ സമം
നി ംശയം വസി ീ ക ീപേത!
സ താഭ ാസ ഝീ തേചതസാ
സ തം ത ല്പാദേസവാരതാ നാം
സ തം ത ാമമ ജപ ചി-

                   119
          അ      ാ    രാമായണം
സേ ാഷേചതസാം ഭ ി വാ നാം
അ    തനായ് വസി നീ സീതയാ
ചി ിതചി ാമേണ! ദയാവാരിേധ!

വാല്മീകി െട ആ        കഥ

ക     ാ തം തവ നാമമാഹാ      േമാ
വ     ി തി ാ     മാവ മ േ ാ.
ചി യനായ നി നാമമഹിമയാല്
       നിയായ് ചമ       njാെനേടാ!
ദു തി njാ കിരാത ാ മായ് രാ-
നി രിയാദ        െചയ്േത പലതരം.
ജ മാ      ിജത ം         ം
      ക       െമാെ െവടി       njാ
    സമാചാരത പരനാെയാ
    ത ണി മായ് വസിേ        ചിരം
    േര ം വളെര നി ി ി
നിസ് പം േചാര ാേരാ െടേ
നിത ം േചാരനായ് വി ംമ ം ധരി-
െ     ജ     െളെ ാേ      ചതി njാ .
എ വസ് പറിേ          ദ ിജ ാേരാ -
മ     നീ വന ി നിേ കദാ
സപ്ത നിക വ            ക njാ
ത േവേഗന െചേ           നിമാ െട
വസ് ാദിക പറി ീ വാ         ഢനായ്
മ ാ മാ        ാണ്ഡേതജ        പിക
നി യം ാപ്തനാം ദുഷ്ടനാെമെ         ം
വി തം നി      നേഘാരമഹാവേന
  ഷ്ട ാ സസം മെമേ ാട       െചയ്
തിഷ്ഠതിഷ്ഠ ത യാ ക       വ മ കിം?
ദുഷ്ടമേത! പരമാ     ം പറെക
  ഷ്ട ാ നിവര ാര      െചയ്തേ ാ
നിഷ് രാ ാവായ njാ മവ കേളാ-
ടിഷ്ടം മദീയം പറേ        പാ ജ!

                     120
         അ     ാ    രാമായണം
   ദാരാദിക െ നിെ     ം
  ദ് ഡ് പീഡിത ാരായിരി    .
    ികഴി ി വഴിേപാ േരാ njാ
നിത ം പിടി പറി മാറാ
നി േളാ ം ഹി ീടണേമതാ -
മി െന ചി ി േവേഗന വ njാ .
െചാ ാ നിവര ാര േക ട-
െനെ ാ മ സ്മിതം െചയ് സാദരം.

എ ി നീ nj        െചാ      േക    ണം
നി     ംബേ ാ െച േചാദി നീ
നി െളെ ാ ി njാ െച        പാപ
നി      െട   െ ാ വാ ീ േമാ?
എ നീ െച േചാദി വ േവാളം
നി ീ മൈ വ nj         നി ംശയം.
ഇ മാക ണ njാ വീ േപായ് െച മ -
    ദാരാദികേളാ േചാദ ംെചയ്േത .
ദുഷ്ക സ യംെചയ് njാ നി െള-
െയാെ ഭരി െകാ        ദിനം തി
ത ഫലെമാെ ാ നി        വാ ീ േമാ?
മ പാപെമാെ njാ തെ          ജിെ േ ാ?
സത ം പറേയണെമ njാ െചാ തി-
     രമായവരേ രം െചാ ിനാ :-

നിത ം െച     ക      ണഫലം
ക    ാെവാഴി   മ ന     ജി േമാ?
താ ാ നിര രം െച       ക
താ ാന ഭവി ീ െകേ വ .
njാ മ േക ജാതനി േ ദനായ്
മാനേസ ചി ി ചി ിെ ാേരാതരം
താപസ ാ നി          ദി ി
താേപന െച നമസ് രി ീയിേന .
നിത തേപാധനസംഗമേഹ നാ
   മായ് വ ിെത     :കരണ ം

                   121
           അ     ാ    രാമായണം
ത ക്ത ാ ധ   രാദ    ം െര njാ
ഭ    ാ നമസ് രിേ    പാദസ ിധൗ
ദു തിസാഗേര മ നായീ വാ
നി മി ീ െമെ       ണാ നാ
ര ി െകാേ ണേമ ശരണാഗത-
ര ണം ഷണമേ ാ മഹാ നാം
സ്പഷ്ടമിത     ാ പതിതം പദാ ിേക
  ഷ്ട ാ നിവര ാ മ    െചയ് :-

ഉ ിഷ്ഠ ഭ       ിഷ്ഠ േത സ തം
സ സ്ത സ് ചി           ി ൈദവാസ് േത
സദ : ഫലം വ ം സ നസംഗമാ-
ദ ിദ നാനാം മഹത േമതാ ശം
ഇ തേ ത          െ ാ പേദശ-
െമ ാ നിന ിതിനാേല ഗതിവ .
അേന ാന മാേലാകനം െചയ് മാനേസ
ധന തേപാധന ാ ം വിചാരി
ദു    േന ം ദ ിജാധമനാമിവ
ദിവ ജന ാ േപ         െന ാകി ം
ര   രേ തി ശരണം ഗമി വ
ര ണീയ        യത്േനന ദുഷ്േടാപി വാ.
േമാ മാ േ ാപേദേശന ര ി ണം
സാ ാ പര          േബാധ ദാേനന.
ഇ       ാ രാമനാമവ      ദ യം
വ ത സ്തവ         േപണാ െചാ ി       ാ .
നിത ം മരാമേരേത വം ജപി നീ
ചി േമകാ മാ ിെ ാ നാരതം.
nj ളിേ ാ വ േവാള ം ന-
രി െനതെ ജപി ീ           ി നീ.
ഇ മ      ഹം ദത ാ നീ       ാ
സത രം ദിവ പഥാ ഗമി ീടിനാ .
നത ാ മേരതി ജപി ി േ നഹം
ഭ   ാ സഹ      ഗം കഴിേവാള ം.
   െകാെ     ട     ടി മ    ി

                     122
          അ     ാ    രാമായണം
  ം മറ    ചമ     ി ബഹ ം.
താപേസ       ാ മെ        ിനാ
േഗാപതിമാ ദയം െചയ്ത േപാെല.
നിഷ് മി ീെട െചാ        േക njാ
നിര മി ീടിേനനാ നാ ദരാ
വല്മീകമ േതാനി ജനി യാ-
ല നീ      ാരഭിധാന ം െചയ്താ .
വാല്മീകിയാം നിേ ഷ്ഠ ഭവാ ബ -
ലാമനായേവദിയായ്            നാക നീ
എ      െചയ്െത        ി നിക -
മ    ട ി njാനി െന വ         ം.
രാമനാമ ി       ഭാവം നിമി മായ്
രാമ! njാനി െനയായ് ചമ        ീടിേന .
ഇ സീതാ മി ാ ജ ാേരാ ം
നിെ    ദാ കാ തി വകാശ ം
വ ിെതനി         ം െചയ്ത ണ ം
ന ായ് ഫലി ക ണാജരനിേധ!
രാജീവേലാചനം രാമം ദയാപരം
രാേജ േശഖരം രാഘവം ച ഷാ
കാണായ ലം വി       നാേയനഹം
  ാണനി ണ! ിദശ ലപേത!

ചി    ട േവശം

സീതയാ സാ ം വസി തിനാെയാ
േമാദകര ലം കാ ി     വ njാ .
േപാ ാ െമെ        ിനാന ിേക
േച      ശിഷ പരി തനാം നി.
ചി   ടാചലഗംഗേയാരാ രാ
ചി മാേയാ ടജം തീര    മാ നീ.
െത ം വട ം കിഴ ം പടി     ാ -
മ ി വിേമാഹനമായ് ര ശാല ം
നി ി വിെടയിരിെ         െചയ് ;
മ ഥ ല ജനകജതേ ാ ം

                    123
         അ      ാ    രാമായണം
നി   ലനാകിയ ല ്മണ തേ ാ ം
    ാ നാ മ വീടിനാ രാമ ം
വാല്മീകിയാ നിത ജിതനായ് സദാ.
കാമ ാംഗിയാ   ജാനകിതേ ാ ം
സാദരനാകിയ ല ്മണ തേ ാ ം
സാദരമാന    െ ാ േമവിനാ
േദവ നിവരേസവിതനാെയാ
േദവരാജ ദിവി വാ   േപാെല.

ദശരഥെ    ചരമം

മ ിവരനാം മ         േമറിേയാ-
ര     ചാ െച േയാ         ീടിനാ .
വസ്േ ണ വ         മാേ ദ ക നീ-
രത      മി ി വീ ം ട മ-
േ     ം റ ഭാഗ       നി     ിെ
ധീരതേയാ പെന വണ ിനാ .
ധാ ീപത! ജയ വീരമൗേല! ജയ
ശാസ മേത! ജയ ശൗര ം േധ! ജയ
കീ     ിനിേധ! ജയ സ ാമി ! ജയ ജയ
മാ     ാണ്ഡേഗാ ജാേതാ ം സേമ ജയ.
ഇ രം െചാ ീ സ് തി വണ ിയ
  ത േനാടാ േചാദി വണ ിയ
  ത േനാടാ േചാദി      േപാ മ :
േസാദരേനാ ം ജനകാ ജേയാ -
േമെതാ ദി ിലിരി        രാഘവ ?
നി       നായതി പാപിയാെമേ ാ
െചാ വാെനേ ാ െചാ ിയെത െട
ല ്മണെന പറ           വിേശഷി
ല ്മീസമയായ ജാനകീേദവി ം?
ഹാ! രാമ! ഹാ! ണവാരിേധ! ല ്മണ!
വാരിജേലാചേന ബാേല മിഥിലേജ!
ദു:ഖം      മരി ാ    ട
ദുഷ് തിയാെമ രിക ിരി ാ ം

                    124
           അ      ാ    രാമായണം
മ േള ം കെ നി മരി ാ -
മി ാലമി ാെതവ                ത ം.
ഇ ം പറ          േക         േപ േനാ-
      ാപേമാ രെചയ്           മ    ം:
  ീരാമസീതാ മി ാ ജ ാെര-
േ രിേല ിെ ാ േപാേയ തവാ               യാ.
  ംഗിേവരാഖ രസവിേധ െച
ഗംഗാതേട വസി ീടംദശാ േര
ക െതാ തി             ൃംഗിേവരാധിപ
െകാ വ           ഹ      ലഫലാദിക .
  ൈ ക െകാ               െതാ പരി ഹി-
    മാര ാ ജട ം ധരി ി .
പിെ ര           മെനേ ാ െചാ ിനാ-
െനേ നി പി ദു:ഖിയായ്കാ േമ.
െചാേ ണെമ െട താതേനാ ം ബലാ-
ല           ി     ാകാതിരി ണം.
സൗഖ മേയാ യിേല ം വന ളി
േമാ സി ി ം െപ വഴിയായ് വ ം.
മാതാവി നമസ് ാരം വിേശഷി
േഖദെമെ         റി      ാക േത ം
പിെ     ം പിെ        ം െചാ ക പിതാവതി-
ഖി നായ് വാ ക പീഡിതനാകയാ
എെ      ിരി         ദു:ഖമേശഷ ം
ധന വാക ാ തം െകാ ട ീടണം
ജാനകി ം െതാ െതേ ാ െചാ ിനാ-
ളാനനപ         ം താഴ് ി മ ം മ ം
അ കണ            ം വാ      സഗദ്ഗദം
ശ പാേദ സാഷ്ടാംഗനമസ്കാരം
േതാണികേരറി ഹേനാ ടേവ
  ാണവിേയാേഗന നിേ നടിയ ം
അ െരെ          ിറ ിേ ായ് മ േവാള-
മി െര നി ശവശരീരം േപാെല
നാല നാഴിക െച വാെറ ൈധര
മാലംബ മ ം നി             നായീടിേന

                      125
          അ     ാ    രാമായണം

ത കൗസല കര        ട ിനാ
ദ േ ാ പ പേ വരദ യം
ഇഷ്ടയാേയാ ൈകേകയി രാജ േമാ
  ഷ്ടനായ ന കിയാ േപാരായി    ിേതാ?
മ     െന ാനനാേ കളവതി-
നി ാപിെയ പിഴ ി ൈദവേമ!
ഏവെമ ാം വ    ി നിേയ പരി-
േദവനം െചയ തിെനെ ാ കാരണം?
  പതി കൗസല െചാെ ാ വാ ക
താേപന േക മ ം പറ   ീടിനാ :-

     ിെലാ െകാ ിവയ്        േപാെല
   ണ മി ാെത മാം േഖദി ിയായ്ക നീ.
   ാണ യാണമ       താേപാധന
   ാണവിേയാേഗ ശപി     കാരണം
ദു:ഖ െ ാ മരി ാ        ട െമ
       ാ      ി മയ് ായ്ക വ േഭ!
േക       നീ ശാപ കാരം മേനാഹേര!
സാ ാ തപസ ികളീശ ര ാരേ ാ.

അ രാ ൗ ശരജാല ം ചാപ ം
ഹസ്േത ധരി     ഗയാ വിവിശനായ്
വാഹിനീതീേര വനാ േര മാനസ-
േമാേഹന നില്     േനരെമാ   നി
േദേഹന മാതാപിതാ      നിേയാഗ ാ
സാഹസേ ാടി           റെ
  ംഭ ംെകാ നീ േകാ വാ വ വ
  ംേഭന െവ മ േപാ       ംവിധൗ
  ംഭ ി നീരകം       ശബ്ദം േക
  ംഭി   ി   ിലംേഭാഗദമിതി
ചി ി ട നാദേഭദിനം സായകം
സ ായ ചാേപ ഢമയ ീടിേന .
ഹാ! ഹാ! ഹേതാസ്മ ഹം ഹാ! ഹാ! ഹേതാസ്മ ഹം

                    126
          അ     ാ    രാമായണം
ഹാേഹതി േക ി മാ ഷവാക ം
njാെനാ േദാഷമാേരാ േമ െചയ്തീല
േകന വാ ഹ ! ഹേതാ ഹം വിേധ ഥാ
പാ     ിരി    ി മാതാപിതാ       ാ-
രാ    ിൈകെ ാ ത ീ            ദാഹി യാ
ഇ രം മ        നാദംേക njാനതി
   സ്തനായ്ത െച         േലാ ം തദാ
താപസബാലക പാദ ളി വീ
തേപന െചാേ        നി തേനാ njാ :
സ ാമി ! ദശരഥനായ രാജാ njാന്
മാമപരാധിനം ര ി േവണേമ.
njാനറിയാെത ഗയാവിവശനാ-
യാന ത ീ ടി ം നാദെനേ ാ
ബാണെമയ്േതനതിപാപിയെയാ njാ
  ാണ കള            ിനി ൈവകാെത.
പാദ ളി വീ േകണീ െമേ ാ
േഖദം കല      െചാ ാ     നിബാലക :-
ക മേ ത         ാവത ാ     േമ
     ഹത ാ പാപ      ായകി േത
ൈവശ നേ njാ മമ പിതാ             ാെര-
യാശ സി ി നീേയ േമ ൈവകാെത.
വാ ക േമറി രാനര ം
േന    ംകാണാെത പാ       ി    ീ
ദാേഹന njാ ജലം െകാ           െച വാ .
ദാഹം െകാ      നീ ത ീ െകാ       ിനി
     ാ െമ ാമവേരാടറിയി
സത െമ ാമവേരാടറിയി
സത െമ ാലവ നിെ          ംര ി ം
എ െട താത േകാപ          ാകിേലാ
നിെ     ം ഭസ്മമാ ീ മറിക നീ.
  ാണ       േപാകാ     പീഢ േ        ം
ബാണം പറി നീ ൈവക േത േമ.

എ     േക ശേല ാ ാരണംെചയ്

                    127
          അ     ാ    രാമായണം
പിെ    ജലം കലശ ം ൈകെ ാ
ദ തിമാരിരി     വിേടയ്
സം മേ ാ njാ െച ം ദശാ േര
    തേയാ േന       ം േവ െപ-
    രാ ി വിശ ദാഹി േഹാ
വ    ി െമ        ത ീ      േപാെയാ
     മി മറ കള        ിേതാ
മ ിെ ാരാ യം nj       െ ാ നാ ം
മ ം ഭവാെനാഴിെ       ൈവകി വാ
ഭ ിമാേന ം       െമ ാമതി-
സ     നായ് വ ിേതാ നീ മാര! ബലാ .
ഇ കാരം നി പി ിരി ംവിധൗ
മല്പാദവിന ാസജധ ാനി േക      ായി
കാ െ    മാ ം മദീയം തദാ േക
താല്പര േമാ പറ      ജനക ം :-

ൈവ വാെന       ലം മമ ന ന!
േവേഗന ത ീ തരിക നീ സാദരം.
ഇ മാക ണ njാ ദ തിമാ പദം
ഭ    ാ നമസ്കരിെ      ം ഭീതനായ
        െന ാമറിയി ിതേ രം
    ന േയാ ാധിപനാകിയ
  ഥ ീവര njാ ദശരഥെന േപ
രാ ൗ വനാേ      ഗയാ വിവശനായ്
ശാ ല ഖ ഗ െള ം െകാ
പാര ി േ        നദീതീേര ഗാശയാ
  ംഭ ി നീരകം         ശബ്ദം േക
  ംഭിവര നിജ      ി രംത ി-
ലംഭ െകാ        ശബ്ദെമേ ാ     യാ-
ല യേ നറിയാെതയ ം ബലാ
       െകാ േനര     കര ി േക-
െ      ം ഭീതനായ്ത െച ീടിേന .
ബാലെന        നമസ്കരിേ ന -
  ലമവ െമേ ാ െചാ ീടിനാ :-

                    128
           അ      ാ    രാമായണം

ക    മേ മമ വ തി തവ
     ഹത ാപാപ        ാകയിെ േടാ.
ക ം െപാടി        വയ േമെറ
പ     ശാേലേ വിശ ദാഹെ ാ !
എെ       ം പാ    ിരി ം പിതാ      ാ   ം
ത ീ െകാ        െയെ േ ാ െചാ ിനാ
njാന േക ഴേ ാ വേ നിനി
    ാനികളാം നി െളാെ          മി ണം
   ീപാദപ ജെമ ിേയ മ ി
പാപിയാേയാരടിയ വലംബനം.
ജ വിഷയ പാവശ ാരേ ാ
സ തം താപസ ംഗവ ാ നി
ഇ മാക ണ കര            കര    വ
െര     ം ദു:ഖം കല      െചാ ീടിനാ :-
    െനവിെട ിട         ി ഭവാ
തൈ വ nj െളെ ാ േപായീേടണം
njാന േക വ തെ െയ             തി-
ദീനതേയാ ക ട കാ ിേന .
കഷ്ടമാഹ കഷ്ടം! ക െമ വ
െതാ തേലാടി തനയശരീര ം
പിെ      ലതരം െചാ ി വിലാപി
ഖി തേയാടവെരേ ാ െചാ ീനാ :-
നീയിനി ന ചിത ചമ ീടണം
തീ േമ ം ജ ലി ി ൈവകീടാെത.
ത njാ ം ചിത ിേനനേ രം
  േ ണ സാകം േവശി വ ക ം
ദഗ് േദഹ ാ മായ് െച          വ ം
    ാരിേലാകം ഗമി വാണീടിനാ .
    തേപാധനനേ രെമേ ാ
    േശാക ാ മരിെ            െചാ ിനാ .
ശാപകാലം ന       ാഗതമായി
താപസവാക മസത മാ ംവരാ.
മ വേനവം പറ          വിലാപി

                      129
         അ     ാ    രാമായണം
പിെ    ം പിെ    ം േക    ട ിനാ
ഹാരാമ!     ! ഹാ! സീേത! ജനകേജ!
ഹാരാമ! ല ്മണ! ഹാ ഹാ! ണാം േധ!
നി േളാ ം പിരിെ       രണം ന-
രി െനവ       ൈകേകയിസംഭവം.
രാജീവേന െന ി ി ചി ി
രാജാ ദശരഥ          രാലയം

നാരീജനവിലാപം

ദു:ഖി രാജനാരീജന ം ന-
െരാെ വാവി കര       ട ിനാ .
വ സി താഡി േക       േഘാഷ
ത     ണം േക വസിഷ്ഠ നീ    ം
മ ികേളാ ഴറി സം മ-
മ : രമകം       ളിെ യ് :-
ൈതലമയേ ാണിത ിലാ ധരാ-
പലക ത ട േക വ ീടായ്വാ .
എ       െചയ്  ത ാെര ംവിളി-
   ി തേ നി     േവേഗന േപാകണം.
േവഗേമറീ ം തിരേയറിെ
േകകയരാജ മകം      െചാ ക
മാ ലനായ ധാജി ിേനാടിനി-
േയ േമ കാലം കളയാതയ ണം
ശ ഘ്നേനാ ം ഭരതെനെയ തി-
വി തം െച െചാ െക യ ീടിനാ .
സത രം േകകയരാണ മ ം
നത ാ ധാജി ിേനാ െചാ ീടിനാ :-

േക      േപ ! വസിഷ്ഠന   െചയ്ത
വാ ക ശ ഘ്നേനാ ം ഭരതെന
ഏ േമ ൈവകാതേയാ യ് യയ്െ
 തവാക ം േക േനരം നരാധിപ
ബാലക ാേരാ േപാെക െചാ ിനാ

                   130
          അ     ാ    രാമായണം
കാേല റെ ി       മാര ാ ം
ഏതാ മെ ാരാപ കെ ി
താതെന ാകി ം ാതാവിനാകി ം
എ കെ ിെത          ി പലതരം
ചി ി ചി ി മാ േ ഭരത ം.
സ ാപേമാ മേയാ ാ രി
സേ ാഷവ       ിതം ശബ്ദഹീനം തഥാ
  ഷ്ടല ്മീകം ജേനാദ്ബാധവ      ിതം
 ഷ്ട ാ വിഗേതാ വം രാേജ െമ ിദം
േതേജാവിഹീനമകം       ി െച
രാജേഗഹം രാജല ണവ          ിതം
 ഷ്ട ാ വിഗേതാ വം രാജ െമ ിദം
േതേജാവിഹീനമകം       ി െച
രാജേഗഹം രാജല ണവ          ിതം
ത ൈകേകടിെയ            മാര ാ
ഭ    ാ നമസ്കരി ീടിനാര ിക.
    െന      സേ ാേഷണ മാതാ -
    ായ ഗാഢമാലിംഗ മടിയി വ-
     മാംേഗ ക    ാ േചാദി ി
ഭ മ ീമ     ല ി െലാ േവ?
മാതാവി ം പി ാ ജന           -
േമ േമ ദു:ഖമി ീ പറക നീ
ഇ രം ൈകേകയി െചാ േനര തി-
     രമാ ഭരത ം െചാ ിനാ :-

േഖദ     െന ാണാെ    നി     ി
താതെനവിെട വസി     മാതാേവ!
മാതാവിേനാ പിരി  രഹസി njാ
താതെന     കാ ിെലാ നാ െമ.
ഇേ ാ ഭവതി താേന വസി     െത-
     വില േമ താപ ം ഭീതി ം
മല്പിതാെവ പറെക     േക
ത    ിയമാ ൈകേകയി ം െചാ ിനാ :-


                    131
        അ       ാ    രാമായണം
എ കെന ദു:ഖി ാനവകാശം
നി േനാവാnj്ഛിതെമാെ വ     ി njാ .
അശ േമധാദിയാഗ െള ാം െചയ്
വിശ െമ ാട ം കീ  ി പര ിയ
സ     ഷ ാ ഗതി ലഭി ീടിനാ
ത പിതാെവ േകെ ാ ഭരത ം
േ ാണീതേല ദു:ഖവിഹ ലചി നാ-
യ് വീ വിലാപം ട ിനാെന    ം.

ഭരതെ   വിലാപം

ഹാ! താത! ദു:ഖസ േ നി ജ മാ-
േമെതാ ദി ി േപായി          പേത!
എെ      ം രാജ ഭാരെ     ം രാഘവ
ത െട ക ി സമ ിയാെത പിരി-
െ       െപായ്െ ാ പിതാേവ! ണവിേധ!
nj         മാ ടേയാരിനി ൈദവേമ!
     നീവ ം കര        േനര-
     ാപ ൈകേകയി ക നീ ം ട-
  ാശ സി ീ ക ദു:േഖന കിം ഫല
മീശ രകല്പിതെമ ാമറിക നീ.
അഭ ദയം വ       ീടിേന njാ തവ
ലഭ െമ ാെമ ലഭി തറിക നീ.
മാ വാക ം സമാക ണ ഭരത ം
േഖദപരവശ േചതസാ േചാദി :-
ഏതാ െമാ പറ          തിേ മമ
താത മരി        േനര     മാതാേവ!
ഹാ: രാമ! രാമ! മാര! സീേത! മമ
   ീരാമല ്മണ! രാമ! രാമ! രാമ!
സീേത! ജനക േതതി ന: ന-
രാ രനായ് വിലപി മരി ി
താതന േക േനരം ഭരത ം
മാതാവിേനാ േചാദി ാനെത േ ാ!
താത മരി        േനര     രാമ ം

                    132
          അ     ാ    രാമായണം
സീത ം സൗമി ി മരിക ിേ !
എ    േക ൈകേകയി ം െചാ ിനാ
മ വ രാമനഭിേഷകമാരംഭ
സ    യായ ക േനര njാ-
െന െട ന ന തെ വാഴിേ ണം
എ പറ     ഭിേഷകം ട ിേയ
നിേ ാടതി    കാരം പറയാമേ ാ.

ര വരം മമ ത തവ പിതാ
പ തിെലാ ിനാ നിെ വാഴിെ
രാമ വന ി േപാെക മേ ം
   മിപ തേ ാടി കാലമ      ിേ   .
സത പരായണനായ നരപതി
   ഥ ീതലം നിന ംത രാമെന
കാനനവാസ ിനായയ ീടി ്
ജാനകിേദവി പാതി ത മാലംബ
ഭ ാ സമം ഗമി ീടിനാളാ സൗ-
മി ി ം ാതാവിേനാ െടേ ായാ .
താതനവെര നില വിലാപി
േഖേദന രാമരാേമതി േദവാലയം
      ാനറിെക മാ വാക ം േക
ദു:ഖി    മിയി വീ ഭരത ം.
േമാഹം കല       േനര   ൈകേകയി -
മാഹ േശാക ിെനെ ാ കാരണം.
രാജ ം നിന സ ാപ്തമായ് വ ി
   ജ നായ് വാഴ്ക ചാപല ം കള      നീ.
എ ൈകേകയി പറ            േക ട-
െനാ േകാപി േനാ ീടിനാ മാതരം
േ ാധാ ിത ി ദഹ േപാമ െയ-
    ാധി    ീടിനാ ക നിേ ാ ക ം
ഭ      ാവിെനെ ാ പാേപ! മഹാേഘാേര!
നിസ് േപ! നി േയ! ദുഷ്േട! നിശാചരി!
നി െട ഗ ഭ ി        വിേ െനാ
   ണ ി ാെത മഹാപാപി njാനേഹാ!

                    133
          അ     ാ    രാമായണം
നിേ ാ രിയാട തിനി njാ െച
വ ിയി വീ മരി ന ായ്കിേലാ
കാള ടം ടി ീ വന ായ്കി
വാെള   ാ ക         ീ വ .
വ കണ ി ം njാ njാ മരി ീ വ-
നിെ ാ സംശയം ദുഷ്േട! ഭയ രി!
േഘാരമാ      ംഭീപാകമാകിയ
നാരകംത ി വസി മി ലം
ഇ രം മാതരം ഭ    ി ദു:ഖി
സത രംെച കൗസല ം ണ            ീടിനാ
ക നീേരാ ം െമലി    തിദീനയായ്
ഖി യാേയാ കൗസല െചാ ീടിനാ :-

ക േദാഷ ളിെത ാമകെ ി-
െത ക      ര കെ         കാരണം
   ീരാമ മ ജാത ം സീത ം
ചീരാംബരജടാധാരികളായ് വനം
   ാപി ിെതെ      ം ദു:ഖാം രാശിയി
താേപന മ യാ ീടിനാ നി യം.
ഹാ! രാമ! രാമ! ര വംശനായക!
നാരായണ പരമാ           ജഗല്പേത!
നാഥ! ഭവാ മമ ന നനായ് വ
ജാതനായീടിനാ േകവലെമ ി ം
ദു:ഖെമെ    ിരി     ീെലാരി    -
      ാ ിേലാ      ാ വിധിബലമാം േലാം.
ഇ ം കര         മാതാ തെ      ം
നത ാ ഭരത ം ദു:േഖന െചാ ീനാ :-

ആ രമാനസയാകായ് ി െകാ
മാതാ njാ പറ       േക   ണം
രാഘവരാജ ാഭിേഷകം ട ിയാ
ൈകേകയിയാകിയ മാതാ മാതാേവ!
njാനറി   ി ി രാഘവ ത ാണ
njാനരി   േ യെത ിേലാ മാതാേവ!

                    134
          അ    ാ    രാമായണം
    ഹത ാശതജാതമാം പാപ -
മേ   ജി    ി     njാ നി     യം
    ാ ജനാം വസിഷ്ഠ നിെയ ം
ധ ദാര ള        തിതെ    ം
ഖഡ്േഗന നി ഹി ാ       പാപ -
െമാെ യ ഭവി ീ       ക njാ .
ഇ െന നാനാ ശപഥ       ം െചയ്
തി ിനദു:ഖം കല     ഭരത ം
േക േ രം ജനനി ം െചാ ിനാ
േദാഷം നിനേ    മിെ   റി   njാ

ഇ   ം പറ      ണ    ഗാഢംഗാഢ-
    മാംേഗ ക    ാള ക വ-
െരാെ വാവി കര        ട ിനാ-
ര ഥ േക വസിഷ്ഠ നീ       ം
മ ിജനേ ാ മ േപാെട          ി
സ ാപേമാ െതാ      ഭരത
േരാദനംക       െചയ് വസിഷ്ഠ ം
േഖദം മതിമതി േകളി േകവലം
      ദശരഥനായ രാജാധിപ
സത പരാ മ വി       ാനവീര വാ
മ       ഖ ളാം രാജേഭാഗ     ം
      യഥാവിധി യജ്nj    ംബ -
  ത ാ ബ ധനദ ിണ ം ദാ
ദത ാ ിവിഷ്ടപം ഗത ാ യഥാ ഖം
ലബ്ധ ാ ര രാ ാസനം ദു ഭം
   ാരി ഖ ിദശൗഘവ നാ-
യാന േമാടിരി     തിെന നീ
യാനനം താഴ് ി േന ാം       കീ .

     നാാ ജ നാശാദിവ   ിത
നിത നി പനവ യനദ യ
സത സ പ സകലജഗ യ
 ത ജ ാദിഹീന ജഗ     ാരണ

                   135
            അ      ാ    രാമായണം
േദഹമത        ം ജഡം     ണഭം രം
േമാൈഹകകാരണം!           ിവിേരാധകം
     ിവിഹീനം പവി മെ ാ േമ
ചിേ     വിചാരി ക ാെലാരി         ം
ദു:ഖി തി വകാശമിേ േമ
ദു:േഖന കിംഫലം ത വശാ നാം
താതെന ാകി ം           െന ാകി ം
േ തരായാലതി ഢരാ           വ
മാറ ല െതാഴി          റവിളി
േ െറ ള         േമാഹി വീണീ േവാ
നി ാരെമ       ം സംസാരേമാ      ിേലാ
സം ംഗെമാേ          ഭകരമാ
ത സൗഖ ം വ           ീ വാ ന
നിത മാ െ ാ ശാ ിയറിക നീ.
ജ       ാകി മരണ ം നി യം
ജ ം മരി വ        വ ം നി    യം
ആ      ംത       താേതാരവ െയ-
േ ാ      ണെമ ാം സ ക വശവതം
തത മറി         വിദ ാെനാരി     ം
     മി ാ     കള ാദിവസ് നാ
േവ െപ േ ര ം ദു:ഖമിേ േമ :
      ാണ്ഡേകാടിക ന          ളായ ം
      ണാ ഷ്ട ളായ ം പാ           ിേലാ
സംഖ യി ാേതാള         ിെത ാ        ണ-
ഭം രമാ      ജീവിതകാല ി-
െലെ ാരാ ാ മഹാ           ാനിനാ       ം
ബ െമ ീേദഹേദഹിക െ                 ം
ചി ി മായാ ണൈവഭവ             -
മ       ദാ ക വ െ         സം മം
ക ിത പ ാ ല ാം വി വ
സംപതി ീ മാ        തിനശ രം.
   ാ നേദഹ ക ണാ പിെ                ം
   ാപ്തമാം േദഹി േദഹം രപി-
ജീ     േദഹ ള         േപ ി

                       136
         അ       ാ    രാമായണം
      േശാഭം നവേദഹ      െകാ   .
കാലച       ി  മണേവഗ ി
  ലമി     േഭദ ളറിക നീ.
ദു:ഖ ിെനെ ാ കാരണം െചാ നീ
  ഖ ജനമതം േക     njാന െചാ വാ
ആ ാവിനി ജനനരണ -
മാ നി ചി ി ഷഡ്ഭാവ മി .
നിത ാന സ പന് സകേലശ ര ശാശ ത
      ദിസാ ി സ ാ ാ സനാതന-
നദ യേനക പര പരമ ശിവ .
ഇ മനാരതം ചി ി ചി ി
ചിേ      േഢമായറി   ദു:ഖ    ം
ത      ാ ട കക സ ഹ ം
സത രേമ ം വിഷാദ     ാെകാലാ.




സംസ്കാരക     ം

  താ      വചനം പന ന
  ത ാ യഥാവിധി സംസ് ാരക   ം
മി ത ാമാത േസാദേരാപാ ായ
    നാേയാ ഭരത മാര ം
താതശരീരെമേ ാണിത ി നി-
  ാദര     െമ    നീരാടി .
ദിവ ാംബരാഭരണാേലപന ളാ
സ ാംഗെമ ാമല രി ീടിനാ
അ ിേഹാ ാ ിത ാല ിേഹാ ിെയ
സംസ് രി ംവ മാചാര സം തം
ദത ാ തിേലാദകം ദ ാദശവാസേര
ഭ    ാ കഴി ി പിണ്ഡമാദരാ


                     137
          അ     ാ    രാമായണം
േവദപരായണ ാരാം ദ ിജാവലി-
േ ാദനേഗാധന ാമരത്നാംബര-
  ഷണാേലപനതാം ല ഗ
േതാേഷണ ദാന ംെചയ് സേസാദരം
വീ നമസ്കരി ാശീ ചനമാ-
ദാന ംെചയ് വി       നായ് േമവിനാ
ജാനകീല ്മണസം         നാ ട
കാനനം പി രാമ മാരെന
മാനേസ ചി ി ചി ി        ദിനം
മാനവവീരനാേയാ ഭരത ം
സാ ജനായ് വസി ീടിനാന ിനം
നാനാ         നേ ാ മനാ ലം
ത വസിഷ്ഠ നീ         നി ല-
സ മ ാ മായ് വ സഭാ ിേക
അ േ ാ ഹാസനസ ിഭനാം നി
സ      ാസേന മ വീടിനാനാദരാ
ശ ഘ്നസം        നായ ഭരതെന
ത വ        ിയേനരമവ ക ം
മ ികേളാ ം രവാസികേളാ -
മ രാന ം വള       മ വിനാ
    ി നി ഭരത മാരേനാ-
ടംേഭാജസംഭവന ന െചാ ിനാ :-
േദശകാേലാചിതമാ       വാ ക
േദശീകനായ njാനാ െചാ ീ വ
സത സ        തവ താത ദശരഥ
  ഥ ീതലം നിന ദ ന കീടിനാ
    ാഭ ദയാ    േമഷ ൈകേകയി
ദ മാേയാ വരദ യകാരണം.
മ       മഭിേഷകം നിന njാ
മ ികേളാ മ േപാ െചയ്തീ വ
രാജ മരാജകമാം ഭവാനാലിനി
ത ാജ മെ      ധരി    മാര! നീ
താതനിേയാഗമ ഷ്ടി       ം േവണം
പാതക     മത ായ്കിേലവ ം

                    138
         അ     ാ    രാമായണം
ഒെ ാഴിയാെത ണ       നര ാ
വ            സാദ ിനാ .
എ     െചയ് വസിഷ്ഠ നിേയാ
ന ായ്െ ാ ണ       ി ഭരത ം
ഇ ടിയ രാജ ംെകാ കിം ഫലം
മ വനാ     ം മമ    ജ
nj ളവ െടകി ര ാരേ
നി ളിെത ാമറി   േ ാ േമ   .

ഭരതെ   വനയാ

നാെള ല     ാേല േപാ      ക njാ
നാളീകേന െനെ ാ ി േപാ വാ
njാ ം ഭവ മ       തീേദവി ം
നാനാ രവാസിക മമാത ം
ആന േത കാലാ       തിര ടേയാ -
മാനകശംഖപടഹവാദ േ ാ ം
േസാദര    രതാപസസാമ -
േമദിനീപാലകൈവശ        ാദി ം
സാദരമാ ൈകേകയിെയാഴി
മാ ജന     മായി േപാകണം.
രാമനി ാഗമി ീ േവാളം nj
 മിയി തെ ശയി        േത     .
 ലഫല ള് ജി ഭസിത
മാേലപനംെചയ് വല് ല ം
താപേവഷം ധരി ജട
താപം കല      വസി     േത     .

ഇ ം ഭരത പറ        േക വ-
െര    ംന െ      െചാ ീടിനാ .
ചിേ   നിന ി േതാ ിയത       ത-
    ര ാരിലത   മനേ ാ നീ.
സാ     േളവം കഴ്      േനര-
മാദിത േദവ ദി ഭരത ം

                   139
          അ    ാ    രാമായണം
ശ     േനാ െട റെ ി
ത     മ നിേയാേഗന ൈസന ം
സത രം രാമെന ാണാ നട ി
ചിേ    നിറ   വഴി    േമാദേ ാ ം.
രാജദാര     കൗസല ാദിക തദാ
രാജീവേന െന ാ ാ നട ി
താപസേ        വസിഷ്ഠ ം പ ി ം
താപസ േ ന സാകം റെ .
 മി കിള    െപാ ീ ം െപാടിക ം
േവ ാമനി െച പര ചമ        ി .
രാഘവാേലാകനാന വിവശരാം
േലാകരറി    ി മാ േഖദ      ം
  ംഗിേവരാഖ രം ഗമി ീ ട
ഗംഗാതേടെച നി െപ         ട.
േകകയ      ീ ത പടേയാടമി-
  ാഗതനായ േക ഹ തദാ
ശ ിതമാനസനായ് വ ത െട
കി ര ാേരാ െചാ ാനിതേ രം:-

ബാണചാപാദി ശസ്        ം ൈകെ ാ
േതാണികെളാെ ബ ി സ           രായ്
നില്പിെന ാവ ം njാന െച ക-
  ിേ ാ വ           ൈവകീടാെത
അ ിേക െച വ ി ാലവ െട-
യ     തമറി    ീ      േ ാ.
രാഘവേനാ വിേരാധ ിെന ിേലാ
േപാക താ മവരിനി നി      യം
    െര ാകി കട ക ം േവണം
പ തിേ     ം വിഷാദ ം ടാെത
ഇ ം വിചാരി റ     ഹ െച
സത രം കാല് ല് നമസ് രി ീടിനാന്.
നാനാവിേധാപായ     ം കാഴ്ചവ-
 ാന      ം െതാ നി ീടിനാ .


                   140
         അ     ാ    രാമായണം
ചീരാംബരം ഘനശ ാമം ജടാധരം
   ീരാമമ ം ജപ നാരതം
ധീരം മാരം മാേരാപമം മഹാ-
വീരം ര വരം േസാദരം സാ ജം
മാരസമാനശരീരം മേനാഹരം
കാ ണ സാഗരം ക       ഹ തദാ.
  മിയി വീ     േഹാ ഹമിത    ാ -
ണാമ ം െചയ് ഭരത മേ രം.
ഉ ാപ ഗാഢമാലിംഗ ര നാഥ-
ഭ ം വയസ മനാമയവാക ം
ഭ ാ ഹേനാ പിെ        ം െചാ ിനാ-
     മ    േഷാ ംസരത്നം ഭവാ
ആലീംഗനം െചയ് വേ ാ ഭവാെന േലാ-
കാലംബന തനാകിയ രാഘവ .
ല ്മീഭഗവതിേദവിെ ാഴി      സി-
  ി േമാ മെ ാ വ    മേതാ    നീ.
ധന നാ        നീ വന ി -
ലി തിനിെ ാ സംശയം മ സേഖ!
േസാദരേനാ ം ജനകാ ജേയാ -
േമെതാരിട റ ീ ര നായക
സീതേയാ ടി നീയവിടം ദാ
കാ ി രിെക േക ഹ തദാ
വാ മി ാെതാ സേ ാഷേചതസാ
ഭ      ഭരതനത    മെന ത -
ചിേ     നി പി ട നട ീടിനാന .
യ ഗത ാ ഹ സത രം െചാ ിനാ :-

ക ാ െമ ി       ശാസ് തം സീതയാ
െകാ    വ       ത മഹാശയന ലം.
ക ഭരത ം        ബാഷ്േപാദകം
െതാ വിറ സഗദ്ഗദം െചാ ിനാ .
ഹാ!    മാരി! മേനാഹര! ജാനകി!
  ാസാദ    ്നി വ     തല്പ േല
േകാമളസ്നിഗ് ധവളാംേബരാസ് േത

                   141
          അ     ാ    രാമായണം
രാേമണ േശേത മഹാ ഖം സാ കഥം?
േശേത ശമയ വിഷ്ടേര നിഷ് േര
േഖേദന സീതാ മദീയാ ജ നാ
മേ ാഷകാരണാെല       ചി ി
മേ ഹമാ പരിത ജി ീ വ .
കില്ബിഷകാരിണിയായ ൈകേകയിത
ഗ ഭ ി നി ജനിെ ാ കാരണം
ദുഷ് തിയായതിപാപിയാെമെ      ം
ധി രി ീടിേന പിെ      ം പിെ    ം
ജ സാഫല ം വ ിത ജ
നി ലമാനസ ഭാഗ വാെന          ം
അ ജ തെ        രിചരിെ െ ാ ം
വ ം വന ി േപായതവനേ ാ.
   ീരാമദാസദാസ ാ     ദാസനാ-
യാ ഢഭ ി േ ഷ njാ ം സദാ
നിത ം േസവി െകാ വെന ാ വ ം
മ      ജ    ി ഫലെമ നി        യം.
െചാ നീെയേ ാെടവിെട വസതി
കൗസല ാതനയനവിേടയ് ൈവകാെത
െച njാനി         ിെ ാ േപാ വ-
െന     േക ഹ രെചയ്താ :-

മംഗലേദവതാവ ഭന് ത ലി-
  ി െന െ ാ ഭ ി         ാകയാ
  ണ വാ ാരി വ േ സര ഭവാ
നി   യെമ ിേലാ േക     മഹാമേത!
ഗംഗാനദികട ാല െ        ം
മംഗലമാ     ചി   ടാചലം
ത നി േട വസി       ി സീതയാ
ത െട േസാദരേനാ ം യഥാ ഖം.
ഇ ം േഹാ ിക േക ഭരത ം
ത ഗ ാമേഹ ശീ ം ിയസേഖ!
ത    മമ     തടിനിെയസസത രം
ക    മിേദ ാഗം സമ േ ാ ഭവാദ നീ

                    142
          അ     ാ    രാമായണം
   ത ാ ഭരതവാക ം ഹ സാദരം
ഗത ാ വി ധനദിെയ ട വാ
  ത ജനേ ാ െട സം മം
വിസ്താര     ം മഹാേ പണീ തം
അ      സാ ലേദശം നിറ ീടിനാ-
ന      േതാണി വ     ിനാ .
ഊ മാെയാ      ഴ െമ     തി-
േല ം വലിെയാ േതാണിയി താ       ദാ
ശ ഘ്നേനാ ം ഭരതേന ം നി-
സ മനായ വസിഷ്ഠേന ം തദാ
രാമമാതാവായ കൗസല തെ        ം
ഉ മയാം മി ാേദവിതെ         ം
  ഥ ീശപത്നിമാ മ     വെര ം
ഭ    ാ െതാ   കേരറി മ ം ഴ-
    സ്തഭീത ാ കട ീടിനാനാദരാ .

ഉ തടിെയ         ി നാ ലം
 േ നട ി വ പട ം തദാ
ശീ ം ഭരദ ാജതാപേസ ാ മം
വ ാ േഗാ            ം വിേരാധം വിനാ
സ ാപ സ ീതനായ ഭരത ം!
വ പടെയാ േവ െര നി           ീയിനാ
താ ജ മാ ടജാ േണ
സാന മാവിശ നിേ ാരന രം
ഉ    ല ം മഹാേതജസം താപസം
വിജ രാ ാനമാസീനം വിധിസമം
 ഷ്ട ാ നനാമ സാഷ്ടാംഗം സേസാദരം
  ഷ്ടഭ    ാ ഭരദ ാജ നീശ രം
    ാത ാ ദശരഥന നം ബാലകം
  ീൈത്യവ ജയാമാസ നീ            ം
  ഷ്ടവാചാ ശല ശ്ന ം െചയ്
 ഷ്ട ാ തദാ ജടാവല് ലധാരിണം
  ഷ്ടികല         െചയ്താനിെതെ േടാ
കഷ്ടമിേ ാ പപ മെ ാ േമ.

                    143
           അ      ാ    രാമായണം
രാജ ം പാലി നാനാജന ളാ
  ജ നാേയാ നീെയ ിനായി െന
വല് ല ം ജട ം       താപസ-
 ഖ േവഷതെത രി ഹി ീ വാ
എെ ാ കാരണം വ പടേയാ മാ-
ഹ വനാ േര വ         െചാ നീ
  ത ാ ഭരദ ാജവാക ം ഭരത -
മി ം നിവര തേ ാ െചാ ിനാ :-

നി ി           ിേലറാെത േലാക ി-
െലെ ാ         ാ        മഹാ േന!
എ ി ം വാസ്തവം njാ ണ             ി നി-
    ടം േപാവാന       ഹിേ ണേമ
രാമാഭിേഷകവിഘ്ന ി കാരണം
രാമപാദാബ്ജ ളാണ തേപാനിേധ!
njാേന േമെയാ റി           ീല രാഘവ
കാനന ിെ             വാ     ല ം
േകകയ       ിയാമ ാവ വാ ായ
കാേകാളേവഗേമ ലമതി            .
ഇേ ാള       േനാ      േനാ njാനതി-
നി ാദപ ം മാണം ദയാനിേധ!
  ീരാമച       ത നായ് ല്പാദ-
വാരിജ     ം ഭജിെ      ിേയ മമ
മ    േഭാഗ ളാെലെ ാ ഫലം!
  മതിെ ാഴി       ിെ ാരാകാം ിതം.
  ീരാഘവ ചരണാ ിേക വീ സം-
ഭാര െള ാമവെട മ ി
പൗരവസിഷ്ഠാദികേളാ ടേവ
  ീരാമച ഭിേഷക ം െചയ്
രാജ     ിനാ       ിെ ാ േപായി
  ജ നാം േജഷ്ഠെനേ വി െകാ വ .

ഇ െന േക ഭരതവാക ം നി
മംഗലാ ാനേമനം ണ   ീടിനാ

                      144
           അ      ാ    രാമായണം
  ംബി      ്നി സേ ാഷി ളിനാ
കിംബ നാ വ !         ാ െമാെ njാ
    ാന ശാ ക റി     ിരി       ി
മാനേസ േശാക      ാെകാലാ േക         നീ
ല ്മണെന ാ നിലേ            േമ ഭ ി
ല ്മീപതിയായ രാമ        നി      യം.
ഇ ിനി ല് രി ീ വ നിെ njാ
വ പടെയാ മിെ ാ സംശയം.
ഊ ം കഴി      റ ി ല കാേല
േവണം ര നാഥെനെ               വാ .
എ ാമ    െചയ് വ െമനി തി-
നിെ ാ ൈവ ഖ െമ ഭരത ം
കാ ക കി മാചമ നീ           -
േമകാ മാനസനായതിവി തം
േഹാമേഗഹ നായ് ധ ാന ം െചയ്തി
കാമ രഭിെയ         േണ കാനനം
േദേവ േലാകസമാനമായ് വ ി
േദവകളായി മ      ത       ം
േദവവനിതമാരായി ലതക ം
ഭാവനാൈവഭവെമ       മ തം!!

ഭ   ഭ    ാദി േപയ ള് േഭാജ     ം
    ി സാദനം മ ം ബ വിധം
േഭാജനശാലക േസനാ ഹ          ം
രാജേഗഹ       െമ മേനാഹരം.
സ      രത്ന തനി ിതെമാ േവ
വ     ി തി പണി          ന    ം
ക ണാ ശാസ് ഷ്േടന വസിഷ്ഠെന
സേ ാദേമാ       ജി ി    ിനാ .
പ ാ സൈസന ം ഭരതം സേസാദര-
മി ാ    േപണ ജി ന രം
  പ്തരായ് ത ഭരദ ാജമ ിേര
  പ്തരായാരമരാതിസ ിേഭ
ഉ ാന ം െചയ് ഷസി നിയമ

                      145
          അ     ാ    രാമായണം
  ത ാ ഭരദ ാജപാദ          ിനാ
താപസ തേ ാട             ം ൈകെ ാ
 പതിന ന ാ ം റെ
ചി     ടാചലം ാപ മഹാബലം
ത പാ ി െര കി ിദ ിേക
മി മാേയാ       ഹ ം മ       ം
ശ ഘ്ന ം താ മായി ഭരത ം
   ീരാമസ ശനാകാം യാ മ -
മാരാെ     ാേരാേരാ നിവര ാേരാ
താ െതാ        േചാദി മത ാദരം.
     വാ     ര     മന സൗ-
മി ിേയാ ം മഹീ      ിമാേരാ ം ദാ?
ഉ മനായ ഭരത മാരേനാ-
     രം താപസ ാ മ       െചയ് :-

ഉ രതീേര രസരിത: േല
ചി    ടാ ിത പാ േശ വഹാ േമ
ഉ മ      ഷ വാ      ിെത േക-
െ     ം കൗ കേ ാെട ഭരത ം
തൈ വ െച േനര          കാണായ് വ     ി-
തത      തമായ രാമച ാ മം.
  ഷ്പഫലദേല        വ ീത
ശഷ്പരമണിയ കാനനമണ്ഡേല
ആ കദളീബ ളപനസ -
ളാ ാതകാ      നനാഗ     ാഗ
േകര ഗ      ം േകാവിദാര    ം-
േമരണ്ഡച കാേശാകതാല           ം
മാലതീജാതി      ഖലതാവലീ-
ശാലികളായ തമാലസാല        ം
 ംഗാദി നാനാവിഹംഗനാദ       ം
  ംഗമാതംഗ ജംഗ വംഗ -
രംഗാദ നാനാ ഗ ാതലീല ം
ഭംഗ ാ സമാേലാക െര ഭരത ം
    ാ സംല വല് ലാലം തം

                    146
           അ      ാ    രാമായണം
 ഷ്   രാ   ാ   മം ഭ   ാ വണ   ിനാ

ഭാഗ വാനായ ഭരതന േനരം
മാ രജസി പതി        കാണായ് വ
സീതാരര നാഥപാദാരനി
  തനമായതിേശാഭനം പാവനം
അ ശാബ്ജധ ജവ മ          ാഗിെകാ-
     ിതം മംഗലമാന മ നായ
വീ        ം പണി    ം കര    ം തദാ
േമ ത മൗലിയി േകാരിയി ീടിനാ .
ധേന ാ ഹമി േഹാ ധേന ാ ഹമി േഹാ!
    ം മയാ തം ണ രം പരം
   ീരാമപാദപ ാ ിതം തല-
മാരാെലനി കാ ാനവകാശ ം
വ തിേ ാ       രി ാദപാം     -
ളേന ഷണംെചയ് ഴ        ിേത ം
േവധാ മീശ ം േദവകദംബ ം
േവദ     ം നാരദാദി നിക ം.
ഇ േമാ          തേ മരസാപ് ത-
ചി നായാന ബാഷ്പാ ലാ നായ്
മ മ ം പരമാ മസ ിധൗ
െച നിേ ാ േനരത കാണായി .

    രം രാമച ം പരമാന -
മ ിരമി ാദി ാരക -
വ ിതമി ിരാമ ിേരാര: ല-
മി ാവരജമി ീവരേലാചനം
    ാദളനിഭശ ാമളം േകാമളം
     ജം നീലനളിനദ:ല ണം
രാമം ജടാമ ടം വല് ലാംബരം
േസാമബിംബാഭ സ വ ാ ജം
ഉദ      ണാ ണാ തേശാഭിതം
വിദ    മാംഗിയാം ജാനകിയാെയാ
വിേദ ാദമാനമാ ാനമവ ാ ലം.

                      147
          അ     ാ    രാമായണം
വ സി ീവ ര ണമവ യം
ല ്മീനിവാസം ജഗ യമച തം
ല ്മണേസവിതപാദപേ     ഹം
ല ണല      സ പം രാതനം
ദ ാരിേസവിതം പ ീ വാഹനം
േരേ ാവിനാശനം ര ാവിച ണം
ച : വണ വരപല ഗം
     ി ിതാേനകപ ജാണ്ഡം പരം
കാ ണ       ം ദശരഥന ന-
മാരണ വാസരസികം മേനാഹരം
ദു:ഖ ം ീതി ം ഭ ി ം ൈകെ ാ
    ാല്   വീ നമസ് രി ീടിനാ .

രാമനവെന ം ശ ഘ്നേന മാ-
േമാദാെല     നിവ    ി സം മം
ദീ ഘബാ       ലാലാലിംഗനംെചയ്
ദീ ഘനിശ ാസ മേന ാന        െ ാ
ദീ ഘന      ളി നി ബാഷ്േപാദകം
ദീ ഘകാലംവാ       േസാദര ാെര ം
ഉ ംഗസീമനി േച         നരപി
വ        മണ ാന       കം.
സ ംഗേമെറ െ ാ സൗമി ി ം
ത മേയ ഭരതാം ിക           ിനാ .
ശ ഘ്ന മതിഭ ികല           സൗ-
മി ിത പാദാം ജ             ീടിനാ :
ഉ    ഷാ    മാരായ പ    ല-
മേ ജലാശയംക േപാെല തദാ
േവേഗന സ ിധൗ െച ാ ക
രാഘവ ന ി േമനി മേനാ തം
േരാദനംെച      മാതാവിെന
പാദ ളി നമി ാ ര നാഥ ം.
ഏ     മാ   ി ൈകെ ാ കൗസല ം
      ബാഷ്പധാരാഭിേഷകംെചയ്
ഗാഢമാ ിഷ ശിരസി ക         ട-

                    148
         അ     ാ    രാമായണം
  ഢേമാദം ല ം ര തദാ
അന രാ െ ാ മാ ജനെ         ം
പിെ നമസ് രി ീടിനാനാദരാ .
ല ്മീസമയായ ജാനകിതെ       ം
ഗാഢമാ ിഷ കൗസല ാദിക സമാ-
  ഢേഖദം ട ീടിനാ ക നീ .
ത സമാഗതം ഷ്ട ാ       വരം
ഭ   ാ വസിഷ്ഠം സാഷ്ടാംഗമാ ാ ട
നത ാ ര      മനാ െചാ ീടിനാ-
െന     ം ഭാഗ വാ njാെന നി      യം

താത സൗഖ മ ീ? നിജമാനേസ
േഖദ േ ാ നെരെ       ിരികയാ ?
എെ ാ െചാനനെതേ ാ െചാ ീ വാ-
െന സൗമി ിെയെ ാ പറ             ം?
രാമവാക ംേക െച ാ വസിഷ്ഠ ം
ധീമതാം േ ഷ്ഠ! താേതാദ മാ േക :-
നിെ    ിരി   തെ നി പി
മ വ പിെ      ം പിെ    ം ദു:ഖി
രാമരാേമതി സീേതതി മാേരതി
രാേമതി ല ്മേണതി ലാപംെചയ്
േദവേലാകംെച        ാനറിക നീ
േദവേഭാേഗന ഖി സ ഷ്ടനായ്

ക       ലാഭം  വചനം മിയി
ക ണ ര വര വീണി         മിയി
ത      ണ ൈ     ീലാപി ിേത ം
ല ്മണേനാ ജനനീജന         ം
ദു:ഖമാേലാക മ    ജന    -
െമാെ വാവി കര        ട ിനാ .
ഹാ! താത മാം പരിത ജ വിധിവശാ-
േലെതാ ദി ി േപായിതേ ാ ഭവാ .
ഹാ! ഹാ! ഹേതാ ഹമനാേഥാസ്മി മാമിനി
സ്േനേഹന ലാളി താര വാസരം

                   149
          അ     ാ    രാമായണം
േദഹമിനി ത ജി ീ     ക njാ
േമാഹെമനി ിനിയി ജീവി യി .
സീത ം സൗമി ിതാ മ      േമ
േരാദനം െചയ വീണീടിനാ തേല
ത ശായാം വസിഷ്േഠാ ിക േക വ-
      പെമാ      ി മ വിനാ .
മ ാകിനിയിലിറ ി ളി വ
മേ തര ദക ിയ ം െചയ്താ .
പിണ്ഡം മ സഹിതം ലീസ ഫല-
പിണ ാകനി ിതാ ാം െകാ വ ി
യാെതാര ം താ     ജി     മ
സാദരം ന പി         െമ േ
േവദസ് തിക വിധി െതേ ാ        തി-
േഖേദന പിണ്ഡദാനാന രം തദാ
സ്നാനംകഴി    ണ ാഹ ം െചയ്തഥ
സ്നാനാദന രം ാപി ിതാ മം.
അ പവാസ ം െചയ്തിെത ാവ ം
വ ദി ീടിനാനാദിത േദവ ം.
മ ാകിനിയി   ളിെ     സ      ം
വ ി േപാ ാ േമ വസി ീടിനാ .

ഭരതരാഘവസംവാദം

അേ രമാ ഭരത ം രാമെന-
െ     െതാ   പറ       ട ിനാ :-
രാമ! രാമ! േഭാ! രാമ! മഹാഭാഗ!
മാമകവാക ം െചവിത േക        ണം
ഉ ടിയനഭിേഷകസംഭാര
െകാ വ ി െകാ ിനിൈവകാെത
െചയ്കേവണമഭിേഷകസംഭാര
െകാ വ ി െകാ ിനിൈവകാെത
െചയ്കേവണമഭിേഷക ം പാലനം
െചയ്ക രാജ ം തവ ൈപ ം യഥാചിതം.
േജഷ്ഠമാം ധ ം ജാപരിപാലനം

                    150
          അ    ാ    രാമായണം
അശ േമധാദി ം െചയ് കീ      യാ ചിരം
വിശ െമ ാം പര ി ലത േവ
    േര ം ജനി ി രാജ ം നിജ-
      ലാ ി വന ി േപാകണം.
ഇേ ാള ചിതമേ വനവാസ-
മ    തവി മ! നാഥ! സീദ േമ.
മാതാ ത െട ദുഷ് തം താവക
േചതസി ചി ി       ദയാനിേധ!
  ാത ത െട പാദാം ജം ശിര-
സ ാദായ ഭ ി     ി മ    െചയ് .

ദണ്ഡനമസ്കാര ം െചയ് നി ി
പണ്ഡിതനായ ഭരത മാര ം
ഉ ാപ രാഘവ       ംഗമാേരാപ
ചി േമാേദന ണ       െചാ ീടിനാ .
മദ ാക മ േക ാ ം മാര! നീ
യ    േയാ ം മയാ ത ൈഥവ തം
താതെനെ     തി ാ സംവ രം
  ീതനായ് ാനനം വാഴ്െക െചാ ിനാ
പിതാ നിന രാജ ം മാ സ തം
ദ മായീ നെര      കരണം
േചതസാ പാ     ി ന    ി വ    മി-
   ാനനിേയാഗമ ഷ്ഠി     ം േവണം.
യാെതാ       പി വാക െ     ലംഘി
നീതിഹീനം വസി     ി    തേല
ജീവ തനവ പിെ നരക ി
േമ ം മരി ാ മിെ ാ സംശയം
ആകയാ നീ പരിപാലി രാജ ം
േപാക njാ ദണ്ഡകം ത ില് വാണീ വന്.

രാമവാക ംേക െചാ ാ ഭരത ം
കാ കനായ താത   ഢമാനസ
െചാ വാക ം ാഹ മ മഹാമേത!
മ വനായ് ഭവാ വാഴ്ക മടിയാെത

                   151
         അ     ാ    രാമായണം
എ ഭരതവാക ംേക രാഘവ
പിെ ം മ സ്മിതംെചയ് െചാ ിനാ :-

 മിഭ   ാ പിതാ നാരീജിതന
കാമി മ ഢാ ാ മ േകള്.
താതനസത ഭയംെകാ െചയ്തതി-
േന േമ േദാഷം പറയ േതാ       നീ.
സാ ജന       നരക ി മതി-
ഭീതി    ി മസത    ി മാനേസ
എ ി njാ വാഴ്വ വേന നി ി വടി
സ ടെമ ിേയ രാജ ം വാ ക
േസാദരനി ം പറ       േക തി-
സാദരം രാഘവ താ മ      െചയ് :-

രാജ ം നിന െമനി വിപിന ം
  ജ നാം താത വിധി ി       േമ.
വ ത യമായ ഷ്ഠി ാ ന
സത വിേരാധം വ െമ നി       യം.
എ ി njാ ം നി ി വടിപി ാെല
കി രനായ് മി ാ ജെനെ ാെല
േപാ വാ കാനന ി ത െത ി
േച വാ െച പരേലാകമാ njാ .
നിേത ാപവാേസന േദഹ േപ ി -
നിേത ാവമാ നി നി യി      ിേക
ദ ഭവിരി കിഴ തിരി     നി-
  േ ാ െവയില         ഭരത ം
നി         ി ക േ ാ ര വര
ത േബാധനാ      ം നയനാ സം      യാ
െചാ ാ      വിേനാടേ ാ വസിഷ്ഠ ം
െച ൈകേകയീ തേനാ െചാ ിനാ :-

 ഢനായീെടാലാ േക  നീെയ ിേലാ
 ഢമാേയാ      ാ ം പാ ജ!
രാമനാ    നാരായണ പര

                   152
         അ     ാ    രാമായണം
താമരേസാ ഭവന       ി കാരണം
 മിയി     ര ല ിലേയാ യി
 മിപാലാ ജനായി ിറ ി .
രാവണെനെ ാ ധ െ          ര ി
േദവകെള രി പാലി െകാ വാ
േയാഗമായാേദവിയായ ജാനകി
േഭാഗീ വരനാ        ല ്മണ
േലാകമാതാ ം പിതാ ം ജനകജാ
രാഘവ ാെര റിക വഴിേപാെല.
രാവണെനെ ാ വതി വന ി
േദവകാര ാ     ം റെ   രാഘവ .
മ രാവാക ം ൈകേകയിചി -
നി        ം േദവ തെമ റിക നീ.
   ീരാമേദവനിവ    ന ി -
   ാ ഹം നീ ം പരിത ജി ീ ക.
കാരണ      ഷാ     യാ സത രം
നീ രാജധാനി േപാക മടിയെത.
മ ികേളാ ം ജനനീജനേ ാ -
മ മി ാത പടേയാ മിെ ാേഴ
െച േയാ ാ രി        വസി നീ
വ ീ മ ജ താ മ ജ ം
േദവി മീേര സംവ രാവധൗ
രാവണ െ വധി സ          കം.

ഇ ം          ിക േക ഭരത ം
ചിേ    വള െ ാ വിസ്മയം ൈകെ ാ
ഭ    ാര       മസ ിധൗ സാദരം
ഗത ാ         മസ് ത ാ സേസാദരം
പാദുകാം േദഹി രാേജ ! രാജ ായ േത
പാദ      ാ മമ േസവി െകാ വാ .
യാവ വാഗമനം േദവേദവ! േമ
താവേദവാനാരതം ഭജി ീ വ .
ഇ ം ഭരേതാ ിേക ര         മ
െപാ      ാരടികളി േത     െമതിയടി

                   153
           അ      ാ    രാമായണം
ഭ ിമാനായ ഭരത ന കിനാ
നത ാ പരി ഹി ീടിനാന് ത ി ം.

ഉ    മരത്നവി ഷിതപാദുകാ-
     മാംേഗ േച        രാമനേര േന
ഭ     ാ ദ ിണം ത ാ നമസ് രി-
     ായ വ ി െചാ ാ സഗദ്ഗദം
മന ബ്ദ േ           ഥമദിേന ഭവാ
വ തിെ          വ ീ കില്പിെ njാ
അന ദിവസ ഷസി ജ ലി ി
വ ിയി        ാടി മരി         േ ാ.
എ       േക ര പതി ം നിജ-
ക നീ ം ട ട േപാ െചാ ിനാ .
അ െനതെ െയാര രമി തി-
ന njാന തേ വ ം നി                യം.
എ         െചയ് വിട ംെകാ         ി
ധന ഭരത നമസ് രി ീടിനാ .
പിെ        ദ ിണ ംെചയ് വ ി
മേ തരം റെ          ഭരത ം
മാ ജന        ം മ ിവര ാ ം
  ാതാ മാചാര ം മഹാേസന ം
   ീരാമേദവെനേ തസി േച           െകാ-
   ാ ഢേമാേദന െകാ േപായീടിനാ .
   ംഗിേവരാധിപനായ ഹെന ം
മംഗലവാചാ പറ          യ ീടിനാ .
    പി നട         ഹ വഴികാ വാ
പി േപ െപ         ട ം നടെകാ ി .
ൈകേകയിതാ ം താ വദംെകാ
േശാകമക നട മക മായ്
ഗംഗ കട        ഹാ വാേദന നാ
ലംഗ ടെയാ ം െട മാര ാ
െച േയാ ാ രി             ര വര
തെ       ം ചി ി ചി ി       ദിനം
ഭ     ാ വി           ാ രവാസിക

                      154
          അ     ാ    രാമായണം
നിത   േഖന വസി ിെത ാവ ം

താപസേവഷം ധരി ഭരത ം
താേപന ശ ഘ്ന ം തേ ാ ട
െച ന ി ാമമ േപാ          ി
വ ിതാന ം ജഗദ ാസിക െ         ാം.
പാദുകാംവ സിംഹാസേന രാഘവ-
പാദ െള സ ല്പി സാദരം
ഗ      ഷ്പാദ     െകാ     ജി െകാ-
     ിേക േസവി നി ാരി വ ം
നാനാ നിജനേസവിതനാെയാ
മാനവവീര മേനാഹര രാഘവ
ജാനകിേയാ മ ജേനാ ം ദാ
മാനസാന ം കല        ചിലദിനം
ചി     ടാചേല വാേണാരന രം
ചിേ     നി പി െകാ ര വര
മി വ       ളേയാ യി നി വ-
െ      മിവിെടയി   ാലിനി ട
സത രം ദണ്ഡകാരണ        ിനായ്െ ാ
ബ േമാദം ഗമി ീ കേവ       ം.
ഇ ം വിചാര ധരി ീ ത മ-
ത     മനായ സൗമി ി മായ്തദാ
തത ാജ ചി      ടാചലം രാഘവ
സത സ         നടെകാ ാ വനാ േര.

അ     ാ   മ േവശം

അ ിത ാ മം         നീ െന
ഭ   ാ നമസ് രി ര നാഥ ം.
രാേമാഹമദ ധേന ാസ്മി മഹാ േന!
  ീമ പദം തവ കാണായകാരണം.
സാ ാ മഹാവിഷ് നാരായണ പര
േമാ ദെന തറി       നീ   ം
  ജി ിത ഘ പാദ ാദിക െകാ തം

                    155
          അ     ാ    രാമായണം
രാജീവേലാചനം ാ ഭാര ാന ിതം.
െചാ ിനാ    പാലന ന ാേരാ
െചാെ െമ െട പ ി        േകള്.
എ    ം    തപസ ിനിമാരി വ-
    മയായ ധ      ാ തേപാധനാ
പ    ശാവാ     േഹ വസി     ി
െച ക ാ ം ജനക പാ േജ!
എ    േക രാമാ    യാ ജാനകി
െച യ യാപദ       വണ ിനാ .

വേ ! വരികരിേക ജനകാ േജ!
സ സംഗമം ജ സാഫല േമാ         നീ.
വേ   പിടി േച    ാലിംഗനം െചയ്
ത   ഭാവം െതളി     നിപത്നി ം
വിശ ക് ാവിനാ നി ിതമാേയാ
വിശ വിേമാഹനമായ ദു ല ം
 ണ്ഡല ംമംഗരാഗ െമ ിവ
മണ്ഡനാ     മന യ നല്കീടിനാ .
ന പാതി ത മാ ിത രാഘവ
തേ ാ െട നീ േപാ         മം.
കാ ി നിന     റയായ്െകാരി     ം
ശാ നാ ം തവ വ ഭ തേ ാ ം
െച മഹാരാജധാനിയകം
ന ായ് ഖി      ചിരം വസി നീ.

ഇ മ       ഹ ം െകാ   ാദരാ
ഭ     രേ ഗമിെ     യ ീടിനാ .
  ഷ്ടമായ് വേര ം ജി ി ഥ
  ഷ്ടികല    തേപാധനന ി ം
   ീരാമേനാട   െചയ് ഭവാനേഹാ
നാരായണനായതറിേ      നഹം
നി ഹാമായാ ജഗ യവാസിനാം
സേ ാഹകാരിണിയായ നി         യം.
ഇ രമ ി നീ വാക ം േക

                    156
        അ    ാ    രാമായണം
ത രാ ൗ വസി ര നാഥ ം.
േദവ മാേദവിേയാട ളിെ യ്തി-
േതവെമ ാ കിളിൈ തല ാലേമ.

ഇത  ാ രാമായേണ ഉമാമേഹശ രസംവാേദ
അേയാ ാകാണ്ഡം സമാപ്തം.




                 157
         അ     ാ    രാമായണം

ആരണ കാ               ം
ബാലിേക! ക ലമൗലിമാലിേക! ണ-
ശാലിനീ! ചാ ശീേല! െചാ ീ മടിയാെത
നീലനീരദനിഭ നി ല നിരnj്ജന
നീലനീരജദലേലാചന നാരായണ
നീലേലാഹിതേസവ നിഷ്കള നിത പര
കാലേദശാ    പ കാ ണ നിലയന
പാലനപരായണ പരമാ ാ തെ
ലീലക േക ാ മതിയാകയിെ ാരി       ം.
  ീരാമചരിത ളതി ം വിേശഷി
സാരമാെയാ      ിസാധനം രസായനം.
ഭാരതീ ണം തവ പരമാ തമേ ാ
പാരാെത പറെക േക ൈപ ിളി െചാ ാ .
ഫാലേലാചനന് പരേമശ ര പ പതി
ബാലശീതാം മൗലി ഭഗവാ പരാപര
  ാേലയാചലമകേളാട    െചയ്തീടിനാ
ബാലിേക! േക െകാ ക പാ തി ഭ       ിേയ!
രാമനാം പരമാ ാവാന    പനാ ാ-
രാമനദ യേനകനവ യഭിരാമ
അ ിതാപസ വരാ േമ നി മാ-
െയ    ം ഖി വാണീടിനാെനാ ദിനം

മഹാരണ      േവശം

  ത ഷസ    ായ ത നിത ക     ം െചയ്ത
നത ാ താപസം മഹാ    നമാരംഭി ാ .
  ണ്ഡരീേകാ േവഷ്ട   !nj          നി-
മണ്ഡലമണ്ഡിതമാം ദണ്ഡകാരണ      ി
ദണ്ഡെമ ിേയ േപാവാനായ    ഹിേ ണം
പണ്ഡിതേ ഷ്ഠ! ക ണാനിേധ! തേപാനിേധ!
nj െളെ     വഴി േ ണമതിനിേ ാ-
ളി നി യയ്േ ണം ശിഷ രി ചിലെര ം

                   158
          അ     ാ    രാമായണം
ഇ െന രാമവാക മ ിമാ നി േക
തി ീ ം കൗ      ലം     ടന       െചയ് :
േന ളള മാ ം ഭവേനവ          ം കാ ീ ി-
താ ളളതേഹാ തവ േന വഴി കാ ീ വാ !
എ ി ം ജഗദ കാരിയാം നിനെ ാ
സ ടം േവ ാ വഴി കാ ീ ം ശിഷ െര ാം.
െച വി നി           ി നടെ          വേരാ
െചാ ി മാ നിതാ െമാ പി ാെല െച ാ .
അേ രം തിരി      നി    ളിെ യ്       നി-
തേ ാ രാമച        വ ി ഭ ി          ം:
നി ി വടി കനി      െ        ളളീടണ-
മ ിേക ശിഷ ജന        േ ാ വഴി േമ.
എ േക ാശീ വാദം െചയ് ട മ ം മ ം
െച ത പ         ശാല      ി       ളിനാ .
പിെ     ം േ ാശമാ ം നട ാരവരേ ാ
    ില ാ മഹാവാഹിനി കണായ്വ .
അേ രം ശിഷ കേളാട           െചയ് രാമ-
നി ദി കട തിെന പായ            ള ?
എ േക വ ക ം െചാ ിനാെര ദണ്ഡം
മ വ! ന േതാണി െ             ധരി ാ ം
േവേഗന nj       കട ീ            താ -
മാ ലം േവ ാ nj               േ ാ പരിചയം
എ ിേലാ േതാണി കേരറീടാെമ വ െചാ ാ
ശ     ടാെത ശീ ം േതാണി ം കട ിനാ .
   ീരാമ    സാദി താപസ മാരക-
  ാേരാ നി     കട       േപാെക െചാ ാ .
െച ടന ിപാദം വ ി         മാര ാ-
െരാെ ാഴിയാെത രാമ       ാ മറിയി ാ
   ീരാമസീതാ മി ാ ജ ാ മഥ
േഘാരമാ ളള മഹാകാനനമകം             ാ .
ഝി ിഝംകാരമാദമണ്ഡിതം സിംഹവ ാ -
ശല ാദി ഗഗണാകീ        മാതപഹീനം
േഘാരരാ സ ലേസവിതം ഭയാനകം
  രസ ാദി        ം ക രാഘവ െചാ ാ :

                    159
          അ     ാ    രാമായണം
ല     ്മണ! ന ായ് നാ റ ം േനാ ിെ ാ ക
ഭ    ണാ      ികളേ ാ ര സാം പരിഷക .
വി   ിനി ന ായ് ഴിെയ ലയ്        ം േവണം
നെ     ാ ശര രി ിടി െകാ ക ക ി .
    ി നീ നട ണം വഴിേയ ൈവേദഹി ം
പി ാേല njാ ം നട ീ വ ഗതഭയമ.
ജീവാ ാപരമാ ാ            മധ     യാ ം
േദവിയാം മഹാമായാശ ിെയ         േപാെല
ആവേയാ േ          നട ീ ക േവണം സീതാ-
േദവി െമ ാെലാ ഭീതി          ായ് വരാ.
ഇ രമ        െചയ് ത      കാേരണ      -
േഷാ മ ധ          രനായ് നടേ ാ േശഷം
പി ി ാ ടെനാ േയാജന വഴിയേ ാ
    ില ാറെ ാ       ഷ്കരിണി ം ക ാ .
കല്ഹാേരാല്പല ദാം ജ ര േതാല്പല-
        ഷ്േപ ീവര േശാഭിതമ ജലം
േതായപാന ം െചയ് വി ാ          ാരായ്    -
  ായാ തേല നരി         യഥാ ഖം.

വിരാധവധം

അേ രമാ കാണായ് വ ി വ          ത-
ത തമായ മഹാസത മത ാരവം
ഉ ത     ം കരാേളാ   ലദംഷ് ാന ിത-
വ ഗഹ രം േഘാരാകാരമാ ണ േന ം
വാമാംസ ലന സ്ത ലാ         ി
ഭീമശാ ലസിംഹമഹിഷ വരാഹാദി
വാരണ ഗവനേഗാചരജ        ം
   ഷ ാ ം കരേ       ം ളളി ളളി
പ മാംസ െള ാം ഭ ി ഭ ി ംെകാ-
      ിലലറി വ ീടിനാന േനരം
ഉ ാനം െചയ്ത ചാപബാണ         ൈകെ ാ ഥ
ല മണ തേ ാട        െചയ്തി രാമച   :
കേ ാ നീ ഭയ രനാെയാ നിശാചര-

                    160
          അ      ാ    രാമായണം
      ന െട േനേര വ      ല തരം.
സ ാഹേ ാ ബാണം െതാ              േനാ ിെ ാ
നി െകാള ക ചി       റ     മാര! നീ
വ േഭ! ബാേല! സീേത! േപടിയായ്േക െമേടാ
വ ജാതി ം പരിപാലി െകാ വനേ ാ.
എ         െചയ് നി ാേന െമാ ിളകാെത
വ ടന        ി രാ സ വര ം
നിഷ് രതരമവെന ാശ െപാ ം വ -
മ ഹാസം െചയ്തിടിെവ ീ ം നാദം േപാെല.
  ഷ്ടിയി നി കന          ക വീ ംവ ം
  ഷ്ടേകാേപന േലാകം െnj മാ രെചയ്താ :
കഷ്ടമാഹ കഷ്ടം നി ളാരി വ ം
ദുഷ്ടജ      േള ളള വ കാ ിലിേ ാ
നി        ിതസ്തഭയം ചാപ ണീരബാണ-
വല് ലജടക ം ധരി       നി േവഷം
കയ്െ ാ മേനാഹരിയാെയാ ധാരിേയാ -
        േ    മതിബാല ാരേ ാ നി      .
കി നഭയം വിനാ േഘാരമാം െകാ ാ ി
സ രി ീ        െമെ ാ ലം െചാ വി ?
രേ ാവാണികള് േക ത          ണമ     െചയ്താ-
നി    ാ    ലനാഥ മ ഹാസാന രം:
രാമെനെ നി േപെര ട പത്നിയിവ
വാമേലാചന സീതാേദവിെയ േ ാ നാമം
ല മണെന നാമമിവ ം മ േസാദര
     ി വനാ രം ജനകനിേയാഗ ാ
രേ ാജാതികളാ മി െന ളളവെര
ശി ി ജഗ യം ര ി ാനറിക നീ.
   ത ാ രാഘവവാക മ ഹാസ ം െചയ്
വ      ം പിള െ ാ സാല ം പറിേ ാ ീ
     നാം നിശാചര രാഘവേനാ െചാ ാ :
ശ നാം വിരാധെനെ െ നീ േക ി ിേ ?
ഇ ിേലാക ിെലെ യാരറിയാെത ളള-
െത      ം ഢ ഭവാെന ിഹ ധരിേ ന് njാ .
മ യം നിമി മായ് താപസെര ാമിേ ാ-

                     161
          അ      ാ    രാമായണം
ളി േദശെ       െവടിെ    ാ േവ െരേ ായാ .
നി         ജീവി യിലാശ        ളളിെല ി-
ലംഗനാരത്നെ         മാ ധ    ം െവടി-
െ        ാ േമാടിേ ാവിന ായ്കിെലനി ിേ ാ
തി ീ ം വിശ ട ീ വ ഭവാ ാരാ .
ഇ രം പറ        വ ൈമഥിലി തെ േനാ ി-
   ത രമ       ക രാഘവനേ ാ
പ ിക െകാ തെ ഹസ്ത ള                 േ ാ
     ി രാമം തി വക്      ം പിള    തി-
സത രം ന         രന    ാന േനര--
മസ്         െകാ ഖണ്ഡി ീടിനാ പാദ        ം,
ബ േരാഷേ ാടവ പിെ             മ    േ ാ-
     മാംഗ ം റി ീടിനാെനയ് രാമ .
ര      ം പര ി     മിയില ക
ചി കൗ കേ ാ            ണ    ൈവേദഹി ം.
        ം ട ിനാരപ്സരസ് ീകെള ാ-
മത ം േയാഗി േദവദു ഭിക ം.
അേ രം വിരാധ ത ളളി നി              ാെയാ
ധന പെന ാണായ് വ ിതാകാശമാ േ
സ         ഷണം         ര സ ിഭകാ ാ
     ര ശരീരനായ് നി ലാംബരെ ാ ം
രാഘവം ണതാ           ിഹാരിണം ണാകരം
രാേക ഖം ഭവഭnj്ജനം ഭയഹരം
ഇ ിരാരമണമി ീവരദളശ ാമ-
മി ാദി ാരക വ ിതപദം
     രം     മാരം     തിജനമേനാ-
മ ിരം രാമ രാമച ംജഗതാമഭിരാമം
വ ി ദണ്ഡനമസ് ാര ം െചയ് ചി ാ-
ന ം        വ പിെ സ് തി ് ട ിനാ :
   ീരാമ! രാമ! രാമ! njാെനാ വിദ ാധര
കാ ണ േ ! കമലാപേത! ധരാപേത!
ദു വാസാവായ നിത െട ശാപ ിനാ
ഗ വിതനാേയാ രാ ി രനാേയനേ ാ.
നി ി വടി െട മാഹാ        ം െകാ ശാപ-

                     162
          അ     ാ    രാമായണം
ബ      ം തീ   േമാ ം ാപിേ നി നാഥാ!
സ തമിനി രണാം ജ ഗം തവ
ചി ി ായ് വേരണേമ മാനസ ി ഭ             ാ.
വാണിക െകാ മാനകീ          നം െച ാേകണം
േന       െകാ രാമലിംഗ        കാണാേകണം
ഉ മാംേഗന നമസ് രി ായ് വ ീേടണ-
    മഭ     ാ     ത നായ് വേരണം njാ
നമസ്േത ഭഗവേത       ാന      േയ നേമാ
നമസ്േത രാമായാ ാരാമായ നേമാനമ:
നമസ്േത രാമായ സീതാഭിരാമായ നിത ം
നമസ്േത രാമായ േലാകാഭിരാമായ നമ:
േദവേലാക ി േപാവാനായ           ഹിേ ണം
േദവേദേവശ! നെരാ േപ ി ീ േ            .
നി ഹാമായാേദവിെയെ േമാഹി ി ീടാ-
യ്കം ജവിേലാചനാ! സ തം നമസ്കാരം.
ഇ െന വി      ാപിതനാകിയ ര നാഥ-
ന െനതെ െയ െകാ             വര    ം.
    െന ിേയ ക       കയി െയെ
ഭ ി      ായാ ടന്    ി ം ലഭി ീ ം.
രാമേനാട       ം ൈകെ ാ വിദ ധര
കാമലാേഭന േപായി നാക േലാക ം          ാ
ഇ ഥ െചാ ി സ് തി ീടിന        ഷ
ദുഷ് തമക േമാ െ          ം ാപി ീടാം.

ശരഭംഗമ ിര േവശം

രാമല മണ ാ ം ജാനകിതാ ം പിെ
   ീമയമായ ശരഭംഗമ ിരം      ാ .
സാ ാലീശ രെന മാംേസ ണ െളെ ാ
വീ    താപസവര     ജി ഭ ിേയാെട
ക പക ാദികളാലാതി     ം െചയ്ത ചി ാ-
ന     െ ാ ശരഭംഗ മ         െചയ് :
njാനേനകംനാ      പാ     ിരി     ിത
ജാനകിേയാ ം നിെ    ാ തിനാശയാേല.

                    163
           അ      ാ    രാമായണം
ആ       വ      ാ ചിരം തപസാ ബ തര-
മാ     ിേ നേ ാ ണ മി njാനവെയ ാം
മ      നായ് പിറേ ാ നിന ത ീടിേന
നദ njാ േമാ           ിനാ േദ ാഗം േ നേ ാ.
നിെ      ംക         ണ ം നി ലാ ി-
െയ ിേയ േദഹത ാഗം െച         െത തെ
ചി ി ബ കാലം പാ            njാനി      ി
ബ       മ ൈകവല േ         ം ാപി േ      .
േയാഗീ നായ ശരഭംഗനാം തേപാധന
േയാേഗശനായ രാമ ത പദം വണ ിനാ .
ചി ി ീ േ ന            തം ചരാചര-
ജ      ള    ഭാേഗ വസ ം ജഗ ാഥം
   ീരാമം ദു വാദള ശ ാമളമംേഭാജാ ം
ചീരവാസസം ജടാമ ടം ധ          രം
സൗമി ിേസവ ം ജനകാ ജാസമന ിതം
സൗ ഖ മേനാഹരം ക ണാരത്നാകരം.
കണ്ഠഭാവ ം നീ ി സീതയാ ര നാഥം
ക ക ിരി േവ േദഹ ം ദഹി ി
േലാേകശപദം ാപി ീടിനാ തേപാധാന-
നാേകശാദിക        ഷ്പ ഷ്ടി ം െചയ്തീടിനാ
പാകശാസന പദാംേഭാജ ം വണ ിനാ .
ൈമഥില ാ സൗമി ിണാ താപസഗതി ക
കൗസല ാ തനയ ം കൗ ക            ായ് വ
തൈ വ കി ി കാലം കഴിേ            ാരന രം
    ാരി ഖ ാ െമാെ േ ായ് സ          ം     ാ .




    നിമ   ലസമാഗമം

ദ     കാരണ തലവാസികളായ നി-
മ     ലം ദാശരഥി വ േക േക

                      164
          അ     ാ    രാമായണം
ച    ദീധിതി ലജാതനാം ജഗ ാഥ
     രീകാ      തെ     ാ ാനായ് വ ീടിനാ .
രാമല ്മണ മാ ം ജാനകീേദവിതാ ം
മാ നിമാെര വീ നമസ്കാര ം െചയ്താ .
താപസ ാ മാശീ ാദം െചയ്തവ കേളാ-
ടാേഭാഗാന വിവശ ാരായാ           െചയ്താ :
നി െട തത ം nj ളി റി            ിരി
പ േഗാ മതല്േപ പളളിെകാള              ഭവാ
ധാതാവ ി        ലം ഭാരം കളവാനായ്
ജാതനായി       വി മാ    ാ      ല ി
ല മണനാ            േശഷ ം, സീതാേദവി
ല ്മിയാ       തേ ാ, ഭരതശ ഘ്ന ാ
ശംഖച       , ളഭിേഷകവിഘ്നാദിക ം
സ ടം nj           തീ      ീ വാെന      നം.
നാനാതാപസ ലേസവിതാ മ ലം
കാനനം കാ ാനാ നീ െടേ ാ ീേടണം
ജാനകിേയാ ം സ ാ ജേനാ ം ടി
മാനേസ കാ ണ          ായ് വ മേ ാ ക ാ
എ        െചയ്ത നിേ ഷ്ഠ ാേരാ ടി
െച വേരാേരാ നിപ          ശാലകള് ക ാര്.
അേ രം തലേയാ െമ കെള ാേമാേരാ
    ക േപാെല ക രാഘവ േചാദ ം െചയ്താ :
മ     മസ്തക        മ ി       െമ ാ-
മൈ വ ലെമേ ാ ി               ാവാനേഹാ!
തദ ാക ം േക െചാ ാ താപസജനം രാമ-
ഭ ! നീ േക        നിസ മ ാെരെ ാ
നി യം രേ ാഗണം ഭ ി നിമി മാ-
യിേ ശമ ിവ ാപ്തമായ് മ            ി നാഥാ!
  താ       ാ മി ം കാ ണ പരവശ-
ചി നാേയാ          േഷാ മന         െചയ് :
നിഷ് രതരമായ ദുഷ്ടരാ സ ല-
െമാെ ാഴിയാെത െകാ നഷ്ടമാ ീ വ njാ
ഇഷ്ടാ     പം തേപാനിഷ്ഠയാ വസി സ-
  ഷ്ട ാ താപസ ലമിഷ്ടി ം െചയ് നിത ം.

                    165
         അ    ാ    രാമായണം
സത വി മനിതി സത ം െചയ് ത
നിത സം ജ മാനനായ് വനവാസികളാ
ത തൈ വ നിസ മാ മ ളി
    ീന ിനിേയാ മ ജേനാ ം ടി
സ ംസ ഗാനേ നംവസി കഴി       ി
വ രം േയാദശ, മ ാലം കാണായ് വ     .

  തീ   ്ണാ   മ േവശം

വിഖ ാതമായ തീ ്ണാ മം മേനാഹരം
 ഖ താപസ ലശിഷ സ യ          ണം
സ         ണഗണസ      മ പമം
സ കാലാന ദാേനാദയമത തം
സ പാഗപലതാ ല്മസം ല ലം
സ സ പ ി ഗ ജംഗനിേഷവിതം
രാഘവനവരാജ തേ ാ ം സീതേയാ -
മാഗതനായിെത േകെ ാ       നി േ ഷ്ഠ
കംഭ സംഭവനാ മഗസ്ത ശിേഷ ാ മ
സം ീത രാമ മേ ാപാസനരത         നി
സം മേ ാ െച        ിെകാ ി േപാ
സം ജി ളിനാന ഘ പാദ ാദികളാ .
ഭ ി        ജലേന നായ് സഗദ്ഗദം
ഭ വ ലനായ രാഘവേനാ െചാ ാന്
നി    വടി െട നാമമ െ       െ
സ തം ജപി njാ മ         രനിേയാഗ ാ
     ശ ര ഖവ മാം പാദമേ ാ
നി ഹാമായാ ണവം കട െനാ േപാതം.
ആദ മി ാെതാ പരമാ ാവേ ാ നീ
േവദ മെ ാ നാ മാരാ ം ഭവ       ം.
ത ദ്ഭ    ത ത നായീടണം njാ
ത ത്പാദാം ജം നിത       ാ ി ദി ണം
    ഭാര ാ   നിലയാ    പ ി വീ
ബ നായ് കീ െമ നി ി വടി


                  166
          അ      ാ    രാമായണം
ഭ   വാ ല ക ണാകടാ             ത ാ-
    രി ീടണേമ സത രം ദയാനിേധ!
    മാംസാേമ ാ         ഗലപി മാ ം
ഗാ േമാ േ ാളമതികശ്മല, മതി -
ളളാ യാം മഹാേമാഹപാശബ            ം േഛദി-
  ാ    ിനാശന! ഭവാ വാ െക         ി നിത ം.
സ      ത     െട ളളി വാണാ         ം
സ ദാ ഭവാ തെ േകവലെമ ാകി ം
ത      ജപരത ാരായ ജന െള
ത ഹാമായാേദവി ബ ി ീ കയി .
ത      ജപവി ഖ ാരാം ജന െള
ത ഹാമായാേദവി ബ ി ീ           ം.
േസവാ      പഫലദാനതല്പര ഭവാ
േദവപാദപ െളേ ാെല വിേശ ശ! േപാ ീ!
വിശ സംഹാര ഷ്ടി        ിതിക െചയ ാനായി
വിശ േമാഹിനിയായ മായ ത ണ ളാ
    പ ജഭവ വിഷ്       പ ളായി
ചി പനായ ഭവാ വാ         േമാഹാ നാം
നാനാ പ ളായിേ ാ            േലാക ി
ഭാ മാ ജലം തി െവേ െറ കാ േ ാെല.
ഇ െന ളള ഭഗവ സ പെ            നിത -
െമ െനയറി        പാസി njാ ദയാനിേധ!
അൈദ്യവ ഭവ രണാം ജ ഗം മമ
  ത     മായ് വ ി മ തേപാബലവശാ
ത മ ജപവി          ാ നാം സാദി ം
നി ലനായ ഭവാ ചി യെന ാകി ം
സ യമായി പര         മായ പമായ്
ക ണാമേഗാചരമാെയാ ഭവദ് പം
ത ായാവിഡംബനരചിതമ മാ ഷ കം
മ ഥേകാടി േകാടി ഭഗം കമനീയം
കാ ണ           േന ം കാ കബാണധരം
സ്േമര     ര ഖമജിനാംബരധരം
സീതാസം ദം മി ാ ജനിേഷവിത-
പാദപ ജം നീലനീരദകേളബരം

                     167
          അ     ാ    രാമായണം
േകാമളമതിശാ മന        ണമഭി-
രാമമാ ാരാമമാന സ ണാ തം
  ത    മദ മമ േന േഗാചരമാേയാ-
രി ി േമനി നിത ം ചിേ      വാ ക േവണം
  ി ംഭ    ാ നാമ രി ായീടണം
മെ ാ വരമേപ ി േ നി േപാ ീ!
വ ി      ിസ് തി ീടിന നിേയാ
മ ഹാസ ം         രാഘവന       െചയ് :
നിത    പാസനാ       മായിരിെ ാ
ചി ം njാനറി       േ കാ ാനായ് വ         േന!
സ തെമെ         െ ശരണം ാപി മ-
  േ ാപാസക ാരായ് നിരേപ          ാ മായ്
സ ഷ്ട ാരാ ളള ഭ         ാ െ െ നിത ം
ചി ി വ ംതെ കാണായ് വ ീ മേ ാ.
ത     തേമത സ്േതാ ം മ         ിയം പഠി ീ ം
സ     തി വരനാം മ         വിേശഷി ം
സദ്ഭ ി ഭവി ീ ം           ാന      ാ-
മല്പ മതിനി സംശയം നി പി ാ .
താപേസാ മ! ഭവാെനെ േ വി            ലം
  ാപി മേ ാ മമ സാ ജ ം േദഹനാേശ
ഉെ ാരാ ഹം തവാചാര നാമഗസ്ത െന-
      വ ി െകാ വാെന തിനാവതിേ ാ ?
തൈ വ കി ി കാലം വസ്              ാത ാ ഹ-
െമ            മഗസ്ത ാ മം േന?
ഇ ം രാേമാ ി േക െചാ ിനാ           തീഷ്ണ -
മസ് േത ഭ , മ േതാ ിയതതി njാ
കാ േവനേ ാ വഴി െടേ ാ           നാ
വാ െമ ിേയവസിേ ണമി ിവിെട നാം
ഒ നാ     njാ ം ക ിെ           വിെന
  ഷ്ടേമാദേ ാെടാെ          ്േ ായ് ാണാമേ ാ.
ഇ മാന ം         രാ ി ം കഴി     േ ാ-
    ാനം െചയ്ത സ      ാവ നം ത ാ ശീ ം
  ീതനാം നിേയാ ം ജാനകീേദവിേയാ ം
േസാദരേനാ ം മ ം നട മ ാേ േപായ്

                    168
          അ     ാ    രാമായണം
െച ി രാമനഗസ്ത സഹജ ം
വന േഭാജന ം െചയ്ത വെര ാവ -
മേന ാന സ ാപ ം െചയ്തി േ ാ േശഷം

അഗ      സ     ശനം

ഭാ മാ ദി േ ാള ഘ ം നല്കി മഹാ-
കാനന മാ േഗ നടെകാ ി മ ം മ ം
സ        ഫല     മാഢ പാദപലതാ-
സം തം നാനാ ഗസ യനിേഷവിതം
നാനാപ ിക നാദം െകാ തിമേനാഹരം
കാനനം ജാതി ൈവരരഹിത ജ            ം
ന നസമാനമാന ദാനാഢ ം നി-
ന ന േവദ നിമി ിതമനിപമം
     ഷി വര ാരമര നിക ം
സേ ാദം       വാ ം മ ിരനികര
സംഖ യി ാേതാള േ ാേരാേരാതരം ന
സംഖ ാവ            ററമി ാതവ ം.
    േലാക മിതിേനാ േനരെ        േ
          ാരാ േ ാ െചാ        കാ ം േതാ ം.
ആ ര േമാേരാ ിവ ക ക വ ം െച-
  ാ മ ി       റ         ഭേദേശ
വി മി ന രമ ളിെചയ് രാമ
വി തനായ തീഷ്ണ തേ ാടിനിയിേ ാ
േവേഗന െച ഭവാനഗസ്ത നീ േനാ-
ടാഗതനാേയാെരെ യ ണ           ി ീടണം.
ജാനകിേയാ ം ാതാവായ ല ്മണേനാ ം
കാനനദ ാേര വസി ീ ി പാ മം.
  ത ാ രാേമാ ം തീ ്ണ ഹാ സാദമി-
ത    ാ സത രം ഗത ാചാര മ ിരം ദാ
നത ാ തം     വരമഗസ്ത ം നി ല-
സ മം ര        മഭ സ യ തം
രാമമ ാ     വ ാഖ ാ തത്പരം ശിഷ ാ      ാ-
യ് ാമദമഗസ്ത മാ ാരാമം നീശ രം

                    169
           അ     ാ    രാമായണം
ആ ഢവിനയംെകാ ാനതവ േ ാ -
മാരാ വീ ട ദണ്ഡനമസ് ാര ം െചയ്താ :
രാമനാം ദാശരഥി േസാദരേനാ ം നി
ഭാമിനിേയാ        ി ാഗതനായി ിേ ാ
നില്          റ ഭാഗ     കാ ണ ബ്േധ! നി
     ഴലിണ ക വ ി ാ ഭ ിേയാെട.
  േ ത ക ാ ി ക റി              ിരി
കംഭസംഭവ         നേര ി മ    െചയ്താ :
ഭ ം േത, ര നാഥമാനയ          ി ം രാമ-
ഭ ം േമ ദി ിതം ഭ വ ലം േദവം.
പാ      ി     ീ    njാെന നാ        കാ ാ
   ാ    ി സദാകാലം ധ ാനി രാമ പം
രാമരാേമതി രാമമ       ം ജപി തി-
േകാമളം കാളേമഘശ ാമളം നളിനാ ം.
ഇത        ാ സരഭസ      ായ നി വ-
േരാ മ മേ          ചി മത ഭ       ാ നി-
സ മേരാ ം നിജശിഷ സ യേ ാ ം
ഗത ാ ീരാമച വക് ം പാ                െചയ്താ :
ഭ ം േത നിര രമസ് സ തം രാമ-
ഭ ം േമ ദിഷ്ട ാ ചിരമൈദവ സമാഗമം
േയാഗ നായിരിേ ാരിഷ്ടാതിഥി ബലാ മമ
ഭാഗ         േത ന സം ാപ്തനായി ഭവാ
അദ വാസരം മമ സഫലമ യ
മ പ ാഫല ം വ ി ജഗല്പേത!
   ംഭസംഭവ തെ            രാഘവ താ ം
ത ി ം ൈവേദഹി ം സം മസമന ിതം
     ി ഭ     ാ ദ നമസ് ാരം െചയ്തേ ാ
കംഭജ ാ െമ െ         േ ല്പി ശീ ം
ഗാഢാേ ഷ ം െചയ് പരമന േ ാ ം
  ഢപാദീശാംശജനായ ല ്മണേന ം
ഗാ സ്പ ശനപരമാ ാദജാത വ-
േ      കീലാലാ ലനായ താപസവര
എേകന കേരണ സം ഹ േരാമാ ാന ിതം
രാഘവ െട കരപ ജമതി തം

                     170
          അ      ാ    രാമായണം
സ ാ മം ജഗാമ ഷ്ടാ നാ നിേ ഷ്ഠ-
നാ ിതജന ിയനായ വിേശ ശം രാമം
പാദ ാ ഗ്ഘ ാസന മ പ    ഖ      മാ-
പാദ സ ജ      ഖമാ പവിഷ്ടം നാഥം
വന േഭാജ     െകാ സാദരം ജി ി
ധന നാം തേപാധനേനകാേ െചാ ീടിനാ

അഗസ്ത സ് തി

നീ വ      ം പാ   njാനി     ി      ം
േദവകേളാ ം കമലാസനേനാ ം ഭവാ
   ീരവാരിധിതീര ി    നി       െചയ്
േഘാര രാവണ തെ െ ാ njാ             മ ല-
ഭാരാപഹരണം െചയ്തീ വെന തെ
സാരസാസന! സകേലശ ര! ദയാനിേധ!
njാന      ട ി വ ിവിെട വാണീടിേന-
നാന സ പനാം നി ട ക െകാ വാ
തപസജനേ ാ ം ശിഷ സംഘാതേ ാ ം
   ീപാദാം ജം നിത ം ധാനി വസി njാ
േലാക ഷ്ടി       േമകനായാന നായ്
േലാകകാരണ വികല്േപാപാധിവിരഹിത
ത െട മായ തനി ാ യ തയായി
ത െട ശ ിെയ ം         തിമഹാമായ
നി ണനായ നിെ യാവരണം െചയ്തി
ത    ണ െളയ സരി ി ീ          ം
നി വ ാജം േവദാ ിക െചാ        നിെ      ം
ദിവ മാമവ ാ െമ പനിഷദ ശാ .
മായാേദവിെയ ല     തിെയ ം െചാ ം
മായാതീത ാെര ാം സം തിെയ ം െചാ ം
വിദ ാ ാരവിദ െയ ം പറ     വേ ാ
ശ ിെയ ല നാമം െചാ       പലതരം.
നി ാ സംേ ാഭ മാണയാകിയ മായ ത ി -
നി     ായ് വ മഹ        െമ േ ാ െചാ      .
നി െട നിേയാഗ ാ മഹ               ി േല-

                     171
            അ       ാ    രാമായണം
നി      ായ് വ      നരഹ ാര ം രാ
മഹ          ംമഹ ാര ം സംസാര ം
മഹാേദ ദികേളവം        ായിെ ാ ീ       .
സാത ികം രാജസ ം താമസെമ ീവ ം
േവദ മായ് ചമ      ി       െമ റി      ാ ം.
താമസ ി        നി      ായിതി ിയ         ം
േതേജാ പ ളായ ൈദവത               ം പിെ
സാത ിക ി       നി മന             ായ് വ
       പകം ലിംഗമിവ ി നി            ായി
സ       വ ാപ്ത ലസ യ ി                നി
ദിവ നാം വിരാ      മാ     ായിെത േക          .
അ െന ളള വിരാ             ഷ തെ യേ ാ
തി ീ ം ചരാചരേലാക ളാ               ം
േദവമാ ഷതിര േഗ ാനി ജാതിക ബ -
   ാവരജംഗമൗഘ            മാ     ായ് വ .
ത ായാ ണ െള             മാ യി േ ാ
     ാ ം വിഷ് താ ം                ായ് വ
േലാക ഷ്ടി രേജാ ണമാ യി േ ാ
േലാേകശനായ ധാതാ നാഭിയി നി                ായി
സത മാം ണ ി           നി ര ി ാ വിഷ്
     ം തേമാ ണംെകാ സംഹരി ാ ം
ബി ിജാതകളായ           ിക      ണ യം
നിത മംശി ജാ          സ പ്ന ം         പ്തി ം
ഇവ രിെ      ാം സാ ിയായ ചി യ ഭവാ
േമാദേമാടേ ാളംഗീകരി മായതെ
ത ലം ണവാെനേ ാെലയായി ഭവാ
ത ഹാമായ ര വിധമായ് വ ാളേ ാ.
വിദ മവിദ െമ ളളേഭദാഖ യാ
വിദ െയ േ ാ െചാ         നി       ിനിരത ാ .
അവിദ ാവശ ാരായ് വ           ി ീടിന ജനം
       ിനിര ാെര െ േഭദ ള .
േവദാ വാക ാ         േവദികളായ് സമ ാരായ്
പാദഭ      ാരാ ളളവ വിദ ാ ക ാ
അവിദ ാവശഗ ാ നിത സംസാരികെള-

                        172
            അ      ാ    രാമായണം
   വശ ം തത          ാ െചാ       നിര രം.
വിദ ാഭ ാൈസകരത ാരായ ജന െള
നിത         ാെര െചാ        ത             ാ .
ത േ ാപാസക ാരാ ളള ഭ               ാ
നി ലയായ വിദ താേന സംഭവി ീ ം.
മ ളള ഢ ാ          വിദ     ാെക       ം
െച ി      റായിരം ജ        കഴി      ാ ം,
ആകയാ ത             ിസ       ാരാ       വ-
േരകാ           ാരിേ ം സംശയേമാ            ാ ,
ത        ി ധാഹീന ാരാ         വ െ       ാം
സ പ്ന ി േപാ ം േമാ ം സംഭവി                 മി .
   ീരാമ! ര പേത! േകവല          ാന േ !
   ീരാമണാ രാമ! കാ ണ ാ തസിേ ാ!
എ ി വളെര njാനി െന പറ
ചി ി ി സാരം കി ി െചാ വ ധരാപേത!
സാ സംഗതിതെ േമാ കാരണെമ
േവദാ          ാരായ വിദ ാ മാ െചാ ീ
സാ      ളാ       സമചി       ാരേ ാ
േബാധി ി ീ മാ ാ         ാ ംഭ       ാ      ായ്
നിസ് ഹ ാരായ് വിഗൈതഷണ ാരായ് സദാ
ത ഭ        ാരായ് നി     ാഖിലകാമ ാരായ്
ഇഷ്ടാനിഷ്ട ാപ്തിക ര ി ം സമ ാരായ്
നഷ്ടസംഗ ാ മായ് സന സ്തക ാ ളായ്
  ഷ്ടമാന ാരായ്         ത പര ാരായ്
ശിഷ്ടാചാൈരകപരായണ ാരായി നിത ം
േയാഗാ      ം യമനിയമാദിസ          ാരാ-
േയകാേ ശമദമസാധന                ാരായ്
സാ      ളവേരാ സംഗതി         ാ േ ാ
േചതസി ഭവ കഥാ വേണ രതി                 ാം
ത       ഥാ വേണന ഭ ി ം വ ി ീ ം
ഭ ി വ ി ീ േ ാ വി             ാന      ായ് വ ം
വി     ാന     ാനാദിക െകാ േമാ             ംവ ം
വി     ാതെമ ാ          ഖ ി നി ിെത ാം
ആകയാ ത             ി ം നി േല േ മവായ് ം

                       173
          അ     ാ    രാമായണം
രാഘവ! സദാ ഭവിേ ണേമ ദയാനിേധ!
ത ദ്പാദാബ്ജ ളി ം ത         ാരി െമ-
      വി ഭ ി നെരെ ാ         ാകണം
ഇ േ ാ സഫലമായ് വ        മമജ -
മി മ          ം വ ി സഫലമായ്.
ഇ േ ാ തപ ി ം സാഫല          ായ് വ
ഇ േ ാസഫലമായ് വ        മേ       ം
സീതായാസാ ം ദി വസി സദാ ഭവാ
സീതാവ ഭ! ജഗ ായക! ദശരേഥ!
നട േ ാ മിരി േ ാ െമാേരട
കിട േ ാ ം ജി േ ാ െമ േവ ാ
നാനാക       ള ഷ്ഠി േ ാ സദാകാലം
മാനേസ ഭവ പം േതാേ ണം ദയാം േ !
  ംഭസംഭവനിതി സ് തി ഭ ിേയാെട
ജംഭാരിത ാ       ം നി ിപ്തമായ ചാപം
ബാണ ണീരേ ാ ം െകാ          ഖഡ്ഗേ ാ ം
ആന വിവശനായ് പിെ       മ    െചയ്താ :
 ഭാര തമായ രാ സവംശം നി ാ
 പേത! വിനഷ്ടമായീടണം ൈവകീടാെത.
സാ ാ       ീനാരായണനായ നീ മായേയാ ം
രാ സവധ ിനായ് മ         നായ് പിറ    ം.
ര േയാജനവഴി െച േ ാളിവിെട നി-
     േ ാ ണ മിയാകിയ പ വടി,
ഗൗതമീതീേര നെ ാരാ മം ചമ തി
സീതയാ വസി േപായ് േശഷ െ ാ കാലം
തൈ വ വസി നീ േദവകാര         െള ാം
സത രം െചെയ്ക ന        ത നല്കി നി.
   ൈത ത സ്േതാ സാരമഗസ്ത ഭാഷിതം
ത    ാ   സമന ിതം രാഘവ തി വടി
ബാണചാപാദിക ം തൈ വ നിേ പി
വീ ണ നമസ്കരി ഗസ്ത പാദാം ജം
യാ     മയ ി    മി ാ ജേനാ ം
  ീത ാ ജാനകിേയാ െമ      ീ േ രം.


                    174
         അ     ാ    രാമായണം
ജടാ സംഗമം

അ ി ംഗാഭം ത     പ തിമേ    ക
പ ിസ മനാ ം       നാം ജടാ ഷം
എ    ം വള െ ാ വിസ്മയം         രാമ
ബ േലാേഷണ മി ാ ജേനാ െചാ ാ :
ര സാം വരനി ിട           നി-
ഭ കനിവെന നീ ക തി േയാ സേഖ!
വി ി ത ീ നീ ഭീതി       ാെകാ ാ
െകാ വനിവെന njാ ൈവകാെതയിനിയിേ ാ .
ല ്മണ തേ ാടി ം രാമ െചാ            േക
പ ിേ ഷ്ഠ ം ഭയപീഡിതനായിെ ാ ാ :
വ ന ഹം തവ താത െച           ി-
െല    മിഷ്ടനായ വയസ നറി    ാ ം.
നി ി വടി ം njാനിഷ്ടെ െ യ്തീ വ ;
ഹ വ ന ഭവഭ നാം ജടാ njാ .
എ ിവ േക ബ സ്േനഹ െ ാ നാഥ
ന ായാേ ഷംെചയ് നല്കിനാന          ഹം:
എ ി njാനിരി തിന       വസി നീ
സ ടമിനിെയാ െകാ േമ നിന ി ;
ശ ിേ നേ ാ നിെ njാന കഷ്ടം! കഷ്ടം!
കി ര വരനായ് വാ ക േമലി ഭവാ .




                   175
          അ     ാ    രാമായണം
പ   വടീ േവശം

എ      െചയ് െച         ി പ വടി-
ത ിലാ ാ സീതാല മണസേമതനായ്.
പ    ശാല ം തീ     ല ്മണ മേനാ        മായ്
പ     ഷ്പ    െകാ തല്പ          ാ ിനാ .
ഉ മഗംഗാനദി       രതീേര    -
േഷാ മ വസി ി ജാനകീേദവിേയാ ം.
കദളീപനസാ ാദ ഖില ഫല       ാ-
 തകാനേന ജനസംബാധവിവ          ിേത
നീ ജ േല വിേനാദി ി േദവിതെ
  ീരാമനേയാ യി വാണ േപാെല വാണാ .
ഫല ലാദിക ം ല മണനിദിനം
പല ംെകാ വ െകാ         ം ീതിേയാേട.
രാ ി ലറ ാെത ചാപബാണ ം ധരി-
 ാ യാ ര ാ       മായ് നി ീ ം ഭ ിേയാേട
സീതെയ മേ യാ ി വ ം ാത:കാേല
ഗൗതമിത ി      ളി ഗ്ഘ ം കഴി ട
േപാ േ ാ സൗമി ി പാനീയ ം െകാ േപാ ം.
വാരംവാരം ീതി     ി െന വാ ംകാലം

ല   ്മേണാപേദശം

ല    ്മണെനാ ദിനേമകാേ രാമേദവ -
     ഴ    ി വിനയാനതനായിെ ാ ാ ഃ
    ിമാ ഗെ യ    െചേ ണം ഭഗവാേന!
ഭ നാമടിയേനാടജ്njാനം നീ ംവ ം.
    ാനവി    ാനഭ ിൈവരാഗ ചി െമ ാം
മാനസാന ംവ മാറ      െചയ്തീടണം.
ആ ം നി ി വടിെയാഴി     ി ിവെയ ാം
േനേരാേട പേദശി ീ വാ    മ േല.
  ീരാമന േക ല ്മണ തേ ാടേ ാ-
ളാ ഢാന മ      െചയ്തി വഴിേപാെല:
േക ാ െമ ിലതി ഹ മാ വേദശം

                    176
           അ      ാ    രാമായണം
േകേ ാളം തീ       ം വികല്പ മെമ ാം.
   ിനാ മായാസ പെ            njാ െചാ ീ വ-
നേ ാ പിെ         ാനസാധനം െചാ ാമേ ാ.
വി    ാനസഹിതമാം         ാന ം െചാ വ പിെ
വിേ    യമാ സ പെ             ം െചാ ാെമേടാ!
േ    യമാ      പരമാ ാനമറി േ ാ
മായാസംബ ഭയെമാെ നീ ീ മേ ാ.
ആ ാവ ാെത          േദഹാദിവസ്        ളി-
ലാ ാെവ        േബാധം യാെതാ ജഗ േയ,
മായയാ ഡ നി ണയമതിനാേല
കായസംബ മാ ം സംസാരം ഭവി                .
ഉ േ ാ പിെ വിേ പാവരണ െള
ര     പം മായയ്െ       റിക സൗമിേ നീ.
എ തി      േ തേ ാ േലാകെ            ല്പി    -
െത റികതി ല           ്മേഭദ േളാ ം
ലിംഗാദി     ാ മാമവിദ ാ പമ ം
സംഗാദിേദാഷ െള ംഭവി ി               ം.
    ാന പിണിയാ ം വിദ യായ മേ -
താന     ാപ്തിേഹ തെയ റി            ാ ം.
മായാകല്പിതം പരമാ നി വിശ െമേടാ!
മായെകാ േ ാ വിശ െ             േതാ ി      .
ര ഖ        ി െല     ഗ       ിേപാെല
നി യം വിചാരി ിേല െമാ ി യേ ാ.
മാനവ ാരാ കാണെ            ം േക     ായ ം
മാനസ ി        സ്മരി െ           െമ ാം
സ പ്നസ ിഭം വിചാരി ിലി ാെതാ േ ാ
വി മം കള     ാ ം വികല്പ        ാേക .
ജ സംസാര         ലമായ േദഹം
ത ലം      കള ാദി സംബ െമ ാം.
േദഹമായ പ        തസ യമയം
േദഹസംബ ം മായാൈവഭവം വിചാരി ാ .
ഇ ിയദശക മഹ ാര ം              ി
മന ം ചി      ല    തിെയ ിെത ാം
ഓ     ക ാ െമാ മി രി            തേ ാ

                      177
           അ      ാ    രാമായണം
േ     മായ േദഹെമ           േ ാ നാമം.
എ ിവ ി      നി േവെറാ ജീവന ം
നി    യം പരമാ ാ നി ല നിരാമയ .
ജീവാമസ പെ യറി           െകാ വാ
സാധന െളേ        െകാ ക സൗമിേ ! നീ.
ജീവാ ാെവ ംപരമാ ാവാെവ              േമാ    ി
േകവലം പര ായശബ്ദ െള റി             ാ ം.
േഭദേമതിേമയി ര െമാ േ             നം
േഭദ െ      പറ      ത       ാരേ ാ.
മാന ം ഡംഭം ഹിംസാ വ ത ം കാമം േ ാധം
മാനേസ െവടി      സ ഷ്ടനായ് സദാകാലം.
അന ാേ പാദിക ം സഹി സമ                ാ
മന ഭാവ മകെല ള           ദിനം
ഭ ിൈകെ ാ            േസവ ം െചയ് നിജ
ചി       ി ം േദഹ      ി ം െചയ് െകാ
നിത ം സ                  ിള ം വ        ാെത
സത െ       മാ യി ാന സ പനായ്
മാനസവചനേദഹ െളയട ി -
  ാനേസ വിഷയസൗഖ         െള ി ിയാെത
ജനനജരാമരണ െള ി ി             ി-
ലനഹ ാരേത ന സമഭാവനേയാ ം
സ ാ ാവാ ലെമ റ മനേ ാ ം
സ ദാ രാമരാേമത മിതജപെ ാ ം.
    ദാരാ    ദി നിസ്േനഹത ം െചയ്
സ ി െമാ ി ം ടാെത നിര രം
ഇഷ്ടാനിഷ്ട ാപ്തി        ല ഭാവേ ാ സ-
   ഷ്ടനായ് വിവി           േല വസിേ ണം.
  ാ തജന       മായ് വസി      െതാ -
േമകാേ പരമാ           ാനത പരനായി
േവദാ വാക ാ          ളവേലാകനംെചയ്
ൈവദികക          മാ നി സമ ി ാ .
    ാന മകതാരി റ ചമ          ീ ം
മാനേസ വികല്പ േള േമ            ാെകാ ാ.
ആ ാവാ        െതെ      േ ാ േകള െമ ി-

                      178
           അ     ാ     രാമായണം
ലാ ാവ േ ാ േദഹ മാണ             ാഹ ാരം
മാനസാദികെളാ മിവ ി നി േമേല
മാനമി ാെത പരമാ ാ താേന േവേറ
നില്പി ചിദാ ാ          മവ    ം     ം
ത പദാ ാ njാനിഹ ത പദാ               മായി
    ാനംെകാെ െ വഴിേപാെല ക റി            ീടാം
    ാനമാ     െതെ     ാ     വസ് തെ .
    ാന    ാ      വി     ാനംെകാ തെ
njാനിെത റിവി സാധനമാകയാേല.
സ       പരി ണനാ ാ ചിദാന
സ സത ാ        ഗതനപരിേ ദ നേ ാ.
ഏകനദ യ പരനവ യ ജഗ യ
േയാേഗശനജനഖിലാധാര നിരാധാര
നിത സത        ാനാദില ണ           ാ ക
     പാധികളി േവറി വ മായാമയ
    ാനംെകാ പഗമ േയാഗിനാേമകാ നാം
    ാനമാചാര ശാസ് ൗേഘാപേദൈശക             ാനം.
ആ േനാേരവം ജീവപരേയാ ലവിദ ാ
ആ നി കാര കാരണ          ം ടിേ
ലയി ീ േ ാ േ ാരവ യേ ാ             ി
ലയേ ാടാ േവറി ിരി താ ാെവാേ .
    ാനവി     ാനൈവരാഗ േ ാ സഹിതമാ-
മാന മായി      ൈകവല സ പമി-
    വ േമ പറവാ മിതറിവാ -
   ം ന ണ േ ാരി ാ ം ജഗ ി
മ     ിയി ാതവ െ         ം ദു ഭം േക
മ     ിെകാ തെ ൈകവല ം വ ംതാ ം.
േന െ        ാ ം കാ തി          പണി
രാ ിയി തെ പദം ദീപ െ            ാകിേല
േന      വഴിയറി    ീടാവിത     േമ
  ീരാമഭ ി െ        ാകിേല കാണായ് വ .
ഭ     ന ായ് കാശി മാ ാ            നം
ഭ ി കാരണ െമെ             േക ാ ം നീ.
മ       ാേരാ    നിത സംഗമമ ം

                     179
           അ     ാ    രാമായണം
മ      ാെര നിേവാ േസവി            ം
ഏകാദശ ാദി താ ഷ്ടാന         ം ന-
രാ ലെമ ിേയ സാധി െകാ ക മഥ
  ജനം വ ന ം ഭാവനം ദാസ ം ന
േഭാജനമ ിവി ാണാം െകാ           മഥ
മ    ഥാപാഠ വണ        െചയ്ക ം ദാ
മ   ണനാമ െള ീ         ി െകാ ക ം
സ തമി െമ        വ     ി ം ജന       െ ാ-
ര രം വരാെതാ ഭ ി മാ ായ് വ ം.
   ിമാ ഗം താവക ശ്നാ സാരവശാ-
    മായ നിനെ       ാെല ധരി നീ.
വ വമ       നെമ     ം ഹ ം മമ
ഭ    ാ െ ാഴി     പേദശി ീട തേ ാ.
ഭ െന ാകിലവ േചാദി ീെല ാകി ം
വ വ മവേനാ വിശ ാസം വരികയാ
ഭ ിവിശ ാസ      ാ     നാം മ      നി
നിത മായ് പാഠം െചയ്കില      ാനമക േപാം.
ഭ ിസം       ാരാം േയാഗീ      ാ      നം
ഹസ്തസം ിതയേ ാ           ിെയ റി      ാ ം.

   പണഖാഗമനം

ഇ രം സൗമി ിേയാട ളിെ യ്      ന-
രി ിരി േനരമി    ീടിേനാരന രം
ഗൗതമീതീേര മഹാകാനേന പ വടീ-
 തേല മേനാഹേര സ രി ീ െ ാ
യാമിനീചരി ജന ാനവാസിനി വിേമാഹിനി,
പ ജധ ജ ലിശാ ശാ ിത ളായ്
ഭംഗി േതടീ ം പദപാത ള േനരം
പാദസൗ ര ം ക േമാഹിതയാകയാെല
കൗ ക െ ാ രാമാ മമകാപാ ാ .
ഭാ മണ്ഡലസഹേ ാജ ലം രാമനാഥം
ഭാ േഗാ ജം ഭവഭയനാശനം പരം
മാനവവീരം മേനാേമാഹനം മായാമയം

                     180
          അ      ാ    രാമായണം
മാനസഭവസമം മാധവം മ ഹരം
ജാനകിേയാ ം െട വാണീ            ക
മീനേകതനബാണപീഡിതയായാേള ം.
    രേവഷേ ാ ം മ ഹാസ ം െപാഴി-
    ി ിരാവരേനാട് മ മാ രെചയ്താ :
ആെരേടാ ഭവാ ? െചാ ീടാ െട          െന ം
േനേരാെട ിവിേട വ വാ           ലെമ ം,
എെ ാ ലം ജടാവല് ലാദികെള ാം?
എ ി ധരി ി താപസേവഷെമ ം.
എ െട പരമാ        ം േ njാ പറ           ീടാം
നിേ ാ നീെയേ ാ പിെ േ ാദി മേ ാ.
രാ േസശ രനായ രാവണഭഗിനി njാ-
നാഖ യാ         ണഖ കാമ പിണിയേ ാ.
ഖര ഷണ ിശിരാ ളാം ാതാ
  രിേക ജന ാേന njാനിരി            സദാ.
നിെ njാനാെര          മറി   ീല ം ന-
െരേ ാ പരമാ        ം െചാ ണം ദയാനിേധ!
    രീ േക െകാ ക njാനേയാ ാധിപതി-
ന ന ദാശരഥി രാമെന േ ാ നാമം.
എ െട ഭാര യിവ ജനകാ ജാ സീത
ധേന ! മ    ാതാവായ ല ്മണനിവെനേടാ.
എ ാെലെ ാ കാര ം നിന മേനാഹേര!
നി െട മേനാഗതം െചാ ക മടിയാെത.
എ      േക േനരം െചാ ിനാ നിശാചരി-
െയേ ാ      െടേ ാ രമി െകാേ ണം നീ;
നിെ     ം പിരി    േപാവാ മമ ശ ി േപാരാ
എെ നീ പരി ഹി ീടണം മടിയാെത.
ജാനകി തെ       ടാ ി         ിരി
മാനവവീരനവേളാട        െചയ്തീടാ :
njാനിഹ തേപാധനേവഷ ം ധരിേ ാേരാ
കാനനംേതാ ം നട ീ         സദാകാലം.
ജാനകിയാ മിവെള െട പത്നിയേ ാ
മാനേസ പാ       ാ െവടി      ീട െതാ െകാ ം
സാപത്േന ാഭവദു:ഖെമ       ം കഷ്ടം കഷ്ടം!

                     181
           അ      ാ    രാമായണം
താപെ       സഹി തിനാള നീ െമേടാ!
ല ്മണ മമ ാതാ             ര മേനാഹര
ല ്മീേദവി തെ െയാ ം നീെയ ാംെകാ              ം
നി ളി േ േമെറ നി           യം മേനാഹേര!
സംഗ ം നി ിേല ം വ ി മവെനേടാ!
മംഗലശീലന         പെന     ം നിന-
      നീ െച പറ         ീ ക ൈവകീടാെത.
എ       േക േനരം സൗമി ി സമീേപ േപായ്-
െ     വളേപ ി ാ ഭ          ാവാെക തെ .
െചാ വേളാ ചിരി വ രെചയ്താ-
െന െട പരമാ         ം നിേ ാ പറ      ീടാം.
മ വനായ രാമ ത െട ദാസ njാേനാ
ധേന ! നീ ദാസിയാവാ ത വള യേ ാ.
െച നീ െചാ ീടഖിേലശ രനായ രാമ
തേ ാ തവ ലശ ലാചാര െള ാം.
എ ാലേ രം തെ കയ്െ ാ മേ ാ രാമ
നിെ െയ          േക രാവണസേഹാദരി
പിെ      ംര      ലനായകേനാ െചാ ാ-
െളെ നീ പരി ഹി ീ ക ന നിന-
െ ാ െകാ േമെയാ സ ട               ായ്വരാ
മ വാ! ഗിരിവന ാമേദശ          േതാ -
െമേ ാ െട നടേ ാേരാേരാ േഭാഗെമ ാ-
മേന ാന ംേച         ജി ായ് വ മനാരതം.
ഇ രമവ രെചയ്ത േക േനര-
     രമ     െചയ് രാഘവ തി വടി:
ഒ      നായാലവനരിേക          ഷി ാ-
െനാ       ി േവണമതിനിവ െ നി ിേ ാ .
ഒ      ി േവണമവനതിനാെര തിര-
    ിരി േ രമിേ ാ നിെ          ം ക കി ി,
വ      ം ൈദവെമാ െകാതി ാലിനി നിെ
വരി െകാ മവനി സംശയേമ ം
െതരിെ        ിനി ാലം കള     ീടാെത െചല്ക
കരെ         ഹി ീ ം ക െ      വെനേടാ!
രാഘവവാക ം േക രാവണസേഹാദരി

                      182
         അ     ാ    രാമായണം
വ ാ ലേചതെ ാ ം ല ്മണാ ിേക േവഗാ
െച നി േപ ി േനര          മാര -
െമേ ാടി രം പറ    ീെടാ െവ േത നീ
നി ിലിേ െമാ കാം െയ റിക നീ
മ വനായ രാമ തേ ാ പറ        ാ ം.
പിെ    മ േക രാഘവസമീേപ േപായ്-
െ   നി േപ ി ാളാശയാ പലതരം.
കാമ മാശാഭംഗംെകാ േകാപ മതി-
േ മ മാലസ ം        രാ സിയേ ാ
മായാ പ ം േവ െപ nj്ജനൈശലംേപാെല
കായാകാര ം േഘാരദംഷ്ട ം ൈകെ ാേ      ം
ക     െ ാ സീതാേദവിേയാട        േ ാ
സം മേ ാ രാമ ത        നി    േ രം
ബാലക ക ശീ ം തി ചാടി വ
വാ റ രി ാ ം ല ം      െമ ാം
േഛദി േനരമവളലറി റയി
നാദെ െ ാ േലാകെമാെ മാെ ാലിെ ാ .
നീലപ ത ിെ      കളി നി ചാടി
നാല വഴിവ മ വിയാ േപാെല
േചാര െമാലി ി കാളരാ ിെയേ ാെല
േഘാരയാം നിശാചരി േവഗ ി നടെകാ ാ .
രാവണ തെ വര       ിനിയിേ ാെള
േദവേദവ മ   െചയ്തി     രാളിനാ .

ഖരവധം

രാ സ വരനായീടിന ഖര         പി
പ മ വനിയി പ തം വീണേപാെല
േരാദനംെചയ്     ി   തനംെചയത നിജ-
േസാദരിതെ േനാ ിെ ാ ിനാനാ ഖര :
 ത വ       ി     സത രം ഢേവശി -
ത െചാ ാെരെ േ ാെട        ം വിരേയ നീ.
വീ    വീ േ   ം വിറ ലറി ഗദ്ഗദ-
മാ     േ ാ     ഭീത ാ െചാ ിനാളവളേ ാ :

                   183
           അ     ാ    രാമായണം
മ ത     മാ ദശരഥ         മാരി വ -
       മ ണവാ ാെര        ം സി        മാ
രാമല ്മണ മാെര വ              നാമെമാ
കാമിനി        െട സീതെയ വ            േപ .
അ ജ നിേയാഗ ാ             നാമവരജ
ഖഡ്േഗന േഛദി ി മ           ചാദികെള ാം.
   രനായീ ം നീയി വെരെ ാലകചയ്
േചാര ന      ക ദാഹം തീ മാെറനി ിേ ാ .
പ മാംസ ം തി ര            ം പാനം െചയ്കി-
ലി വ ീ ം മമ നി യമറി            ാ ം.
എ ിവ േക ഖര േകാപേ ാ രെചയ്താ :
ദു    യേമെറ      മാ ഷാധമ മാെര
െകാ മ ഭഗിനി ഭ ി ാ െകാ                  ണ-
െമ തിനാ പതിനാ േപ േപാക നി
നീ െടെ        കാ ിെ ാ        ീെട ാലിവ-
രാ തം വ       ീ ം നിന മടിയാെത.
എ വേളാ പറ          യ ാ ഖരേന -
     ത ാരാം പതി ാ രാ സെര ം.
   ല ദ്ഗര സലാസിചാേപ ഭി ി-
പാലാദി പലവിധമാ ധ           മായി
       മാരാ    വിളി     ത ാരായ് െച
     സ       ാരായ      ാര േനരം.
ബ ൈവേരണ പതി ാ വ െമാ മി
ശസ് ൗഘം േയാഗി ാ               ംനിെ ാരി േല.
മി േഗാേ ാ       തനാ       േമാ മ രാമ
ശ       ളയേ ാ ശസ് ൗഘം വ േ രം
   േത കേമാേരാ ശരംെകാ വ ഖ ി ട
   ത      ിജനെ      ം വധി ാേനാേരാ ിനാ .
      ണഖ മ ക േപടി മ ി-
   ാഷ്പ ം കി ഖര          ി വീണലറിനാ
എ െപായ് ള           ി നിേ ാ െട റ-
     ി നി യ വ പതി ാ വ ം െചാ ക നീ.
അ െചേ        േനരം രാമസായക           െകാ-
    ി ിനി വരാതവ ം േപായാ െതേ ാ വ

                     184
          അ      ാ    രാമായണം
എ        ണഖ ം െചാ ിനാള േക
വ േകാപ ാ ഖര െചാ ിനാന േനരം:
േപാരിക നിശാചര പതി ാലായിര ം
േപാരി   ഷണ മ ജ          ിശിര ം
േഘാരനാം ഖരേനവം െചാ         േക േനരം
  രനാം ിശിര ം പട ം റെ .
വീരനാം ഷണ ം ഖര ം നടെകാ
ധീരതേയാ      ം െചയ്വതി ഴേ ാേട.
രാ സ ട െട         മാം േകാലാഹലം
േക    ായേനരം രാമ ല ്മണേനാ െചാ ാ :
     ാ ംന     മാെറെ ാ േഘാഷമി
നേ ാ        ി വ        രേ ാബലം
േഘാരമായിരിേ ാ              ാമിേ ാ
ധീരതേയാ മ നീെയാ കാര ം േവണം.
ൈമഥിലിതെ െയാ        ഹയിലാ ിെ ാ
ഭീതി ടാെത പരിപാലി േവണം ഭവാ .
njാെനാ     േനേപാ മിവെരെയാെ െ ാ വാ
മാനേസ നിന സേ ഹ           ായീെടാലാ.
മെ ാ ം െചാ     ിെ െ െ യാണ മി
ക വാ ഴലിെയ ര ി െകാേ ണം നീ.
ല ്മീേദവിേയ ം െകാ         െനതെ െയ
ല ്മണ െതാ േപായ് ഗഹ രമകം             ാ .
ചാപബാണ േള െമ           പരികര-
മാേഭാഗാന റ ി സ          നായി.
നില്    േനരമാ     വിളി ന       ര-
െരാെ വെ ാ മി ശസ് ൗഘം േയാഗി ാ .
        പാഷാണ െള ിവെകാ േമ ം
  േ പി ി േവഗാ        ഷ്കരേന       െമയ്േമ .
ത     ണമവെയ ാെമയ് ബ ി രാമ
രേ ാവീര മാെര ം സായകാവലി കി
നി ഹി ി നിശിതാ ബാണ             ത ാ-
ലേ വ െ ാ രാ സ ടെയ ാം.
ഉ നാം േസനാപതി ഷണന േനര-
   സ ിഭനായ രാമേനാട        ി .

                     185
          അ     ാ    രാമായണം
  കിനാ ബാണഗണ,മവെ ര വര
േവേഗന ശര ളാെല ണി ായമാ ി
നാ ബാണ െളയ്         രഗം നാലിെന ം
കാലേവശ്മനി േച      സാരഥിേയാ ം െട,
ചാപ ം റി ത േക ം കള             േ ാ
േകാേപന േതരി നി       മിയി ചാടിവീണാ .
പില്പാ ശതഭാരായസനി മിതമായ
െകല്േപ ം പരിഘ ം ധരി വ ാനവ .
ത ബാ തെ േഛദി ീടിനാ ദാശരഥി
ത പരിഘ ാ         ഹരി ി സീതാപതി.
മസ്തകം പിള     വ വിയി വീ സമ-
വ    ിപ നം േവശി ി          ഷണ ം.
 ഷണ വീണേനരം വീരനാം ിശിര ം
േരാേഷണ      ശരംെകാ രാമെനെയയ്താ ,
   ം ഖ ി രാമ          ബാണ െളയ്താ
   െമയ് ട    റി ീടിനാ      ിശിര ം
    ബാണ െളയ്താനേ രം ദാശരഥി
   ംഖ ി      നരായിരം ബാണെമയ്ത .
അവ ം റി വന തം ബാണെമയ്താ-
നവനീപതിവീരനവ ം           ിനാ .
അ ച ാകാരമായിരിേ ാര ത ാ-
    മാംഗ        ം റി പ ാടിനാ .
അേ രം ഖരനാദിത ാഭ േതടീ ം രഥം-
ത ിലാ ാ കരേയറി njാെണാലിയി
വ രാഘവേനാ ബാണ               കീടിനാ-
െനാ ിെനാെ യ്      റി ീടിനാനവെയ ാം.
രാമബാണ      െകാ ം, ഖരബാണ          െകാ ം
 മി മാകാശ ം കാണ താെതയായി.
നിഷ് രതരമായ രാഘവശരാസനം
െപാ ി ാ   ഷ്ടിേദേശ ബാണെമയ്താ ഖര ,
ച ം       ിനാ േദഹ ം ശര         െകാ-
െ ാെ ാഴിയാെത പിള      ീടിനാന േനരം,
താപസേമാടേ ാ കഷ്ടം കഷ്ടെമ രെചയ്താ .
ജയി താക രാമ ജയി താകെയ

                    186
           അ     ാ     രാമായണം
ഭയേ ാടമര ം താപസ ാ ം െചാ ാ .
ത     ാേല കംേഭാ വ ത െട ക ി              ം
ശ നാ നി ിപ്തമായി              ശരാസനം
  ൈ യി കാണായ് വ ിെത              ം ചി ം ചി ം!
 ഖ ൈവഷ്ണവചാപം കയ്െ ാ നില് േ രം.
ദി കെളാെ നിറേ          ാ ൈവഷ്ണവേതജ-
     െ ാ കാണായ് വ രാമച െനയേ ാ .
ഖ ി ാ ഖര െട ചാപ ം കവച ം
     ലഹാരകിരീട      മര ണാല്.
   തെനെ ാ       രഗ      ം േത ം െപാടി-
  ാദിനായകന      ീടിന േനര ി
മെ ാ േതരി കരേയറിനാനാ ഖര
െതെ      െപാടി ി രാഘവന മേ ാ .
പിെ     ം ഗദ മായ      നാ ഖര
െതെ      െപാടി ി രാഘവന മേ ാ .
പിെ     ം ഗദ മായ      നാ ഖര
ഭി മാ ിനാ വിശിഖ ളാല ം രാമ
ഏറിയ േകാപേ ാെട പിെ മെ ാ േതരി-
േലറിവ സ്       േയാഗം ട ിനാ ഖര .
േഘാരമാമാേ യാസ് െമയ്ത ര
വര വാ ണാസ്േ ണ ത              ീടിനാ ജിത മം.
പിെ      ൗേബരമസ് െമയ്തൈത ാസ് ംെകാ
മ വ ത           ക രാ സവീര
ൈന തമസ് ം േയാഗി ി യാമ ാസ്േ ണ
വീരനാം ര പതി ത          കള     േ ാ
വായവ മയ ൈമ ാസ് ംെകാ ജഗ-
   ായക ത         ക രാ സവീര
ഗാ     വമയ     ഗൗഹ കമസ് ംെകാ
ശാ മായ ക ഖര ം േകാപേ ാെട
ആ രമസ് ം േയാഗി             ക രാമ
ഭാ രമായ ൈദവശാസ് ംെകാ ത               യാ
തീ ്ണമാൈമഷീകാസ് െമയ്ത ര പതി
ൈവഷ്ണവാസ്േ ണ കള             ാ        ത ാ
സാരഥിതെ െ ാ           രഗ െളെ ാ

                     187
         അ     ാ    രാമായണം
േത െമേ    ം െപാടിെപ    കള    േ ാ
യാ ധാനാധിപതി ല ം കയ്െ ാ തി-
േ ാേധന ര വരേനാട      ീ േ രം.
ഇ ൈദവതമസ് മയേ ാരള െച-
  ി ാരിതലയ     ീടിനാ ജഗ ാഥ .
വീണി ല ാനഗേരാ രദ ാേര തല
 ണി     ി വ ബാണ മ േനരം
ക രാ സെര ാമാ െട തലെയ
കണ്ഠഭാേവന നി സംശയം ട ിനാ .

ഖര ഷണ ിശിരാ ളാം നിശാചര-
വര ം പതിനാലായിര ം മരി ി .
നാഴിക േ       ാ െകാ രാഘവ ത ാ,-
  ഴിയി വീണാളേ ാ രാവണഭഗിനി ം
മരി നിശാചര പതി ാലായിര ം
ധരി ാരേ ാ ദിവ വി ഹമ േനരം
    ാന ം ലഭി ി രാഘവ േപാ       നി .
മാനേസ നരവേരവ മ േനരം
രാമെന ദ ിണംെചയ് ട നമസ്കരി-
  ാേമാദം       ി സ് തി ാ പലതരം:
നമസ്േതശ ര! ദയാവാരിേധ! ര പേത!
രമി ീടണം ചി ം ഭവതി രമാപേത
ത പാദാം ജം നിത ം ധ ാനി      നിജന-
    വമരണദു:ഖ െള ള       .
 ല്പാ മേഹശെന പ െചയ് സേ ാ-
ഷി ി nj           ി   ത    നായേനരം,
േഭദവി മം തീ     സംസാര      ല-
േ ദന ഠാരമായ് ഭവി ഭവാനിതി
  ാ    ി nj       മഹാേദവേനാട ല-
േമാ        െചയ് പരേമശവരന േനരം:
യാമിനീചര ാരായ് ജനി നി ളിനി
രാമനായവതരി ീ വാ njാ ം മൗ.
രാ സേദഹ ാരാം നി െള േഛദി
േമാ     ം ത ീ വനി സംശയേമ ം.

                   188
         അ    ാ    രാമായണം
എ      െചയ് പരേമശ രന ലം
നി    യം മഹാേദവനായ ം ര പതി.
   ാേനാപേദശം െചയ് േമാ        ം ത ീടണ-
മാന സ പനാം നി ി വടി നാഥാ!
എ വരേപ ി േനര          ര വര
മ ഹാസ ം        സാന മ     െചയ് :
വി േഹ ിയമന: ാണാഹ ാരാദിക -
െ ാ േവ സാ ി തനായ പരമാ ാ
ജാ     പ്നാദ വ ാേഭദ         ം മീേത
സാ ിയാം പര       ം സ ിദാന േമകം.
ബാല കൗമാരാദികളാഗമാപായികളാം
കാല ദിേഭദ      ം സാ ിയായ്മീെത നില് ം
പരമാ ാ പര        മാന ാ കം
പരമം ധ ാനി േ ാ ൈകവല ം വ            ം.
ഈവ      പേദശംെചയ് േമാ       ം നല്കി
േദവേദേവശ ജഗ        ാരണ ദാശരഥി
രാഘവ     േ     ാ നാഴികെകാ െകാ ാ
േവേഗന പതി ാ സഹ ം രേ ാബലം.
സൗമി ി സീതാേദവിതേ ാ െട വ
രാമച െന വീ നമസ്കാര ം െചയ്താ .
ശസ് ൗഘനി        മാം ഭ   വി ഹം ക
   ബാഷ്േപാദം വിേദഹാ ജ മ ം മ ം
  ൈ ക െകാ തേലാടിെ ാ ി ീടിനാ-
െളാ േവ      മതി വ ം മാ ീടിനാ .
രേ ാവീര ാ വീ കിട           ക
ല ്മണന് നിജ ദി വിസ്മയം േതടീടിനാ .
രാവണ തെ വര         ിനിയിേ ാെള
േദവേദവ മ     െചയ്തി      ളിനാ .
പിെ ല മണ തെ ൈവകാെത നിേയാഗി ാന്:
െച നീ നിവര ാേരാ െചാ ീടണം.
   ം െചയ്ത ം ഖര ഷണമി ിശിരാ
സി ിെയ ാപി ം പതി ാലായിര ം
താപസ ാേരാടറിയി നീ വരിെക
പാപനാശനന      െചയ്തയേ ാ േശഷം,

                  189
          അ     ാ    രാമായണം
  മി ാ      തേപാധന ാേരാ െചാ ാ-
നമി ാ ക ഖര മരി           ാ
  മ ാലിനി ാലം ൈവകാെതെയാ          ീ -
മമ      ൈവരികെള റ     നിജനം.
പല ം ടി നി പി നി ി ീടിനാ
പലലാശിക മായ ത ായ്വാ         േപ     ം.
അം ലീയ ം ഡാരത്ന ം കവച -
മംേഗ േച    ീ വാനായ്െ ാ     വി ീടിനാ .
ല ്മണനവ       ം െകാ വ ാ രാമ -
    ാല്   വ െതാ തീടിനാ ഭ ിേയാേട;
അം ലീയകെമ       ം ജവിേലാചന-
നം ല ിേ ലി , ഡാരത്ന ം പിെ
ൈമഥിലിതനി നല്കീടിനാ , കവച ം
 ാതാ തനി ണി       ീ വാന ളിനാ .

     ണഖാവിലാപം

രാവണഭഗിനി ം േരാദനംെചയ് പിെ
രാവണേനാ പറ       ീ വാ നടെകാ ാ .
സാ ാലnj്ജനൈശലംേപാെല            ണഖ ം
രാ സരാജ        ി വീ ട    റയി ാ
  ല ം    ം കാ ം ടാെത േചാര മാ-
യല ം ഭഗിനിേയാടവ രെചയ്താ :
എ ി വേ ! െചാ ീെടേ ാ പരമാ          ം
ബ       ായെത ൈവ പ ം വ ീ വാ ?
ശ േനാ താ േനാ പാശിേയാ േബരേനാ
ദുഷ് തം െചയ്തവ തെ njാെനാ         വാ .
സത ം െചാെ      േനരമവ രെചയ്താ-
െള    ം ഢ ഭവാ        മ   പാനസ
സ് ീജിതനതിശഠെന റി      ിരി     ?
രാജാെവെ      െകാ െചാ     നിെ     ഥാ?
ചാരച      ം വിചാര മിേ ം നിത ം
നാരീേസവ ം െചയ് കിട ീെട ായ്േ ാ ം
േക തി േയാ ഖര ഷണ ിശിരാ

                    190
           അ      ാ    രാമായണം
   േമ പതിനാലായിര ം ടി       ം?
  ഹരാ േ ന രാമ േവേഗന ബാണഗണം
  ഹരിെ ാ     ിനാെനെ ാ കഷ്ടേമാ         ാല്.
എ      േക േചാദി ീടിനാ ദശാനന
എേ ാ െചാ ീേടവ രാമനാ         െത ം
എെ ാ      ലമവ െകാ വാെന െമ ാ-
ല ക തനി നല്കീ വനവെന njാ .
േസാദരി െചാ ാള േക രാവണേനാ :
യാ ധാനാധിപേത! േക ാ ം പരമാ        ം.
njാെനാ ദിനം ജന ാനേദശ ി           നി-
  ാന ം       താേന സ രി ീ ം കാലം
കാനന േട െച ഗൗതമീതടം േ            ;
സാന ം പ വടി ക njാ നില് േ രം.
ആ മ ി         ത രാമെന േ        ജഗ-
ദാ യ ത ജടാവല് ല          ം
ചാപബാണ േളാ െമ         ം േതജേ ാ ം
താപസേവഷേ ാ ം ധ ദാര േളാ ം
േസാദരനായീ      ല മേണാേനാ ം ടി-
  ാദരമിരി േ ാള      െച     njാ ം.
  ീരാേമാ ംേഗ വാ ം ഭാമിനിതെ          ാ
നാരികള     ം മ ി േ ാ േലാക ി
േദവഗ      നാഗമാ ഷനാരിമാരി-
േലവം കാ ാ മി േക        ാ മി    നം
ഇ ിരാേദവിതാ ം ഗൗരി ം വാണിമാ -
മി ാണിതാ ം മ      പ്സരസ് ീവ      ം
നാണം െ ാളി ീ മവെള വഴിേപാെല
കാ േ ാളനംഗ ം േദവതയവളേ ാ.
ത പതിയാ ം        ഷ ജഗ പതിെയ
കല്പി ാം വികല്പമി ല്പ മിതിനിേ ാ .
ത പത്നിയാ ീ വാ ത വളിവെള
കല്പി െകാ ി േപാ ീ വാെനാ െ േ .
മ    ചനാസാക      േ ദനം െചയ്താനേ ാ
ല ്മണ േകാപേ ാേട രാഘവനിേയാഗ ാ
     ാ ം ഖരേനാ െച njാനറിയിേ

                      191
          അ     ാ    രാമായണം
    ാ     ംന      രാനീകിനിേയാ മവ
േരാഷേവേഗന െച രാമേനാേട േനരം
നാഴിക േ         ാ െകാ വെനാ      ിനാ .
ഭസ്മമാ ീ ം പിണ ീ കി വിശ ം          ണാ
വിസ്മയം രാമ െട വി മം വിചാരി ാ !
ക      േന മിഴിയാളാം ജാനകിേദവിയിേ ാ
നി െട ഭാര യാകി ജനമസാഫല ം വ ം.
ത     കാശ ിലാ ീ വാ ത വ -
    ാഹംെചയ്തീ കിെല       ം ന ഭവാ .
ത ാമ           െള ാം പ ാ ിയാ മവ-
    ംേഗ വസി െകാ ാ          േദവാരാേത!
രാമേനാേട ാ നി ാ നിന ശ ി േപാരാ
കാമൈവരി ം േനേര നില്        െതതി    േ ാ .
േമാഹി ിെ ാ ജാതി മായയാ ബാല ാെര
േമാഹനഗാ ിതെ െ ാ േപാരിേക             .
േസാദരവിവചന ളി െന േക േശഷം
സാദരവാക       ളാലാശ സി ി        ം
ത െട മണിയറത ില കം             ാ
വ തിേ ം നി ചി            ാക ലം.
എ      ം ചി ം ചി േമാ േ ാളമിദെമാ
മ      നാ    േ      ാ നാഴിക േനരംെകാ
ശ നാം ന          ര വര ഖര താ ം
    ൈവദഗ് േമ ം േസാദരരി വ ം
പ ിക പതി ാലായിര ം ടി            േപാ !
വ     ം മാ ഷന രാമെന          നം
ഭ വ ലനായ ഭഗവാ പേ              ണ
    ിദാൈനക        ി          ി ിയ
ധാതാ       ം ാ      ിേ ാ കാരണമി
  തേല ര     േല മ      നായ് ിറ ിേ ാ
എെ െ ാ വാെനാ െ           വ ാെന ിേലാ
െച ൈവ ണ്ഠരാജ ം പരിപാലി ാമേ ാ.
അെ ിെല ം വാഴാം രാ സരാജ െമ ാ-
ല ലിെ ാ െകാ ം മനസി നി പി ാ .
കല ാണ ദനായ രാമേനാേടല്          തി-

                    192
          അ      ാ    രാമായണം
െന ാജാതി ം മടിേ    njാെനാ െകാ ം.
ഇ മാ നി ചി ി റ രേ ാനാഥ
ത      ാനേ ാ ടത ാന ം        ാ .
സാ ാ     ീനാരായണ രാമെന റി     ഥ
രാ സ വര ം       വ    ാ േമാ  ാ :
വിേദ ഷ    ാ രാമ തെ     ാപിേ
ഭ ിെകാെ     ി    സാദി യി ഖിേലശ

രാവണമാരീചസംവാദം

ഇ രം നി പി രാ ി ം കഴി        ി
ചി ഭാ     ദയാ ി    നി വ .
േതരതിേലറീടിനാ േദവസ യൈവരി
പാരാെത പാരാവാപാരമാം തീരം ത
മാരീചാ മം ാപി ീടിനാനതി തം
േഘാരനാം ദശാന കാര ഗൗരവേ ാ ം.
മൗന ം      ജടാവല് ലാദി ം ധരി-
  ാന ാ കനായ രാമെന ധ ാനി        ി
രാമരാേമതി ജപി റ സമാധി -
   ാേമാദേ ാ മ വീടിന മാരീച ം
ലൗകികാ നാ ഹ ി ലാഗതനായ
േലാേകാപ വകാരിയായ രാവണ തെ
ക സം മേ ാ         ാനംെചയ്        -
െകാ ത ാറിലണ ാന ാ          േളാ ം
  ജി യഥാവിധി മാനി ദശകണ്ഠ
േയാജി ചി മിേ ാ േചാദി മാരീച ം:
എെ ാരാഗമനമിേതകനായ് െ െയാ
ചി     െ   േപാെല േതാ      ഭാവ ി
െചാ ക രഹസ മെ ിേലാ njാ ം തവ
ന വ       വാ േ ാരി       നേ ാ.
ന ായമായ് നിഷ്കല്മഷമായിരി       കാര ം
മായെമ ിേയ െചയ് വാ മടിയിേ നിേ        ം.
മരീചവാക േമവം േക രാവണ െചാ ാ-
നാ മിെ നി നിെ േ ാെല േ രം.

                     193
          അ      ാ    രാമായണം
സാേകതാധിപനായ രാജാ ദശരഥന്
േലാൈകകാധിപ െട              ാരാ    േപാ
രാമല ്മണ ാെര ി വരി കാലം
േകാമളഗാ ിയാേയാരംഗനാരത്നേ ാ ം
ദണ്ഡകാരേണ വ വാ              ിത,വ ബലാ-
െല െട ഭഗിനിത നാസികാ ച               ം
ക      ം േഛദി      േക ട ഖരാദിക
െച ി പതി ാലായിര മവേര ം
നി താേനകനായിെ തി             രണ ി
െകാ ി      േ         നാഴികെകാ രാമ .
ത     ാേണശ രിയായ ജാനകിതെ njാ -
മിേ ാേഴ െകാ ി േപാ ീ വതി നീ
േഹമവ      ം െ ാ മാനായ്െ           ടവിയി
കാമിനിയായ സീതതെ േമാഹി ി ണം.
രാമല ്മണ ാെരയക ി ര ാ
വാമഗാ ിെയയേ ാ െകാ njാ േപാ ീ വ
നീ മമ സഹായമായിരി ി മേനാരഥം
മാമകം സാധി ീ മി സംശയേമ ം.
പം ിക രവാക ം േക മാരീച              ി
ചി ി ഭയേ ാ മീവ           രെചയ്താ :
ആ പേദശി ി        ലനാശനമായ
കാരിയം നിേ ാടവന് നി െട ശ വേ ാ.
നി െട നാശം വ         ീ വാനവസരം-
തെ പാ        ിരിേ ാ ശ വാ         തവ .
ന     നിന njാ െചാ വ േക                   ാകി
ന തേ ം നിന ിെ ാഴിലറിക നീ.
രാമച നി        ഭീതിെകാ കതാരി
മാമേക രാജരത്നരമണിരഥാദിക
േക     േ ാളതിഭീതനാ           njാേനാ നിത ം;
രാ സവംശം പരിപാലി െകാ ക നീ ം:
   ീനാരായണ പരമാ ാ തെ രാമ
njാനതി പരമാ          മറിേ       േക       നീ ം.
നാരദാദിക     നിേ ഷ്ഠ ാ പറ            പ-
േ ാേരാേരാ        ാ        േകേ    പൗലസ്ത േഭാ!

                     194
           അ     ാ    രാമായണം
പ സംഭവന്       ം ാ     ി കാലം നാഥ
പ േലാചനന       െചയ്തി വാ ല          ാ .
എ njാ േവ            െചാ െക       േക
ചി ി വിധാതാ മ       ി ദയാനിേധ!
നി ി വടിതെ മാ ഷേവഷം
പം ിക ര തെ െ ാ ണം മടിയാെത.
അ െനതെ െയ സമയംെചയ് നാഥ
മംഗലം വ     വാ േദവതാപസ െ         ാം.
മാ ഷന രാമ സാക്ഷാ           ീനാരായണ -
താെന ധരി േസവി െകാ ക ഭ            ാ.
േപായാ ം രം         ഖി വസി നീ
മായാമാ ഷ തെ േ വി െകാ ക നിത ം.
എ    ം പരമകാ ണിക ജഗ ാഥ
ഭ വ ല ഭജനീയനീശ ര നാഥ .
മാരീച പറ        േക രാവണ െചാ ാ :
േനരേ പറ        നി ലനാേ ാ ഭവാ
  ീനാരായണസ ാമി പരമ പരമാ ാ-
താനരവിേ ാ വ തേ ാ സത ം െചയ്
മ    നായ് പിറെ െ െ ാ വാ ഭാവി
സത സ ല്പനായ ഭഗവാ താെന ിേലാ
പിെ യ      മെ    ാ വാനാളാെരേടാ?
ന നി        ാനം njാനി െനേയാ          ീെലാ ം.
ഒ െകാ ം njാനട ീ കയി           നം
െച ൈമഥിലിതെ െകാ േപാരികേവണം.
ഉ ിഷ്ട മഹാഭാഗ! െപാ ാനായ് മ         െച-
െ      മക ക രാമല ്മണ ാെര.
അേ രം േതരിേല ിെ ാ ി േപാ ീ വ
പിെ നീ യഥാ ഖം വാ ക േ േ ാെല.
ഒ ിനി മ     നീ രെച      താകി-
െല െട വാ      ണാ ീ          ി തെ .
എ     േക വിചാരി ി മാരീച ം:
ന    ദുഷ്ടാ ധേമ നിര ാണം വ ാ
െച ടന് നരക ി വീ ട കിട ണം,
  ണ സ യംെകാ           നായ് വ മേ ാ

                     195
          അ    ാ    രാമായണം
രാമസായകേമ മരി ാെല ചി ി-
  ാേമാദം       റെ ാ െമ െചാ ാ :
രാ സരാജ! ഭവാനാ       ാപി ാ െമ ി
സാ ാ        ീരാമ പരിപാലി െകാ ക േപാ ീ!
എ രെചയ് വിചി ാ തികല െ ാ
െപാ നിറമാ െ ാ       ഗേവഷ ം        ാ .
പം ിക ര േതരിലാ ാ കേരറിനാ
െച ാ ബാണ ം േതരിേലറിനാന േനരം.
െച ാ മാനിനിയായ ജാനകിതെ            ി
ചി ി ദശാസ മ നായ് ചമ           ി .
മാരീച മേനാഹരമാെയാ െപാ ാനായി
ചാ       ിക െവ ിെകാ േന              ര ം
നീല      െകാ േച        ഗ് ഭാവേ ാേടാേരാ
ലീലക കാ ി ാ ി ാ ി           ം പിെ
േവേഗന റെ ം         ി ാടി മ -
രാഗഭാേവന െരേ ായ്നി കടാ ി ം
രാഘവാ        േലാപാേ സ രി േ ാള്
രാേക ഖി സീത ക വിസ്മയം            ാ .
രാവണവിേചഷ്ടിതമറി       ര നാഥ
േദവിേയാട     െചയ്താേനകാേ , കാേ േക നീ
രേ ാനായക നിെ െ ാ േപാവതിനിേ ാ
ഭി     േപണ വ മ ിേക ജനകേജ!
നീെയാ കാര ം േവണമതി മടിയാെത
മായാസീതെയ ണശാലയി നി             ീടണം.
വ ിമ ല ി          മറ    വസി നീ
ധേന ! രാവണവധം കഴി         േവാളം.
ആ യാശ േലാരാ ി          ീടണം ജഗ-
ദാ യ േത! സീേത! ധ ര ാ           ം ിേയ!
രാമചേ ാ ി േക ജാനകീേദവിതാ ം
േകാമളഗാ ിയായ മായാസീതെയ
പ ണശാലയിലാ ി വ ിമ ല ി
െച ി      ി മഹാവിഷ് മായ മേ ാ .

മാരീചനി ഹം

                   196
          അ    ാ    രാമായണം
മായാനി ിതമായ കനക ഗം ക
മായാസീത ം രാമച േനാ രെചയ്താ :
ഭ    ാേവ! ക ീലേയാ കനകമയ ഗ-
െമ    ം ചി ം ചി ം! രത്ന ഷിതമിദം.
േപടിയി ിതിേന െമ      മ     വ-
  ീ    മ     െ      െമ േതാ ം.
കളി ാനതി ഖ      ി ന      ി
വിളി ീ ക വ െമ േതാ             നം.
പിടി െകാ ി േപാ ീ ക ൈവകീടാെത
മടി ീട േത ം ഭ    ാേവ! ജഗ പേത!
ൈമഥിലീവാക ം േക രാഘവന           െചയ്
േസാദര തേ ാ : നീ കാ െകാ കേവണം
സീതെയയവ െ ാ ഭവ             ാകാെത,
യാ ധാന ാ       കാനനംത ിെല ം.
എ       െചയ് ധ ബാണ            െള    ട
െച ി     ഗെ ൈ െ ാ വാ ജഗ ാഥ .
അ     െച േ രം േവഗ ിേലാടി ള-
         ടാെയ േതാ േ ാ മ ം മ ം
അ      വ മേ ാ പിടി ാ ഭാവി ീ ം
പ ത േമാ െര തി ചാ മേ ാ
ഇ െനതെ െയാ ര ായ േനര-
െമ െന പിടി      േവഗ      ിതിേന ം
എ റ ാശവി രാഘവെനാ ശരം
ന ായിെ ാ       ട വലി വി ീടിനാ .
െപാ ാ മ െകാ        മിയി വീണേനരം
വ ലേപാെലെയാ രാ സേവഷം              ാ .
മാരീച തെ യി , ല ്മണ പറ
േനരേ യ ര നാഥ ം നി പി .
ബാണേമ വനിയി വീണേ ാ മാരീച ം
  ാണേവദനേയാ കര        ാനേ ാ പാപം!
ഹാഹാ! ല ്മണ! മമ ാതാേവ!സേഹാദരാ!
ഹാഹാ! േമ വിധിബലം പാഹി മാം ദയാനിേധ!
ആ രനാദം േക ല ്മണേനാ െചാ ാ
സീത ം, സൗമിെ ! നീ െച ക ൈവകീടാെത

                   197
           അ      ാ    രാമായണം
അ ജ െട വിലാപ           േക ീേല ഭവാ-
      ാരായ നിശാചര ാ െകാ ം േ
ര ി െകാ ക െച ല ്മണ! മടിയാെത
രേ ാവീര ാരിേ ാ െകാ മെ ിലേ ാ!
ര ്മണന േക ജാനകിേയാ െചാ ാ :
ദു:ഖിയായ് ാേര ! േദവീ! േക       ണം മമ വാക ം.
മാരീച തെ െപാ ാനായ് വ തവ ന -
േചാരെന      േമവം കര      തവ തെ
അ നായ് njാ മി േക േപായക േ ാ
നി ി വടിേയ ം െകാ േപായീടാമേ ാ
പം ിക ര തനി തി              പായമി-
െത റിയാെതയ         െച     ിത യ
േലാകവാസിക        ാ    ം ജയി ടായേ ാ
രാഘവ തി വടിതെ െയ റിയണം.
ആ       നാദ ം മമ േജ ഷ്ഠ      ാകയി
രാ ിചാരിക െട മായയിതറി         ാ ം
വിശ നായക േകാപി ീ കിലര ണാ
വിശ സംഹാരം െചയ ാന് േപാ െമ റി          ാ ം
അ െന         രാമ ത      ഖാം ജ ി നി-
െ      െന ൈദന നാദം ഭവി ീ        നാേഥ!
ജാനകിയ േക ക നീ             കി കി
മാനേസ വള െ ാ േഖദേകാപ േളാ ം
ല ്മണ തെ േനാ ിെ ാ ിനാള േനരം:
രേ ാജാതിയിലേ നീ             ായി നം.
   ാ നാശ ിനേ കാം ിയാ              തവ
േചതസി ദുഷ്ടാ ാേവ! njാനിേതാ          ീലയേ ാ.
രാമനാശാകാം ിതനാകിയ ഭരതെ
കാമസി         മവ ത െട നിേയാഗ ാ
   െടേ ാ ി നീ ം രാമ നാശം വ ാ
   ഢമാെയെ      ംെകാ       െച വാ      നം.
എ േമ നിനെ െ           ി കയി താ -
മി മ       ാണത ാഗം െചയ്വ njാനറി          ാ ം.
േചതസി ഭാത ാഹരേണാദ നായ നിെ
േസാദര       ാ ധരി ീല രാഘവേന ം

                      198
          അ     ാ    രാമായണം
രാമെനെയാഴി   njാ മെ ാ       ഷെന
രാമപാദ ളാെണ തീ കയി േ ാ.
ഇ രം വാ േക സൗമി ി െചവി ര ം
സത രം െപാ ി വനരവേളാ രെചയ്താ :
നിന നാശമ     ിരി    ി പാര-
െമനി നി പി ാ ത        ടാതാ ം
ഇ രം െചാ ീ വാ േതാ ിയെതേ ച ീ!
ധിക്ധിഗത ം രചി ം നാരിക െ       ാം.
വനേദവതമാേര! പരിപാലി െകാ വി
മ വംശാധീശ രപത്നിെയ വഴിേപാെല.
േദവിെയേ വകെളബ്ഭാരേമല്പി മ ം
    ജ തെ       ാ നട സൗമി ി ം.

സീതാപഹരണം

അ രം ക ദശക ര മദനബാ-
ണാ നായവതരി ീടിനാനവനിയി .
ജട ം വല് ല ം ധരി സന ാസിയാ-
  ടജാ േണ വ നി ി ദശാസ ം.
ഭി േവഷെ           രേ ാനാഥെന
ത      ണം മായാസീതാേദവി ം വിനീതയായ്
നത ാ സം ജ ഭ       ാ ഫല ലാദിക ം
ദത ാ സ ാഗതവാക        ാ പിെ   ം െചാ ാ :
അൈ വ ഫല ലാദിക ം ജി െകാ-
   ി ിരിേനരമി     ീ ക തേപാനിേധ!
ഭ     ാ വ മിേ ാ ത        ിയെമ ാം െച ം
       ഡാദി ം തീ     വി മി ാ ം ഭവാ .
ഇ രം മായാേദവീ ഗ് ാലാപ         േക
സത രം ഭി      പി സസ്മിതം േചാദ ം െചയ്താ :
കമലവിേലാചേന! കമനീയാംഗി! നീയാ-
രമേല! െചാ ീ നി കമിതാവാെര        ം?
നിഷ് രജാതികളാം രാ സരാദിയായ
ദുഷ്ടജ         കാനന മിത ി
നീെയാ നാരീമണി താേന വാ       െതെ ാ-

                    199
          അ     ാ    രാമായണം
രാ ധപാണിക മി േ ാ സഹായമായ്?
നി െട പരമാ       െമാ േവ പറ       ാ njാ-
െന െട പരമാ        ം പറ       താ ം.
േമദിനീ തയ േക രെചയ്തീടിനാ .
േമദിനീപതിവരനാമേയാ ാധിപതി
വാ മി ാെത ദശരഥനാം പാധിപ-
േജ ഷ്ഠന നനായ രാമന തവീര -
ത െട ധ പത്നി ജനകാ ജ njാേനാ
ധന നാമ ജ ം ല ്ണെന നാമം.
nj       വ ം പി രാ       യാ തപ ിനാ-
യി വ ിരി          ദ കവനം ത ി
പതി ാലാ കഴിേവാള ം േവണംതാ -
മതി പാ      ീ     സത െമ റി       ാ ം.
നി ി വടിെയ njാനറി         ീേല ം ന-
െര ിനാെയ         ീ െചാേ ണം പരമാ       ം.
എ ിേലാ േക ാ ം നീ മംഗലശീേല! ബാേല!
പ ജവിേലാചേന! പ ബാണാധിവാേസ!
പൗലസ്ത തനയനാം രാ സരാജാ njാ
ൈ േലാക        ി െലെ യാരറിയാെത         ?
നി മേല! കാമപരിതപ്തനായ് മ           njാ
നി ല, മതി നീ േപാേരണം മയാസാ ം.
ല യാം രാജ ം വാേനാ നാ ി ം മേനാഹരം
കി രനാേയ തവ േലാക           രീ! നാേഥ!
താപസേവഷം           രാമനാെല ഫലം?
താപ െ ാ കാ ിലി െന വസിേ
ശരണാഗതനാേയാെരെ നീ ഭജി ാ -
മ ണാധരീ! മഹാേഭാഗ           ജി ാ ം.
രാവണവാക േമവം േക തിഭയേ ാ ം
ഭാവൈവവ        ം      ജാനകി െചാ ാ മ ം:
േകവലമ      ി മരണം നിന ിേ ാ-
േളവം നീ െചാ     ാകി േ ീരാമേദവ ത ാ .
േസാദരേനാ ം ടി േവഗ ി വ മിേ ാ
േമദിനീപതി മമ ഭ      ാ ീരാമച       .
െതാ    േമാ ഹരിപത്നിെയ ശശ ി ?

                    200
           അ     ാ    രാമായണം
കഷ്ടമാ      വാ െചാ ാെത ദുരാ ാേവ!
രാമബാണ        െകാ മാറിടം പിള        നീ
 മിയി വീഴാ        കാരണമി       നം.
ഇ െന സീതാവാക ം േക രാവണേന ം
തി ീ ം േ ാധം            ിതനായേ         രം
ത െട പം േനേര കാ ിനാ മഹാഗിരി-
സ ിഭം ദശാനനം വിംശതി മഹാ ജം
അnj്ജനൈശലാകാരം കാണായേനര                ി-
ലnj്ജസാ ഭയെപ വനേദവതമാ ം.
രാഘവപത്നിേയ ം േതരതിെല            വ-
 ാകാശമാ േ ശീ ം േപായി ദശാസ ം.
ഹാ ഹാ! രാഘവ! രാമ! സൗമിേ ! കാ ണ ാബ്േധ!
ഹാഹാ! മ      ാേണശ രാ! പാഹി മാം ഭയാ രാം.
ഇ രം സീതാവിലാപം േക പ ീ              ം
സത ര      ാനം െചയ്െത ിനാ ജടാ            ം.
തിഷ്ഠതിഷ്ഠാേ മമ സ ാമിത പത്നിേയ ം
ക െകാെ വിേട േപാ              ഢാ ാേവ!
അധ ര ി        െ       നക , മ ംെകാ
    മാം േരാഡാശം െകാ േപാ            േപാെല
പ തിമേ      പരേമാ ത        ിേയാ ം
    രാജ െമാ പ വാനാ െ ാ
    രാജെനേ ാെല ബ ൈവരേ ാടതി-
    നായേ െച            ം ട ിനാ .
അബ്ധി ം പ ാനില ബ്ധമായ് മ                ി-
ത ികളിള       വി തമ േനരം.
കാ നഖ െളെ ാ ചാപ                െപാടിെപ -
   ാനന     ം കീറി റി    വശംെക
തീ ്ണ        ാ ംെകാ േത          ടം തക      ി
കാ     ണംെകാ െകാ വീഴ് ിനാനശ െള.
     ത െപ കിയ പ പാത            േള
രാ സ വര ം ച ല             ായ് വ .
യാ    ം ട ിമ        ീ    ി െമാ     ീെത-
  ാ    ി     ഴെ ാ രാ ിചാരീ നേ ാ .
ധാ ീ     ിെയ       ധാ ിയി നി         ി ന-

                     201
          അ     ാ    രാമായണം
േരാ       ത ച ഹാസമിള ി ല തരം
പ ിനായക െട പ              േഛദി േ ാ-
ള ിതിത ി വീണാന മനായി വന്.
രേ ാനായക പിെ ല ്മീേദവിേയ ം െകാ-
       തചി േ ാ ം ദ ിണദി േനാ ി
മെ ാ േതരിേലറിെ െ          നടെകാ ാ
മ ാ ം പാലി ാനി വരായിെ േ ാ-
     ി ി വീണീ      ക നീേരാ മേ ാ
ക വാ ഴലിയാം ജാനകീേദവിതാ ം
ഭ      ാ തെ             ാ ം പറെ     ാഴി-
         മനായ നിെ ജീവ ം േപാകായ്െക
       ീ   ി ം വരം പ ിരാജ നല്കി
      ീമ ലമക ാ േമല്േപാ േപായാ .
അേ ാ! രാഘവ! ജഗ ായക! ദയാനിേധ!
നീെയെ       േപ ി െത ഭ         ാേവ! നാഥാ!
രേ ാനായകെനെ െ ാ ിതാ േപായീ
ര ിതാവായി ാ മിെ നി േ ാ! പാപം!
ല ്മണാ! നിേ ാ njാ പ ഷം െചാേ നേ ാ
ര ി െകാേ ണേമ േദവരാ! ദയാനിേധ!
രാമ! രാമാ ാ രാമ! േലാകാഭിരാമ! രാമ!
  മിേദവി െമെ െവടി        ാളി കാലം.
   ാണവ ഭ! പരി ാഹി മാം ജഗ പേത!
കൗണപാധിപെനെ െ ാ ഭ ി ം േ
സത രം വ പരിപാലി െകാേ ണേമ
സത േചതസാ മഹാസത വാരിേധ! നാഥാ!
ഇ രം വിലപി ം േനര          ശീ ം രാമ-
ഭ നിെ        െമ ശ യാ ന njചര
ചി േവേഗന നട ീടിനാന േനരം
       ീ   ി ം കീഴ്േപാ ാ േനാ       േനരം
അ ിനാഥാേ ക പ വാനര ാെര
വി തം വി ഷണസ യമഴി ത-
       രീയാ ഖ ം െകാ ബ ി രാമ-
ഭ      കാ ാ േയാഗംവരിെക കതാരി
സ് ത ാ കീഴ്േപാ നിേ പി ി സീതാേദവി

                    202
          അ     ാ    രാമായണം
മ നാം ന         രനറി   ീല മേ ാ .
അബ്ദി        ീര ത പ നം ഗത ാ        ം
     ാ മേ     മഹാേശാകകാനനേദേശ
      തേല മഹാശിംശപാത േല
   ദ മാരായ നിജ രേ ാനാരികെള ം
നിത ം പാലി െകാ െക റ ി തെ
വസ്ത           വസി ീടാ ദശാനന .
ഉ േമാ മയായ ജാനകീേദവി പാതി-
  ത മാ ിത വസി ീടിനാള കാലം.
വസ് േകശാദിക െമ        ം മലിനമായ്
വ      ം    ി സ പ്തമാം ചി േ ാ ം
രാമരാേമതി ജപധ ാനനിഷ്ഠയാ ബ -
യാമിനീചര ലനാരിക െട മേ
നീഹാര ശീതാതപവാതപീഡ ം സഹി-
  ാഹാരാദികേള ം ടാെത ദിവാരാ ം
ല യി വസി ിതാതാ           െ ാ മായാ-
സ ടം മ ഷ ജ         ി ലാ   ി ാ    ?

സീതാേന ഷണം

രാമ ം മായാ ഗേവഷെ ൈ െ ാെ ാ
കാമ പിണം മാരീചാ രെമയ് െകാ
േവേഗന നടെകാ ാനാ മം േനാ ി ന-
രാഗമ ാതലായ രാഘവ തി വടി.
നാല ശര ാ നടേ ാരന രം
ബാലക വരവീഷ രേവ കാണായ് വ .
ല ്മണ വ         ക രാഘവ താ -
    ാ ി നി പി കല്പി കരണീയം.
ല ്മണേന മറി      ീലേ ാ പരമാ      -
മി ാലമിവെന ം വ ിെ       േത വ .
രേ ാനായക െകാ േപായ മായാസീതാ
ല ്മീേദവിെയ േ ാ മ ാ      ം ലഭി     ?
അ ിമ ല ി         വാ    സീതതെ
ലഷ്മണനറി     ാലി ാര ം വ      ടാ.

                    203
           അ      ാ    രാമായണം
ദു:ഖി െകാ njാ ം ാ തെന േപാെല
ൈമ      ിതെ      ിര    ാ േപായ്െ ാമേ ാ
രേ ാനായക െട രാജ          ിെല ാ      ിെ
ത     ലേ ാ ം െട രാവണ തെ െ ാ ാ
അ ിമ േല വാ ം സീതെയ ത വ ാജാ
ൈകെ ാ േപാകാമേയാ യ് ൈവകാെത പിെ
അ യധ േമാ രാജ െ             വഴിേപാെല
ര ി കി ി         ാലം മിയി വസി ീടാം
   ഷ്കേരാ വനി ം ാ           ി നിമി മാ-
യ     വംശ ി       njാ മ         നായ് പിറ      ം
മായാമാ ഭനാ െമ െട ചരിത ം
മായാൈവഭവ       ം േക        ം െചാ ക ം
ഭ ിമാ േ ണ െച ം ഭ ന യാേസന
    ി ം സി ി ീ മി സംശയേമ ം.
ആകയാലിവെന ം വ ി ദു:ഖി njാ
   ാ ത    ഷെനേ ാെലെയ കതാരി
നി    യി വരജേനാട       െചയ്തീടിനാ :
പ     ശാലയി സീതയ് ാെരാ            ണ       ?
എ ിനിേ ാ േപാ ജാനകിതെ                 ലാ-
െല ി െവടി        നീ, രാ സരവേള ം
െകാ േപാകേയാെകാ ഭ ി കളകേയാ
ക ജാതിക െ േ ാ             താ േതാ         ാ ?
അ ജവാക േമവം േക ല ്മണ താ -
മേ നി ട ടന് െതാ         വിവശനായ്
ഗദ്ഗദാ ര രെചയ്തി േദവി െട
ദു ഹവചന         ബാഷ്പ ം കി കി:
ഹാ ഹാ ല ്മണ! പരി ാഹി! സൗമിേ ! ശീ ം
ഹാ ഹാ രാ സെനെ നി ഹി ീ മിേ ാ
ഇ രം ന        ര ത വിലാപ           േക
  ഗ് ഗാ ി ം തവ നാദെമ റയ് യാ
അത       ം പരിതാപം ൈകെ ാ വിലപി
സത രം െച ര ിെ െ േ ാട               െചയ് .
ഇ രം നാദം മമ ാതാവി           ായ് വരാ
ചി േമാഹ ം േവ സത െമ റി               ാ ം

                      204
           അ      ാ    രാമായണം
രാ സ െട മായാഭാഷിതമി             നം
കാ     ണം െപാ െ        njാ പല            െചാേ .
എ      േക േദവി പിെ        രെചയ്താ-
െളേ ാ പലതരമി വെയ മിേ ാ
നി ി       ി നി െചാ വാ പണിെയ ാ .
സ ാപേ ാ njാ ം ക                    െപാ ിെ ാ
ചി ി േദവകെള ാ          ി ര ാ           മായ്,
നി ി മലരടി വ ി ാ വിടെകാേ ന്.
എ ി ം പിഴ ി േപാ          സൗമിേ നീ
ശ       ായീടാേമാ ദു വചന         േക ാ ?
േയാഷമാ െട വാ സത െമേ ാ                   വ
േഭാഷെന      െമ നീയറി         തിേ ?
ര സാം പരിഷക െകാ െപായ് ളകേയാ
ഭ ി കളകേയാ െചയ്തെത റി               ീല.
ഇ െന നിന ടജാ         ഭാഗ ി        െച-
െ     േമ േനാ ി ാണാ         ാ ലെ        രാമ
ദു:ഖഭാവ ം ൈകെ ാെ            ം വിലപി ാ
നിഷ്കളനാ ാരാമ നി ണനാ ാന                   :
ഹാ ഹാ വ േഭ! സീേത! ഹാഹാ ൈമഥിലീ! നാേഥ!
ഹാ ഹാ ജാനകീേദവീ! ഹാഹാ മ            ാേണശ രി!
എെ േമാഹി ി തി ായ് മറ             ിരി േയാ?
ധേന ! നീ െവളി       വ ീ മടിയാെത.
ഇ രം പറക ം കാനനം േതാ ം നട-
            േന ഷി ം കാണാ          വിവശനായ്
വനേദവതമാേര! നി        േ ാക
വനേജ ണയായ സീതെയ സത ം െചാ വി .
  ഗസ യ േള! നി          േ ാക
  ഗേലാചനയായ ജനക         ിതെ ?
പ ിസ യ േള! നി             േ ാക
പ ്മളാ ിെയ മമ െചാ വി പരമാ                ം.
        േമ! പറ    ീ വി പരമാ          ം
   ഷ്കരാ ിെയ നി െള ാ േ ാ ക
ഇ േമാേരാേ പറെ               ം ദു:ഖം
സത രം നീെള ിരെ           േമ ക ീലേ ാ.

                      205
          അ     ാ    രാമായണം
സ    ക് സ േ ശ ര സ           സ ാ ാവാം
സ കാരണേനകനചല പരി
നി ല നിരാകാര നിരഹ ാര നിത
ചി യനഖ ാന ാ ക ജഗ യ .
മായയാ മ ഷ ഭാേവന ദു:ഖി ീടിനാ
കാര മാ ഷ    ഢാത്മ െളെയാ ി ാനായ്.
ത        ാ     ഖദു:ഖേഭദ െളാ ം
ചിേ   േതാ ക മി       ാനമി ായ്കയാ .

ജടാ ഗതി

   ീരാമേദവേനവം തിര       നട േ ാ
േതരഴി     ട    വീണാ ലമടവിയി
ശസ് ചാപ േളാ ം ടേവ കിട            -
െത     മ      കാണായി മേ മാ ം.
അേ രം സൗമി ിേയാട ളിെ യ് രാമ :
ഭി മാെയാ രഥം കാെണേടാ മാര! നീ.
തന ംഗിതെ െയാ രാ സ െകാ േപാേ ാ-
ളന രാ സനവേനാ േപാ െചയ്തീടാ .
അേ രമഴി        േത േ ാ ിതാ കിട
എ വ ീടാമവ െകാ ാേരാ ഭ ി ീടാേരാ?
   ീരാമേനവം പറ       ി ിരി നട േ ാ
േഘാരമാെയാ         പം കാണായി ഭയാനകം.
ജാനകിതെ         ി     പ്തനാെയാ യാ -
ധാനനി ിട          ത നീ ക ീലേയാ.
െകാ വനിവെന njാ ൈവകാെത ബാണ              ം
വി മി ാ ത ീെട            േക േനരം
വി സ്ത ദയനായ് പ ിരാജ ം െചാ ാ :
വ ന ഷം തവ ഭ നാെയാ ദാസ
മി െമ      ം തവ താത വിേശഷി ം
സ്നിഗ് നായിെ ാ പ ിയാം ജടാ njാ .
ദുഷ്ടനാം ദശ ഖ നി െട പത്നിതെ -
    െകാ ാകാേശ േപാ േ രമറി           njാ
െപെ      െച ത         വെന    ം െചയ്

                    206
           അ      ാ    രാമായണം
   ി േത ം വി ം െപാ ി കള         േ ാ
െവ ിനാ ച ഹാസംെകാ വ njാ മേ ാ
   ഷ്ടേവദനേയാ ം മിയി വീേണനേ ാ.
നി ി വടിെയ െ ാഴി           മരിയായ്െക-
   ി ിരാേദവിേയാ വര ം വാ ിെ ാേ            .
        പാ   ണെമെ       പയാ പാനിേധ!
     ഴലിണ നിത        ാ ി വസി ണം.
ഇ രം ജടാ ത വാ ക േക നാഥ
ചി കാ ണ ം          െചെ        ി      ത -
     ക െകാ തേലാടീടിനാനവ ട
ദു:ഖാ     തനയനേ ാ ം രാമച         .
െചാ െചാ േഹാ മമ വ ഭാ          ാ ം നീ-
െയ ാ െമ       േക െചാ ിനാന് ജടാ        ം:
രേ ാനായകനായ രാവണ േദവിതെ -
     ിണദിശി െകാ േപായാെന റി           ാ ം.
െചാ വാനി ശ ി മരണപീഡയാേല
ന      വ വതിനായ      ഹിേ ണം.
നി ി വടി തെ          ക ിരി േവ
ബ മ ീ ംവ ം മരി നവകാശം
വ      ഭവ    പാപാ മാകയാലഹം
   ണ      ഷ!    േഷാ മ! ദയാനിേധ!
നി ി വടി സാ ാ         ീ മഹാവിഷ് പരാ-
ന ാ ാ പരമാ ാ മായാമാ ഷ പി
സ തമ       ഭാേഗ വസി ീ കേവണം
നി ി േമനി ഘനശ ാമളമഭിരാമം
അ കാല ി ലീവ ം കാണായ ലം
ബ       മ     നാേയ njാെന            നം
ബ      ഭാേവന ദാസനാകിേയാരടിയെന-
      ക മസമ       രതലം ത ാ
ബ വ ല! മ ം െതാ േളണെമ ാ
നി ി മലരടിേയാ േച        ീടാമേ ാ.
ഇ ിരാപതിയ േക ട തേലാടിനാ
മ മ ം        ാ ാന ം വ ീ ംവ ം
അേ രം ാണ െള ത ജി ജടാ               ം

                      207
           അ     ാ    രാമായണം
മ ിടം ത ി വീണേനര         ര വര
ക നീ വാ        ഭ വാ ല പരവശാ-
ല േ ാജേന       പി മി മാം പ ീ െ
ഉ മാംഗെ െയ            ംഗസീമ്നി േച       ി-
    രകാര ാ    മായ് േസാദരേനാ െചാ ാ :
കാഷ്ഠ     െകാ വ നെ ാ ചിത തീ
  ണമ ിസംസ് ാര ി ൈവകീടാെത.
ല മണന േക ചിത ം തീ            ീടിനാ
ത     ണം ളി സംസ് ാര ം െചയ് പിെ
സ്നാന ം കഴി ദക ിയാദി ം െചയ്
കാനേന ത     ഗം വധി മാംസഖ ം
   ിേ    വ ജലാദിക ം ന കീടിനാ
നെ ാ ഗതിയവ         ാവാന് പി       മായ്.
പ ികളിവെയ ാം ഭ ി          ഖി ാ ം
പ ീ ന െകാ          പ്തനായ് ഭവി ാ ം.
കാ ണ        ീ കമേല ണ മ ൈവരി
സാ പ ം ഭവിെ        സാദരമ    െചയ്
അേ രം വിമാനമാ ഹ ഭാസ രം ഭാ -
സ ിഭം ദിവ പം െ ാ ജടാ             ം
ശംഖാരിത പം        വിഷ് പാ ഷദ ാരാ
 ജിതനായി സ് തി െ         നികളാ
േതജസാ സകലദിഗ്വ ാപ്തനായ് ാണായ് വ .
സ തഗാ േ ാ യെര            ിെ ാ -
    തഭ ിേയാേട രാമെന സ് തി െചയ്താ :

ജടാ സ് തി

അഗണ ണമാദ മവ യമ േമയ-
മഖിലജഗ    ഷ്ടി ിതിസംഹാര ലം
പരമം പരാപരമാന ംപരാ ാനം
വരദമഹം ണേതാസ്മി സ തം രാമം
മഹിതകടാ വി പിതാമര ചം
രഹിതാവധി ഖമി ിരാമേനാഹരം


                     208
         അ    ാ    രാമായണം
ശ ാമളം ജടാമ േടാ    ലം ചാപശര-
േകാമളകരാം ജം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
 വനകമനീയ പമീഡിതം ശത-
രവിഭാ രമഭീഷ്ട ദം ശരണദം
  രപാദപ ലരചിതനിലയനം
  രസ യേസവ ം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
ഭവകാനനഭവദഹനനാമേധയം
ഭവപ ജഭവ ഖൈദവതം േദവം
ദ ജപതി േകാടിസഹ വിനാശനം
മ ജാകാരം ഹരീം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
ഭവഭാവനാഹരം ഭഗവ സ പിണം
ഭവഭീവിരഹിതം നിേസവിതം പരം
ഭവസാഗരതരണാം ിേപാതകം നിത ം
ഭവനാശായാനിശം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
ഗിരിശ ഗിരി താ ദയാം ജാവാസം
ഗിരിനായകധരം ഗിരിപ ാരിേസവ ം
  രസ യദ േജ േസവിതപാദം
  രപമണിനിഭം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
പരദാരാ     പരിവ    ിതമനീഷിണാം
പര    ഷ ണ തിസ ഷ്ടാ നാം േസവ ം
പരമാന മയം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
സ്മിത     രവികസിതവ ാംേഭാ ഹം
സ് തിേഗാചരമസിതാം ദകേളബരം
സിതപ ജചാരനയനം ര വരം
   ിതിനി ിനീവരം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
ജലപാ ൗഘ ിതരവി മ ലംേപാെല
സകലചരാചരജ         ളളി വാ ം
പരി      ാ ാനമദ യമവ യേമകം
പരമം പരാപരം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
വിധി മാധവശം      പേഭേദന ണ-
  ിതയവിരാജിതം േകവലം വിരാജ ം
  ിദശ നിജനസ് തമവ      മജം
   ിതജാമേനാഹരം ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
മ ഥശതേകാടി      രകേളബരം

                  209
          അ     ാ    രാമായണം
ജ നാസാദിഹീനം ചി യം ജഗ യം
നി ലം ധ ക ാധാരമപ നാധാരം
നി മമാ ാരാമ ണേതാസ്മ ഹം രാമം.
ഇസ് തി േക രാമച   ം സ നായ്
പ ീ   തേ ാട ളിെചയ് മ രമായ്
അസ് േത ഭ ം ഗ പദം േമ വിഷ്േണാ: പരം
ഇസ്േതാ െമ തി ം പഠി ി ം േക െകാ ാ
ഭ നാ ളളവ വ ീ ം മ ാ പ ം
പ ീ ാ! നിെ േ ാെല മ പരായണനായാ
ഇ െന രാമവാക ം േകെ ാ പ ിേ ഷ്ഠ-
ന െനതെ വിഷ് സാ പ ം ാപി േപായ്
     ജിതമായ പദ ം ാപി േത
നി ലരാമനാമം െചാ    ജനംേപാെല

കബ     ഗതി

പിെ     ീരാമ    മി ാ ജേനാ ം ടി
ഖി നായ് വനാ രം ാപി ദു:ഖേ ാ ം
അേന ഷിേ ാേരാ ദിസി സീതെയ ാണായ്കയാ
സ ൈധേര ണ വനമാ േ സ രി േ ാ
രേ ാ പേ ാെടാ സത െ              ാണായ് വ
ത    ണേമവം രാമച       മ     െചയ്താ
വ സി വദന ം േയാജനബാ             ം
ച രാദിക മി, െ െ ാ സത മിദം?
ല ്മണ! ക ാേയാ നീ കേ ാളം ഭയ           ാം
ഭ ി മിേ ാളിവന് നെ െയ റി          ാ ം
പ ി ം ഗ മെ         ം ചി ം ചി ം!
വ സി വ ം കാ ം തല മി താ ം
ര    പിടി ട ഭ ി ം േ തെ
ര ി ം കാര ം ക ീല നി പി ാ
ത ജമ         ാരായി      മാര! നാം
കല്പിതം ധാതാവിനാെലെ        ാല വ ം
രാഘവേനവം പറ      ീടിേനാരന ര-
മാ ലമകെ ാ ല മണ രെചയ്താ

                    210
          അ      ാ    രാമായണം
േപാ ം വ ാ ലഭാവെമ ിനി വിചാരി ാ-
േനാേരാേരാ കരം േഛദി ണം നാമി വ ം
ത     ണം േഛദി ി ദ ിണ ജം രാമ
ല ്മണ വാകമരം േഛദി ാന േനരം
രേ ാവീര മതിവിസ്മയം         രാമ-
ല ്മണ ാെര         േചാദി ാ ഭയേ ാെട
മ ജ െള േഛദി ീ വാ ശ           ാരാ-
യിബ് വന ിലാ         ായിലിതി കീഴി
അത് താകാര ാരാം നി ളാരി വ ം
സ     രഷ ാെര കല്പി ീ േ          njാ ം
േഘാരകാനന േദശ ി           വ വാ ം
കാരണെമ നി ള് സത ം െചാ കേവണം.
ഇ രം കബ വാക             േകെ ാ     -
േഷാ മ േചാദി ട          രമ   െചയ് :
േക ാ ം ധശരഥനാമേയാ ാധിപതി-
േജ ഷ്ഠന നനഹം രാമെന േ ാ നാമം.
േസാദരനിവ മമ ല ്മണെന നാമം.
സീതെയ       മമ ഭാര യാെയാ നാരീ.
േപായി nj        നായാ ി     േനരമതി-
മായാവി നിശാചര ക െകാ         േപായാ
കാനനം േതാ ം nj        തിരി   നട േ ാ
കാണായി നിെ യതിഭീഷണേവഷെ ാ ം
പാണിക െകാ തവേവഷ്ടിത ാരാകയാ
  ാണര ാ      ം േഛദി ീടിേന കര       ം
ആെരേടാ വി ത പം ധരിേ ാ ഭവാന്?
േനേരാേട പറെക രാഘവ േചാദി േ ാ
സ ഷ്ടാ നാ പറ        ീടിനാ കബ        ം:
നി ി വടി തെ       ീരാമേദവെന ി
ധന നായ് വേ നഹം, നി ി വടിതെ
   ിലാ ാ കാണായ് വെ ാ നിമി മായ്
ദിവ നായിരിെ ാ ഗ         നഹം പ-
യൗവനദ ിതനായ് സ രി ീ ം കാലം
    രീജനമേനാൈധര ം ഹരി തി-
    രനാെയാ njാ        ീഡി നട േ ാ

                     211
         അ     ാ    രാമായണം
അഷ്ടാവ െന          njാനപഹസി ി
  ഷ്ടനായ് മഹാ നി ശാപ ം നല്കീടിനാ
ദുഷ്ടന െളളാ നീ രാ സനായ് േപാെക ാ
  ഷ്ടനായ് ിെ ശാപാ       ഹം ന കീടിനാ
സാ ാ        ീനാരായണ ത ി വടി തെ
േമാകഷദ ദശരഥ        നായ് േ താ േഗ
വ വതരി നി ബാ           ള       ാ
വ ീ മേ ാ ശാപേമാ       ം നിനെ ടാ!
താപസശാപംെകാ രാ സനാേയാ njാ
താേപന നട ീ ം കാലമെ ാ ദിനം
ശതമന വിെന ാ        േ നതി ഷാ
ശതേകാടിയാ തലയ          ശതമഖ
വ േമ ി ം മമ വ ീല മരണമ-
തബ്ജസംഭവ         തെ ാ വര ിനാ .
വ ന ായ്ക ലം         ി മേഹ        -
     മാംഗെ    മമ ക ിയിലാ ീടിനാ .
വ പാദ         മമ ക ിയിലായേശഷം
ഹസ്ത        െമാ േയാജനായത ളായ്
വ      ി ീ േ ന       ി ശ ാ         യാ
സത സ യം മമ ഹസ്തമ             മായാ
വ േ ണ ഭ ി njാ വ             ിേ നി നാ -
     േമാ മ! ര നായക! ദയാനിേധ!
വ ി ം ജ ലി ി േദഹ ം ദഹി ി ാ
പിെ njാ ഭാര ാമാ െമാ േവ െചാ ീ വാ .
േമദിനി ഴി തിലി ന        മി
വീതിേഹാ െന ജ ലി ി ി സൗമി ി ം
തൈ വ കബ േദഹം ദഹി ി േനരം
തേ ഹ ി       നി       ിതനായ് ാണായി
ദിവ വി ഹേ ാ ംമ ഥസമാനനായ്
സ       ഷണപരി ഷിതനായേ രം
രാമേദവെന ദ ിണ ം െചയ് ഭ             ാ
  മിയി സാഷ്ടാംഗമായ് വീ ട നമസ്കാരം
       െചയ്     ിെതാ നി പിെ
മാന നാംഗ         മാന വിവശനായ്

                   212
           അ     ാ    രാമായണം
േകാ മയി െ ാ ഗദ്ഗദാ രവാണികളാം
േകാമളപദ ളാ സ് തി ട ിനാ :

കബ     സ് തി

നി ി വടി െട തത മിെതാ വ          ം
ചി ി ാലറി       ടാവതെ      ാകി ം
നി ി വടി തെ സ് തി ാ േതാ ീ
സ തമ ത ംെകാെ െ ാ മഹാേമാഹം
അ     മാദി മി ാെതാ പര         ം
അ രാ നി െതളി         ണ      വസി ണം
അ കാര ളക ാന ദി ണം
ബ      മ േമാ     ാപ്തി മ ളണം.
അവ      മതി    ്മമാേയാ ഭവ പം
   വ    ഭാേവനേദഹദ യവില ണം
    പേമക, മന    കലം ശ ം ജഡം
ദു ാഹ മനാ കമാകയാ           ാനിക
എ െനയറി         മാനസവ തിരി ം
മ ീടാെതാ പരമാ ാനം            ന ം
     ാ ാഭാസ          ൈളളക മായ ജീവ
     ാദി സാ ി തം        െമ        നം
നി ികാര       ണി നിഖിലാ നി നിേത
നി ിഷയാേഖ േലാകമ          ാനേമാഹവശാ
ആേരാപി െ െതാ ൈതജസം                 ്മേദഹം
ൈഹരണ മ വിരാട്         ഷനതിസ ലം
ഭാവനാവിഷയമാെയാ         േയാഗീ ാണാം
േകവലം ത കാണായീ          ജഗെ       ാം
  തമായ ം ഭവ മായ ം ഭവിഷ        ം
േഹ നാ മഹ          ാദ ാ ത ലേദേഹ
     ാ േകാേശ വിരാട്       േഷ കാണാ
സ യെമ േപാെല േലാക            പതി ാ ം
  ംഗനാം വിരാട് മാനാകിയ ഭഗവാ ത-
   ംഗ ളേ ാ പതി ാ േലാക ം നം.


                     213
             അ       ാ     രാമായണം
പാതാളം പാദ ലം പാ ഷ്ണിക മഹാതലം
നാഥ! േത       ഫം രസാതല ം തലാതലം
ചാ ജാ       ളേ ാ തലം ര പേത
ഊ കാ             തവ വിതലമതല ം
ജഘനം മഹീതലം നാഭി േത നഭ ലം
ര നാേഥാര ലമായ              രേലാകം
കണ്ഠേദശം േത മഹ േ ാകെമ റിേയണം
      മായ ജനേലാകെമ             നം
ശംഖേദശം േത തേപാേലാകമ തി മീേത
പ ജേയാനീവാ,മാകിയ സത േലാകം
ഉ മാംഗം േത         േഷാ മ! ജഗ          േഭാ!
സ ാമാ ക! േമഘജാല              േകശ         ം
ശ ാദി േലാകപാല ാെര ാം ജ                േത
ദി ക ക             മശ ിക നാസിക ം
വ മായ വ ി േന മാദിത തെ
ചി െമ       ം മന ായ ച നേ ാ
  ഭംഗമേ ാ കാലം         ിവാക്പതിയേ ാ
േകാപകാരണമഹ ാരമായ                .
വാെ      ാം ഛ     ക ദംഷ്ടക യമനേ ാ
ന       പം ിെയ ാം ദ ിജപം ികളേ ാ.
ഹാസമായ േമാഹകാരിണി മഹാമായ
വാസനാ ഷ്ടിസ്തവാപാംഗേമാ ണമേ ാ
ധ ം നി         േരാഭാഗമധ ം ഷ്ഠഭാഗം
ഉേ ഷനിേമഷ           ദിനരാ ികളേ ാ
സപ്തസാഗര          നി        ിേദശ ളേ ാ
സപ്തമാ ത ാ ം നിശ ാസഗണമേ ാ
നദികെള ാം തവനാഡികളാ             ം
  ഥിവീകര        േപാല ികളാ           ം
     ാദൗഷധ        േത േരാമ ളാ            ം
       നാം േദവ തെ         ദയമാ         ം
  ഷ്ടിയായ ം തവ േരതെ          റിയണം
  ഷ്ടമാം മഹീപേത! േകവല          ാനശ ി
    ലമാ ളള വിരാട്       ഷ പം തവ
കാേല നിത ം ധ ാനി           വ     ാം        ി.

                         214
           അ      ാ     രാമായണം
നി ി വടിെയാഴി       ി കാ നവസ്
സ തമീ പം ചി ി വണ േ
ഇ ാലമിതി      ാ ം ഖ മായിരിേ ാ ി-
തി ാണാകിയ പെമേ ാ ം േതാ ീടണം.
താപസേവഷം ധരാവ ഭം ശാ ാകാരം
ചാേപ കരം ജടാവ         ലവി ഷണം
കാനേന വിചിന ം ജാനകീം സല ്മണം
മാനവേ ഷ്ഠം മേനാ        ം മേനാഭവസമം
മാനേസ വസി തി ാലയം ചി ി േ
ഭാ വംേശാ    തനാം ഭഗവ ! നേമാനമ:
സ         മേഹശ രനീശ ര മഹാേദവ
ശ നവ യ പരേമശ രിേയാ ടി
നി ി വടിേയ ം ധ ാനി െകാ കാശ ാം
സ തമി        ളീ              മായ്
തൈ വ            ളാ ളള ജന          ്
തത േബാധാ      ം നിത ം താരക          വാക ം
രാമരാേമതി കനി     പേദശ ം ന കി-
േ ാമനാം നാഥ വസി ീ          സദാകാലം.
പരമാ ാ പര          ം നി ി വടി
പരേമശ രനായതറി         വഴിേപാെല
 ഢ മാ ഭവ          െമ െനയറി
 ടിേ ാകയാ മഹാമായാേമാഹാ കാേര?
രാമഭ ായ പരമാ േന നേമാ നമ:
രാമച ായ ജഗ ാ ിേണ നേമാനമ:
പാഹിമാം ജഗ ാഥ! പരമാന         പ!
പാഹി സൗമി ിേസവ ! പാഹിമാം ദയാനിേധ!
നി ഹാമായാേദവിെയെ േമാഹി ി ീടാ-
യ്കം ജവിേലാചന സ തം നമസ്കാരം.
ഇ മ      ി ഭ     ാ സ് തി ഗ           േനാ-
    മ   ഷനാം േദവ മ        െചയ്
സ ഷ്ടനാേയ തവ സ് ത ാ നി ലഭ                ാ
ഗ      േ ഷ്ഠ! ഭവാ മ പദം ാപി ാ ം
   ാനം േമ സനാതനം േയാഗീ ഗമ ം പര-
മാന ം ാപി നീ മ          സാദ ാെലേടാ!

                      215
          അ      ാ    രാമായണം
അ      മ   നെരാ      ഹി     njാ-
നിസ്േതാ ം ഭ     ാ ജപി ീ     ജന       ം
    ി സംഭവി ീ മി സംശയേമ ം;
ഭ നാം നിന ധ:പതനമിനി വരാ.
ഇ െന വരം വാ ിെ ാ ഗ             േ ഷ്ഠ
മംഗലം വ വാനായ്െ ാ        െചാ ീടിനാ
   ില ാ കാണാം മതംഗാ മം ത
സ തി വസി         ശബരീ തപസ ിനി
ത പാദാം ജഭ ിെകാേ          ം പവി യാ-
െയേ ാ ം ഭവാെന ം ധ ാനി വി        നായ്
അവെളെ       ക ാ         ാ ം െചാ മവ-
ളവനീ തതെ ലഭി ം നി           െ    ാ

ശബര ാ     മ േവശം

ഗ      േനവം െചാ ി മറേ     ാരന രം
സ ഷ്ട ാരാെയാ രാമല ്മണ മാ ം
േഘാരമാം വന േട മ ം മ ം േപായ് െച
ചാ തേച      ശബര ാ മമകം       ാര്.
സം മേ ാ ം ത        ായ താപസി ഭ     ാ
സ തി ി പാദാംേഭാ ഹ ഗ ി
സേ ാഷ        ാ േന      േളാടവ മാ-
ന     െ ാ പാദ ാ ഗ്ഘ ാസനാദികളാേല
  ജി ത പാദതീ      ാഭിേഷക ം െചയ്
േഭാജന ി ഫല ല          ന കീടിനാ
  ജ ം പരി ഹി ാന ി       ി
രാജീവേന    ാരാം രാജന ന ാ ം
അേ രം ഭ ി        െതാ   െചാ ാളവ
ധന യായ് വേ നഹമി        ണ ാതിേരകാ
എ െട       ത ാരായ നിജനം
നിെ    ം ജി േനകായിര ാ വാണാ
അ njാനവേര ം           ഷി ി    ി
പിെ േ ായ്       പദം ാപി ാരവ ക ം.
എേ ാ െചാ ാരവേര േമ േഖദിയാെത

                     216
          അ     ാ    രാമായണം
ധേന ! നീ വസി ാ മിവിെട െ നിത ം.
പ ഗശായി പര           ഷ പരമാ ാ
വ വതരി ി രാ സവധാ             മായ്.
നെ     ംധ െ         ം ര ി െകാ വാനിേ ാ
നി ല ചി         ട ി       വ ിരി      .
വ ീ മിവിേട രാഘവെന ാലവ -
തെ     ം ക േദഹത ാഗ ം െചയ്താ ം നീ.
വ ീ െമ ാ േമാ ം നിന െമ                നം
വ ിത       ം    ഭാഷിത ം സത മേ ാ.
നി ി വടി െട വര ം പാ         പാ
നി ി വടിെയ ം ധ ാനി വസി njാന്.
   ീപാദം ക െകാ വാ മ             ത ാരാം
താപസ ാ       േപാ ം േയാഗം വ ീലയേ ാ.
    ാനമി ാെത ഹീനജാതിയി           ഢ
njാനിതിെനാ മധികാരിണിയ യേ ാ.
വാങ്മേനാവിഷയമ ാെതാ ഭവ പം
കാ ാ മവകാശം വ           മഹാഭാഗ ം.
     ഴലിണ     ി സ് തി െകാ വാ മി-
       മല ിലറിയേ ാക, ദയാനിേധ!
രാഘവന േക ശബരിേയാ െചാ ാ-
നാ ലം ടാെത njാ പറ              േക നീ.
    ഷസ് ീജാതിനാമാ മാദികള
കാരണം മമ ഭജന ി ജഗ േയ.
ഭ ിെയാെ ാഴി         മ ി കാരണേമ ം
    ിവ ീ വാ മി മേ െമാ ം.
തീ     സ്നാനാദി തേപാദാനേവദാ യന-
േ േ ാപവാസയാഗാദ ഖിലക               ളാ
ഒ ിനാെലാ          ം ക കി കയി -
െയെ മ        ിെയാഴിെ      ാ െകാെ ാ നാ ം,
ഭ ിസാധനം സംേ പി njാ െചാ ീ വ-
     േമ! േക െകാ ക        ിവ ീ വാനായ്.
  ഖ സാധനമേ ാ സ നസംഗം, പിെ
മ     ഥാലാപം ര ാംസാധനം,         ാമ ം
മ    േണരണം പിെ മദ േചാവ ാഖ ാ ത ം

                    217
           അ      ാ     രാമായണം
മ     ലാജാതാചാേര ാപാസനമ ാമ ം
  ണ ശീലത ം യമനിയമാദികേളാ -
െമെ      ാെത ജിെ            താറാമ ം,
മ േ ാപാസകത േമഴാമ,െത ാമ ം
മംഗലശീേല! േക ധരി െകാേ ണം നീ.
സ      ത ളി ം മ തി         ാക ം
സ ദാ മ           ാരി പരമാസ്തിക ം
സ ബാഹ ാ             ളി ൈവരാഗ ം ഭവി        ം
സ േലാകാ ാ njാെനെ േ ാ റയ്                ം,
മ       വിചാരം േകെളാ താമ ഭേ !
ചി        ി    ലമാദിസാധനം നം
ഉ മായി ഭ ിസാധനം നവവിധ-
    േമ! ഭ ി നിത മാ          വിചാരി ാ ?
തിര േഗ ാനിജ       െ      ാകി ം ഢ ാരാം
നാരിക െ       ാകി ം       ഷെന ാകി ം
േ മലഷണയായ ഭ ി സംഭവി േ ാ
വാമേലാചേന! മമ ത        ാ തി       ാം.
ത    ാ ഭവസി നായാല്           ി ംവ ം
ത ജ നി മ                മതേപാധേന!
ജാനകീമാ മറി        ീടി നീ പറയണം
േകന വാ നീതാ സീതാ മ         ിയാ മേനാഹരി?
രാഘവവാക േമവംേകെ ാ ശബരി -
മാ ലമക മാറാദരാ രെചയ്താ :
സ      മറി   ിരി       നി ി വടി
സ        െന ാകി ം േലാകാ സരണാ            ം
േചാദി    ലം പറ      ീ വ സീതാേദവി
േഖദി ല ാ രിത ി വാ               നം.
െകാ േപായ ദശകണ്ഠെന റി               ാ ം
ക ി ദിവ ശ ാത ല മകെള njാ .
   ിലാ ാ     റെ      ാ െതേ ാ െച ാ
പ യാം സര ിെന ാണാം, ത             േരാഭാേഗ
പശ പ തവര ശ കാഖ ം, ത
വിശ സി ിരി             ീവ കപിേ ഷ്ഠ
നാ മ ികേളാ ം െട മാ            ാ ാ ജ

                      218
           അ      ാ     രാമായണം
ബാലിെയേ ടി സേ തമായ ദിനം;
ബാലി         നിശാപം േപടി െച         ടാ;
പാലനം െചയ്ക ഭവാനവെന വഴിേപാെല
സഖ ം െചയ് െകാ ക                ീവ തേ ാെട ാ
ദു:ഖ െള ാം തീ          കാര ം സാധി ീ ം
എ ി njാന ി േവശം ഭവ പാദ-
പ ജേ ാ േച             െകാ വാ       ട       .
പാ േ ണം മ              മാ ം ഭവാനൈ വ േമ
തീ േ ണം മായാ തബ നം ദയാനിേധ!
ഭ ി        ി        ാ േദഹത ാഗ ം െചയ്
     ി ംസി ി ി ശബരി             കാലം.
ഭ വ ല             സാദ ിലി വ െ           ി-
െ      ീ ം      ി നീചജാതിക െ         ാകി ം.
   ഷ്കരേന           സാദി ിേലാ ജ
ദുഷ്കരമായിെ ാ മിെ            ധരി ണം.
   ീരാമഭ ിതെ             ിെയ ി ി ി ം
   ീരാമപാദാംേഭാജം േസവി െകാ ക നിത ം
ഓേരാേരാ മ ത ധ ാനക ാദിക ം
  െര       ജി ത          നാേഥാപേദശാ
   ീരാമച       തെ ധ ാനി െകാ ക നിത ം
   ീരാമമ ം ജപി ീ ക സദാകാലം.
   ീരാമച കഥേക              ം െചാ ക ം
   ീരാമഭ       ാെര ജി െകാ ക ം.
   ീരാമമയം ജഗ           െമ റയ് േ ാ
   ീരാമച       തേ ാൈടക ം ാപി ീടാം.
രാമരാേമതി ജപി ീ ക സദാകാലം
ഭാമനി! ഭേ ! പരേമശ രി! പേ           േണ!

ഇ മീശ ര പരേമശ രിേയാ രാമ-
ഭ    ാ മ    െചയ്ത േക േനരം
ഭ ിെകാേ   ം പരവശയായ് ീരാമ
ചി    റ ി ലയി     ാണി ം.



                      219
         അ     ാ    രാമായണം
ൈപ ിളിൈ ത താ ം പരമാന ം
ശ ര! ജയി െള ി   ളിയാ .

ഇത  ാ രാമായേണ ഉമാമേഹശ രസംവാേദ
ആരണ കാണ്ഡം സമാപ്തം




                   220
          അ     ാ    രാമായണം

കി ി          ാകാ         ം
ഹരി ീ ഗണപതേയ നമ :
അവി മസ്

ഹ മ സംഗമം

ശാരികൈ തേല! ചാ ശീേല വരി-
കാേരാമേല! കഥാേശഷ ം െചാ നീ.
െചാ വെന ിലനംഗാരി ശ ര
വ ഭേയാട    െചയ്ത കാര
കല ാണശീല ദശരഥ       കൗ-
സല ാതനയനവരജ തെ ാ ം
പ ാസരസ്തടം േലാകമേനാഹരം
സം ാപ വിസ്മയം       ളീടിനാ :-

േ ാശമാ ം വിശാലം വിശദാ തം
േ ശവിനാശനം ജ           ലം
ഉ      പ ക ഹാര ദനീ-
േലാല്പലമണ്ഡിതം ഹംസകാരണ്ഡവ
ഷട്പദേകാകില    ടേകായഷ്ടി
സ സിംഹവ ാ        കരേസവിതം
  ഷ്പലതാപരിേവഷ്ടിത പാദപ
സ ഫലേസവിതം സ ഷ്ടജ കം
ക കൗ ഹലം         ത ീ     ടി-
  ി   ം തീ   മ ം നട ീടിനാ .
കാേല വസേ      ശീതേള തേല
  േലാകപാലബാല ാരി വ ം
ഋശ കാ ീ പാ ശ     േല സ തം
നിശ ാസ െകാ വി ലാപേ ാ ം
സീതാവിരഹം െപാറാ     കരക ം
  താ ധാ    ി     പറക ം
ആധികല      നട     ം വിധൗ

                    221
         അ     ാ    രാമായണം
ഭീതനായ് വ ദിനകര      ം
സത രം മ ികേളാ ം തി പാ-
      ംഗമായ ൈശലാ േമറീടിനാ .
മാ തിേയാ ഭേയന െചാ ീടിനാ-
നാരീവ    തി വ സ     രായ്
േനേര ധരി വരിക നീ േവേഗന
ധീര ാെര    െമ േതാ ം ക ാ .

അ ജ െചാ യാെലെ          ലാലി
നി ഹി ാനായ് വ       വര ീ?
വി മ    വെര     ം േതജസാ
ദി കെളാെ വിള         കാ ക നീ.
താപസേവഷം ധരി ിരി        ി
ചാപബാണാദി ശസ്            േ ാ
നീെയാ വി േവഷം         വേരാ
വാ    ത! െച േചാദി റിയണം.
വ േന ാലാപഭാവ          െകാ വ
ചി െമെ      റി    ാ വിരവി നീ
ഹസ്ത      െകാ റിയി ീ ന െട
ശ    െള ിലതെ ി നി െട
വക് േന ാലാഭാവ        െകാ വ
ചി െമ      തറി     ാ വിരവി നീ
ഹസ്ത      െകാ റി ീ ന െട
ശ    െള ിലതെ ി നി െട
വക്    സാദമ സ്േമരസം       യാ
മി െമ ളള െമേ ാ െചാ ണം.
ക സാ ീ ത വാ ക േക വ
   ാ ചാരീേവഷ്മാലംബ സാദരം
അnj്ജസാ െച നമസ്കരി ീടിനാ-
നnj്ജനാ       ംഭ     പാദാം ജം.
കnj്ജര ാെരെ ാ        വിനീതമായ്
അംഗജ തെ        യിെ ാ കാ ി -
   ി െന കാണായ നി ളി വ ം
ആെര റികയിലാ ഹ

                   222
          അ     ാ    രാമായണം
േനേരപറയണെമേ ാ സാദരം
ദി കളാ ഭാൈസവ േശാഭി ി -
മ     നിശാകര ാെര േതാ
ൈ േലാക ക           ത ാ ഭവാ ാെര-
   ാേലാക േചതസീ ഭാതി സൈദവ േമ
വിൈശ കവീര ാരായ വാ ളാ
മശ ീനീേദവകേളാ മ െത ിേയ
വിൈശ കകാരണ ത ാരിെയാ
വിശ പ ാരാമീശ ര ാ നി
   നം ധാന       ഷ ാ മായയാ
മാ ശാകാേരണ സ രി          ി
ലീലയാ ഭാരനാശനാ        ം പരി-
പാലന ി ഭ ാനാം മഹീതേല
വ രാജന േവേഷണ പിറെ ാ
  ണ      ഷ ാ          ണവാ ാ
ക       ജഗ      ിതിസംഹാരസ      -
  ദ തൗ ലീലയാ നിത സ ത         ാ
     ിന    ം നരനാരായണ ാെര-
        ാരിലി േതാ       നിര രം
ഇ ം പറ         െതാ   നി ീ
ഭ െന          പറ    ര     മ :-

പശ സേഖ! വ പിണം ല ്മണ!
നിേ ഷസബ്ദശാസ് മേനന തം
ഇെ ാരപശബ്ദെമ േമ വാ ി
ന ൈവയാകരണ വ നി          യം
മാനവവീര മേ ാള     െചയ്
വാനരേ ഷ്ഠെന േനാ ി ല തരം :-
രാമെനെ    െട നാമം ദശരഥ-
 മിപാേല തനയനിവ മമ
േസാദരനാകിയ ല ്മണ േക        നീ
ജാതേമാദം പരമാ   ം മഹാമേത!
ജാനകിയാകിയ സീതെയ െ ാ
മാനിനിെയ െട ഭാമിനി ടേവ

                    223
           അ     ാ    രാമായണം
താതനിേയാേഗന കാനന സീമനി
യാത ാരായി പ െചയ്തീ വാ
ദണ്ഡകാരേണ വസി        നാളതി-
ചണ്ഡനാേയാ നിശാചര വ ട
ജാനകീ േദവിെയ    െകാ ീടിനാ
കാനേന nj      തിരി   നട    .
ക ീലവെളെയാേരട മി ിഹ
ക കി ീ നിെ നീയാേരാേടാ സേഖ?
െചാ ീ െക     േകെ ാ മാ തി
െചാ ിനാ     ിെ ാ       ഹലാ :-

   ീവനാകിയ വാനേര       പ -
താേ വസി       ിത ര പേത!
മ ികളായ് nj       നാ േവ       േ ാ
സ തം െട ിരിയാെത വാ         .
അ ജനാകിയ ബാലി കപീശ ര-
   നാ ി ള     ീടിനാ ത ിെയ
   ീവ     പരി ഹം തെ      -
മ ജ തെ പരി ഹി ീടിനാ
ഋശ കാചലം സേ തമായ്വ
വിശ ാസേമാടിരി     ിത   ാ ജ
njാനവ ത െട ത ാനാ െ ാ
വാനര വാ തനയ മഹാമേത!
നാമേധയം ഹ മാനnj്ജനാ ജ-
നാമയം തീ     ര ി െകാേ ണേമ.
   ീവേനാ സഖ ം ഭവാ െ          ി
നി ഹി ാമി വ       മരികെള
േവലെച ാമതിനാേവാളമാ njാ-
നാലംബനം മെ നി ി ൈദവേമ!
ഇ ം തി മനെ       ിെല
ക     ാപെമ ാമക ം ദയാനിേധ!
എ ണ       ി നിജാ തി ൈകെ ാ
നി തി      ിലാ ാ മാ തി.
േപാക മമ സ്ക േമറീ വി നി -

                     224
          അ     ാ    രാമായണം
ളാ ലഭാവമകെല ള   ാ ം.
അേ ാ ശബരിത വാ കേളാ             ക-
  ല്പലേന ന വാദ ം െചയ് .

    ീവസഖ ം

  ീരാമല ്മണ ാെര          ിലാ-
  ാറെ       നട ി മാ തി
    ീവസ ിധൗ െകാ െച ീടിനാ
വ ം കളക നീ ഭാസ്കരന ന!
ഭാഗ മേഹാ ഭാഗ േമാ േ ാളെമ         ം
ഭാസ് രവംശസ ഭവ ാരായ
രാമ ം ല ്മണനാ മ ജനം
കാമദാരാ    മിവിേടയ്െ         ി.
    ീവേനാടിവ ം പറ       ീശ -
രാേ മഹാത ായാതേല തദാ
വിൈശ്വകനായക ാരാം മാര ാ
വി ാ േചതസാ നി        ളീടിനാ .
വാതാ ജ പരമാന         െ ാ
നീതിേയാട    ാ ജേനാ െചാ ിന :-

ഭീതികളക നീ മി േഗാേ വ
ജാത ാരാെയാ െയാേഗശ ര ാരീ-
    ീരാമല ്മണ ാെര        ിയ-
താെര ം േപടി േവ ഭവാനിനി
േവേഗന െച വ ി സഖ ംെചയ്
ഭാഗവത ിയനായ് വസി ീ ക.
   ീതനാേയാ       ീവ മേ ര-
മാദര         ായ സസം മം
വിഷ്ടപനാഥനി        ളീ വാ
വിഷ്ടരാ     ം ന പ വജാല
െപാ ി വനിയിലി ാന േനര-
മിഷ്ടനാം മാ തി ല ്മണ െമാടി-
  ി    ക സാവി         ീവ ം

                    225
          അ     ാ    രാമായണം
  ഷ്ടേമാദാെലാടി ി ളീടിനാ .
  ഷ്ടി െ    ാവ മി    ീടിനാ .
നഷ്ടമായ് വ ി സ ാപസംഘ ം.
മി ാ ജേനാ ല ്മണ          ീരാമ-
     ാ െമ ാമറിയി േനരം
ധീരനാമാദിത ന     േമാേദന
  ീരാമച േനാടാ െചാ ീടിനാ :-

നാരീമണിയായ ജാനകീേദവിെയ
ആരാ     റി  ത       നി   യം
ശ വിനാശന ി ടിയെനാ
മി മായ് േവലെച ാം തവാ    ാവശാ .
ഏ മി നീ പി േഖദി      -
താധികെളാെ യക വ നി       യം
രാവണ തെ       ലം വധം െചയ്
േദവിേയ ം െകാ േപാ       ക njാ
njാെനാരവ     കേ െനാ നാള
മാനവവീര! െതളി   േക ീടണം:-

മ ിക നാ േപ ം njാ മായച-
ലാേ വസി        കാലെമാ ദിനം
  ഷ്കരേന യാേയാ ത ണിെയ
  ഷ്കരമാ േ ണ െകാ േപായാെനാ
രേ ാവരന േനരമ       രി
ര ി തി ാ മി ാ      ദീനമായ്
രാമരാേമതി റയി േ ാ തവ
ഭാമിനിതെ യവെള േത വ .
ഉ മയാമവ nj െള           േത-
േ ാ മാംേഗ ക േനരം പരവശാ
ഉ രീയ ി െപാതി         ാഭരണ -
ള ീശ േരാപരി നിേ പണം െചയ്താ .
njാന ക ിെ               ി വ-
േ ന കാണണെമ ിേലാ ക ാ ം.
ജാനകിേദവിത ാഭരണ േളാ

                    226
          അ     ാ    രാമായണം
മാനവവീര! ഭവാനറിയാമേ ാ.

എ പറ      െത     െകാ വ
മ വ തന് തി      ി വ ീടിനാ .
അ േ ാേജ െന       േനാ ം േനരം
ക നീ തെ      ശലം വിചാരി .
എെ     ണേ പിരി      ിേതാ നി   ം
തന ംഗിനാകിയ ൈവേദഹിേയാടേ ാ!
സീേത! ജനകാ േജ! മമ വ േഭ!
നാേഥ! നളിനദലായേലാചേന!
േരാദനംെചയ് വി ഷണസ യ-
മാധി   ം തി മാറില ഴ് ി ം
  ാ ത ാരാം    ഷ ാെരേ ാെല
േലാൈകകനാഥ കര          ട ിനാ .
േശാേകന േമാഹം കല      കിട
രാഘവേനാ പറ     ി ല ്മണ :-

ദു:ഖിയായ്േക േമ രാവണ തെ     ം
മ     ടേ ഷ്ഠസഹാേയന ൈവകാെത
നി ഹി ം ജേന യാം സീതെയ
ൈകെ ാ െകാ ാം സീദ േഭാ ഹേര!
     ീവ ം പറ    ാന േക ടന്
വ ിയായ്േക േമ രാവണ തെ        ം
നി ഹി ാ ന കീ വ േദവിെയ
ൈകെകാ ക ൈധര ം ധരി ീപേത വിേഭാ!
ല ്മണ       ീവവാ കളി െന
ത       ണം േക ദശരഥ      ം
ദു:ഖ െമാ       ി മ വിനാ .
മ     ടേ ഷ്ഠനാം മാ തിയേ രം
അ ിേയ ം ജ ലി ി       ഭമായ
ല      ം പാ   െച ി ി സഖ ം
     ീവരാഘവ ാര ിസാ ിയായ്
സഖ ംെചയ് പരസ്പരം കാര ം
     ീവരാഘവ ാര ിസാ ിയായ്

                    227
          അ    ാ    രാമായണം
സഖ ം െചയ് പരസ്പരം കാര ം
സി ി െമ റ ാ േഖദം കള-
     ംഗമായ ൈശലാേ മ വിനാര്.
ബാലി ം താ ം പിണ     യതി
 ലെമ ാ ണ    ി ങീടിനാ :

ബാലി     ീവകലഹകഥ

പ     മായാവിെയേ ാര േരശ -
     ായി മയ ത െട        നായ്
        ിനാ മി ാ   മദി വ-
നാ തനായ് നട ീ ം ദശാ േര
കിഷ്കി യാം രി        വിളി ി
മ    ടാധ ീശ രനാകിയ ബാലിെയ.
        ിനായ വിളി     േക തി-
     നാം ബാലി റെ    െച ട
  ഷ്ടിക െകാ താഡി െകാ തി-
ദുഷ്ടനാം ൈദത ം േപടി മ ിനാ .
വാനരേ ഷ്ഠ േമാടിെയ ീടിനാ
njാ മ ക െച ി പി ാെല
ദാനവ െച        ഹയി        ി
വാനരേ ഷ്ഠ െനേ ാ െചാ ിനാ
njാനതി         ിവ തെ െയാ      വ
  നം വിലദ ാരി നില് നീ നി ഭയം
   ീരം വരികില ര മരി ീ ം
േചാര വരികിലട േപായ് വാഴ്ക നീ.

ഇ ം പറ    തി     ി ബാലി ം
ത വിലദ ാരി നിേ നടിയ ം
േപായി കാലെമാ മാസെമ ി -
മാഗതനായ മി കപീശ ര
വ ി േചാര വില ഖം ത ി നി-
െ     ി നി വ പരിതേപാ ം
അ ജ തെ മായാവി മഹാ ര

                   228
          അ     ാ    രാമായണം
നി ഹി ാെന റ njാ ം തദാ
ദു:ഖ െ ാ കിഷ്കി         ീടിേന
മ   ടവീര ം ദു:ഖി കാലം
വാനരാധീശ രനായഭിേഷക ം
വാനേര    ാെരനി െചയ്തീടിനാ .

െച ി കാലം റെ      ാ പിെ    ം
വ ി ബാലി മഹാബലവാ തദാ
ക ി njാ മഹാബലവാ തദാ
െകാ വാെനേ ാ     േകാപി ബാലി ം
െകാ വാെനേ ാട     ഭേയന njാ-
െന ാട ം പാ  ിരി    താെ    ം
നീെള നട ഴ ീ ം ദശാ േര
ബാലി വരികയി   ശാപ ിനാ
ഋശ കാചേല വ ി      ീടിേന
വിശ ാസേമാ njാ വിശ നാേഥ! വിേഭാ!

 ഢനാം ബാലി പരി ഹി ീടിനാ-
  ഢരാഗം മമ വ ഭ തെ       ം
നാ ം നഗര ം പത്നി െമ െട
വീ ം പിരി   ദു:ഖി ിരി     njാ .
ത ല്പാദപേ    സ്പ ശകാരണാ-
ലിേ ാളതീവ ഖ        ായ് വ

മി ാത്മേജാ ിക േകേ ാരന രം
മി ദു:േഖന സ പ്തനാം രാഘവ
ചി കാ ണ ം കല      െചാ ാ തവ
ശ വിെനെ ാ പത്നി ം രാജ ം
വി     െമ ാമട ി  വാ njാ
സത മി രാമഭാഷിതം േകവലം.
മാനേവേ     ിക േക െതളിെ  ാ
ഭാ തനയ മി െന െചാ ിനാ :-

സ േ ാകനാഥജനാകിയ ബാലിെയ-

                    229
           അ        ാ        രാമായണം
െ ാ വാേന ം പണി           നി    യം
ഇ വേനാളം ബലം മെ ാ വ ം
െചാ വ ബാലിത ബാ പരാ മം.
ദു ഭിയാ ം മഹാ രന് വ കി-
ഷ്കി ാ രദ ാരി മാഹിഷേവഷമായ്
        ിനായ് വിളിേ ാ േനര തി-
     നാം ബാലി റെ       െച ട
   ൃംഗം പിടി പതി ി       മിയി
ഭംഗം വ      ി വി ി റി ട
ഉ മാംഗെ         ഴ ിെയറി     ി
ര     ം വീ മതംഗാ മ േല.
ആ മേദാഷം വ          ിയ ബാലിേപാ-
   ശ കാചല ി          വ     ാകി
ബാലി െട തല െപാ ിെ റി ട
കാല രി ക മദ ാക ഗൗരവാ .
എ ശപി          േക കപീ       -
മ     ട ിയിവിെട വ വീല.

njാ മ െകാ ിവിെട വസി
മാനേസ ഭീതി ടാെത നിര രം
ദു ഭിതെ തലയി കാ െകാ
മ രംേപാെല കിട     ി ഭവാ
ഇ ിെത െ റി      ീ    ശ
െകാ     ം കപിവീരെന നി    യം.
എ     േക ചിരി ര      മ
ത െട      ാ െ    വിര െകാ
തെ െയ      േമല്േപാെ റി   ീടിനാ
െച വീ ദശേയാജനപര ം.
എ     ക െതളി          ീവ ം
ത െട മ ിക ം വിസ്മയെ
ന നെ        കഴ്     കഴ് വ
ന ായ്െതാ    െതാ    നി ീടിനാ

പിെ    മ    ാ   ജ       പറ     ീടിനാ

                         230
         അ     ാ    രാമായണം
മ വ! സപ്തസാല ളിവയേ ാ
ബാലി മ ിടി ീ വാനാ
സാല േള മിവെയ റി        ാ ം
   ാരി      പിടി ിള േ രം
പ     െള ാം െകാഴി   േപാേമഴി ം
വ    ി നില് മിവെ െയാരെ യ്
െപാ ി ി ബാലിെയെ ാ ായ് വ ം ഢം
  ര ാ േജാ ികളീ ശം േകെ ാ
  ര ാന േയാ തനാകിയ രാമ ം
ചാപം കഴിെയ ലെ ാ സായകം
േശാഭേയാേട െതാ െ യ്ത ളീടിനാ .
സാല േള ം പിള        റെ
ൈശല ം മി ം േഭദി പിെ        ം
ബാണം ജ ലി തിരി      വ ാ ത
  ണീരമ േപാ     േ ാരന രം
വിസ്മിതനാെയാ ഭാ തനയ ം
സസ്മിതം     ിെ ാ    െചാ ീടിനാ :-

സാ ാ ജഗ ാഥനാം പരമാ ാ
സാ ി ത നി ി വടി നി       യം
പ njാ െചയ്െതാ         ണ ഫേലാദയം
െകാ കാ ാ െമനി േയാഗം വ
ജ മരണനി      ിവ     വാ
നി ല ാ ഭജി        ഭവ പദം
േമാ ദനായ ഭവാെന ലഭി യാ
േമാ െമാഴി    േപ ി      തി njാന്.
    ദാരാ  രാജ ാദി സമസ്ത ം
വ      മേ തവ മായാവിരചിതം
ആകയാ േമ മഹാേദവ! േദേവശ! മ-
 ാകാം യി േലാേകശ! സീദ േമ
വ ാപ്തമാന     തികരം പരം
  ാപ്േതാ ഹമാഹ ഭാഗ ഫേലാദയാ
മ ിനാ ഴി ഴി േനരം നിധി
തെ ലഭി േപാെല ര പേത!

                   231
          അ      ാ    രാമായണം
ധ ദാന തതീ         തപ:
ക       േ ഷ്ടാദിക െകാെ ാ           ം
വ     ടാ ബ സംസാരനാശനം
നി    യം ത ല്പാദഭ ിെകാെ        ിേയ
ത ല്പാദപ ാവേലാകനം േകവല-
മിേ ാളകെ     ംത      പാബലം.
യാെതാ         ചി ം നി ി വടി
പാദാം ജ ിലിളകാ റയ്
കാ      ണം േപാ െമ ാകിലവ തനി-
െ ാെ നീ ീ മ        ാനമന     ദം.
ചി ം ഭവാ റയ് ായ്കി മതി
ഭ ിേയാെട രാമരാേമതി സാദരം
െചാ     വ ദുരിത     േവര
ന നാേയ ം വി      നാം നി   യം.
മദ പെന ി ം ഹ്മഘ്നെന ി ം
സേദ ാ വി    നാം രാമജപ ിനാല്
ശ ജയ ി ം ദാര ഖ ി ം
ചിേ െയാരാ ഹമിെ നിേ         േമ.
ഭ ിെയാഴി      മെ ാ േമ േവ ീല
    ിവ വാ       ! ദയാനിേധ!

ത ല്പാദഭ ിമാ േ ാപേദശം െകാ
മല്പാപ പാടയ ിേലാകീപേത!
ശ മ        മി ാദിേഭദ മം
ചി      ി നഷ്ടമായ് വ ി     പേത!
ത പാദപ ാവേലാകനം െകാെ നി-
     പ മായി േകവല        ാന ം
    ദാരാദിസംബ െമ ാം തവ
ശ ിയാം മായാ ഭാവം ജഗ പേത!
ത ല്പാദപ ജ ി റയ് ണ-
െമെ ാ        ാെ നി രമാപേത!

ത    ാമസ ീ     ിയയാകണ-
െമ   െട ജിഹ സദാ നാണെമ ിേയ

                     232
         അ     ാ    രാമായണം
ത രണാംേഭാ ഹ ളിെലെ ാ
മ നം െച ായ് വരിക കര ളാ
നി െട ചാ    പ      കാണായ് വരി-
െക െട ക ക െകാ നിര രം
ക        െ ാ േക       ായ് വേരണം സദാ
നി െട ചാ ചരിതം ധരാപേത!
മ രണദ യം സ രി ീടണ-
മച തേ        േതാ ം ര പേത!
ത ല്പാദപാം തീ        േളല് ാകണ-
െമേ ാ മംഗ    െകാ നിത ം ഭവല്പദം.
ഭ   ാ നമസ്കരി ായ് വേരണം      -
    മാംഗംെകാ നിത ം ഭവല്പദം.
ഇ ം കഴ്        വെന രാഘവ
ചി ം ളി      പിടി    ല്കീടിനാ .
അംഗസംഗംെകാ കല്മഷം േവര
മംഗലാ ാവായ      ീവെന ദാ
മായയാ ത േമാഹി ി ിതേ രം
കാര സി ി ക ണാജലനിധി.
സത സ പ ചിരി ളിെ യ്
സത മേ നീ പറ       െതേടാ സേഖ!

ബാലി     ീവ    ം

ബാലിയെ       വിളി        ി
കാലം കളയ േത മിനിെയേടാ!
ബാലിെയെ ാ രാജ ാഭിേഷകംെചയ്
പാലനം െചയ് െകാ വ നിെ നി        യം.
അ     ാ ജന േക നട ി
കിഷ്കി യാം രി േനാ ി നിരാ ലം.
അ       േലാ ഭവ ാരായ രാമ ം
ല ്മണവീര ം മ ിക നാ വ ം
മി ജ െച കിഷ്കി ാ രദ ാരി
       ിനായ് വിളി ീടിനാ ബാലിെയ
  ഥ ീ ഹ ം മറ      നി ീടിനാ

                   233
           അ     ാ    രാമായണം
മി ഭാേവന രാമാദികളേ    രം.

    നാം ബാലിയലറിവ ീടിന
മി തനയ ം വ സി             ിനാ .
   ാരി      ം മി തനയെന
പ      റാ വലി        ീടിനാ .
ബ േരാേഷണ പരസ്പരം ത ിെല
    മതീവ ഭയ രമായി .
ര മണിേ       ക പധര ാരായ്
ശ ികല       പവെരാ ം െപാ േ രം
മി ാ ജേന         ാരി     േന-
തി ം തിരി റിയാവെ ാ           ം
മി വിനാശാനാശ യാ രാഘവ-
നസ്      േയാഗ ം െചയ്തീല േനരം.
   ാരി     ഷ്ടി േയാഗം െകാ
ര    ം ഛ ി ഭീതനാേയാടിനാ
മി തനയ ം സത രമാ          നായ്
   ാരി      മാലയം      ി .
വി സ്തനായ് വ മി തനയ ം
  ഥ ീ ഹാ ിേക നി       ളീ
മി ാന േയാ      തനാകിയ രാമേനാ-
െട    മാ     ാപ ഷ         െചാ ിനാ :-

ശ വിെനെ ാ െകാ ി േയാ തവ
ചി     ിേലാ    തറി    ീല njാനേ ാ!
വധ െന ാകി വധി കള         ാല-
മേ ണ മാം നി ി വടി താ തെ
സത ം മാണെമേ ാ േ ന ം ന-
െര   ം പാരം പിഴ ദയാനിേധ!
സത സ       ഭവാെന njാേനാ        ം
വ    മേ ശരണാഗതവ ല!
മി ാ േജാ ികളി രമാ ലാ
   താര      മ    രം െചാ ിന
ബ ാ േന നായാലിംഗനംെചയ്

                     234
          അ        ാ     രാമായണം
ചിേ    ഭയെ ടായ് േക ം മമ സേഖ!
അത േരാഷേവഗ           കല െ ാ
    മേ    ഭവാ ാെര ിരിയാ
മി ഘാതിത മാശ njാനേ രം
    വാനായതി സ് ം ധരി നീ
ചി     മം വരായ് വാെനാരടയാളം
മി ാ ജാ! നിന        ാ വനിനി
ശ വാ െ ാ ബാലിെയ ത രം
       ിനായ് വിളി ാ ം മടിയാെത
    വിനാശന       നാമ ജ
  ത വശഗതെന റ ീ നീ
സത മിദമഹം രാമെന ാകിേലാ
മിഥ യായ് വ     ടാ രാമഭാഷിതം.
ഇ ം സമാശ സ മി ാ ജം രാമ-
ഭ       മി ാ ജേനാ െചാ ിനാ :-
മി ാ ജഗേള ഷ്പമാല െ          നീ
ബ ാ വിരേവാടയയ്               ിനായ്
ശ ഘ്ന        ജ മാല ം ബ ി
മി ാ ജെന േമാദാലയ ീടിനാ .

ബാലിവധം

    ാരി   െന      ിനായ്െ ാ
മി ാ ജ വിളി ീടിനാ പിെ      ം
    നായ്നി കിഷ്കി ാ രദ ാരി
  ത ാ മഹാസിംഹനാദം രവി ത
ബ േരാഷം വിളി      നാദം തദാ
   ത ാതിവിസ്മിതനാെയാ ബാലി ം
ബ ാ പരികരം      ായ സത രം
ബ ൈവരം റെ േ ാ േനര
ഭ     രേ െച ബ ാ േന യായ്
മേ    ത    െചാ ീടിനാ താര ം:-

ശ ാവിഹീനം     റെ       െതെ    ാ

                        235
          അ    ാ    രാമായണം
ശ        ിെനനി    േക    നീ
വി ഹ ി       പരാജിതനായ്േപായ
   ീവനാ വ ീ വാ കാരണം
എ    ം പാരം പരാ മ െ ാ
മി മവ      പി ണ നി   യം.

ബാലി ം താരേയാടാ െചാ ീടിനാ
ബാേല! ബലാെലാ ശ           ാെകാലാ
ക യ ീ നീ ൈവക േത േമ
നീെയാ കാര ം ധരിേ ണേമാമേല!
ബ വായാ        േതാ         ീവ
ബ മിെ േ ാ ൈവര ിനാ            േമ
ബ വാ       വേനകെന ാകിേലാ
ഹ വ െന ാലവ മറിക നീ
ശ വാ     വ വ       ഹാ ിേക
      ിനായ് വിളി    ി ം േക ട
  രനാ        ഷനിരി േമാ?
ഭീ വാ    ിലട     െചാ നീ.
ൈവരിെയെ ാ വിരവി വ വ njാ
ധീരത െകാെ ാ ിരി നീ വ േഭ!

താര ം െചാ ാള േക വേനാ
വീരശിഖാമേണ! േക ാ െമ ി നീ
കാനന ി       നായാ ി േപായി
താേന മമ തനംഗദനേ രം
േകേ ാ ദ െനേ ാ െചാ ാന
േക ി േശഷം യേഥാചിതം േപാക നീ.
   ീരാമ ദശരഥനാമേയാ ാധിപ
രാമെന      വ ത െട ന ന
ല ്മണനാ മ ജേനാ ം നിജ-
ല ്മീസമയായ സീതേയാ മവ
വ ി     ീടിനാ ദണ്ഡകകാനേന
വന ാശനനായ് പ െചയ്തീ വാ
ദുഷ്ടനാ െ ാ രാവണരാ സ

                   236
         അ     ാ    രാമായണം
ക െകാ ാനവ ത െട പത്നിെയ
ല ്മണേനാ മവെളയേന ഷി
ത     ണ ശ കാചേല വ ി
മി ാ ജെന ം ത ക ീടിനാ
മി മായ് വാഴ്കെയ േന ാന െമാ ി
സഖ ം െചയ് െകാ ാര ിസാ ിയായ്
ദു:ഖശാ ി       ി വ മാ ട
    ാരി    െനെ ാ കിഷ്കി യി
മി ാ ജ! നിെ വാഴി െനെ ാ
സത ം െചയ് െകാ         ി രാഘവ .
സത രമ      തനയ മേ രം
അേന ഷണംെചയ്തറി         സീതാേദവി
തെ      ം കാ ി    വെന ം ത ി
അേന ാന േമവം തി          ം െചയ്തി
വ ിതിേ ാള കള        ാ       ീവെന
ൈസ്വരമായ് വാഴി െകാ കയിളമയായ്
യാഹി രാമം നീ ശരണമായ് േവേഗന
പാഹി മാമംഗദം രാജ ം ലംചേത.

ഇ   ിെന െചാ ി ര     കാ ം പിടി-
    െന താര നമസ് രി ം വിധൗ
വ ാ ലഹീനം ണ         ണ       -
രാഗവേശന പറ     ി ബാലി ം:-
സ് ീസ ഭാവംെകാ േപടിയായ്േക േമ
നാസ്തി ഭയം മമ വ േഭ േക     നീ
  ീരാമല ്മണ ാ വ െത ിേലാ
േച െമേ ാ മവെര നി        യം
രാമെന സ്േനഹെമേ ാളമി ാ      േമ
രാമനാ      സാ ാ മഹാവിഷ്
നാരായണ താനവതരി        മി-
ഭാരഹരണാ     െമ േക         njാ .
പ േഭദം ഭവാനി നി      യം
നി ണേനകനാ ാരാമനീശ ര
ത രണാം േജ വീ നമസ് രി-

                   237
            അ      ാ    രാമായണം
   ി യാ njാ     ിെ ാ ി േപാ വാ
മ     ഹ ി പകാര േമ ം
     ീവെന ാ െമെ െ േ ാ        നീ.
തെ ബ്ഭജി        വെരബ്ഭജി ീ -
മന ഭാവം പരമാ ാവിനി േ ാ.
ഭ ിഗമ പരേമശ ര വ േഭ!
ഭ ിേയാ പാ    ിെലേ ാളമി ാ     േമ
ദു:ഖ ം നീ ി വസി നീ േവശ്മനി
   ഷ്കരേലാജേന!       ണാം േധ!

ഇ    മാശ ാസ       ാരാതി        ം
     നായ് സത രം ബ ാ പരികരം
നി മി ീടിനാ          ായ സത രം
നി ഹി ീ വാ           ീവെന ധാ.
താര മ കണ          ം വാ     വാ-
     ാ ഢേഖദമക            ീടിനാ .
പ ംകടി ലറിെ ാ ബാലി ം
നി നിെ     ണേ       ാ േനരം തദാ
 ഷ്ടിക െകാ താഡി ി ബാലിെയ
  ഷ്ടനാം ബാലി        ീവേന ം തദാ
 ഷ്ടി     ി ഹരി ിര േവ
െക ി ം കാ ൈക പരസ്പരം താഡനം
ത ി ം െകാ ം തല ത ളി
െകാ ി േമ ം പിടി കടി മ-
       ി വീ ം ര         ര        -
  ീ ം കല     നഖംെകാ മാ ി ം
ചാടി തി      ം െട തി         ം
മാടി        ം െടെ ാ          ം
ഓടി ഴി      ം വാടിവിയ        ം
മാടിവിളി    ം േകാപി         ം
ഊേടവിയ         ം നാഡിക ചീ          ം
 ഷ്ടി      േയാഗം ക നില്പവ
 ഷ്ടി ളി       ം വാഴ് ി സ് തി        ം
കാല ം കാലകാല ാ             േപാ

                       238
         അ     ാ    രാമായണം
ബാലി   ീവ      ിെനാ ാ ഢം.
ര സ         ത ി െപാ ംേപാെല
ര ൈശല       ത ി െപാ ം േപാെല ം
ക വരാ     െകാ ാടി കഴ് ി ം
ക ീല വാ െമാ      േമ േമ.

അ     െകാ െ ാ മാല ബാലി      -
  ച ത ന കിയ മാല        ീവ ം
േഭദമിെ ാ െകാ ം ത ിെല ി ം
േഭദി ിത   തനയ വി ഹം
സാദ േമ ം കല         ീവ ം
േഖദേമാേട ര നാഥെന േനാ ി ം
അ ജ ഷ്ടി ഹര േളല് യാ
    ീവേന ം തള    െ
ക കാ ണ ംകല         േവേഗന ൈവ-
  ണ്ഠ ദശരഥന ന ബാലിത
വ : േദശെ      ല    മാ ിെ ാ
    ഷണ്ഡം മറ    ാ മേഹ മാ-
മസ് ം െതാ     വലി നിറ ട
വി തമാ ാറയ ളീടിനാ .

െച    ബാലിത മാറി തറ ള-
െവാ     ലറിവീണീടിനാ ബാലി ം.
 മി െമാ വിറ ിതേ ര
രാമെന    ി സ് തി മ       ത .
േമാഹംകല             മാ ം പിെ
േമാഹ ം തീ     േനാ ീടിനാ ബാലി ം
കാണായിതേ ര        മെന ദാ
ബാണ ം ദ ിണഹസ്േത ധരി ന -
പാണിയി ചാപ ം ചീരവസന ം
  ണീര ം ദുസ്േമരവദന ം
ചാ ജടാമ ടം      ിടെ
മാറിട ി     വനമാല ം
ചാ ായത ളാ         ജ    ം

                   239
           അ     ാ     രാമായണം
    ദള വി        ശരീര ം
പ     ഭാേഗ പരിേസവിത ാരായ
ല    ്മണ      ീവ ാെര മnj്ജസാ
ക      ഗ ഹി പറ        ി ബാലി -
    ായ േഖദേകാപാ ലേചതസാ :-
ക ഗ ഹി പറ             ി ബാലി -
    ായ േഖദേകാപാ ലേചതസാ :-
എ njാെനാ നിേ ാ പിഴ -
െമ ിെനെ െ ാലെചയ് െവ െത നീ
വ ാേജന േചാരധ െ            ം ൈകെ ാ
രാജധ െ         െവടി     െത ി െന?
എെ ാ കീ           ി ലഭി ിതി െകാ ?
ചി ി രാജ േലാ ഭവനേ ാ നീ
വീരധ ം നി പി കീ             ിെ    ി
േനേര െപാ       ജയിേ ണേമവ ം.
എെ ാ            ീവനാ     തമായ ം
എ മെ        ാ      തമ യാ       ം?
രേ ാവര തവ പ ിെയ              തി-
ന      ാ ജെന രണമായ് ാപി
നി ഹി ഭവാെനെ െയ ാകിേലാ
വി മം മാമകം േക റി        ീേല?
ആരറിയാ              േലാക ി ം
വീരനാെമ െട ബാ പരാ മം?
ല ാ രെ          ി ടാചലെ ാ ം
ശ ാവിഹീനം ദശാസ േനാ ം െട
ബ ി njാനരനാഴികെകാ നി-
      ിേക വ െതാ േത മാദരാ .
ധ ിഷ്ഠെന ഭവാെന േലാക ി
നി ല ാ പറ             ര പേത!
ധ െമെ ാ ലഭി തി െകാ
നി ലമി െന കാ ാളെനേ ാെല
വാനരെ       തിെ യ് െകാ ിെ ാ
മാന      ായെതെ         പറക നീ.
വാനരമാംസമഭ         മേ ബത

                     240
          അ     ാ    രാമായണം
മാനേസ േതാ ിയെത ി          പേത!
ഇ ം ബ ഭാഷണംെചയ്           ബാലിേയാ-
   രമായ  െചയ് ര           മ :-

ധ െ       ര ി തി ാ ധ മായ്
നി       രം നട     ി നീെള njാ .
പാപിയാേയാരധ ിഷ്ഠനാം നി െട
പാപം കള       ധ െ      നട വാന്
നിെ വധി ി njാ േമാഹബ നായ്
നിെ നീേയ മറിയാ          െമേടാ!
    ീ ഭഗിനി സേഹാദരഭാര ം
    കള     ം മാതാ േമ േമ
േഭദമിെ     േ ാ േവദവാക മ
േചതസി േമാഹാ പരി ഹി           വ
പാപികളി വ േമ ം മഹാപാപി
താപമവ       ിതിനാെല വ മേ ാ.
മര ാദ നീ ി നട       വ കെള
ശൗര േമ ം പ ാ നി ഹി ഥ
ധ        ിതി വ    ം ധരണീതേല
നി ലാ ാ നീ നി പി മാനേസ.
േലാകവി       ിവ     വാനായ്െ ാ
േലാകപാല ാ േപാകായ് വേരാടി ം
പാപ ിനായ് വ ം പാപിക േ          ം.

ഇ മ      െചയ് െതാ േവ േക ാ
ചി വി       ി ഭവി കപീ    ം
രാമെന നാരായണെന റി        ട
താമസഭാവമക സസം മം
ഭ   ാ നമസ് ത ാ വ ി െചാ ിനാ-
നി ം മമാപരാധം      മിേ ണേമ.
  ീരാമരാമ! മഹാഭാഗ! രാഘവ!
നാരായണ നി ി വടി നി         യം.
njാനറിയാെത പറ       െത ാം തവ
മാനേസ കാ ണ േമാ        മി ണം.

                    241
         അ    ാ    രാമായണം
നി  ി േമനി ം ക ക ാ നി-
    ിേക താവകമായ ശരേമ
േദഹ േപ ി തി േയാഗം വ -
ദാഹ ! ഭാഗ െമെ ാ െചാ ാവ ം
സാ ാ മഹാേയാഗി നാമപി ദു ഭം
േമാഭ ദം തവ ദ ശനം ീപേത!
നി ി നാമം മരി ാന് ട േ ാ
സ ാപ െ ാ െചാ ം         ഷ
േമാ ം ലഭി     താകയാലി േമ
സാ ാ      ര: ിതനായ ഭഗവാെന
ക ക      േപാ നി െട സായകം
െകാ മരി ാനവകാശമി ാലം
ഉ ാെത െട ഭാഗ ാതിേരകമി-
  േ ാ പല    ം ലഭി   തീശ ര :

നാരായണന് നി ി വടി ജാനകി
താരി മാതാവായ ല ്മീഭഗവതി
പം ികണ്ഠ തെ നി ഹി ാനാ
പം ിരഥാ ജനായ് ജനി ഭവാ
പ ജ       മ    ി യാെല      ം
പ വിേലാചന! njാനറി       ീടിേന
നി െട േലാകം ഗമി ാ     ട ീ -
െമെ യ    ഹിേ ണം ഭഗവാേന!
എേ ാ    ല ബലനാ മംഗദന്
ത ി തി           ാതിരി ണം.
അ    തനയ മംഗദബാല -
െമാ െമനിെ      ൈകെ ാ കേവണേമ
അ ം പറി     ൈ െകാ ടിയെന-
യ േപാ െമെ      േലാ ക ം േവണം.
എ     േക ര      മ ബാണ ം
െച പറി തേലാടിനാ െമ േവ.
മാനവവീര    ഖാം ജ ം പാ
വാനരേദഹ േപ ി ബാലി ം
േയാഗീ    ദുരാപമാ െ ാ

                  242
         അ     ാ    രാമായണം
േലാകം ഭഗവ പദം ഗമി ീടിനാ .

രാമനാേയാ പരമാ നാ ബാലി
രാമപദം േവശിേ ാരന രം
മ      ടൗഘം ഭയേ ാേടാടി േവേഗന
      ി കിഷ്കി യായ രാജിേര
െചാ ിനാ താരേയാഗാ കപിക ം
സ േ ാകവാസിയായ        കപീശ ര
    ീരാമസായകേമ രണാജിേര
താേര! മാരെന വാഴി ൈവകാെത
േഗാ രവാതി നാ ം ഢം ബ ി
േഗാപി െകാ ക കിഷ്കി ാമഹാ രം.
മ ികേളാ നിേയാഗി നീ പരി-
പ ിക       ി കട ാതിരി ണം.
ബാലിമരി      േകെ ാ താര -
മാേലാലവീ      ക നീ ം വാ
ദു:േഖന വ സി താഡി താഡി
ഗദ്ഗദവാചാ പറ      പരതരം :-

എ   ിെനനി ിനി    ം രാജ -
െമ  ി    തലവാസ േമ ഥാ?
ഭ    ാ തേ ാ െട മടിയാെത
  തേലാകം േവശി        ക njാ
ഇ   ം കര    കര വ െച ത
ര  പാം     ളണി   കിട
ഭ    കേളബരം ക േമാഹം
   േനാ െടേയ ം വിവശയായ്
വീണി െച പാദാ ിേക താര ം
േക     ട ിനാ പിെ    ലതരം:-

ബാണെമയ്െതെ    ം െകാ ീ നീ മമ
 ാണനാഥ െപാറാ പിരി    െലെടാ
എെ    തിേയാ െടയയയ് ിേലാ
കന കാദാനഫലം നിന ം വ ം

                   243
          അ     ാ    രാമായണം
ആര നാം നി ാല തമ േയാ
ഭാര ാവിേയാഗജദു:ഖം ര പേത!
വ     ംതീ      മ മായ് വാഴ്ക നീ
    ീവ! രാജ േഭാഗ േളാ ം ചിരം.
ഇ ം പറ       കര     താരേയാ-
    രമായ    െചയ് ര വര
തത      ാേനാപേദേശന കാ േണ ന
ഭ    വിേയാഗദു:ഖം കള    ീ വ .

താരേയാ      ഉപേദശം

എ ി േശാകം ഥാ തവ േക             നീ
ബ മിേ മിതി മേനാഹേര!
നി െട ഭ      ാ േദഹേമാ ജീവേനാ
ധേന പരമാ       െമേ ാ െചാ നീ.
പ      താ കം േദഹേമ ം ജഡം
സ ിതം ത ങ്മാംസര ാ ിെകാെ േടാ!
നിേ ഷ്ടകാഷ്ഠ ല ം േദഹേമാ           നീ
നി യമാ ാ ജീവ നീരാമയ .
ഇ ജനനം മരണ മി േക-
ള       ാകായ്ക നിനേ േമ.
നില്     മി നട      മി േക
ദു:ഖവിഷയ മ       േകവലം.
സ് ീ      ഷ ീബേഭദ       മി
താപശീതാദി മിെ        റിക നീ.
സ ജ ജീവേനക പരനദ യ-
നവ യനാകാംശ ല നേലപക
     മായ് നിത മായ്     ാനാ കമായ
തത േമാ െ        ദു:ഖ ി കാരണം?
രാമവാക ാ തം േകെ ാ താര ം
രാമേനാടാ േചാദി ി പിെ         ം :-

നിേ ഷ്ടകാഷ്ഠ ല ം േദഹമായ ം
സ ിദാ ാ നിത നായ ജീവ ം

                    244
            അ      ാ    രാമായണം
ദു:ഖ ഖാദി സംബ മാ െ               -
െതാെ യ        െചയ്കേവണം ദയാനിേധ!
എ       േക     െചയ് ര വര
ധേന ! രഹസ മാ          േക      നീ.
യാെതാരള േദേഹ ിയാഹ ാര-
േഭദഭാേവന സംബ           ായ് വ ം
അ നാേളയ് മാ ാവി സംസാര-
െമ മവിേവകകാരണാ നി            യം.
ഓ      ി മിഥ ാ തമായ സംസാര ം
പാ       താേന വിനിവ     ി യിെ േടാ!
നാനാവിഷയ െള ധ ായമാനനാം
മാനവെന െനെയ          േക      നീ.
മിഥ ാഗമം നിജസ പ്േന യഥാ തഥാ
സത മാ          േക ാ െമ ിേലാ
   നമനാദ വിദ ാബ േഹ നാ
താനാമഹം തി ാ തല് ാര മായ്
സംസാര       ാമപാ    കമായ ം.
സംസാരേമാ രാഗേരാഷാദിസം ലം
മാനസം സംസാരകാരണമായ ം
മാനസ ി ബ ം ഭവി               ം
ആ മന മാനത ം ഭവി യാ-
ലാ നസ്ത തബ ം ഭവി                .
ര ാദിസാ ി          ാകകാരണം
    സഫടിക ം തദ         മായ് വ ം
വസ് തയാ പാ        ലി ത nj്ജനാ
ചിേ      വിചാരി കാ ക നീ         ്മമായ്.
     ീ ിയാദി സാമീപ       ാകയാ-
െല മാ ാവി സംസാര ം ബലാ .
ആ ാസ ലിംഗമാേയാ മന ിെന
താല്പര േമാ പരി ഹി ി േ ാ
ത     ഭാവ ളാ       കാമ െള-
   ത ാദികളാം ണ ളാ ബ നായ്
േസവി യാലവശത ം കല
ഭാവി െകാ സംസാേര വല             .

                       245
          അ      ാ    രാമായണം

ആദൗ മേനാ ണാ        ഷ്ട ാ തതസ്തദാ
േവദം വിധി ം ബ വിധക
    ര ാസിതേഭദമയ ളായ്
മി     ം ത മാന ഭാവ ളായ്
ഇ െന ക വേശന ജീവ ബലാ-
െല മാ ത വം മി ീ         .
പിെ      മസ്തസംഹാരകാേല ജീവ-
ന മനാദ വിദ ാവശം ാപി
തിഷ്ഠത ഭിനിേവശ ാ         നരഥ
   ഷ്ടികാേല      വാസനയാ സമം
ജായേത േയാ ഘടീയ വത് സദാ
മായാബല ാലതാ െ ാഴി ാെമേടാ!
യാെതാരി       നിജ ണ വിേശഷണ
േചതസി സ ംഗതി ലഭി ീ
മ ഭ നായ ശാ ാ ാവി           ന-
രേ ാളവ മതി മദ ിഷയാ ഢം?
          ാ ം കഥാ വേണ മമ
    സ പവി        ാന ം ജായേത.
സദ് നാഥ സാേദന മാനേസ
 ഖ വാക ാ      വിജ്njാന     ായ് വ ം.
േദേഹ ിയമന: ാണാദികളി നി-
   ാഹ േവെറാ        നമാ ാവി
സത മാന േമകം പരമദ യം
നിത ം നി പമം നിഷ്കളം നി ണം
ഇ മറി േ ാ          നാമെ ാേഴ
സത ം മേയാദിതം സത ം മേയാദിതം.

യാെതാ       വിചാരി   തി െന
േചതസി സംസാരദു:ഖമവനി .
നീ ം മയാേ ാ േമാ     വി   യായ്
മായാവിേമാഹം കള മേനാഹേര!
ക ബ        ി    നി ട േവ െപ .
നി ല      ണി തെ ലയി നീ.

                     246
          അ     ാ    രാമായണം
ചിേ   നിന കഴി      ജ    ി -
െല   ംഭ ി െ      ില െകാ
  പ േമവം നിന കാ ി
താപമിനി ള    ാ മേശഷം നീ.
മ പമീ ശം ധ ാനി െകാ ക ം
മദ ചനെ   വിചാരി െകാ ക ം
െചയ്താ നിന േമാ ംവ ം നി             ം
ൈകതവമ പറ        േകവലം.

   ീരാമവാക മാനേ ന േകെ ാ
താര ം വിസ്മയം      വണ ിനാ .
േമാഹമക െതളി       ി ചി    ം
േദഹാഭിമാനജദു:ഖ ം േപാ ിനാ .
ആ ാ തിെകാ          സ ഷ്ടയാ-
യാ േബാേധന ജീവ        യായിനാ .
േമാ      ദനായ രാഘവ തേ ാ
കാ      ണം സംഗമമാേ ണ താര ം
ഭ ി       ി നാദിബ ം തീ
     യായാെളാ നാരിെയ ാകി ം.
വ െമ ാമകെലേ ായ്െതളി      ി
     ീവ മിവ േകേ ാരന രം
അ      ാനെമ ാമക സൗഖ ം
വി     ാനേമാടതിസ   നായാ     േലാ.

    ീവരാജ ാഭിേഷകം

     ീവേനാട    െചയ്താനന ര-
മ ജ      നാമംഗദ തെ     ം
    ി സംസ്കാരമാദിക       െള-
  ണ ാഹപര മാഹ െചയ്ക നീ.
രാമാജ്njയാ െതളി     ാ      ീവ -
മാേമാദ     െമാ   ി ട ിനാ .
സൗമ യാ െ ാ താര ം             ം
   ാ ണ മമാത ധാന ാ ം

                    247
         അ     ാ    രാമായണം
പൗരജന      മായ് േപേ ചിതം
േഭരീ ദംഗാദി വാദ േഘാഷെ ാ ം
ശാസ്േ ാ മാ േ ണ ക ം കഴി ഥ
സ്നാത ാ ജഗാമ ര     മസ ിധൗ
മ ികേളാ ം ണമ പാദാം ജ-
മ     ദാ പറ    ാ കപി ംഗവ :-

രാജ െ   ര ി െകാ കേവണമിനി-
  ജ നാ ം നി ി വടി സാദരം
ദസനാ േ ാരടിയനിനി വ
ശാസന ം പരിപാലി സ തം
േദവേദേവശ! േത പാദപ ദ യം
േസവി െകാ വ ല ്മണെനേ ാെല-
    ീവവാ കളി രം േക ട-
നേ ചിരി     െചയ് ര      മ :-

നീ തെ njാനതിനിെ ാ സംശയം
  ീതനായ്േപായാ മാ മമാ     യാ.
രാജ ാധിപത ം നിന തേ നിനി-
  ജ നായ്െച ഭിേഷകം കഴി നീ.
  നെമാ നഗരം കയി
njാേനാ പതി ാ സംവ രേ ാളം.
സൗമി ി െച മഭിേഷകമാദരാ
സാമ          മാരെന ിെ നീ
യൗവരാജ ാ    മഭിേഷചയ േഭാ!
സ മധീനം നിന രാജ ം സേഖ!
ബാലിെയേ ാെല പരിപാലനംെചയ്
ബാലെന ം പരിപാലി െകാ ക നീ.
അ ിശിഖേര വസി          njാ-
നദ    തി ചാ    ാസ മാ ലാ .
പിെ വരിഷം കഴി     ാലന ര-
മേന ഷണാ     ം യത്ന      െചയ്ക നീ.
തന ംഗിതാനിരിേ ടമറി   വ-
െ േ ാ െചാല്ക ം േവണം മമ സേഖ!

                   248
         അ     ാ    രാമായണം
അ നാ ം ര ി   വസി നീ
നിത ഖേ ാ ദാരാ ൈജ മം.

രാഘവ തേ ാട           ം ൈകെ ാ
േവേഗന സൗമി ിേയാ         ീവ ം
െച     രി    ഭിേഷക െചയ്
വ ി രാമാ ിേക മി ാ ജ .
േസാദരേനാ ം വ ഷണാേഖ ഗിരൗ
സാദരം െച കേരറി ര         മ
ഉ ത       ശിഖരം േവശി
നി േനരെമാ ഗഹ രം കാണായി.
സ്ഫടികദീപ്തികല      വിള ിന
ഹാടകേദശം മണി വേരാ        ലം
വാതവരിഷഹിമാതപവാരണം
പാദപ ംഫല ലസ ിതം.
തൈ വ വാസായ േരാചയാമാസ സൗ-
മി ിണാ ീരാമഭ      മേനാഹര
സി േയാഗീ ാദി ഭ ജനം തദാ
മ    േവഷം       നാരായണ തെ
പ ി ഗാദി പം ധരി ന ഹം
പ ി ജെനബ്ഭജി ട ിനാ .
   ാവരജംഗമജാതികേളവ ം
േദവെന         ഖി മ വിനാ .
രാഘവ ത സമാധിവിരതനാ-
േയകാ േദേശ മ ം ദശാ േര
ഏകദാ വ ി സൗമി ി സസ് ഹം
രാഘവേനാ േചാദി ളീടിനാ :-

േക     യിലാ ഹം പാരം ിയാമാ -
മാഖ ാഹി േമാ    ദം േലാകീപേത!
വ    ാ മിക     േമാ ദം േപാല
വ    ി    െചയ്കേവണം ദയാനിേധ!
നാരദവ ാസമിരി ാദിക സദാ
നാരായണ ജെകാ സാധി

                   249
          അ     ാ    രാമായണം
നിത ം    ഷാ   െമ േയാഗീ    ാ
ഭ   ാ പറ    െത േക       njാ .
ഭ നായ് ദാസനാ േ ാരടിയ
   ി ദ പേദശി ളണം.
േലാൈകകനാഥാ! ഭവാന    െചയ്കിേലാ
േലാേകാപകാരകമാക     േ ാ.
ല ്മണേനവ ണ      ി േനര
ത     േണ ീരാമേദവന    െചയ് :

  ിയാമാ േ ാപേദശം

േക      നീെയ ി മ     ജാവിധാന    ി-
േനാ    ിലവസാനമിെ     റിക നീ
എ ി ം െചാ വാെനാ സംേ പി
നി േ ാ വാ ല ം            യാ .
ത െട ത െട േഹ ാ മാ േ ണ
മ ിട ി      ദ ിജത    ായ് വ ാ
ആചാര േനാ മ ംേക സാദര-
മാചാര     മാരാധി മാെമേടാ!
    കമല ി ലാകി മാം ന-
ര ിഭഗവാ ലാകി മാെമേടാ!
  ഖ തിമാദികളിെലാ ാകി -
മ     ലാകി മ ി ലാകി ം
   ണ്ഡില ി ം ന സാള ാമ-
 െ    ിേലാ ന      മെമ    ം.

േവദതേ ാ      ളായ മ      െകാ-
  ാദരാ  േ പനാദി വിധിവഴി
കാേല ളി േവണം േദഹ      േയ
 ലമറി   സ    ാവ നാദിയാം
നിത ക ംെചയ് പിെ സ ക ണാ
       മായ്െചയ്ക സ ല്പമാദിേയ
ആചാര നായ njാെന കല്പി


                    250
          അ      ാ    രാമായണം
  ജി ഭ ിേയാേട ദിവസം തി.
സ്നാപനംെചയ്ക ശിലയാം തിമാ
േശാഭനാ      ം െചയ്കേവണം മാ       നം.
ഗ      ഷ്പാദ      െകാ      ജി വ
ചി ി െതാെ ലഭി മറിക നീ.
 ഖ തിമാദികളിലല ാര-
െമാെ      സാദെമനിെ       റിക നീ.
അ ൗ യജി ഹവി െകാ ാദരാ-
ല     െന     ലണ്ഡില ി െല ാകിേലാ
   ിേല സ       ജൗ വ മായവ
സ ാദനം െചയ് േവണം ട വാ
     േയാ ം െട വരിെയ ാകി ം
ഭ നാ       വ ത ാലതി ിയം.
ഗ      ഷ്പാ തഭ       േഭാജ ാദിക-
െള പിെ        റേയണേമാ njാേനേടാ!
വസ് ാജിന ശാദ         ളാലാസന-
    മമായ കല്പി െകാ ണം.
േദവസ സ േഖ ശാ നായ് െച ി -
  ാവി ദാ ലിപിന ാസം കഴി ണം.
െചയ്ക തത ന ാസ ം േകശവാേദ ന
െചയ്ക മമ        ിപnj്ജരന ാസ ം
പിെ മ ന ാസ ം െചയ് സാദരം
ത െട      ി വാേമ കലശംവ
ദ ിണഭാേഗ         മാദികെള ാ-
മ തഭ ൈത്യവ സംഭരി ീേടണം.
അ ഗ്ഘ പാദ ദാനാ           മാ ം മ
പ     ാ   മാചമനാ       െമ ി െന
പാ ച ഷ്ടയ ം വ െകാ ണം
േപ      മെ ാ നി പണം ടാെത.

മല് ലാം ജീവസം   ാം തടിദു ലാം
     മേല ഢം ധ ാനി െകാ ണം.
പിെ സ േദഹമഖിലം തയാ വ ാപ്ത-
െമ റയ്േ ണമിള     ം ടാെത.

                     251
         അ     ാ    രാമായണം
ആവാഹേയ       തിമാദി മ     ലാം
േദവസ പമായ് ധ ാനി േകവലം
പാദ മ ഗ്ഘ ം തഥാ മ പ     മി-
ത ാൈദ ഃ ന: സ്നാനവസ് വി ഷൈണ :
എ          പചാരെമ ാല-
ത     െ ാ ാെമനിെ    േത     .
ആഗേമാ      കാേരണ നീരാജൈന -
  പദീൈപ    ിേവൈദ ഃ ബ വിസ്തൈര :
    യാ നിത മായ ി െകാ കി
    യാ njാ ം ജി മറിക നീ.
േഹാമമഗസ്േത ാ മാ      ണ്ഡാനേല!
  ലമ ംെകാ െച ാമെത ിെയ
ഭ   ാ    ഷ     ംെകാ മാെമേടാ!
ചി താരി     നിനയ്    മാര! നീ.

ഔപാസനാ ൗ ച ണാ ഹവിഷാഥ
േസാപാധിനാ െചയ്ക േഹാമം മഹാമേത!
തപ്തജാം നദ ഖ ം മഹാ ഭം
ദീപ്താഭരണ വി ഷിതം േകവലം
മാേമവ വ ിമ       ിതം ധ ാനി
േഹാമകാേല ദി ഭ      ാ േധാ മ
പാരിഷദാനാം ബലിദാന ംെചയ്
േഹാമേശഷെ       മാപേയ       വി .
ഭ   ാ ജപി മാം ധ ാനി മൗനിയായ്
വ വാസം നാഗവ ീദലാദി ം
ദത ാമദേ മഹാ ീതി       കം
    ഗീതസ് തിപാഠാദി ം െചയ്
പാദാം േജ നമസ്കാര ം െചയ് ട
േചതസി മാ റ ി വിനീതനായ്
മ    മാ ം സാദെ       ം ന-
     മാംേഗ നിധായാന      കം
ര   മാം േഘാരസംസാരദിതി       -
     ാ നമസ്കാര ം െചയ്തന രം
ഉദ സി ി ട     ത ങ്മഹ ി -

                   252
         അ    ാ    രാമായണം
ലി ം ദിനമ    ജി മ േഖ!
ഭ ിസം     നാ    മ      ദാ
നിത േമവം ിയാേയാഗമ ഷ്ഠി ി
േദഹനാേശ മമ സ പ ം വ -
ൈമഹിക സൗഖ      െള െചാേ ണേമാ?

ഇ ം മേയാ ം ിയാേയാഗ       മം
ഭ   ാ പഠി താ േക     താ െചയ്കിേലാ
നിത ജാഫല      വെന      ം
ഭ    ിയന   െചയ്താന േനരം.
േശഷാംശജാതനാം ല ്മണ തേ ാട-
േശഷമിദമ   െചയ്േതാരന രം
മായാമയനായ നാരായണ പര
മായാമവലംബ ദു:ഖം ട ിനാ .
ഹാ! ജനകാ േജ! സീേത! മേനാഹര!
ഹാ! ജഗേ ാഹിനി! നാേഥ! മമ ിേയ!
എവമാദി ലാപംെചയ് നി ം
േദവേദവ വരാെത ചമ      ി
സൗമി ിത െട വാക ാ തംെകാ
സൗ ഖ േമാ മ ം ചിലേനരം.

ഹ മ       ീവസംഭാഷണം

ഇ   െന വാ   കാലെമാ ദിന-
മ   കിഷ്കി ാ ര ി     വാ
    ീവേനാ പറ    പവനജ-
നേ വണ ിനിേ കാ മാംവ ം
േക     കപീ ! നിന ഹിത ളാം
വാ ക njാ പറ        വ സാദരം :-
നി െട കാര ം വ    ിര     മന്
   േമ സത ത       േഷാ മ .
പിെ നീേയാ നി പി ീലേത െമ-
െന െട മാനേസ േതാ     ിതി േഹാ
ബാലി മഹാബലവാ കപി ംഗവ

                  253
          അ     ാ    രാമായണം
ൈ േലാക സ ത േദവരാജാ ജ
നി െട ലം മരി ബലാലവ
   േമ കാര ം വ    ിെ ാ    ി ?
രാജ ാഭിേഷക ം െചയ് മഹാജന-
  ജ നായ്താര മായി    ീ നീ
എ നാ      ിരി ി െനെയ     ം
ചി      ി    േതാ    ധരി നീ.
അദ വാ േശ ാവാ പരേശ ാഥവാ തവ
 ത ഭവി മതിനി സംശയം.
  ത പകാരം മറ        ഷ
ച തിെനാ േമ ജീവി ിരി ി ം.

പ    താേ നിജ േസാദര തേ ാ -
    ീശ ര പരിതാേപന വാ     .
നിെ     ംപാ     പറ   സമയ ം
വ     ം നീേയാ ധരി തിേ േമ.
വാനരഭാേവന മാനിനീസ നാ-
യ്പാന ംെചയ് മതിമറ ന ഹം
രാ ക മറിയാെത വസി
േകാ കെള      ം ന ന ി െന.
അ ജനായ ശ ാ ജെനേ ാെല
നി ഹി ീ ം ഭവാെന ം നി       ം.
അnj്ജനാന        ത െട വാ േക-
 nj്ജസാ ഭീതനാേയാ        ീവ ം
ഉ രമായവ തേ ാ െചാ ിനാ
സത മേ നീ പറ         നി   യം.

ഇ രം െചാ മമാത െ       ിേലാ
 ഥ ീശനാപ െമ കയി േ ാ.
സത രെമ െടയാ     േയാ ം ഭവാ
പ ദി ി േല മയ ീടണം
സപ്തദ ീപ ിത ാരായ വാനര-
സ മ ാെര വ      വാനായ് തം
േനേര പതിനായിരം കപിവീരെര-

                    254
          അ     ാ    രാമായണം
  ാരാതയയ് സേ ശപ െ ാ ം.
പ       ി    ി വേരണം കപി ലം
പ ം കഴി        വ    െത ാകിേലാ
വധ നവനതിനിെ ാ സംശയം
സത ംപറ       ാലിള ിേ േമ.
അnj്ജനാ        േനാടി ം നിേയാഗി
മ ളമ ിരം         ി   ീടിനാ .
ഭ    നിേയാഗം രസ് ത മാ ത-
      ം വാനരസ മ ാെര ം
പ ദി ി മയ ാനഭിമത-
ദ         ം കപീ    ാ മേ രം
വാ േവഗ ചാേരണ കപി ല-
നായക ാെര വ         വാനായ് ദാ
േപായി ദാനമാനാദി പ്താ നാ
മായാമ ഷ കാര ാ        ാമതി തം.

  ീരാമെ   വിരഹതാപം

രാമ ം പ ത        നി ദു:ഖി
ഭാമിനിേയാ ം പിരി    ി വാ ംവിധൗ
താേപന ല ്മണ തേ ാ െചാ ിനാ
പാപമേ ാ! മമ കാ ക! മാര! നീ
ജാനകീേദവി മരി ിേതാ        ചില്
മാനസതാേപന ജീവി ിരി േയാ?
നി യിേ മറി          മി േ ാ.
ക ി       ഷെനേ ാ സം ീതനായ്
ജീവി ിരി     ിെത െചാ ീ കി
േകവലെമ      മിഷ്ടനവ മമ
എ ാ       ിരി     െത ാകി njാ-
നി ബലാ െകാ േപാ വ നി            യം
ജാനകീേദവിെയ       കളള തെ
മാനസേകാേപന നഷ്ടമാ ീ വ
വംശ ം െടെയാ             െ ാ
സംശയേമ മിതിനി നി          യം.

                    255
             അ      ാ     രാമായണം
എെ        ം കാണാ       ദു:ഖി ിരി
നിെ njാെന ിനി ാ                 വ േഭ!
ച ാനേന! നീ പിരി             കാരണം
ച       മാദിത െനേ ാെലയായി
ച ! ശീതാം         ളാലവെളെ
മ ം മ ം തേലാടി േലാടി ദാ
വ തടവീ െകെ            ം സാദരം
നി െട േഗാ ജയേ ാ ജനകജ
      ീവ ം ദയാഹീനനേ          േലാം
ദു:ഖിതനാെമെ       ം മറ ാനേ ാ.
നിഷ്        കം രാജ മാ ലഭി വ
ൈമ         ിമാേരാ െട ദിവാനിശം
മദ പാനാസ ചി നാം കാ ക
വ        ം തഘ്നേ          മി ാ ജ!
വ ശര           ാലെമ       ക വ
വ ീലയേ ാ പറ           വ ം സേഖ!
അേന ഷണം െചയ് സീതാധിവാസ -
മിേ ടെമ റി         ീ വാനായവ
     േ ാപകാരിയാെമ മറ യാ
       നവ      തഘ്ന ാരി നി           യം
ഇഷ്ടരാ ളള ജനെ           മറ
ദുഷ്ടരി                ീവേനാ       നീ.
കിഷ്കി േയാ ം ബ              േളാ ം െട
മ      ട േ ഷ്ടെന നി ഹി ീ വ
അ ജമാ ം ഗമിേ ണമി ിനി-
      ീവ മതിനിെ ാ സംശയം.
ഇ മ          െചയ്ത രാഘവേനാടതി-
      നാെയാ സൗമി ി െചാ ീടിനാന്
വധ നാെയാ            ീവെന ത രം
ഹത ാ വിടെകാ വനദ തവാ ികം
ആ        ാപയാ മാെമ പറ            ി
   ാ     നാേയാ       മി ാതനയ ം
ആദായ ചാപ ണീരഖണ്ഡ്ഗ                 ം
േ ാേധന ഗ മഭ ദ തം േസാദരം

                        256
           അ     ാ     രാമായണം
ക ര പതി െചാ ിനാ പിെ         -
 െ ാ നിേ ാടിനി ം പറ       .
ഹ വന        ീവ മമ സഖി
കി ഭയെ      ീ െകേ വ .
ബാലിെയേ ാെല നിന ം വിരേവാ
കാല ര ി േപാകാമറിക നീ
ഇ മവേനാ െച െചാ ാലതി-
    രം െചാ    ം േക െകാ നീ
േവേഗന വ ാലതി ന പമാ-
മാ തേമാ    ക     വ മന രം.

ല   ്മണെ       റ ാട്

അ ജ ാ         യാ സൗമി ി സത രം
     ീവ രാജ ം തി നട ീടിനാ
കിഷ്കി േയാ ം ദഹി േപാമെ ാേഴ
മ     ടജാതികെള േതാ ം വ ം.
വി      ാന      ിസ       നനാ ല-
ന      ാനിയാ ളള മാ ഷെനേ ാെല
ദു:ഖ ഖാദിക കയ്െ ാ വ           ി
ദുഷ് തശാ ി േലാക ി          ാ വാ
    ം ദശരഥ െചയ്ത തേപാബലം-
ത െട സി ി വ         ിെ ാ ാ ം
പ ജസംഭവനാദിക             ായ
സ ടം തീ         ര ി െകാ ാ ം
മാ ഷ േവഷം ധരി പരാപര-
നാന         ി ജഗ യനീശ ര .
നാനാജന        ം മായയാ േമാഹി
മാനസമ      ാനസം തമാകയാ
േമാ ം വ           െത െന njാെന
സാ ാ മഹാവിഷ് ചി ി ക             ി
സ ജഗ ായാനാശിനിയാകിയ
ദിവ കഥെയ സി യാ യഥാ


                     257
           അ     ാ    രാമായണം
രാമനായ് മാ ഷവ ാപാരജാതയാം
രാമായണാഭിധാമാന ദായിനീം
സ       ഥാമി പ        ി െലാ േവ
വിഖ ാതയാ വാനാന            ഷ
േ ാധ ം േമാഹ ം കാമ ം രാഗ ം
േഖദാദി ം വ വഹാരാ         സി േയ
ത         ിയാകാലേദേശാചിതം നിജ-
ചിേ     പരി ഹി ീടിനാനീശ ര .
സത ാദികളാം ഗണ ളി            ാന -
ര െനേ ാെല ഭവി           നി ണ
വി     ാന       ിയാം സാ ി ഖാ ക
വി     ാന ശ ിമാനവ        നദ യ
കാമാദികളാലവിലിപ്തനവ യ
േവ ാമവദ് വായപ്തനന നനാമയ
ദിവ നീശ ര ാ സനകാദിക
സ ാ കെന ിലരറി            ീ േവാ
നി ാലാ ാ ളാ ളള ഭ               ാ
സമ ക് േബാധന          ാെമ െചാ
ഭ ചി ാ സാേരണ സnj്ജായേത
    ി ദ       നി നിേഷവിത
കിഷ്കി യാം നഗരാ ികം ാപി
ല മണ ം െച njാെണാലിയി ി
മ    ട ാരവെന         േപടി
ച :കി കിലശബ്ദം പരവശാ
വേ ാപരി പാ        ക ം മര       ം
വി മേ ാ ൈകയി പിടിേ വ ം
േപടി        മല     വിസ       ി
ചാടി ട ിനാര മി ം തം
മ    ട     െ െയാെ െയാ           വാ-
       ാ ിലഭ ദ തനായ സൗമി ി
വി ം ഴിെയ ല വലി ി
ഭ ക        ം വ ാെതയായി
ല ്മണനാഗതനായതറി            ഥ
ത       ണമംഗദേനാടിവ ീടിനാ

                     258
          അ     ാ    രാമായണം
ശാഖാ ഗ െളയാ ി ള          താ
േനകനായ്െ      നമസ്കരി ീടിനാ
   ീതനായാേ ഷ ംെചയ്തവേനാ
ജാതേമാദം മി ാ ജ െചാ ിനാ
ഗ വ ! ത ം പി വ െന            െചാ-
  ിെ യ്ത കാര ം പിഴയ് െമ ാ നീ.
ഇ യാ ളള െചയ്ത മി െ           വ-
    ി ാലന    മവിളംബിതം വ ം.
ഉ നാമ ജെനേ ാട         െചയ്
നി ഹി ീ വാ        ീവെന      ണാ
അ ജമാ ം ഗമി ണെമ
      ീവ    ാ ിെല ിലേത വ
എ        െചയ്ത െച പറെക
െചാ      േകെ ാ ബാലിതനയ ം
ത ളളി      ായ ഭീതിേയാ മവ
െച        ീവെന വ ി െചാ ിനാ
േകാേപന ല ്മണ വ ിതാ നി
േഗാ രദ ാരി റ ഭാഗ, ിനി
കാേപയഭാവം കള       വ ി െച-
   ാപ ത ായ്കി       ായ് വ ം ഢം.
സ സ്തനായ         ീവന േക
മ ി വരനാം മാ തി തേ ാ
ചി ി െചാ ിനാനംഗദേനാ -
ട ിേക െച വ ി സൗമി ിെയ
സാ നം െചയ്        ിെ ാ േപാരിക
ശാ നാെയാ       മി ാതനയെന
മാ തിെയ റേ      വമയ ഥ
താരേയാട     ാ ജ പറ        ീടിനാ
താരാധിപാനേന! േപാകണമാ നീ
താേര! മേനാഹേര! ല ്മണ ത െട
ചാര െച േകാപെ            മി ി
സാരസ സാരവാക       ളാ , പിെ നീ
    ിെ ാ ി േപാെ െ         ം േവേഗന
കാ ി     ഷഭാവേ     ം നീ ണം

                    259
          അ     ാ    രാമായണം
ഇ മ      ാ ജ വാ ക േക വ
മ ക      ാം േവശി നി ീടിനാ
താരാതനയ ം മാ തി ം ടി
   ീരാമേസാദര തെ വണ ിനാ
ഭ    ാ ശല ശ്ന      ം െചയ് സൗ-
മി ിേയാടnj്ജനാന      െചാ ിനാ
എ      റ ഭാേഗ നി      വാ-
ന : ര ിലാ ാെറ        ളളണം.
രാജദാര േള ം നഗരാഭ ം
രാജാ       ീവേന ം കനിേവാ
ക പറ       ാലന രം നാഥെന-
      വണ ിയാ സാ മ ാം തം
ഇ ം പറ       ക ംപിടി ാ സൗ-
മി ിേയാ ം മ ം മ ം നട ി .
   ഥപ ാ മ വീ ം മണിമയ-
സൗധ      ം രീേശാഭ ം ക ക-
   ാന     െ ാ മ ക         ാം െച
മാനി നി േനര       കാണായ് വ
താേരശ ല ഖിയായ മാനിനീ
താരാ ജഗ േനാേമാഹിനി        രി
ല ്മീസമാനയായ് നി          , തേ രം
ല മണ തെ വണ ി വിനീതയായ്
മ സ്മിതം      െചാ ാളേഹാ, തവ
മ ിരമായതിെത തറി       ീലേയാ
ഭ നാെയ          മനായ് തവ
  ത നാെയാ കപീ േനാടി െന
േകാപ     ായാലവെനെ ാ ഗതി?
ചാപല േമറിമി ാതിക േ ാ          ണം.
മ    ടവീര ബ കാല        േ ാ
ദു:ഖമ ഭവി ീ    ദീനനായ്
ഇ ാലമാ ഭവ        പയാ പരി-
ര ിതനാകയാ സൗഖ ം കല            വ
വാണാന ം വിപരീതമാ ീടായ് ക-
േവണം ദയാനിേധ! ഭ പരായണ!

                    260
           അ     ാ    രാമായണം
നാനാഗിഗ രംേതാ ം മ
വാനര ാെര വ        വാനയവ
പ സഹ ം ത ാെര വി ി
പ    ദി ീ ം കപി ല ൗഢ ം
വ നിറ          കാ കിവിെട ന-
െരാ ി ം ദ മിനിയി നി            യം
ന      ര ലെമാെ െയാ          വാ
ശ രേ കപിസ മ ാെര ാം
    കള മി ാന ിതനാകിയ
 ത നാം      ീവെന        , വ മായ്
  ീരാമേദവപാദാം ജം വ ി
കാര മാ സാധി ാമറി            ാ ം.
താരാവചനേമവം േക ല ്മണ
പാരാെത െച          ീവെന ം ക
സ പം വി സ്തനായ             ീവ ം
സത ര      ന ം െചയ് വ ി .
മ നായ് വിഹ ലിേത ണനാം കപി-
സ മെന           േകാേപന ല ്മണ
മി ാ ജേനാ െചാ ിനാ നീ ര -
സ മ തെ മറ െത ി െന?
   ാരി    െനെ ാ ശര, മാര -
      കര ിതെമ മറിക നീ
അ ജമാ ം ഗമി യിലാ ഹം
    ീവ െണ നാഥന             െചയ് .
ഇ രം സൗമി ി െചാ            േക തി-
     രം മാ ത       ം െചാ ിനാന്
ഇ മ       െചയ തിെന കാരം
ഭ േന ം       േഷാ മ         കപി-
സ മേനാ        ി     മി ാ ജനി ം
സത ം ലംഘി യി കപീശ ര
രാമകാര ാ       ണ     ിരി     ി
താമസെമ ിേയ വാനര ംഗവ
വിസ് തനായി       ീ കയേ ം
വിസ്മയമ ാ ക ീലേയാ ഭവാ ?

                     261
          അ    ാ    രാമായണം
േവേഗന നാനാദിഗ ര ി         നി-
    ാഗത ാരായ വാനരവീരെര?
    ീരാമകാര മേശേഷണ സാധി -
മാമയെമ ിേയ വാനരനായക .
മാ തി െചാ      േക സൗമി ി -
മാ ഢല നായ് നി         ം ദശാ േര
      ീവന ഗ്ഘ പാദ േദന ജ-
െചയ്ത ഭാേഗ വീ വീ ം വണ ിനാ :
    ീരാമദാേസാഹമാഹ ! രാഘവ-
കാ ണ േലേശന ര ിതനദ njാ
േലാക യെ          ണാ മാ ംെകാ
രാഘവ തെ ജയി മേ ാ ബലാ
േസവാ       േമാ   ി സഹായമാ ം nj -
േളവ ം ത നിേയാഗെ       വഹി        .
അ       ാ ജ െമാഴി േക സൗമി ി -
       ാ ഴി    വേനാ െചാ ീടിനാ
ദു:േഖന njാ പ ഷ         പറ       -
െമാെ       മി മഹാഭാഗനേ ാ നീ
നി        ണയമധിക     ായാ
സ ടംെകാ പറ         ി njാെനേടാ!
ൈവകാെത േപാക വന ിന് നാമിനി
രാഘവ താേന വസി            െമേടാ.




    ീവ     ീരാമസ    ിധിയി

അ െന തെ       റെ െക      ി നാ-
മി ിനി ാ   യിെ           ീവ ം
േതരി കേരറി മി ാ ജ         മായി
േഭരി ദംഗശംഖാദി നാദേ ാ    ം


                   262
          അ      ാ    രാമായണം
അnj്ജനാ       നീലാംഗദാ ൈദ രല-
മnj്ജസാ വാനരേസനേയാ ം തദാ
ചാമരേശ താതപ വ ജനവാ
സാമരൈസന നാഖ ലെനേ ാെല
രാമ തി വടിെയെ       കാ തി-
  ാേമാദേമാ നട കപി വര
ഗഹ രദ ാരി ശിലാതേല വാ
വിഹ ലമാനസം ചീരാജിനധരം
ശ ാമം ജടാമ േടാജ ലം മാനവം
രാമം വിശാലവിേലാലവിേലാചനം
ശാ ം ദുസ്മിതചാ ഖാം ജം
കാ ാവിരഹസ പ്തം മേനാഹരം
കാ ം ഗപ ി സ യേസവിതം
ദാ ം ദാക ദുരാ കപിവര
േതരി നി ാ താഴ ിറ ീടിനാ
വീരനാേയാര സൗമി ിേയാ ം തദാ
   ീരാമപാദാരവി ാ ിേക വീ
  രി ഭ    ാനമസ് രി ീടിനാ
   ീരാമേദവ ം വാനരവീരെന-
   ാ ണ േമാ ഗാഢം ണ         ീടിനാ :
സൗഖ മ ീഭവാെന, രെചയ് ട-
ൈനക ഭാേവന പിടി ി       ീടിനാ
ആതിഥ മാ ളള ജ ം െചയ്തള-
വാദിത       ം ീതി     ാ     േലാം.




സീതാേന ഷേണാേദ ാഗം

ഭ ിപരവശനായ      ീവ ം
ഭ    ിയേനാ ണ    ി ിതേ രം
വ നി        കപി ലെ     നി-
െ  ാ         പാ     േളണമാദരാ


                     263
          അ     ാ    രാമായണം
    ാ      േവല െചയ്തീ വാ തെ ാ
മ    ടവീരരി ാണായെതാ േവ
നാനാകലാചലസംഭവ ാരിവ
നാനാസരിദ ീപൈശലനിവാസിക
പ ത ല ശരീരികേളവ -
    ീപേത! കാമ പികെള       ം
ഗ ം കല      നിശാചര ാ െട
ദു ീര െമ ാമട വാ േപാ വ .
േദവാംശസംഭവ ാരിവരാകയാ
േദവാരികെളെയാ     മിവരിനി.
േകചി ഗജബല ാരിതി           താ
േകചി ദശഗജശ ി േളളാ
േകചിദമിതപരാ മ ളളവ
േകചി േഗ സമ ാരറി        ാ ം
േകചി േഹ നീേലാപല പിക
േകചി കനകസമാനശരീരിക
േകചന ര ാ േന ം ധരി വ
േകചന ദീ ഘവാല ാരഥാപേര
    സ്ഫടിക സ ാശശരീരിക
     ൈവദഗ് മിവേരാളമി ാ       ം
നി ഴ      ജ ി റ വ
സംഖ യി ാേതാള       കപിബലം
  ലഫലദലപക ാശന ാരായ്
ശീല ണ ളള വാനര ാരിവ
താവകാ     ാകാരികെള നി        യം
േദവേദേവശ! ര     ല ംഗവ!
ഋ     ലാധിപനാ ളള ജാംബവാ
  ഷ്കരസംഭവ     നിവനേ ാ.
േകാടിഭ ക ാധിപതി മഹാ-
   ൗഢമതി ഹ മാനിവെന െട
മ ി വര മഹസത പരാ മ
ഗ വാഹാ ജനീശാംശസംഭവ
നീല ഗജന് ഗവയ ഗവാ            ദീ ഘ-
വാലാധി     വ ൈമ       വിവദ ം

                    264
           അ     ാ    രാമായണം
േകസരി മാ തി താത മഹാബലി
വീര      മാഥി ശരഭ      േഷണ ം
  ര       ഖ ധരി ഖ ദു ഖ
േശ ത വലീ ഖ ം ഗ മാദന
താര      ഷഭ നള വിനത മമ
താരാതനയനാമംഗദനി െന
െചാ ളള വാനരവംശരാജാ          ാ
െചാ വാനാവത ാേതാള          േ ാ.
േവ       െതെ     ിവേരാട     െചയ്
േവണെമ ാലിവ സാധി െമാ േവ
     ീവവാക മി ം േക രാഘവ
     ീവെന ിടി ാലിംഗനം െചയ്
സേ ാഷ          ാ േന ാം ജേ ാ -
മ       തമ    െചയ്തി സാദരം:
മ      ാര ഗൗരവം നി ംനി         യ-
      ാ ിേലാ       ക     വം     ഷ നീ
ജാനകീമാ ണാ          ം നിേയാഗി നീ
വാനരവീരെര നാനാദിശി സെഖ!
   ീരാമവാക ാ തം േക വാനര-
വീരനയ ി നാ ദി ി ം
  റായിരം കപി വീര ാ േപാകണ-
േമാേരാ ദിശി പടനായക ാെരാ ം
പിെ വിേശഷി ദ ിണ ദി ിന-
ത ത ാ പല ം േപായ് ിരയണം
അംഗദ ജാംബവാ ൈമ             വിവിദ ം
  ംഗ നള ം ശരഭ          േഷണ ം
വാതാ ജ         ീ ഹ മാ മായ് െച
ബാധെയാഴി       ട ക വ ീടണം.
അ തഗാ ിെയ നീെള ിര             ി
      നാളിനക      വ ീടണം
ഉല്പലപ ാ ിതെ           ം കാണാെത
      നാ കഴി      ി വ      വ
  ാണാ ികം ദ മാ          ജി ണ-
േമണാ േശഖര ത ാെണ നി              യം

                     265
          അ      ാ    രാമായണം
നാ      േ ാ മി ം നിേയാഗി
കാലേമ േപായാ ം െമ യ ീടിനാ
രാഘവ തെ െ ാ തരിേക െച
ഭാഗവേതാ മ മി        ീടിനാ
ഇ ം കപിക       റെ     േനര
ഭ   ാ െതാ തി വാ തനയ ം
അേ ാളവെന േവേറ വിളി ാദരാ-
ല തവി മ താ മ           െചയ്
മാനേസ വിശ ാസ      ാവതി നീ
ജാനകി ക ി െകാ        ീടിതപ സേഖ!
രാമനാമാ ിതമാമം ലീയകം
ഭാമിനി ളളി വിക        ം കളവാനായ്
എ െട കാര      ിേനാ     ി    മാണം നീ-
െയ ിേയ മ ാ മിെ        നി    യം
പിെ യടയാളവാ മ          െചയ്
മ വ , േപായാ െമ യ ീടിനാ
ല ്മീഭഗവതിയാകിയ സീതയാം
  ഷ്കരപ ാ ിെയെ ാ േപാെയാ
രേ ാവരനായ രാവണ വാ
ദ ിണദി േനാ ി പിസ യം
ല     ം   ാരി    തനയ ം
  ഷ്കരസംഭവ       ം നീല ം
  ഷ്കരബാ വശിഷ ം മ ളള
മ    ടേസനാപതിക മായ് തം
നാനാനഗര ാമേദശ
കാനനരാജ ര ളി ം തഥാ
ത തൈ വ തിര         തിര     തി-
സത രം നീെള നട ം ദശാ േര
ഗ വാഹാ ജനാദികെളാ േവ
വി    ാചലാടവി      തിര േ ാ
േഘാര ഗ േള ം െകാ തി തി-
  രനാെയാ നിശാചരവീരെന-
      േവഗേ ാട      ാരി ദശ-
കണ്ഠെനേ ാ       കപിവര ാെര ാം

                     266
          അ     ാ    രാമായണം
നിഷ് രമാ ളള ഷ്ടി ഹാേരണ
ദുഷ്ടെനെ െ   നഷ്ടമാ ീടിനാ .
പം ി ഖന ിവെന മാനേസ
ചി ി പിെ    ം േവേഗന േപായവ

സ യം ഭാഗതി

അ കാരാരണ മാ            ീടാനാ-
ര രാ ദാഹ ം വ ി ിേത ം
    കേ ാ താ       േദശെ ാ ം
മ   ടവീര ണ ിവരെ ാ
ജിഹ േയാ ം നട       േനരെ ാ
ഗഹ രം ത കാണായി വിധിവശാ .
വ ീ ണഗണ        മാേയാ തി-
ലി യ ീ ജലെമേ ാ         നില് േ ാ
ആ പ        ൗ ഹംസാദി പ ിക-
     േദേശ പറ ാരതി നി ട
പ      ളി നി വീ ജലകണം
മ   ട ാ മ ക കല്പി ാ .
ന ജലമതി െ         നി     യ-
െമ ാവ ം നാമിതിലിറ ീ ക
എ പറേ       ാ േനര      മാ തി
   ിലിറ ിനാ മ       വ ക ം
പി ാെല ത ിലിറ ി നട േ ാ
ക കാണാ       ിതി െകാ േ ര-
മേന ാന െമാ    ക ംപിടി ാ ലാ
ഖി തേയാ ം നട നട േപായ്-
െ    ാരതീവ രം ത ക ി
   ിലാ ാറതിധന േദശ ലം.
സ     മയം മേനാേമാഹനം കാ വ -
ക ി േമ മാന കരം പരം
വാപിക     മണിമയവാരിയാ-
ലാ      കളായതീവ വിശദമായ്
പക ഫല ളാ ന          ളാ

                    267
         അ     ാ    രാമായണം
             കല്പ മ ല മായ്
പീ ഷസാമ മ േ ാണസം ത
േപയ ഭ      ാ സഹിത ളാ
വസ്ത          പലതരം തൈ വ
വ രത്നാദി പരി ഷിത ളായ്.
മാനസേമാഹനമായ ദിവ          ലം
മ ഷവ        ിതം േദവേഗേഹാപമം
ത േഗേഹ മണികാ നവിഷ്ടേര
ചി     തി      ക ാെരാ        ിെയ
േയാഗം ധരി ജടാവ        ലം
േയാഗിനി നി ല ധ ാനനിരതനായ്
പാവകജ ാലാസമാങകല          തി-
പാവനയായ മഹാഭാഗെയ
ത      േണ സേ ാഷ           മനെ ാ
ഭ ി ം ഭീതി ം         വണ ിനാ .
ശാഖാ ഗ െള          േമാദം
േയാഗിനി താ മവേരാ െചാ ിനാ :
നി ളാരാ       െത പറയണ-
മി വ ീ വാ         ല ം െചാ ണം
എ െന മാ മറി          വാെറ      -
െമ ിനിേ ാ        െത ം പറയണം.
എ ിവ േകെ ാ വാ തനയ ം
ന ായ് വണ ി വിനീതനായ് െചാ ിനാ :
     ാ െമാ േവ േക ാ െമ ിേലാ
സത െമാഴി       പറ മാറി njാ
ഉ രേകാസല ി ലേയാ െയ-
      മമാ െ ാ       രി തേല
തൈ വ വാ ദശരഥനാം പ
          ായ് ചമ    ി നാ േപ .
നാരായണസമ േജ ഷ്ഠനവ കളി
   ീരാമനാ     െത മറി      ാ ം
താതാ      യാ വനവാസാ        മായവ
  ാതാവിേനാ ം ജനകാ ജയായ
സീതയാം പത്നിേയാ ം വിപിന േല

                   268
           അ     ാ    രാമായണം
േമാേദന വാ      കാലെമാ ദിനം
ദുഷ്ടനാ      ദശാസ നിശാചര
ക െകാ ാ േപായീടിനാ പത്നിെയ.
രാമ ം ല ്മണനാ മ ജ ം
ഭാമിനി തെ      ിര      നട േ ാ
അ      ാ ജനായ        ീവെന
സഖ ം െചയ്തി ത ിലേന ാന മായ്
എ തി        ജനാകിയ ബാലിെയ-
െ ാ          ീവ രാജ ം ന കിനാ
   ീരാമ മതി      ത പകാരമാ-
യാരാ      സീതെയ         വരിെക
വാനരനായകനായ           ീവ ം
വാനെര?◌ാെരയയ ിെത ാട ം
ദ ിണദി ിലേന ഷി തിെനാ -
ല ം കപിവര ാ           nj      ം
ദാഹം െപാറാ      ജലകാം യാ വ
േമാേഹന ഗഹ രം        ിതറിയാെത.
ൈദവവശാലിവിെടേ ാ വ ിഹ
േദവിെയ ാണാതായ ംഭാഗ െമ            ം.
ആെര       ം nj േള മറി        ീല
േനേരയ       െചയ്കേവണമ ം േഭ!
േയാഗിനിതാ മ േക വേരാ
േവേഗന മ സ്മിതം          െചാ ിനാ :
പക ഫല ലജാല െളാ േവ
ഭ ി തപാനം െചയ്           പ്തരായ്
     ി െതളി    വ വിെന ാ മമ
     ാ മാദിേയ െചാ ി         വ njാ .
എ       േക വ ലഫല          ം
ന ായ് ജി മ പാന ം െചയ്
ചി ം െതളി       േദവീസമീപം
ബ ാnj്ജലി          നിേ ാരന രം
ചാ സ്മിത       മnj്ജസാ േയാഗിനി
മാ തിേയാ പറ          ട ിനാ :
വിശ വിേമാഹന പിണിയാകിയ

                     269
          അ     ാ    രാമായണം
വിശ ക ാ ജ േഹമാ മേനാഹരീ
      േഭദംെകാ സ ഷ്ടനാ ിനാ
  ഗ്േ     േശഖര തെ ,യ ലം
ദിവ രമിദം നല്കിനാനീശ ര
ദിവ സംവ രാണാമ താ തം,
ഉ വം         വസി ാളിഹ രാ
ത ഖി njാനിഹ നാമ്നാ സ യം ഭാ
സ തം േമാ മേപ ി ിരിെ ാ
ഗ           ി സദാ വിഷ് തല്പരാ.
      േലാകം േവശി ി േഹമ ം
നി ലഗാ ി െമേ ാ െചാ ിനാ :
സ തം നീ തപ ം െചയ്തിരിെ േടാ,
ജ       ള വരിക മി േ ാ
േ താ േഗ വിഷ് നാരായണ          വി
ജാതനായീ ം ദശരഥപി നായ്
  ഭാരനാശനാ       ം വിപിന േല
ഭവപതി സ രി ീ ം ദശാ േര
   ീരാമപത്നിെയ      െകാ മതി-
   രനായീ ം ദശാനനന ാലം.
ജാനകീേദവിെയയേന ഷണ ിനായ്
വാനര ാ വ ം നി ഹാമ ിേര
സ       രീ ടവെര ീതി      നീ
മ     ട ാ     പകാര ം െചയ് േപായ്
   ീരാമേദവെന        വണ ക
നാരായണസ ാമിതെ ര           മ
ഭ     ാ പരെന സ് തി ാ വ ം തവ
     ിപദം േയാഗിഗമ ം സനാതനം
ആകയാ njാനിനി ീരാമേദവെന
േവേഗന കാ തി ായ്െ ാ േപാ
നി െള േനേര െപ വഴി വ
നി െള ാവ ം ക ട ീ വി .
ചി ം െതളി       വ ക ട ീടിനാ .
സത രം           ിതാടവി   ി .


                    270
          അ     ാ    രാമായണം
ചി ം വിചി ം വിചി െമേ ാ      വ
പ തി െട നട     ട ിനാ .

സ യം ഭാസ് തി

േയാഗിനി ം ഹാവാസ േപ ി
േയാേഗശസ ിധി         ാളതി തം.
ല ്മണ       ീവേസവിതനാകിയ
ല ്മീശെന          ത ാ ദ ിണം
ഭ    ാ സഗദ്ഗദം േരാമാ സം         ം
നത ാ             ത ാ ബ വിധം:
ദാസീ തവാഹം ര പേത! രാേജ !
വാ േദവ! േഭാ! രാമ! ദയാനിേധ!
കാ തി ായ്െ ാ വേ നിവിെട njാ
സാമ മി ാെത ജഗ പേത! ീപേത!
njാനേനകായിരം സംവ രം തവ
ധ ാേനന നിത ം തപ െചയ്തീടിേന .
ത പസ ശനാ           ം തേപാബല-
മൈദ്യവ നം ഫലിതം ര പേത!
ആദ നാേയാ ഭവ ംനമസ ാമി
േവദ ന ാരാ േമ ഭവാ നി        യം.
അ        ഹി ിതം സ        േതഷ പി
സ തമല       മാദ ഹീനം പരം
മായാമയനായ മാ ഷവി ഹ
അ      ാനികളാലറി      ടാെതാ
വി     ാന     ിയേ ാ ഭവാ േകവലം
ഭാഗവത ാ       ഭ ിേയാഗാ      മായ്
േലാേകശ ഖ ാമരൗഘമ         ി യാ
   യി വ വതീ ണനാം നാഥെന-
   ാമസിയായ njാെന റി           ം!
സ ി യം തവ ത        ം ജഗ േയ
ക ിത്      ഷനറി ം       തിനാം
  പം തേവദം സദാ ഭാ മാനേസ
താപസാ : ിതം താപ യാപഹം

                    271
           അ      ാ    രാമായണം
നാരായണ! തവ ീപാദദ ശനം
   ീരാമ! േമാൈ കദ ശനം േകവലം.
ജ മരണഭീതാനാമദ ശനം
സ ാ ഗദ ശനം േവദാ ദ ശനം
     കള മി ാ      വി തിെകാ-
െ        ം ദ ിതരാ ളള മാ ഷ
രാമരാേമതി ജപി യിെ        േമ
രാമനാമം േമ ജപി ായ് വേരണേമ!
നിത ം നി        ണ യമാ ായ
നിത ായ നിഷ്കി നാ        മായ േത നമ:
സ ാ ാഭിരാമായ നി ണായ ി -
ണാ േന സീതാഭിരാമായ േത നമ:
േവദാ കം കാമ പിണമീശാന-
മാദിമധ ാ വിവ ജിതം സ
മേന സമം ചര ം         ഷം പരം
നിെ നിനെ ാഴി        ാ    റി     ീടാ ?
മ      വിഡംബനം േദവ! േത േചഷ്ടിതം
ചിേ     നി പി ിെല റിയാവ ം?
ത ായയാ പിഹിതാ ാ            കാ
ചി യനായ ഭവാെന         വിധം
ജ     ംക     ത ം െച തി ാെത
നി ലാ ാവാം ഭവാനവ ാ േര
േദവതിര ങ്മ ജാദികളി ജനി-
േ വമാദ      ളാം ക       െചയ്വ ം
നി ഹാമായാവിഡംബനം നി           യം
കല്മഷഹീന! ക ണാനിേധ! വിേഭാ!
േമദിനിത ി വിചി േവഷേ ാ ം
ജാതനായ് ക          െച        ം ഭവാ .
ഭ രാ        ജന        നിത ം
ത      ഥാപീ ഷപാനസി ിെ
െചാ      ി ചില , മ ം ചിലരിഹ
െചാ      ി ; വി േകാസല പതി-
ത െട േഘാരതേപാബലസി േയ
നി     യെമ ; ചില പറ        ി

                      272
          അ    ാ    രാമായണം
കൗസല യാ        ാ    മാനനായി ിഹ;
ൈമഥിലീഭാഗ സി ിെ        ി ചില ;
   ഷ്ടാ താനേപ ി യാ വ ിഹ
ദുഷ്ടനിശാ ചരവംശെമാ     വാ
മ      നായ് വ പിറ ി നി        യം
      ിയിെല ചില പറ        ി ;
  പാല     നായ് വ പിറ ി
  ഭാരനാശന ിെ       ി ചില ;
ധ െ       ര ി ധ െ        നീ വാ
ക സാ ീ ല ി            പിറ ി
േദവശ      െള നി ഹി     െപാ
േദവകെള രിപാലി െകാ വാ
എ െചാ        ി ദിവ നിജന-
െമാ ം തിരി റിയാവ മ േമ.
യാെതാ         ത    ഥക െചാ        -
മാദരേവാ േക          ം നിത മായ്
   നം ഭവാ    വെ     ട ീ േവാ
കാണാമവ നി പാദപേ          ഹം
ത ഹാമായാ ണബ നാകയാ
ചി യമായ ഭവ        പെ    njാ
എ െന        വ മറി     ീ -
െത െന െചാ ിസ് തി            മഹം!
ശ ാമളം േകാമളം ബാണധ         രം
രാമം സേഹാദരേസവിതം രാഘവം
     ീവ ഖ കപി ലേസവിത-
മേ ഭവ ം നമസ ാമി സാ തം
രാമായ രാമഭ ായ നേമാ നേമാ
രാമച ായ നമേസ്ത നേമാ നേമാ
ഇ െന െചാ ി സ യം ഭ ം വീ
മംഗലവാചാ നമസ്കരി ീടിനാ
    ി ദനായ രാമ      സ നായ്
ഭ യാം േയാഗിനിേയാട ളിെ യ് :
സ ഷ്ടനാേയനഹം തവ ഭ ിെകാ-
െ േ ാ മാനേസ കാം ിതം െചാ നീ?

                   273
          അ     ാ    രാമായണം
എ      േക വ ം പറ      ീടിനാ :
ഇ വ       മമ കാം ിതെമാ േവ.
യ       ാപി വസി ി ം ത പാദ-
ഭ ി ിള         കാതിരി ണം.
ത പാദഭ       േത     സംഗം ന-
     വിെലേ ാ       ാക ം േവണം.
  ാ ത ാരാം ജന ളി സംഗമ-
േമകദാ സംഭവി ീടായ്ക മാനേസ
രാമരാേമതി ജപി ായ് വേരണേമ
രാമപാേദ രമിേ ണെമ ാനസം
സീതാ മി ാ ജാനിത ം രാഘവം
പീതവസ് ം ചാപബാണാസനധരം
ചാ മ ട കടകകടി        -
ഹാരമകരമണിമയ         ല-
    രേഹമാംഗദാദി വി ഷണ-
േശാഭിത പം വസി േമ മാനേസ.
മെ നിേ     േമ േവ ാ വരം വിേഭാ!
പ ായ്ക ദു ംഗ     ിെലാ       ം.
  ീരാമേദവന േക വേളാ
ചാ മ സ്മിതം          ളിെ യ് :
ഏവം ഭവി നിന മഹാഭാേഗ!
േദവീ! നീ േപാക ബദര ാ മ േല.
തൈ വ നിത െമെ ധ ാന ം െചയ്
    ാ കേളബരം പ       താ കം
േച െമ      പരമാ നി േകവേല
തീ ം ജനനമരണദു:ഖ        ം.
  താര        മവാക ാ തം ദാ
ഗത ാ തൈദവ ബദര ാ മ േല
  ീരാമേദവെന ധ ാനി ി       ട
നാരായണപദം ാപി ിതവ യം.

അംഗദാദിക െട സംശയം

മ   ടസ   യം േദവിെയയാരാ

                    274
         അ     ാ    രാമായണം
    ഷണ്േഡ വസി ം ദശാ േര
എ ദിവസം കഴി   ിെത ം ധരാ-
   ിെയെയ േമ ക കി ായ്ക ം
ചി ി േഖദി താരാ ത നിജ-
ബ     ളാ  വേരാ െചാ ിനാ :-

പാതാള        ഴ നട നാ-
േമ മറി    ീലവാസരം േപായ ം
മാസമതീതമായ് വ ി നി       യം.
   തെയ       റി    മി നാം.
രാജനിേയാഗമ ഷ്ഠിയാെത ഥാ
രാജധാനി നാം െച കിെല േമ
നി ഹി ീ മതിനി സംശയം
    ീവശാസനം നിഷ്ഫലമായ് വരാം
പിെ വിേശഷി ശ തനയനാ-
െമെ വധി മതിനിെ ാര രം.
എ ിലവെ ാ സേ ാദെമ            -
തെ ര ി        രാമ തി വടി.
രാമകാര െ     ം സാധിയാെത െചല്കി
മാമകം ജീവനം ര ി യി വ .
മാതാവിേനാ സമാനയാ ം നിജ-
 ാതാ ത െട ഭാര െയ നി പം
  ാപി വാ      വാനര ംഗവന്
പാപി ദുരാ ാവിെന     താ     ം?
തല്പാ ശ േദേശ ഗമി      തി njാ-
നിേ ാളിവിെട മരി    േത    .
വ     കാര ം നി    െപായ്െ ാ െക
െചാ ി ര      േനരം കപിക ം
  ല ദു:േഖന ബാഷ്പം ട     െപാ
െചാ ിനാ മി ഭാവേ ാ സത രം.

“ദു:ഖി െതാ ജാടി മി െന
ര ി തി    nj ളറിക നീ
ഇ നാം േപാ    ഹയിലകം

                   275
           അ      ാ    രാമായണം
ന ായ് ഖി വസി ാം വയം ചിരം.
സ സൗഭാഗ സമന ിതമാെയാ
ദിവ രമ േദവേലാേകാപമം
ആരാ മിെ ാ നാ ം ഭയം സേഖ!
താേരയ േപാക നാം ൈവക േത േമ”.
അംഗദ തേ ാടിവ ം കപി ല-
   ംഗവ ാ പറ           േക     യാ
ഇംഗിത         നയേകാവിദ വാതജ-
നംഗദെന       കി റ      ീടിനാ :-
“എെ ാ ദു ിചാരം? േയാഗ മ ിദ-
മ കാര         നിനയായ്വിനാ േമ
    ീരാമേന ം ിയ ഭവാെന െട
താരാ തെന ത ാനേസ സദാ
പാരം വള െ ാ വാ
േനേര ധരി ീല njാെനാഴി          ാ േമ.
സൗമി ിെയ ാളതി ിയ നീതവ
സാമ       ം തി          ി െ േടാ.
േ മ ിേന മിള             ായ് വരാ-
േഹമ ി േ ാ നിറേ ടകെ .
ആകയാ ഭീതി ഭവാെനാ നാ േമ
രാഘവ േപാ           നി      ായ് വരാ സേഖ
ശാഖാ ഗാധിപനായ            ീവ ം
ഭാഗവേതാ മ ൈവരമി ാരി ം
വാ ല           ാക േത േമ
നാകാധിപാ ജന ന! േകളിദം.
njാ ം തവ ഹിത ി             സ ന-
      ാനിക വാ േകേ ം മിെ
വാനരൗഘം പറ          ീലേയാ െചാ നീ?
രാഘവാസ്        ി േഭദ മാെയാ േമ
േലാക യ ി ലിെ            റിക നീ.
അല്പമതിക പറ            േബാധി ി
ദു േബാധ      ായ് ചമയ േത േമ.
ആപ വ             ീ    കാല


                      276
            അ      ാ    രാമായണം
േശാഭി യിെ േടാ സ നഭാഷിതം.
ദു     നെ      റി    വിശ സ ം
സ നേ ാ വിപരീതഭാവ ം
േദവദ ിജ ലധ വിേദ ഷ ം
      ബ      ളി വാെ ാ ൈവര ം
വ ി വ ി വംശനാശ ി
ക       ത ം തനി ായ് വ         േമ.
അത         ഹ ം രഹസ മാ െ ാ
      ാ മേ ാ െചാ വ േക             നീ.
    ീരാമേദവ മ ഷ നേ ാെ േടാ
നാരായണ പരമാ ാ ജഗ യ ,
മായാഭഗവതി സാ ാ മഹാവിഷ്
ജായാ സകലജഗേ ാഹകാരിണി
സീതയാ         , ല ്മണ ം ജഗ-
ദാധാര തനാ ളള ഫണീശ ര
േശഷ ജഗ            പ    വി മാ ഷ-
േവഷമമായ വ പിറ ിതേയാ യി .
രേ ാഗണെ െയാ            ി ഗ യ-
ര വ         വാ പ വിരി നാ
   ാ     ിതനാകയ രാ       ിവ     നായ്
മാ      ാ േഗാ       ിലാ     പരായണ
    ീകണ്ഠേസവ ജനാ ന മാധവ
ൈവകണ്ഠവാസി              ദയാപര
മ       നായ് വ ി വതിരി ീടിനാ .
   ത വ ം നാം പിരി ീ വാ
ഭ      നിേയാേഗന വാനരേവഷമായ്
       ിയി വ പിറ ിരി            ം.
പ നാേമ ം തപ െചയ്തീശെന-
        വണ ി സാദി മാധവ -
ത െട പാരിഷദ ാ െട പദം
ത ിെതേ ാ ം പരിചരി ി ി ം
ൈവ ണ്ഠേലാകം ഗമി വാണീ വാ
ൈവേക േത മിെ           റി    ീ നീ.
അംഗദേനാടിവ ം പവനാ ജ

                       277
           അ     ാ    രാമായണം
മംഗലവാ ക െചാ ി ലതരം
ആശ സി ി ട വി        ാചലം
കാശ പീ    ിെയ േനാ ിേനാ ി തം
ദ ിണവാരിധിതീരം മേനാഹരം
     മേഹ ാചേലപദം ദാ.
ദുസ്തരേമ മഗാനം ഭയ രം
ദുഷ് ാപമാേലാക മ    ടസ യം
    ാദി  ാ ജാദികെളാെ        ം
  സ്തരായത ാ ല       ി    ട
ചി ി ചി ി മ ി തേന ാന -
െമ ിനിെ യ സ തേമാ            നാം.
ഗഹ രം     പരി മിെ      ം
വിശ ല ാരായ് ഴി     ി മാസ ം.
ത ാരി മാതിെന        ീല നാം ദശ-
കണ്ഠേന ം ക കി ീല ക പി
    ീവ ം തീ ്ണദ നേ           േലാം
നി ഹി ീ മവ നെ നി           യം.
    നാ ളള     ീവ വധി യി
നിേത ാപവാേസന ത ഭവി
    ി ന ന       പാ േ ാളെമ-
   ി ം നി പി റ കപി ലം
ദ ഭ വിരി കിട ിെത ാവ ം
കല്പി തി െന നെ െയേ ാ            വ .

സ ാതിവാക ം

അേ ാ മേഹ ാചേല        ഹാ രാ
    ം റ    പ െ    റെ
   നാ ളേളാ     ദ്  വര
     ീധര വാേരാ ംഗ പനായ
 ഷ്ട ാ പരെ    ിട ം കപികെള-
  ഷ്ട ാ പറ   ി     കലാധിപ
പ മി ാതേതാെരനി ൈദവം ബ
ഭ ണം ത      ഭാഗ മേ ാ ബലാ .

                     278
           അ      ാ    രാമായണം
    ി      ി     ാണഹാനി വ
സം ീതി         ഭ ി ാ ദിനം
      വാക ംേക മ       ടൗഘം പരി-
  സ്തരായേന ാന മാ െചാ ീടിനാ :
അ ീ       ല നാേയാ        ാധിപ
സത രം െകാ ിവി          െമ ാെര ം.
നിഷ്പലം നാം മരി ീ മാറായി
കല്പിതമാ       ംത       േത േമ.
ന ാെലാ കാര ം തമായീല
ക േദാഷ            പറയാലെത േഹാ!
രാമകാര െ        ം സാധി തി നാം
സ ാമി െട ഹിത ം വ തി േ ാ.
വ       മിവനാ മരിെ         വ    -
െമ      ം പാപികളാകതെ വയം.
നി ലനായ ധ ാ ാ ജടാ ത
  മേയാ േ ാളം പറയാവത േ ാ.
വ      ി തി പണി         ാവ െട
  ണ േമാ       ാ മെ ാ           കി േമാ?
   ീരാമകാര ാ      മാ മരി വ
േച മാറായി രാമപാദാം േജ
പ ിെയ ാകി ം േമാ ം ലഭി ി
പ ീ വാഹേനാ            ഹം വിസ്മയം
വാനരഭാ ിതം േക സ ാതി ം
മാനസാന ം കല           േചാദി ി :
ക      പീ ഷസമാനമാം വാ ക
െചാ താരി ജടാ െവ ി െന?
നി ളാെര പറ           ിതേന ാന -
മി വ വി ഭയെ ടായ്േക െമ.
ഉ േകാ പൗ            മേ ാട േക -
സ ാതിത െട           ിലാ ാ െച-
  ംേഭാജേലാചന ത പാദപ ജം
സംഭാവ ഃ സേ ാദ െ ാ െചാ ിനാ .
  ര ലജാതനായ ദശരഥ-
നാര          മഹാവിഷ് നാരായണ

                      279
           അ     ാ    രാമായണം
  ഷ്കരേന മാം രാമ തി വടി
ല ്മണനായ സേഹാദര ം നിജ-
ല ്മിയാം ജാനകിേയാ ം തപ ിനാ-
യ്     ി കാനനം താത        യാ രാ.
ക െകാ ീടിനാ ത           ാലെമ      ം
ദുഷ്ടനാ ളള ദശ ഖ സീതെയ-
ല ്മണ ം കമേല ണ ം പിരി-
    േ ാണീ        ി റയി    േക
ത      ണം െച ത             ംെചയ്താ-
ന ണദാചാരേനാ ജടാ വാം
പ ി വര,നതിനാ വലെ             ാ
രേ ാവര നിജച ഹാസംെകാ
പ      ം െവ ിയ , ാന േനരം
പ ീ       ം പതി ാ ധരണീതേല
ഭ     ാവിെന            ാ െമാ േവ
സത ം പറെ        ാഴിെ     േമ നി െട
  ത വരാെക         ഹി ാ ധരാ-
    ി ം, ത      സാേദന പ ീ        ം
രാമെന             ാ മറിയി
രാമസാ ജ ം ലഭി ി ഭാഗ വാ .
അ        േലാ വനാകിയ രാമ -
മ     ജേനാട ിസാ ികമാംവ ം
സഖ ം െചയ് ട െകാ ി ബാലിെയ;
     ീവനായ്െ ാ രാജ ം ന കിനാ
വാനരാധീസ രനായ          ീവ ം
ജാനകിെയ ിര          ാ ക ീ വാ
ദി ക നാലി ം േപാകാനയ ി
ല ം കപിവര ാെരേയാേരാ ദിശി.
ദ ിണദി ി േപാ ി nj               ം
രേ ാവരെന ം ക തിെ            േമ.
      നാളിനക       െച ീടായ്കി-
ലേ ാളവെര വധി ം കപിവര .
പാതാളമ          വാസരം േപായ -
േമ മറി      ീല, nj ള െകാ

                     280
         അ     ാ    രാമായണം
ദ ഭ വിരി കിട മരി തി-
   േ ാ ഭവാെന ം ക കി ി ബലാ .
ഏതാ       റി    ി നീെയ ിേലാ
സീതാവിേശഷം പറ       തേരണേമ.
nj     േട പരമാ         ാ      -
ളി േന െളളാ നീയറി          ീെടേടാ.
താേരയവാ ക േക സ ാതി -
മാരീഢേമാദമവേനാ െചാ ിനാ . :
ഇഷ്ടനാം ാതാെവനി ജടാ , njാ-
െനാ നാ      വേനാ പിരി       ം.
ഇ േനകായിരം വ രം ടി njാ-
െന െട േസാദര വാ          േക ീടിേന .
എ െട േസാദരനാ ദക ിയ
യ്െ േ െയ         ജലാ ിേക െകാ േപായ്
നി     െച ി ി ദക ാദിക ;
നി        വാക്സഹായം െചയ നാ njാ .
അേ ാളവെനെയ         കപിക -
മബ്ധിതീര      െവ ീടിനാരാദരാ .
ത ലിേല കളി nj്ജലി ം നല്കി
വ നാം ാതാവിനായ്െ ാ സാദരം.
സ     നായ് സ ാതി ജാനകിത െട
     ാ മാ പറ        ട ിനാ :
  ംഗമായീ ം ി ടാചേലാപരി
ല ാ രി       മേ   സ മായ്.
ത മഹാേശാകകാനേന ജാനകി
ന      രീജനമേ     വസി      .
 രെമാ       േയാജന
േനേര ന      കാണാം      നാകയാ .
സാമ      മാ      ലംഘി തി വ
 മിത ജെയ         വ ം വം.
േസാദരെനെ ാ ദുഷ്ടെനെ ാേ ണ-
േമെതാ ജാതി ം; പ       മി േമ.
യത്േനന നി       കടേ ണമാ േപായ്
രത്നാകരം പിെ വ ര             മ

                   281
          അ      ാ    രാമായണം
രാവണ തെ        ം നി ഹി ം       ണാ-
േലവമിതി വഴിെയ നി          യം.
രത്നാകരം ശതേയാജനവിസ് തം
യാത്േനന ചാടി ട ല ാ രം-
     ൈവേദഹിെയ         പറ    ട-
നി ര ാടി ട വ           ം
ത ി നി പി നാ െമെ ാ മി
ത ിലേന ാന ം പറ        ട ിനാ .
സ ാതിത െട         വ    ാ     -
ളേ ാ വാനര ാേരാ െചാ ീടിനാ :
njാ ം ജടാ വാം ാതാ മായ് രാ-
മാേനന ദ ിതമാനസ ാ മായ്
േവഗബല         പരീ ി തി തി-
േവഗം പറ ി േമല്േപാ nj          ം.
മാ    ാണ്ഡമണ്ഡലപര          പതി-
  ാ    രായ് വ ദികരരശ്മിയാ .
ത      േണ തീ ം പിടി ിത ജ
പ     ട ളിലേ ാളവെന njാ
ര ി തി ട പി ിലാ ിടിേന .
പ ം കരി        njാ വീണി      മിയി .
പ ദ യേ ാ വീണാന ജ ം;
പ ിക        ാ യം പ മേ ാ നിജം.
വി    ാചേല ശിരസി വീണിടിേന .
  ാണേശഷ ാ ണ േ ാ േനര
കാണായി ചിറ ം കരി        ി െന.
ദിഗ് മം      േദശ ളറിയാ
വി ാ മാനസനാ ഴ         െന
െചേ      നിശാകരതാപസ ത െട
  ണാ മ ി            ാഭാേഗ ാദയാ .
ക മഹാ നി െചാ ിനാേ ാ
പ ക േളളാരറി നിമി മായ് ;
എ സ ാേത! വി പനായ് വ തി-
െന    ലമിതാരാലകെ       ം?
എ     ം ശ നാേയാ നിന ി

                     282
           അ     ാ    രാമായണം
ദഗ മാവാെന പ ം പറക നീ.
എ      േക njാെന െട           ാ -
െമാെ ാഴിയാെത നിേയാ െചാ ിേന .
പിെ     ം    ിെ ാ     േചാദി ി
സ മായ് വ ചിറ ം ദയാനിേധ!
ജീവനെ       രിേ     പായമി-
േ വെമേ ാ െചാ ി േരണേമ!
എ      േക ചിരി മഹാ നി
പിെ    യാവശനായ ളിെചയ് ;
സത മാ ളള െചാ              njാ
  ത ം നിനെ ാ വ ം           ഷ നീ.
േദഹംനിമി മീ ദു:ഖമറിക നീ
േദഹേമാ     ി ക സംഭവം നി           യം.
േദഹ ി േളാരഹം തി ക                െച   .
മിഥ യാ േളളാരവിദ ാസ       വ-
വ വാ േളളാ ഹംകാരേമാ           നീ.
ചി ായേയാ സം        മായ് വ     േത
തപ്തമാ േളളാരയഃപി വ സദാ.
േതന േദഹ ി താദാ          േയാേഗന
താെനാ േചതനവാനായ് ഭവി           .
േദേഹാഹേമാ ളള         ി     ായ്വ -
മാഹ       നമാ ാവി മായയാ.
േദേഹാഹമൈദവ വ ക ക             ാഹമി-
ത ാഹ സ ല്പ സ വഥാ ജീവ ം
ക         െചയ് ഫല ളാ ബ നായ്
സേ ാഹമാ         ജനനമരണമാം
സംസാരസൗഖ ാദുഃഖാദിക സാധി
ഹംസപദ         മറ ചമ      .
േമല്േപാ മാ കീഴ്േപാ ം മി തി
താ പര വാ        ണ പാപാ ക സ യം
എ     ം ണ         െചയ്േത വളെര njാ
വി ാ      േപണ യ      ദാനാദികള്
ദു തി നീ ി ഖി വസി ണം
സ    ം ഗമിെ      കല്പി ിരി േവ

                     283
           അ     ാ    രാമായണം
  ത ഭവി     ഖി വാ ംവിധൗ
ഉ മാംഗം െകാളള വീ മേധാ വി.
  ണ െമാ     ിയാലി ത ണ്ഡേല
െച പതി ശാല ാദികളായ് ഭവി-
  ാേമാദ െ ാ വാ ം ചിരതരം.
പിെ      ഷ     ജി     േഭാജ      -
തെ ച വിധമായ്ഭവി ം ബലാ .
എ തിെലാ േരത ായ് ചമ
െച സീമ ിനീയിലായ് വ ം.
േയാനിര േ ാ സം           മായ് വ
താേന ജരാ പരിേവഷ്ടിത മാം.
ഏകദിേനന കല         കലലമാ
േമകീഭവി ാല ം പിെ െമ ാേവ
പ രാ ം െകാ            ദാകാരമാം
പ ദിനം െകാ പിെ യഥാ മം
മാംസേപശിത ം ഭവി മതി
മാസാ കാേലന പിെ          ം െമ േവ
േപശീ ധിരപരി തമാവ -
മാ തസ ാമ േരാ പ ി ം വ ം
പിെ െയാ         മാേസന സ ിക-
ളംഗ     േതാ ം േമണ ഭവി ീ -
മം ലീജാല ം നാ മാസ ിനാ .
ദ      ം നഖപങ് ി ം ഹ ം
സ ി ം നാസികാക          േന      ം
പ മാസംെകാ , ഷഷ്ഠമാേസ നഃ
കി നേപാ ം പിഴയാെത േദഹിനാം
ക     േയാശ്ഛി ം ഭവി മതിസ് ടം.
പിെ േമാേ ാപ നാഭി പാ             ം
സപ്തേമ മാസി ഭവി ം, നരപി
  ഷ്ടമായീ ം ജാര ലാ േര,
ഒ പതാം മാേസ വള ം ദിനം തി;
ക ം കരചരാണാദിക         ം വ ം.
പ േമ മാസി ൈചതന വാനായ് വ -
മnj്ജസാ ജീവ        േമണ ദിേനദിേന.

                     284
            അ       ാ    രാമായണം
നാഭി      ാല്പരേ ണ മാതാവിനാ
സാേപ മായ          ാ രസ ിനാല്
വ േത ഗ ഭഗമായ പിണ്ഡം                  -
  ത വരാ നിജ ക ബല ിനാ .
    വജ       ംക        ം നിജം
സ വകാലം നി പി നി പി
ദുഃഖി ജാഠരവ ി തപ്തനാ-
യ്ത      ാരണ       പറ       ട ിനാ :
പ       റായിരം േയാനികളി ജനി-
െ      ക       ള ഭവിേ നഹം.
     ദാരാ ബ           സംബ          -
െമ      റായിരംേകാടി കഴി      ി .
നിത      ംബഭരൈണകസ നാ-
യ്വി മന ായമായാ         ി ിതന ഹം.
വിഷ് സ്മരണ ം െചയ് െകാ ീല njാ
   ഷ്ണ ഷ്േണതി ജപി ീേലാരി               ം.
ത ഫലെമ ാമ ഭവി ീ ി-
തിേ ാളിവിെട ിട njാനി െന.
ഗ ഭപാ        ി നിെ      ബാഹ            േല
െകല്േപാെടനി        റെ െകാളളാ ?
ദുഷ്ക െമാ േമ െച          തി njാ
സ          ജാല      െച      േത ള .
നാരായണസ ാമിതെ െയാഴി             മ-
  ാെര ം ജി യി njാെന േമ.
ഇത ാദി ചി ി ചി ി ജീവ ം
ജാതനാം േയാനിരേ ണ പീഡാന ിതം
പാല മാേനാപി മാതാപിതാ          ാരാ
ബാല ാദിദുഃഖ െള െചാ ാവ ം!
യൗവനദുഃഖ ം വാ ക ദുഃഖ ം
സ വ േമാ േ ാേല ം െപാറാ സേഖ!
നി ാല തമാ ളളെത ി
വ     ി njാ പറ           ഥാ ബലാ ?
േദേഹാഹെമ ളള ഭാവനയാ മഹാ-
േമാേഹന സൗഖ ദുഃഖ           ാ      .

                        285
           അ     ാ    രാമായണം
ഗ ഭവാസാദി ദുഃഖ     ം ജ വ-
േ ാ    വനാശ ം േദഹ ലം സേഖ!
   ല      ്മാ കേദഹദ യാ പരം
േമേലയിരി താ ാ പര േകവല .
േദഹാദികളി മമത േപ ി
േമാഹമക ാ          ാനിയായ് വാഴ്ക നീ.
    ം സദാ ശാ മാ ാമവ യം
    ം പര      മാ മദ യം
സത ം സനാതനം നിത ം നി പമം
തത േമകം പരം നി ഗ് ണം നിഷ്കളം
സ ി യം സകതാ കമീശ ര-
മച തം സ വജഗ യം ശാശ തം
മായാവിനി        െമ റി േ രം
മായാവിേമാഹമക െമ ാവ ം
  ാരബ്ധക േവഗാ          പം വി
ജാതനായീ ം ദശരഥ        നായ്.
ന      േര െന നി ഹി േ ാ
ബ ജന ി            ിവ      വാ
ദ കാരണ         ി വാ ം വിധൗ ബലാ
ച നാ ളള ദശാസ നാം രാവണ
     രീേകാ    തയാകിയ സീതെയ
പ ിത ാരായ രാമസൗമി ിക
േവ െപ ിരി       േനര    വ ത-
  ാപ ിനായ് ാ െകാ േപാം മായയാ.
ല യി െ ാ െവ ീ ം ദശാ േര
പ ജേലാചനെയ ിര           ീ വാ
മ കടരാജനിേയാഗാ കപി ലം
ദ ിണവാരിധി തീരേദേശ വ ം.
ത സമാഗമം നിേ ാ വാനര-
െ       െമാ നിമിേ ന നി ംശയം.
എ ാലവേരാ െചാ ിെ ാ            നീ
തന ംദി വാ     േദശം ദയാവശാ .
അേ ാ നിന പ                നവ ളാ-
    വി ീ മതിനി സംശയം.

                     286
           അ     ാ    രാമായണം
എെ     റ      േബാധി ി ിതി െന
   ം നിശാകരനായ മഹാ നി.
വ     കാ ി ചിറ ക             നാ-
െയേ വിചി േമ!ന നെ              ം.
ഉ മതാപസ ാ െട വാക ം
സത മ ാെത വരികയിെ         േമ.
  ീരാമേദവകഥാ തമാഹാ        -
മാരാ േമാ      ാലറിയാവതേ ം.
രാമനാമാ ത ി സമാനമാ-
യ്മാമേക മാനേസ മ േതാ ിലേഹാ!
ന    േമേ      വേരണേമ നി
കല ാണഗാ ിെയ          കിേ ണേമ!
ന ായതി യത്നം െചയ്കില           വ-
മി തെ കടയ് ായ ം നി            യം.
  ീരാമനാമസ് തിെകാ സംസാര-
വാരാ ിധിെയ ട         ിേതവ ം.
രാമഭാര ാേലാകനാ      മായ് േപാ
രാമഭ     ാരാം നി    െ ാരി      ം
സാഗരെ        ട ീ വാേന െമാ-
രാ ല     ാകയിെ ാ ജാതി ം.
എ പറ         പറ മറ      ിത-
ത തനായ സ ാതി വിഹായസാ.

സ    ലംഘനചി

പിെ    പിവര ാ കൗ േ ാ -
മേന ാന മാ പറ     ട ിനാ ,
ഉ ം മഹാന ച ഭയ ര-
മേ സ മാേലാക പി ലം
എ െന നാമിതീെന ട      വാ-
െറ ം മ കര കാ ാനിമി േ ാ.
ആവതി ാ      ചി ി േഖദി
ചാവതിെന ാവകാശം കപികേള!
ശ തനയത ജനാമംഗദ

                     287
           അ      ാ    രാമായണം
മ     ടനായക ാേരാ െചാ ിനാ :
എ      ം േവഗബല ളള ര ാ
ശ ി ം വി മ ം പാര          േ ാ
നി െള ാവ        , െമ ാലിവരി െവ-
  ീ വെ േ ാെടാ          ന് പറയണം.
njാനിതിനാെള വേ ാ ന െട
   ാണെന ര ി െകാളളഉ          ം ഢം.
     ീവരാമസൗമി ിക        ംബ
വ ം കള        ര ി        മവ .
അംഗദനി െന െചാ           േക വ
ത ളി ത ളി േനാ ിനാേരവ ം.
ഒ ം പറ       ീെലാ       മംഗദ
പിെ      ം വാനര ാേരാ െചാ ിനാ
ചിേ     നി പി നി       െട ബലം
   േത ക ച താ േദ ാഗ വകം.
ചാടാെമനി ദശേയാജനവഴി
ചാടാമി പെതനിെ െ ാ കപീ.
      ചാടാെമനിെ       പര -
മ ടി നാ പതാെമ മേ വ ം.
അ പത പെത പ മാെമ -
െമ പ ചാടാെമനിെ െ ാ വ ം.
െതാ      ചാ വാ ദണ്ഡമിേ കെന-
   വ     വേമാ     േയാജന       േ ാ.
ഇ       ന ിലാ      ം കട ാവത-
  ി ട മ       ടവീരേര! നി    യം.
    ം ിവി മ          േലാക      ം
ഛ നായ്        ടിയായള ം വിധൗ
യൗവനകാേല െപ          റ ം െകാ ി
 േവ വ ം വല       െവ ീടിേന .
വാ ക സ്തനാേയനിദാനീം ലവ-
ണാബ്ദി കട ാ മി േവഗം മമ.
njാനി പെ ാ വ ം ദ ിണം
ദാനവാരി െചയ്േത ദശമാ യാ.
കാലസ പനാമീശ ര ത െട

                      288
           അ      ാ     രാമായണം
ലീലകേളാേ ാളമ തെമ             ം,
ഇ മജാ         െചാ      േക തി-
      രം    ാരിപൗ      ം െചാ ിനാ :
അേ ാ ചാടാെമനിെ             നി     യ-
മിേ ാ േപാ വാ ദണ്ഡ              ാകിലാം.
സാമ      മി മ ാ      െമ ാകി ം
സാമ           ഭവാനിതിെന ി ം
  ത ജന ളയയ് യിെ            േമ
  ത രിേലക       ാെമ േത വ .
ആ       േമയി സാമ        മനശനം.
ദീ ി തെ മരി ന വയം
താേരയേനവം പറേ         ാര രം
സാരസസംഭവന           െചാ ിനാ :
എ ജഗ         ാണന ന നി െന
ചി ി ിരി        േത ം പറയാെത?
കണ്ഠനായ് െ യി            കളകേയാ?
ക ീല നിെ െയാഴി           മ ാേര ം.
ദാ ായണീഗ ഭപാ             നാെയാ
സാ ാ മഹാേദവഹീജമേ ാ ഭവാ .
പിെ വാതാ ജനാക               ,വ -
തേ ാ       ല ബലേവഗേമാ           ിേലാ.
േകസരിെയെ ാ താപം കളെ               ാ
േകസരിയാകിയ വാനരനാഥ
     നായnj്ജന െപ ളവാെയാ
സത ണ ധാന ഭവാ േകവലം.
അnj്ജനാഗ ഭച തനായവനീയി-
ലnj്ജസാ ജാതനായ് വീണേനരം ഭവാ
അ        േയാജന േമല്േപാ ചാടിയ-
   ം njാനറി     ിരി        മാനേസ.
ച കിരണ ദി െപാ േ രം
മണ്ഡലംതെ           െട      നീ
പക െമേ ാ         ഭ ി ാ ന         യാ
ശ      െട വ േമ പതി ം.
ദു:ഖി മാ തന് നിെ        ം െകാ േപായ്-

                      289
           അ     ാ     രാമായണം
    ി  പാതാളമേ ാ       ി       ിക
       േ ാടി വാനവ തെ ാ -
 ല്പലസംഭവ       വ െ ാ ം
  ത    മായ് വ      ഹി ീടിനാ
 ത വരാ േലാകനാശം വ െ ാ ം
കല്പാ കാല മി തിെയ
കല്പി തി ിള ം വരാ നി          യം.
ആമ്നായസാരാ             ിക െചാ ി
നാമ്നാ ഹ മാനിവെന സാദരം.
വ ം ഹ വീ േല റികയാ-
ല രി        മറ ിേതാ മാനേസ?
നി ൈകയില േയാ ത            രാഘവ-
നം ലീയ െമ ിെനേ ാ            നീ.
ത ദ്ബലവീര േവഗ        വ      ി തി-
നി       ി ലാ     മാമെ േടാ.
ഇ ം വിധി ത െചാ േനരം വാ -
         ായ സത രം ീതനായ്
     ാ മാ          മാെറാ വ .
സ ദാ ! സിംഹനാദംെചയ്           ളീനാ .
വാമന      ിെയേ ാെല വള         വ
 മി രാകാരനായ് നി െചാ ിനാ :
ലംഘനംെചയ് സ െ              ം പിെ
ല ാ രെ       ം ഭസ്മമാ ി       ണാ
രാവണെന ലേ ാ െമാ            ി njാ
േദവീേന ംെകാ േപാ വനിെ ാേഴ.
അ ായ്കിേലാ ദശകണ്ഠെന             ി
െമ േവ വാമകര ിെല          ട
  ട യേ ാ ല ാ രെ             ം
  െട വല കര ിലാ ിെ ാ
രാമാ ിേക െവ ൈകെതാ തീ വന്
രാമാം ലീയെമ ക ി          ാകയാ .
മാ തിവാ േകേ ാ വിധി ത-
നാ ഢകൗ കം െചാ ിനാ പിെ             ം:
േദവിെയ       തിരിേയവരിക നീ

                     290
          അ     ാ    രാമായണം
രാവണേനാെടതി     ീ വാ പിെ യാം.
നി ഹി ീ ം ദശാസ െന രാഘവ
വി മം കാ വാനേ രമാമേ ാ
  ഷ്കരമാ േ ണ േപാ ം നിനെ ാ
വിഘ്നം വരായ്ക! കല ാണം ഭവി ! േത.
മാ തേദവ      രിേക തവ
  ീരാമകാര ാ   മായേ ാ േപാ   .
ആശീ വചന ംെചയ് കപി ല-
മാ േപാെക വിധിേ ാരന രം
േവേഗന േപായ്മേഹ      ി  കേളറി
നാഗാരിെയേ ാെല നി വിള     ിനാന്.

ഇ ം പറ     റിയിേ ാ ത      ം
ബ േമാദേ    ാടി   ിത ാലേമ.

ഇത    ാ രാമായേണ ഉമാമേഹശ രസംവാേദ
കിഷ്കി ാകാ ം സമാപ്തം.




                    291
          അ     ാ     രാമായണം

      രകാണ്ഡം
ഹരി : ീഗണപതേയ നമ :
അവിഘ്നമസ് .

സകല ക ല വിമല തിലകിത കേളബേര
സാരസ പീ ഷ സാര സ സ േമ
കഥയ മമ കഥയ മമ കഥകളതിസാദരം
കാ      ലീലക േക ാ മതിവരാ.
കിളിമകെളാടതിസരസമിതി ര     ലാധിപ
കീ    ി േക ീ വാ േചാദി ന രം
കളെമാഴി മഴകിെനാ െതാ     െചാ ീടിനാ .
കാ ണ         ിെയ ി ി മാനേസ.
ഹിമശിഖരി തെയാ ചിരി ഗംഗാധര-
െന ിേലാ േക െകാ െക      ളിെ യ് :-

സ    ലംഘനം

ലവണജലനിധി ശതകേയാജനാവിസ് തം
ലംഘി ല യി െച വാ മാ തി
മ ജപരി ഢ ചരണനളിന ഗളം ദാ
മാനേസ ചി ി റ ി നി ലം
കപിവരെരാടമിതബലസഹിത രെചയ്തി
ക െകാ വി നി െള ിെല ാവ ം.

മമ ജനകസ ശനഹമതിചപലമംബേര
മാേനന േപാ  ിതാശേരശാലേയ
അജതനയതനയശരസമമധികസാഹസാ-
ലൈദ വ പശ ാമി രാമപത്നീമഹം.
അഖിലജഗദധിപെനാ വിരെവാടറിയി നി-
   ദ താ   നാേയ     താ േ ാസ്മ ഹം
  ണതജന ബ ജനനമരണഹര നാമകം
  ാണ യാണകാേല നി പി വ

                     292
          അ    ാ    രാമായണം
ജനിമരണജലനിധിെയ വിരെവാ കട മ-
    നാ കിം നസ്തസ േതാസ്മ ഹം.
തദ മമ ദി സപദി ര പതിരനാരതം
തസ ാം ലീയ      ശിരസി േമ
കിമപിനഹി ഭയ ദധിസപദി തരി ം നി
കീശ വരേര! േഖദിയായ്േക േമ.
ഇതിപവനതനയ രെചയ് വാ ം നിജ-
േമ യ     ി ര ി ര     ം
അതിവി ലഗളതല മാ      ിവമാ ിനി-
  ാ   ിതാം ിയാ     നയനനായ്
ദശവദന രിയി നിജ ദയ റ ി
ദ ിണദി മാേലാക ചാടീടിനാ .
പതഗപതിരിവ പവന തനഥ വിഹായസാ
ഭാ ബിംബാഭയാ േപാ ം ദശാ േര

മാ   വിഘ്നം

അമരസ ദയമനിലതനയബലേവഗ -
ളാേലാക െചാ ാ പരീ മാ        ം തദാ
  രസെയാ പവന ത ഖഗതി ട വാ
      ം നട ി നാഗജനനി ം.
ത രിതമനിലജമതിബല ളറി       തി-
     ്മ ശാ വരിെക    േക വ
ഗഗനപഥി പവന ത ജവഗതി           വാ
ഗ േ ണ െച ത         ിധൗ േമവിനാ .
കഠിനതരമലറിയവളവെനാ രെചയ്തി
ക ീലേയാ േഭവാെനെ       പിവര!
ഭയരഹിതമി വഴി നട      വ കെള
ഭ ി തി മാം കല്പി ിതീശ ര .
വിധിവിഹിതമശനമി      നമദ ത യാ
വീര! വിശെ നിേ     േ ാ    നീ.
മമ വദന ഹരമതി വിരവിെനാ       ക നീ
മെ ാ േമാ      കാലം കളയായ്െകേടാ!


                   293
          അ     ാ    രാമായണം
സരസമിതി രഭസതരമത രസാഗിരം
സാഹസാ േക നിലാ ജ െചാ ിനാ :-

അഹമഖിലജഗദധിപനവര ശാസനാ-
ലാ സീതാേന ഷണ ി േപാ
അവെള നിശിചര രിയി വിരവിെനാ െച         ക-
  ദ വാ േശ ാ വാ വ         njാ .
ജനകനരപതി ദുഹി ചരിതമഖിലം തം
െച ര പതിേയാടറിയി njാ
തവ വദന ഹരമതിലപഗതഭയാ ലം
താല്പര   െ ാ വ          ീ വ
അ തമകതളിരിെലാ െപാ മറിവീലഹ-
മാ മാ ം േദഹി േദവി! നേമാ സ് േത.

തദ കപി ലവരേനാടവ രെചയ്തി
ദാഹ ം        ം െപാ     േത േമ
മനസി തവ       ഢമിതി യദി സപദി സാദരം
വാ പിള    ീെട മാ തി െചാ ിനാ .
അതിവി ല ട െമാ േയാജനായാമമാ-
യാ ഗന       നി     ക വ .
അതിലധികതര വദനവിരെമാടനാ ല-
മ തമായ േയാജനാവിസ് തം
പവനതനയ മതി ഝടിതി ദശേയാജനാ-
പരിമിതി കല      കാണാേയാരന രം
നിജമനസി          കെമാ    രസ ം തദാ
നി ാളി പ േയാജനവാ മായ്.
 ഖ ഹരമതിവി ലമിതി ക തി മാ തി
    േയാജന വ മായ് േമവിനാ .
അലമലമിതയമമലന         ജയമാ     െമ-
    പ േയാജന വാ പിള       ീടിനാ
അ െപാ      പവന തനതി ശശരീരനാ-
യം      ല നാ          ളിനാ .
തദ ല തരമവ          തരതേപാബലാ
ത     റ     റെ    െചാ ിനാന്:-

                    294
         അ    ാ    രാമായണം

  ൃ     ഖി! ര ഖപേര! രേസ! േഭ!
  േ ! ജംഗമാതാേവ! നേമാ സ് േത!
ശരണമിഹ ചരണസരസിജ ഗളേമവ േത
ശാേ ! ശരേണ ! നമസ്േത നേമാ സ് േത!
 വഗ പര ഢവചന നിശമന ദശാ േര
േച   ം ചിരി ം പറ     രസ ം :-

വരിക തവ ജയമതി േഖന േപായ് െച നീ
വ ഭാ     ാ     വ ം ദാ ര പതി-
െയാടഖിലമറിയി ത േകാേപന
രേ ാഗമെ      െമാെ െയാ   ണം.
അറിവതി തവ ബലവിേവക േവഗാദിക-
ളാദിേതയ ാരയ വേ നഹം
നിജചരിതമഖിലമവളവെനാടറിയി േപായ്
നി    രേലാകം ഗമി ാ   രസ ം.

പവന തനഥ ഗഗനപഥി ഗ ഡ ല നാ-
യ്പാ   പാരാവാരമീേത ഗമി േ ാ
ജലനിധി മചലവരേനാ െചാ ീടിനാ
െച നീ സല് രിേ ണം കപീ െന
സഗരനരപതിതനയെരെ വള        യാ
സാഗരെമ െചാ      ിെത ാവ ം
തദഭിജനഭവനറിക രാമ തി വടി
തസ കാര ാ    മാേസ ാ     മിവ
ഇടയിെലാ പതനമവനി തല് ാരണാ-
ലി യാ െപാ ി ള തീ       ീടണം.
മണികനകമയനമലനായ ൈമനാക ം
മാ ഷേവഷം ധരി െചാ ീടിനാ :-

ഹിമശിഖരിതനയനഹമറിക കപിവീര നീ-
െയേ ലി    തള   ം തീ െ േടാ.
സലിലനിധി സരഭസമയ യാ വ njാ
സാദ ം ദാഹ ം തീ   െപായ്െ ാ െകേടാ!

                  295
          അ     ാ    രാമായണം
അ തസമല മതി മ രമ      ര -
മാ പക     ം ഭ ി െകാ ക നീ.
അലമലമിത ത      രാമകാര ാ   മാ-
യാ േപാ വിധൗ പാ       െത േമ
െപ വഴിയിലശനശയന        െചയ്െക  ം
േപ   മെ ാ ഭാവി െയ         ം
അ ചിതമിതറിക ര     ലതിലകകാരയ -
ള േപാ സാധിെ ാഴി     െതാ േമ.
വിഗേതഭയമിനി വിരെവാടി njാ േപാ
ബ സല് ാരം പരി ഹിേ നഹം
പവന തനിവ രെചയ് ത ൈകകളാ
പ താധീശ രെന േലാടീടിനാ .
  നരവ മനിലസമ ഴറി നടെകാ
  ണ ജേന    രം തി സം മാ .

തദ ജലനിധിയിലതിഗഭീരേദശാലേയ
സ തം വാെണ ം ഛായാ ഹിണി ം
സരിദധിപ പരി പരിേചാ േപാ      വ
ത നിഴലാ പിടി നി       ീടിനാ .
അ െപാ     മമ ഗതി ട ിയതാെര -
ത രാ പാ      കീഴ്േപാ േനാ ീടിനാ
അതിവി ലതരഭയകരാംഗിെയ         ള-
വം ിപാേതന െകാ ീടിനാ ത          േണ.
നിഴല പിടി നി      ിെ ാ തി
നീചയാം സിംഹികെയെ ാ ന രം
ദശവദന രിയി വിരേവാ േപായീ വാ
ദ ിണദി േനാ ി തി ീടിനാ
ചരമഗിരിശിരസി രവി ം േവശി ി
   ല ാേഗാ രാേ കപീ       ം.

ദശവദനനഗരമതി വിമല വി ല ലം
ദ ിണവാരിധിമേ   മേനാഹരം
ബ ലഫല     മദല ത വിടപിസ ലം
വ ീ ലാ തം പ ി ഗാന ിതം

                    296
         അ       ാ        രാമായണം
മണികനകമയമമര രസ ശമം ധി-
മേ   ി ടാതേലാപരി മാ തി
കമലമക ചരിതമറിവതി െച    േപാ
ക ി ല ാനഗരം നി പമം.
കനകവിരചിതമതി കിട ം പലതരം
ക കട ാ പണിെയ മാനേസ
പരവശതെയാ ഝടിതി പലവഴി നി പി
പ നാഭ തെ ധ ാനി േമവിനാ .

നിശി തമസി നിശിചര േര ശ പനായ്
നി േ ശനേദേശ കട െനേ ാ       വ
നിജമനസി നിശിചര ലരിെയ ധ ാനി
നി    രൈവരി രം ഗമി ീടിനാ .
   തിചപല മധികചപലമചലം മഹ
  കാര ം റി ാകാര ം മറ-
 വനിമകളടിമല മകതളിരിേലാ      െകാ-
ണnj്ജനാന നനnj്ജസാ നി ഭയം.

ല ാല    ്മിേമാ       ം

ഉട  ക കിെനാ സമമിട കാ         ി വ-
   ി മട ാ     ട ം ദശാ േര
കഠിനതരമലറിെയാ രജനിപരിേവഷമാ-
യ് ാണായിതാ ല ാ ീേയ ം തദാ.
ഇവിെട വ വതി പറെക     ലം ഭവാ-
േനകനായ് േചാരേനാ െചാ നി വാnj്ഛിതം
അ ര രനരപ ഗാദി ജ           മ-
 ാ   േമ വ   ടാ njാനറിയാെത.
ഇതി പ ഷവചനെമാടണ       താഡി ിെതാ-
േ െറ േരാേഷണ താഡി കപീ       ം
ര   ലജവരസചിവവാമ ഷ്ടി ഹാ-
േരണ പതി വമി ി േചാര ം
കപിവരെനാടവ െമ േ    െചാ ീടിനാ
കേ െനെടാ തവ ബാ ബലം സേഖ!

                         297
         അ    ാ    രാമായണം
വിധിവിഹിതമി മമ ൈരവ ധാതാ താ
വീര! പറ  ിെതേ ാടി  േന.

സകലജഗദധിപതി സനാതന മാധവ
സാ ാ മഹാവിഷ്            ി നാരായണ
കമലദലനയനനവനിയിലവതരി              -
  ാ ണ േമാടഷ്ടവിംശതി പര േയ
ദശരഥ പതിതനയനായ് മമ ാ           നാ
േ താ േഗ ധ േദവര ാ            മായ്
ജനക പനര മകളായ് നിജ മായ ം
ജാതയാം പം ി ഖ വിനാശ ിനായ്
സരസി ഹനയനനടവിയിലഥ തപ ിനായ്
സ ാ ഭാര നായ് വാ ം ദശാ േര
ദശവദനനവനിമകെള മപഹരി ടന്
ദ ിണവാരിധി      ിരി     നാ
സപദി ര വരെനാട ണജ സാചിവ ം
സംഭവി ം ന       ീവശാസനാ .
സകലദിശികപിക തിരവാ നട               തി
സ     നായ് വ േമക തവാ ിേക.
കലഹമവെനാ ത്ഡടിതി ട മളെമ             ം
കാതരയായ് വ ം നീെയാ നി         യം
രണനി ണെനാ ഭവതി താഡന ംെകാ
രാമ ത ന േകണമ ര            ം
ഒ കപിെയാെടാ ദിവസമടിത്ഡടിതിെകാ കീ നീ.
േയാടിവാ ിെ ാ െക വരി            ം
ക ണെയാ ഗതകപടമായ് നിേയാഗി യാ
കാ ി േ നിവിെട ലകാല ം.
ര പതിെയാടിനിെയാരിടെരാഴിെക നടെകാ ക നീ
ല   ം നി ാ ജിതയയിരിെ േടാ!
നിഖില നിശിചര ലപതി മരണ ം
നി യേമ മ      ചമ    ി .

ഭഗവദ ചര! ഭവ ഭാഗ ം ഭവാനിനി
പാരാെതെച ക ീ ക േദവിെയ

                  298
         അ    ാ    രാമായണം
  ിദശ ലരി ദശ ഖാ : രവേര
ദിവ ലീലാവേന പാദപസം േല
നവ    മഫലസഹിതവിടപി തശിംശപാ
നാമ      ി   വ ിലതി ചാ
നിശിചരിക ന വിലഴെലാ മ വി െ േടാ!
നി ഗാ ിയാം ജാനകി സ തം
ത രിതമവ ചരിത ടനവെനാടറിയി േപാ-
യം ധി ം കട ംബരാേ ഭവാ
അഖിലജഗദഥിപതി ര      മ പാ മാ-
മസ് േത സ സ്തിരത    േമാ ംസേമ!
ല മ രവചനമിതി െചാ ി മറ     ി
ല യി നി വാ ീ മല മ      ം.

സീതാദ ശനം

ഉദകനിധി ന വി മ ം ി താ ിേമ-
  ംഘിേത ൗ പവനാ ജനി
ജനകനരപതിവരമക    ം ദശാസ ം
െചേ വിറ ി വാമഭാഗം േലാ.
ജനകനരപതിദുഹി വര ദ ാംഗ ം
ജാതെന ാകി വ ം ഖദു:ഖ ം.

തദ കപി ലപതി കട ി ല യി
താനതി      ്മശരീരനായ് രാ ിയി .
ഉദിത രവികിരണ ചി െ ാ ല യി-
െലാെ     ിര    ാെനാേരടെമാഴിയെത.
ദശവദനമണിനിലയമായിരി ം മമ
േദവിയിരിേ ടെമേ ാര്     മാ തി
കനകമണിനികര വിരചിത രയിെല േമ
കാണാ     ല ാവചനേമാ       ീടിനാ .
ഉടമെയാ മ ര രി കനിവിെനാ െചാ ിേയാ-
  ദ ാനേദേശ തിര      ട ിനാ .
ഉപവന മ തസമ സലില ത വാപി -


                  299
         അ    ാ    രാമായണം
    ംഗസൗധ     ം േഗാ ര   ം
സഹജ തസചിവബലപതിക ഭവന          ം
സൗവ     സാലധ ജപതാക      ം
ദശവദനമണിഭവനേശാഭകാ ം വിധൗ
ദിക്പാലമ ിരം ധി തമായ് വ ം

കനകമണിരചിതഭവന ളിെല േമ
കാണാ    പിെ   ം നീെള േനാ ം വിധൗ
    മചയ രഭിെയാ പവനനതി ഢമായ്
  െട ട      ിെ ാ േപാ ട
ഉപവന    തരത     വര    -
   തമാ   ശിംശപാ       ം
അതിനിെടകടമഖിലജഗദീശ രിതെ     -
മാ നഗാ കാ ിെ ാ      ീടിനാ .

മലിനതര ചി രവസനം         ദീനമായ്
ൈമഥിലിതാ      ശഗാ ിയാെയ       ം
ഭയവിവശമവനിയി        ം സദാ ദി
ഭ    ാ തെ നിന നിന ലം
നയനജലമനവരതെമാ കിെയാ കി തി-
നാമെ    രാമരാേമതി ജപി     ം
നിശിചരിക ന വിലഴെലാ മ മീശ ര
നിത സ പിണിെയക മാ തി
വിടപിവരശിരസി നിബിഡ ാദാ          ത
വിസ്മയം      മറ   ി    ീടിനാ .
ദിവസകര ലപതി ര         മ ത െട
േദവിയാം സീതെയ       കപിവര
കമലമകളഖില ജഗദീശ രിത ട
കേ       താ േ ാസ്മ ഹം താ േ ാസ്മ ഹം
ദിവസകര ലപതി ര         മ കാര ം
ദീനതെയ ിേയ സാധി ിതി njാ

രാവണെ     റ ാട്


                  300
         അ    ാ    രാമായണം
ഇതിപല മകതളിരിേലാ       കപിവര-
നി ിരി േനരമിരി ം ദശാ േര
അ ര ലവര നിലയ ി         റ നി-
  ാ ചില േഘാഷശബ്ദ         േക   ായി.
കിമിതമിതി സപദി കിസലയചയ നിലീനനാ-
യ് ീടവേ ഹം മറ മ വിനാ .
വി ധ ലരി ദശ ഖ വരെവ          ം
വസ്മയേ ാ ക കപി nj്ജര
അ ര ര നിശചരാ വരാംഗനാ        -
മ തമാ         ംഗാരേവഷ ം
ദശവദനനനവരതമകതളിരി         ത
േദഹനാശം ഭവി     െത ീശ ര!
സകല ജഗദധിപതി സനാതന സ യ
സാ ാ        േന ം ക ക njാ
നിശിതതര ശരശകലിതാംഗനായ്േ വേല
നി ലമായ ഭഗവ പാദാം േജ
വരദജനമ മ താന         മാം
ൈവ ണ്ഠരാജ െമനിെ        കി   ?
അതി ബത സമയമിദമിതി മനസി ക തി njാ-
നംേഭാജ    ിെയെ ാ േപാ ീടിനാ .
അതി െമാ പരിഭവെമാ ഴറി വ ീലവ-
നാ    ിനാശകാലം ന    ാഗതം.
ശിരസി മമ ലിഖിതമിഹ മരണസമയം ഢം
ചി ി ക ാലതിനി ച ലം
കമലജ മറിയ     ക    മളേവ േമ
കാലസ പനാമീശ ര ത തം.
സതതമകതളിരിലിവ ക തി ര നാഥെന
സ ാ നാ ചി ി ചി ി ിരി േവ
കപിക    ലവരനവിെടയാ െച ം േ
ക ി രാ ിയി സ പ്നം ദശാനന .

ര ജനനതിലകവചേനന രാ ൗ വ ം
ക ില് കപിവര കാമ പാന ിത
 പെയാെടാ   മിസ ശ   ്മശരീരനായ്

                  301
         അ     ാ    രാമായണം
   സ്നം രവരമന ിഷ നി ലം
ത നികരവരശിരസി വ ി     ാദരാ
താ മക തെ     ം ക രാേമാദ ം
അഖിലമവെളാ ബത പറ     ടയാള -
മാ െകാ     ടനാശ സി ി േപാം
അ െപാ തിലവനറിവതി njാന് െച ക-
  ാധിവള    വ വാങ്മയാസ്     ളാ
ര പതിെയാട മവനേശഷമറിയി
രാമ മി െകാപി ടേന വ ം
രണശിരസി ഖമരണമതിനിശിതമാ
രാമശരേമെ നി ം വ ം ഢം.
പരമഗതിവ വതി പരെമാ പേദശമാം
പ ാവി മമ പാ     യിേ േമ.
  രനിവഹമതിബലവശാ സത മായ് വ ം
സ പ്നം ചില    ചിലകാലെമാ ണം.
നിജമനസി പല മിതി വിരെവാ നി പി
നി ിത നി മി ീടിനാ രാവണ .

കനക മണിവലയകടകാംഗദ         ര
കാ ീ ഖാഭരണാരാവമ ിേക
വിവശതര ദയെമാ േക േനാ ംവിധൗ
വിസ്മയമാ ാ ക       േരാ വി
നി ധരി നിശിചര ലാധിപ ത വര-
െവ    ം ഭീതയായ് വ ി സീത ം.
ഉരസിജ മ     ടകളാ മറ ാധി -
     മാംഗം താഴ് ി േവപ ഗാ ിയായ്
നിജരമരണ നി പമശരീരം നിരാ ലം
നി ലം ധ ാനി രി ം ദശാ േര
ദശവദനന ഗശര പരവശതയാ സമം
േദവീസമീേപ െതാ തിര ീടിനാ .

രാവണെ    ഇ ാഭംഗം

അ സരണ മ രരസ വചനവിഭവ      ളാ-

                   302
          അ      ാ    രാമായണം
ലാന       പിണിേയാ െചാ ീടിനാ :-
   ൃ        ഖി! സീദ സീദ േമ.
നിഖിലജഗദധിപര േരശമാേലാക മാം
നി ിേല നീ മറെ           ി   ീ വാ ?
ത രിരമതി       കെമാ െമാ േനാ ീ മാം
ത ദ്ഗതമാനസെന റിെകെ നീ.
ഭവതി തവ രമണമപി ദശരഥത ജെന-
  ാ      ാ ചില        കാണാം ചിലെ ാെളേടാ
പലസമയമഖിലദിശി ന ായ് ിരകി ം
ഭാഗ വതാമപി ക കി ാ പരം.
     ഖി! ദശരഥതനയനാ നിനേ             േമ
     രി! കാര മിെ       ധരി നീ.
ഒ െപാ മവ            നെരാ ി മാശയി-
േ ാ       ാെലാ     ണമി വേനാമേല!
     ഢമനവരത പ ഹനം െചയ്കി ം
        ചിരമരിേക വസി ി ം
തവ ണസ ദയമലിെവാ ജി ി ം
താല്പരിയം നി ിലി ാവേന മാ.
ശരണമവെനാ വ െമാരി             മി ിനി
ശ ിവിഹീന വരിക മി േ ാ.
കിമപി നഹി ഭവതി കരണീയം ഭവതിയാ
കീ       ിഹീന     തഘ്നന് േലാം നി മന്.
മദരഹിതനറിയ          ക     മളവാ    േമ
മാനഹീന         ിേയ! പണ്ഡിതമാനവാ .
നിഖിലവനചരനിവഹമ               ിത    ശം
നിഷ്കി        ിയ േഭദഹീനാ ക
ശ പച െമാരവനി ര വര മവെനാ മി-
ശ       ം േഗാ    ം േഭദമിേ േമ.
ഭവതിെയ െമാ ശബരക ണിേയാ മാ നാ
പാ       ക ാലവനി േഭദം ിേയ!
ഭവതിെയ മകതളിരിലവനിഹ മറ ി
ഭ     ാവിെന ാ        ി    തിനി മതി.
ത യി വി ഖനവനനിശമതി നഹി സംശയം
ത ാസദാേസാഹമദ ഭജസ മാം

                     303
         അ     ാ    രാമായണം
കരഗതെമാരമലമണിവര ട േപ ി
കാചെ െയ കാം ി          ിേതാമേല!
  രദിതിജ ദ ജ: ജഗാപ്സേരാ ഗ
    രീവ ം പരിചരി ം ദാ
നിയതമതിഭയസഹിതമമിത ബ മാേനന
നീ മല്പരി ഹമായ് വ വീ കളി
കളയ     സമയമിഹ െച    െവ േത മമ
കാേ ! കള മായ് വാഴ്ക നീ സ തം.
കളെമാഴിക പല മിഹ വി പണിക െച മ-
  ാല ം േപടി െ െ മേനാഹേര!
   ഷ ണിഹ മനസി ക            തനാല്
 ജ നാം ണ മാെന റിക മാം
സരസമ സര സദയമയി തവ വശാ ഗം
സൗജന സൗഭാഗ സാരസ സ േമ!
സരസി ഹ ഖി! ചരണകമല പതിേനാ സ്മ ഹം
സ തം പാഹി മാം പാഹി മാം പാഹി മാം.
വിവിധമിതി ദശവദനന സരണ        കം
വീ െതാ േപ ിേ ാരന രം
ജനകജ മവെനാടതിനിടയിെലാ       ല്െ ാടി
ജാതേരാഷം     ിയി െചാ ീടിനാ !-

സവി കല തിലകനിലതീവ ഭീത ാ ഭവാ
സന ാസിയായ് വ ി വ ം കാണാേത
സഭയമതി വിനയെമാ    നീവ ഹവിര േര
സാഹസേ ാ മാം ക െകാ ീലേയാ?
ദശവദന!    ഢമ ചിതമി നിനയ് നീ
ത ഫലം നീതാന ഭവി ം തം.
ദശരഥജ നിശിതശര ദലിതവ ഷാ ഭവാ
േദഹം വിനാ യമേലാകം േവശി ം.
ര ജനനതിലകെനാ മ ജനിതി മാനേസ
രാ സരാജ! നിന േതാ ം ബലാ
ലവണജലനിധിെയ ര     ലതിലകന മം
ലംഘനം െച മതിനി സംശയം.
ലവസമയെമാ നിശിത വിശിഖ പരിപാേത

                   304
          അ     ാ    രാമായണം
ല   ം ഭസ്മമാ ീ മര ണാ .
സഹജ ത സചിവബല പതികെളാ       ടേവ
സ മാം നി െട ൈസന ം നി      യം
അവനവന നി ണഭരനവനിഭരനാശന
അദ ധാതാവേപ ി      കാരണം
അവതരണമവനിതലമതിലതിദയാപര-
നാ െചയ്തീടിനാ നിെ െയാ     വാ
ജനക പവര മകളായ്പിറേ നഹം
െചേ യതിെ ാ കാരണ തയായ്.
അറിക തവ മനസി നരിനി വിരവിേനാ വ-
  ാ മാം െകാ േപാം നിെ   ം െകാ വ .

ഇതി മിഥില പതിമക പ ഷവചന            േക-
േ     ം    നാെയാ ദശാന
അതിചപല കര വി കരാളം കരവാള-
മാ       ിെയെ ാ വാേനാ ിനാ .
അ െപാഴിതിലതിക ണെയാ മയത ജ -
മാ ഭ      ാരം പിടി ട ീടിനാ .
ഒഴിെകാഴിക ദശവദന!        മമ വേചാ ഭവാ-
െനാ ാത കാര േമാരായ്ക ഢ േഭാ!
ത ജ മ ജത ണിെയ െയാ ടയവ െമ ിേയ
ദീനയായ് ദു:ഖി തീവ ശാംഗിയായ്
പതിവിരഹ പരവശതെയാ മിഹ പരാലേയ
പാ      പാതി ത മാലംബ രാഘവം
പകലിര നിശിചരിക പ ഷവചനം േക
പാരം വശം െക ിരി      ി മിവള്
ദുരിതമിതിലധികമിഹ നഹി നഹി ദു േത!
ദുഷ്കീ    ി േച േമാ വീര ംസാം വിേഭാ!
   രദ ജ ജഗാപ്സേരാ ഗ
     രീവ ം നിന വശവതം.

ദശ ഖ മധികജളനാ മണ്േഡാദരീ-
ദാ ിണ വാ ക േക സല നായ്
നിശിചരികെളാ സദയമവ രെചയ്തി

                    305
         അ     ാ    രാമായണം
നി ള് പറ    വശ   വ    വി .
ഭയജനന വചനമ സരണ വചന       ം
ഭാവവികാര    െകാ ം ബ വിധം
അവനിമകളകതളിരഴിെ ലാ വി-
ന േപാ ര മാസം പാ നി ി ം.
ഇതിരജനിചരികെളാ     േമവിനാ .
അതികഠിന പ ഷതര വചനശരേമല് യാ-
ലാ ാ േഭദി ി    ി സീത ം
അ ചിതമിതലമലമട വി നി െള-
  േ ാ    ിജട മാ െചാ ീടിനാ :-

      വചനമി മമ നിശാചരസ് ീകേള!
ശീലവതിെയ നമസ് രി ീ വി .
  ഖരഹിത ദയെമാ റ ിേനെനാ njാ
സ പ്നമാഹ കേ നിദാനീം ഢം
അഖില ജഗദധിപരഭിരാമനാം രാമ -
ൈമരാവേതാപരി ല ്ണവീര ം
ശരനികര പരിപതന ദഹനകണജാേലന
ശ ാവിഹീനം ദഹി ി ല        ം
രണശിരസി ദശ ഖെന നി ഹി         മം
രാ സരാജ ം വിഭീഷണ ം നല്കി
മഹിഷിെയ മഴകിെനാ മടിയി വ ാദരാ
മാനി െച േയാ ാ രം േമവിനാ .
  ലിശധരരി ദശ ഖ ന         പിയായ്
േഗാമയമായ മഹാ ദം ത ിേല
തിലരസ ട        വനലിവിെനാടണി     ട
  ത ാ നളദമാല ം നിജ    നി
നിജസഹജ സചിവ ത ൈസന സേമതനായ്
നി     നായ്      വിസ്മയം േതടിേന .
രജനിചര ലപതി വിഭീഷണ ഭ നായ്
രാമപാദാബ്ജ ം േസവി േമവിനാ .
ക ഷതക കളവിനിഹ രാ സസ് ീകേള!
ക െകാ ാമി സത മേ          ഢം.
ക ണെയാ വയമതി കതിപയദിനം ദാ

                   306
         അ    ാ    രാമായണം
കാ െകാേ ണമിവെള നിരാമയം.
രജനിചര വതികളിതി ിജടാവേചാ-
രീതിേക    തഭീതി  ിടിനാ .
മനസി പരവശതെയാ റ ിനാേരവ ം
മാനേസ ദു:ഖം കല  ൈവേദഹി ം.

ഹ മ    ീതാസംവാദം

ഉഷസി നിശിചരികളിവ ട മമ ഭ ി -
  വരായിെ ാ      മ േമ
മരണമിഹ വ വതി െമാ കഴി ക ീല
മാനവവീര െമെ മറ ി
കളവനിഹ വിരവിെനാ ജീവനമദ njാ
കാ        ം ക ണാഹീനെന       ം.
മനസി    രിവ പര േമാ     സേ ാേപന
മ മ െമ േന നി ാ ലാ
തരളതര തയെമാ ഭ        ാരേമാ േ ാ
താ കിടെ ാ ശിംശപാശാഖ ം
സഭയപരവശതരളമാലംബ ബാഷ്പ ം
സ തം വാ      വിലാപം ട ിനാ .
പവന തനിവ പല മാേലാക മാനേസ
പാ    പ െ     ര    ട ിനാ :-

ജഗദമലനയനവരാേഗാേ ദശരഥ
ജാതനായാനവ ത െട         രായ്
രതിരമണ ല രായ് നാ േപ      ി
രാമഭരതസൗമി ിശ ഘ്ന ാ
രജനിചര ലനിധനേഹ       ത പി
രാ   യാ കാനനംത ി വാണീടിനാ
ജനക പ ത മവരജ മായ് സാദരം
ജനകീേദവിെയ       ദശാനന
കപടയതിേവഷമായ് ാ െകാ ീടിനാ
കാണാ     ദുഃഖി രാമ ം ത ി ം
വിപിന വി വിരെവാ തിര     നട േ ാ

                  307
         അ     ാ    രാമായണം
വീ കിട ം ജടാ വിെന
പരമഗതി നരവ ന കിയ ാല വത്
പ തപാ ശ നട ം വിധൗ തദാ
തരണി തെനാ സപദി സഖ ം െചയ്തി
സത രം െകാ ി ശ        തെന ം.
തരണിതനയ മഥ കപീ നായ് വ ി
ത     ത പകാരമാ        ീവ ം
കപിവരെര വിരവിെനാ നാ ദി ി ം
ക വ വാനയേ ാരന രം
  നരവരിെലാ വനഹമ വ ീടിേന
  ണ വാനായ സ ാതിത വാ ിനാ .
ജലനിധി െമാ ശതകേയാജനാ വി തം
െചേ     തി ചചാടി ട ീടിേന .
രജനിചര രിയി      വ തിരേ     നഹം
രാ ിയില താതാ       ഹവശാ .
ത നികരവരമരിയ ശിംശപാ         ം
ത ലേദേശ ഭവതിേയ ം ദാ
കനിവിെനാ ക       താ     നാേയനഹം
കാമലാഭാ    ത ത നായീടിേന .
ഭഗവദ ചരരിലഹമേ സര മമ
ഭാഗ മേഹാ! മമ ഭാഗ ം! നേമാസ് േത.
  വഗ ലവരനിതി പറ      ട ീടിനാ
പിെ യിളകതി      ാനര ണം.

കിമിതി ര   ലവരചരി ം േമണ േമ
കീ    ി ിതാകാശമാ േ മേനാഹരം.
പവന       പെയാ പറ    േക    ി േയാ?
പാപിയാെമ െട മാനസ ാ ിേയാ?
  ചിരതരെമാ െപാ റ ാെത njാനിഹ
സ പ്നേമാ കാ ാനവകാശമി േ ാ.
സരസതരം പരിചിതമാ ക       ാ തം
സത മായ് വ ിതാ മമ ൈദവേമ.
ഒ      ഷനി മമ പറ   െവ ാകില-
ത    മ     ി േമ കാണായ് വേരണേമ.

                   308
         അ     ാ    രാമായണം

ജനക പദുഹി വചനംേക മാ തി
ജാതേമാദം മ മ മിറ ിനാ .
വിനയെമാ മവനിമക ചരണനളിനാ ിേക
വീ നമസ്കരി ാ ഭ ി        കം
െതാ     െച തകെലയവനാ നി ീടിനാ
  ഷ്ട ാ കലപിംഗ ല ശരീരമായ്.
ഇവിെട നിശിചരപതി വലീ ഖേവഷമാ-
െയെ േമാഹി ി തി വരികേയാ
ശിവശിവ കിമിതി ക തി മിഥില പ   ി ം.
േചതസി ഭീതികല     മ വിനാ .
    തി ദശ ഖ െപ െത നി പി
   ി ി      ക കപീ     ം
ശരണമിഹ ചരണസരസിജമഖിലനായിേക!
ശ ി േവ       റെ   ാ െമെ നീ.
തവ സചിവനഹമിഹ തഥാവിധന േഹാ
ദാേസാസ്മി േകാ സേല സ രാമസ njാ
   ഖി കപി ലതിരകനായ ര ാ ജ
    ീവ ത ജഗ      ാണന ന
കപടെമാ വെരാ െമാ െപാ മറി     ീല
ക ണാ വാചാ മനസാപി മാതാേവ!
പവന ത മ രതര വചനമ േക ട
പ ാലയാേദവി േചാദി ിതാദരാ :-

ഋത   ദു ടവ    വാക ം െതളി-
   ി െന െചാ വ     റ ം േലാം
സദയമിഹ വദ മ ജ വാനരജാതിക
ത ളി സംഗതി സംഭവി ീ വാ .
കലിത ചി ഗഹന വി കാരണെമെ േടാ
കാ ണ വരാ ിേധ : കപി nj്ജര!
തി മനസി ഭവതി െപരിെക േ മ െ  -
െതേ ാ െചാ തി ല ം െചാനീ

  ൃ     ഖി നിഖിലമഖിേലശ

                   309
          അ     ാ    രാമായണം
  ീരാമേദവനാണ സത േമാമേല!
ഭവതി പതിവചനമവലംബ ര ംഗമാ-
യാ യാശ മാ മ ി ം
മ വിന െപാ തിെലാ കനക ഗമാേലാക
മാനി പിേ നട ര പതി
നിശിതതര വിശിഖഗണ ചാപ മായ് െച
നീചനാം മാരീചകെനെ ാ രാഘവ
ഉട ട ലെയ          ടജ വി വ േപാ-
    ായ     ാ േമാ പറയാവേതാ?
ഉടനവിെടയവിെടയടവിയിലടെയ േനാ ി -
െമാ കര      തിര    ഴ ം വിധൗ
ഗഹന വി ഗഗനചരപതി ഗ ഡസ ിഭ
േക കിട ം ജടാ വിെന
അവ മഥ തവ ചരിതമഖിലമറിയി ള-
വാ െകാ       ി     ിപ ീ       ം.
  നരടവികളിലവരേജന സാകം തം
     തിരി    കബ ഗതി നല്കി.
ശബരി മ വിന നിവരാ േമ െച ട
ശാ ാ ക          ി ം െകാ     ീടിനാ .
അഥ ശബരിവിമലവചേനന േപാ ശ -
കാ ി വരപാ േശ നട ം വിധൗ
തരണി തനി വെര മഴകിെനാ ക തി-
താല്പര     െ ാ യ ിെതെ           ദാ
ബത രവി േലാ ഭവ ാ െട സ ിധൗ
     ചാരീേവഷമാലംബ െച njാ
  പതി ലവര ദയമഖില മറി           തി-
നി ല ാെര മലിെല          ട
തരണി ത നികട വി െകാ െച ീടിേന
സഖ ം പരസ്പരം െച ി ിതാ njാ .
ദഹനെന മഴകിെനാ സാ ിയാ ിെ ാ
ദണ്ഡമി വ       മാ തീ      ീ വാ
തപന ത ഹിണിെയ ബലാലട ിെ ാ
താരാപതിെയ വധി ര വര
ദിവസകരതനയ െകാ          ി രാജ ം

                    310
         അ     ാ    രാമായണം
േദവിെയയാരാ    കാ ാ കപീ     ം
  വഗ ലപരി ഢെര നാ ദി ി ം
  േത കേമൈകകല ം നിേയാഗി ാ .
അ െപാ     ര പതി മലിെവാടരിേക വിളി-
  ം ലീയം മമ ക ി ന കീയിനാ .
ഇ ജനക പതിമക ക ി െകാ          നീ
എ െട നാമാ രാന ിതം പിെ    ം
സപദി തവ മനസി    വിശ സസി േയ
സാദരം െചാ ാനടയാളവാക ം.
അ ഭവതി കരതളിരിലിനി വിരവി ന      വ-
നാേലാകയാേലാകയാന      കം.
ഇതി മ രതരമനിലതനയ രെചയ് ട-
നി ിരാേദവിത കയയി നല്കീടിനാ .

  നരധിക വിനയെമാ െതാ താദരാ-
ല്പിേ ാ ി വാ ി വണ ിനി ീടിനാ .
മിഥില പ ത മ ക ിതി ീതയായ്
േമേ െലാ മാന ബാഷ്പാ ലാ
രമണമിവ നിജ ശിരസി കനിവിെനാ േച ി
രാമനാമാ ിതമം ലീയം ദാ.
  വഗ ലപരി ഢ! മഹാമതിമാ ഭവാ
  ാണമാതാ മമ ീതികാരി ഡം.
ഭഗവതി പരാ നി ീനിധൗ രാഘേവ
ഭ ിനതീവ വിശ ാസ ദയാപര .
പല ണ ടയവെരെയാഴിെക മ ാെര ം
ഭ    ാവയ     മി മ    ിധൗ.
മമ ഖ മ ദിനമിരി ം കാര ം
മല്പിരിതാപ ം ക വേ ാ ഭവാ .
കമലദലനയനനകതളിരിലിനി മാം തി
കാ ണ      ാം പരിചറിയി നീ.
രജനിചരവരനശനമാ െമെ െ ാ
ര മാസം കഴി      ാെല നി    യം
അതിനിടയി വ വതി േവല െചയ്തീ നീ
അ നാ ം ാണെര രി ീ വാ ,

                   311
         അ     ാ    രാമായണം
ത രിതമിഹ ദശ ഖെന നി ഹിെ       െട
ദു:ഖം കള    ര ിെ    െചാ നീ.
അനില തനയ മഖിലജനനി വചന            േക-
  ാ ലംതീ വാനാ െചാ ീടിനാ :-
അവനിപതി തെനാടടിയ ഭവദ ാ          ക-
ള ണ       ി     തി     േമ
അവരജ മഖില കപി ലബര മായ് തി-
    ാ വ മതിനിെ ാ സംശയം
   തസചിവ സഹജസഹിതം ദശ ീവെന
   ര ാ ജാലയ ി യ ം        ണാ .
ഭവതിെയ മതിക ണമഴകിെനാ വീ നി
ഭ     ാവേയാ യ്െ        മാദരാ .
ഇതി പവന തവചന ടമെയാ േക േപാ-
തി ിരാേദവി േചാദി ളീടിനാള്.
ഇഹവിതത ജലനിധിെയ നിഖില കപിേസനേയാ-
േടെതാ ജാതി കട വ      ം
മ ജപരി ഢനിതി വിചാരി േനര
മാ തി ൈമഥിലിേയാ െചാ ീടിനാ :-

മ ജപരി ഢെന മവരജെന മ െപാ
മ    വാനരൈസന െ        ം  ണാ
മമ മലി വിരവിെനാെട       കട വ
ൈമഥിലീ! കിം വിഷാദം ഥാ മാനേസ
ല തരമമിത രജനിചര ല മേശേഷണ
ല    ം ഭസ്മമാ ീ മനാ ലം.
  തമതി     ത ! മമ േദഹ     ാമിനി
േ ഹം വിനാ ഗമി ീ വേനാമേല
വിരഹ ക ഷിത മനസി ര വര മാം തി
വിശ ാസമാ വ ീ വാനായ് ദാ
തരിക സരഭസെമാരടയാള ം വാക ം
താവകം െചാ വാനായ      െച ണം.

ഇതി പവനതനയവചേനന ൈവേദഹി -
മി ിരിേനരം വിചാരി മാനേസ

                   312
         അ       ാ        രാമായണം
ചി രഭരമതി മ മമല ഡാമണി
ചി യി മാ തിൈകയ നല്കീടിനാ .
   ൃ തനയി നെരാരടയാളവാക ം ഭവാ
   ത ാ ധരി ക േ പറ         ീ നീ.
സപദി നര െപാ         വിശ ാസെമ െട
ഭ    ാവി     ായ് വ െമ നി       യം.
ചിരമമിത ഖെമാ തപസി ബ നിഷ്ഠയാ
ചി     ടാചല ി വാ ം വിധൗ
പലലമ പരിചിെനാ ണ വാ ചി ി njാ
പാ       ം കാ ി     ീ ം ദശാ േര
തി ടി മഴകിെനാ മടിയി മമ വ ട
തീ     പാദ വരെവാ റ ീടിനാ .
അ െപാ തിലതി ചപലനായ ശ ാ ജ-
നാ കാകാ തി          വ ീടിനാ
പലെപാ      പലലശകല         െകാ ീടിനാ
ഭ ി െകാ വാെനേ ാ            njാ തദാ
പ ഷതര ട ടെനെ റി           ീടിേന
പാഷാണജാല          െകാ    െകാ വ
വ ഷി മമ ശിതചരണനഖര ണ്ഡ ളാ
വായ്േപാ കീറിനാേനെറ പിതനായ്
പരമ     ഷ ട ണ       േനാ ം വിധൗ
പാരെമാലി       േചാരക ാ ലാ
  ണശകലമതി പിതനാെയ              മം
ദിവ ാസ് മ ജപി യ ീടിനാ
സഭയമവനഖിലദിശി പാ         നട ി
സ ടം തീ       ര ി െകാ ീ വാ
അമരപതി കമലജഗിരീശ ഖ ാ            -
മാവതെ      യേ ാരവ ാ േര
ര തിലകനടിമലരിലവശെമാ വീണി
ര ി െകാേ ണെമെ            പാനിേധ!
അപരെമാ ശരണമിഹ നഹി നഹി നേമാസ് േത
ആന       േ ! ശരണം നേമാ സ് േത.

ഇതി സഭയമടിമലരി       വീ     േകണീടിനാ-

                      313
          അ    ാ    രാമായണം
നി ാ ജനാം ജയ      മേ രം
സവി     ലതിലകനാഥ സസ്മിതം െചാ ിനാ
സായകം നിഷ്ഫലമാ കയിെ       േമ
അതി തവ നയനമതിെലാ നാം േപാം നി യ-
ന രമി നീ െപായ്െ ാ ക നി ഭയം.
ഇതി സദയമ ദിസെമെ ര ി വ-
നി േപ ി െതെ       െട ദുഷ് തം.
ഒ പിഴ െമാ െപാ തിവെനാ െചയ്തീല njാ-
േനാ    ാലിെത െട പാപേമ കാരണം.
വിവിധമിതി ജനക പ ദുഹി വചനം േക
വീരനാം മാ ത    ം െചാ ിനാ :-

ഭവതി നരിവിെട മ വീ േത േമ
ഭ   ാവറിയായ്ക െകാ വരാ      ം
ത്ഡടിതി വ മിനി നിശിചരൗഘ ം ല     ം
ശാഖാ ഗാവലി ഭസ്മമാ ം ഢം.
പവന തവചനമിതി േക ൈവേദഹി ം
പാരി േമാേദന േചാദി ളിനാ :-
അധിക ശത രിഹ ഭവാ കപിവീര -
മീവ     വര േയാ െചാ നീ.
നിഖില നിശിചരരചലനിഭ വി ല      ിക
നി ളവേരാെടതി       െത െന?
പവനജ മവനിമക വചനമ േക ട
പ ത ല നായ് നി ാനതി തം.
അഥ മിഥില പതി തേയാ െചാ ീടിനാ-
നnj്നനാ         ഭnj്ജനന ന :-

ഇ ക     കകമലരിലി െന     വ-
രി ി പെ ാ െവ ം പടവ ം.
പവന ത ദുവചനമി െന േക ട
പ പ ാ ി ം പാ       െചാ ീടിനാ :-
അതിവിമലനമിതബലനാശരവംശ ി-
ന ക നീയതിന മിെ േടാ!
രജനി വിരെവാ കഴി മിനി ഴ െക ില് നീ

                   314
         അ     ാ    രാമായണം
രാ സസ് ീക കാണാെത നിരാ ലം
ജലനിധി മതിചപലമിേ കട
െച ര വരെന ാ ക ന ന!
മമ ചരിതമഖിലമറിയി    ഢാരത്ന
മാ        ി െകാ    വിരെയ നീ.
വിരവിെനാ വരിക രവി ത      ൈസന ം
വീര മാ ാരി വ മയ് ഭവാ .
വഴിയിെലാ പിഴ പേരാധ െമ ിേയ
വാ    ത! േപാ ന വ ം വം.
വിനയഭയ     ക ഭ ി േമാദാന ിതം
വീര നമസ്കരി ീടിനാന ിേക.
  ിയവചനസഹിതനഥ േലാകമാതാവിെന-
  ിെ   ം    വല വ ീടിനാ
വിടതരിക ജനനി! വിടെകാ വാനടിയ
േവേഗന േഖദംവിനാ വാഴ്ക സ തം.
ഭവ     ഭമയിതനയ! പഥി തവ നിര രം
ഭ    ാരാമാ വ     ീ ക നീ.
   ഖെമാടിഹ ജഗതി ചിരം ജീവ ജീവ നീ
അനിലതനയ മഖിലജനനിെയാ സാദരം
ആശീ ചനമാദായ പി വാ ിനാ .

ല ാമ   നം

െച തകെലെയാ വിടപിശിഖര മമ       വ
ചി ി ക ാ മനസി ജിത മം.
പര രിയിെലാ    പതികാര ാ    മായതി-
പാടവ െ ാ    തം നിേയാഗി ി
സ യമതിെനാരഴിനിലെയാഴി    സാധി ഥ
സ സ ാമികാര   ിന രെമനനിേയ
നിജ ദയച രതെയാടപരെമാ കാര ം
നീതിേയാേട െചയ് േപാമവ     മ .
അതി      രബമഖിലനിശിചര േലശെന
യ േപാ ക പറ        േപായീേടണം.


                   315
           അ     ാ    രാമായണം
അനി െപ വഴി മിതി            ഡമിതി ചി   െച-
യ്താരാമെമാെ െ ാടി      ട    ിനാ .

മിഥില പമക മ മതിവിമലശിംശപാ-
    െമാഴി       െതാെ     ക       വ
    മദലഫലസഹിത ല്മമ ീത -
         െപാ ിയലറി വീ ം വിധൗ
ജനനനിവഹ ഭയജനന നാദേഭദ            ം
ജംഗമജാതികളായ പത ിക
അതിഭയെമാടഖിലദിശി ദിവി ഖ പറ ട
ആകാശെമാെ        രെ ാ ശബ്ദ ം
രജനിചര രി ഝടിതി കീഴ്േമ മറി ി
രാമ ത മഹാവീര പരാ മ .
ഭയെമാട െപാ       നിശിചരിക ണ        ി
പാ     േനരം കപിവീരെരാ ാണായി.
ഇവനമിതബലസഹിതനിടിനിനദെമാ             -
െമെ ാ ജ വിെത ി വ             ം?
   ഖി! തവ നികട വി നി വിേശഷ
    രഗാ്ര തി! െചാ ീലേയാ െചെ ാേടാ!
മനസി ഭയമധികമിവെന         nj
മ    ാടാകാരം ധരി ിരി      ം.
നിശി തമസി വ       തി കാരണെമ െചാ
നീയറി     ീലേയാ െചാ ിവനാെരേടാ?
രജനിചര ല രചിത മായകെളാ േവ
രാ ി ര ാ െ ാഴി        റിയാവേതാ?
ഭയമിവെന നികട വി ക മ ാനേസ
പാരം വള      െത ാവതീശ ര!
അവനിമകളവെരാടി െചാ േനര വ-
രാ ലേ ശ രേനാ െചാ ീടിനാ :-

ഒ  വിപിനചരനമിതബലനചലസ ിഭ-
 ദ ാനെമാെ െ ാടി കള ി
െപാ വതി ക തിയവനവഗതഭയാ ലം
െപാ ി ി ൈചത ാസാദെമാ േവ.

                     316
         അ     ാ    രാമായണം
  സലധരനനിശമ കാ          വെര ം
  ല്െപ ത െകാ ീടിനാ മം.
ഭവനതമതിെലാ വെര മവ ഭയമി േഹാ
േപായീലവനിവി ിനി ം േഭാ!
ദശവദനനിതി രജനിചരിക വചനംേക
ദ    േകാപമേ ാധവിവശനായ്
ഇവനിവിെട നിശി തമസി ഭയെമാഴിെയവ വ-
േന െമളിയവനെ         നി   യം.
നിശിതേപാകാ        റായിരം വീര ാ
നിശിചര ലാധിപാ        ാകര ാരതി-
നി ഭയം െചാ        ക മാ തി
ശിഖരി ലെമാ മവനി വനിള ംവ ം
സിംഹനാദം െചയ്ത േക രാ സ
സഭയതര ദയമഥ േമാഹി വീണി
സം മേ ാട        ീടിനാ പിെ     ം.
ശിതവിശിഖ ഖനിഖില ശസ്തജാല െള
ശീ ം േ ാേയാഗി േനരം കപീ           ം
      പരി വിരവിെനാ യ      ജിത മം
    ഗരംെകാ താഡിെ ാ        ീടിനാ .

നി ത നിശിചരനിധനനിശമന ദശാ േര
നി ഭരം    ി ന    േര    ം.
അഖിലബലപതിവരരിൈലവൈരെ െക-
  ത േരാേഷാ നിേയാഗി ന രം
പരമ രണനി ണെനാെടതി       പ ത ം
പ േസനാധിപ ാ      ഭവി
തദ ദശവദന ദിത ധാ െചാ ീനാ
ത ബലമ തം മ ഭേയാ       തിദം.
പരിഭവെമാടമിതബലസഹിതമപി െചെ ാ
പ േസനാധിപ ാ മരി ീടിനാ .
ഇവെന മമ നികട വി ഝടിതി സഹജീവേനാ-
ടി ബ ി െകാ         വ ീ വാ
മഹിത മതിബല സഹിതെമ വെരാ നി ട
മ ി      ാ   റെ വി    ശം.

                   317
         അ    ാ    രാമായണം

ദശവദനവചനനിശമനബലസമന ിതം
ദണ്ഡ സല ഖഡ്േഗ ചാപാദിക
കഠിനതരമലറി നിജ കരമതിെല    ട
    േര    ാര   ാ കപീ    ം
 വനതല ലെയ      രലറി മ ം വിധൗ
 രിശസ് ം േയാഗി ാര      ണം
അനിലജ മവെര വിരേവാ െകാ ീടിനാ-
നാ േലാഹസ്തംഭതാഡന ാലേഹാ!
നിജസചിവതനയെര വ മമിത ൈസന ം
നി    രേലാകം ഗമി   േക    യാ
മനസി ദശ ഖ      താപ ം ഭീതി ം
മാന ം േഖദ ം നാണ ം േതടിനാന്.

ഇനിെയാ വനിവെനാ ജയി തിനി മ-
 ി െന ക ീല മ njാനാെര ം
ഇവെരാ വെരതിരി കില ര രജാതിക-
െള േമ നില് ാറി ജഗ േയ.
അവ പര െമാ കപിെയാേട മരി ിത-
  േ ാ!   തം നശി ി മാമകം.
പല മിതി ക തിെയാ പരവശത ൈകെ        ാ
പാരം തള െ ാ താതേനാടാദരാ
വിനയെമാ െതാഴിതിളയമക രെചയ്തി
വീര ംസാമിദം േയാഗ മേ േമ.

അലമലനിതറികല ചിതമഖില താ-
മാ േഖദം ൈധര ശൗര േതേജാഹരം
അരിവരെന നിമിഷമിഹ െകാ വ വെന-
      മാര ം നി മി ീടിനാ .
കപിവര മ െപാ      േതാരണേമറിനാ .
കാണായിത      മാരെന    ിധൗ
ശരനികരശകലിത ശരീരനായ് വ തി
ശാഖാ ഗാധിപ താ മ േനരം
 നിവിെനാ ഗഗന വി നി താണാ ത

                  318
         അ     ാ    രാമായണം
   നി ദ്ഗരം െകാെ റി ീടിനാ
ശമന രി വിരവിെനാ െച     ീടിനാ
ശ നാമ     മാര മേനാഹര .
വി ധ ലരി നിശിചരാധിപ രാവണ
   ാ മാഹ േക ദു:ഖാ    ാനായ്
അമരപതിജിതമമിതബലസഹിതമാ ജ-
മാ േഖദേ ാടണ െചാ ീടിനാ :-

  ിയതനായ!       വചനമിഹ തവ സേഹാദര
േ താധിപാലയം          േക ീേല?
മമ തെന രണശിരസി െകാ കപീ െന
മാ    ാണ്ഡജാലയ ി യ ീ വാ
ത രിതമഹമ ബലെമാ േപാടീ വ
ത     നിഷ്േഠാദകം പിെ ന കീ വ .
ഇതി ജനകവചനമലിേവാ േക ാദരാ-
ലി ിജി ം പറ      ീടിനാ ത     േണ :-
ത ജമനസി ജനക തവ േശാകം മഹാമേത!
തീ     െകാ വ njാ പരാഭവെമാ േവ
മരണവിരഹിതനവനതി ി സംശയം
മെ ാ വ ബലാല വ ീ േമാ?
ഭയമവ മരണ തമിെ         കാ കി njാ
     ാസ് െമയ് ബ ി െകാ ീ വ .
 വനതലമഖിലമരവിേ ാ ഭവാദി ം
    േദവാരിക ത വര ിനാ .
വലമഥനമപി ധി ജയി നേ ാെടാ
വാനര വെ തിരി മ തം!
അ ക       മളവിലിഹ നാണമാെമ     ം
ഹ മശേക ാ പി njാനവിളംബിതം
  തിഭിരപി നി തിഭിരപി ഛ നാപി വാ
  ഛ്േറണ njാ ത സമീേപ വ            വ
സപദി വിപദുപഗതമിഹ മദാ തം
സ ദ ിനാശകരം പരം നി      യം
സ ഖമിഹ നിവസ മയി ജീവതി ത ം ഥാ
സ ാപ       ാ     ക    മാം.

                   319
         അ     ാ    രാമായണം

ഇതി ജനകെനാ നയഹിത ള് ചി ട-
നി ജി ം റെ       സ    നായ്
രഥകവചവിശിഖധ രാദിക െകാെ ാ
രാമ തം േജ മാ െച ീടിനാ
ഗ ഡനിഭനഥ ഗഗന ല്പതി ീടിനാ
ഗ     ന    കം മാ തി വീര വാ
ബ മതി മകതളിരി വ പരസ്പരം
ബാ ബലവീര േവഗ         കാ കയാ .
പവന തശിരസി ശരമ െകാെ യ്തി
പാകാരിജി ായ പ ാസ വി മ .
അഥ സപദി ദി വിശിഖെമ െകാെ യ്
മ ാ ബാണ       പദ ളി ം തഥാ
ശിതവിശിഖമധികതരെമ വാ േമെലയ്
സിംഹാനാേദന പ ം           ിനാ .
തദ കപി ലതിലകന െകാ             നായ്
സ്തേഭന തെനെ ാ ി സത രം
  രഗ തരഥ മഥ ത്ഡടിതി െപാടിയാ ിനാ
 ര    ചാടിനാ േമഘനിനാദ ം.
അപരെമാ രഥമധിക വി െതാ ടേനറിവ-
   സ് ശസ് ൗഘവരിഷം ട ിനാ
  ഷിതമതി ദശവദനതനയ ശരപാേതന
േരാമ     ന ാ കീറി കപീ      ം.
അതി െമാ െക തിയവനിെ         കാ കയാ-
ലംേഭാജസംഭവബാണെമയ്തീടിനാ
അനിലജ മതിെന ബ മതിെയാ ടനാദരി-
  ാഹ േമാഹ വീണി        തേല.
ദശവദന തനനിലതനയെന നിബ ി
ത പിതാവി       ി വ വണ ിനാ .

പവനജ മനസിെയാ പീഡ        ായീല
പ േദവ ാര് െകാ      വര ിനാ .
നളിനദളേന നാം രാമ ി വടി
നാമാ തം ജപി ീ ം ജനം സദാ

                   320
         അ     ാ    രാമായണം
അമല ദി മ മഥന ഭ ി വി      രാ
യ    ാനക     തബ നം      ണാ .
  ചിര വിരചിതമപി വി ച പരിപദം
     ിരം ാപി മിെ ാ സംശയം
ര തിലക ചരണ ഗമകതളിരി വെ ാ
രാമ ത ബ ം ഭവി ീ േമാ?
മരണജനിമയവി തി ബ മി ാേതാര
മ    ബ നംെകാെ        സ ടം?
കപടമതികലിതകരചരണവിവശത ം
കാ ി ിട െകാ േ ാരന രം
പല മതി     കെമാ നിശിചരരണ     ട
പാശഖണ്േഡന ബ ി        കാരണം
ബലമിയ മമരരി െകാ ി ിടെ      ം
    ാസ് ബ നം േവ െപ ിതെ ാേഴ.
വ ഥ മവകതളിരിലി െയ ാകി ം
ബ െന       ഭാവം കള   ീലവ
നിശിചരെര    െകാ ാ     േപാ ംവിധൗ
നി ലനായ് കിട ാ കാര ഗൗരവാ .

ഹ മാ    രാവണസഭയി

അനിലജെന നിശിചര ലാധിപ        ി വ-
 ാദിേതയാധിപാരാതി െചാ ീടിനാ :-

അമിത നിശചരവരെര രണശിരസി െകാ വ-
നാ വിരി ാസ് ബ നായീടിനാ
ജനക! തവ മനസി സചിവ ാ മായിനി-
െ േ വിചാര കാര ം നീ വിധീയതാം.
 വഗ ലവരനറിക സാമാന ന ിന
  ത    ിവ    ിെന ാെമാര ക .
നിജതനായ വചനമിതി േക ദശാനന
നില് ം ഹസ്തേനാേടാ      െചാ ീടിനാ :-



                   321
          അ      ാ    രാമായണം
ഇവനിവിെട വ വതി കാരണെമെ            -
െമ നി      വ    െത        ം
ഉപവന മനിശെമാ കാ നനവെര -
 േ ാ മ      ന    രെര ം-
ത രിതമതിബലെമാ തക         െപാടി ം
  മേയാടാ െട തെന        ം
ഇവെനാടിനി വിരവിെനാ േചാദി നീെയ         -
മി ാരി െചാ    േക    ഹസ്ത ം
പവന തെനാ വിനയനയസഹിതമാദരാ
പ    നീയാരയ വ     കേപ!
  പസദസി കഥയമമ സത ം മഹാമേത!
നിെ യയ വി         നി   യം
ഭയമകിലമകതലിരി നി കള           ാ ം
    സഭയ്െ ാ മി ഭ പാ         നീ
അ തവചന മലമധ ക               -
മ ലേ ശരാജ      ി ലിെ േടാ!
നിഖില നിശിചര ലബലാധിപ േചാദ
നീതിേയാ േക വാ തനയ ം
മനസി ര     ലവരെന     രപി നി പി
മ ഹാേസന മേ തരം െചാ ിനാ :-

സ് ടവചനമതിവിശദമിതി     ജള േഭാ!
 ജ നാം രാമ ത njാനറിക നീ
 വനപതി മമ പതി ര ര ജിതന്
 ണ     ഷ     േഷാ മ പര
 ജഗ ലപതിശയനനമലനഖിേലശ ര
    േദവാരാതി   ി ി ദ
 രമഥന ദയമണി നിലയന നിവാസിയാം
 േതശേസവിത     തപ ാ ക
 ജഗ ലരി മണിരഥ ജ മാധവ
 പതി തിവി ഷണ സ ിത
നിജ ജനകവചനമ സത ാമാ ീ വാ
നി ല കാനന ി        റെ
ജനകജ മവരജ മായ് മ      നാ

                     322
          അ      ാ    രാമായണം
െച നീ ജാനകിെയ   െകാ ീേല?
തവ മരണമിഹ വ വതിെ ാ കാരണം
താമരേസാ ഭവകല്പിതം േകവലം.

തദ ദശരഥതനയ ം മതംഗാ േമ
താേപന ത ി മായ് ഗമി ീടിനാ
തപനതനയെനാടനലസാ ിയായ് സംഖ ം
താല്പര    െ ാ െചയ്േതാരന രം
അമരപതി തെനെയാ ബാേണന െകാ ട-
ന    ാ ജ കിഷ്കി       ം ന കിനാ
അടിമലരിലവനമനമഴകിെനാ െചയ് വ-
  ാധിപത ം െകാ   ാധിതീ     ീടിനാ .
അതിനവ മവനിതനയാേന ഷണ ിനാ-
യാശക േതാ േമൈകക റായിരം
  വഗ ല പരി ഡെര ല തരമയ തി-
േലകനഹമിഹ വ ക ീടിേന .
വനജവിടപികെള ട ടനിഹ തക            ം
വാനരവംശ    തിശീലം വിേഭാ!
ഇകലി നിശിചരവരെരെയാെ         ടി ം-
െമെ വധി തിനായ് വ കാരണം
മരണഭയമകതളിരിലി യാെത വി
മെ ാ ജ     ളിെ    നി    യം.
ദശവദന! സമര വി േദഹര ാ        മായ്
ത    ത വ െ നി ഹിേ നഹം
ദശനി ത ശതവയസി ജീ       െമ ാകി ം
േദഹിക േ    ം ിയം േദഹേമാ       നീ.
തവതനയ കരഗളിത വിധിവിശിഖപാേശന
ത njാ ബദ്ധനാേയെനാ കാ              ണം
കമലഭവ ഖ രവര ഭാേവന േമ
കായ ിേന േമ പീഡ       ായ് വരാ.
പരിഭവ െമാ െപാ    മരണ മകെ ടാ
ബ ഭാേവന വ ീടിേനന njാ
അതി െമാ െപാ തിെലാ കാരണ             േക-
ളദ ഹിതം തവ വ    ദ    നായ്

                     323
         അ     ാ    രാമായണം
അകതളിരിലറി     റ    വ േ     -
      ാനെമാെ നീേ ണം ധജ ം.
അ ജഗതി ക       ക ണാ നാം ധ െമ-
  ാേ ാപേദശമ      ാനിനാം േമാ ദം.
മനസി ക     ക വനഗതിെയ വഴിേയ ഭവാ
മ നായീെടാലാ േമാഹമഹാം ധൗ
ത ജ മനസി ദശവദന! രാ സീം        ിെയ
ൈദവീം ഗതിെയ സമാ യി ീ നീ.
അ ജനനമരണഭയനാശിനി നി         യ-
മന യാ       സംസാരകാരിണി.
അ തഘന വിമലപരമാ േബാേധാചിത-
നത     മാന േയാ   തനേ ാ ഭവാ
കളക തവ ദി സപദി തത േബാേധന നീ
കാമേകാപേദ ഷേലാഭേമാഹാദിക
കമലഭവ തതനയന നനാകയാ
ക    രഭാവം പരി ഹിയായ്ക നീ
ദ ജ ര ജഖഗ ഗ ജഗേഭേദന
േദഹ       ിെയ      ജ ീ നീ
    തി ണപരവശതയാ ബ നായ് വ ം
  ാണേദഹ ളാ ാവ റിെകേടാ!

അ തമയനജനമലനദ യനവ യ-
നാന      േനക പര േകവല
നി പമനേമയനവ         നിരാ ല
നി ണ നിഷ്കള നി മ നി ല
നിഗമവര നിലയനന നാദ വി
നിത നിരാകാരനാ ാ പര ാ ം
വിധിഹരിഹരാദിക     ം തിരിയാതവ
േവദാ േവദ നേവദ ന      ാനിനാം
സകലജഗദിദമറിക മായാമയം േഭാ
സ ി യം സത േബാധം സനാതനം
ജഡമഖിലജഗദിദമനിത മറിക നീ
ജ ജരാമരണാദി ദു:ഖാന ിതം
അറിവതി പണി പരമ       ഷ മിറിമായ -

                   324
          അ     ാ    രാമായണം
ള ാനമാ നാ ക െതളിക നീ.
പരമഗതി വ വതി പരെമാ പേദശ ം
പാ   േക ീ െചാ ി       njാ .

അനവരതമകതളിരിലമിതഹരിഭ ിെകാ-
  ാ വി     ി വ െമ നി       യം
അകമല മഘമക മളവതിവി           മാ-
യാ തത        ാന ദി ം ഢം.
വിമലതരമനസി ഭഗവ        വി     ാന-
വിശ സേകവലാന ാ തിയാ
രജനിചര വനദഹന മ ാ രദ യം
രാമരാേമതി സൈദവ ജപി       ം
രതിസപദി നിജ ദി വിഹായ നിത ം ദാ
രാമപദധന ാന     ി റയ്   ം
അറി െച തകതളിരിെലാ          ഷ െ     ി-
ലാഹ േവ        താകയാലാ നീ
ഭജ ഭവഭയാപഹം ഭ േലാക ിയം
ഭാ േകാടി ഭം വിഷ് പാദാം ജം
മ മഥന ചരണസരസിജ ഗളമാ നീ
മൗഢ ം കള      ഭജി െകാ ീെടേടാ!
    തിക മിനി മനസി കനിെവാ കള        ൈവ-
    േലാകം ഗമി ാ വഴി േനാ നീ.
പരധനകള േമാേഹന നിത ം ഥാ
പാപമാ     ി കീഴ്േപാ വീണീെടാലാ.
നളിനദലനയനമഖിേലശ രം മാധവം
നാരായണം ശരണാഗതവ ലം
പരമ    ഷം പരമാ ാനമദ യം
ഭ ിവിശ ാേസന േസവി സ തം
ശരണമിതി ചരണകമേല പതി ീെടേടാ!
ശ ഭാവെ     ത ജി സ ഷ്ടനായ്.
ക ഷമനവധി ഝടിതി െചയ്തിെന ാകി ം
കാ ണ മീവ മി മ ാ       േമ.
ര പതിെയ മനസി ക       കിലവ      തേല
ര ാമ     ാകയി ജ ം സേഖ!

                    325
         അ     ാ    രാമായണം
സനക ഖ നിക വചന ളിേതാ െ േടാ
സത ം മേയാ ം വിരി ാദി സ തം.
അ തസമ വചനമിതി പവനതനേയാദിത-
മത േരാേഷണ േക ദശാനന
നയനമി പതി മഥ കന ചിത മാ ട
ന ാ    ി മിഴി െചാ ീടിനാ :-

തിലസ ശമവെനയിനി െവ ി         വി
ധി ാരമി ക ീല മ ാ        േമ.
മമ നികട വി വടിെവാെടാ മി     മാം
മെ ാ ജ      ളി െന െചാ േമാ?
ഭയ െമാ വിയന മി കാ ാനി
പാപിയാേയാ ദുഷ്ടാ ാ ശഠനിവ .
കഥയ മമ കഥയ മമ രാമെന ാ െചാ ?
കാനനവാസി       ീവെന ാെരേടാ?
അവെര മന രം ജാനകി െകാ വ .
ദശവദനനചനമി േക േകാപം
ദ ംകടി കപീ       ം െചാ ിനാ :

നിന തവ മനസി െപ െത      ം ന നീ
നിേ ാെടതിെരാ      റായിരം
രജനിചര ലപതികളായ് െnjളി      െ ാ
രാവണ ാെരാ മിെ തി    ീടി ം
നിയതമി മമ െച വിരല് േപാരാ പിെ
നീെയ െച      െതേ ാ കശ്മല!
പവന തവചനമി േക ദശാസ ം
പാ ശ    ിത ാെരാടാ െചാ ീടിനാ :-
ഇവിെട നിശിചരെരാ വരാ ധപാണിയാ-
യി േയാ ക െനെ ാ വാ െചാ വി .
അ െപാ തിെലാ വനവേനാട       ീടിനാ-
നേ ാ വിഭീഷണ െചാ ിനാ െമ േവ :-

അ ത     ദുരിതമി തെനെകാ െക-
 ാ          പ ാ   െചാ ീ വി ?

                   326
          അ     ാ    രാമായണം
ഇവെന നയമിവിെട വിരേവാ െകാ ീടിനാ-
െല െനയ റി      ി രാഘവ
അതി   നരിവെനാരടയാള    ാ ി നാ-
മ യേ ണമതേ ാ േപാചിതം.
ഇതി സദസി ദശവദന സഹജവചേനന താ-
െന ിലത െന െചയ്െക െചാ ിനാ .

ല ാദഹനം

വദനമപി കരചരണമ ശൗര ാസ്പദം
വാനര ാ     വാ േമ ശൗര മാ           .
വയമതി      ടിതി വസേനന വാ േവഷ്ടി
വ ി െകാ      ി ര ിെല ാട ം
രജനിചരപരി ഢെര       വാദ ം െകാ ി
രാ ിയ വേ ാ കളളെന ി െന
നിഖിലദിശി പല മിഹ േക        മാ
നീേള വിളി പറ     നട വി .
കലഹതകനിവനറിക നിസ്േതജെന ത -
     ി നി നീ ീ ം കപി ലം.
തിലരസ താദിസംസി വസ്              ളാ
തീ ം െത െതെര ം ദശാ േര
അ ബലനചലതരമവിെട മ വീടിനാ-
നത ായത ലമായി വാ തദാ.
വസനഗണമഖില െമാ        ി മ      ി
വാ മതീവ േശഷി ി പിെ         ം.
നിഖിലനിലയനനിഹിതപ ാംബര            ം
നീെള ിര െകാ വ             ീടിനാ .
അ ടെനാ       ി വാ േശഷി ക ള-
വ മി ം െച െകാ വ ീടിനാ .
തിലജ ത സ്േനഹസംസി വസ്
ദിവ പ ാം കജാല ം     ിനാ .
നി തി െപ തിവ വ ന ളിെ ാ ിനി
സ്േനഹ െമ ാമ      ീതേശഷ ം.
അലമലമിതമലനിവെന        ം ദിവ നി-

                    327
         അ     ാ    രാമായണം
താ     േതാ ീ വിനാശ ിെന ാ ചില .
അലമിഹ വസനമിതി നനലമിനി വാലധി-
യ് ാ െകാ      വി ൈവക േത േമ.
  നരവ മ െപാ     തീ െകാ     ീടിനാ
   ാ േദേശ ര രാരാതിക
ബലസഹിതമബലമിവ ര ഖ ംെകാ
ബ ാ ഡതരം ത ാ കപിവരം
കിതവമതിക മിെതാ കളളെന ി െന
  ത ാ രവമരം ഗത ാ രവരം
പറകെള ട ടനറ       റ     ിെന
പ ിമദ ാരേദേശ െച ന രം
പവനജ മതി ശരീരനായീടിനാ
പാശ മേ ാ ശിഥിലമായ് വ ി
ബലെമാടവനതിചപലമചലനിഭഗാ നായ്
ബ      ം േവ െപ േമല്േപാ െപാ ീനാ .
ചരമഗിരിേഗാ രാ വാ േവേഗന
ചാടിനാ വാഹക ാെര ം െകാ വ .
ഉ പതിെയാ ര മട യരമിയ        ര-
ത്േനാ ംഗസൗധാ േമറി േമവീടിനാ .
ഉദവസിതനികര ട പരി േവഗേമാ
     ത പിെ        ത സത രം
കനകമണിമയനിലയമഖിലമനിലാ ജ
ക ി ക ി വ ി ിത ി ം.
   തിചപലതെയാടവനചലേമാേരാ മണി-
  ാസാദജാല         ട ിനാ ,
ഗജ രഗരഥബലപദാതിക പങ് തി ം
ഗമ    ളാ ളള രമ ഹ       ം.
അനലശിഖക മനില ത ദയ ം െതളി-
   ാഹ ! വിഷ് പദം ഗമി തദാ.
വി ധപതിെയാ നിശിചരാലയം െവേ ാ
    ാ െമ ാമറിയി െകാള വാ
അഹമഹമികാധിയാ! പാവകജ ാലക-
ളംബരേ ാള യ       െച    ദാ.
 വനതലഗതവിമലദിവ രത്ന ളാ

                   328
           അ     ാ    രാമായണം
  തിപരി       മാ ളള ല     ം
   നരനില തനിതി ദ        ി െത ി ം
  തിപരി       മായ് വ ിത തം.
ദശവദനസഹജ ഹ െമ ിേയ മ ളള
േദവാരിേഗഹ        െവ     ടീ ജവം.
ര      ലപതി ിയ ത നാം മാ തി
ര ി െകാ ാ വീഭീഷണമ ിരം
കനകമണീമയനിലയനികരമ െവേ ാേരാ
കാമിനിവ ം വിലാപം ട ിനാ .
ചി രഭരവസനചരണാദിക െവ ാ
ജീവ ം േവ െപ മൗ പതി             ം
ഉട കി       കി ട ഴറിയലറി ാ         -
    തമായ സൗധ ളിേലറി ം
ദഹന ടനവിെട          മ ദഹി ി
താഴ     വീ പിട       മരി     ം
മമ! തനയ! രമണ! ജനക! ാണനാഥ! ഹാ!
മാമകം ക മേ ാ! വിധി ൈദവേമ!
മരണ ട ട കി കി വരിെക
മാ വാനാ മി േ ാ ശിവ ശിവ
ദുരിതമി രജനിചരവരവിരചിതം ഢം
മെ ാ കാരണമി ിതിേന േമ.
പരധന മമിതപരദാര         ം ബലാ
പാപി ദശാസ പരി ഹി ാ              േലാം.
അറികില ചിതമ മേദന െചയ്തീടായ്വി-
നാ മതിെ ഫലമി നി            യം.
മ ജത ണിെയെയാ മഹാപാപി കാമി
മ ളളവ      മാപ ായിതി െന.
     തദുരിത    ം കാര മകാര ം
      ി െചയ് െകാേളളണം ധജനം.
മദനശരപരവശതെയാ ചപലനായിവ
മാഹാ       ളള പതി തമാെര ം
കരബലെമാട ദിനമണ           പിടി തി-
കാമീ ചാരി ഭംഗം വ        ീടിനാ .
അവ മനസി മ വിന തേപാമയപാവക-

                     329
        അ    ാ    രാമായണം
നദ രാേജ പിടിെപ ി േകവലം.
നീശിചരിക ബ വിധെമാേരാേ പറക ം
നില് ംനിലയിേല െവ മരി      ം
ശരണമിഹ കിമിതി പലവഴി ടേനാടി ം
ശാഖിക െവ     റി   ട വീഴ്ക ം
ര    ലവേരഷ്ട ത    ിയാമാചര-
രാജ മ    േയാജന ം     ണാ
സരബ വിഭവ തേഭാജനം നല്കിനാ
സ ഷ്ടനായി പാവകേദവ ം.
ല തരമനിലതനയ തനീധിത ിേല
ലാം ല ം ത തീ െപാലി ീടിനാ .
പവനജ ദഹനപി തിേ േമ
പാവകനിഷ്ടസഖിയാകകാരണം.
പതിനിരതയാകിയ ജാനകിേദവിയാ
  ാ   ിതനാകയാ ം ണാവശാ .
അവനിതനയാ പാൈവഭവമ ത-
മത ശീതളനായി വ ി ം.
രജനിചര ലവിപിനപാവകനാകിയ
രാമനാമസ് തിെകാ മഹാജനം
തനയധനദാരേമാഹാ      െര ാകി ം
താപ യാനലെന ട ീ        .
തദഭിമതകാരിയാ ളള ത സ-
  ാപം    താനേലന ഭവി േമാ?
ഭവതിയദി മ ജജനനം വി സാ തം
പ ജേലാചനെനബ്ഭജി ീ വി .
 വനപതി ജഗപതിശയനഭജനം വി
  തദൗവാ സം തതാപാപഹം.
തദ കപി ലവര മവനിതനയാപദം
താ െതാ     നമസ് ത െചാ ിനാ :
അഹമിനി ഴറി നടെകാള വന െര-
യ് ാ    ാപയാ ഗ ാമി രാമാ ികം.
ര വര മവരജ മ ണജ മായ് ത-
മാഗമി ീ മന േസനാസമം.
മനസി തവ െച    പരിതാപ    ാെകാലാ

                 330
        അ     ാ    രാമായണം
മ രം കാര മിനി നതാ േജ!
െതാ തമിതവിനയമിതിെചാ വ തേ ാ
ദു:ഖ െ ാ പറ         ി സീത ം :
മമ രമണചരിത രെചയ്ത നിെ
മാനസതാപമക ി മാമകം
കഥമിനി മഹമിഹ വസാമി േശാേകന മ -
   ാ     ാ     വണസൗഖ ംവിനാ
ജനക പദുഹി ഗീര ിെന േക വ
ജാതാ ക ം െതാ       െചാ ീടിനാ :
കളക ചമിനി വിരഹമലചി ട മമ
സ്ക മാേരാഹ േണന njാ െകാ േപായ്
തവ രമണസവിധ പഗമ േയാജി ി
താപമേശഷമദൈദ്യവ തീ        ീ വ .
പവന തവചനമിതി േക ൈവേദഹി ം
പാരം സാദി പാ         െചാ ീടിനാ :
അതി തവ ര മളവിെ ാ ദ െമ-
   ാ ിനി വ ി വിശ ാസമദ േമ.
   ഭചരിതനതിബലെമാടാ ദിവ ാസ്േ ണ
േശാഷണബ നാൈദ്യരപി സാഗരം
കപി ലബേലന കട ജഗത് യ-
ക കെനെ ാ െകാ േപാകാ മാം.
മറിെവാെടാ നിശി രഹസി െകാ േപായാല
മവ് ാണനാഥകീ       ി േപാരാ ഢം.
ര    ലജവരനിവിെട വ         ം െചയ്
രാവണെനെ ാ െകാ െപായ്െ ാള വാ
അതിരഭസമയി തനയ! േവലെചയ്തീ നീ-
യ നാ ം ധരി ീ വ ജീവെന.
ഇതി സദയവെനാട       െചയ്തയ ീടിനാ-
ളി ിരാേദവി ം, പിെ വാതാ ജ
െതാ തഖിലജനനിെയാ യാ വഴ ി
     ം മഹാ    വം ക ചാടീടിനാ .

സ   ലംഘനം


                  331
           അ     ാ    രാമായണം
  ി വന ലെയ         െരാ ലറീടിനാ
തീ നാദം േക വാനരസംഘ ം,
ക     വിനിെതാ നിനദമാ േക           ായ ം
കാര മാഹ ! സാധി വ          ി .
പവന ത,നതി നഹി സംശയം മാനേസ
പാ      കാ െകാ േക ാലറിയാമ ം.
കപിനിവഹമിതി ബ വിധം പറ ംവിധൗ
കാണായിത ിശിരസി വാതാ ജം.
കപിനിവഹവീരേര! ക ി സീതെയ
കാ        വീരനനപ ഹ ാലഹം
നിശിചരവരാദ യമാകിയ ല        ം
നിേ ഷ ദ ാന ം ദഹി ി ി .
വി ധ ലൈവരിയാ ം ദശ ീവെന
നിസ്മയമാ ാ ക പറ           ി .
   ടിതി ദശരഥ തെനാടി ഥ െചാ വാ
ജാംബവദാദികേള! നട ീ വി .
അ െപാ       പവനതനയെന മവരാദരി-
 ാലിംഗ ഗാഢമാ ംബ വാലാ ലം
ക കെമാ കപിനിചയമനിലജെന              ി
   മി ാ    വിളി േപായീടിനാ .
  വഗ ലപരി ഢ ഴറി നടെകാ േപായ്
     വണാചലം ക േമവീടിനാ .
    മദലഫലമ ലതാത             മാം
 ല്മസമാ തം        ീവപാലിതം
   ധിതപരിപീഡിതരായ പി ലം
   ദ ിനാശാ    മാ     ാ പറ     ീടിനാ .
ഫലനികരസഹിതമിഹ മ രമ            ര ം
ഭ ി ദാഹ ം തീ         നാെമാ േവ
തരണീ തസവിധ പഗമ
താമസം ൈകവി ണ          ി സാദരം.
അതിന വദി േളണെമ ാശ -
   ംഗദേനാടേപ ിേ ാരന രം
അതിനവ മവെരാ ടനാ         െയെ യ്കയാ-
ലാ മ വനം         ിെത ാവ ം.

                     332
          അ      ാ    രാമായണം
പരിെചാടതി മ രമ പാന ം െചയ്തവ
പക ഫല        ഭ ി ം ദശാ േര
ദധി ഖ മനിശമ പാലനംെചയ്തി
ദണ്ഡധര ാര        ത     യാ
പവന ത ഖകപിക           ഷ്ടി ഹാേരണ
പാേ    ാ ഭയെ വ മതി തം.
ത രിതമഥ ദധി ഖ മാ           ീവെന-
       മാേലാക       ാ        െചാ ിനാ :
തവ മ വന ി ഭംഗം വ            ിയാ
താേരയനാദികളായ കപിബലം.
  ചിരമ തവ ക ണയാ പരിപാലി
     ിരമാധിപേത ന വാേണനഹം.
വല്മഥന തതനയനാദിക െളാ േവ
വ മ ത ജനെ            ം െവ ടന്
മ വനമി െപാ തഴി ിെത ി െന
മാ ലവാക മാക ണ           ീവ ം
നിജമനസി       രപി വള        േ ാേഷണ
നി ലാ ാരാമേനാ െചാ ീടിനാ :
പവനതനയാദിക കാര ം സാധി
പാരം െതളി      വ    ി നി      യം.
മ വനമത െയ ാകിെലെ
മാനിയാെത െച കാ കയി ാ േമ.
അവെര വീരെവാ വ വതി െചാ             െച-
  ാ ിനി േഖദി േവ ാ ഥാ ഭവാ .
അവന മ േക ഴറിെ           െചാ ീടിനാ-
നnj്ജനാ      ാദികേളാ സാദരം.

ഹ മാ        ീരാമസ    ിധിയി

അനിലതനയാംഗദജാംബവദാദിക-
ളnj്ജസാ    ീവഭാഷിതം േക  യാ
 നരവ മ െപാ     വാ സേ ാേഷണ
 ര് േവഗം നട ാ െച ീടിനാ .
 ക െപരിയ    ഷമണി രാമ തി വടി

                     333
          അ     ാ    രാമായണം
  ണ      ഷ       േഷാ മ പര
  രമഥന ദി മ മഖിലജഗദീശ ര
  ഷ്കരേന         ര രേസവിത
 ജഗപതിശയനനമല           ിജഗ പരി-
               തേസാദര മാധവ
 ജഗനിവഹാശനവാഹന േകശവ
  ഷ്കര      ീരമണ     രാതന
 ജഗ ല ഷണാരാധിതാം ിദ യ
  ഷ്കരസംഭവ ജിത നിര ണ
 വനപതി മഖപതി സഖാം പതി മ പതി
  ഷ്കരബാ വ           ിയസഖി
   ധജന ദി ിത           േദവാരാതി
  ഷ്കരബാ വവംശസ           വ
 ജബലവതാം വര         ണ ജനാ ക
  പതിന ന       മിജാവ ഭ
 വനതലപാലക         തപ ാ ക
  രി തി ദ      ണ ജനാ ിത
 ജവ ലാധിപ            രീകാനന
  ഷ്പബാേണാപമ         രികാ ണ വാ
ദിവസകര         ം സൗമി ി ം ദാ-
ദിഷ്ട       ഭജി    ിേക സ തം
വിപിന വി ഖതരമിരി              ക
വീ വണ ിനാ വാ              ാദിക .
  നരഥ ഹരീശ ര തെ          ംവ ി
      േമാദം പറ    ാനnj്ജനാ ജ :

സീതാ      ാ   നിേവദനം

കനിവിെനാ കേ നഹം േദവിെയ
ക   േര ാലേയ സ ടെമ ിേയ.
 ശല ടന് വിചാരി    താവകം
 െട മി ാതനയ ം സാദരം.
ശിഥിലതംചി രെമാടേശാകവനികയി
ശിംശപാ ലേദേശ വസി ീടിനാ .

                    334
          അ    ാ    രാമായണം
അനശനെമാടതി ശശരീരയായന ഹ-
മാശരനാരീപരി തയായ് ചാ
അഴ െപ കി കി ബ ബാഷ്പ ം വാ            വാ -
   േ ാ! സദാ രാമരാേമതി മ     ം
    രപി ജപി ജപി വിലാപി
 ഗ് ാംഗി േമ    േനര    njാ തദാ
അതി ശശരീരനായ്         ശാഖാ േര
ആന       െ ാ ി േ നനാ ലം.
തവ ചരിതമ തസമമഖിലമറിയി ഥ
ത ിേയാ ം നി ി വടിതെ ാ ം
െച ടജ വി രഹിതയായ്മ ം വിധൗ
െച ദശാനന െകാ            േപായ ം
സവി      തെനാ ഝടിതി സഖ         ായ ം
സം      നാ ജ തെ വിധി ം
   ിതിദുഹി രേന ഷാ     ം കപീ നാ
കീശൗഘ മാ നി         മായീടിനാ .
അഹമവരിെലാ വനിവിേട വ ീടിേന-
ന    വം ചാടി ട തി വി തം.
രവിതനയസചിവനഹമാ ഗന ന
രാമ ത ഹ മാെന നാമ ം.
ഭവതിെയ മിഹ ഝടിതി ക െകാേ നേഹാ
ഭാഗ മാഹ ! ഭാഗ ം! താ േ ാസ്മ ഹം
ഫലിതമഖിലം മമാദ      യാസം ശം
പ ജാേലാകനം പാപവിനാശനം
മമ വചനമീതി നിഖിലമാക ണ ജാനകി
മ ംമ ം വിചാരി    മാനേസ :
  വണ ഗളാ തം േകന േമ ാവിതം?
  ീമതാമേ സരനവ നി         യം
മമ നയന ഗളപഥമായാ         ണ വാ
മാനവവീര സാേദന ൈദവേമ!
വചനമിതി മിഥിലതനേയാദിതം േക njാ
വാനരാകാേരണ        ്മശരീരനായ്
വിനയെമാ െതാ തടിയി വീ വണ ീേന
വിസ്മയേ ാ േചാദി ി േദവി ം :

                   335
          അ    ാ    രാമായണം
അറിവതി പറക നീയാെര െതേ ാടി
ത ാദി    ാ ം വിചാരി ന രം
കഥിതമഖിലം മയാ േദവ         ാ
കnj്ജദളാ ി ം വിശ സി ീടിനാ .
അ െപാ തിലകതളിരില          കളവതി njാ-
നം ലീയം െകാ      ീടിേനനാദരാ .
കരതളിരിലതിെന വിരേവാ വാ ി ദാ
ക നീ െകാ ക കി ള              ട
ശിരസി ശി ഗള വി ല ട ി ം
ശീ മണ വിലാപി ിേത ം :
പവന ത! കഥയ! മമ ദുഃഖെമ ാം ഭവാ
പ ാ േനാ , നീ ക ിതേ ാ സേഖ!
നിശിചരികള ദിന പ വി              ം
നീയ െച െചാ െക െചാ ീടിനാ .
തവ ചരിതമഖിലമലിേവാ ണ            ി njാ
ത ിേയാ ം കപിേസനേയാ ം തം
വയമവനീപതിെയ വിരേവാ           ിെ ാ
വ ദശാസ ല ം ടി ട .
സക കമേയാ ാ രി ാ െകാ േപാം.
സ ാപ ളളി       ാക േത േമ.
ദശരഥ ത വിശ ാസാ            മായിനി
േദഹി േമ േദഹീ! ചി ം ധന മാദരാ .
  നെരാടയാളവാ ം പറ        ീ ക
  ണ     ഷ വിശ ാസസി േയ.
അ മവനി തെയാടഹമി െന െചാ ള-
വാ     ഡാരത്നമാദരാ നല്കിനാ .
കമല ഖീ കനിവിെനാ ചി          ടാചേല
കാ    മായ് വസി       ാെളാ ദിനം
കഠിനതരനഖരനികേരണ പീഡിെ ാ
കാക     ാ   ം െചാ െക െചാ ിനാ
തദ പലതരമിവ പറ         ം കര        -
   ാപം കല     മ ം ദശാ േര
ബ വിധവേചാവിഭാേവന ദു:ഖംതീ
ബിംബാധരിേയ മാശ സി ി njാ

                   336
          അ     ാ    രാമായണം
വിട ടനഴെകാ വഴ ി േപാ ി
േവേഗന പിെ മെ ാ െചയ്േതനഹം.
അഖിലനിശിചര ലപതി ഭിഷ്ടാസ്പദ-
മാരാമെമാെ ാലെചയ്േതനസംഖ കം.
ദശവദന തെന         ര     മാരെന-
    ധരാലയ ി യി ീടിേന .
അഥ ദശ ഖാ ജ           ാസ് ബ നാ-
യാശരാധീശെന         പറ      njാ .
ല തരമേശഷം ദഹി ി           ബത
ദ ാ രം പിെ     ം േദവിത പദം
വിഗതഭയമടിയിണ വണ ി വാ ിേ ാ
വീ ം സ      ം ചാടി ട njാ
തവ ചരണനളിനമ ൈനവ വ ി ി
ദാസ ദയാനിേധ! പാഹി മാം പാഹി മാം.
ഇതി പവന തവചനമാഹ ! േക ള-
വി ിരാകാ     ം ീതി       ിനാ .
  രജന ദുഷ്കരം കാര ം തം ത യാ
    ീവ ം സാദി ി േകവലം.
സദയ പകാരമിെ യ്തതി ാദരാ
സ വസ ം മമ തേ          നിന njാ .
  ണയമനസാ ഭവാനാ         തമായതി -
  ത പകാരം ജഗ ി ലിെ േടാ!
  നരപി രമാവര മാ ത         െന-
     േമാദം ണ       ീടിനാനാദരാ .
ഉരസി     രപി    രണ       ല്കീടിനാ-
േനാെ ടാ മാ ത       ഭാേഗ ാദയം!
 വനതലമതിെലാ വനി െനയി േഹാ!
       ണ ൗഘസൗഭാഗ           ാെയേടാ!

പരമശിവനിതി ര കലാധിപ ത െട
പാവനയായ കഥയ     െചയ്ത
ഭഗവതി ഭവാനി പരേമശ രി േക
ഭ ിപരവശയായ് വണ ീടിനാ .
കിളിമക മതിസരസമി െന െചാ

                    337
              അ     ാ    രാമായണം
േക മഹാേലാക ം െതളിേയണേമ.

ഇത      ാ   രാമായേണ ഉമാമേഹശ രസംവാേദ
     രകാ    ം സമാപ്തം.




                        338
          അ     ാ    രാമായണം

      കാ        ം
നാരായണ ഹേര! നാരായണ ഹേര!
നാരായണ ഹേര! നാരായണ ഹേര!
നാരായണ! രാമ! നാരായണ! രാമ!
നാരായണ! രാമ! നാരായണ! ഹേര!
രാമ! രമാരമണ! ിേലാകീപേത!
രാമ! സീതാഭിരാമ! ിദശ േഭാ!
രാമ! േലാകാഭിരാമ! വണവാ ക!
രാമ! നാരായണാ ാ രാമ! പേത!
രാമകഥാ തപാന         ാന -
സാരാ തി സാമ മിേ േമ
ശാരികൈ തേല! െചാ െചാ ി ി ം
ചാ രാമായണ       ം മേനാഹരം
ഇ മാക ണ കിളിമക െചാ ിനാ
ചി ം െതളി     േക ീ വിെന ിേലാ.
ച     ഡ പരേമശ രനീശ ര
ച ാനേന! െചവിത        ദാ രാമ-
ച ചരിതം പവി ം ൃ           ിേയ!
  ീരാമച      വൈനകനായക
താരക      ാ ക ക ണാകര
മാ തി വ പറ          േക    ി-
ലാ ഢേമാദാല       െചയ്തിതാദരാ :

  ീരാമാദിക െട നി     യം

േദവകളാ മസാ മാ േ ാ
േകവലം മാ തി െചയ്തേതാ  ം വിധൗ
ചിേ   നി പി േപാ മശക മാ-
മബ്ധി ശതേയാജനായതമ മം
ലംഘി രാ സവീരേര ം െകാ
ല   ം െപാ ി ി വിസ്മയം.
ഇ െന       ത ാെരാ     -

                    339
            അ       ാ    രാമായണം
െമ െമാ നാ മിെ            നി     യം.
എെ       ം ഭാ വംശെ         ം ല ്മണ -
തെ      ം മി ാ ജെന ം േകവലം
ൈമഥിലിെയ           വ      കാരണം
വാതാമജ പരിപാലി ി             ഢം.
അ െനയായെത ാ,മിനി ട-
െന െന വാരിധിെയ ട ീ                ?
ന മകരച ാദി പരി              -
   മാ       സ ം കട േപായ്
രാവണെന ടേയാ െമാ            ി njാ
േദവിെയെയ കാ             ി ൈദവേമ!
രാമവാക ം േക          ീവ ം ന-
രാമയം തീ മാറാ െചാ ീടിനാ :
ലംഘനം െചയ് സ െ                ം ബത
ല     ം ഭസ്മീകരി വിളംബിതം
രാവണ തെ            ലം െകാലെചയ്
േദവിേയ ം െകാ േപാ                    njാ .
ചി         ാക േത േമ മാനേസ
ചി യാ           കാര വിനാശിനി
ആരാ േമാ         ാ ജയി ടാെതാ
  രരി ാണായ വാനരസ യം.
വ ിയി ചാേടണെമ െചാ ീടി ം
പിെ യാെമ െചാ             വര ിവ ,
വാരിധിെയ ട ാ പായം പാ
േനരമിനി ളയാെത ര പേത!
ല യി െച നാം              ിെത ാകിേലാ
ലേ ശ ം മരി ാെന നി              യം.
േലാക യ ി ലാെരതി                 ി
രാഘവാ! നി തി          ി മഹാരേണ
അസ്േ ണ േശാഷണംെചയ്ക ജലധിെയ
സത രം േസ ബ ി ി മാം ഢം
വ കണ ി            ാം ജയം തവ
ന നിമി            കാ ക ര പേത!
ഭ ിശ        ന ിതമി     േ ാ ിക-

                        340
          അ     ാ    രാമായണം
ളി മാക ണ കാ        ംത   േണ
  ിലാ ാ െതാ നില് ം വാ -
സംഭവേനാ േചാദി ളീടിനാ :

ല ാവിവരണം

ല ാ ര ി             ാ
ശ ാവിഹീനെമേ ാടറിയി നീ
േകാ മതി കിടെ     ിവെയാ േവ
കാ ി രികേവണം വചസാ ഭവാ .
എ     േക െതാ    വാതാ ജ
ന ായ് െതളി   ണ        ി ളീടിനാ :
മേ   സ ം ി ടാചലം വള-
   ത തമതി         ്നി ല ാ രം
  ാണഭയമി യാെത ജന
കാണാം കനകവിമാനസമാനമായ്.
വിസ്താര   െ        േയാജന
      കനകമതിലതി        േമ
േഗാ രം നാ ദി ി      ണ്ങതി-
േശാഭിതമായതിേന നിലക ം
അ െനതെ യതി         ി    ിലായ്
െപാ ം മതി കേള െ ാ േപാെല
ഏഴി ം ന ാ േഗാ രപം ി ം
 ഴ മായി പെ     േഗാ രം
എ ാ ി ം കിട    ത ഗാധമായ്
െചാ വാ േവല യ       ാലപം ി ം
അ    േകാ ദി ിെലേ ാ രം കാ തി-
    നിശാചര ാ പതിനായിരം.
ദ ിണേഗാ രം ര ി നില്
രേ ാവര       റായിരം സദാ
ശ രായ് പ ിമേഗാ രം കാ
ന     ര    പ     റായിരം
ഉ രേഗാ രം കാ നില്പാനതി-
ശ രാ െ ാ േകാടി നിശാചര .

                    341
           അ      ാ    രാമായണം
ദി  ക നാലി        തില        -
    തേയാ ന കാ ീ വാ
അ : രം കാ തി              േപ
മ ശാലയ്      തിലിര ി നം.
ഹാടകനി ിതേഭാജനശാല ം
നാടകശാല നട          പിെ       ം.
മ നശാല ം മദ പാന ി
നി    നമാ     നി ലശാല ം
ല ാവിവരചിതാല ാരേഭദമാ-
ത ാപഹം പറയാവ ന            ം
ത    രംത ി നീെള ിരേ              നഹം
മ പിതാവി നിേയാേഗന െചേ              ബലാ
  ഷ്പിേതാദ ാനേദേശ മേനാേമാഹേന
പ ജാേദവിേയ ം ക              ിേന .
അം ലീയം െകാ       ാ      ഡാരത്ന-
മി വാ ിെ ാ ടയാളവാക ം
േക വിടവഴ ി       റെ
കാ ിേയ പിെ       റേ      ാരവിേവകം.
ആരാമെമ ാം തക        , കാ
വീരെരെയാെ      േണന െകാ ീടിേന .
രേ ാവരാ ജനാകിയ ബാലക-
ന     മാരനവെന ം െകാ njാ
എ േവ ാ          ി റ       ീ വ
മ വ! ല ാ ര ി            തി
നാെലാ ൈസന െമാ           ി േവേഗന േപായ്
കാേല ദശ ഖെയ          െചാ ിേയ .
ന െത ാം പിെ , രാവണ േകാേപന
െചാ ിനാന് ത െട ത േരാടി േഴ
െകാ ക ൈവകാതിവെനെയ േ രം
െകാ വാ വ വേരാ വിഭീഷണ
െചാ ിനാന ജ തേ ാ മാദരാ :
െകാ മാറി ത ാെരയാ േമ
െചാ     രാജധ        ളറി      വ
െകാ ാതയയ് ടയാളെ

                      342
          അ     ാ    രാമായണം
ന താ     െത േ ാ ദശാനന
െചാ ിനാ വാലധി         ി െകാ  വാ
സസ്േനഹവാസസാ          ം െപാതി  വ-
ര ിെകാ      ിനാരേ ാളടിയ ം
  െപാ ിേ നി       േയാജന
വ മാ     ല ാ രം സത രം
മ വ! ല യി       പടയി നാ-
െലാ െമാ      ിേന ത       സാദ ിനാ .
ഒ െകാ മിനി ാലവിളംബനം
ന     േപാക റെ കാ നാം.
   സ      രായ് ബ േരാഷം മഹാ-
     ാനമാ          വി മം
സംഖ യി ാേതാള       മഹാകപി-
സംേഘന ല ാ രി ശ ാപഹം
ലംഘനംെചയ് ന          രനായക-
കി ര ാെര      േണന പി പതി-
കി ര ാ      െകാ    , ദശാനന-
   തി ം തീ       സംഗരാേ ബലാ
പ ജേന െയെ ാ േപാരാം വിേഭാ!
പ ജേന ! പരം       ഷ! േഭാ!

   യാ

അnj്ജനാന ന വാ ക േക ഥ
സnj്ജാതകൗ കം സംഭാവ സാദരം
അnj്ജസാ     ീവേനാട   െചയ്തി
കnj്ജവിേലാചനനാകിയ രാഘവ :
ഇേ ാ വിജയ        കാലം പട-
യ് ല്പ േമാദം റെ േകവ ം.
ന      മ ം വിജയ ദം
രേ ാജന    മാം ലം ഹതി ദം
ദ ിണേന സ് രണ         േമ
ല ണെമ ാം ന     ജയ ദം
ൈസന െമ ാം പരിപാലി െകാ ണം

                    343
           അ     ാ    രാമായണം
ൈസന ാധിപനായ നീല മഹാബല
    ം ന ഭാഗ മി ഭാഗ ം
പി പട ം പരിപാലി െകാ വാ
വ രാം വാനര ാെര നിേയാഗി
രംഭ മാഥി ഖരാ           വ
    ി njാ മാ തി കണ്ഠ േമറി മ -
പിേ        മി ാ ജനംഗേദാപരി
     ീവെനെ      ിരിയാതരികേവ
നി മി ീ ക മ         വീര ം
നീല ഗജ ഗവയ ഗവാ               ബലി
  ലിസമാനനാം ൈമ          വിവിദ ം
പ ജസംഭവ            േഷണ ം
  ംഗ നള ം ശതബലി താര ം
െചാ        വാനരനായക ാേരാ
െചാ വാനാവത ാെതാ ൈസന ം
  ടി റെ േക േമ ൈവക -
താട       ാക താ     ം വഴിെ േടാ!
ഇ മ         െചയ് മ     ടൈസനിക-
മേ     സേഹാദരേനാ ം ര പതി
ന      നാഥ ം ഭാസ്കരേദവ ം
ആകാശമാ േ വിള             േപാെല
േലാകനാഥ ാ െതളി           വിള ിനാ .
ആ       വിളി കളി      ള േലാ-
കാ      ി തീ    ീ വാ മ     ടസ യം
രാ ി രേരശ രരാജ ം തി പര-
മാസ്ഥയാ േവഗാ നട           ട ിനാ .
രാ ിയിെലാെ നിറ           പരെ ാ
വാ ി നട                 േപാെല
ചാടി േമാടി േമാേരാ വന ളി
േതടി ം പക ഫല            ജി   ം
ൈശലവനനദീജാല            പി ി
ൈശലശരീരികളായ കപി ലം
ദ ിണ സി ത             രതീര ം
      മേഹ ാചലാ ിേക േമവിനാ .

                     344
          അ      ാ    രാമായണം
മാ തിത െട കണ്ഠേദേശനി
പാരിലിറ ീ ര       ലനാഥ ം
താേരയകണ്ഠമമ        സൗമി ി ം
പാരിലിഴി      വണ ിനാന ജം.
   ീരാമല ്മണ ാ ം കപീ         ം
വാരിധിതീരം േവശി ന രം
   ര ം വാരിധിത െട പ ിമ-
തീരം േവശി ിതേ ാ         പാധിപ
   ര ാ ജേനാട      െചയ്തിതാ നാം
വാരി        സ    ാവ നം െചയ്
വാരാ ിധിെയ ട ാ പായ ം
ധീരരാ      വെരാ ി മ ി
പാരാെത കല്പി േവണമിനി ട
വാനരൈസന െ         ര ി െകാ ണം
േസനാധിപ ാ        ശാ      ാദിക
രാ ിയി മായാവിശാരദ ാരായ
രാ ി ര ാ പ വി ീ േവാ .
ഏവമ      െചയ് സ        ംവ ി
േമവിനാ പ താേ ര നാഥ ം.
വാനര ം മകരാലയം ക
മാനേസ ഭീതി കല       മ വിനാ .
ന ച ൗഘഭയ രെമ           -
    ം വ ണാലയം ഭീമനിസ നം
അത തതരംഗാഢ മഗാധമി-
      രണം െചയ്വതി     താര് േമ.
ഇ െന         സ ം കട െച-
െഡ െന രാവണ തെ വധി              ?
ചി ാപരവശ ാരായ് കപിക -
മ         ാ രാമപാ േശ മ വിനാ .
ച      മേ ാ ദി െപാ ീടിനാ
ച ഖിെയ നി പി രാമ ം
ദു:ഖം കല      വിലാപം ട ിനാ-
െനാെ േലാകെ യ കരി ീ വാന്.
ദു:ഖഹ ഷഭയേ ാധേലാഭാദിക

                     345
          അ     ാ    രാമായണം
സൗഖ മദേമാഹകാമജ ാദിക
അ      ാനലിംഗ ി     വെയ െന
       ാന പനാ      ചിദാ നി
സംഭവി      ? വിചാരി കാ കിേലാ
സംഭവി      ി േദഹാഭിമാനിനാം
കിം പരമാ നി സൗഖ ദു:ഖാദിക
സ സാദ ി ലി രേ          േമ.
സ തി നിത മാന മാ ം പരം
ദു:ഖാദിസ    ം     ിസം ത
  ഖ നാം രാമ പരാ ാ പരം മാ
മായാ ണ ളി സംഗതനാകയാ
മായാവിേമാഹിത ാര് േതാ ം ഥാ.
ദു:ഖിെയ ം ഖിെയ െമ ാമ -
െമാെ േയാ      ാലബാധ ാ െട

രാവണാദിക െട ആേലാചന

അ ഥ നില് ദശരഥ             -
മ   ാ ജാദികളായ കപിക ം
വാരാ ിധി വടേ          രവ
വാരിധിേപാെല പരേ ാരന രം
ശ ാവിഹീനം ജയി ജഗ യം
ല യി വാ       ലേ ശ ര തദാ
മ ിക തെ വ           ി വിരേവാ
മ നിേകതനം        ി     ീടിനാ .
ആദിേതയാ േര ാദിക           മ -
താെതാ ക            മാ തി െചയ്ത ം
ചി ി ചി ി നാണി രാവണ
മ ികേളാ േക      ി ാനവ ക :
മാ തി വ ിവിെടെ യ്ത ക           -
ളാ മറിയാതിരി     മ െ ാ
ആ     ം കട    താെതാ ല യി-
  േ ാ വ കം െ ാ വാനരന്
ജാനകിതെ     ം ക പറെ         ാ

                    346
           അ     ാ    രാമായണം
ദീനത ടാെതഴി ാ പവനം
ന       ര ാെര ം വധിെ       െട
    നാമ      മാരെന ം െകാ
ല     ം െപാ ി സ         ം
ലംഘനംെചയ്െതാ സ ടെമ ിേയ
സ      നായ് േപായേതാ േ ാളം ന         ി-
െല      ം നാണമാമിെ ാ സംശയം.
ഇേ ാ കപി ലേസന ം രാമ -
മബ്ധിത        രതീേര മ േ ാ .
ക      വ െമ ന ാലിനിെയ          ം
ചിേ     നി പി കല്പി നി           ം.
മ വിശാരദ ാ നി െള െട
മ ിക െചാ         േക     ലമായ്
വ ീെലാരാപ ിനി ം മമ ഹിതം
ന ായ് വിചാരി െചാ വി ൈവകാെത.
എ െട ക കളാ            ം നി -
െള ിേല സ്േനഹ ം നി             കച ലം.
ഉ മം മ മം പിേ തധമ -
മി ം ിവിധമാ         വിചാര ം
സാ മിദമിദം ദു ാധ മാമിദം
സാധ മെ              പ        ം
േക ാ പല        െമാ േപാെല മാനേസ
വാ െമാഴി      േതാ ീ       ം ദാ
ത ിലേന ാന ം പറ         േനര
സ തം മാമകം ന ന ീ ശം.
എ റെ ാ ി കല്പി              മം
പിെ ര ാമ മ മം െചാ വ
ഓേരാതരം പറ       ന
തീ വാനായ് തിപാദി ന രം
ന തിെതൈ കമത മാേയവ -
    ി റ കല്പി പിരിവ
മ മമാ        മ മെത ിേയ
ചി ാഭിമാേനന താ താ പറ
സാധി തി ദുസ്ത         ം പറ

                     347
           അ     ാ    രാമായണം

ബാധി മേ വ ം പറ          ീ ഷ യാ
കാ ഷ േചതസാ കല്പി ടാെത
കാല ം ദീ ഘമായി പരസ്പരം
നി    ം      പിരി     മ േമാ
നി മാ േ ാ ധമമെത             ം.
എ ാലിവിെട ന െ          ന െത-
െ ാ ി നി          വിചാരി െചാ വി .
ഇ െന രാവണ െചാ             േക ള-
വിംഗിത       ാ നിശാചര െചാ ിനാ :
ന നെ          േമാ േ ാള       ിലി-
തിെ ാ കാര വിചാര          ായ ം
േലാക െള ാം ജയി ഭവാനിെ ാ-
രാ ലെമ ഭവി         മാനേസ?
മ      നാം രാമ    നി ഭയം തവ
ചിേ     ഭവി െമ       മ തം!
    ാരിെയ രാ േ ജയി ട
ബ ാ വിനി ിപ പ േന സത രം
വി തയാെയാ കീ           ി വള       ം
    നാം േമഘനിനാദനേതാ           നീ
വിേ ശെന രാ          മേ    ഭവാ
ജിത ാ ജിത മം േപാ ം ദശാ േര
  ഷ്പകമായ വിമാനം ഹി -
മ തെമ       േമാ     കേ ാള ം.
കാലെനേ ാരി ജയി ഭവാ േ ാ
കാലദ        ാെലാ ഭയ       ാ ?
    ാരമാേ ണതെ വ ണെന
സംഗര ി         ജയി ീലേയാ ഭവാ ?
മ     േദവകെള റേയണേമാ
പ ലരാ മ          െചാ നീ!
പിെ മയനാം മഹാ ര േപടി
കന കാരത്നെ        ന കീലേയാ തവ?
ദാനവ ാ കരംത െപാ
മാനവ ാെരെ ാെ           െചാേ ണേമാ?

                     348
          അ     ാ    രാമായണം
ൈകലാസൈശലമിള ിെയ           ട-
നാേലാലമ ാനമാടിയകാരണം
കാലാരി ച ഹാസെ        നല്കീലേയാ
 ല േ ാ വിഷാദി ാ മനസി േത?
ൈ േലാക നിവാസികെള ാം ഭവ ബല-
മാേലാക ഭീതികല       മ
മാ തി വ ിവിെടെ യ്ത ക
വീരരാ      ന േ ാ    ി നാണമാം
നാെമാ േപ ി കാരണാേല െമാ-
രാമയെമ ിേയ െപായ്െ ാ        മവന്.
nj ളാരാ മറി       ാകിെല േമ-
യ വ ജീവേനാേട േപാകയി േ ാ.
ഇ ം ദശ ഖേനാടറിയി ട
  േത കേമാേരാ തി        ം െചാ ിനാ :
മാനേമാടി ിനി nj ളിേലകെന
മാ ഷജാതികളി േലാക ി
വാനരജാതി മിെ        ംവ ം
ഇെ ാ കാര വിചാരമാ ി ല-
െരാ ി ടി നി പി െയ         ം
എ     ം പാരമിള ം ന      -
      ാരിേലാ     േളണം ജഗ     േഭാ!
ന       രവരരി ം പറ    ള-
       ാപെമാ   റ    ദശാസ ം.

രാവണ ംഭക        സംഭാഷണം

നി ം ൈകവി      ംഭക      തദാ
വി തമ ജ തെ വണ ിനാ .
ഗാഢഗാഢം ണ         ഢേമാദം നിജ-
പീഠമതിേ ലി     ി ദശാസ ം
    ാ െമ ാമവരജ തേ ാ
ചി ാ രാേഗണ േക       ി ന രം
ഉ    ാരി   ായ ഭീതിേയാ മവ
ന     രാധീശ രേനാ െചാ ിനാ :

                    349
            അ      ാ     രാമായണം
ജീവി     മിയി വാഴ്െക തി മമ
േദവത മാ കി          ന ം
ഇേ ാ ഭവാ െചയ്ത ക                  െളാെ   ം
ത       ാണഹാനി തെ ധരി നീ.
രാമ ഭവാെന        ണം ക കി കി
 മിയി വാഴ്വാനയയ് യിെ                േമ.
ജീവി ിരി യിലാ ഹ െ              ി
േസവി െകാ ക രാമെന നിത മായ്
രാമ മ ഷ നേ കസ പനാം
   ീമാ മഹാവിഷ് നാരായണ പര
സീതയാ          ല ്മീഭഗവതി
ജാതയായാ തവ നാശംവ                 വാ
േമാേഹന നാദേഭദം േക െച ട
േദഹനാശം ഗ             വ      ി
മീന െള ാം രസ ി             േമാഹി
താേന ബളിശം വി        ി മരി
അ ിെയ          േമാഹി ശലഭ
മ മായ് ത ഭവി           ിത      ം
ജാനകിെയ         േമാഹി കാരണം
  ാണവിനാശം ഭവാ മകെ ം.
ന തേ െമനി ിെത                  ം
ഉ ിലറി      രി     ിെത ാകി ം.
െച മതി       മന തി കാരണം
െചാ വ        ം കഴി       ജ        ിെല
വാസനെകാ , നീ             താ       േമ
ശാസനയാ മട കയി ,
വി     ാന     ദിവ ാ       േപാ ം മ-
      ാനിക േ ാ പറേയ തി േ ാ!
കാ ിയെത ാമപനയം നീയ
നാ ി േ ാ       മാപ ിനായ് നി           യം
njാനിതിനി ിനി രാമേന ം മ
വാനര ാെര െമാെ െയാ             വാ
ജാനകിതെ യ ഭവി ീ നീ
മാനേസ േഖദ       ാക േത േമ.

                       350
          അ     ാ    രാമായണം
േദഹ ിന രം വ േപാം        േമ
േമാഹി താഹ സാധി െകാ ക നീ
ഇ ിയ        വശനാം     ഷ
വ ീ മാപ     നി   യേമാ    കാ .
ഇ ിയനി ഹ          ഷ
വ     ം നിജ സൗഖ    െളാ േവ.
ഇ ാരിയാം ംഭക േ ാ ി േക ള-
വി ജി ം പറ     ീടിനാനാദരാ :
മാ ഷനാകിയ രാമേന ം മ
വാനര ാെര െമാെ െയാ      ി njാ
ആ വ വന         െയെ യ്കിെല-
  ാശരാധീശരേനാ െചാ ീടിനാ .

രാവണവിഭീഷണസംഭാഷണം

അേ രമാഗതനായ വിഭീഷണ
ധന നിജാ ജ തെ വണ ിനാ .
ത രിക       ി     ി ശാനന
െചാ ാനവേനാ പഥ ം വിഭീഷണ :
രാ സാധീശ ര! വീര! ദശാനന!
േക     ണെമ െട വാ കളി നീ.
ന     െചാേ ണെമ ാവ ം തനി-
     വേരാ െചാ        ധജനം
കല ാണെമ       ല ിെന         -
െമ ാവ െമാ മി ചി ി ണം.
       ിനാ    േതാ    നീ രാമേനാ-
ടി ിേലാക ി       ന     രാധിപ?
മ              ഹസ്ത വികട ം
   പ്തഘ്നയ     ാ കാദിക ം തഥാ
  ംഭക      ജം മാലി ജംഘ ം
  ംഭ നി ംഭനക ന ക ന
വ     മേഹാദര ം മഹാപാ ശ ം
  ംഭഹ ം ിശിര തികായ ം
േദവാ ക ം നരാ ക ം മ -

                    351
           അ     ാ    രാമായണം
േദവാരിക വ ദം ാദി വീര ം
  പാ     ം േശാണിതാ        ം പിെ വി-
   പാ       ാ     ം മകരാ     ം
ഇ െന ംഗേര ബ ി വീരനാ-
മി ജി ി മാമ വേനാെടേടാ!
േനേര െപാ       ജയി തിനാ േമ
   ീരാമേനാ ക തായ്ക മാനേസ.
   ീരാമനായ മാ ഷന േക-
ളാെര റിവാ മാമെ ാ വ ം.
േദേവ     മ വ ി മ വ
ൈവവസ ത ം നി തി മ േക .
പാശി മ ജഗ          ാണന പി-
േ ശ മ വനീശാന മ
േവധാ മ ജംഗാധിപ മ-
  ാദിത    വ        മ വ .
സാ ാ മഹാവിഷ് നാരായണ പര
േമാ ദ       ഷ്ടി ിതിലയകാരണ
    ം ഹിരണ ാ െനെ ാലെചയ്തവ
പ ിയായ്, മ ിടം പാലി െകാ വാ .
പിെ നരസിംഹ പം ധരി ി
െകാ ഹിരണ കശി വാം വീരെന.
േലാൈകകനായക വാമന               ിയായ്
േലാക യം ബലിേയാ വാ ീടിനാ .
െകാ ാനി പെ ാ           ട രാമനായ്
മ വ ാെരയ രാംശമാകയാ
അ        രെരെയാെ െയാ         വാ
മ ിലവതരി ീ ം ജഗ യ .
ഇ ദശരഥ          നായ് വ ി
നിെ െയാ        വാെന റി      ീ നീ
സത സ ല്പനാമീശ ര ത തം
മിഥ യായ് വ       ടാെയ നി       യം.
എ ിെല ി പറ           െതെ ാ
ശ       ാകിലതി െചാ ീ വ .
േസവി വ        ഭയെ െ ാ െ ാ

                     352
           അ      ാ    രാമായണം
േദവനവ ക ണാകര േകവല
ഭ      ിയ പരമ പരേമശ ര
    ി ം ത ി ം ന ം ജനാ ന
ആ ിതവ ലനം ജേലാചന-
നീശ രനി ിരാവ ഭ േകശവ ,
ഭ ിേയാ ം ത തി വടിത പദം
നിത മായ് േസവി െകാ ക മടിയാെത.
ൈമഥലീേദവിെയെ ാെ െ ാ               ത -
പാദാം ജ ി നമസ്കരി ീ ക.
ൈകെതാ താ ര ിെ             െചാ ിയാ
െചയ്തപരാധ െള ാം         മി വ
ത പദം നല്കീ േമവ ം ന െട
ത രാേനാളം പയി മ ാ          ം.
കാടകം        േനര തിബാലക
താടകെയെ ാലെചയ്താെനാര ിനാ
കൗശിക ത െട യാഗര ാ             മായ്
നാശം ബാ        ഖ ാ      നല്കിനാന്.
     ാലടിവ ക ാമഹല യ്
ദുഷ് തെമ ാെമാ     ിയേതാ      നീ.
ൈ യംബകം വി ഖ ി സീതയാം
മ     മിഴിയാെള ം െകാ േപാ േ ാ
മാ മേ        ഠാരാ ധനാകിയ
ഭാ വ തെ          യി മ തം.
പിെ വിരാധെനെ ാ കള               ം
െച ഖരാദികെളെ ാല െചയ്ത ം
ഉ തനാകിയ ബാലിെയെ ാ            ം
മ വനാകിയ രാഘവന േയാ?
അ      വം ചാടി ട ിവിേട വ-
    േ ാജേന െയ          പറ     ട
വ ി ല ാ രെ സമ ി
സ       നായ്േ ായ മാ തി െചയ്ത ം
ഒെ ാഴിയാെതയറി       ിരിെ തവ
ന ന ാഹ ! േതാ           തി െന!
ന       സ നേ ാ ൈവരം ഥാ.

                      353
          അ     ാ    രാമായണം
തന ംഗിതെ െ ാ        മടിയാെത.
നഷ്ടമതികളായീ മമാത ാ-
രിഷ്ടം പറ     െകാ ി മേതാ        നീ
കാല രം ഗമിയാതിരിേ        കി
കാലം ൈവകാെത െകാ        ൈവേദഹിെയ
ദു ബലനാ      വ     ബല തേ ാ-
      വി മ രംവ      ട ിയാ
പില്പാ നാ ം നഗര ം േസന ം
ത      ാണ ം നശി ീ മര ണാല്.
ഇഷ്ടം പറ      ബ      ളാ േമ
കഷ്ടകാല ി ലിെ         നി    യം.
ത െട ദു     യംെകാ വ        തി-
നി നാമാള േപാെക േവ െപ
െച േസവി ം ബലെന ബ                 -
ളേ രേമാ      ാ ഫലമി മ വ!
രാമശരേമ ത വ േ ര-
മാമയ     ിെലനി      െകാ
േനെര പറ     ത       njാനിനി
താരാ മകെളെ ാ       ൈവകീടാെത.
     േമ    പട ം നശി ട-
ന       െമ ാെമാ   ിയാ മാനേസ
മാനിനിെയെ ാ      ാെമ േതാ ിയാ
    ാന മി െകാ തിേനാ         നീ.
    ിേല    ി വിചാരി െകാ ണം
വ േനാേട ാ വ ം ഫലേമവ ം.
   ീരാമേനാ കലഹം ട ിയാ-
ലാ ം ശരണമിെ       തറിയണം.
പ ജേന െനേ വി വാ
ശ രനാദികെള      േമാ    നീ.
രാ സരാജ! ജയി ജയി നീ
സാ ാ മേഹശ രേനാ പിണെ ാലാ.
െകാ      േന വ      ജാനകീേദവിെയ-
െകാെ െ ാ          ഖി വസി നീ.
സംശയെമ ിേയ ന        ക േദവിെയ

                    354
          അ     ാ    രാമായണം
വംശം ടി കളയായ്കേവണേമ!
ഇ ം വിഭീഷണ പിെ           ം പിെ    ം
പ    മാ       െചാ      േകെ ാ
ന      രാധിപനായ ദശസ ം
    നായ് േസാദരേനാ െചാ ീടിനാ :
ശ     ള ശ       ളാ
മി ഭാവേ ാടരിേക മ വിന
ശ        ശ     ളാ    േതവ ം
 ത വ       മവെര നി       യം.
ഇ രെമേ ാ െചാ കിലാ നീ
വ നാെമ ാലതിനി സംശയം.
രാ ി രാധിപനി രം െചാ ള-
േവാ     ാ വിഭീഷണ ഭാഗവേതാ മ :
 ത വശഗതനായ         ഷ
സി ൗഷധ        േമല് യിേ േമ.
േപാ മിവേനാടിനി njാ പറ
പൗ ഷംെകാ നീ ാേമാ വിധിമതം?
  ീരാമേദവപാദാം േഭാജെമ ി മ-
 ാ ം ശരണെമനി ി േകവലം.
െച        ാല്     വീണ ിേക സ തം
നി േസവി െകാ വ ജ                നാ .
സത രം നാലമാത ാ മായവ-
നി ം നി പി റ        റെ .
ദാരധനാലയമി      ത ൗഘ ം
 െര പരിത ജ , രാമപാദാം ജം
മാനസ ി റ ി          ഷ്ടനായ്
വീ വണ ിനാന ജ ത പദം
േകാപി രാവണ െചാ നാനേ ര-
മാപെ നി വ               ം ഭവാ .
രാമെനെ      േസവി െകാ ാ െമാ-
രാമയമി തിനിെ        നി     യം.
േപാകായ്കയിേലാ മമ ച ഹാസ ിനി-
േ കാ േഭാജനമായ് വ ം നീെയേടാ!
എ      േക വിഭീഷണ െചാ ിനാ-

                    355
          അ     ാ     രാമായണം
െന െട താത        ല നേ ാ ഭവാ
താവകമായ നിേയാഗമ ഷ്ഠി -
നാവെത ാമ സൗഖ മേ ാ മമ
സ ടം njാ ല          ാക േത -
െമ ിേലാ njാനിതാ േവേഗന േപാ       .
     മി ാ    കള ാദികേളാ -
മ      ഖി     ചിരം വസി നീ
  ലവിനാശം നിന വ         വാ
കാല ദശരഥമ ിേര രാമനായ്
ജാതനായാ ജനകാലേയ കാലി ം
സീതാഭിധാേനന ജാതയായീടിനാ
  മിഭാരം കള    ീ വാനായ് മതി-
    ാേമാദേമാടി വ ാരി വ ം.
എ െന പിെ njാ െചാ ഹിേതാ              ിക-
ള ഭവാ        ിേലല്        േഭാ!
രാവണ തെ വധി ാനവനിയി
േദവ വിധാതാവേപ ി കാരണം
വ പിറ ി രാമനായ് നി         യം
പിെ യതി ന ഥാത ം ഭവി േമാ?
ആശരവംശവിനാശം വ ം േ
ദാശരഥിെയ രണം ഗേതാസ്മി njാ .

വിഭീഷണ        ീരാമസ       ിധിയി

രാവണ ത നിേയാേഗന വിഭീഷണ
േദവേദേവശപാദാബ്ജേസവാ     മായ്
േശാകം വിനാ നാരമാത മാ ട-
നാകാശമാ േ ഗമി ാനതി തം.
  ീരാമേദവനി       തി
േനേര കളി നി ൈ സ്തരമവ
വ    വ േ ന െചാ ീടിനാെന    ം
ഭ ിവിനയവി     മതിസ് ടം:
രാമ! തമാരമണ! ിേലാകീപേത!
സ ാമി ജയ ജയ! നാഥ! ജയ ജയ!

                    356
           അ      ാ     രാമായണം
രാജീവേന !        ! ജയ ജയ!
രാജശിഖാമേണ! സീതാപേത! ജയ!
രാവണ ത െട േസാദര njാ തവ
േസവാ      മായ് വിടെകാേ         ദയാനിേധ!
ആമ്നായ േ ! ര പേത! ീപേത!
നാമ്നാ വിഭീഷണ ത ഭ േസവക
േദവിെയ     ത ചിതം നീെയ
രാവണേനാ njാ ന            െചാ ിേയ .
േദവിെയ ീരാമനായ്െ ാ ന               െക-
   ാേവാളേമ ം പറേ        പലതരം
വി     ാനമാ െമ ാ പേദശി -
ത     ാനിയാകയാേല തിേ േമ.
പഥ മാ        െചാ ിയേത മ-
പഥ മായ് വ ിതവ വിധിവശാ .
വാ മാെയെ വധി ാന            ി
കാള ജംഗേവേഗന ലേ ശ ര
 ത ഭയ ാലടിയ െമ           ം
ചി ാ ലതയാ പാ          പാ      ി ിഹ
നാലമാത ാ മായ് വിടെകാേ െനാ-
രാലംബനം മെ നി ി ൈദവേമ!
ജ മരണേമാ ാ          ം ഭവ ര-
ണാം ജം േമ ശരണം ക ണാം േധ!
ഇ ം വിഭീഷണവാക              േക ള-
     ായ     ീവ ം പറ      ീടിനാ :
വിേശ ശ! രാ സ മായാവിെയ              ം
വിശ ാസേയാഗ നെ           നി      യം.
പിെ വിേശഷി രാവണരാ സ -
ത െട േസാദര വി മ            വ
ആ ധപാണിയായ് വ ാനമാത ം
മായാവിശാരദ ാെര നി            യം.
ഛി ം റെ       ാ കാ കി ം ന െട
നി യിെല ി ം നി ഹി ീ േമ.
ചി ി ട നിേയാഗി കപികെള
ഹ വ നി ിവനിെ ാ സംശയം.

                      357
           അ      ാ    രാമായണം
ശ പ           ി       ജന െള
മി െമേ ാ          ടന് വിശ സി       തി
ശ      െള െ വിശ സി ീ -
     മമാ       െത േതാ േ ണേമ.
ചി ി ക ിനി നി ി                 ി-
െലെ       ഭിമതെമ         െച ണം.
മ     വാനരവീര ം ചി ി
   ം വരായ്വാ പറ          ാ പലതരം.
അേ ര         ായ വ ി മാ തി
െചാ ാ വിഭീഷണ               മെന     ം
വ ശരണം ഗമി വ തെ നാം
ന ര ി            െതെ       െട മതം
ന       രാന യ ി         ജനി വ
ശ      േളവ െമ വ ീ േമാ?
ന വ        ാമവരി െമ         -
െത ാവ ം നി പി െകാേ ണേമ!
ജാതിനാമാദിക             ണഗണ-
േഭദെമ േ          ധ ാ െട മതം
ശാശ തമാ          ധ ം പതിക -
  ാ ിതര ണെമ ശാസ്േ ാ ി ം.
ഇ ം പല ം പലവിധം െചാ വ
ചിേ     ധരി        െചയ് ര പതി:
   തി െചാ        പപ െമ        ം
വീര! വിഭാകര        ! വരിെകേടാ!
njാ പറ             േക     ിെന ാവ ം
ജാംബവദാദി നീതി          വര ാേര!
ഉ വീശനായാലവനാ ിത ാെര
സ േശാ രേ           നശ പചാനപി
ര ിയാ        ാലവ          ഹാ േകവലം
ര ിതാവശ േമധം െചയ്ത ണ വാ
എ െചാ           ി േവദ ശാസ്        ളി
  ണ പാപ ളറിയ േത േമ
മി െമാ കേപാതം നിജ േപടേയാ-
െടാ ിെ ാ വനംത ില് േമവീടിനാ .

                      358
           അ      ാ     രാമായണം
ഉ തമാെയാ പാദപാേ തദാ
െചെ ാ കാ ാളെനയ് െകാ ീടിനാ
ത െട പ ിണിെയ രതാ േര
വെ ാ ദു:ഖം െപാറാ        കര     വ
തെ മറ ി       ീ ം ദശാ േര
വ ി കാ ം മഴ ം, ദിേനശ ം
െച ചരമാബ്ധി ത ി മറ            ി ,
ഖി നായ് വ വിശ കിരാത ം
താനിരി             ി    രടതി
ദീനതേയാ നി        കാ ാളെന-
     ക ണകല         കേപാത ം
െകാ വ ാ െകാട ി വ ി ം.
ത െട ക ലി        കേപാതിെയ
വ ിയിലി      ാ തി ീടിനാ
എ     െകാ വിശ ട ീടാ
പിെ     ം പീഡി രി ം കിരാത
ത െട േദഹ ം നല്കിനാനേ ാ വ
വ ിയി വീ കിരാതാശനാ              മായ്.
അ േപാ ം േവണമാ ിതര ണം
മ     െന ാേലാ പറേയ തി േ ാ
എെ      രണെമേ ാ        ി വ വ-
െന മഭയം െകാ       മേത     .
പിെ വിേശഷി െമാ േക ീ വി-
െനെ     തി തിനാ മിെ       േമ.
േലാകപാല ാെര ം മ കാണായ
േലാക െള ം നിേമഷമാ ം െകാ
  ഷ്ടി ര ി സംഹരി ീ വാ-
െനാ േമ ദ െമനി ി നി യം,
പിെ njാനാെരബ്ഭയെ              ദാ
വ ീ വാ െചാ വെന മടിയാെത.
വ ിയായ്േക മി െചാ ി മാനേസ
    ീവ! നീ െച വെന വ         ക.
എെ      രണംഗമി       വ    njാ-
െന മഭയം െകാ       മതി തം.

                      359
          അ     ാ    രാമായണം
പിെ യവ െ ാ സംസാരദു:ഖ ം
വ     ടാ നെമ മറിക നീ.
   ീരാമവാക ാ തം േക വാനര-
വീര വിഭീഷണ തെ വ            ിനാ
   ീരാമപാദാ ിേക വീ സാഷ്ടാംഗ-
മാ ഢേമാദം നമസ്കരി ീടിനാ .
രാമം വിശാലാ മി ീവരദള-
ശ ാമളം േകാമളം ബാണധ        രം
േസാമബിംബാഭ സ         ഖാം ജം
കാമദം കാേമാപമം കമലാവരം
കാ ം ക ണാകരം കമേല ണം
ശാ ം ശരണ ം വേരണ ം വര ദം
ല ്മണസം         ം    ീവമാ തി-
  ഖ കപി ലേസവിതം രാഘവം
ക         ിെ ാ േത ം വിനീതനാ-
     ായ സേ ാഷേമാ ം വിഭീഷണ
ഭ     ിയനായ േലാൈകകനാഥെന
ഭ ിപരവശനായ് സ് തി ീടിനാ :
   ീരാമ! സീതാമേനാഹര! രാഘവ!
   ീരാമ! രാേജ ! രാജീവനേലാചന!
   ീരാമ! രാ സവംശവിനാശന!
   ീരാമപാദാം ജം നമസ്േത സദാ.
ച ാം േഗാേ ാ ഭവായ നേമാനമ-
      േകാദ ധരായ നേമാനമ:
പ ിത ത്          രീകച ാംശേവ
ഖ പര         ിയായ നേമാനമ:
രാമായ       ീവമി ായ കാ ായ
രാമായ നിത മന ായ ശാ ായ
രാമായ േവദാ േവദ ായ േലാകാഭി-
രാമായ രാമഭ ായ നേമാനമ:
വിേസ ാ വ ിതിസംഹാരേഷതേവ
വിശ ായ വിശ പായ നേമാനമ:
നിത മനാദി ഹാ ായേത നേമാ
നിത ായ സത ായ        ായേതനമ:

                    360
           അ     ാ     രാമായണം
ഭ    ിയായ ഭഗവേത രാമായ
   ി ദായ ക ായേത നമ:
വിേശ ശനാം നി ി വടിതാനേ ാ
വിേശ ാ വ ിതിസംഹാരകാരണം
സ തം ജംഗമാജംഗമ ത -
ള     ഹി വ ാപ്തനാ         ം ഭവാ .
നി ഹാമായയാ ടി ിട മ-
നി ലമാം പര           ാനിനാം
ത ലമാ        ണ പ ളാ
ജ മരണ        ായ് വ     ി ം.
അ നാേള ം ജഗെ ാ േവ ബലാ
സത മായ് േതാ മതിനി സംശയം.
എ നാേള റിയാെതയിരി           ി-
തദ യമാം പര      ം സനാതനം
   രാരാദി വിഷയ ളിലതി-
സ ികല       രമി    ിതന ഹം
ആ ാവിെനയറിയായ്കയാ നി             യ-
മാ നി കാേണണമാ ാനമാ ാനാ
ആദികാേല ഖെമ േതാ ി മ-
േത ം വിേവകമി ാതവ മാനേസ
ഇ ാ ിധ രേ ാവ ണനില-
ച     ാജാഹിപാദികെളാെ        ം
ചി ി ിേലാ നി ി വടി നി         യ-
മ   മാദി മി ാെത ൈദവേമ!
ൈകലേസവ പനായീ            ം ഭവാ
   ല ളി വ തി ല ം ഭവാ
  നമ വി     നി ണീയാ ഭവാ
മാനമി ാെത മഹ          ം ഭവാ
സ േലാകാനാം പിതാവായ ം ഭവാ
സ േലാേകശ മാതാവായ ം ഭവാ
സ ദാ സ ധാതാവായ ം ഭവാ
ദ ീകേര ശയന! ദയാനിേധ!
ആദിമധ ാ വിഹീന പരി             -
നാധാര ത      പ      ിനീശ ര

                     361
         അ     ാ    രാമായണം
അച തനവ യനവ        നദ യ
സ ിത്     ഷ      േഷാ മ പര
നി ല നി മ നിഷ്കള നി ണ
നി യി ാ     മറി     ടാതവ
നി ികാര നിരാകാര നിരീശ ര
നി ികല്പ നി പാ യ ശാശ ത
ഷഡ്ഭാവഹീന        തി പര    മാ
സ ഭാവ        സനാതന സ ഗ
മായാമ ഷ മേനാഹര മാധവ
മായാവിഹീന മ ൈകടഭാ ക
njാനിഹ ത ല്പാദഭ ിനിേ ണി
   ാന മാ സ ാപ ര പേത
    ാനേയാഗാഖ സൗധം കേരറി ം
മാനേസ കാമി വേ       ജഗ പേത
സീതാപേത! രാമ! കാ ണി േകാര
യാ ധാനാ ക! രാവണാേര! ഹാ
പാദാം ജം നമസ്േത ഭവസാഗര-
ഭീതനാെമെ ര ി െകാളളേണ
ഭ ി പരവശനായ് സ് തി ീടിന
ഭ െന       െതളി     ര    മന്
ഭ     ിയ പരമാന      െ ാ
  ഗ് സ്മിത    േമവമ     െചയ്
ഇഷ്ടമാ ളള വരെ     വരി സ-
   ഷ്ടനാം njാ വരദാൈനകതല്പര
ഒ േമതാപെമാ      െനെ       -
കി ിയാ പിെ        ാകയിേ ാ    നീ
രാമവാക ാ തം േക വിഭീഷണ-
നാേമാദ െ ാ ണ          ി ളിനാ
ധന നാേയ     ത ത നാേയനഹം
ധന േത തകാമനാേയനഹം
ത ല്പാദപ ാവേലാകനംെക njാ-
നിേ ാ വി     നാേയനി സംശം
മ സമനാെയാ           മി േഹാ
ത സമനായ് മെ ാ വ മി ിഹ

                   362
           അ      ാ    രാമായണം
ത സ പം മമകാണായകാരണാ
ക ബ             നശി തിനായിനി
നി ലമാം ഭവദ്         ാന ം ഭ ി ം
ത ദ് ധ ാന      ്മ ം േദഹി േമ രാഘ
ചിേ     വിഷയ ഖാശയിേ േമ
ത പാദപ ജഭ ിേരവാസ് േമ
നിത മിള െമാഴി           പാനിേധ!
ഇ മാക ണ സ ീതനാം രാഘവ
ന       രാധിപ തേ ാട         െചയ്
നിത ം വിഷയവിര രായ് ശാ
ഭ ി വള      തി      മതികളായ്
    ാനികളാ ളള േയാഗിക മാനേസ
njാനിരി മമ സീത മായ് ദാ
ആകയാെലെ          ം ധ ാനി സ തം
വാഴ്ക നീെയ ാല് നിന േമാ ം വ ം
അ      മ നി ാ         തമാെയാ
ഭ ികരസ്േതാ മത               നായ്
നിത ം െചാല്ക ം േക            ം െചയ്തി ം
    ി വ മതിനിെ ാ സംശയം
ഇ മ       െചയ് ല ്മണ തേ ാ
ഭ      ിയന      െചയ്തി സാദരം
എെ       നിേവാ ക തിെ ഫല-
മി തെ വ േ ണമതി നീ
ല ാധിപനിവെന ഭിേഷക ം
ശ ാവിഹീനമ േപാ െചയ്തീ ക
സാഗരവാരി ം െകാ വ ീ ക
ശാഖാ ഗാധിപ ാ മായ് സത രം
അ      ച    ാ മാകാശ മി ം
മ     ഥ ം ജഗ ി ളള ിവ
വാഴ്കല ാരാജ േമവം മമാ        യാ
ഭാഗവേതാ മനായ വിഭീഷണ
പ േന വാക ം േക ല ്മണ
ല ാ രാധിപത ാ          മഭിേഷക-
മ േപാ വാദ േഘാേഷണ െചയ്തീടിനാ

                      363
          അ     ാ    രാമായണം
വ രാം വാനരാധീശ ര ാ മായ്
സാ വാേദന ഴ ീ ജഗ യം
സാ ജന      ം ീതി     ീടിനാ
ആദിേതേയാ മ ാ        ഷ്പ ഷ്ടി -
മാധിേവറി െചയ്തീടിനാരാദരാ .
അപ്സരസ് ീക ം        ഗീത ളാ-
ല    േഷാ മെനബ്ഭജി ീടിനാ
ഗ       കി ര കിം   ഷ ാ -
മ     ദാ സി വിദ ാധരാദി ം
  ീരാമച െന വാഴ് ി സ് തി ി
േഭരീനിനാദം ഴ ിനാ        ം
  ണ ജേനശ രനായ വിഭീഷണ -
തെ     ണ         ീവ ം െചാ ിനാ :-

പാേര ര ി ം നാഥനായ് വാ മീ
  ീരാമകി ര ാരി  ഖ ഭവാ
രാവണനി ഹ ി സഹായ -
മാേവാളമാ െചേ ണം ഭവാനിനി
േകവലം nj     ം  നട
േസവയാ സി ി േമ മ     ഹം.
    ീവവാക മാക ണ വിഭീഷണ-
നേ ചിരി വേനാ െചാ ീടിനാ :-

സാ ാ ജഗ യനാമഖിേലശ ര
സാ ി ത സതല ി മാകയാ
എ ശ       െള     മി േക .
 ഢ നാന          േനകാ ക
  ട നാ യം മ ാ മിെ േടാ
 ഢത മേ ന      േതാ
 ഢ ി ണഭാേവന മായാബലാ .
തദ ശ ാെരാെ നാെമ റി      െകാ-
   ദ യഭാേവ േസനവി െകാ ക നാം.
ന      ര വേരാ ിക േകെ ാ
ഭ നാം ഭാ ജ ം െതളി    ീടിനാ .

                    364
         അ     ാ    രാമായണം
  കബ    നം

രേ ാവരനായ രാവണ െചാ കയാ
ത       േണ വ      കനാം നിശാചര
   ഷ്കേര നി വിളി െചാ ീടിനാ
മ     ടരാജനാം     ീവേനാടിദം:-
രാ സാധീശ ര വാ ക േക             നീ
ഭാസ്കര േനാ! പരാ മവാരിേധ!
ഭാ തനയനാം ഭാഗേധയാം േധ!
വാനരരാജ! മഹാ ലസംഭവ!
ആദിേതേയ        താ ജനാകയാ
   ാ സമാന ഭവാ മമ നി        യം
നിേ ാ ൈവരെമനിേ         മി മ-
െ     ാ വിേരാധം നിന മിേ േമ.
രാജ മാരനാം രാമഭാര ാമഹം
വ ാേജന െകാ േപാേ നതിെന േത?
മ     ടേസനേയാ മതിവി തം
കിഷ്കി യാം നഗരി െപായ്െ ാ ക നീ
േദവാദികളാ മ ാപ മാെയാ
േകവലെമ െട ല ാ രെമേടാ!
അല്പസാര ാ മ ഷ െമ             ം
ദു    ല ാരായ വാനര ഥ ം
എെ ാ കാ െതേ ാടിവിെട വ-
       കാരം നിന ീടായ്ക നീ ഥാ.
ഇ ം േകാ ിക േക കപി ല-
     ായ ചാടി ിടി ാനതി തം.
   ഷ്ടി ഹര േള കനതി-
   ിഷ്ടനാേയ ം കര      ട ിനാ :-

രാമരാമ! േഭാ! കാ ണ വാരിേധ!
രാമ! നാഥ! പരി ാഹി ര പേത!
 തെരെ ാ മാറി പ ാ േമ
നാഥ! ധ െ      ര ി െകാേ ണേമ.
വാനര ാെര നിവാരണം െചയ്താ

                   365
          അ    ാ    രാമായണം
മാനവവീര! ഹേതാ ഹം പാഹി മാം
ഇ ം കപരിേദവനം േകെ ാ
ഭ    ിയ വരദ     േഷാ മ
വാനര ാെര വില ിനാനേ ര-
മാന    െ ാ യ      ക തദാ
െചാ ിനാ     ീവേനാ njാെനെ ാ
െചാേ    ത ദശ ീവേനാട
െചാ ീ െക    േക    ീവ ം
െചാ ിനാനാ    കേനാ സത രം :-

െചാ     ബാലിെയെ ാെല ഭവാെന ം
െകാ ണമാ സ      ബലാന ിതം
  ീരാമപത്നിെയ  െകാ ീടിന
േചാരേന ം െകാ ജാനകിതെ     ം
െകാ േപാേകണെമനി കിഷ്കി യ്
ര ി തിെന െച െചാ ീ നീ.
അ     ാ േജാ ിക േക െതളി     ള-
വ    ാന േയാ ഭവ താ മ    െചയ് :-

വാനര ാേര! കെന ബ ി െകാ-
   നെമാഴി     കാ െകാ ീ വി
njാ രെചയ്േതയയയ് ാവിെത        -
മാന േമാട    െചയ് ര വര .
വാനര ാ ം പിടി െക ിെ ാ
ദീനതൈകവി കാ െക ിെ ാ
ദീനത ൈകവി കാ െകാ ീടിനാര
ശാ ലവി മം         കപിബലം
ശാ ലനായ നിശാചര വ ക-
   ാ   നായ് രാവണേനാ െചാ ീടിനാ
വാ    ക    വ മ േകെ ാ
രാ    േരശ രനാകിയ രാവണ-
നാ    ി േ     ം ദീ ഘചി ാന ിതം
ചീ    േഖദേ ാ ദീ ഘമാേയ ം
വീ    പായ      കാണാ   ി   ീടിനാ .

                   366
           അ     ാ    രാമായണം
േസ ബ        നം

തല്       ാലമ    േലാ ഭവ രാഘവ-
ന       ാ ജാദി കപിവര ാേരാ ം
രേ      ാവരനാം വിഭീഷണ തെ ാ ം
ല     ്മണേനാ ം വിചാരം ട ിനാ
എ      പായം സ ം കട ാെന
ചി     ി കല്പി നി െള ാ മായ്
എ           െചയ്ത േക വേരവ -
െമാ      ി ടി നി പി െചാ ിനാ :-

േദവ വരനാേയാ വ ണെന-
േ വി േവണെമ ാ വഴി ം ത ം.
എ      േക     െചയ് ര വര
ന ി േതാ ിയത െന തെ െയ-
      വതീേര കിഴ േനാ ിെ ാ -
ത േ ാജേലാചനനാകിയ രാഘവ
ദ ഭവിരി നമസ് രി ീടിനാ-
ന തവി മ ഭ ി െ             ം.
   േഹാരാ പാസി ിതി െന
   േലാക ി ം നാഥനാമീശ ര
ഏ മിളകീല വാരിധി മതി-
േ ാേധന ര ാ േന നാം നാഥ ം
െകാ വാ ചാപബാണ         നീ ല ്മണാ!
ക െകാ ാ ം മമ ശരവി മം
ഇ െപ വഴി മീ നനതിെ ി-
ലവ ം ഭസ്മമാ ി മ ീ വ .
   ം മദീയ      ാ വള      -
മി njാനി ാെതയാ വ നി           യം.
സാഗരെമ       േപ ം മറ    ി-
ലാ ലെമ ിേയ വാ കിെല േമ
നഷ്ടമാ ീ വ െവ ം കപി ലം
  ഷ്ടേമാദം പാദചാേരണ േപാകണം
എ       െചയ് വി ം ഴിെയ ല-

                     367
          അ     ാ      രാമായണം
    വേ    ാട   െചയ്    ര    വര   :-

സ      ത    ം ക െകാേ ണേമ
ദു ാരമായ ശിലീ ഖവി മം
ഭസ്മമാ ീ വ വാരാ ിധിെയ njാ
വിസ്മയെമ ാവ ം ക നില്േ ണം
ഇ ം ര വര വാ േക േ രം
  ഥീ ഹ       ം കാനനജാല ം
  ഥ ി ം െട വിറ ചമ       ി
മി    ം മ ി നിറ     തിമിര ം
അബ്ധി ം േ ാഭി മി ാ കവി         വ-
      ംഗമായ തരംഗാവലിെയാ ം
   സ്ത ളായ് പരിതപ്ത ളായ് വ ി-
തത ന തിമിഝഷാദ             ം.
അേ ാ ഭയെ        ദിവ പെ ാ -
മ തി ദിവ ാഭരണസ        നായ്
പ     ദി ം നിറേ    ാ കാ ാ നിജ-
ഹസ്ത ളി പരി ാഹ രത്ന          ം
വി സ്തനായ് രാമപാദാ ിേക വ
സ പം ദണ്ഡനമസ്കാര ം വ
ര ാ േലാചനനാകിയ രാമെന
ഭ    ാ വണ ി സ് തി ാ പലതരം.

  ാഹി മാം ാഹി മാം ൈ േലാക പാലക!
  ാഹി മാം ാഹി മാം വിഷ്േണാ ജഗല്പേത!
  ാഹി മാം ാഹി മാം പൗലസ്ത നാശന!
  ാഹി മാം ാഹി മാം രാമ! രമാപേത!
ആദികാേല തവ മായാ ണവശാ
 ത െളബ്ഭവാ      ഷ്ടി േനരം
   ല ളാ      പ    ത െള-
  ാലസ പനാ ം നി ി വടി
  ഷ്ടി ിേത ം ജഡസ ഭാവ ളായ്
കഷ്ടമിതാ     നീ ാ തവ മതം.
പിെ വിേശഷി തി ം ജഡത മായ്

                      368
         അ     ാ    രാമായണം
തെ ഭവാ      നെരെ നി ി ം
 േ ഭവ ിേയാഗസ ഭാവെ യി-
  ന ഥാ ക    മാ     ശ രായ്.
താമേസാ ത ളാ          ത
താമസശീലമായ്     േ വ വിേഭാ!
താമസമേ ാ ജഡത മാ       ം
കാമേലാഭാദിക ം താമസ ണം
മായാരഹിതമായ് നി ണനായ നീ
മായാ ണ െളയംഗീകരി േ ാ
ൈവരാജനാമവാനായ് ചമ      ഭവാ
കാരണ     ഷനായ് ണാ ാ മായ്.
അേ ാ വിരാ ി     നി ം ണ ളാ -
ല്പ രായി േദവാദിക തദാ
ത സത      ി    നി േ ാ േദവക
ത േജാ ത ളായ് േജാശാദിക
ത േമാ തനായ് തപതി താ -
   മ   ഷ! രാമ! ദയാനിേധ!

മായയാ     നായ് ലീലാമ ഷ നായ്
മായാ ണ െളൈ െ ാ നാരതം
നി ണനായ് സദാ ചിദ്ഘനനാെയാ
നിഷ്കളനായ് നിരാകാരനായി െന
േമാ ദനാം നി ി വടിതെ       ം
   ഖനാം njാെന െനയറി      ീ   .
   ഖജന        സ ാ     ാപക-
േമാ    ി     ണാം ഹിതം ദണ്ഡമായ ം
ദുഷ്ടപ നാം യഥാ ല ടം തഥാ
ദുഷ്ടാ ശാസനം ധ ം ഭവാ ശാ.
   ീരാമേദവം പരം ഭ വ ലം
കാ ണ      ഷം കാ ണ സാഗരം
നാരായണം ശരണ ം       േഷാ മം
   ീരാമമീശം ശരണം ഗേതാസ്മി njാ .
രാമച ാഭയം േദഹി േമ സ തം
രാമ! ല ാമാ മാ ദദാമി േത.

                   369
           അ     ാ    രാമായണം
ഇ    ം വണ ി സ് തി വ ണേനാ-
    മ   ഷ താ മ   െചയ് :-

ബാണം മദീയമേമാഘമതി ിഹ
േവണെമാ ല      െമ തി        ം
വാ മി ാെതാ ല     മതി നീ
കാ ി േരണെമനി വാരാ ിേധ!
അ    വനാഥ ം െചാ ിനാനേ ര-
മന നകാ ണ സിേ ാ! ജഗല്പേത!
ഉ രസ ാം ദിശി മ ീര തേല
ചി   മ ല േദശം ഭി ദം.
ത പാപാ ാ          നിശാചര-
െര    ം പാര പ വി ീ േവാ
േവഗാലവിേടയ് യ ബാണം തവ-
േലാേകാപകാരകമാമ നി      യം.

രാമ ം ബാണമയ ാന േനര-
മാമയം േതടീ മാഭീരമണ്ഡലം
എ ാെമാ     ി േവേഗന ബാണം േപാ
െമ േവ ണര ം         ിതാദരാല്
ആഭീരമണ്ഡലെമാെ നശി യാ
േശാഭനമായ് വ ത        േദസം തദാ
ത    ലേദശ മ െതാെ          ം
 ഖ ജനപദമായ് വ ിതിെ ാ ം.
സാഗരം െചാ ിനാ സാദരമേ ര-
മാ ലെമ ിേയ മ േല സത രം
േസ ബ ി നളനാം കപിവര-
േന മവെനാ ദണ്ഡ         ായ് വരാ.
വിശ ക ാവി കനവനാകയാ
വിശ ശില്പ ിയാതല്പരെന         ം
വിശ ദുരിതാപകാരിണിയായ്തവ-
വിശ െമ ാം നിറ    ീ    കീ     ി ം
വ ി െമ പറ           െതാ ട-
നബ്ധി ം െമെ മറ         ഴീടിനാ .

                     370
          അ     ാ    രാമായണം

സ ഷ്ടനാെയാ രാമച        തദാ
ചി ി      ീവല ്മണ ാേരാ ം
  ാ   നായീ ം നളെന വിളി ട-
നാ    െയെ യ്തി േസ ബ േന.
ത     േണ മ    ട ഖ നാ ം നള
  ഷ്കരേന െന വ ി സത രം
പ ത ല ശരീരികളാകിയ
ദു ാരവീര മിയ കപിക ം
സ ദി ി ം നി സരഭസം
പ തപാഷാണപാദപജാല
െകാ വ      വ വാ ിെ     െതെര
  ണ്ഠവിഹീനം പ       ട ിനാ .
േനേര ശതേയാജനായതമാ ട-
നീര േയാജന വിസ്താരമാം വ ം.
ഇ ംപ        ട ം വിധൗ രാമ-
ഭ നാം ദാശരഥി ജഗദീശ ര
േവ ാമേകശം പരേമശ രം ശ രം
രാേമശ രെമ നാമമ       െചയ്
േശാഭനമായ      േ ന സം ാപ
പാപഹരായ ിേലാകഹിതാ         മായ്
  ജി വ ി ഭ      ാ നമസ് ത
രാജീവേലാചനേനവമ      െചയ് :-

യാെതാ മ        നിവിെട വ ാദരാ
േസ ബ ം ക രാേമശ രെന ം
ഭ    ാ ഭജി    ിതേ ാളവ       -
ഹത ാദി പാപ േളാ േവ െപ തി-
     നായ് വ    ടം മമാ  ഹാ
    ി ം വ ീ മിെ ാ സംശയം.
േസ ബ        ി     മ ന ം െചയ്
  േതശനാകിയ രാേമശ രെന ം
ക വണ ി റെ              നായ്
  ണ്ഠത ൈകവി വാരാണസി

                    371
         അ    ാ    രാമായണം
ഗംഗയി സ്നാന ം െചയ് ജിത മം
ഗംഗാസലില ം െകാ േപാനനാദരാ
രാേമശ രനഭിേഷക ം െചയ്തഥ
  ീമ സ േ കള      തദ്ഭാര ം
മ നം െച      മ    െനേ ാ സാ-
  ജ ം വ മതിനിെ ാ സംശയം.
എ       െചയ്തി രാമ തി വടി
ന ായ് െതാ    േസവി ിെത ാവ ം.

വിശ ക ാ ജനാം നള ം പിെ
വിശ ാസേമാ പ      ട ിനാന്
വി തമ ിപാഷണത      ളാ-
ല ിേന തീ    പതിനാ േയാജന
തീ    ിതി പ േയാജന പിേ    ാ
   ാം ദിനമി പെ ാ േയാജന
നാലാം ദിനമി പ ിര ായ -
േപാെലയി പ ി     മ ാംദിനം
അ നാ െകാ ശതേയാജനായതം
ച ലെമ ിേയ തീ േ ാരന രം
േസ വിേ േല നട കപിക -
മാത ഹീനംകട     ട ിനാ .

മാ തികണ്േഠ കേരറി ര    മ
താേരയകണ്േഠ മി ാതനയ ം
ആ ഹ െച        േബലാചല ക-
േളറിനാ വാനരേസനേയാ ം തം
ല ാ രാേലാകനാശയാ രാഘവ
ശ ാവിഹീനം േബലാചേലാപരി
സം ാപ േനാ ിയ േനര     ക ി
ജംഭാരിതന് രിെ ാ    ല ാ രം.
സ     മയ ജ ാകാരേതാരണ-
     ം മേനാഹരം ാസാദസം ലം
ൈകലാസൈശേല സ ിഭേഗാ ര
ജാലപരിഘശതഘ്നീസമന ിതം

                  372
         അ     ാ    രാമായണം
  ാസാദ    ്നി വിസ്തീ   േദേശ ദാ
വാസവ ല ഭാേവന രാവണ
രത്നസിംഹാസേന മ ിഭി       േല
രത്നദണ്ഡാതപൈ        പേശാഭിേത
ആലവ      ം െവ ാമര     ം
ബാല     ണിമാെരെ ാ വീയി
നീലൈശലാഭം ദശകിരീേടാജ ലം
നീലേമേഘാപമം ക ര         മ
വിസ്മയം െകാെ ാ മാനി മാനേസ
സസ്മിതം വാനര ാേരാ െചാ ിനാ :

 േ നിബ നാേയാ     കാ ര
തെ വിരേവാടയയ് മടിയാെത
െച ദശ ീവേനാ       ാ  -
െളാെ ാഴിയാെതയറിയി ൈവകാെത.

രാവണ കസംവാദം

എ       െചയ്ത േക െതാ തവ
െച ദശാനന തെ വണ ിനാ .
പം ി ഖ മവേനാ േചാദി ാ-
െന നീ ൈവ വാന കാരണം െചാ െകേടാ!
വാനേര    ാരറി   പിടി ഭി-
മാനവിേരാധം വ    ിയാേരാ? തവ
   ീണഭാവം കല   ീ വാ കാരണം
മാനേസ േഖദം കള     െചാ ീെടേടാ!
രാ ി േരാ ിക േക        ക പര-
മാ   ം ദശാനനേനാ െചാ ീടിനാ :-

രാ സരാജ വര! ജയ ജയ
േമാേ ാപേദശമാ േ ണ െചാ ീ വ
സി ത      രതീേരാപരി െചെ ാ-
ര െമ ിേയ njാ തവ വാക
െചാ േനര വെരെ      ിടി ട

                   373
         അ     ാ    രാമായണം
െകാ കളവാ      ട ം ദശാ േര
രാമരാമ േഭാ! പാഹി പാഹീതി njാ-
നാമയം     കര    നാദം േക
 തനവധ നയ നയ ിെന-
  ാദരേവാട   െചയ് ദയാപര
വാനര ാ മയ ാര െകാ
njാ ം ഭയം തീ    നീെള നട ട
വാനരൈസന െമ ാം ക െപാ ി
മാനവവീരന      യാ സാദരം.

പിെ ര       മെനേ ാ െചാ ിനാ
െച നീ രാവണ തേ ാ െചാ ക
സീതെയ ന കീ െകാ കിലി ായ്കി-
േല േമ ൈവകാെത      ം ട ക
ര ി െമാ ഴറിെ യ് െകാ ണം
ര ംകണെ നിെ         പറയണം
എ ബലംെകാ സീതെയ          െകാ-
     നായ് േപാ ി ി    െകാ ഭവാ
േപാ മതി ബലെമ ിെലേ ാ
േപാരിനായ്െ ാ     റെ കാ നീ
ല ാ ര ം നിശാചരേസന ം
ശ ാവിഹീനം ശര െളെ ാ njാ
ഒെ െ ാടെപ െ         ി വ ി
  േ ാ േരാഷ മാ തീ      ീ വ
ന     ര ലേ ഷ്ഠ ഭവാെനാ
ശ െന ാകില് റെ കാ നീ.

എ    ളിെ യ്തി    ളീടിനാ
നി  െട േസാദര തേ ാ     ടേവ
   ീവല ്മണ ാേരാ െമാ ി
നി ഹി ാനായ് ഭവ ം രണാ േണ
ക െകാ ാ മസംഖ ബലം ദശ-
കണ്ഠേ േഭാ! കപി ംഗവപാലിതം
പ തസ ിഭ ാരായ വാനര-

                   374
          അ    ാ    രാമായണം
   ി     േവ ഗ     ന ം െചയ്
സ േലാക     ം ഭസ്മമ ീ വ
ഗ ം കല    നില്     ി നി ഭയം.
സംഖ മാ    ം ഗണി ാവത ിഹ
സംഖ വതാംവരനായ മാര ം
  ാരേമറിയ വാനരേസനയി
സംഘ ധാ ാെരേ      െകാ ക :-

ല ാ രെ      ം േനാ ി േനാ ി തം
ശ ാവിഹീനമലറിനി        വ
  റായിരം പടേയാ ം രി   േള
നീ    വാ ഴേ ാ വാ െപാ ി
കാല ം േപടി മ മവേനാ
നീലനാം േസനാപതി വ ിന ന
അംഗദനാ മിളയരാജാവതി-
നേ      പ കി     സമ ഭ
വാ െകാ      മിയി ത ത       െന
ബാലിത ന നന ി ൃംേഗാപമ
തല്പാ ശ സീമ്നി നില്       വാതജ
ത       ഘാതക രാമച       ിയ
    ീേവാ പറ     നില്   വ-
    നാം േശ ത രജതസമ ഭ
രംഭനേ തവ        ി നില്      വ
വ പനാ       ശരഭ മഹാബല
ൈമ നേ തവ ത ി വിവിദ ം
   ാരൈവദ ന ന ാരേ ാ.
േസ ക      ാവാം നളനതിനേ
േബാധേമ ം വിശ ക ാ ത ക
താര പനസ         ദ വിരത ം
വീര    ഷഭ വികട വിശാല ം
മാ തിത പിതാവാകിയ േകസരി
  രനായീ ം മാഥി ശതബലി
സാരനാം ജാംബവാ ം േവഗദ ശി ം
വീര ഗജ ം ഗവയ ഗവാ          ം

                   375
          അ     ാ    രാമായണം
 ര ദധി ഖ േജാതി ഖനതി-
േഘാര      ഖ ം ദു ഖ േഗാ ഖ
ഇത ാദി വാനരനായക ാെര njാ
 േത കെമ െന െചാ      ം േഭാ!

ഇ രം വാനരനായക ാര -
പേ     േകാടി    തറി    ാ ം
ഉ ം െതളി     േപാ    ായി പെ ാ
െവ ം പടയവ       ളളതവെയ ാ
േദവാരികെളെയാ     ാവാനായ് വ
േദവാംശസംഭവ ാരിവേരവ ം
  ീരാമേദവ ം മാ ഷന ാദി-
നാരായണനാം പരം       േഷാ മ
സീതയാ        േയാഗമായാേദവി
േസാദര ല ്മണനായതന രം
േലാകമാതാ ം പിതാ ം ജനകജാ-
രാഘവ ാെര റിക വഴിേപാെല
ൈവരമവേരാ സംഭവി ീ വാ
കാരണെമെ       േതാ     നീ മാനേസ
പ     താ കമായ ശരീര ം
പ ത മാ ഭവി െമ ാവ ം
പ പ ാ കത             െളെ ാ
സ ിതം ണ ഭാവ ളാ ബ മായ്
ത ങ്മാംസേമദാ ി       മല ളാ
സേ ളിതമതിദു       െമ     ം
njാെന ഭാവമതി മായ് വ ം
    ാനമി ാ    ജന        േതാ   നീ

ഹ ജഡാ കമായ കായ ി -
െലെ ാരാ ാ ഭവി        ധീമതാം
യാെതാ     ലമായ്    ഹത ാദിയാം
പാതകൗഘ          ത ളാ     ം
േഭാഗേഭാ ാവായ േദഹം    ണംെകാ
േരാഗാദി ലമായ് സ തി ം ഢം

                    376
         അ     ാ    രാമായണം
  ണ പാപ േളാ ം േച         ജീവ ം
വ            ഖദു:ഖബ നം
േദഹെ      njാെന കല്പി ക
േമാഹ ിനാലവശേത ന െച
ജ മരണ        മ ലമായ്
സേ ാഹിത ാ         വ ഭവി
േശാകജരാമരണാദിക നീ വാ
നാകയാ േദഹാഭിമാനം കളക നീ.
ആത്മാ നി ലനവ യനദ യ-
നാ ാനമാ നാക െതളിക നീ
ആ ാവിെന സ്മരി ീ ക സ ത-
മാ നി തെ ലയി നീ േകവലം
    ദാരാ      ഹാദി വസ്     ളി
സ ി കള        വിര നായ് വാ ക
  കരശ ാദി േദഹ ളിലാകി ം
േഭാഗം നരകാദികളി      േ ാ
േദഹം വിേവകാഢ മായ ം ാപി ി-
താഹ പിെ ദ ിജത ം വ ി
ക      വാമ ഭാരതഖണ്ഡ ി
നി ലം         ജ ം ഭവി ീടിനാ
പിെ        ാ േമാ േഭാഗ ിലാ ഹം
ധന നാ       വേനാ    മഹാമേത!
പൗലസ്ത         നാം ഹാമണാഢ ഭവാ
ൈ േലാക സ ത േഘാരതേപാധന
എ ിരിെ       നര    ാനിെയേ ാെല
പിെ     ം േഭാഗാഭിലാഷെമ ി െന
ഇ      ട ി മസ്തസംഗ        ം
ന ായ് പരിത ജി ീ ക മാനേസ.
രാമെന െ സമാ യി ീ ക
രാമനാ      താ ാപരനദ യ
സീതെയ രാമ െകാ െ ാ             ത -
പാദപ ാ ചരനായ് ഭവി നീ.
സ പാപ ളി നി              നായ്
ദിവ മാം വിഷ് േലാകം ഗമി ായ് വ ം

                   377
          അ     ാ    രാമായണം
അ ായ്കിലാ കീഴ്േപാ േപായ്
െച ം നരക ിലിെ ാ സംശയം.
ന തേ njാ നിന പറ
ന ജനേ ാ േചാദി െകാ െകേടാ!

രാമ രാേമതി രാേമതി ജപി െകാ-
  ാമയം േവറി സാധി േമാ       ം
സ സംഗമേ ാ രാമച ം ഭ -
വ സലം േലാകശരണ ം ശരണദം
േദവം മരതകകാ ികാ ം മരാ-
േസവിതം ചാപബാണാ ധം രാഘവം
    ീവേസവിതം ല ്മണസം തം
ര ാനി ണം വിഭീഷണേസവിതം
ഭ    ാ നിര രം ധ ാനി െകാ കിേലാ
    ിവ ീ മതിനി സംശയം.
ഇ ം കവാക മ         നനാശനം
  ത ാ ദശാസ ം േ ാധതാ ാ നായ്
ദഗ് നായ്േപാ ം കെന േതാ മാ-
റത േരാേഷണ േനാ ി രെചയ്താ :-

 ത നാ      നീയാചാര െനേ ാെല
നിസ് പം ശി     െചാ വാെന കാരണം?
പ നീ െചയ്േതാ പകാരേമാ         യാ-
    കാ ണ െമനി       െകാ njാ
ഇ െകാ      തിെ     കല്പി ിെത
   ി നി ാ മറയ        േപാക നീ.
േക ാ െപാ       താെതാ വാ ക
േക െപാ     ാ     മ െമനി ി
എ െട      ി നീ കാ      ണം നില് ിേലാ
വ     ം മരണം നിനെ       േമ.
എ    േക േപടി വിറ വ
െച ത മ ിരം        ി    ീടിനാ .



                    378
          അ     ാ        രാമായണം
  കെ                ാ    ം

  ാ ണേ ഷ്ഠ        രാ ക നി ല
  ാ ണ ം പരിപാലി സ തം
കാനന ി       വാന     നായ് മഹാ-
    ാനികളി    ധാനത ം ൈകെ ാ
േദവക     ഭ ദയാ    മായ് നിത ം
േദവാരിക     വിനാശ ിനായ്െ ാ ം
യാഗാദിക     വിനാശ ിനായ്െ ാ ം
യാഗാദിക        െചയ് േമവീടിനാ
േയാഗം ധരി പര       നിഷ്ഠയാ
   ാരകാഭ ദയാ    ിയായ് രാ സ-
നി ാപരനായ് മ ം ദശാ േര

നി ജ്ജരൈവരി ലേ ഷ്ഠ നിശാചര
എെ ാ ന        കാപകാര ിെന-
     ര ം പാ    പാ     ിരി ം വിധൗ
  ംേഭാ ഭവനാമഗസ്ത          കാ േമ
സം ാപ്തനായാെനാ ദിവസം ബലാ .
    ജിതനാമഗസ്ത തേപാധന
സംേഭാജനാ     ം നിമ ിതനാകയാ
സ്നാ ം ഗേത നൗ ംേഭാ ഭേവ തദാ
യാ ധാനാധിപ വ ദംഷ് സര
െച ാനഗസ്ത പം ധരി           രാ
െചാ ാ      കേനാ മ ബാസാന ിതം
ഒ നാ     മാംസം    ി     ി
 ഷ്ടമാ േ ണമി ന െ േടാ!
ഛാഗമാംസം േവണമേ ാ കറി മമ
ത ാഗിയേ ാ ഭവാ         ണസ മ
എ ളേവ ക പത്നിേയാ ം തഥാ
െചാ ാനത െനെയ വ ം െചാ ാ
മേ      കപ ിേവഷം ധരി വ
ചി േമാഹം വള       ീടിനാ മായയാ
മ     മാംസം വിള ിെ ാ        േ ാ

                        379
          അ     ാ    രാമായണം
തൈ വ വ ദംഷ്ട മറ     ീടിനാന്
മ     മാംസം ക ൈമ വ ണി ം
    നായ്   ി ം കെന പി ി
മ     െര ബ്ഭ ി രാ സനായിനി
  ഥ ിയി വാ ക മ േപാൈവഭവാ

ഇ ം ശപി     േക    ക താ -
െമ   ം ചി മിെതെ ാ കാരണം?
മാംേസാ രം ജി ണെമനിെ
ശാസനെചയ്ത ം മ ാ മ േ ാ
പിെ യതി േകാപി ശപി -
െമ െട ദുഷ്കരെമെ പറയാ
െചാലി െചാെ     പറ     നീ സേഖ!
ന      ാ മിെതേ ാ െചാ ണം
എ     േക    ക മഗസ്ത േനാ-
ടേ രമാ സത ം പറ     ീടിനാ

മ ന ിെ              ിയേശഷമീ
തി നേ ാ വീ ം വ              െചയ്
വ nj്ജനം മാംസസമന ിതം േവണെമ-
   nj്ജസാ njാന േക          െചയ്ത ം
ഇ ം േകാ ിക േകേ ാരഗസ്ത ം
ചിേ            ം വിചാരി ളിനാ :-
     ാ        ാ െകാ കേ ാരള-
       ാപേമാട     െചയ്താനഗസ്ത ം
വ ിത ാരായ് വയം ബത യാമിനീ-
സ ാരികളി െചയ്ത ം നി          യം
njാ മതി ഢനായ് ചമേ           ബലാ
  നം വരാ വിധിത തെമ േമ
മി    യായ് വ     ടാ മമ ഭാഷിതം
സത ധാനനേ ാ നീ മാകയാ
ന      വ     ം േമലി നി     യം
കല ാണമായ് ശാപേമാ         ംന   വാ
   ീരാമപത്നിെയ രാവണ െകാ േപാ-

                    380
          അ   ാ    രാമായണം
യാരാമസീമനി വ െകാള ം ഢം
രാവണ ത നായ് നീ ം വ ം ചിരം
േകവലം നീയവനിഷ്ടനാ ം വ ം
രാഘവ വാനരേസന മായ് െചേ ാ-
രാ ലെമ ിെയ ല ാ രാ ിേക
നാ റ ം വള    ിരി െ ാ
കാലമവ യറി      വ ീ വാ
നിെ യയയ് ം ദശാനനന നീ
െച വണ ക രാമെന ാദരം
പിെ വിേശഷ െളാെ ാഴിയാെത േപായ്
െച ദശ ഖ തേ ാ െചാ ക
രാവണനാ തേ     ാപേദശം െചയ്
േദവ ിയനായ് വ ം നരാ നീ
രാ സഭാവമേശഷ േപ ി
സാ ാ ദ ിജത ം വ       ം ഢം
ഇ മ     ഹി കലേശാ ഭവ
സത ം തേപാധനവാക ം മേനാഹരം.

മാല വാെ   വാക ം

ചാരനാെയാ    ക േപായന രം
േഘാരനാം രാവണ വാ     മ ിേര
വ ി രാവണമാതാ ത പിതാ
ഖി നായ് രാവണെന      െചാ വാ
സല് ാര ം ശല ശ്ന ം െചയ്
രേ ാവര മി    ി യേഥാചിതം
ൈകകസീതാത മതിമാ വിനീതി മാ
ൈകകസീന ന തേ ാ െചാ ിനാ :-

െചാ വ njാ തവ ന         പിെ നീ
െയ ാം നിനെ ാ വ മ ഷ്ഠി
ദു നിമി   ളീ ജാനകീ ല യി
വ തില്പിെ പല        കാ
ക ീലേയാ നാശേഹ       ളായ് ദശ-

                  381
          അ     ാ    രാമായണം
കണ്ഠ േഭാ! നീ നി പി മാനേസ
ദാ ണമായിടിെവ ിതന ഹം
േചാര ം െപ      ി ഷ്ണമാെയ     ം
േദവലിംഗ ളിളകി വിയ
േദവിയാം കാളി ം േഘാരദംഷ്ടാന ിതം
േനാ     ദി ി ചിരി കാണാ
േഗാ ളി നി ഖര          ജിനി
 ഷിക മ      ാരേനാ പിണ
േരാഷാ ന ല േളാ മ         േമ
പ ഗജാലം ഗ ഡേനാ ം തഥാ
നിെ തി     ീടാ    ട     നിശ്ചയം
    നാേയ ം കരാളവികടനായ്
വ     ം പിംഗല ഷ്ണമായ് സ തം
കാലെന      കാ      ിെത ാട ം
കാലമാപ ി െ ാ ി നി          യം

ഇ രം ദു നിമി         ായതി-
നൈ വ ശാ ിെയെ യ് െകാേ ണേമ
വംശെ      ര ി െകാ വാേന േമ
സംശയെമ ിേയ സീതെയെ ാ േപായ്
രാമപാേദ വ വ ി ൈവകാെത
രാമനാ       വിഷ് നാരായണ
വിേദ ഷെമ ാം ത ജി ഭജി െകാ -
കദ യനാം പരമാ ാനമവ യം
   ീരാമമപാദേപാതം െകാ സംസാര-
വാരാ ിധിെയ ട        േയാഗികള്
ഭ ിെകാ       :കരണ ം     മായ്
     ിെയ ജ്njാനിക സി ി െകാ
ദുഷ്ടനാം നീ ം വി   നാം ഭ ിെകാ-
െ ാ േമ കാലം കളയാെത ക നീ
രാ സവംശെ        ര ി െകാ ക
സാ ാ          െനേ വി െകാ ക
സത മേ njാ പറ           േകവലം
പഥ ം നിന ി ചി ി മാനേസ

                    382
            അ    ാ    രാമായണം
സാ ന      ം ദശ ഖ തേ ാ
ശാ നാം മാല വാ വംശര ാ  മായ്
െചാ  േക േപാരാ    ദശ ഖ
പിെ യ ാല വാ തേ ാ െചാ ിനാ :-

മാനവനായ പണനാം രാമെന
മാനേസ മാനി തിെന കാരണം?
മ   ടാലംബനം ന സാമ          െമ
       ാ ിേലാ       വ ജളെന      ം
രാമ നിേയാഗി യാ വ ിെതേ ാ
സാമ      ം പറ    ഭവാ നി     യം
േനരെ േപായാ മി ി േവ          നാ
ചാര     െചാ ി വി       നി   യം
      ഭവാനതിസ്നിഗ് നാം മി മി-
ത    ിക േക ാ െപാ          ടാ ഢം
ഇ ം പറ       മാത മാ മായ് ദശ-
വ      ം സാദ      ്നി കേരറിനാ

    ാരംഭം

വാനരേസന ം ക കേമ ബ -
മാന ം ൈകെ ാ ിരി ം ദശാ േര
      ിനായ് രജനീചരവീരെര
സത രം ത വ       ി വാ ം വിധൗ
രാവണെന        േകാപി രാഘവ-
േദവ ം സൗമി ിേയാ വി വാ ിനാ
പ കിരീട ം ൈകകളി പ ം
   േനാെടാ    ശരീര ം ശൗര ം
പ   കിരീട    ം ട ം നിമി-
ഷാ േ ന ഖ ി േനര രാവണ
നാണി താഴ ിറ ി ഭയംെകാ
ബാണെ     േനാ ി േനാ ി ിരി ീടിനാ
 ഖ ഹസ്ത ഖ വര ാ-
െരാ േവ വ െതാ േതാരന രം

                     383
           അ     ാ    രാമായണം
     േമ ീ വി േകാ യി            ട-
നത ഭീത ാ വസി യി             നാം
േഭരി ദംഗഢ ാപണവാനക-
ദാ ണേഗാ ഖാദ           വാദ       ം
വാരണാേശ ാഷ് ഖരഹരിശാ ല-
ൈസരിഭസ         ഖ യാന ളി
ഖഡ്ഗ േല ചാപ ാസേതാമര
  ദ്ഗരയഷ്ടി ശ ി രികാദിക
ഹസ്േത ധരി െകാ സ്ത ഭീത ാ ജവം
     സ      രാ   ത     ിേയാ-
ടബ്ധികള ിക        ി ംത        ണ-
    തമായി സത േലാകേ ാളം
വ ഹസ്താശയി              ാ     ഹസ്ത ം
വ ദംഷ്       തഥാ ദ ിണദി ി ം
ദു വനാരിയാം േമഘനാഥ തദാ
പ ിമേഗാ രദ ാരി          ീടിനാ
മി വ ാമാത ത ജനേ ാ -
     രദ ാരി       ദശവ        ം
നീല ം േസന ം          ദിേ ാ േര
ബാലിതനയ ം ദ ിണേഗാ േര
വാ തനയ ം പ ിമേഗാ േര
മായാമ ഷ നാമാദിനാരായണ
മി തനയസൗമി ി വിഭീഷണ-
മി സം        നാ     രദി ി ം
ഇ      റ ി രാഘവരാവണ-
     ം       മായ് വ വിചി മായ്

ആയിരം േകാടി മഹാേകാടികേളാ -
മയിരമ    ദമായിരം ശംഖ
ആയിരം ഷ്പ ളായിരം കല്പ -
ളായിരം ല     ളായിരം ദ
ആയിരം ളികളായിരമായിരം
േതായാകര ളയ െള ി െന
സംഖ കേളാ കല       ് കപിബലം

                     384
           അ      ാ    രാമായണം
ല ാ രെ        വള     ാരതി തം.
െപാ ി ട        പാഷാണ െളെ ാ ം
 ഷ്ടിക െകാ ം സല െളെ ാ ം
ഉ ീ ഹം െകാ             ീധരം െകാ ം
സ േതാ ല ാ രം തക             ീടിനാ
െകാ മതി ം കിട ം തക           ട
   മി ാ      വിളി      േ രം
  ഷ്ടിേപാെല ശരജാലം െപാഴി           ം
െവ െകാ        പിള      കിട    ം
അസ്           ശസ്         ച        ശ ിക-
ള ച ാകാരമാ ളള പ ിക
ഖഡ്ഗ           ല            ളീ ിക
 ദ്ഗരപം ിക ഭി ിപാല               ം
േതാമരദ       സല        യഷ്ടിക
ചാമീകര ഭ           ശതഘ്നിക
ഉ     ളായ വ        ളിവ െകാ
നി ഹി ീടിനാ ന            ര    ം
ആ       ി       ദശാസ നവ ക
േപ      മറിവതിനായയ ീടിനാ
ശാ ലനാദിയാം രാ ി ര ാെര
രാ ിയി െചാ ാരവ ം കപികളായ്
മ    േട     മാരറി      പിടി ടി-
  ല് ടേരാേഷണ െകാ വാ             ട േ ാ
ആ       നാദം േക രാഘവ ം ക -
ണാ           ാ െകാ     ാനഭയം തം
െച വ ം കസാരണെരേ ാെല
െചാ       േക വിഷാേദന രാവണ
മ ി ട വിദ          ിഹ മായ് ദശ-
ക ര ൈമഥിലിവാ മിടം               ാ
രാമശിര ം ധ        മിെത ട
വാമാ ി        ില ാ വ ീടിനാ
ആേയാേധന െകാ െകാ േപാേ െന
മായയാ നി ി വ            ക േ ാ
സത െമേ ാ          വിേലാപി േമാഹി

                      385
            അ      ാ    രാമായണം
 ഗ് ാംഗി വീ കിട ം ദശാ േര
വേ ാ        ത വിരേവാ രാവണ
തെ       ം െകാ േപാ ീടിനാനേ രം
ൈവേദഹിതേ ാ െചാ ാ സരമ ം
േഖദമേശഷമകെല ളക നീ
എ ാം ചതിെയ േതറീടിെതാ േവ
ന വ ം വ ം നാ നാ            ിലി-
  ിെ ാ സംശയം കല ാണേദവേത!
വ ഭ െകാ ം ദശാസ െന നി            യം
ഇ ംസരമാസരസവാക ം േക
ചി ം െതളി        ി    ീടിനാ സീത ം
മംഗലേദവതാവ ഭാ          ാവശാ-
ലംഗദ രാവണ തേ ാ െചാ ിനാ
ഒ കി സീതെയെ ാ വെ                   െട
   ിലാ ാ വ ീ ക ൈവകാെത
        ിനാ     റെ ക ായ്കി-
ല              ിലട     ിരി ി ം
രാ സേസന ം ല ാ നഗര ം
രാക്ഷസരാജനാം നിേ ാ ടേവ
സംഹരി ീ വ ബാണെമയ്െത ളള
സിംഹനാദം േക തി േയാ രാവണ!
ജ ാനാദേഘാഷ ം േക തിേ ഭവാ
നാണം നിനേ         മി േയാ മാനേസ?
ഇ മധിേ പവാ ക േക തി-
    നാെയാ രാ ി രവീര ം
    ാരി      തനയെനെ ാ െക
ന       രാദിപ ാേരാ െചാ ിനാ .
െച പിടി ാ നിശാചരവീര ം
െകാ        ഴ ിെയറി    ാ കപീ        ം
പിെ യാ ാസാദ ം തക             ീടിനാ-
െനാ        തി    യ      േവേഗന േപായ്
മ വ തെ െ ാ                       -
െളാെ ാഴിയാെത ണ            ിനാനംഗദ
പിെ       േഷണ        ദ നള ഗജ

                       386
           അ      ാ    രാമായണം
ധന ഗവയ ഗവാ               മ         ത
എ ിവരാദിയാം വാനരവീര ാ
െച     ഴ കിട ം നിര ിനാ
ക ം മല ം മര ം ധരി ാ
നി നിെ      പറ          ം േനരം
ബാണ ചാപ        ം വാ ം പരിച ം
  ാണഭയം വ ംെവ മ                 ം
ദ       ം സല         ഗദക ം
ഭി ിപാല       ം ദ്ഗരജാല ം
ച      ം പരിഘ       മീ ിക
     കച    ം മ മിത ാദിക
ആ ധെമ ാെമ          പിടി െകാ-
   ാേയാധന ിന         ാരാര      ം
വാരണനാദ ം വാജിക നാദ ം
േത ക നാദ ം njാെണാലി നാദ ം
രാ സരാ         ം സിംഹനാദ          ം
     തേയ ം കപിക നിനാദ ം
തി ി ഴ ി ഴ ി പ              -
െമ മിട        മാെ ാലിെ ാ േത.
ജംഭാരി ാം നിലി        ം കി ര-
കിം   േഷാരഗ ഹ കസംഘ ം
ഗ      സി വിദ ാധരചാരണാ-
ദ രീ ാ േര സ രി ം ജനം
നാരദനാദികളായ നിക ം
േഘാരമാ ളള        ം ക െകാ വാ
നാരികേളാ ം വിമാനയാന ളി-
ലാ ഹ ഷ്കരാേ നിറ               ീടിനാ
  ംഗനാമി ജിേ       ാന േനര-
മംഗദ തേ ാടതി കപീ               ം
   തെനെ ാ േത ം തക               ാ േമഘ-
നാദ ം മെ ാ േതരിേലറിടിനാ
മാ തി തെ േവ െ ാ ചാ ീടിനാ
ധീരനാ ം ജം മാലി നിശാചര
സാരഥിതേ ാ ടേവ മാ തി

                      387
           അ      ാ    രാമായണം
േത ം തക        വെന െ ാ ലറിനാ
മി തനയ        ഹസ്തേനാേട ി
മി ാരിേയാ വിഭീഷണവീര ം
നീല നി ംഭേനാേട ാ തപനെന-
   ാല ര ി യ ാ മഹാഗജ
ല ്മണേന ാ വി പാ േനാടഥ
ല ്മീപതിയാം ര         മ തെ ാ ം
ര ധ ജാ ിധ ജാദിക പ േപ
ത      േണ േപാ െചയ്          ാ     രാലയം
വാനര ാ       ജയം വ ിതേ രം
ഭാ    ം വാരിധിത ി വീണീടിനാ
ഇ      ജാ ജേനാേട േതാ േപാ-
യി ിജി ംബരാേ മറ           ീടിനാ
നാഗാസ് െമയ് േമാഹി ി ി ബത
രാഘവ ാെര ം വാനര ാെര ം
വ കപികേള ം നര ാെര -
െമാെ ാഴിയാെത ജയിേ നിെത വ
െവ ിെ        റ െകാ ി േമളി
െച ല ാ രം ത ി േമവീടിനാ
താപസ        ം േദവസ ഹ ം
താപംകല        വിഭീഷണവീര ം
ഹാഹാ വിഷാേദന ദു:ഖനിമ രായ്
േമാഹിത ാരായ് മ ം ദശാ േര
സപ്തദ ീപ       ം സപ്താ     വ    ം
സപ്താചല           േ ാഭമാം വ ം
സപ്താശ േകാടിേതേജാമയനായ് വ-
    ാ ിേപാെല പവനാശനനാശന
അബ്ദിേതായം ദ ിധാ ഭി      ാസപ        -
േ ാ തേലാക യേ ാടതി തം
നാഗരിരാമപദം വണ ീടിനാ
നാഗാസ് ബ നം തീ          ി ത        േണ
ശാഖാ ഗ      മസ് നി        രായ്
േശാക ം തീ        െതളി    വിള ിനാ


                      388
           അ      ാ    രാമായണം
ഭ      ിയ    ദാ പ ി വര
ബ സേ ാദമ           ഹം ന കിനാ
    ിെ ാ ത വാദ ം ൈകെ ാ
േമല്േപാ േപായ് മറ       ീടിനാ താ       ം.
  േ തി ം ബലവീര േവഗ                -
      ത ാരാം കപിവര ാെര ാം
മ വ ത നിേയാേഗന മര               ം
     ം ശില െമ െ റി         ീടിനാ .
വ ശ        െളെ ാ മമാ ജന്
മ ിരം      ിരി      തി       േമ
വ ാരവ മിെ െ ാ വിസ്മയം
ന തെ            െമേ പറയാ
െച റി      ീ വിെനെ ാ േഘാഷമി-
െത ദശാനന െചാെ ാരന രം
െച      ത ാരറി       ദശാനന
തേ ാ െചാ ിനാ             ാ െമാ േവ.
വീര ബലേവഗവി മം ൈകെ ാ
   ര ാ ജാതികളായ കപി ലം
ഹസ്ത        േതാ മലാത ം ൈകെ ാ
ഭി ിത          മാംഗ ിേ       നില് േ ാ
നാണ െ        ി     റ      റെ -
കാ       െള ിെല ാ         പറക ം
േക തിേ ഭവാെന വ െചാ                ം
േക ദശാസ ം േകാേപന െചാ ിനാന് :-

മാനവ ാെര േമെറ മദ
വാനര ാെര ം െകാെ ാ     ീ വാ
േപാക   ാ     പടേയാ ടേവ
േവേഗന    ം ജയ വരിക നീ.
ഇ മ    ഹം െചയ്തയ ാനതി-
   നാം   ാ    ം നട ീടിനാ
ഉൈ സ്തരമായ വാദ േഘാഷെ ാ ം
പ ിമേഗാ ര െട റെ ാന്.
മാ തിേയാെടതി    ാനവ ം െച

                      389
            അ      ാ     രാമായണം
ദാ ണമായി           െമ     ം.

േവലസി െവെ           ം ശരാസനം
  ലം സലം പരിഘഗദാദിക
ൈകെ ാ വാരണവാജി രഥ ളി-
         േ ാേടറി രാ സവീര ം.
ക ം മര ം മല മായ് പ ത-
  ല ശരീരികളായ കപിക ം
ത ളിേല െപാ         മരി ിെതാ-
    മി ം മഹാവീരരാ        വ .
േചാര മാറാെയാ കി ലവഴി
  ര വരനാം മാ തി ത          േണ
ഉ തമാെയാ          ി െകാ ടി
തെ യട െ       െ ാെ റി          ീടിനാ
േതരി നി ാ ഗദ െമ            ട
പാരിലാ ാ      ാ      ം ചാടിനാ
േത ം തിരക ം െപാടിയായി
മാ തി      ി വ ി ി േകാപ ം
രാ ി രെരെയാ        ി ട ിനാ-
നാ     ി      ക        ാ      ം
മാ തിെയ ദെകാ ടി ീടിനാ
ധീരതേയാടതിനാ ലെമ ിേയ
പാരം വള െ ാ േകാപവിവിശനായ്
മാ തി ര ാമെതാെ റി          ീടിനാ
   ാ േന െകാ            ര ി -
ലാ ാ െച       ഖി വാണീടിനാ .
േശഷി രാ സ േകാ യി                  ി
േഘാഷി ിതംഗനമാ വിലാപ             ം
     ാ മാഹ േക ദശാസ ം
ചി താപേ ാ പിെ            ം െചാ ിനാ     :-

വ ഹസ്താരി വര മഹാബല
മ ദംഷ് തെ േപാക      ിനായ്
മാ ഷവാനര ാെര യി ഭി-

                        390
          അ     ാ    രാമായണം
മാനകീ      ാ വരിെക യ ീടിനാ .
ദ ിണേഗാ ര െട റെ
ശ ാ ജാ ജേനാെടതി           ീടിനാ
ദു  ിമി         ായതനാ ത
െച കപികേളാേട മഹാബല
    ശിലാൈശല ഷ്ടിെകാേ           ം
രേ ാവര ാ മരി മഹാരേണ
ഖഡ്ഗശസ് ാസ് ശ         ാദികേളേ
മ   ട ാ ം മരി ാരസംഖ മായ്
പ ംഗ       മാ     െപ     ട
ന      ര ാ     നഷ്ടമായ് വ ി
ര നദികെളാലി പലവഴി
    ം ട ി കബ           ം ബലാ .
തേരയ ം വ ദംഷ് ം ത ളി
േഘാരമാേയ ം പിണ ിനില് ം വിധൗ
വാ ം പറി ട വ ദംഷ് ഗള-
നാളം റിെ റി     ീടിനാനംഗദ .

അ    ഥ േക ാ ന       രാധിപ-
        േ   മക ന തെ       ം
വ പടേയാ മയ ാന േനരം
ക       ായി േമദിനി േ രം.
ദു വനാരി വരനക ന
പ ിമേഗാ      െട റെ ാ
വാ തനയേനാേട വ ം നിജ-
കായം െവടി     കാലാലയം േമവിനാ .
മാ തിെയ സ് തി മഹാേലാക ം
പാരം ഭയം െപ      ദശകണ്ഠ ം
സ രി ാ നിജ രാ സേസനയി
പ ദ യാസ ം ക ാന േനരം
രാേമശ രേ ാ േസ വിേ       മാ-
രാമേദശാ ം േബലാചേലാപരി
വാനരേസന പര      ം േകാ ക-
  നമായ് വ   ം കേ ാരന രം

                    391
         അ     ാ       രാമായണം
  ി ം ഹസ്തെനെ      ാ      വരിെക
കല്പി േനരമവ വ            ിനാ .

നീയറി   ീലേയാ     ാ െമാ േവ
നായക ാ പടയ് ാ മി ായ്കേയാ
െച    െച     രാ സവീരെര-
െ ാ      ം ക ിരി യി ി നാം
njാേനാ ഭവാേനാ കനിഷ്ഠേനാ േപാ െചയ്
മാ ഷവാനര ാെരെയാ     വാന്
േപാ    താെര െചാെ      േക വ
േപാ    തി njാെന ൈക         ിനാ .
ത െട മ ിക നാ േപ        വ
െച നാലംഗ ട ം വ       ിനാര്.
നാെലാ ല യി       പടയ്െ    ാ-
മാലംബനമാം ഹസ്ത മഹാരഥ
  ഭഹ ം മഹാനാദ ം ദു ഖ
ജംഭാരിൈവരിയാം വീര സ     ത
ഇ െന േ ാ മ ിക നാ വ ം
തി ിന വ ടേയാ ം നട ി .

ദു  ിമി          ായ ക വ
ത   കതാരി റ സ         നായ്
      രദ ാരേദേശ റെ
പാവക       േനാേടേ ാരന രം
മ   ട ശിലാ        ാചലം െകാ
രേ ാഗണെ െയാ          ി ട ിനാ
ച ഘഡ്ഗ ാസശ ി ശസ് ാസ്
മ   ട ാ      േമെ ാെ മരി
ഹസ്തിപര ാ മശ         ംച
ര ം നദികളാെയാെ െയാലി
അംേഭാജസംഭവന ന ജാംബവാ
  ംഭഹ വിേന ം ദു ഖെന ം
െകാ മഹാനാദേന ം സ           ത
തെ      ം പിെ     ഹസ്ത മഹാരഥ

                   392
           അ     ാ    രാമായണം
നീലേനാേട ട ദ      ം െചയ്
കാല രി     ി  ളീടിനാ .
േസനാപതി ം പട ം മരി
മാനിയാം രാവണ േക േകാപാ         നായ്.

രാവണെ        റ ാട്

ആെര ം േപാരി യയ്   തി ിനി
േനേര െപാ  ജയി       േ ാ
നേ ാ െട േ ാ ക േപാ ീ ക
ന െട േത ം വ   െക ാനവ .
െവ തിേപാെല ട ം പിടി ി
െപാ യമാെയാ േതരി   േരറിനാ .

ആലവ        ം െവ ചാമര      ം
നീല ഴക ം          ടക ം
ആയിരം വാജികെളെ ാ            ിയ
വാ േവഗം        േതരി കരേയറി
േമ ശിഖര       േപാെല കിരീട
ഹാര ളാദിയാമാഭരണ        ം
പ     ഖ മി പ ൈകക ം
ഹസ്ത ളി ചാപബാണാ ധ              ം
നീലാ ിേപാെല നിശാചരനായക
േകാലാഹലേ ാ െട റെ ാ .
ല യി      മഹാരഥ ാെര ാം
ശ ാരഹിതം റെ ാരേ രം
മ    ം മ ിക ത ിമാ ം മ -
മ    ംബ        ം ൈസന പാല ം
തി ി ിര ി വട ഭാഗ
  ഖ മാം േഗാ ര െടെ       െതെര
വി മേമറിയ ന       ര ാെര-
െയാെ     േരാ വി ക ര വര
മ സ്മിതം െചയ് േന ാ സം            യാ
മ ം വിഭീഷണ തേ ാട         െചയ് :-

                     393
          അ     ാ    രാമായണം

ന വീര ാ വ            കാെണേടാ!
െചാേ ണെമേ ാടിവെര യഥാ ണം
എ     േക വിഭീഷണ രാഘവ -
തേ ാ മ സ്മിതംെചയ് െചാ ിനാ :-
ബാണചാപേ ാ ബാലാ            കാ ി -
   ാന       ി വ      തക ന .
സിംഹധ ജം        േതരി കരേയറി
സിംഹപരാ മ ബാണചാപേ ാ ം
വ വനി ജി ാകിയ രാവണ-
ന ന നെ           ം ജയി ാനവ .
ആേയാധന ി ബാണചാപ                 -
   ായതമാെയാ േതരില് രേയറി
കായം വള      വി ഷണം        തി-
കായ വ          രാവണ ത ക .
െപാ ണി       ാന       ി വ      വ-
    തേന ം മേഹാദര മ വ!
വാജിേമേലറി രിഘം തിരി വ-
നാജി േര       വിശാല നരാ ക .
െവെ      തി കേളറി ി ല ം
    ി ിരി     വ     ിശിര േ ാ
രാവണ ത ക മേ തിനേ
േദവാ ക േതരി വ           മ വ!
  ംഭക     ാ ജ      ംഭനേ തവ
ത ി നി ംഭ പരിഘാ ധനേ ാ
േദവ ലാ കനാകിയ രാവണ-
േനവേരാ ം നെ െവ വാ          റെ .
ഇ ം വിഭീഷണ െചാ           േക തി-
     രം രാഘവ താ മ        െചയ് :-

 േ ദശ ഖെനെ ാല െചയ് ട
ചി േകാപം കള   ീ വനി njാ
എ   ളിെ യ് നി    േ രം
വ പടേയാ െചാ ാ ദശാസ ം :-

                    394
         അ    ാ    രാമായണം
എ ാവ ം നാെമാഴി േപാ ാലവ
െച മക   കടെ ാ ഭാഗേമ
പാ    ശ      കട െകാ ം േ
കാ െകാ വി നി       െച ല ാ രം
     ിനി njാ േപാ മിവേമാ
ശ ിയി ായ്ക മി ിതിേ    േമ
ഏവം നിേയാഗി േനരം നിശാചര-
േരവ ം െച ല ാ രം േമവിനാ .

   ാരകാരാതി രാവണ വാനര-
   െ െയയ്െതയ് ത ി വി ീടിനാന്.
വി ം ശര     മാ ൈകെ ാ കൗ
സല ാതനയ ം േപാരിെ ാ മി ാ
വ പനാ േ ാരിവേനാ േപാരി
   ിലടിയന     ഹം ന കണം
എ സൗമി ി ം െച ിര ീടിനാ
മ വ താ മ       െചയ്തിതേ രം :-
    ാരി ം േപാരി വി സ്തനായ് വ ം
ന      േര േനാേട ാലറിക നീ
മായ       നിശാചര േ     ം
ന ായ മി ിവ     ാ   െമാരി   ം
ച     ഡ ിയനാക       ിവ
ച ഹാസാഖ മാം വാ        ാ ധം
എ ാം നി പി ചി       റ ി
െച ണമേ ാ കലഹ ിെനെ          ാം
ശി ി       െചയ്തയേ ാരന രം
ല ്മണ ം െതാ താ വി വാ ിനാ .

ജാനകീേചാരെന േ ാ േനര
വാനരനായകനാകിയ മാ തി
േത   ടംത ി   തി വീണീടിനാ-
നാ   ാനായ് വ വിശാചരനാഥ ം
ദ ിണഹസ്ത േമാ ി റ       ി
രേ ാവരേനാ മ ത     ം :-

                  395
          അ     ാ    രാമായണം
നി    ര ാെര ം താപസ ാെര ം
സ നമായ്മ         ജനെ     ം
നിത പ വി         നിന വ-
െ     മാപ     കപി ല ാെലേടാ!
നിെ യടി െകാ വാ വ നി           േ ാ-
െരെ യടി െകാ നാ വ നില് േ ാ-
െലെ െയാഴി െകാ വീരെന ാകി നീ.
വി മേമറിയ നി െട      നാ-
മ    മാരെനെ ാ       njാെനേടാ!
എ പറെ        ാ ടി ാ കപീ     ം
ന ായ് വിറ വീണാ ദശകണ്ഠ ം
പിെ    ണ      െചാ ാനിവിേട ി
വ കപികളി ന നേ ാ ഭവാ
ന?െയ ായെതനി ി ി െകാ
ന െട ത െകാ ാ മെ ാ വ ം
 ത വരാെത ജീവി വരി േ ാ
 ത വ ീല നിന       െകാ njാ
എ    ം ദു ബലെന വ ന ി-
ലി ിരിേനരമി ം െപാ തീടണം.
എ േതരെ ാ ടി ാ ദശാനന
പിെ േമാഹി വീണാ കപീേ ഷ്ഠ ം
നീലനേ രം തിെകാ രാവണ-
േ േല കേരറി ിരീട      പ ി ം
വി തേ     ം െകാടിമര ിേ    -
   ാസേമാ മ ട       പ ി ം
ചാടി േമണ        ം ട ിനാ
പാടി ട ിനാ നാരദ ം തദാ.

പാവകാസ് ംെകാ പാവക       െന
രാവണെനയ് ട ത ിവി ീടിനാ
ത    േണ േകാപി ല ്മണ േവേഗന
രേ ാവരെനെ      ാന േനരം
ബാണഗണെ     വ ഷി ാരി വ ം
കാമ താെത ചമ   ി േപാ    ളം

                    396
          അ     ാ    രാമായണം
വി റി കള    ി ല ്മണ-
ന        നി ദശകണ്ഠ ം.
പിെ മയ െകാ േ ാ േവ സൗമി ി-
ത െട മാറിലാ ാ ചാ ീടിനാ .
അസ്      െകാ ത       താ  സൗ-
മി ി ം ശ ിേയ ാ വീണീടിനാ .

ആടേലാെട വീണ മാരെനെ െ -
   ീ വാനാ ഭാവി ദശാനന
ൈകലസൈശലെമ          ദശാസ
ബാലശരീരമിള      താ    ി .
രാഘവ ത െട ഗൗരവേമാ          തി-
ലാഘവം       ി രാവണവീര ം.
ക നില് െ ാ മാ ത            ം
മ ിയണെ       ാ ടി ാന് ദശാസ െന
േചാര ം ഛ ി േതരി വീണാനവ
മാ തിതാ ം മരെന            േണ
  ഷ്സമാനെമ     െകാ ാദരാ
ചി     ഷ      ി വ വണ ിനാ .
മാ ം പിരി    ദശ ഖ ക ിലാ-
  ാ       മയദ മാം ശ ി ം
ൈ േലാക നായകനാകിയ രാമ ം
പൗലസ്ത േനാ       ം ട ിനാ .

ഗ വാഹാ ജ വ ി െചാ ിനാ
പം ി ഖേനാ         ിെന െട
കണ്ഠേമറിെ ാ നി       ളിെ ാ ക
  ണ്ഠതെയ ിേയ െകാ ക ദശാസ െന.
മാ തി െചാ    േക ര       മ-
നാ ഹ ത കണ്ഠേദേശ വിള ിനാ .
െചാ ാ ദശാന തേ ാ രാഘവ
നിെ യ       ക ാ െകാതിേ      േലാം
ഇ തിനാ േയാഗം വ ിതാകയാ
നിെ    ം നിേ ാ െട വേ ാെര ം

                    397
          അ     ാ    രാമായണം
െകാ ജഗത് യം പാലി െകാ വ-
െന െട    ിലര ണം നി നീ
എ     െചയ് ശസ് ാസ്       കിനാ-
െനാ ിെനാെ ാ െമയ്താ ദശവക്   ം.

േഘാരമായ് വ ി േപാ മേ ര
വാരാ ിധി മിളകി മറി      .
മാ തിതെ     െമയ്   റി ി
  രനാേയാ നിശാചരനായക .
  ീരാമേദവ ം േകാപം         തി-
ധീരത ൈകെ ാെ      െ ാ സായകം
രേ ാവര െട വ : േദശെ
ല    മാ ി േയാഗി ാനതി തം.
ആലസ മായി ബാണേമ േ രം
പൗലസ്ത ചപ ം വീണി          തേല.
ന      രാധിപനായ ദശാസ
ശ ി യം ക സത രം രാഘവ
േത ം െകാടി ം ട ം തിര ം
ചാ കിരീട    ം കള   ീടിനാ .
സാരഥിതെ     ം െകാ കള        ള-
വാ ഢതാേപനനി ദശാസ ം
രാമ ം രാവണ തേ ാട        െചയ്താ-
നാമയം പാരം നിന      മാനേസ.
േപായാ മി ഭയെ ടായ്േക േമ
നീയിനി ല യി െച        ി     ാ ം
ആ ധവാഹനേ ാെടാ െ െകാ-
  ാേയാധന ി നാെള വേരണം നീ.
കാ       വാ ക േക ഭയെ
േവഗ ില നട ദശാനന
രാഘവാസ് ം ടെര ട           െ െ ാ-
രാ ലം      തിരി  േനാ ി േലാം.
േവപ ഗാ നായ് മ ിരം ാപി
താപ     ായ ചി ി േമവിനാ .


                    398
           അ     ാ     രാമായണം
  ംഭക     െ    നീതിവാക ം

മാനേവ     പിെ ല ്മണനതെ       ം
വാനരരാജനാമ     ാ ജെന ം
രാവണബാണവിദാരിത ാരായ
പാവക     ാദി വാനര ാെര ം
സി ൗഷധെകാ ര ി ത െട
സി ാ െമ ാമ      െചയ് േമവിനാ
രാ ി േര      ം ത ജനേ ാ
േപ    ം നിജാ    ികേളാ   െചാ ീടിനാ :-

ന െട വീര ബല       ം കീ     ി ം
ന    മ       ഷകാരാദി ം
നഷ്ടമായ് വ ിെതാ       ി    ത ം
കഷ്ടകാലം ന     ാഗതം നി യം.
േവധാ താ മനാരണ പ ം
േവദവതി ം മഹാന ിേകശ ം
രംഭ ം പിെ നള ബരാദി ം
ജംഭാരി ാം നിലി വര ാ ം
  ംേഭാ ഭവാദികളായ നിക ം
ശംഭ ണയിനിയാകിയ േദവി ം
  ഷ്ടേപാബലം        പാതി ത -
നിഷ്ഠേയാേട മ       സതിക ം
സത മായ് െചാ ിയ ശാപവച ക
മിഥ മായ് വ    ടാെയ നി        യം.
ചി ി കാ ി ന          ിനി ം ന-
െരെ ാ ന ജയി െകാ വാനേഹാ!
കാലാരി ല നാ ം ംഭക         െന-
   ാലം കളയാ ണ       ക നി      േപായ്
ആ മാസം കഴിെ         ി ണ      ീ -
മാറി       റ ീ വ മി-
െ ാ      നാേള കഴി         നി -
ളേ ാ ണ      വി വ        കാര ം.


                     399
         അ     ാ    രാമായണം
രാ സരാജനിേയാേഗന െചേ ാേരാ
രാ സെര ാെമാ െ ണ          വാ
ആനകദു ഭി ഖ വാദ     -
മാന േത കാലാ     തിര ടക ം
  ംഭക േ ാരസി പാ    മാ    ം ജഗ -
ക ംവ      ിനാെരെ ാ വിസ്മയം!
  ംഭസഹ ം ജലം െചാരി     ീടിനാ
  ംഭക     വണാ േര പിെ       ം
  ംഭിവര ാെരെ ാ നാസാര ്റ-
സം തേരാമം പിടി വലി ി ം
    ി രമ ലറി മാനക
ജംഭാരിൈവരി ക മിേ േമ.
  ംഭാസമാരംഭേമാ ണ     ി
സം മിേ ാടിനാരാശരവീര ം.

  ംഭസഹ ം നിറ       മദ ം
  ംഭസഹ ം നിറ       ര    ം
സംേഭാജ മ     ം    േപാെല കെ ാ-
രി ം കല െ      േ ി    ീടിനാ .
  വ   ളാദിയായ് മ പജീവന-
 വ െമ ാം ജി ാന ചി നായ്
    ാചമന ം െചയ്തിരി ം വിധൗ
 ത ജന     ം വ വണ ിനാ .

കാര   െള ാമറിയി ണ      ിയ
കാരണ ംേക പം ികണ്ഠാ ജ
എ ിേലാ ൈവരികെളാെ ാലെചയ് njാ
സ ടംതീ      വ വെന ി െന
െചാ ി റെ    േനരം മേഹാദര
െമെ െ ാ     പറ    ാന േനരം :-
േജ ഷ്ഠെന      െതാ   വിടവാ ി
വാ ം വരാെത െപായ്െ ാ ക ന
ഏവം മേഹാദര െചാ       േക വ
രാവണ തെ       ം െച വണ ിനാ .

                   400
           അ    ാ    രാമായണം
ഗാഢമായാലിംഗനം െചയ്തി      ിനാ-
  ഢേമാദം നിജ േസാദര തെ      ം
ചിേ   ധരി തിേ ാ    നീ കാര
    ാ െമ ിേലാ േക ാ മിെ േടാ :-

േസാദരി ത െട നാസാ ച െള
േ ദി തി njാ ജാനകീേദവിെയ
  ീരാമല ്മണ ാരറിയാെത ക-
  ാരാമസീമ്നീ െകാ    വ ീടിേന .
വാരിധിയി ചിരെക ി ട വ
േപാരി വാനരേസന മായ് വ
െകാ ാ     ഹസ്താദികെള ലെര -
െമെ    െമയ്   റി ാ ജിത മം.
െകാ ാെത െകാ യ ാന കാരണ-
മ         njാ നിെ     ണ    ിേന .
മ വ ാെര ം വാനര ാെര ം
െകാ നീെയെ ര ി െകാേ ണേമ.

എ    േക െചാ ാ      ംഭക        ം
ന നെ       ം ന േത ന േകള്
ന ം തീയ ം താനറിയാതവ
ന തറി    െചാ     വ െചാ ക
ന വ ം േക െകാ കി ം ന -
ത ാതവ    േ ാന         ാ     ?
സീതെയ രാമ ന      െക ി െന
േസാദര െചാ ാനതി േകാപി നീ
ആ ി ള    ി ന നേ ാ           കാ
നാ ി നി ാ വാ ീ ണെമാ േവ
ന വ ംവ ം കാലമെ          ം
െചാ ാമ െകാ     ം   മെ േടാ!
ന െതാ     രാ ം വ     ാവത-
     വ    മാപ ണ          നാ

കാലേദശാവ    ക ം നയ        ം

                    401
          അ     ാ    രാമായണം
  ല ം ൈവരിക കാല ം വീര ം
ശ മി       ംമ      പ       -
മ       ഷകാരാദി േഭദ     ം,
നാ പായ      മാ നയ     ം
േമലി വ        െമാെ നി പി
പഥ ം പറ മമാത െ        ിേലാ
ഭ    സൗഖ ം വ ം കീ       ി ംവ ി     ം
ഇ െന െ ാരമാത ധ ം െവടി-
െ      െന രാജാവ് നിഷ്ഠെമ ാല
ക      ഖം വ മാ പറ       െകാ-
   ന ഹമാ ാഭിമാന ം ഭാവി
  ലവിനാശം വ മാ പറ       െകാ-
   ന ഹമാ ാഭിമാന ം ഭാവി
  ലവിനാശം വ മാ നിത ം
  ഢരാ േ ാരമാത ജന ളി
ന     കാേകാളെമ     െചാ േവാ-
ര    വിഷ    വ െ     ിയി േ ാ.

 ഢരാം മ ിക െചാ േക ീ കി
നാ ം മന ം ല ം നശി േപാം.
നാദേഭദം േക േമാഹി െച േച-
   ാധി       മരി ം ഗ ലം
അ ിെയ         േമാഹി ശലഭ
മ രായ ിയി വീ മരി
മ        ം രസ ി      േമാഹി െച-
       െ      ബളിശം സി യാ
ആ ഹെമ ി േലറിയാലാപ
േപാ വാന ാതവ ം വ ം.
ന െട വംശ ി ം ന നാ ി -
    ലനാശം വ      വാനായേ ാ
ജാനകിത ിെലാരാശ         ായ ം
njാനറിേ      ന രാ ി രാധിപ!
ഇ ിയ          വശനായിരി വ-
െന മാപെ ാഴി        ിെ    നി  യം.

                    402
           അ     ാ    രാമായണം
ഇ ിയ ാമം ജയി ിരി         വ-
െനാ െകാ ം വരാ നമാപ ക
ന തെ      തറി    ിരിെ     ലാ
െചാ െമാ ി െലാ         നഭി ചി
    ജ ാ     ിത വാസനയാലതി-
നാവതേ മതി വശനായ് വ ം.
എ ാലതി        നി ാ മന ിെന-
     െട ശാസ് വിേവേകാപേദശ
െകാ വിേധയമാ ിെ ാ ിരി വ-
  േ ാ ജഗ ി ലാര േമാ          നീ?
   ം വിചാരകാേല njാ ഭവാേനാ
തെ പറ      തിേ ഭവിഷ ഫലം?
ഇേ ാ പഗതമായ് വ തീശ ര-
കല്പിതമാ      ത    ാവത േ ാ.
മാ ഷന രാമ          േഷാ മന്
നാനാജഗ യ നാരായണ പര
സീതയാ         േയാഗമായാേദവി
േചതസി നീ ധരി ീ െക ി െന
നിേ ാ തെ പറ          ത ീലേയാ
മ വ!     േമെയ േതാരാ          ം?
njാെനാ നാ വിശാലയാം യഥാ ഖം
കാനനാേ നരനാരായണാ േമ
വാ    േനര    നാരദെന രി-
േതാേഷണ ക നമസ് രി ീടിേന .
ഏെതാ ദി ി നി ാഗതനായിെത-
  ാദരേവാട    െചയ്ക മഹാ േന!
എെ ാ         ാ       ജഗ ി -
ല രം ടാത        െചയ്കെയെ       ാം
േചാദി േനര      നാരദെനേ ാ
സാദരം െചാ ാ ദ         െളാ േവ.
രാവണപീഢിത ാരായ് ചമെ          ാ
േദവക ം നിമാ െമാ മി
േദവേദേവശനാം വിഷ് ഭഗവാെന
േസവി ണ        ി സ ടെമാ േവ

                     403
          അ    ാ    രാമായണം
ൈ േലാക ക കനാകിയ രാവണ
പൗലസ്ത     നതീവ ദുഷ്ട ഖല
nj െളെയ ാ പ വി ീ ി-
െത മിരി    താെത ചമ    ി .
മ    നാെല ിേയ ത വിെ       -
   ം വിരി നാ     േമ കല്പിതം
മ    നാെല ിേയ ത വിെ       -
   ം വിരി നാ     േമ കല്പിതം
മ    നായ്തെ പിറ ഭവാനിനി
സത ധ      െള ര ി േവണേമ.
ഇ    ണ    ി േനരം      ം
ചി കാ ണ ം കല       ളിെ യ് :-

  ഥ ിയി njാനേയാ യം ദശരഥ-
    നായ് വ പിറ ിനി ത രം
ന      രാധിപ തെ     ം നി ഹി-
       തീ   ീ വനി േലാക ി
സത സ ല്പനാമീശ ര ത െട
ശ ിേയാ ം ടി രാമനായ് വ     ം
നി െളെയ ാെമാ     മവനിനി
മംഗലം വ     ം ജഗ ി ം.
എ       െചയ് മറ    മഹാ നി
ന ായ് നി പി െകാ ക നീ മാനേസ.

രാമ പര     മായ സനാതന
േകാമളനി ീവരദളശ ാമള
മായാമ ഷ േവഷം       രാമെന-
  ാേയന വാചാ മനസാ ഭജി നീ.
ഭ ിക ാ      സാദി ം ര      മ
ഭ ിയേ ാ മഹാ    ാനമാതാെവേടാ!
ഭ ിയേ ാ സതാം േമാ      ദായിനി
ഭ ിഹീന ാ     ക      ം നിഷ്ഫലം.
സംഖ യി ാേതാള    വതാര
പ ജേന നാം വിഷ് വിെന ി ം

                   404
          അ     ാ    രാമായണം
സംഖ ാവതാം മതം െചാ വ നി      െട
ശ െയ ാമകെല ള      ീ വാ .

രാമാവതാരസമമ െതാ േമ
നാമജപ ിനാേല വ ം േമാ        ം
    ാസ പനാ      ശിവന് പര
മാ ഷാകാരനാം രാമനാ      ം
താരക     െമ    െചാ      ം
  ീരാമേദവെന െ ഭജി നീ.
രാമെന െ ഭജി വിദ       ന-
മാമയം ന     സംസാരസാഗരം
ലംഘി രാമപാദെ      ം ാപി
നി ലാനേ ലയി       ിതന ഹം.
മായാവിേമാഹ െള ാം കള       ടന്
നീ ം ഭജി െകാ കാന         ിെയ.

 ംഭക     വധം

േസാദരേനവം പറ        േക തി-
േ ാധം       ദശാസ ം െചാ ിനാ :
    ാേനാപേദശെമനി െചയ്വാന
njാനി ണ        ിവ     ി, യഥാ ഖം
നി െയ േസവി െകാ ക, നീയ        ം
    ിമാെന    മി റിേ     നഹം.
േവദശാസ്       ം േക െകാളളാമിനി
േഖദമക      ഖി വാ      നാ .
ആെമ ിലാ െച ാേയാധനം െചയ്
രാമാദികെള വധി വരിക നീ.
അ ജ വാ കളി രം േക ള-
   നാം ംഭക         നട ീടിനാ .
വ     ം ൈകവി     േ ര      മ
നി ഹി ാ വ ം േമാ െമേ ാ          വ
  ാകാര ം കട       ംഗൈശലരാ-
ജാകാരേമാടലറിെ ാ തി തം

                    405
           അ     ാ    രാമായണം
ആയിരംഭാരമി       െകാ ളള ത-
   ാ ധമാ ളള ല ം ൈകെ ാ
വാനരേസനയി         േ ാ േനര
വാനരവീരെര ാവ േമാടിനാ .
  ംഭക       ത വര ക ാ ലാ
സം മം        വിഭീഷണ തേ ാ
വ     ളള രാ സേനവനിവ പറ-
കംബരേ ാള യര             തം!
ഇ ംര          മ േചാദി ളവതി-
      രമാ വിഭീഷണ െചാ ിനാ .
രാവണേസാദര         ംഭക        മമ-
    വജെന      ം ശ ിമാ         ിമാ .
േദവ ലാ ക നി ാവശനിവ-
നാവതി ാ       േമ ാ ജയി ീ വാ .
ത രി       െള ാമറിയി െച-
   ി യാ     വജ കാല്        വീണിടിനാ .
  ാതാ വിഭീഷണ njാ ഭവ ിമാ
   ീതി െ െ യ         ഹിേ ണേമ!
സീതെയ നല് ക രാഘവെന njാ-
നാദര വമാേവാളമേപ ിേ            .
ഖഡ്ഗ ം ൈകെ ാ നി ഹി ീ വാ-
     തേയാ മ        ക njാ
ഭീതനായ് നാലമാത ാ മായ്േപാ
സീതാപതിെയ രണമായ് ാപിേ              .
ഇ ം വിഭീഷണവാ ക േക വ
ചി ം ക           ണ     ാന ജെന.
പിെ      റ   തേലാടി റ      ി
ധന നേ ാ ഭവാനി കിേ േമ.
ജീവി ിരി പലകാല ഴിയി
േസവി െകാള ക രാമപാദാം ജം
ന െട വംശെ        ര ി തി നീ
നി ല ഭാഗവേതാ മെന                ം.
നാരായണ ിയെന          ം നീെയ
നാരദ തേ പറ          േകേ നഹം.

                     406
           അ      ാ    രാമായണം
മായാമയമി പ െമ ാ, മിനി-
േ ായാ െമ ി നീ രാമപാദാ ിേക
എ       േക ഭിവാദ ം െചയ്തതി-
ഖി നായ് ബാഷ്പ ം വാ            വാ ീടിനാ
രാമപാ ശ ം ാപ ചി ാവിവശനായ്
   ീമാ വിഭീഷണ നില് ം ദശാ േര
ഹസ്തപാദ ളാ മ             ടവീരെര
     നാെയാെ       ടി ട ിനാ
േപടി          ടാ     കപിക -
േമാടി ട ിനാര് നാനാദിഗ േര.
മ ഹസ്തീ െനേ ാെല കപികെള-
        റായിരം െകാ ാനര ണാ .
മ     ടരാജന കെ ാ മല
ൈകെ ാെ റി              മാറി      വ
      ിനാ      ലെമ       െകാ തി-
വി സ്തനായ് വീ േമാഹി ിത             ജ .
അേ ാളവെന േ ാെട              െകാ-
   ല്     േമാദം നട നിശാചര .
  േ ജയി           ീവെന ംെകാ
ന       േരശ ര െച          േനര
നാരീജനം മഹ         ാസാദേമറിനി-
  ാ ഢേമാദം പനിനീരി            ിയ
മാല       ം കളഭ     ം കിനാ-
രാലസ മാ തീ          ീ വാനാദരാ .
മ     ടരാജനേത േമാഹം െവടി-
          ടേരാേഷണ        ം െചവിക ം
ദ നഖ െളെ ാ             റി െകാ-
      രീേ    പാ     േപാ ാനതി തം.
േ ാധ േമ മഭിമാനഹാനി ം
ഭീതി       െ ാ ര ാഭിഷി നായ്
പിെ      ം വീ ം വ          ക തി-
സ       നായ         മി ാ ജ ,
പ ത ിേ           മഴെപാഴി ംവ ം
ദു ാരബാണഗണം െപാഴി ീടിനാ .

                      407
         അ     ാ    രാമായണം
പ      റായിരം വാനര ാെര ം
വക്      ിലാ ിയടസ് മവ ട .
ക     നാസാവില േട റെ ം
പിെ     ം വാരിവി    മവ തദാ.
രേ ാവര മാ രം നി പി
ല ്മണ തെ          േപ ി സത രം
രാഘവ തേ ാട         ാന ക
േവേഗന ബാണംെപാഴി ര            മ .
ദ ിണഹസ്ത ം ല ം രാഘവ
ത      േണ ബാണെമയ്താ ഖ ി യാ
    ാ േണ വീ വാനര          ം
ന      ര ാ െമാ മരി ി .
വാമഹസ്േത മഹാസാല ം ൈകെ ാ
രാമേനാേട മ       നിശാചര .
ഇ ാ മയ് ഖ ി ാന വീ -
മി ാരിക പല ം മരി ീ നാ .
ബ േകാപേ ാടലറിയ          ി
ന      രാധിപ പിെ       മ െര
അ ച ാകാരമായ ര           െകാ-
      ംഗപാദ     ം റി ീടിനാ .
വക്     േമ ം പിള    വി    വാ
ന      േര       തി     േ രം
പ ിക വായി നിറ ര              മ
    ാരിൈദവതമായ് വിള ീടിേനാ-
രസ് െമയ്       മാംഗെ     ംഖ ി
    ാരിതാ ം െതളി     ാന േനരം.
ഉ മാംഗം രദ ാരി വീ        റി-
    ബ്ധയി വീണി േദഹ മേ രം.

നാരദസ് തി

സി ഗ     വിദ ാധര ഹ ക-
യ   ജംഗ ഖഗാപ്സേരാ   ം


                   408
         അ     ാ    രാമായണം
കി രചാരണകിം      ഷ ാ ം
പ ഗതാപസ േദവസ ഹ ം
  ഷ്പവ ഷം െചയ് ഭ      ാ കഴ് ിനാ
ചില്   ഷം     േഷാ മമദ യം.
േദവ നീശ ര നാരദ ം തദാ
േസവാ     മ േപാടവതരി ീടിനാ .
രാമം ദശരഥന ന ല്പല-
ശ ാമളം േകാമളം ബാണധ       രം
      ച ാനനം കാ ണ പീ ഷ-
      സ ം      ം സദാശിവം
രാമം ജഗദഭിരാമമാ ാരാമ-
മാേമാദമാ     കഴ്    ട ിനാ :-

സീതാപേത! രാമ! രാേജ ! രാഘേവ!
  ീധര! ീനിേധ! ീ       േഷാ മ!
  ീരാമേദവ! േദേവശ! ജഗ ാഥ!
നാരായണാഖിലാധാര! നേമാസ് േത.
വിശ ാസാ ി ! പരമാ ാ ! സനാതന!
വിശ േ ! പര        േമ! ൈദവേമ!

ദു:ഖ ഖാദികെള ാമ ദിനം
ൈകെ ാ മായയാ മാ ഷാകാരനായ്
           നായ്   ാനസ പനായ്
സത സ പനായ് സ േലാേകശനായ്
സത        ിെല ീവസ പനായ്
സത ധാന ണ ിയനായ് സദാ
വ    നായവ    നായതി സ    നായ്
നിഷ്കളനായ് നിരാകാരനായി െന
നി ണനായ് നിഗമാ വാക ാ      മായ്
ചിദ്ഘനാ ാവായ് ശിവനായ് നിരീഹനായ്
ച      ീലനകാല      ഷ്ടി ം
ച      ിമീലനംെകാ സംഹാര ം
ര    ം നാനാവിധാവതാര ളാ
ശി ി ധ െ        ം പരിപാലി

                   409
           അ      ാ    രാമായണം
നിത ം       ഷ     തികാലാഖ നായ്
ഭ      ിയനാം പരമാ േന നമ:
യാെതാരാ ാവിെന ാ             ിെതെ ാ ം
േചതസി താപേസ           ാ നിരാശയാ
ത         പ ിനായ്െ ാ നമസ് ാരം
ചി     ാ പ േഭാ! നിത ം നേമാസ് േത.
നി ികാരം വി             ാന പിണം
സ േലാകാധാരമാദ ം നേമാ നമ:
ത       സാദം െകാെ ാഴി        മെ ാ ിനാ
ത േബാധ          ായ്പരിക മി േ ാ
ത പാദപ             ക േസവി തി-
   ിേ ാെലനി വകാശ           ായ ം
ചില്      ഷ േഭാ! നി      പാൈവഭവ-
െമെ ാ െമ         ി വാഴ്ക ജഗ പത!
േകാപകാമേദ ഷമ രക ണ -
േലാഭേമാഹാദി ശ             ാകയാ
     ിമാ     ളി സ രി ീ വാ
ശ ി മി നി മായാബലവശാ .
ത        ഥാ പീ ഷപാന ം െചയ് െകാ-
         ാ ി നിെ       ം ധ ാനി നാരതം
ത       ജ ംെചയ് നാമ          രി-
  ി ാപ        ി െലാെ നിര രം
നി ചരിത        ം പാടി വി     നായ്
സ രി ാനായ          ഹിേ ണേമ.

രാജരാേജ ! ര    ലനായക!
രാജീവേലാചന! രാമ! രാമാപേത!
പാതി ം േപായ    ഭാരമി നീ
ബാധി    ംഭക      തെ െ ാ കയാ .
േഭാഗീ നാകിയ സൗമി ി ം നാെള
േമഘനിനാദെനെ ാ മാേയാധേന
പിെ മേ    ാ ദശ ീവെന ബ്ഭവാ
െകാ ജഗ യം ര ി െകാ ക.
njാനിനി      േലാക ി േപാ

                      410
           അ     ാ    രാമായണം
മാനവവീര! ജയി ജയി നീ!
ഇ ം പറ     വണ ി സ് തി തി-
ഭ ിമാനാകിയ നാരദ ം തദാ
രാഘവേനാട വാദ ം ൈകെ ാ
േവേഗന േപായ്മറ  ീടിനാനേ രം.

അതികായവധം

   ംഭക       മരിേ ാ       ാ    ം
ക ം വ മാ േക ദശാനന
േമാഹി      മിയി വീ      ന ട
േമാഹ ം തീ              മാ ം െകാ
പിെ      ലതരം െചാ ി വിലാപി
ഖി നാേയാ ദശ ീവെന ദാ
െച െതാ          ിശിര -
     തനാേയാരതികായവീര ം
േദവാ ക ം നരാ ക ം ബ -
േരവം മേഹാദര ം മഹാപാ ശ ം
മ              െമാ മി തി-
ശ ിേയറി ം നിശാചരവീര ാ
എ േപ ം സമര ിെനാ െ .
ദുഷ്ടനാം രാവണ തേ ാ െചാ ിനാ :-
ദു:ഖി തിെന കാരണം nj           െച-
െ ാെ രി         െളെ ാ വരാമേ ാ
        ിനായയ ീ കി nj െള-
       ളാെലാ പീഡ        ായ് വരാ.
എ ിേലാ നി        േപായ്െ          ംെചയ്
സ ടം തീ െ        െചാ ാ ദശാനന
ക      ടാേതാള     െപ     ട-
       ം െകാ െപായ്െ ാ വിെന ാവ ം
ആ ധവാഹന ഷണജാല -
മാേവാള ം െകാ       ാ ദശ      ര
െവ ം കണേ പര െപ              ട-
യ്      ി മഹാരഥ ാരിവെര വ ം

                     411
         അ     ാ    രാമായണം
േപാ    റെ   െച   ക ള-
 േ ാട     കവി വര ാ ം
സംഖ യി ിേതാള   െപ    ട-
വ കട േപാെല വ      ക ള-
വ ക വീ ിലാ ീടനാ സത ര-
െമെ ാ വിസ്മയം െചാ ാവതേ ം.

ക ം മല ം കര      ം െകാെ ാ
െച    വീരേരാേട നിശാചമ
െകാ    ിതാ കപിവര ാെര ം
ന ശസ് ാസ്            കി   ണാ േര
വാരണവാജി രഥ      ം കാലാ ം
ദാ ണ ാരായ രാ സവീര ം
വീ വരി       േചാര ഴക ം
താണായി പലതാെയാലി            ം.
അ മി ാെത കബ           ം പല-
ത ിേക       മാടി ട ീ തദാ.
രാ സെരാെ മരി         ക ിതി-
    തേയാ മ      ാ നരാ ക
     േമ ി തിര റേമറി-
യ കെനെ ാെല േവഗാല         േ ാ
അംഗദ     ഷ്ടിക െകാ വ ത ട
ഭംഗം വ    ി യമ ര ാ ിനാ .

േദവാ ക ം പരിഘ മായ് വ
േദേവ     തനയേനാേട ി .
വാരണേമറി ിശിര മണ       ി .
 വേരാ ംെപാ തീടിനാംനംഗദ
േദവാദിക ം കഴ് ിനാനേ രം
ക നില് ം വാ        ം നീല ം
മ ിവ ാ     ണ ാര േനരം.
മാ തിെകാ ി േദവാ കെന ം
വീരനാം നീല മേഹാദര തെ       ം
  രനാ ം ിശിര ി തലകെള

                   412
         അ    ാ    രാമായണം
മാ തി െവ ി ള       െകാ ീടിനാ .
വ െപാ താന മഹാപാ ശ നേ രം
െകാ കള      ാ ഷഭ മഹാബല
മ            ം മരി ാ കപി-
സ മ ാേരാെടതി തതതിസത രം.
വിൈശ്വകവീരനതികായനേ ര-
മശ ളായിരം       ിയ േതരതി
ശസ് ാസ് ജാലം നിറ വി ം ധരി-
  സ്     നത          തചി നായ്
      ിനായ് െച njാെണാലി മി
ന     രാേ ഷ്ഠ       ന   േ ാ
നില്    താ     ഭയെ    വാനര-
െരാെ വാ െപാ ി മ ി ട ിനാ .

സാമ     േമെറ േ ാരതികായെന
സൗമി ി െച െച       ാന േനരം.
ല ്മണബാണ        െച      ം വിധൗ
ത    േണ ത ങ് ഖ ളായ് വീ േപാം
ചി    േ     മാവത ാേ    -
മ നായ് സൗമി ി നില്       േനരം
മാ തേദവ ം മാ ഷനായ് വ
സാരനാം സൗമി ിേയാ െചാ ീടിനാ :-

പ   വിരി    െകാ െ ാ ക ക-
     െകാ ിവേനല് യി ാ ധം
ധ െ      ര ി െകാ വാനി ിനി
   ാസ് െമയ്തിവ തെ വധി നീ
പിെ നി ാ വധി െ മി ജി-
    തനായ ദശാനന തെ      ം
െകാ പാലി ം ജഗ യം രാഘവ-
െന പറ      മറ    സമീരണ .
ല ്മണ ം നിജ      ജ ത പദ-
    ാ ി ന ാ റ ി വ ി
 ഷ്പകരസംഭവബാണം േയാഗി

                  413
          അ     ാ     രാമായണം
ത     േണ കണ്ഠം റി ാന േനരം
 മൗ പതിേ ാരതികായമസ്തക-
മാേമാദ െ ാെ       കപി ലം
രാമാ ിേക വ ൈകെതാ തീടിനാ-
രാമയം     േശഷി രേ ാഗണം.

ഇ ജി     ിെ   വിജയം

രാവണേനാടറിയി ാരവ ക
ഹാ! വിധിെയ ലറി ദശകണ്ഠ ം
മ   ം ത ിമാ ം മ മ      -
       േ    ം പടനായക ാ ം
മ ിക ം മരി ീടിനാേര വ-
െര ിനി ന      ശ ര! ൈദവേമ!
ഇ ം വിലാപി േനര        െച ി -
ജി ം നമസ് രി ീടിനാ താതെന.
േഖദ     ാക േത േമ മാനേസ
താത njാനിഹ ജീവി ിരി േവ
ശ     െളെ ാലെചയ് വ           -
       ം തീ    ി ി       േളണേമ.
സ     നായ് വാ ക ചി     ം ൈകവി
  േ ജയി ാന       ഹിേ ണേമ.
എ      േക തനയേന ം ണ-
  െ േ      ഖേമ ജയി വരിക നീ.
വ പനാം         ം   ി താതെന
ത പടെയാ ം നട       ട ിനാ
ശംഭന സാദം വ        വാനായ് െച
ജംബാരിജി ം നി ംഭില         ി
സംഭാരജാല ം സ ാദ സാദരം
സംഭാവ േഹാമമാരംഭി ിതേ രം.
ര മാല ാബര ഗ ാ േലപന-
    നായ് ത       പേദശാന ിതം
ഭ ി         ലി ി    ിേദവെന
ശ ി തനി വ ി വ വാനായ്.

                    414
          അ      ാ    രാമായണം
ന      രാധിപ      െമ    ം
വ    വ     സ രമ    രസ് തം
ക     വ മാ     ക ം കഴി ഥ
ചി ഭാ     സാദ ാലദി തം
ശസ് ാസ് ചാപരഥാദികേലാ മ-
     ാനവിദ ം ലബ്ധ ാ നിരാ ലം
േഹാമസമാപ്തിവ       ി റെ
രാമാദികേളാ േപാരിനായാശര
േപാ    ളം െ ാ േനരം കപിക ം
രാ സെരെ         ാ       ീടിനാ .
േമഘജാലം വരിഷി         േപാെല
േമഘനാദ കണ കി ട ിനാ .

പാഷാണപ ത        ാദിക െകാ
ഭീഷണ ായ വാനരവീര ം
ദാ ണമായ് ഹരി      ട ിനാ
വാരണവാജി പദാതി രഥിക ം
അ ക ത      രിയി െച        -
   ംവ      കെ ാ രാവണി
സ ാപേമാ മ      ാന ം െചയ്
സ തം കിനാ          ാസ് സ യം.
    വര ാ വീ       ട ിനാ .

വ പരാം മ     ട ാ െട െമ ി വ-
      ം   മി     മ    ം
അ ക െകാ പിള          െത െതെര
ക ം കല       േമാഹി വീണിടിനാ .
അ      ബാണം വിവിദേന     ന-
െരാ     ൈമ     മ ഗജേ     ം
െതാ     ബാണം നള ം തറ ിത-
    േമ ഗ നാദന െമ ി ം
ഈെരാ േത ി നീല ം
മീര ബാണ ള് ജാംബവാ െമ ി ം
ആ പനസ േമ വിനതനീ-

                     415
           അ      ാ    രാമായണം
രാ    േഷണ െമ       ദ ം
ആറ ബാണ ഷഭ ം േകസരി-
   ാ െമാര   ം െട വേ     ി
പ     ശതബലിയ്െ ാ              ം
പ െമാെര       മാഥി േമ ി
പ ം നരി പ          േമ ി
ശ ിേയ ം േവഗദ ശി        േപാെല
നാല്പ െകാ ദധി ഖെ          ി ം
നാല്പ ര ഗവാ          േമ ി
     ഗവയ മ ശരഭ ം
    െമാ നാ േമ      ഖ ം
ദു ഖേന ിതി പ ിനാല
സ ാനമായ പ          താര ം
േജ ാതി ഖ മ പേത         ന-
രാത േമാെട പത ിവദന ം
അംഗദേ െല പ          െകാ ി
  ംഗനാം     ീവേന ശരശതം
ഇ ം കപി ലനായക ാര -
പേ     േകാടി ം വീണി     തേല.

മ   ട ാരി പെ ാ െവ        -
മ   തനയ ം വീേണാരന രം
ആവതിേ മിതി ന െ
േദവേദവ ാ മേന ന മേ രം
വ ാ ലം    പറ   നില്േ     ഷാ
രാഘവ ാെര െമയ് വീഴ് ീടിനാ
േമഘനാദ മഹാവീര തധര .
േശാകവിഷ മായ് നി ലമായി
േലാക ം കൗണപാധീശജയ ിനാ-
ലാഖണ്ഡലാരി ം ശംഖനാദം െചയ്
േവേഗന ല യി      ി    ീടിനാ
േലഖസ ഹ ം മാഴ്കി ഗതാശയാ



                      416
          അ    ാ    രാമായണം
ഔഷധ      ിനായി ഹ മാെ      ഗമനം

ൈകകസീ ന നായ വിഭീഷണ
ഭാഗവേതാ മ ഭ പരായണ
േപാ വ േമലിലാപ         njാെനേ ാ
േപാ    ളം ൈകവി വാ ി നി ീടിനാ .
െകാ ി ം മി ി ിട        തി    ാണ-
    വരാെര റിേയണെമേ ാ
േനാ ിേനാ ി      രി     ട ിനാ-
നാ േമ ം വാ        മേ രം
ആരിനി     െതാ സഹായ ിെന-
  ാരായ്ക േവണെമേ ാ        വ ം തദാ
ശാഖാ ഗ     കിട       വ കളി
ചാകാതവരിതിലാെര േനാ വാ
ഏകാകിയായ് നട       േനരം ത
രാഘവഭ      വിഭീഷണെന
ത ിലേന ാന മറി      ദു:ഖം
നി ല്മാ നട ീടിനാ പിെ         ം.
പേഥാജസംഭവന ന ജാംബവാ
താതന     ഹംെകാ േമാഹം തീ
ക മിഴി ാന താ       ിരി േ ാ
െച വിഭീഷണ േചാദി ിതാദരാ :-

നി െട ജീവ േ ാ കപി ംഗവ!
ന ായിെയ ി നീെയെ യറി        ിേതാ?
ക മിഴി ടാ ധിരം െകാ
നി െട വാ േക      ി വിഭാതി േമ
രാ സരാജ വിഭീഷണെന
സാ ാ പരമാ       െമേ ാ െചാ ക.
സത ം വിഭീഷണനായ njാെനേടാ!
സത മേത നെര       േക വ
േചാദി ിതാശരാധീശ ര തേ ാ
േബാധ    േ ാ ഭവാേന മാകയാ
േമഘനാദാസ്     േള മരിെ ാ

                   417
          അ     ാ    രാമായണം
ശാഖാ ഗ ളി ന െട മാ തി
ജീവേനാേട നെര ാ മാെ      ി-
ലാവെത ാം തിരേയമമിനിെയേടാ!
വാതാ ജനി വാ ല        ായ ം?

രാമസൗമി ി     ീവാംഗദാദിക-
ളാമവേരവരി ം വിേശഷി നീ
േചാദി െത സമീരണ          േന?
േമാദി െത വെന റിേ         ം?
എ ിേലാ േക      നീ; മാ തി െ    ി
സ ടമി മ ാ     മറി    ാ ം
മാ ത      മരി ിെത ാകി മ-
 ാ മിെ ാെ മരി തിെ ാ േമ.
സാരസസംഭവ       വാക ം േക
മാ തി ം ബ മാനി സാദരം
njാനിതേ ാ മരി ീെല വ കാല് -
ലാേമാദ െ ാ വീ വണ ിനാ
ഗാഢമായാേ ഷ ം െചയ് ജാംബവാ
  െട ലയി     ക     െചാ ീടിനാ :-

േമഘനാദാസ്      േള മരിെ ാ
ശാഖാ ഗ െള ം പിെ ന െട
രാഘവ ാെര ം ജീവി ി      വാ-
നാ    വരാ മി നീെയ ിേയ
േപാകേവണം നീ ഹിമവാെന ം കട-
   ാ ലമ ൈകലാസൈശലെ ാളം
ൈകലാസസ ിധിയി        ശഭാ ി-
േമ     ദിവ ൗഷധ ളറിക നീ.
നാ     ദിവ ൗഷധ ളവ ി
നാലി ം നാമ    ം േക െകാ ക
    ി വിശല കരണിെയെ ാെ േടാ
പി    സ ാനകരണി       ാമ ം
ന     വ    കരണി നാലാമ ം
െചാ വ njാ       തസnj്ജീവനി സേഖ!

                    418
         അ     ാ    രാമായണം
ര      ൃംഗ  യ    കാണാമവ-
ര ി ം മേ    മ  ക നില്പ ം
ആദിത േനാളം ഭ      നാലി ം
േവദസ പ െള റിക നീ.
വാരാ ിധി ം വന     ൈശല      ം
ചാ നദിക ം രാജ     കട-
  ാരാ വരിക വ    ക ം െകാ
മാ തന ന! േപാക നീ ൈവകാെത.
ഇ ം വിധി ത വാ ക േക വ
ഭ   ാ െതാ   മേഹ േമറീടിനാ .
േമ വിേനാളം വള    ചമ   വ
വാരാ ിധി ം ലപ ത       ം
ല    ം രാ സ ം വിറയ് ം വ ം
ശ ാരഹിതം ക േ ാടലറിനാ .
വാ േവേഗന തി യ       ംബേര
േപായവ നീഹാരൈശല ം
ൈവരി മണ്ഡ ം ശ രൈശല ം
േനേര ധരാനദി മളകാ രം പി ി
േമ ഗിരി ഷാഭാ ി ം ക
മാ തി വിസ്മയെ   േനാ ീടിനാ .

കാലേനമി െട     റ ാട്

മാ തന നനൗഷധ ി
മാ തേവേഗന െപായതറിെ      ാ
ചാരവര ാ നിശാചരാധീശേനാ-
ടാ മറിയാെത െച െചാ ീടിനാ .
ചാരവാക ംേക രാ ി രാധിപ
പാരം വിചാരം കല   മ വിനാ .
ചി ാവശനായ്        മി    ള-
വ     ഹ ി     നി    റെ
രാ ിയിലാ ം സഹായ ം ടാെത
രാ ി രാധിപ കാലേനമിഗ-ഹം
  ാപി ളവതിവിസ്മയം     വ-

                   419
         അ     ാ    രാമായണം
നാ      േമാദം െതാ   സ സ്തനായ്
അ ഘ ാദിക െകാ         ജി േചാദി ാ-
ന േ ാദയം വ ം േ ല തരം.
ഇെ       ള വാെനേ ാ കാരണ-
മി െന മ ളളക ടി ടാെത?
ദു:ഖനിപീഡിതനാകിയ രാവണ-
ന ാലേനമിതേ ാ െചാ ീടിനാ :
ഇ ാലൈവഭെമ െചാ ാവ -
െമാെ നിേ ാ െചാ വാന വ           ം
ശ ിമാനാകിയ ല ്മണെന െട
ശ ിേയ ാ വീണിടിനാ          തേല.
പിെ വിരി ാസ് െമയ് മമാ ജ
മ വ ാെര ം വാനര ാെര ം
െകാ രണാ ണംത ി വീഴ് ീടിനാ .
െവ ി റ മടി ി ിതാ ജ
ഇ ജീവി ി െകാള വാ മാ ത-
ന നനൗഷധ ി േപായീടിനാ .
െച വിഘ്നം വ േ ണമതി നീ.
നിേ ാ പായ ം െചാ ാമതിെ േടാ.
താപസനായ് െച മാ മേ
പാപവിനാശനമാ ളള വാ ക
െചാ ി േമാഹി ി കാലവിളംബനം
വ കണ ി ം നീ വ         ീടണം.
താമസവാ കള് േക േനരം കാല-
േനമി ം രാവണ തേ ാ െചാ ിനാ
സാമേവദ      !സ വ     ! ലേ ശ ര
സാമമാെമ െട വാ േക േ ണേമ!
നിെ     റി മരി തിനി ാല-
െമ ളളിേല ം മടിയി നി യം.
മാരിചെന ണേ മരി ാ മന-
താരിെലനിേ      മിെ ാ ച ലം.
മ    ം ത ിമാ ം മ മ     ം
മ    െട ന മ      ം ത ം
ഒെ മരി നീ ജീവി ി        ി

                   420
            അ      ാ     രാമായണം
ദു:ഖെമാഴിെ     െ ാ ഫല ളള ം?
എ രാജ ംെകാ പിെ െയാ ഫല-
െമ ഫലം തവ ജാനകിെയെ ാ ം?
ഹ ! ജഡാ കമായ േദഹം െകാ -
െമ ഫലം തവ ചി ി കാ െകേടാ.
സീതെയ രാമ െകാ െ ാ                 നീ
േസാദരനായ്െ ാ രാജ ം വ                ക
കാനനംത ി         നിേവഷ ം
മാനസ       ിേയാ    ടി നിത ം
   ത ഷസ       ായ      േതാേയ ളി-
   ത ഭ ിേയാട േ ാദയം ക
സ      ാനമസ്കാര ം െചയ് ശീ േമ-
കാേ       ഖാസനം ാപി          ഷ്ടനായ്
സ വവിഷയസംഗ           ം ൈകവി
സ േവ ിയ         ം ത ാഹരി ട
ആ നീ ക ക ാ ാനമാ നാ
സ ാേ ാദയംെകാ സ വേലാക                 ം
    ാവരജംഗമജാതികളാ ളള
േദവതിര ക് മ ഷ ാദിജ            ം
േദഹ       ീ ീയാദ       ം നിത നാം
േദഹി സ വ ി മാധാരെമ              ം
ആ       സ്തംബപര ാെയേ ാ
താ പര       െ ാ ക           ം േക ം
ഒെ         തിെയ െ െചാ െ ം
സ       മായെയ ം പറ         ീ
ഇ       േലാക          ി േനകധാ
സ        ിതിവിനാശ           കാരണം
േലാഹിതേശ ത ഷ്ണാദിമയ ളാം
േദഹ െള ജനി ി             ം മായാ.
     ഗണം കാമേ ാധാദികെള ാം
     ിക ം ഷ്ണാഹിംസാദികെളേടാ
തെ      ണ െളെ ാ േമാഹി ി
തെ വശ ാ മാ ാവിെനയവ .
ക      ത േമാ ത ഖ ണ െള

                       421
          അ     ാ    രാമായണം
നിത മാ ാവാ മീശ ര ത േല
ആേരാപണംെചയ് തെ വശ ാ ി
േനെര നിര രം ീഡി െകാള            .
     നാ ാപരേനകവേളാ
      നായ് വ     റ    കാണഉ ി .
ത െടയാ ാവിെന ാ മറ                 ി-
തന ഹം മായാ ണവിേമാഹ ിനാ
േബാധസ പിയാേയാ             വിനാ .
േബാധിതനായാ നി േ            ിയ മായ്
കാ       തിതാ ാവിെന സ്പഷ്ടമായ് സദാ
േവ       െത ാമവ വ       തദാ.
ദുഷ്ട ാ    തി ണ േളാടാ േവ -
െപ ജീവ        നായ് വ ം േദഹി ം.
നീ േമവം സദാ ാനം വിചാരി
മായാ ണ ളി നി വി             നായ്
ആദ        തിവി    നാ ാവിതി
     ാത ാ നിരസ്താശയാ ജിതകാമനായ്
ധ ാനനിരതനായ് വാ െക ാ വ -
മാന േമ ം വികല്പമിേ ാ         നീ.
ധ ാനി തി സമ          നെ ിേലാ
മാനേസ പാവേന ഭ ിപരവേശ
നിത ം സ ണനാം േദവെനയാ യി-
  ത         ാസ       ാ നിര രം
     പ ക       ികാമേധ     വ     പീ-
േറാല്പേല തര്നഗണാ ിേത നി േല
      ്േണ ദുതേര സീതയാ സം ിതം
ല ്മണേസവിതം ബാണധ               രം
വീരാസന ം വിശാലവിേലാചന-
ൈമരാവതീ ല പീതാംബരധരം
ഹാരകിരീടേക രാംഗദാം ലി-
േയാ രത്നാ ിക          ല     ര-
ചാ കടകകടി        കൗസ് ഭ
സാരസമാല വനമാലികാധരം
   ീവ വ സം രാമം രമാവരം

                    422
           അ      ാ    രാമായണം
   ീവാ േദവം       ം ജനാ നം
സ വ ദി ിതം സ േവശ രം പരം
സ വവ ം ശരണാഗതവ ലം
ഭ     ാപര         നായ് ധ ാനി ി
     നായ് വ     ം ഭവാ നി ണണയം.
ത രി ം േക െകാ ക ം െചാ ക -
   രി ം രാമരാേമതി സ തം
ഇ െന കാലം കഴി െകാള           ാകി-
െല െന ജ           പിെ        ാ    ?
ജ ജ ാ ര ി ളേളാ
കല്മഷെമാെ നശി േപാം നി യം.
ൈവരം െവടി      തിഭ ിസം         നായി
   ീരാമേദവെന െ ഭജി നീ.
േദവം പരി      േമകം സദാ ദി
ഭാവിതം ഭാവ പം       ഷം പരം
നാമ പാദിഹീനം രാണം ശിവം
രാമേദവം ഭജി ീ നീ സ തം.
രാ േസ        കാലേനമി പറേ       ാ
വാ ക പീ ഷ ല            ള് േക     യാ
േ ാധതാ ാ നായ് വാ മായ് ത ഗളം
േഛദി തിെ ാ െ         െചാ ീടിനാ .
രാ സരാജ! ദുഷ്ടാ       ! മതി മതി
      സ ഭാവമി െകാ കിം ഫലം?
നി െട ശാസനം njാന ഷ്ഠി ന-
െത െട സ ഗതിെ            ധരി നീ.
സത സ പെ         വ ി തി njാ-
നദ സ ദ       നാേയ മടിയാെത.
എ പറ         ഹിമാ ിപാ േശ ശം
െച ി       ാ  നിേവഷമായ് ത         േണ.
കാണായിതാ മം മായാവിരചിതം
നാനാ നിജനേസവിതമായ ം.
ശിഷ ജനപരിചാരകസം            -
  ഷ ാ മം ക വാ തനയ ം
ചി ി നി ാനിവിെടെയാരാ മ-

                      423
           അ     ാ    രാമായണം
െമ     ലം പ ക ി മി njാ
മാ വി ംശം വരികേയാ േകവല-
േമാ     ണെമ?േനാവി മ ീ?
നാനാ കാര ം താപസെന
പാനീയപാന ംെചയ് ദാഹം തീ
കാണാം മഹൗഷധം നില് മത തം
േ ാണാചലം ര        ംഗവാ     ഹ ാ .
ഇ ം നി പിെ ാ േയാജനായതം
വിസ്താരമാ മായാ മമ മം
രംഭാപനസഖ രേകരാ ാദി-
സ        മത േതായവാപീ തം
കാലേനമി ിയാമാചര ം ത
ശാലയി ത ിക് സദസ ാദികേളാ ം
ഇ യാഗം ഢമാ ാറ ഷ്ഠി
ച      ഡ സാദം വ       ീ വാ
ഭ     ാ ശിവ ജ ം െചയ് വാ
ന       േര നാം താപസ്േ ഷ്ഠെന
വീ നമസ്കാര ം െചയ് ട ജഗ
   ാണതനയ മി െന െചാ ിനാ :
രാമ േതാഹം ഹ മാനിതി മമ
നാമം പവനജനnj്ജനാന ന
രാമകാര ാ     മായ്    ീരാം രാശി
സേമാദമി േപാ          തേപാനിേധ!
േദഹര ാ        മിവിേടയ് വ ി
ദാഹം െപാറാ       ത ീ     ടി ീ വാ .
എ ജല ലെമ               െചേ ണ-
െമ േമ പാ         െതെ     േമാഗതം.
മാ തി െചാ       േക നീശാചര
കാ ണ ഭാവം നടി െചാ ീടിനാ :
മാമകമായ കമണ്ഡ          ം ജല-
മാമയം തീ േവാളം ടി ീ ക.
പക ഫല       ം ഭ ി ന രം
ദുഃഖം കള      റെ    ാ റ ക
ഏ ം പരി മിേ         ഭവാനിനി

                     424
          അ    ാ    രാമായണം
  ത ം ഭവ ം േമലി ഭവി        ം
ദിവ ശാ ക റി       ിരി    ി
  വ    മായ െകാ െചാ ീ വാ .
വാനര ാ ം മി ാതനയ ം
മാനവവീരനിരീ ിതരാകയാ
േമാഹ ം തീ െ      നീ ിെത ാവ -
മാഹവ ിെ ാ മി നി ീടിനാ .
ഇ മാക ണ െചാ ാ           പി ംഗവ-
െന    ം കാ ണ ശാലിയേ ാ ഭവാ .
പാരം െപ     േമ ദാഹമ െകാ
േപാരാ കമണ്ഡ സം ിതമാം ജലം.
വാ തനയേനവം െചാ േനര
മായാവിരചിതനായ വ വിെന
േതായാകരം െച കാ ിെ ാ െ
ഭേയാ ദാ കാലേമനി ം െചാ ിനാ
േന നിമീലനം െചയ് പാനീയ ം
പീത ാ മമാ ികം ാപി സത രം
എ ാ നിന ൗഷധം ക കി വാ-
നി നെ ാ മേ പേദശം െചയ്വ
എ     േക വിശ ാേസന മ തി-
െച ാനയ വ വിേനാ ം ദാ.
ക മട വാപീതടം ാപി
ത ീ     ടി ാ     ട ം ദശാ േര
വ ഭയ രിയായ മകരി -
   തനായ മഹാകപിവീരെന
തി കളവാെനാ െ േനര
ക മിഴി കപീ         ം േനാ ിനാ .
വക് ം പിള      കേ ാ മകരിെയ
ഹസ്ത      െകാ പിള       ാ കപിവര .
േദഹ േപ ി േമല്േപാ േപായി
േദഹി ം മി     േപാെല തദത തം.
ദിവ വിമാനേദേശ ക ിതേ രം
ദിവ പേ ാ നാരീമണിെയ ം.
േചേതാഹരാംഗിയാമപ്സരസ് ീമണി

                   425
           അ      ാ    രാമായണം
വാതാ ജേനാ െചാ ാള േനരം.
നി െട കാ ണ         ാകയാെലനി-
   ി വ     ശാപേമാ ം കപിവര!
    െമാരപ്സരസ് ീ njാെനാ        നി-
ത െട ശാേപന രാ സിയായ ം
ധന മാലീതി േമ നാമം മഹാമേത!
മാന നാം നീയിനിെയാ ധരി ണം.
അ      ണ ാ േമ നീ ക താപസ
ന      ര കാലേനമി മഹാഖല
രാവണേ രിതനായ് വ ി         വ
താവക മാ വിഘ്നം വ         ീ വാ
താപസേവഷം ധരി ിരി        ി
താപസേദവ േദവാദി ഹിംസക
ദുഷ്ടെന േവഗം വധി കള      ിനി-
  ഷ്ടേമാദം േ ാണപ തം ാപി
ദിവ ൗഷധ      ം െകാ     െച ിനി
   വ ാദവംശമേശഷെമാ     ക
njാനിനി        േലാക ിന് േപാ
വാനരവീര! ശലം ഭവി േത.
േപായാളിവ ം പറ       വ , മാ തി
മായാവിയാം കാലേനമിത        ിേക
െച ാ, നവേനാട് െചാ ാന ര ം:
വ ീ വാനി ൈവകിയെതെ േടാ?
കാലമിനി ളയാെത വരിക നീ
  ലമേ ാപേദശം െചയ നാ njാ
ദ ിണ ം ത ഭിവാദ ം െചയ്ക
ദ നായ് വ        ം ഭവാ നി     യം
ത      േണ ഷ്ടി ം ബ ാ ഢതരം
ര : വേരാ മാംേഗ കപി വര
ഒ ടി ാന െകാ വ ം തദാ
െച        ീടിനാ ധ രാജാലയം

ദിവ ൗഷധഫലം


                      426
            അ      ാ    രാമായണം
    ീരാ     വെ       ം േ ാണാചലെ        ം
മാ തി ക വണ ി േനാ ം വിധൗ
ഔഷാധാവാസാ ഷഭ ി ം ക ി-
തൗഷധെമാ േമ ക              മി േ ാ.
കാണാ         േകാപി പ തെ              ി
േ ണാ ബിംബംകണെ                ിടി വ
െകാ വ          േപാ രാഘവ            ി വ-
  ി      തീ       ീടിനാ വ ടയ് േ രം
െകാ         േന വ        ം ീതി        ാ നീല-
കണ്ഠ മാന മായ് വ ിേത ം
ഔഷധ ി കാ ത ിയ േനര
േദാഷമകെ         േ    ിെത ാവ ം
     മി     വ ംതെ യാ ണ-
മി തെ ൈശലമിെ ാ സംശയം
അ ായ്കിെല െന രാ ി രബലം
െകാ       ി െത        െചയ്േതാരന രം
      െമ     യ      ാ കപി ംഗവ
വ ാനരനിമിഷംെകാ പിെ                 ം
  േ മരി നിശാചര ാ ട
ന        േര നിേയാേഗന രാ സ
വാരാ ിധിയിലി ീടിനാ, െര           -
കാരണം ജീവി തി രേ ാ ണം

േമഘനാദവധം

രാഘവ ാ ം മഹാകപിവീര ം
േശാകമക െതളി     വാ ംവിധൗ
മ    ടനായക ാേരാ െചാ ിനാ-
ന     തനയ മംഗദ ം തദാ :
നി      താ ം റ ിനി വാനര-
െരാെ     ട  റി മതി ക
വയ്     ഹ ളിെലാ േവ െകാളളി ം
       െളാെ  റി െത െതെര
  പ തടാക         കിട ക

                       427
            അ       ാ     രാമായണം
േഗാ രദ ാരാവധി നിര ീ ക
മി    െമാെ െയാ        ി നിശാചര-
            ളളവരി    െ      ിേലാ
െവ െപാറ         ാ   റ       റെ -
മ ക വീ ി യയ് ാമ                ണം.
എ        േക വ െകാളളി ം ൈകെകാ
െച െത െതെര വ ട ിനാ
   ാസാദേഗാ രഹ        േഗഹ         ം
കാസീസകാ ന പ താ                 ം
ആ ധശാലകളാഭരണ             -
മായതന        ംമ നശാല ം
വാരണ         ം വാജി സ ഹ ം
േത ക ം െവ െവ വീണീ                 .
സ     േലാകേ ാളെമ ി ദഹന ം
ശ േനാട റിയി ാനനാ ലം
മാ തി തിേലെറ ന ായ് ചമ-
േ ാ ല ാ രം തിയായ് വ ി
രാ ി രസ് ീക െവ ലറി ാ                 -
മാ     ി       െത െതെര ാക ം
മാ     ാണ്ഡേഗാ ജനാകിയ രാഘവ
             ളള ശര      െപാഴി       ം
േഗാ ീരിജി ം ജയി െമ               ം
പാ േ ാളമ തെമ പറക ം
രാ ി ര ാ നിലവിളേഘാഷ ം
രാ       രസ് ീക േക        േഘാഷ ം
വാനര ാ നി ല           േഘാഷ ം
മാനേവ       ധ       ാനാദേഘാഷ ം
ആനക െവ ലറീ             േഘാഷ ം
ദീനത          രഗ    നാദ ം
സ തം തി ി ഴ ി മ              ി
ചി          ദശാനനവീര ം
  ംഭക      ാ ജ ാരി         െ ാ
  ഭേനാടാ നീ േപാെക െചാ ിനാ
ത ിയാ ളള നി ംഭ മേ രം

                        428
          അ      ാ    രാമായണം
    ി njാെന         തി       റെ ാ
ക    ന താ ം ജംഘ െമ             ം
വ     ളള പാ         ം േശാണിതാ      ം
വ   പടേയാ ം റെ          െച ള-
വി   ം കല          ാ കപിവീര ം
രാ   ിയിലാ               െപാ െതാ
രാ   ി ര ാ െത െതെര ചാക ം
        ശസ് ാസ്           െകാ കപിക ം
ഗാ          േഭദി ധാ ിയി വീഴ്ക ം
ഏ പിടി മടി മിടി മ-
േ     ം കടി ം െപാടി ം പരസ്പരം
ചീ ം         പറ ം മരാമരം
േതാ േപാകായ്െക െചാ ിയ              ം
വാനരരാ സ ാ െപാ താരഭി-
മാനം നടി ം ത ജി ം കേളബരം.
നാല നാഴികേനരം െപാ തേ ാ
കാല രി        ിേത രേ ാഗണം.
ക ന വ േപാട              ാന േനര-
മ െകാേ        മക കപിക ം
ക ം കല െ ാഴി ാര ക ഥ
ജംഭാരിന ന          ം േകാപി
ക ന തെ വധിേ ാരന രം
പിേ      ട            ാ    ജംഘ ം
  പാ       ം തഥാ േശാണിത േന       ം
േകാപി         ാര േനരമംഗദ
കൗണപ ാ വേരാ ം െപാ തതി-
   ീണനായ് വ ി ബാലി തനയ ം.
ൈമ      മാ വിവിദ മായ്
മേ തരം വ          ാര േനരം
െകാ ാ         ജംഘെന ാേരയ മഥ
പിെ യ         ം വിവദ മഹാബല
െകാ ി േശാണിതേന െന മഥ
ൈമ      ം പാ െനെ ാ വീഴ് ിനാ
ന       രവര ാരവ നാല്വ ം

                     429
           അ      ാ    രാമായണം
 ത രം േവശിേ ാരന രം
  ംഭനണ       ശരംെപാഴി ീടിനാ
വ രാം വാനര ാെരാെ മ ിനാ
     ീവ ം േതരിലാ ാ ചാടി വീ-
      തേയാടവന് വി കള       ീടിനാ
 ഷ്ടി     ം െചയ്ത േനര        ംഭെന-
െ െ െ െ റി           ീടിനാനബ്ധിയി
വാരാ ിധി ം കല ിമറി തി-
േഘാരനാം ംഭ കേരറി വ ീടിനാ
   ര ാ ജ മ ക േകാപി
   ര ാ ജാലയ ി യ ീടിനാ
     ീവന ജെനെ ാ േനരമ-
ത       നി ംഭ പരിഘ മാ ട
സംഹാര െനേ ാെല രണാജിേര
സിംഹനാദം െചയ്ത          ാന േനരം
     ീവെന ി ിലി വാതാ ജ-
നേ െച        ാ നി ംഭെന            േണ.
മാ തിമാറിലടി ാ നി ംഭ ം
പാരി          ി വീ ത പരിഘ ം
ഉ മാംഗെ          റിെ റി   ാനതി-
     നാേയാ ജഗ         ാണ        ം
േപടി മ ിനാ േശഷി രാ സ
  െട ട            ാ കപിവീര ം
ല യി         ട ാരവ ം െച
ലേ ശേനാടറിയി ാരവ ക .
  ംഭാദിക മരിേ ാ ദ ം േക
ജംഭാരി ൈവരി ം ഭീതി        ീടിനാന്
പിെ ഖരാ ജനാം മകരാ േനാ-
ടന നേകാേപന െചാ ാ ദശാനന
െച നീ രാമാദികെള യി ി
വ ീ െക േനരം മകരാ            ം
ത െട ൈസന സേമതം റെ
സ ാഹേമാ മ           രണാ േണ.
പ ഗ ല        ളായ ശര െള

                      430
           അ      ാ    രാമായണം
വ ീകീലാകാരമായ് െചാരി         ീടിനാ
നി     ടാ    ഭയെ     വാനര
െച ഭയം തരിെക രാമാ ിേക
നി പറ          േക ളേവ രാമ-
ച     ം വി ം ഴിെയ ല ട
വി ാളികളി       ളളവ തേ ാ
നിെ     ണ      ബാണ         കീടിനാ
ഒ ിെനാെ ാ െമയ്താ മകരാ              ം
ഭി മായീ ശരീരം കമലാ        ം
അേന ാന െമാ ം െപാ        നി      േ ര-
െമാ തള        ചമ     ഖരാ ജ
അേ ാ െകാടി ം ട ം തിര ം
ത പാണിത ിലി െ ാ ചാപ ം
േത ം െപാടിെപ       ാെനയ് രാഘവ
സാരഥി തെ       ം െകാ ാന േനരം
പരില ാ ചാടി ല ംെകാ
പാരമ      മകരാ െന ദാ
പാവകാസ് ംെകാ കണ്ഠ ം േഛദി
േദവക      ാപ െമാ തീ         ീടിനാ
രാവണിതാനതറി        േകാപി വ-
േ വെര ം െപാ താ          റ ാ ി
രാവണേനാടറിയി ാന േക
േദവ ലാ കനാകിയ രാവണ
ഈേര േലാകം ന        ംപടി പരി-
ചാരക ാേരാ ടി റെ ാ
അേ ാള ക േമഘനിനാദ ം
ത പാദ      ം പണി      െചാ ീടിനാ
ഇേ ാളടിയനരികെള നി ഹി-
     വി     ായ സ ടം േപാ വാ
അ : രം        ി      ളീ ക
സ ാപ       ാക തി കാരണം
ഇ ം പറ        പിതാവിെന വ ി
    ാരിജി ം റെ       േപാരിനായ്
  േ ാദ മം ക സൗമി ി െച കാ-

                      431
           അ     ാ    രാമായണം
       േനാടി    ണ     ി ളിനാ
നിത ം മറ     നി ി െന രാവണ-
      കപിവര ാെര ം നെ        ം
അസ്      െളയ് ടന ം വ           -
െത നാേള െപാ         ണമി െന?
    ാസ് െമയ് നിശാചര ാ ല-
   ലനാശം വ      ക സത രം
സൗമി ി െചാ വാ ി െന േക ഥ
രാമഭ സ ാമി താ മ      െചയ്
ആേയാധന ി േലാ വേരാ -
മാ ധം േപായവേരാ ം വിേശഷി
േനേര വരാതവേരാ ം, ഭയം
പാദാ ിേക വ വീ        വേരാ ം
ൈപതാമഹാസ് ം േയാഗി            െതേടാ!
പാതക     ാമത ായ്കിേലവ ം
njാനിവേനാട് േപാ െചയ്വെന ാവ ം
ദീനതെയ ിേയ ക നി ീ വി
എ       െചയ് വി ം ല         ിേക
സ     നായ കെ ാ രാവണി
ത     േണ ചി ി കല് ി ല യി -
    മായാസീതെയേ രി വ ട
പ ിമേഗാ ര െട റെ
നി ലനായ് നി േനരം കപിക ം
േതരി മായാസീതെയ          ദു:ഖി
മാ തി താ ം പരവശനായി
വാനരവീരെര ാവ ം കാണേവ
ജാനകീ േദവിെയ െവ ിനാ നി യം
അേ ാ! വിേഭാ! രാമരാേമതി വാവി
മ    മിഴിയാ    റവിളി ീടിനാ .
േചാര ം പാരി പര ിത ക .
മാ തി ജാനകിെയ േതറീടിനാ
േശാഭയിേ ം ന      ിനി        ി-
നാ പ ിതി പരെമ ളളതീശ ര!
നാമിനി വാ ക സീതാവധം മമ

                     432
          അ     ാ    രാമായണം
സ ാമി തേ ാ ണ        ി ാ കപികെള!
ശാഖാ ഗാദിപ ാേര ം വാ ി
േശാകാ രനായ മാ ത ന ന
െച       ക രാഘവ ം തദാ
െചാ ിനാ ജാംബവാ തേ ാ സാ ലം:
മാ തിെയ െകാ ിേ ാ േപാ ി !
േപാരി    റംതിരി     ീ മാറി വ
നീ െടയ െച ീ ക സത രം
േലാേകശ ന ന! പാ         േത േമ
ഇ മാക ണ വിധി ത ം കപി-
സ മ ാ മായ് െച ല തരം
എ െകാ ി വാ ിേ ാ ി ഭവാ ?
ബ െമ , േ ാ തെ നട നീ
എ േനരം മാ താ ജ െചാ ിനാ-
നി േപടി വാ ീ കയ njാ
ഉെ ാരവ          ായി , തിേ ാേഴ
െച ജഗ സ ാമിേയാ ണ               ി ണം
േപാരിക നീ മിേ ാ ിനി െയ ട
മാ തി െചാ     േക , വ താ മായ്
െച െതാ ണ           ി ി ൈമഥിലി-
ത െട നാശ       ാ െമേ       േമ.
   മിയി വീ േമാഹി ര             മ
സൗമി ി താ മേ രം തി മടി
െച മടിയിെല        േച      ീടിനാ ,
മ വ ത പദമnj്ജനാ               ം
ഉ ംഗസീമനി േച         ാന ക
നി ം     രാെയാെ നി        കപിക ം
ദു:ഖം െക തിനാ ളള വാ ക-
െളാെ    റ      ട ീ മാര ം
എെ ാ േഘാഷ          ായെത ാ നീ
ചി ി വിേട വ , വിഭീഷണ
േചാദി േനരം മാര പറ          ി
മാതിരിശ ാ ജ െചാ              ാ
ക ിണ െകാ ി ിരി വിഭീഷിണ-

                    433
          അ     ാ    രാമായണം
നേ ാ! ര       ാെര റി       വിേഭാ!
േലാേകശ രിയായ േദവിെയെ ാ വാ
േലാക യ ി ലാ            ായ് വരാ
മായാനി ണനാംേമഘനിനാദനി-
   ാര മ ഷ്ഠി െത ിെന ാ േക
മ    ട ാ െച പ വി ീടാെത
ത      ിലാ നി ംഭിലയി െച
     ട ത െട േഹാമം കഴി തി-
നായ്െ ാ കേ ാ പായമത തം
െച ിനി േഹാമം ടേ ണ മ ായ്കി-
െല മവെന വധി         താ     േമ
രാഘവ! സ ാമി ! ജയജയ മാനസ-
വ ാ ലം തീ െ      േ ല് ദയാനിേധ!
ല ്മണ മടിയ ം കപി ല-
  ഖ വര മായി േപാകണം
ഓ      കാലം കള     ീട േത േമ
യാ യയ്േ ണ െമ വിഭീഷണ
െചാ      േക ളവാലസ ം തീ
മ വ േപാവാന ജnj ന കീടിനാ
വസ്        ാ     െള ാം ധരി േന-
ര      താ    നായ് ീരാമഭ ം
േസാദര തെ       ം രാ സ ംഗവ-
േസാദര തെ        ം വാനര ാെര ം
െച ദശ ീവന ന തെ              ം
െകാ വരിെക           ഹം ന കിനാ
ല ്മണേനാ മഹാകപിേസന ം
രേ ാവര ം നട ാര േനരം
ൈമ      വിവിദ     േഷണ നള നീല-
നി ാ ജാ ജ േകസരി താര ം
   ര    ഷഭ ശരഭ വിനത ം
വീര     മാഥി ശതബലി ജാംബവാ
വാതാ ജ േവദദ ശി വിശാല ം
േജ ാതി ഖ          ഖ ബലി ംഗവ
േശ ത , ദധി ഖന ി ഖ ഗജ

                    434
            അ      ാ     രാമായണം
േമ ര        ഗവയ ഗവാ             ം
മ മിത ാദി െചാ ളള കപിക ം
മ ം നട ി ല മണ തേ ാ ം
   ി നട വിഭീഷണ താ മായ്
െച നി ംഭില          നിറ     ി
ന      രവര ാെര ഴലേവ
നി    ി േഹാമം ട ീടിനാ രാവണി
ക ം മല ം മര െമ         െകാ-
െ    ാവ മായ        കപിക ം
എ േമ ം െകാ വീ           ട ിനാ-
ര മി ാേതാേരാ രാ സ വീര ം
  കയി േഹാമം ന         ി ിനി-
   ലെരെ ക ിെയാഴിെ
ക    ി രാവണി വി ം ശര           ം
െക േ ാെട        േപാരി         ീടിനാ
   ി േവഗം                മാ ത-
സംഭവ തെ              നി      ീടിനാ
വ നി ംഭിലയാ          റേമേലറി
നി ം ദശാനന          മേ രം
ക വിഭീഷണന് സൗമി ി തേ ാ
  ണ്ഠതതീ       പറ        ട ിനാ
വീര! കഴി    ീല േഹാമമിവെന ി
േനെര െവളി       ക     ടാ ഢം
മാ ത ന ന തേ ാ േകാപി
േനരി വ       ക തിേ ഭവാ ?
 ത സമയമ       ിതിവ ിനി
    ം ട ക ൈവക േത േമ
ഇ ം വിഭീഷണ െചാ േനര                 സൗ-
മി ി മസ് ശസ്               കീടിനാ
  ത സ് ശസ്           െകാ ത           ി -
ജി മത         മസ്      െളയ്തീടിനാ
അേ ാ ക         ിെല      മ         ത-
        േമാദം മാരെന ാദരം.
ല ്മണപാ േശ വിഭീ ണെന

                       435
          അ     ാ    രാമായണം
ത    ണം െചാ ാ ദശാനന             ം
രാ സജാതിയി വ പിറ നീ
സാ ാ പി വ നേ ാ മമ േകവലം
   മി ദി വ െ െയാ        വാ
ശ ജന ി       ത നായി െന
നിത ം േവലെച      േതാ     ീടിനാ-
െല    ം ന നെ      േത െചാ ാ
േഗാ വിനാശം വ      ം ജന
പാ    കേ ാളം ഗതിയി നി        യം.
ഊ    േലാക ാപ്തി സ തി െകാ േ
സാ മാ      െത േ ാ ധമതം
ശാസ്      നാം നീ ലെ െയാ          വാ-
നാ യാ േവലെച         മ തം
എ    േക വിഭീഷണ െചാ ിനാ
ന നീ ം നി പിതാ മറിക നീ
വംശം ടി     തി നീേയ േമ
സംശയമി വിചാരി മാനേസ
വംശെ    ര ി െകാള വനി njാ-
നം മാലി ലനായകാ       ഹാ
ഇ െന ത ി പറ         നി     േ രം
മ ാെത ബാണ          കി മാര ം
എ ാമെതയ്     റി കള     ഥ
െചാ ിനാനാ സൗമി ി തേ ാടവന്
ര ദിനം മമ ബാ പരാ മം
ക തിേ നീ മാര വിേശഷി ം?
ക െകാ ക ായ്കിലി njാ നി ട -
െകാ ജ           ഭ ണേമ വാ
ഇ ംപറേ        ബാണ      െകാ സൗ-
മി ി െട ട കീറിനാേന ം.
പ ബാണം വാ          െനേയ     ി
സത രം പിെ വിഭീഷണ തെ           ം
   ശരെമയ് വാനരവീര -
േമെറ റി    വശംെക വാ ിനാ
ത    േണ ബാണം മഴെപാഴി ംവ ം

                    436
           അ     ാ    രാമായണം
ല   ്മണ    കിനാ ശ ാരിേമനിേമ
   ാരിജി ം ശരസഹേ ണ സൗ-
മി ി കവചം       ിയി ീടിനാ
ര ാഭിഷി ശരീരികളായി
ന      ര ം മി ാതനയ ം
പാരമ       ബാണം േയാഗി
േത ംെപാടി     തിരകെളെ ാ
സാരഥി തെ തല ം റി തി-
സാരമാേയാ വി ം റി ീടിനാ
മ വ പം ി കണ്ഠാ ജനേ രം
ഊ മാേയാ വി ം ഴിെയ ല-
േ മ      ബാണ ള് കീടിനാ
സത രം ല യി          േത ം       ി
വി തം വ ി രാവണ           ം
ആ മറി     ീല േപായ ം വ        ം
നാരദ താ ം ശംസി ിതേ രം
േഘാരമാ     ായ സംഗരം കെ ാ
സാരസസംഭവനാദിക െചാ ിനാ
പ േലാക ി ലി െന ളള േപാ-
    ായതി ിനി     ാക മി
ക ാ മീ ശം വീര       ഷ ാ-
  േ ാ ജഗ ി       മ ിവെരേ ാെല.
ഇ ം പല ം ശംസി നി             തി -
മേ    ദിവസ യം കഴി       ശം
വാസരം      കഴിേ    ാരന രം
വാസവൈദവതമസ് ം മാര ം
ലാഘവം േച      കേരണ സംബ ി
രാഘവന് തന് പദാംേഭാ ഹം മാനേസ
ചി ി റ ി യ ാന െച
പം ി കണ്ഠാ ജ കണ്ഠ ം േഛദി
സി ജല ി         തി വി      മാ-
യ രാ ണിയി വ              ശരം.
 മിയി വീണി രാവണിത ട-
ലാമയം തീ    ി േലാക യ ി ം

                     437
           അ     ാ    രാമായണം
സഷ്ട മാനസ ാരായ േദവകള്
സ തം സൗമി ിെയ സ് തി ീടിനാ
  ഷ്പ     ം വരിഷി ാ ട ട-
നപ്സര സ് ീക ം          ം ട ിനാ
േന      ളായിര ം വിള ീ തദാ
േഗാ ാരിതാ ം സാദി ിേത ം
താപമക        കഴ്    ട ിനാ
താപസ ാ ം ഗഗനചര ാ ം
ദു ഭി നാദ ം േഘാഷി ിേത മാ-
ന ി ിതാ വിരി         മേ രം
ശ ാവിഹീനം െച njാെണാലിയി
ശം ംവിളി ട സിംഹനാദം െചയ്
വാനര ാ മായ് േവേഗന സൗമി ി
മാനേവ      ചരണാം ജം        ിനാ
ഗാഢാമായാലിംഗനംെചയ് രാഘവ-
   ഢേമാദം ക      ീടിനാ      നി
ല മണേനാ ചിരി ളി െചയ്
ദുഷ് രെമ      ം നീ െചയ്ത കാരിയം
രാവണി േ മരി          കാരണം
രാവണ താ ം മരി ാനറിക നീ
    നായ് നേ ാ           ിനായ് വ ം
    േശാക ാലിനി ദശ ീവ ം.

രാവണവിലാപം

ഇ    മേന ാന ം പറ        ിരി േ രം
       മരി      േകെ ാ രാവണ
വീണി       മിയി േമാഹം കല        തി-
    ീണനായ് പിെ വിലാപം ട ിനാ :
ഹാ ഹാ മാര! മേ ാദരീന ന!
ഹാ ഹാ         മാര! വീര! മേനാഹര!
മ        േദാഷ െള െചാ ാവ
ദു:ഖമിെത മറ            ളളി njാ
വി വ        ം ദ ിജ ാ     ം നിമാ    -

                     438
            അ      ാ     രാമായണം
മി ന ാ റ ീ മാറായി
നെ     ം േപടിയി ാ        മിനി മമ
ജ    ം നിഷ്ഫലമായ് വ ിതീശ രാ!
     ണ         പറ      ം നി പി -
മ             കര        ട ിനാ .
എ െട             മരി     ജാനകി-
ത െട കാരണെമ            െകാ njാ
െകാ വ ത െട േചാര ടിെ ാഴി-
െ       േമ ദുഃഖമട കയി േമ.
ഖണ്ഡ േമാ ി ിരി ലറി
നി മി ീടിനാ             നാം രാവണ .
സീത ം ദുഷ്ടനാം രാവണെമ
ഭീതയാെയ        ം േവപ ഗാ ിയായ്
ഹാ! രാമ! രാമ! രാേമതി ജപെ ാ -
മാരാമേദേശ വസി ം ദശാ േര
    ിമാനായ പാ ശ നയ                 ന-
ത     മ ക        രസ മ            വാ
രാവണ തെ                 നി     ി റ-
യാവെത ാം പറ          ീടിനാ നീതിക .
       ല ി ജനി ഭവാനിഹ
നി ലെന ജഗ യസ തം.
താവകമായ ണ              വ     ി തി-
നാവതേ ാ        ി     ഹ മന        ം.
േദവേദേവശ രനായ രൈവരി-
േസവക ാരില് ഘാനനേ ാ ഭവാ .
പൗലസ്ത നായ േബരസേഹാദര
ൈ േലാക വ നാം ണ ജനാധിപ
സാമേവദ           സമസ്തവിദ ാലയ
വാമദേഗവാധിവാസാ ാ ജിേത ിയ
േവദവിദ ാ ത ാനപരായണ
േബാധവാ ഭാ വശിഷ വിനയവാ
എ ിരിെ ബഭവാനി                 ാ േര
ന നെ           േമാ       കല്പി ം
സ് ീവധമാകിയ ക              ിനാ നീ

                       439
          അ      ാ    രാമായണം
ഭാവി ം തവ ദുഷ്കി    ിവ നം.
രാ ി േര      വര! േഭാ! മയാ-
സാ ം വിരേവാ േപാരികേപാരിനായ്.
മാനവ ാെര ം വാനര ാെര ം
മാേനന േപാ െചയ് െകാ കള          നീ.
ജാനകീേദവിെയ ാപി െകാള ക
മാനസതാപ ം െര നീ ി ക.
നീതിമാനായ പാ ശ പറ
യാ ധാനാധിപ േക സ ഷ്ടനായ്
ആ ാനമണ്ഡേപ െച ി െ              -
മാ യാ മ ികേളാ ം നി പീ .
ശിഷ്ടരാ ളള നിശാചര ാ മായ്.
  ഷ്ടേരാഷം റെ ി േപാരിനായ്.
െച രേ ാബലം രാമേനാേട ള-
െവാെ ാഴിയാെതെയാ     ിനാ രാമ ം.
മ വ തേ ാെടതി       ി രാവണ
നി േപാ െചയ്താനേഭദമായ് നി ഭയം
പിെ ര       മ ബാണ െളെയയ്
ഭി മാ ീടിനാ രാവണേദഹ ം.
പാരം റി    തള    വശംെക
ധീരത ം വി വാ ി ദശാനന .
േപാ മിനി മമ േപാ െമേ ാ      തി-
ഭീ വായ് ല ാ രം     ന രം.

രാവണെ     േഹാമവിഘ്നം

    െനെ    നമസ്കരിെ     ം
  ഷ്കവദനനായ് നി െചാ ീടിനാ :
അ    ാ ജാദീയാം മ   ടവീര -
മ   ാന േയാ   തനാകിയ രാമ ം
ഒെ െയാ മി വാരിധി ം കട-
  ി ര വ ല ാ രം ാപി
ശ ാധി ഖ നിശാചര ാെര -
െമാെ െയാ    ി njാേനകാകിയായി .

                     440
         അ    ാ    രാമായണം
ദുഃഖ െ ാ ിരി മാറായി
സ    േരാ! njാ തവ ശിഷ നേ ാ വിേഭാ!
വി    ാനിയാകിയ രാവണനാലിതി
വി    ാപിതനായ      മഹാ നി
രാവണേനാ പേദശി ിെത ി നീ
േദവതമാെര സാദംവ        ക
ശീ െമാ      ഹ ം തീ      ശ
േതാല് ം കാരമതിരഹസ            േല
െച ി      ാ നീ േഹാമം ട ക
വ      ം ജയെമ ാ നിനെ േടാ!
വിഘ്നംവരാെത കഴി           ാകി-
ല ിക        ി   നി    റെ ം
ബാണ ണിരചാപാശ രഥാദിക
വാനവ രാ മജ നാം പിെ നീ.
മ ം ഹി െകാ െകേ ാ സാദര-
മ െമ ിേയ േഹാമം കഴി നീ.
     നിേയാ ലമ ം േക
രേ ാഗണാധിപനാകിയ രാവണ
പ ഗേലാകസമാനമായ് ീ            ി
ത െട മ ിരംത ില് ഹാതലം.
ദിവ മാം ഗവ ഹവ ാദി േഹാമായ സ-
   വ     ത സ ാദിച െകാ വ
ല ാ രദ ാരെമാെ ബ         തി
ശ ാവിഹീനമ ം            നായ്
ധ ാന റ ി ത ഫലം ാ           ി
മൗന ം ദീ ി േഹാമം ട ിനാ .
േവ ാമമാ േ ാള       ിതമാെയാ
േഹാമ മം ക രാവണേസാദര
രാമച      കാ ിെ ാ    ീടിനാ
േഹാമം ട ി ദശാനന മ വാ!
േഹാമം കഴി      ടി കിെല േമ
നാമവേനാ േതാ ീ ം മഹാരേണ.
േഹാമം      വാനായയ ീ ക
സാേമാദമാ കപി ലവീരേര.

                  441
          അ     ാ    രാമായണം
   ീരാമ     ീവശാസനം ൈകെ ാ
മാ ത       ാംഗദാദികെളാ േവ
    േകാടി ടേയാ ം മഹാമതി-
േലറി ട         രാവണമ ിരം
        രപാലക ാെര ം െകാ
മ     ടവീരെരാ മി നാ ലം
വാരണവാജിരഥ േള ം െപാടി-
  ാരാ     ത ദശാസ േഹാമ ലം.
വ ാജാ സരമ നിജകരസം           യാ
   ചി ി ദശ ീവേഹാമ ലം.
േഹാമ ഹാദ ാരബ നപാഷാണ-
മാമയഹീനം െപാടിെപ        ംഗദ
ത      ഹയിലകം       േനര
ന       േര െന ാണായിന്തിേക.
മ ളളവ ക മംഗദാ         യാ
െതെ       െച     ഹയിലിറ ിനാ .
ക മട ട ധ ാനി ിരി മ-
  ണ ജനാധിപെന          വാനര
താഡി താഡി         ത ജന െള-
  ീഡി െകാല്ക ം സംഭാരസ യം
         ിെലാെ െയാരി േല േഹാമി
ഖ ി ി ല േമഖലാജാല ം.
രാവണ ൈകയിലി           മഹ      വം
പാവനി ശീ ം പിടി പറി ട
താഡനം െചയ്താന െകാ സത രം
  ീഡയാവാനരേ ഷ്ഠ മബാബല .
ദ        െകാ ം നഖ       െകാ ം ദശ-
ക രവി ഹം കീറിനാേന ം.
ധ ാന ിേന മിള           ായീല
മാനേസ രാവണ ം ജയകാം യാ.
മണ്േഡാദരിെയ ിടി വലി ത-
      നെമ ാം       ിയി ീടിനാ .
വി സ്തനീവിയായ് ക കഹീനയായ്
വി സ്തയായ് വിലാപം ട ീടിനാ :

                    442
         അ    ാ    രാമായണം
വാനര ാ െട ത െകാ ീ വാ
njാെന ദുഷ് തം െച        ൈദവേമ!
നാണം നിന ി േയാ രാ േയശ ര
മാനം ഭവാേനാളമി മ ാ     േമ.
നി െട     ിലി ാ കപിവര-
െരെ     ല ടി ചി ി ിടിെപ
പാരിലിഴയ്      ം ക ിരി
േപാേര പരിഭവേമാ     ി ജളമേത!
എ ിനായ്െ ാ നി ധ ാന ം േഹാമ -
മ     തമിനിെയേ ാ ദു േത!
ജീവിതാശാ േത ബലീയസീ മാനേസ
ഹാ! വിധിൈവഭവെമ         തം
അ ം       ഷ ഭാര യേ ാ വി
ശ       വ വെള ിടിെ        ം
ബ െ           ം ക ിരി യി
 ത ഭവി          മേമവ ം.
നാണ ം പത്നി ം േവ ിലിവ ത -
  ാണഭയംെകാ       ഢ മഹാഖല .
ഭാര ാവിലാപ     േക ദശാനന
ൈധര മക ത വാ മായ് സത രം
അംഗദ തേ ാട        ാന ക
  ംഗശരീരികളായ കപിക ം
രാ ി േരശ രപത്നിേയ മയ-
  ാ വിളി    റ    േപാ ീടിനാ .
േഹാമമേശഷം ട ി വയെമ
രാമാ ിേക െച ൈകെതാ തീടിനാ .
മേ ാദരിേയാട സരി േ രം
പ ിതനായ ദശാസ ം െചാ ിനാ :
നാേഥ! ധരി ൈദവാധീനെമാ          ം
ജാതനായാ മരി        തി     േമ
കല്പി െത ാമ ഭവി ീേടണ-
മിേ ാള ഭവനമി രം മാമകം.
    ാനവിനാശനം േശാകമറിക നീ.
അ     ാനസംഭവം േശാകമാ        -

                  443
         അ    ാ    രാമായണം
മ    ാനജാതമഹ ാരമായ ം.
നശ രമായ ശരീരാദികളിേല
വിശ ാസ ം നര       ാനസംഭവം.
േദഹ ലം     ദാരാദിബ    ം
േദഹി സംസാര മ കാരണം.
േശാകഭയേ ാധേലാഭേമാഹസ് ഹാ-
രാഗഹ ഷാദി ജരാ ത ജ
അ     ാനജ ളഖിലജ           -
മ    ാനസ പനാ ാ പരനദ യ
നാന       സ പനേലപക
ഒ ിേനാടി സംേയാഗമതി മ-
െ ാ ിേനാടി വിേയാഗമരി     ം.
ആ ാനമി െന ക െതളി           ട-
നാ നി േശാകം കളക നീ വ ഭേമ!
njാനിനി ീരാമല ്മണ ാെര ം
വാനര ാെര ം െകാ വ ീ വ .
അ ായ്കിേലാ രാമസായകേമ ൈക-
വല ം ാപി നിെ ാ സംശയം.
എെ രാമ െകാലെച കി സീതെയ-
െ ാ കള      ടെനേ ാ ടേവ
പാവക ത      പതി മരി നീ
ഭാവനേയാ െമ ാ ഗതി ം വ ം.
വ ി േക മേ ാദരി ം ദ-
ശ ീവേനാ പറ      ാള േനരം:
രാഘവെന യി ാന താ         േമ
േലാക യ ി െല ധരി നീ.
സാ ാ      ധാന    േഷാ മനായ
േമാ ദ നാരായണ രാമനായ ം.
േദവ മകരാവതാരമ ഷ്ഠി
ൈവവസ തമ തെ ര ി ം
രാജീവേലാചന       െമാ ല -
േയാജനവിസ് തമാേയാ         മായ്
   ീരസ ഥനകാേല രാ
േഘാരമാം മ രം ഷ്േഠ ധരി ം

                  444
           അ       ാ    രാമായണം
പ ിയായ്      ം ഹിരണ കശി ത
മാറിടം ൈകനഖംെകാ പിള             ം
   ടി മ ബലിേയാ യാചി
 േലാക ം      ടിയായള      ം
     ിയരായ്പിറേ ാര ര ാെര
  േ വധി തി ായ് ജമദ ിത -
    നായ് രാമനാമെ       രി ം
     ിപതിയായ രാമനിവ തെ .
മാ     ാ വംേശദശരഥ         നായ്
ധാ ി തവരനാകിയ രാഘവ
നിെ വധി ാ മ ഷ നായ് തേല
വ പിറ       െമ ധരി നീ.
    വിനാശം വ      വാ ം തവ
 ത ഭവി ാ മായ് നീയവ െട
വ ഭെയ      െകാ േപാ         ഥാ
നി      നാകയാ      ഢ ജള േഭാ!
ൈവേദഹിെയെ ാ          ീ ക രാമ
േസാദരനായ്െ ാ രാജ ം ന             ക.
രാമ ക ണാകര          നെര     ം
നാമിനി ാനനം വാഴ്ക തപ ിനായ്.
മേ ാധരീവാ േകേ ാ രാവണ
ച പരാ മ െചാ ാന േനരം :
    മി ാമാത േസാദര ാെര ം
 തവ       ി njാേനകനായ് കാനേന
ജീവി ിരി        ഭംദിയെ േടാ
ഭാവി വ ം ഭവി യിെ ാ േമ.
രാഘവ തേ ാെടതി               ം െചയ്
ൈവകണ്ഠരാജ മ ഭവി ീ വ .

രാമരാവണ        ം

ഇ ം പറ       ിെ ാ െ
ബ േമാദം റെ ി രാവണന്.
 ലബലാദിക സംഗര ി ത -

                       445
           അ      ാ    രാമായണം
   ാേല റെ വ ി          തേല.
ല ാധിപ സഹായമായ് േവേഗന
സംഖ യി ാത ച രംഗേസന ം
പ     പടനായക ാ െമാ ി
പ ക         െന     ി റെ ാ .
വാരിധിേപാെല പര വ
മാരിതി ാം കപിക കെ               ം
ഭീതി       വാ ീ       ക
നീതിമാനാകിയ രാമ ം െചാ ിനാ .
വാനരവീരേര നി ളിവേരാ
മാനം നടി െചേ ല്         താ േമ
njാനിവേരാ േപാ െചയ്െതാ           ീ വ-
നാന       െ ാ ക െകാ േകവ ം.
എ        െചയ് നിശാചരേസനയി
െച ചാടീടിനാേനകനാമീശ ര
ചാപബാണ         ം ൈകെ ാ രാഘവ
േകാേപന ബാണജാല           തീകിനാ .
എ നിശാചര           വേ   തി-
      രാമ ാ െ          േപാെല
രാമമയമായ് ചമ      ി സം ാമ-
  മി െമെ ാ ൈവഭവമേ രം.
എേ ാ തെ െപാ           ി രാഘവ-
െന േതാ ീ രജനീചരെ ാ             േവ.
ദ ാദശനാഴികേനരെമാ േപാെല
യാ ധാനാവലിേയാ ര           മ
അസ് ം വരിഷി േനരമാ         ംത
ചിേ    തിരി റിയായതിേ േമ.
വാസരരാ ി നിശാചരവാനര-
േമദിനീവാരിധി ൈശലവന         ം
േഭദമി ാെത ശര        നിറ    ി
േമ ര ാരായ രാ സവീര ം
ആന ം േത ം തിര ം കാലാ ം
വീ മരി നിറ         ി േപാ      ളം.
കാളി ം കീളിക ം കബ            ം

                      446
          അ     ാ    രാമായണം
കാളനിശീഥിനി ം പിശാച       ം
നാ ം നരി ം ക ക കാക
േപ ം െപ       ഭയ രമാംവ ം
രാമചാപ ി മണിത നിനാദ ം
േവ ാമമാ േ    ടെര ടെരേ
േദവഗ      വയ ാപ്സാേരാ        ം
േദവ നി നാം നാരദ ം തദാ
രാഘവ തെ സ് തി ട ിനാ-
രാകാശചാരികളാന        വകം.
ദ ാദശനാഴികെകാ നിശാചര
േമദിനിത ി വീണിടിനാെരാ േവ.
േമഘ ി ളളി നി           ബിംബംേപാെല
രാഘവ തെ        ം കാണായി േ രം.
ല ്മണ താ ം വിഭീഷണ ം ന-
ര    തനയ ം മാ ത         ം
മ ളള വാനരവീര ം വ ി
   ം നിറ   ി , രാഘവനേ രം
മ    ടനായക ാേരാട      െചയ്തി-
തി ണേ          മാ െചയ്തീ വാ
നാരായണ ം പരേമശ െമാഴി-
    ാ മിെ     േക       njാ      േമ.
രാ സരാജ ം വന േനരം
രാ സസ് ീക         റവിളി ിനാ .
താത! സേഹാദര! ന ന! വ ഭ!
നാഥ! ന     വലംബനമാരേ ാ
    യാേയ ം വി പയാ ളെളാ
ന      രാദിപേസാദരി രാമെന
     ി കാരണമാപ ിെതാ േവ
വ ി വ        മ ി കാരണം.
      ണഖയ്െ          മതി പരം
േപെ     മാള േയാ ദശക ര ?
ജാനകീെയെ ാതി ാ         ലം ടി-
  ാെനാ    ഢ മഹാപാപീ രാവണ .
അ       ഹരമാേ ണ ഖരാദിെയ

                    447
            അ      ാ     രാമായണം
  േ വധി ം          ാരി    െന
 തവ        ി വാഴി      ീവെന-
  ത രം വാനര ാെരയയ ം
മാ തി വ ിവിെട        ക       ം
വാരിധിയി ചിറെക ി ട            ം
ക ിരിേ ന േതാ              െത        -
 േ ാ വിചാരമാപ ി             ാ ?
സി ാമ ായ്കി വിഭീഷണ െചാ ിനാ
മ നായ         ം ധി രി ീടിനാ .
ഉ മ ന വിേവകി വിഭീഷണ
സത വ        േമലി ന ായ മവ .
നീചനിവ       ലെമാെ      ടി തി-
നാനചരി ാനി ത രണ ി ം.
ന     തനമാെര ം ത ിമാെര ം
െകാ ി മ ളളമാത ജനെ             ം
എ ാമ ഭവി ീ വാ പ താ
വ ായ്മെചയ്ത െമ ാം മറ ിേതാ?
     സ മായ ം േദവസ മായ ം
നി ിരിയാദമട ിനാേന ം
നാ ിലിരി ം ജകെള ീഡി
കാ ിലാ ി മ ീടിനാന് കശ്മല
അ     മന ാേയന നിത മാ          ി       ം
മി ജനെ       െവ     ചായ്        ം
   ാ ണെരെ ാല െചയ്ക ം മ ളള
ധാ ിക ാ തെലാെ യട                  ം
പാരം     ജനേദ ഷ         ിവ-
നാെര മി       പ െമാരി      ം.
ഇ ഹാപാപീെചയ്േതാ ക                   ിനാ
നെ    ം ദു:ഖി മാറാ ിനാനീവ .
ഇ ം രസ് ീജന ി വിലാപ
ന      രാധിപ േക ദു:ഖാ           നായ്
ശ     െളെ ാെ ാ         വാനി ിനി
      ിനാ       റെ െക ി നാം.
എ      േക വി പാ          മതി -

                       448
         അ    ാ    രാമായണം
   േ മേഹാദര ം മഹാപാ ശ ം
ഉ രേഗാ ര െട റെ
ശസ്            കി ട ിനാേര ം.
ദു      ിമി       ായതനാദരി-
      തനായ നിശാചരനായക
േഗാ രവാതി        റെ നി ി
ചാപലെമ ിേയ വാനരവീര ം
രാ സേരാടതി          ാര കേ      -
   േ ാട       നിശാചരവീര ം.
       ീവ ം വി പാ       ം ത ളി-
      മാംവ ം െപാ താര േനരം.
വാഹനമാകിയ വാരണവീരെന-
    ാഹനം ൈകെ ാ വാനരരാജ ം
െകാ         ക വി പാ         മഥ
െവ ിനാ വാനരനായകവ സി.
    ഷ്ടേകാപേ ാ മ         ടരാജ ം
െന ിേമെലാ ടി ാന െകാ വ
െതെ         കാല രം      േമവിനാ .
േതരിേലറിെ ാ            ാന് മേഹാദര
േത ം തക              ീവനവെന ം
   ത ര ി യ           ക തി-
       നായ് വ      ാ മഹാപാ ശ ം.
അംഗദ െകാ ാനവെന മേ രം.
െപാ ം മിഴികേളാടാശരാധീശ ം
േപാ മദേ ാ മ           കപികെള-
     ാമാസാസ് ംെകാ വീഴ് ിനാ ഴിയി .
രാമ ൈമ ാസ് െമയ് ത              ി
താമസാസ്           മേ ാ ദശാനന .
ആ രമസ് െമയ്താന വ ള-
വാ ര ാരായിതാ കപിക ം.
വാരണ കര ടേ ാഷ് ക-
സാരേമേയാരഗൈസരിഭവായസ-
വാനരസിംദ           ക കാക -
    ാനനമായ്വ മാ രാസ് ാ കം

                  449
         അ    ാ    രാമായണം
   ഗരപ സശ ിപരശ ധ-
ഖഡ്ഗ ര ാസബാണാ ധ           ം
    മായ് വ പര       ക ള-
വാേ യമസ് െമയ്താ മ നീര ം.
െച ന െ ാളളിക മി         ന
തി മാദിത ന ിെയ ി രം
േജ ാതി മയ ളായ് െച നിറ        ള-
വാ രമസ്     ം േപായ്മറ    ബലാല്.
അേ ാ മയ െകാ േ ാ ദിവ ാസ് െമ-
യ്തേല്പതരാ ധം കാണായിത ിേക.
ഗാ    വമസ് ം േയാഗി തിെന ം
ശാ മാ ീടിനാ മാനവവീര ം.
സൗര ാസ് െമയ്താ ദശാനനനേ രം
ൈധേര ണ രാഘവ         ത സ് െമയ്ത ം
ഖ ി േനരമാഖ ലൈവരി ം
ച കരാം സമ ളാം ബാണ
പ െകാ യ് മ             േഭദി ള-
    മ   ഷനാകിയ രാഘവ
   ശര െളയ്താന െകാ ട
കീറി റി      ന      േര   ം.
ല ്മണേന ശര ളാ േ ാ
ത     േണ േക ഖ ി വീഴ് ീടിനാ .
അ ശരെമയ്        തെന ം െകാ
ച ലഹീനം റി ി ചാപ ം
അശ െള ദെകാ വിഭീഷണ
ത െകാ ാ,ന േനരം ദശാനന
 തേല ചാടിവീണാ േവ െകാ തി-
േ ാധാ വിഭീഷണെന േയാഗി ി .
ബാണ          െകാ യ്     റി ി
വീണി      ം      ി മഹീതേല.
അേ ാ വിഭീഷണെനെ ാ മാറവ
കല്പി     ം മയ െകാ േ ാ േവ
ൈകെ ാ ചാ വാേനാ ിയ േനര
ല ്മണ     ല്     ബാണ െളയ്തി .

                  450
          അ     ാ    രാമായണം
ന      രാധിപ ത ടെലാ േവ
ര മണി        റി     വല     ടന്
നില് ം ദശാനന േകാപി െചാ ിനാ
ല ്മണ തേ ാ ന നീെയ              ം
ര ി വാ വിഭീഷണെന ദാ.
ര ി ി ന നിെ            ന,െര െട
ശ ിവ         ക ാ ,മിെ ാ
ശ നാകി ഭവാ ഖ ി േവലി ം.
എ പറ        േവേഗന ചാ ീടിനാ
െച തറ ി മാറ         ശ ി ം.
അസ്        െകാ ത         താ    ട
വി സ്തനായ് ത വീ           മാര ം.
േവ െകാ ല ്മണ വീണ ക ളളി
മാ െകാ രാമ ം നി വിഷ നായ്.
ശ ി പറി തി ാ        ം കപിക
ശ ി േപാരാ       ര    ലനായക
   ൈ ക െകാ പിടി പറി ട-
    േ ാപേമാ റിെ റി        ീടിനാ .
മി തനയ േഷണജഗ            ാണ-
    ാദികേളാെട     െചയ്തിതാദരാ .
ല ്മണ ത െട          മി    ിനി
ര ി െകാ വി വിഷാദി           േത ം.
ദുഃഖസമയമ ിേ ാള ഴേ ാ
രേ ാവരെന വധി              njാ .
കല ാണ െ ാ           ക െകാ വി നി     -
െള ാവ മി മ         രകൗശലം.
ശ ാ ജെന വധി ം േവഗ ി-
ല    ാ ജാദികേളാ െമാ മി
വാരിധിയി ചിറെക ി ട          ം
േപാരി നിശാചര ാെര വധി ം
രാവണനി ഹസാ മായി വ
േകവലമിേ ാളഭി ഖനായി .
രാലണ ം ബത! രാഘവ ം ടി
േമ ക മിയിെല ളളതി ിനീ.

                    451
           അ     ാ    രാമായണം
രാ ി േര െനെ ാ വ നി ണയം
മാ    ാ വംശ ി ളളവനാകി njാ .
സപ്തദ ീപ        ം സപ്താ ിക ം
സപ്താചല         ംച      ര ാ ം
ആകാശ മികെള ിവ ളള നാ
േപാകാെത കീ         ി വ ി ം പരി njാ .
ആേയാധേന ദശകണ്ഠെനെ ാ വെനാ-
രാ ധപാണിെയ ാകി നി ംശയം.
േദവാ േരാരഗചാരണതാപസ-
േരവ ം ക റിേയണം മമ ബലം.
ഇ മ      െചയ് ന           േര േനാ-
ടസ്     െളയ്          ം ട ിടിനാ .
രാഘവരാവണ ാ ത ിലേന ാന ം
േമഘ       മാണി െചാരി          േപാെല
ബാണഗണം െപാഴി ീ             േനരം
njാെണാലിെകാ            ഴ ി ജഗത് യം.
േസാദര വീ കിട             േതാ      ളളി-
ലാധി        ര      ലനായക
താേരയതാതേനാേടവമ           െചയ് :
ധീരതയി             ിേന ം മമ
  തേല വാഴ്കയി ന െതനി ിനി
  ാതാ തേ ാ െട മരി          ം.
വില്പിടി ം           തിേ േമ
െകല് മി ാെത ചമ          ന     ിഹ.
നില്പാ േമ മ          മന ി ം
വി േമറിവ       ി േമല് േമ .
ദിഷ്ടെനെ ാ വാ പായ ം ക ീല
നഷ്ടമായ് വ ി മാന ം മാനേസ.
ഏവമ     െചയ്തേനരം േഷണ ം
േദവേദവ തേ ാടാ െചാ ീടിനാ :
േദഹ ിേന ം നിറം പക           ീെലാ
േമാഹമേ       മാരെ       നി മ്ണയം.
വ േന              േമ ം വികാരമി-
       തീ     ിേ ണ മവരാജ .

                     452
          അ     ാ    രാമായണം
എ ണ        ി നിലാ ജ തേ ാ
പിെ നി പി െചാ ാ            േഷണ ം:
 േ    ണെ വിശല കരണിയാ-
    മ    ി െകാ വ ീ ക
എ ളേവ ഹ മാ ം വിരേവാ
െച മ         ം െകാ വ ീടിനാ .
നസ ംെചയ്         േഷണ      മാരനാ-
ലസ ം തീ        െതളി     വിള ിനാ .
പിെ    മൗഷധൈശലം കപിവര
   മി   വ ം തെ യാ ിനാ
മ വ തെ വണ ിനാ ത ി ം
ന ായ് െക ണ          ി രാമ ം
നി െട പാരവശ ം കാ ക കാരണ-
െമ െട ൈധര ം േപായി മാനേസ
എ     േക രെചയ്       മാര -
െമാ തി മന ി           ാകണം
സത ം തേപാധന ാേരാ െചയ്ത ം
മിഥ യായ് വ      ടാെയ നി      യം
ൈ േലാക ക കനാമിവെനെ ാ
പാലി െകാ ക ജഗത് യം ൈവകാെത.

ല ്മണ െചാ        േക ര       മ
രേ ാവരേനാെടതി      ാനതി തം.
േത െമാ മി വ ദശാസ ം
േപാരി രാഘവേനാെടതി       ീടിനാ .
പാരി നി ി    ാ വംശതിലക ം
േതരി നി ാശരവംശതിലക ം
േപാരതിേഘാരമായ് െചയ്േതാ േനര
പാരമിള ം ര     മ െ
നാരദനാദിക െചാ       േക     യാ
പാരം വള െ ാ സം മേ ാ ട
ഇ    ം മാതലിേയാ െചാ ാ മമ
സ നം െകാ െ ാ         നീ ൈവകാെത
  ീരാഘവ ഹിതം വ മാ നീ

                    453
         അ     ാ    രാമായണം
േത ം െതളി െകാ  മടിയാെത
മാതലിതാ   േക ട േത മായ്
 തലംത ിലിഴി   െചാ ീടിനാ    :-

രാവണേനാ സമര ിനി njാ
േദേവ ശാസനയാ വിടെകാ ി
േതരതിലാ കേര ക േപാരിനായ്
മാ ത ല േവേഗന നട വ .
എ    േക രഥെ       ംവ ി
മ വ േതരിലാ ാ കേരറിനാ
തേ ാ     ല നായ് രാഘവെന
വി ിലാ ാെറാ േനാ ി ദശാനനന്
േപമഴ േപാെല ശര        കീടിനാ .
രാമ ം ഗാ      മസ് െമയ്തീടിനാ .
രാ സമസ് ം േയാഗി േനരം
രാ സരാജ ം         മാെയ      ം
  രനാഗ ളാമസ് െ       മാ വാ
ഗാ ഢമസ് െമയ് ര നാഥ ം
മാതലിേമ ം ദശാനന ബാണ -
െളയ് െകാടി ം റി കള        ി
വാജിക     ം ശരേമ േമ    ന-
രാജി ം േഘാരമായ് വ ര വര
ൈകകാ തള        േത      ി നില് ം വിധൗ
ൈകകസീന നായ വിഭീഷണ
േശാകാതിേരകം വള      നി ീടിനാ
േലാക േമ ം വിഷാദം കല      ി .

കാല ര ിനയ നിനിെയ
  ലം േയാഗി ിതാശരാധീശ ം
അസ്       െ ാ തടെപാറാേ      ാ   ട
   ാരിത െട േതരിലി െ ാ
ശ ിെയ      യ ര നാഥ ം
പ     റ ി വീ ത     ല ം
ന     േര    െട രഗ െള

                   454
          അ     ാ    രാമായണം
ശസ്       െകാ    റി ി രാഘവ
സാരഥി േത ം തിരി ടി ാ    നാ-
യ് േപാരിെലാഴി നി ീടിനാനേ രം
ആലസ െമാ കേ ാ േനരം ത
പൗലസ്ത ം തേനാ െചാ ീടിനാ :-

എ ിനായ്െ ാ നീ പി ിരി         ബലാ-
ല നായ് njാന ദു       ലനാകേയാ?
  ടലേരാെടതി    ാ njാെനാ      േനാ-
േടാടിെയാളി വാെറ ക ഭവാ ?
നീയ      തെനനി ിനി രാമ
നീയതിബാ വെന റിേ        നഹം.
ഇ ം, നിശാചരാധീശ പറ       തി-
     രം സാരഥി സത രം െചാ ിനാ :-

രാമെന സ്േനഹ     ായി മ മ -
സ ാമിെയ േദ ഷ    ായി മ േമ
രാമേനാേട െപാ     നില് േ ര-
മാമയം     തള      ക njാ
സ്േനഹം ഭവാെന റിേ മാകയാ
േമാഹമക േവാളം േപാ     ളം വി
 െരനി ാലസ െമ ാം കള       ിനി-
േ ാരി േ ണെമ കല്പി േ .
സാരഥിതാനറിേയണം മഹാരഥ-
  ാ െട സാദ ം വാജിക സാദ ം
ൈവരിക        ജയാജയകാല ം
േപാരി നിമ്േനാ തേദശവിേശഷ ം
എ ാമറി     രഥം നട     വ-
നേ ാ നി ണനാ         ത      േഭാ!

എ    േക െതളി    ഥ രാവണ-
െനാ    ണ െ ാ ൈകവള ം െകാ -
  ി ിനിേ ര    ാ      ീ ക
പിേ ാ മി ിനിെയാ െകാ െമേടാ!

                    455
          അ    ാ    രാമായണം
ഇേ ാ നാെളേയാെടാ തിരി    ീ ം
മ വേനാ    േപാെര റിക നീ.
  ത ം േതരതിേവേഗന   ിനാ
േ ാധം          ി രാമ ം
ത ളിേല മണ     െപാ തള-
വ മി ം നിറ     ശര ളാ .

അഗസ്ത      േവശ ം ആദിത സ് തി ം

അ െന      േപാ ക നില് േ ര-
െമ െനെയ റി     ീലഗസ്ത തദാ
രാഘവ േതരിലിറ ി നി ീടിനാ-
നാകാശേദശാ    ഭാകരസ ിഭ .
വ ി നി ര     ലനാഥനാ-
ന മിയ     െചയ്താനഗസ്ത ം

അഭ ദയം നിന ാ വ          വാ-
നിേ ാഴിവിേട വ ി njാെനേടാ!
താപ യ ം വിഷാദ ം തീ       േപാ-
മാപ    മ    വ മക േപാം.
ശ നാശം വ ം േരാഗവിനാശനം
വ ി മാ        സല് ീ     ിവ നം
നിത ാമദിത ദയമാം മ മി-
    മെമ     ംഭ    ാ ജപിെ േടാ.
േദവാ േരാരഗചാരണകി ര
താപസ ഹ കയ രേ ാ ത
കിം രാഷാപ്സേരാ മാ ഷ ാദ ാ ം
സ തി ര െന െ ഭജി             ം.
േദവകളാ      താദിത നാകിയ
േദവനേ പതി ാ േലാക          ം
ര ി     ം നിജരശ്മിക െകാ വ
ഭ ി     മവ കല്പകാലാ േര
      ം വിഷ്    ം ീമഹാേദവ ം
ഷ ഖ താ ം ജാപതി            ം

                   456
           അ     ാ    രാമായണം
ശ    ം ൈവശ ാനര ം താ         ം
രേ ാവര ം വ ണ ം വാ        ം
യ ാധിപ മീശാന ം ച        ം
ന     ജാല ം ദി രി    ം
വാരണവ      മാര ം മാര ം
താരാഗണ    ം നാനാ ഹ       ം
അശ ിനീ      മഷ്ടവ     ം
വിശ േദവ ാ ം സി    ം സാ        ം
നാനാപി     ം പിെ മ        ം
ദാനവ ാ രഗസ ഹ ം
വാരമാസ    സംവ രകല്പാദി-
കാരകനായ ം ര നിവ തെ

േവദാ േവദ നാം േവദാ കനിവ
േവദാ    വി ഹ േവദ     േസവിത
  ഷാ വിഭാകര മി     ഭാകര
േദാഷാകരാ ക ത ഷ്ടാ ദിനകര
ഭാസ്കര നിത നഹസ്കരനീശ ര
സാ ി സവിതാ സമസ്തേലാേക ണ
ഭാസ ാന് വിവസ ാ നഭസ ാ ഗഭസ്തിമാ
ശാശ ത ശം ശരണ ശരണദ
േലാകശിശിരാരി േഘാരതിമിരാരി
േശാകാപഹാരി േലാകാേലാകവി ഹ
ഭാ ഹിരണ ഗ ഭ ഹിരേണ ിയ
ദാന ിയ മഹ ാ സനാതന
സപ്താശ ന     നാശ സകേലശ ര
  പ്തജനാവേബാധ ദ മംഗല
ആദിത ന     ന ണനന ഗ
േജ ാദി യ തപന സവിതാ രവി
വിഷ് വിക      ന മാ     ാണ്ഡനം മാ-
  ഷ്ണകിരണ മിഹിര വിേരാചന
  േദ ദന പര ഖേദ ാത േദ ാത-
നദ യ വിദ ാവിേനാദ വിഭാവ
വിശ ഷ്ടി ിതി സംഹാരകാരണ

                     457
         അ    ാ    രാമായണം
വിശ ന ന് മഹാവിശ പ വി
വിശ വിഭാവന വിൈശ്വകായക
വിശ ാസഭ ി     നാം ഗതി ദ
ചണ്ഡകിരണ തരണി ദിനമണി
  ണ്ഡരീക േബാധ ദനര മാ
ദ ാദശാ ാ പരമാ ാ പരാപര-
നാദിേതയ ജഗദാദി ത ശിവ
േഖദവിനാശന േകവലാ ാ ബി
നാദാ ക നാരദാദി നിേഷവിത
    ാനസ പന     ാനവിനാശ
ധ ാനി െകാ ക നീ നിത മിേ വെന
സ തം ഭ    ാ നമസ്കരി ീ ക.

ആദിത    ദയം

സ ാപനാശകരായ നേമാ നമ:
അ കാരാ കരായ നേമാ നമ:
  ി ാമേണ! ചിദാന ായ േത നമ :
നീഹാരനാശകരായ നേമാ നമ :
േമാഹവിനാശകരായ നേമാ നമ :
ശാ ായ രൗ ായ സൗമ ായ േഘാരായ
കാ ിമതാം കാ ി പായ േത നമ :
   ാവരജംഗമാചാര ായ േത നേമാ
േദവായ വിൈശ്വകസാ ിേണ േത നമ :
സത ധാനായ ത      ായ േത നമ :
സത സ പായ നിത ം നേമാ നമ :

ഇ മാദിത ദയം ജപി നീ
ശ    യം വ   ീ ക സത രം.
ചി ം െതളി  ഗസ്േത ാ ി േകേ     ം
ഭ ി വ ി കാ         ം   ിനാ .
പിെ വിമാന േമറി മഹാ നി
െച വീണാധേരാപാേ മ വിനാ .


                  458
          അ     ാ    രാമായണം
രാവണവധം

രാഘവ മാതലിേയാട ളിെ യ്തി-
താ ലെമ ിേയ േത നട ീ നീ.
മാതലി േതരതിേവേഗന      ിനാ-
േന േമ ച ലമി ദശാസ ം
 ടി െപാടിെകാ ദി മടനിട-
  ടി ശര    െമെ ാ വിസ്മയം!
രാ ി രെ െകാടിമരം ഖണ്ഡി
ധാ ിയിലി ദശരഥ        ം
യാ ധാനാധിപ വാജിക തെ           ം
മാതലിതെ      േമെറെയയ്തീടിനാ .
   ലം സലം ഗദാദിക ം േമ
േമേല െപാഴി ി രാ സരാജ ം
സായകജാലം െപാഴി വ ം റി-
  ാേയാധന ി        ി ം രാമ ം
ഏ മണ      മക ം വലംവ -
േമ ിമിടംവ െമാ പി വാ ി ം
സാരഥിമാ െട സൗത കൗശല ം
േതരാളിക െട      കൗശല ം
പ കീഴി ക തി നാമീവ -
     ാക മി ിവ മിനി േമലി .
എ േദവാദിക ം കഴ് ീടിനാ
ന നെ        െതളി   ി നാരദ .
പൗലസ്ത രാഘവ ാ െതാഴി കാ കയാ
ൈ േലാകവാസിക ഭീതി           ീടിനാ .

വാതമട ി മറ    ി    ര ം
േമദിനിതാ ം വിറ ി പാരമായ്
പാേഥാനിധി മിളകി മറി     ി
പാതാളവാസിക ം ന      ീടിനാ .
അം ധിയം ധിേയാെടാെ തി         ി -
മംബരമംബരേ ാെടതി        ീടി ം
രാഘവരാവണ        ി ം സമം

                    459
          അ     ാ    രാമായണം
രാഘവരാവണ       െമാഴി  ി .
േകവലമി െനനി        കഴ് ിനാ
േദവാദിക മേ ര     രാഘവ
രാ ി രെ തലെയാ          ട
ധാ ിയിലി ാന േനരമെ ാെഴ
  െട ള കാണായിതവ തല
  െട റി കള    ര ാമ ം
ഉ ായിതേ ാഴ ം പിെ രാഘവ
ഖണ്ഡി     മിയിലി ാനര ണാ .

ഇ ം റി        െ ാ തലകെള
  ഥ ിയിലി ര      ലസ മ
പിെ     ം പ തലയ്െ ാ വാ മി-
െ േ വിചി േമ ന നെ           ം
ഇ െന റായിരം തല േപാകി -
െമ     റവി വ തല പ ി ം
രാ ി രാധി തെ തേപാബലം
ചി ം! വിചി ം വിചി മേ     േലാം.
  ംഭക       മകരാ    ഖര ബാലി
വ പരാം മാരീചെന ിവരാദിയാം
ദുഷ്ടെരെ ാ ബാണ ിനിെ          തി-
നിഷ് രനാമിവെനെ ാ വാ മടി
ഉ ായിതി ശകണ്ഠെനെ ാ വാ
ക ീ പായ േമ െമാ ീശ ര!
ചി ി രാഘവ പിെ        മ ശ-
ക രെ       ി ബാണ       കീടിനാ .
രാവണ ം െപാഴി ീടിനാ ബാണ
േദവേദവ തി േമനിേമലാേവാളം.
െകാ ശര െള          ര വര-
     ായി    ിെലാ നിനവേ രം
  ഷ്പസമ ളായ് വ ശര        ം
െകല്     റ     ദശാസ നി     യം.
ഏ ദിവസം വനീവ േമ
േരാേഷണ നി െപാ േതാരന രം

                    460
          അ     ാ    രാമായണം
മാതലിതാ ം െതാ    െചാ ീടിനാ-
േന ം വിഷാദ    ാകായ്ക മാനേസ.
   മഗസ്ത തേപാധനനാദരാ
ത ബാണംെകാ െകാ ാം ജഗ         േഭാ!
ൈപതാമഹാസ് മതായെത ി െന
മാതലി െചാ   േക ര വര
ന പറ       നീയെതെ ാടിനി
െകാ ീ വ ദശകണ്ഠെന നി       യം.

എ     ളിെ യ് ൈവരി മസ് െ
ന ാെയ       െതാ     ി രാഘവ .
  ര ാനല ാരതി തരം വ
വാ   ം മ രേമ       മ മായ്
സിശ െമ ാം കാശിെ ാ സായകം
വിശ ാസഭ     ാ ജപി യ ീടിനാ .
രാവണ തെ         ദയം പിള      -
േദവി ം േമാദി വാരിധിയി
േചാര ക കി കി വിരേവാ
മാ തേവേഗന രാഘവ ത െട
  ണിയി വ ി വീ െതളിേവാ
ബാണ െമെ ാ വിസ്മയമേ രം
േതരി നി ാ മറി         വീണീടിനാ
പാരി മരാമരം വീണേപാെല തദാ.
കല്പക          മല    കിനാ-
  ല്പ േമാേദന വാനവേരവ ം
അ       േലാ ഭവ        നി േമല് േമ
ശ    ം േന     െളാെ െ ളി        ി
  ഷ്കരസംഭവ ം െതളി       ീടിനാ-
ന      ം േനേര ദി ാന േനരം
മ മായ് വീയി ട ീ പവന ം
ന ായ് വിള ീ ച       ശേലാക ം
താപസ ാ ം ജയജയശബ്േദന
താപമക       കഴ്    ട ിനാ .
േശഷി രാ സേരാടിയകം

                    461
          അ    ാ    രാമായണം
േകഴ ട ിനാെരാെ ല ാ േര
അ   ജ മാ തി നീലാംഗദാദി ം
മ  ടവീര മാ    കഴ് ിനാ .

അ ജ വീണ ക വിഭീഷണ
വ ി രിക     െച ി      ാ ലാ
ദു:ഖം കല   വിലാപം ട ിനാ-
െനാെ വിധിബലമേ ാ വ          ം
njാനിെതാെ     റ    ീടിേന      േമ
മാനം നടിെ െ    ം െവടി   ീടിന
വീര! മഹാശയേനാചിതനായ നീ
പാരിലീവ ം കിട മാറായ ം
ക ിെത ാം njാന ഭവിേ ണെമ-
      ൈദവ ിനിതാ െ ാഴി ാവ ം.
ഏവം കര ം വിഭീഷണ തേ ാ
േദവേദേവശന     െചയ്തിതാദരാ :-

എേ ാടഭി ഖമായ് നി േപാ െചയ്
ന ായ് മരി മഹാ രനാമിവ
തെ    റി കരയ േത േമ
ന     പരേലാക ി സേഖ!
വീരരാ    രാജാ   ധ ംന
േപാരി മരി വീര സ      സി ി
പാരം    തിക െ     ി േയാഗം വരാ
േദാഷ െള ാെമാ    ിതിവ ിനി
േശഷ ിയയ്      ട ക ൈവകാെത.

ഇ മ    െചയ് നി      േ രം
ത മണ്േഡാദരി േക വ ീടിനാ
ല ാധിപ മാറി വീ കര       മാ-
ത    െ ാ േമാഹി ം ന ട
ഓേരാതരം പറ    ം പിെ മ
നാരീജന   ം േക     ട ിനാ .
പം ിരഥാ ജേ ാഴ      െചയ്

                   462
          അ     ാ     രാമായണം
പം   ി ഖാ ജ   തേ    ാ സാദരം :-

രാവണ ത ട സംസ്കരി ീ ക
പാവകെന        ലി ി ിനി ത രം.
ത വിഭീഷണ െചാ ാനിവേനാള-
മി പാപം െചയ്തവരി       തേല
േയാഗ മേ മടിയനിവ ട
സംസ്കരി ീ വാെന േകേ           ം
വ ബ മാനേമാെട ര           മ
പിെ      ം െചാ ാ വിഭീഷണ തേ ാ :-
മ ബാണേമ രണാേ മരിെ ാ
ക     രാധീശ രന ി പാപ
ൈവര മാമരണാ െമ ാ           ി-
േതറിയ സദ്ഗതി       ാവതി നീ
േശഷ ിയക വഴിേയ കഴിെ ാ -
േദാഷം നിന തിേന മകെ ടാ.
ച നഗ ാദിെകാ ചിത മാ-
നേ ന       ി നിവര ാ മായ്
വസ് ാഭരണമാല          െകാ ം തദാ
ന       രാധിപേദഹമല രി-
  ാ     വാദ     ം േഘാഷി െകാ       ി-
േഹാ ികെള സംസ്കരി          വ    േമ
രാവണേദഹം ദഹി ി ത െട
     ജനാ ദക ിയ ം െചയ്
നാരിക ദുഃഖം പറ      േപാ ിെ
   ീരാമപാദം നമസ്കരി ീടിനാ .
മാതലി ം ര നാഥെന വ ി
ജാതേമാദം േപായ് രാലയം േമവിനാന്.
െച നിജനിജമ ിരം         ി
ജന ാവേലാകനം െചയ് നിേ ാ മക ം

വിഭീഷണരാജ ാഭിേഷകം



                    463
          അ     ാ    രാമായണം
ല ്മണേനാട       െചയ്തി രാമ ം
രേ ാവരനാം വിഭീഷണനായ് മയാ
ദ മാേയാ ല ാരാജ
ചി േമാദാലഭിേഷകം കഴി നീ.
എ      േക കപിവര ാെരാ ം
െച േശഷി നിശാചര ാ മായ്
അ     വേതായാദി തീ    ജല ളാ
സ      കലശ       ജി േഘാഷി
വാദ േഘാഷേ ാ താപസ ാ മാ-
യാ     വിളി ഭിേഷക ം െചയ്തി
 മി ം ച ദിവാകരാദി ം
രാമകഥ െളള വിഭീഷണ
സേ ശനായ് വാ െക കിരീടാദ -
ല ാര ം െചയ് ദാന രസ് തം.
  ജ നാേയാ വിഭീഷണനായ്െ ാ
രാജ നിവാസിക കാഴ്ച ം വ ി .
വാ      ഹലം      വിഭീഷണ
കാഴ്ച െമ ാെമ ി െകാ വ-
  ാ യാ രാഘവ ത         ാല്    വ ഭി-
വാദ ംെചയ് വനിഭീഷണനാദരാ .
ന      േര    സാദ ിനായ് രാമ-
ഭ നെത ാം പരി ഹി ീടിനാ .
ഇേ ാ      ത ത നാേയനഹെമ
ചിത്    ഷ     സാദി ളീടിനാ
അേ വിനീതനായ്വ ി നി
    ീവെന നരാലിംഗനംെചയ്
സ ഷ്ടനായ       െചയ്തി രാഘവ
ചി ി െത ാം ലഭി ന െ േടാ
ത     ഹായേതേന രാവണ തെ njാ-
     ാഹേമാ വധി ി നി യം
ലേ ശ രനായ് വിഭീഷണ തെ        ം
ശ ാവിഹീനമഭിേഷക ംെചയ് .



                    464
          അ     ാ    രാമായണം
സീതാസ ീകരണം

പിെ ഹ മാെന േനാ ിയ          െചയ്
മ വ നീ േപായ് വിഭീഷണാ          യാ
െച ല ാ രം       റിയി ണം
തന ംഗിയാകിയ ജാനകിേയാടിദം
ന     രാധിപനി ഹമാദിയാം
    ാ െമ ാം പറ    േക      ി ണം
എ ാലവ െട ഭാവ ം വാ മി-
െ േ ാ വ പറക നീ സത രം.
എ    േക പവനയതനയ ം
െച ല ാ രം ാപി ന രം
വ നിശാചര സ        രി ീടിനാ
ന ിതനാെയാ മാ ത         ം
രാമപാദാബ്ജ ം ധ ാനി ിരി
 മീ തെയ നമസ്തരി ീടിനാ :-
വക്    സാദമാേലാക കപിവര
    ാ െമ ാം പറnjഅ         ട ിനാ :-

ല    ്മണേനാ ം വിഭീഷണ തെ ാ ം
     ീവനാദിയാം മ    ട ാേരാ ം
രേ ാവരനാം ദശ ീവെനെ ാ
ദു:ഖമക െതളി       േമവീടിനാന്.
ഇ ം ഭവതിേയാെടാെ        റെക
ചി ം െതളി          െചയ്തിതറി   ാ ം.
സേ ാഷെമ            ായി സീതയ്െ -
െ       െചാ ാവ ജാനകീേദവി ം
ഗദ്ഗദവ േ ന െചാ ിനാെള njാ
മ     ടേ ഷ്ഠ! െചാേ        െചാ നീ.
ഭ      ാവിെന     െകാ വാ പായെമ-
െ       പാ േ ണമിനി ം ൈചവ njാ .
േനര തി േയാഗം വ            ി നീ
ധീരത മി ിനി ം െപാ       ീ വാ
വാതാ ജ ം ര വര തേ ാ

                    465
          അ     ാ    രാമായണം
ൈമഥിലീഭാഷിതം െച     െചാ ീടിനാ .

ചി ി രാമ വിഭീഷണ തേ ാ
സ ഷ്ടനായ        െചയ്താ വിരെയ നീ
ജാനകീേദവിെയെ        വ    ക
ദീനത      േപാ കാണായ്കെകാ മാം
സ്നാനം കഴി ി ദിവ ാംബരാഭര-
ണാ േലപാദ ല മണിയി
ശില്പമാേയാ ശിബികേമലാേരാപ
മല് േരാഭാേഗ വ      ക സത രം.
മാ തിതേ ാ      െട വിഭീഷണ-
നാരാമേദശം േവശി സാദരം
    മാരായ നാരീജനെ െ ാ
 ഗ് ാംഗിെയ ളി ി ചമയി
ത ിെല ി െകാ െച േ ര-
    ായ് ചമ   ിെതാ േഘാഷനിസ നം
വാനരവീര ം തി ി ിര ിയ-
   ാനകീേദവിെയ       െകാ ീ വാ
   മി    ണ       കെ ാ
യാഷ്ടിക ാരണ       ാ ിയക ിനാ .
േകാലാഹലം േക രാഘവന് കാ ണ -
ശാലി വിഭീഷണ തേ ാട         െചയ് :-

വാനര ാെര പ വി ാ േ ാ
njാ രെചയ്തി നിേ ാടിെതെ േടാ!
ജാനകീേദവിെയ       ാലതിെ ാ
ഹാനിെയ      ത പറ      ീ നീ
മാതാവിെനെ     കാ       േപാെല
ൈമഥിലിെയെ       ക ാ േമവ ം
പാദചാേരണ വേരണെമ        ിേക
േമദിനീന ിനി കിം എ    ഷണം?
കാര ാ   മായ് രാ നി ിതമാേയാ
മായാജനകജാ പം മേനാഹരം
ക േകാപം         വാച വാദ െള-

                    466
           അ     ാ    രാമായണം
    ണ്ഡരീകാ     ബ വിധം െചാ ീനാ .
ല     ്മണേനാ മായസീത ം ചാ
ത       േണ െചാ ിനാേള േമ ൈവകാെത :-

വിശ ാസമാ മദ് ഭ    ാവി ം മ
വിശ    ി വാ    വ   ംവ     വാ
  ണ്ഡ ില ിെയ ന ായ് ജ ലി ി
ദണ്ഡമിേ െമനി തി ചാ വാ .
സൗമി ി മ േക ര        മ-
സൗ ഖ ഭാവമാേലാക സസം മം
സാമ      േമ  വാനര ാ മായ്
േഹാമ ണ്ഡം തീ      ജ ലി ി
രാമപാ ശ ം േവശി നി ീടിനാ .
  മീ ത മേ രം സ യായ്
ഭ    ാരമാേലാക ഭ   ാ ദ ിണം
  താ     സ് യം ബ ാnj്ജലിെയാ ം
േദവദ ിേജ തേപാധര ാെര ം
പാവക തെ      ം വ ി െചാ ിനാ :-

ഭ    ാവിെനെയാഴി    ന െന njാ മമ
ചിേ     നി പി െത ിലതി നീ
സാ ിയേ ാ സകല ി മാകയാ
സാ ാ പരമാ        മി റിയി നീ.
എ പറ        ട     വലംവ
വ ിയി      ാടിനാ കി ി ഭയം വിനാ
ദു   വനാദിക വിസ്മയെ ി
നി ലമായി േലാക മേ രം.
ഇ     ം കാല ം പാശി ം വാ    ം
   ാരകാധിപ ാ ം േബര ം
മ ാകിനീധര താ ം വിരി       ം
    രിമാരാ മപ്സരസ് ീക ം
ഗ       കി രകിം    ഷ ാ ം
ദ    ക ാ പി         നിക ം
ചാരണ ഹ കസി സാ          ാ ം

                     467
           അ      ാ    രാമായണം
നാരദ ം      ഖ ജന   ം
മ വിമാനാ ചാരികെളാ േവ
   ം നിറ  ി രാമ തി വടി
നി      ം േദശ ി ലേ രം
വ ി ിെത ാവേര ം നേര    ം.
രാമത ം പരമാ ാനമേ രം
േ മ െ ാ       കഴ്    ട ിനാ :-

സ േലാക ി ം ത            ാ ഭവാനേ ാ
സ        ി ം സാ ിയാ         ം ഭവാ
അ      ാനവി ഹനാ          ം ഭവാ-
ന     ാനനാശനനാ         ം ഭവാ
   ഷ്ടിക     ാവാം വിര നാ          -
മഷ്ടവ      ളിലഷ്ടമനായ ം
േലാക ിനാദി ം മ         മ     -
േമകനാം നിത സ പ ഭവാനേ ാ.
ക        ളായ മശ ിനീേദവക
ക കളായ മാദിത ച           ാ
     നായ് നിത ാനായദ യനാെയാ
    നാ       ം നിത ം ഭവാനേ ാ.
നി െട മായയാ ടി ിട വ
നിെ മ ഷ െന           ിേലാ      ീ േവാ
നി െട നാമസ്മരണ േ ാ              ി
ന ായ കാശി മാ             േബാധ ം
ദുഷ്ടനാം രാവണ nj          െട പദ-
െമാെ ാഴിയാെതയട ി നാ നി യം
നഷ്ടനായാനവനി നി ാലിനി
  ഷ്ടസൗഖ ം വസി ാം ത ല്            ണയാ
േദവകളി ം കഴ് ം ദശാ േര
േദവ വിരി        ം വ ി വാഴ് ിനാ :

വേ   പദം പരമാന മദ യം
വേ   പരമേശഷ ിതികാരണം
അ    ാ     ാനികളാല് പരിേസവിതം

                      468
         അ     ാ    രാമായണം
ചി സ ാമാ മവ യമീശ രം
സ      ദി  ിതം സ ജഗ യം
സ േലാക ിയം സ          മ തം
ര ാകിരീടം രവി ഭം കാ ണ -
രത്നാകരം ര നാഥം രമാവരം
രാജരാേജ ം രജനീചരാ കം
രാജീവേലാചനം രാവണനാശനം
മായാപരമജം മായാമയം മ -
നായകം മായാവിഹീനം മ ദ ിഷം
മാനവം മാനഹീനം മ േജാ മം
മാ ര സാരം മേനാഹരം മാധവം
േയാഗിചി ം സദാ േയാഗിഗമ ം മഹാ-
േയാഗവിധാനം പരി     മചത തം
രാമം രമണീയ പം ജഗദഭി-
രാമം സൈദവ സീതാഭിരാമം ഭേജ.

ഇ ം വിധാ സ് തി േക രാഘവ
ചി മാന ി ി        േ രം
ആ യാശ ജഗദാ യ തയാ-
മാ ിതവ ലയായ ൈവേദഹിെയ
കാഴ്ചയായ്െ ാ വ ാ വണ ിനാ-
നാ       െ ാ നി ിെത ാവ ം
ലേ ശനി ഹാ      ം വിപിന ി നി-
    ലാേരാപിതയാകിയ േദവിെയ
ശ ാവിഹീനം പരി ഹി ീ ക
സ ടം തീ     ജഗ യ ി ം
പാവകെന തി ജി രാഘവ
േദവിെയ േമാദാ പരി ഹി ീടിനാ .
പേ    ഹാ    ം ജാനകീേദവിെയ
സ ാേ സമാേവശ േശാഭി ിേത ം

േദേവ സ് തി

സം   ന   തദാ രാമെന നി    ര-

                   469
         അ    ാ    രാമായണം
സംേഘന സാ ം വണ ി സ് തി ി :-
രാമച ! േഭാ! പാഹി മാം പാഹി മാം
രാമഭ ! േഭാ പാഹി മാം പാഹി മാം
nj െള ര ി തി മ ാ          -
തി െന കാ ണ പീ ഷവാരിേധ!
നി ി നാമാ തം ജപി ീ വാ
സ തം േതാേ ണെമ േപാ ി! മാനെസ
നി ചരിതാ തം െചാ വാ െമെ ാ -
െമ െചവിെ ാ േക         ാ മ ദിനം
േയാഗം വ വാന     ഹി ീടണം
േയാഗ േ ! ജനകാ ജാവ ഭ!
  ീമഹാേദവ ം നി ി നാമ
രാമരാേമതി ജപി     ിതന ഹം
ത പാദതീ      ം ശിരസി വഹി     ി-
െതെ ാ മാ       ി മാവ ഭ .
ഏവം പലതരം െചാ ി സ് തിെ ാ
േദേവ േനാട     െചയ്തി രാഘവ :-

 ത ഭവി കപി ലവീരെര-
യ    കള    ജീവി ി    ം േവണം
പക ഫല     കപിക ഭ ി െ ാ-
െഴാെ മ രമാ ി മ ീ ക
വാനര ാ     ടി ാ നദിക ം
േതനാെയാ േകണെമ േക ി       ം
എ ാമ   െചയ്തവ ം വരിെക
കല ാണ െ ാ        ഹി ീടിനാ .
ന ാ റ ി ണ      വെരേ ാെല
മ വ തെ െ ാ താരവ ക ം
ച   ഡ പരേമശ ര ം രാമ-
ച െന േനാ ിയ     െചയ്തിതേ രം:-

നി െട താത ദശരഥ വ ിതാ
നി വിമാമനമമ  നിെ    ാണ്മാ
െച വണ െക      േപാ േക ഥ

                  470
          അ     ാ    രാമായണം
മ വ സം മം          വണ ിനാന്.
ൈവേദഹിതാ ം മി ാതനയ -
മാദരേവാ വ ി ജനകെന
ഗാഢം ണ       െന കയി      ംബി
 ഢനാേയാ പരമ        ഷെന
സൗമി ിതെ      ം ൈമഥിലിതെ     ം
േ മ     ം ണ       ാന മ നായ്
ചി യേനാ പറ       ദശരഥ-
െന കനായി പിറ ഭവാെന njാ
നി ല േ ! ധരി തി ാകയാ
ജ മരണാദി ദു:ഖ      തീ  ി
നി ഹാമായ േമാഹി ിയായ്െകെ        ം
കല്മഷനാശന! കാ ണ വാരിേധ!

താതവാക ം േക രാജച        തദാ
േമാേദന േപാവാന വദി ീടിനാ .
ഇ ാദിേദവകേളാ ം ദശരഥ
െച മരാവതി        മ വിനാ
സത സ       തെ വ ി          യാ
സത േലാകം െച       ക വിരി      ം
കാ      ായനീേദവിേയാ ം മേഹശ ര
  ീത ാ ഷാ ഢനാെയ          ിനാ .
   ീരാമച നിേയാേഗന േപായി
നാരദനാദി മഹാ നി     ം
  ഷ്കരേന െന വാഴ് ി നിരാ ലം
  ഷ്കരചരിക ം നട ീടിനാ .

അേയാ     യിേല        യാ

മ വ തെ വ ി േപ ി ി
പിെ വിഭീഷണനായ ഭ     ദാ
ദാസനാെമെ   റി വാ ല -
േ താ െമ ിലൈ വ സ ഷ്ടനായ്
മംഗലേദവതയാകിയ സീതയാ

                    471
           അ      ാ    രാമായണം
മംഗലസ്നാന മാചരി ീടണം.
േമളമായി വി    ം കഴി    ി
നാെളയേ ാേ യ്െ         ക മാം.
എ വിഭീഷണ െചാ         േക ട
മ വ മ വ താ മ        െചയ് :-

േസാദരനായ ഭരതനേയാ യി-
ലാധി ം       സേഹാദര തെ ാ ം
എെ      ം പാ    ിരി    ി njാനവ
തേ ാ ടിെയാഴി        ല ാര
ഒ മ ഷ്ഠി െയ          തിെ േടാ
െചെ ാ രാജ        ി വാ െക          ം
സ്നാനാശനാദികളാചരിെ          ം
  നമവേനാ ടിേയയാവി
എ പതി ാ സംവ രം തിക-
    െത        ം പാ   വന് വാ     .
െച ീല njാന തെ െയ ാലവ
വ ിയി ചാടി മരി േമ പിേ         ാ
എ     െകാ ഴ       ി njാനിഹ
വ സമയ േമ മ            -
െച െകാ വാ പണി            തി       േമ
നി ി വാ ല മി ായ്ക മ േമ.
സല് രി ീ നീ സത രെമ െട
മ    ടവീരെരെയാ േവ സാദരം
  ീതിയവ      വ ാെലനി ം വ ം
  ീതിയതിെ ാ ച ലമി േകള്.
എെ       നിേവാ    ജി തി ഫലം
വ      ം കപിവീരൈര ജി ാ .

പാനാശനസ      രത്നാംബര ളാ
വാനര ാ    ലംഭാവം വ ംവ ം
  ജ ം െചയ് കപിക മായ്െച
രാജീവേന േന     ി വിഭീഷണ
   ി മേയാ യ്െ         വാനിഹ

                      472
          അ     ാ        രാമായണം
  ഷ്പകമായ വിമാന      േ ാ.
രാ ി രാധിപനി      ണ     ി
വാ    േക ാ േയാ ം       േഷാ മ
കാല    നീ വ    ീ െക ാനഥ
പൗലസ്ത യാന ം വ വ ി ി .
ജാനകിേയാ മ ജേനാ ം െച
മാനവവീര വിമാന േമറിനാ .
അ    ാ തജാദി കപിവര ാെരാ ം
ന     രാധിപേനാ ം ര      മന്
മ സ്മിതം        െചയ്തിതാദരാ
മേ തരം njാനേയാ യ് േപാ        .
മി കാര ം തമായി നി ളാ
ശ ഭയമിനി നി        കെ ടാ
മ   ടരാജ!    ീവ! മഹാമേത!
കിഷ്കി യി െച വാഴ്ക നീ സൗഖ മായ്-
ആശരാധീശ! വിഭീഷണ! ല യി-
ലാ േപായ് വാഴ്ക നീ ം ബ വ       ം.
കാ      നി മ      െചയ് േനര
േവഗ ി വ ി വ ക ം െചാ ിനാ :-

nj     ം െട വിടെകാ േയാ ചി-
ല കൗസല ാദികെള ം വ ി
മംഗലമാ ാറഭിേഷക ം ക
ത     ത         വിെട വാണീ വാ-
    ാകേവണം തി മനെ      ിേല
  ണ്ഠത nj        തീ ജഗ      േഭാ!
അ ിെനതെ ന         മഭിമതം
നി    മ െന േതാ ിടത തം!
എ ിേലാ വ വിമാനേമറീ വി
സ ടെമ ിേയ മി വിേയാഗജം
േസനയാ സാ ം നിശാചരരാജ ം
വാനര ാ ം വിമാനേമറീടിനാ .

സംസാരനാശനാ          യാ     ഷ്പകം

                     473
          അ      ാ    രാമായണം
ഹംസസമാനം സ ല്പതി തദാ
ന       േര         ീവാ ജ ിയാ-
     നാം രാമനംെ ാ വിമാന ം
എ      ം േശാഭി ിതംബരാേ തദാ
മി ബിംബം കണേ ധനദാസനം.
ഉ ംഗസീമ്നി വിന സ സീതാം ഭ -
വ ല നാ ദി ം നരാേലാക
വേ ! ജനകാ േജ!              വ േഭ!
സേ വിേത! സരസീ ഹേലാചേന!
പശ      ി ടാചേലാ മാം ിതം
വിശ വിേമാഹനമായ ല ാ രം
    ാ ണം കാണതിലി േശാണിത-
ക മമാം സാ ി             ം ഭയ രം
അൈ വ വാനരരാ സ ാ ത ി-
െല      ം േഘാരമാ       ായ സംഗരം
അൈ വ രാവണ വീ വരി ിെത-
   സ് േമ       േമ! നി െട കാരണം
  ംഭക        മകരാ       െമ െട-
യ െകാ          മരി ി വ േഭ!
    ാരിജി മതികായ ം ന-
ര സൗമി ിത സ് േമ               േമ!
വീ മരി ി പിെ            ംമ
കൗണപ ാെര പിക െകാ ീടിനാ .
േസ ബ ി ം കാെണേടാ സാഗേര
േഹ ബ ി തതി നീയ േയാ?
േസ ബ ം മഹാതീ             ം ിേയ! പ
പാതകനാശനം ൈ േലാക ജിതം
ക ാ         ാം ദുരിതവിനാശനം
ക ാ മ തി             രാേമശ രം
എ ാ        തിഷ്ഠിതനായ മേഹശ ര
പ ഗ ഷണ തെ വണ നീ.

അ   വെ െ     രണമായ് ാപി ി-
    മനായ വിഭീഷണന് വ േഭ!

                     474
           അ     ാ    രാമായണം
  ഷ്കരേനേ ! േരാ വി കാേണേടാ
കിഷ്കി യാ ം കപീ        രീമിമാം.
  ത ാ മേനാഹരം ഭ      വാക ം ദാ
  ഥ ീ ത മേപ ി ിതേ രം :-
താരാദിയാ     വാനര     രി-
മാെര ം ക      െകാ േപായീടണം
കൗ ഹലമേയാ ാ രി വാസിനാം
േചതസി പാര      ായ് വ ം നി     യം
വാനരവീര െമാ നാ       േ ാ
മാനിനിമാെര ിരി     ി   ീ
ഭര വിേയാഗജദു:ഖമിെ േ ാള-
മി ിേലാക ി ലാരറി        ി   ?
എ ാലിവ െട വ ഭമാെര -
മി തേ      ിെ ാ േപായീേടണം.

രാഘവ ൈ േലാക നായക         ി -
  ാ തമേ ാളറി     വിമാന ം
േ ാണീതലം േനാ ി മ മ ം തദാ
താണ ക         െചയ് ര     മ :-
വാനരവീരേര! നി    നിജനിജ
മാനിനിനാെര വ    വിേനവ ം.
മ   ടവീരര േക േമാേദന
കിഷ്കി       നിജാംഗനമാെര ം
േപാെക െചാ ി വിമാനം കേര ിനാ .
ശാഖാ ഗാധിപ ാ ം കേരറിനാ .
താരാ മകളായ ജാനകീേദവി ം
താരാ മാദികേളാ േമാദാന ിതം
ആേലാകനാലാപ മ ഹാസാദി ഗാ-
ഢാലിംഗന ചലനാദിക െകാ
സംഭാവനം െചയ്തവ മായ് േവേഗന
സം ീതി      തിരി വിമാന ം
വിൈശ്വകനായക ജാനകിേയാട -
ളിെ യ്തി പരമാന സം തം :-


                     475
           അ     ാ    രാമായണം
പശ മേനാഹര! േദവി! വിചി മാ-
 ശ കാചല        ംഗെമ   ം
അൈ വ         ാരി   െനെ ാ     ം
 ഗ് ാംഗി പ വടി നാമി േ ടം.
വ ി െകാ കസസ്ത ാ മം ഭ ി -
   ി ീവരാ ി! തീ ്ണാ മെ          ം
ചി     ടാചലം പ നാം വാേണട-
മൈ വ ക ഭരതെന നാെമേടാ!
ഭേ ! ദാ ഭരദ ാജാ മം കാ ക
     ികരം യ നാതടേശാഭിതം
ഗംഗാനദിയതി േ തതി
   ൃംഗിേവര    ഹ വാ      നാെടേടാ
പിെ      ര നദിയതി േ
മന മേയാ ാനഗരം മേനാഹേര!
ഇ മ       െചയ് േനര    രാഘവ -
ചി മറി      ാ താ വിമാന ം.

വ ി ി ഭരദ ാജ നീ െന
ന ി       ഹംെചയ്    നീ    ം.
രാമ ം േചാദി ിതേ ാളേയാ യി-
ലാമയേമ െമാ ി യ ീ േന!
മാ ജന ി ം സൗഖ മ ീ മമ
േസാദര ാ     മാചാര ജന ി ം
താപസേ ഷ്ഠന        െചയ്തിതേ രം
താപെമാ വ      മി േയാ ാ േര
നിത ം ഭരതശ ഘ്ന മാര ാ
    മാ ം ഫല ല ം ഭ ി
ഭ    ാ ജടാവ    ലാദിക ം
സത സ പനാം നിെ          ം പാ    പാ-
    ാഹ സിംഹാസേന പാദുകം വ
േമാഹം ത ജി     ഷ ാnj്ജലി ം െചയ്
ക       െള ാമതി     സമ ി
സ ത ാരായിരി        ിെതേ ാ ം.
ത       സാദ ാലറി     ിരി     ി

                     476
          അ     ാ       രാമായണം
ചില്   ഷ േഭാ!       ാ   െമാെ   njാ .

സീതാഹരണ ം        ീവസഖ ം
യാ ധാന ാെരെയാെ വധി ം
    പരാ മ ം മ തി ത െട
    പരാ മ ം ക ിെതാ േവ
ആദിമധ ാ മി ാത പര         -
േമ ം തിരി    താെതാ വസ് നീ
സാ ാ മഹാവിഷ് നാരായണനായ
േമാ    ദ നി ി വടി നി         യം.
ല ്മീഭഗവതി സീതയാ           ം
ല ്മണനായതന         ജഗ       േഭാ!
ഇ നീ       മാേ ണം മമാ മം
െച േയാ ാ രം         ീട     നാ .
ക    ാ തമാം നിവാ േക േപായ്
പ    ശാലാമകം      ി രാഘവ
  ജിതമായ് ാ ഭാര ാസമന ിതം
രാജീവേന    ം ീതി       ീടിനാ .

ഹ മദ്ഭരതസംവാദം

പിെ          മാ ം നി പി ഥ
െചാ ാനനിലാ ജേനാ രാഘവ
െച േയാ ാ രം ാപി േസാദര
തെ     ം ക വിേശഷമറി      നീ
വ ീ െക െട       ാ    ം ന-
െരാെ ാഴിയാെതയവേനാ െചാ ണം
േപാ     േനരം ഹെന ം െച ക-
േ കാ മായറിയി ീടവ ക .
മാ തി മാ ഷേവഷം ധരി േപായ്
  ീരാമ    ം ഹെന ം േക      ി
സത രം െച ന ി ാമ
ഭ നായീ ം ഭരതെന      ിനാ .


                    477
         അ     ാ    രാമായണം
പാദുക ം വ    ജി നാരതം
േചതസാ രാമെന ധ ാനി       നായ്
േസാദരേനാ മമാത ജനേ ാ -
മാദര    ം ജടാവല് ലം
 ലഫല ം ജി      ശാംഗനായ്
ബാലേനാ ം െട വാ      ക
മാ തി ം ബ മാനി ിേത -
മാ മി ി ഭ     ാരവനിയി
എ കല്പി വണ ി വിനീതനായ്
നി മ രമാ ാ െചാ ീടിനാ :-

അ ജ തെ              മാേ ണ നി-
  േ നിരാമയം കാണാം ണനിേധ!
സീതേയാ ം മി ാ ജ തേ ാ -
മാദരേവ ം വഗബലെ ാ ം
    വീവേനാ ം വിഭീഷണ തെ ാ -
   മാ    രേ ാബലം തെ ാ ം
  ഷ്പകമാം വിമാന ിേ േലറി വ-
  ിേ ാളിവിെടയിറ ം ദയാപര .
രാവണെനെ ാ േദവിേയ ം വീ
േദവകളാലഭിവ ിതനാകിയ
രാഘവെന       വ ി മാനേസ
േശാക ം തീ     വസി ാമിനി ിരം.
ഇ മാക ണ ഭരത മാര ം
ബ സേ ാദം വി       ിതനായ് വീ
സത രമാശ സ്തനായ േനരം ന-
    ായ ഗാഢമാലിംഗന ം െചയ്
വാനരവീരശിരസി ദാ പര-
മാന ബാഷ്പാഭിേഷക ം െചയ്തി .

േദേവാ മേനാ നേരാ മേനാ ഭവാ-
േനവെനെ     റി ി   പെയാ ം
ഇഷ്ടവാക ം െചാ തി     പമായ്
  ഷ്ട ാ ത വതിനി മേ േമ

                   478
          അ     ാ    രാമായണം
േശാകം മദീയം കള      ഭവാ njാ
േലാകം മഹാേമ സാകം തരികി ം
  ല മായ് വ   ടാ നെര ി ം
െചാ ീെടേടാ രാമകീ     നം സൗഖ ദം.
മാനവനാഥ വാനര ാേരാ
കാനേന സംഗമ     ായെത െന?
ൈവേദഹിെയ      െകാ വാറ െന?
യാ ധാനാധിപനാകിയ രാവണ ?
ഇ രം േചാദി രാജ മാരേനാ-
    രം മാ ത      ം െചാ ിനാ :-

എ ിേലാ നി ളി ി     ടാചല-
   ി  നി ാധി കല      പിരി   നാ
ആദിയായിേ ാള േ ാരവ ക-
ളാദര   െ ാ െചാ            njാ .
ഒെ ാഴിയാെത െതളി     േക ീ ക
വ േപാം ദു:ഖവിനാശം തേപാനിേധ!
എ പറ      റിയി ാനഖില ം
മ വ ത ചരി ം പവി ം പരം.
ശ ഘ്നമി     ത ാമാത വ      ം
ചി ം! വിചി െമേ ാ     െകാ ീടിനാ .

അേയാ     ാ േവശം

ശ ഘ്നേനാ ഭരത മാര -
മത ാദരം നിേയാഗി ാനന രം
  ജ നാം നാഥെന     േ ര
രാജ മല രിേ ണെമ ാട ം
േ        േതാ ം ബലി ജേയാ മ-
ത ാ യാ ദീപാവലി      ാ ണം
  തൈവതാളിക വ ിസ് തിപാഠ-
കാദിജന     െമാെ വ ീടണം
വാദ    െള ാം േയാഗി   ം േവണം
പാദ ാദിക െമാ    ണേമവ ം

                    479
            അ     ാ    രാമായണം
രാജദാര ളമാത ജന           ം
വാജിഗജ രഥപം ിൈസന               ം
വാരനാരിജനേ ാ മല രി-
  ാ ഢേമാദം വേരണെമ ാവ ം.
േച     െകാടി റക െകാടിെ ാ േവ
മാ മടി തളി ി          ം േവണം
        ംഭ     ം പദീപ        ം
         രദ ാരി േച     സമസ്ത ം
താപസ         ം     രവ      ം
 പതിവീര െമാെ വ ീടണം
പൗരജന ളാബാല            ാവധി
   ീരാമെന ാ തി വ               ണം
ശ ഘ്ന ം ഭരതാ          യാ ത      രം
ചി മാ ാറ ല രി ീടിനാ .

  ീരാമേദവെന ാ തി ായ് വ
പൗരജന        നിറ   ിതേയാ യി
വാരേണ      ാെരാ പതിനായിരം
േത മ     ം പതിനായിര
  റായിരം രഗ            -
  റായിര     കാലാ പടക ം
രാജനാരീജനം ത ിേലറിെ ാ
രാജ മാരെന ാ ാ ഴറിനാ .
പാദുകം     നി വ ഭരത ം
പാദചാേരണ നട       ട ിനാ .
ആദര െ ാ ശ ഘ്നനാകിയ
േസാദര താ ം നട ാന േനരം
     ച ാഭമാം ഷ്പകമേ രം
കാണായ് ചമ      ി  െര മേനാഹരം.
പൗരാജദികേളാ      ഹലാല്
മാ ത        പറ   ാന േനരം :-

    ണാ നി       ിതമാകിയ ഷ്പകം
ത?േ◌ലരവിേ         ം സീത ം

                      480
         അ     ാ    രാമായണം
ല ്ണ     ീവ ന     രാധിപ-
 ഖ രാ െ ാ ൈസന സമന ിതം
ക െകാ വി പരമാന വി ഹം
  ണ്ഡരീകാ ം     േഷാ മം പരം
അേ ാ ജന ീതിജാതശബ്ദം ഘന-
മ േദശേ ാള പതി ബലാ .
ബാല    സ് ീത ണവ ാരവ-
േകാലാഹലം പറയാവതേ േമ
വാരണവാജിരഥ ളി നി വ
പാരിലിറ ി വണ ിനാേരവ ം
ചാ വിമാന സം ിതനാം ജഗ -
  ാരണ തെന      ഭരത ം
േമ മഹാഗിരി    നി േശാഭയാ
  ര െന    േപാെല വണ ീടിനാന്.

ചി     ഷാ   യാ താണി െമ േവ
  ഷ്പകമായ വിമാന മേ രം
ആന ബാഷ്പം കല       ഭരത ം
സാ ജനായ് വിമാനം കേരറീടിനാ .
വീ നമസ് രിേ ാകര ജ ാെര
േ ാണീ       ംഗസീമ്നി േച   ീടിനാ
കാലമേനകം കഴി    ക ീടിന
ബാലക ാെര െക       കിനാ
ഹ ഷാ ധാരയാ േസാദര       നി
വ ഷി വ ഷി വാ ല ര ം
വ ി വ ി വാ        േനര
ശ ഘ്ന     ജ ം ഭരത പദം
ഭ   ാ വണ ിനാനാ സൗമി ിെയ
ശ ഘ്ന ം വണ ീടിനാനാദരാ .

േസാദരേനാ ം ഭരത മാര ം
ൈവേദഹി ത പദം വീ വണ ിനാന്.
   ീവനംഗദ ജാംബവാ നീല -
  നാം ൈമ     വിവിദ   േഷണ ം

                   481
          അ     ാ    രാമായണം
താര ഗജ ഗവയ ഗവാ           നള
വീര    ഷഭ ശരഭ പനസ ം
  ര വിനത വികട ദധി ഖ
  ര     ദ ശതബലി ദു ഖ
സാരനാ ം േവഗദ ശി    ഖ ം
ധീരനാ ം ഗ മാദന േകസരി
മ േമവം കപിനായക ാെര ം
  മാനേ ന ഗാഢം ണ      ി .
മാ തിവാചാ ഭരത മാര ം
    ഷേവഷം ധരി കപിക ം
  ീതി    ം ശലം വിചാരി തി-
േമാദം കല   വസി ാരവ ക ം
    ീവെന നിെവാ    ണ    ഥ
ഗദ്ഗദവാചാ പറ   ഭരത ം:

  നം ഭവ ഹാേയന ര വര
മാനിയാം രാവണ തെ വധി ം
നാ     ത ാ ദശരഥ പനി-
   ാലമ ാമനായി മ       ഭവാ .
പ മ ാതാ ഭവനിനി nj ങ
കി ന സംശയമിെ        റിെകേടാ
േശാകാ രയായ കൗസല ത പദം
രാഘവ ഭ       ാ നമസ് രി ീടിനാ .
കാേല കനി        ണ    ാ ട    ല-
  ാ ം ര ി മാതാവിേ രം.
ൈകേകയിയകിയ മാ പദെ          ം
കാ       നാ      മി ാപദാബ്ജ ം
വ ി മ      മാ ജനെ       ം
ന ി വ മണ ത കിനാ .
ല ്മണ ം മാ പാദ            ിനാ-
      ാ ഴി      ണ     ാരവ ക ം
സീത ം മാ ജന െള വ ി
േമാദ െ ാ        ണ     ാരവ ക ം
    ീവാദിക ം െതാ തീടിനാ-

                    482
         അ     ാ    രാമായണം
രേ വിനീതയായ് നി ി താര ം.
ഭ ിപരവശനായ ഭരത ം
ചി മഴി     തല്പാദുകാദ ം
  ീരാമപദാരവി   ളി േച
പാരില വീണാ നമസ് രി ീടിനാ .

രാജ ം ത യാ ദ െമ ി    രാദ njാ
  ജ നാം നി   സമ ി ിതാദരാ
വ മ മം സഫലമായ് വ ി
ധന നാേയനടിയനി നി      യം
ഇ മേനാരഥെമ ാം സഫലമാ-
യ് വ ി മല്      സാഫല ം േഭാ!
പേ തിലി പതി ട ാ ട-
    ിഹ രാജഭണ്ഡാര ം പേത!
ആന ം േത ം തിര ം പാ         കാ-
   നമി ാെത പതി ട     േ ാ.
നി െട കാ ണ      ാകെകാ njാ-
നി േയാളം രാജ മ ര ി ം
ത ാജ മെ ാ ം ഭവാനാലിനി വ-
രാജ ം nj േള ം വനെ          ം
പാലനംെചയ് ഭവാനിനി മേ -
മാലംബനമി കാ ണയവാരിേധ!

രാജ ാഭിേഷകം

ഇ ം പറ       ഭരതെന    വ-
െര   ം പാരം ശംസി വാഴ് ിനാ ,
സ ഷ്ടനായ ര       ലനാഥ -
മ    ദാ വിമാേനന മാേനന േപായ്
ന ി ാേമ ഭരതാ േമ െച ഥ
മ ം മഹീതലം ത ിലിറ ിനാ
  ഷ്പകമായ വിമാനെ    മാനി
ചി     ഷന     െചയ്താനന രം :-


                   483
          അ     ാ    രാമായണം
െച വഹി നീ ൈവ ണ തെ
 േ    ണേ വിേശഷി നീ ദാ
വ ീ njാ നി പി          േനര
നിെ വിേരാധി     മിെ ാ       ം.
എ      െചയ്ത േക വ ി േപായ്-
െച ളകാ രി      വിമാന ം.
േസാദരേനാ ം വസിഷ്ഠനാമാചാര -
പാദം നമസ്കരി ര നായക
ആശീ ചന ം െചയ് മഹാസന-
മാ െകാ     വസിഷ്ഠ നീ      ം
േദശികാ     യാ ഭ ാസേന വി
ദാശരഥി മി     ളീടിനാ .

അേ ാ ഭരത ം േകകയാ         ി -
 ല്പലസംഭവ        വസിഷ്ഠ ം
വാമേദവാദി മഹാ നിവ     ം
 മിേദേവാ മ ാ മമാത ം
ര ി     തലെമ േപ ി ി
ല ്മീപതിയായ രാമേനാടേ രം.
    സ പനാ ാരാമനീശ ര
ജ നാശാദികളി ാത മംഗല
നി ല നിത നി പമനദ യ
നി മ നിഷ്കള നി ണനവ യ
ചി യ ജംഗമജ ഗമാ        ത
സ യ സത സ പ സനാതന
ത ഹാമായയാ സ േലാക          ം
നി ി ര ി സംഹരി           വ
ഇ െനയവ െചാ         േക ള-
വിംഗിത      മ ഹാസ രസ് തം
മാനേസ േഖദ    ാക താ      േമ
njാനേയാ ാധിപനായ് വസി ാമേ ാ
എ ിലതിെ ാ      ീ െക ാെമ
പ ജേലാചനാ        യാ സം മാ
അ        ാ നായ് ശ ഘ്ന ം തദാ

                    484
           അ   ാ      രാമായണം
ശ്മ   നി   ക ാെര വ         ിനാ

സംഭാര മഭിേഷകാ      േമവ ം
സംഭരി ീടിനാരാന േചതസാ
ല ്മണ താ ം ഭരത മാര ം
രേ ാവര ം ദിവാകര        ം
    േപ ജടാഭാരേശാധന ം െചയ്
സം       േമാദം ളി ദിവ ാംബരം
      മാല ാ േലപാദ ല ര -
ളാ       ഹലം ൈകെ ാ ാരതം
   ീരാമേദവ ം ല ്മണ ം ന-
രാ ഢേമാദമല രി ീടിനാ
േശാഭേയാെട ഭരത     ണ്ഡലാദിക-
ളാഭരണ െള ാമ       പമായ്.
ജാനകീേദവിെയ രാജനാരീജനം
മാനി ല രി ി ാരതി ദാ
വാനരനാരീജന ി ം കൗസല
താനാദരാല ാര      ന കിനാ

അേ രമ       മ   മഹാരഥം
ന ായ് ചമ േയാജി ി നി       ിനാ
രാജരാജ മ വീര ദയാപര
രാജേയാഗ ം മഹാസ നേമറിനാ
  ര തനയ മംഗദവീര ം
മാ തിതാ ം വിഭീഷണ ം തദാ
ദിവ ാംബരാഭരണാദ ല ാേരണ
ദിവ ഗജാശ രഥ ളാലാ ാ
നാഥ ക ടിയായ് നടനനീടിനാ
സീത ം      ീവപത്നികളാദിയാം
വാനരനാരിമാ ം വാഹന ളി
േസനാപരി തമാരായനാരതം
പിേ നട ി ശംഖനാദേ ാ ം
ഗംഭീരവാദ േഘാഷ േളാ ം തദാ


                     485
          അ     ാ    രാമായണം
സാരഥ േവല ൈകെ ാ ാ ഭരത ം
ചാ െവ ാമരം ന         േരേ     ം
േശ താതപ ം പിടി ശ ഘ്ന ം
േസാദര ദിവ വ ജന ം വീയിനാ
മാ ഷേവഷം ധരി ചമ
വാനേര    ാ പതിനായിര
വാരേണ     ാ ക      ിേലറി രി-
വാരജന     മായ് നട ീടിനാ
രാമനീവ െമ        ം േനര
രാമമാ ം െച ഹ          േളറിനാ .

ക   ിനാന   രം    ഷം പരം
  ണ     ഷമാേലാക നാരീജനം
േഗഹധ        െമാെ മറ      ി
േമാഹപരമശമാരായ് മ വിനാ
മ മ ം െച രാഘവ വാസവ-
മ ിര ല മാം താതാലയം ക
വ ി കം     മാതാ ത പദം
വ ി ിതന പി     ിയമാെര ം
  ീത ാ ഭരത മാരേനാടേ ര-
മാ യാ െചാ ാനവിളംബിതം ഭവാ
ഭാ തനയ ം ന        േര  ം
വാനരനായക ാ      ം യേഥാചിതം
സൗേഖ ന വാഴ്നതിേനാേരാ ഹ ളി-
ലാ കേവണമവെര വിരെയ നീ.

എ     േക െചയ്താ ഭരത ം
െച  വേരാേരാ ഹ ളി േമവിനാ
   ീവേനാ പറ      ഭരത -
മ ജനിേ ാഴഭിേഷകക      ം
മംഗലമാ ാ നീ കഴി ീടണ-
മംഗദനാദികേളാ ം യഥാവിധി.
നാ സ       ി ം െച തീ    ം
കാേല വ    ക     ിനാ േവ  ം

                    486
         അ     ാ    രാമായണം
എ ിേലാ ജാംബവാ ം മ        -
മംഗദ താ ം േഷണ ം ൈവകാെത
സ     കശല     ത ി മലയജ-
പ േ ന വായ്െ    ി വാരി ം ജി
െകാ വരിെക യേ ാരളവവ
െകാ വ ീടിനാര െന സത രം.
  ണ നദീജലം ഷ്പകരമാദിയാ-
മന തീ      ളി    സലില ം
ഒെ വ      ിവ    പദാ
മ   ട ംവ      ിനാ ത     േണ.

ശ ഘ്ന മമാത ൗഘ മായ് മ
    പദാ       സംഭരി ീടിനാ .
രത്നസിംഹാസേന രാമേന ം േച
പത്നിേയ ം വാമഭാേഗ വിനിേവശ
വാമേദവ  നിജാബാലി ഗൗതമ
വാ ീകിെയ ിവേരാ ം വസിഷ്ഠനാം
േദശിക    ാ ണേ ഷ്ഠേരാ ം ടി
ദാശരഥി ഭിേഷക ംെചയ്തി .

െപാ ി കലശ ളായിരെ         മ-
  ന നേശാഭം ജപി ാ മറക ം
ന     േര   ം വാനരവീര ം
രത്നദണ്ഡം      ചാമരം വീയിനാ .
ശ ഘ്നവീര      ട പിടി ീടിനാ
    ിയവീര പചരി ീടിനാ .
േലാകപാല ാ പേദവതമാ -
മാകാശമാ േ    കഴ് നി ീടിനാ
മാ ത ൈകയി െകാ         യ ാ ദിവ -
ഹാരം മേഹ     മ   ലനാഥ
സ രത്േനാ      ലമായ ഹാരം ന-
    ീശ ര മല രി ീടിനാ .
േദവഗ      യ ാപ്സേരാ        ം
േദവേദേവശ രെനബ്ഭജി ീടിനാ

                   487
         അ    ാ    രാമായണം
   ഭ   ാ ഷ്പ ഷ്ടി ംെചയ് കാ-
 ണ നിധിെയബ്ഭജി ിെത ാവ ം.

സ്നിഗ്    ാദളശ ാമളം േകാമളം
പ പേ      ണം ര േകാടി ഭം
ഹാരകിരീടവിരാജിതം രാഘവം
മാരസമാനലാവണ ം മേനാഹരം
പീതാംബരപരിേശാഭിതം ധരം
സീതയാ വാമാ സം യാ രാജിതം
രാജരാേജ ം ര    ലനായകം
രാജീവബാ വവംശസമ ഭവം
രാവണനാശനം രാമം ദയാപരം
േസവകാഭീഷ്ടദം േസവ മനാമയം
ഭ ിൈകെ ാ മാേദവിേയാ ം വ
ഭ    മേ ാ സ് തി ട ിനാ :-

രാമായ ശ ി     ായ നേമാ നമ:
ശ മളേകാമള പായ േത നമ:
  ണ്ഡലിനാഥകല്പായ നേമാ നമ:
  ണ്ഡലമണ്ഡിതഗണ്ഡായ േത നമ:
  ീരാമേദവായ സിംഹാസന ായ
ഹാരകിരീടധരായ നേമാ നമ:
ആദിമ ാ ഹീനായ നേമാ നമ:
േവദസ പായ രാമായ േത നമ :
േവദാ േവദ ായ വി േവ േത നേമാ
േവദജ്njവ ായ നിത ായ േത നമ:
ച    ഡ    കഴ്േ ാ േനരം വി -
േധ    ംഭ   ാ കഴ് ി ട ിനാ :-

   വരംെകാ ഹം തനാെയാ
ദു ദേമറിയ രാവണരാ സ
മ പദെമ ാമട ിനാ കശ്മല
ത     െനെ ബ ി മഹാരേണ
ത    സാദ ാലവ    തനാകയാ-

                  488
          അ    ാ    രാമായണം
ലിേ ാെളനി ലഭി ി സൗഖ ം.
അ      ിവ േമാേരാതരമാപ -
വ ാല തീ       ര ി െകാ വാ
ഇ കാ ണ െമാ           മിെ  -
     മ   ഷ! njാ പറേയണേമാ?
എ ാം ഭവ ക ണാബലെമ ിമ-
 ിെ ാരാലംബനം നാഥ! നേമാസ് േത.
ആദിത      വ     ഖ ാ -
മാദിേതേയാ മ ാ മ േനരം
ആശരംവംശവിനാശകനാകിയ
ദാശരഥിെയ െവേ െറ കഴ് ിനാ :-

യ     ഭാഗ െള ാമട ിെ ാ ാ-
ന     ാനിയാകിയ രാവനരാ സ
ത      ടാ    ാലെതാെ ലഭി ി
ദു:ഖ ം തീ   ി nj       ൈദവേമ!
ത പാദപ ം േഭാ! ന കീട         ഹം
രാമായ രാജീേവ ായ േലാകാഭി-
രാമായ സീതാഭിരാമായ േത നമ:
ഭ    ാ പി    ം ീരാമഭ െന-
   ി മഴി     കഴ്   ട ിനാര്:-

ദുഷ്ടനാം രാവണ നഷ്ടനായാനി
  ഷ്ടരായ് വ ി nj       ം ൈദവേമ!
  ഷ്ഠി ം വാ ി േലാക യ ി -
ലിഷ്ടി      ായിതിഷ്ടലാഭ ിനാ
പിണ്േഡാദക       ദി ായ കാരണം
ദണ്ഡ ം തീ      ി nj        ൈദവേമ!
യ      ാെരാെ സ് തി ാരന രം!
രേ ാവിനാശനനാകിയ രാമെന :-

ര ിത ാരായ് ചമ ി nj    ം
ര ാവരെന വധി ലം ഭവാ
പ ീ വാഹന! പാപവിനാശന!

                   489
          അ     ാ    രാമായണം
ര  ര    േഭാ! നിത ം നേമാ സ് േത.
ഗ    സംഘ െമാെ സ് തി ി
പം ികണ്ഠാ ക തെ നിരാമയം :-

അ നാം രാവണ തെ ബ്ഭയെ
സ തം nj െളാളി കിട      ം
ഇ   ട ി വ ചരി      ം
ന ായ് സ് തി പാടിെ ാ നാരതം.
സ രി ാമിനി ാ ണ വാരിേധ!
നി ചരണാം ജം നിത ം നേമാ നമ:
കി ര ാ ം കഴ്    ട ിനാ
മ വ തെ മേനാഹരമാംവ ം:-

ദു യേമറിയ രാ സരാജെന-
െ ാ കള     ട nj െള ര ി
നിെ ബ്ഭജി ാനവകാശ    ായി
വ    നി െട കാ ണ ാൈവഭവം
പ ഗതല്േപ വസി ം ഭവ പദം
വ ാമേഹ വയം വ ാമേഹ വയം
കി   ഷ ാ പര    ഷ പദം
സംഭാവ ഭ   ാ കഴ് ാരതി തം :-

ക ിത ാരായ് വയം ഭയ െ ാളി-
െ  േപാ ി! രാവണെന േക    േ രം
അംബരമാ േ നട മാറി ിനി
നി പാദപ ം ഭജി ായ് വേരണേമ!
സി സ ഹ മേ ാ മേനാരഥം
സി ി ലം കഴ് ി ട ിനാ :-

 േ ദശ ീവെനെ ാ nj
ചി ഭയം തീ      കാ ണ വാരിേധ!
ര ാരവി ാഭ      ഭവ പദം
നിത ം നേമാ നേമാ നിത ം നേമാ നമ;
വിദ ാധര ാ മത ാദരം

                    490
           അ   ാ     രാമായണം
ഗദ പദ ാദിക െകാ       കഴ് ിനാ
വിദ    ന         ി തിരിയാത
തത ാ േന പരമാ േന േത നമ :
ചാ     പം േത മപ്സരസാം ഗണം
ചാരണ ാ രഗ ാ വ          ക
  ം    നാരദ ഹ ക      -
മംബരചാരിക മ      വ ക ം
സ്പഷ്ടവ േ ാദ       രപദ ളാ
  ഷ്ട ാ കനെ സ് തിെ ാരന രം
വാനരാദിക      ഭഗവാ െകാ     അ    ഹം
രാമച ാന േഹണ സമസ്ത ം
കാമലാേഭന നിജനിജ മ ിരം
  ാപി താരക        ം ധ ാനി
താപ യ മക വാണീടിനാ .

സ ി പര            മാ ാന -
മച തമദ യേമകമനാമയം
ഭാവനയാ ഭഗവ പദാംേഭാജ ം
േസവി ി     ാ ജഗത് യവാസിക .
സിംഹാസേനാപരി സീതയാ സം തം
സിംഹപരാ മം ര േകാടി ഭം
േസാദരവാനരതാപസരാ സ
 േദവ നിേശഷവ മാണം പരം
രാമാഭിേഷകതീ     ാ മാം വി ഹം
ശ ാമളം േകാമളം ചാമീകര ഭം
ച ബിംബാനനം ചാ ായത ജം
ച ികാമ ഹാേസാ       ലം രാഘവം
ധ ാനി വ     ഭീഷ്ടാസ്പദം ക ക-
  ാന     െ ാ ി      ിെത ാവ ം.

വാനരാദിക       ്അ     ഹം

വിശ ംഭരാ പരിപാലന ം െചയ്
വിശ നാഥ വസി ീ ംദശാ േര

                    491
            അ      ാ    രാമായണം
സസ സ           മായ ിതനവി -
     വ        ളായി ഹ       ം
         െള ാമതിസ ാദസം
പക േളാ കല            നി ീ      .
ദു        ഷ്പ ള ാല ഴിയി
സ ഗ              ളായ് വ ിെതാ േവ.
   റായിരം രഗ         പ       ം
       റായിര ി      റം പിെ       ം
     േകാടി വ        ഭാര    ം
      ാ ണ       െകാ      ര         മ
വസ് ാഭരണമാല          ളസംഖ മായ്
      ീ േരാ മ ാ         നല്കീടിനാ .
സ       രത്േനാ     ലം മാല ം മഹാ ഭം
വ      ൈവചി മനഘമ പമം.
ആദിത          ം നല്കീനാനാദരാ-
ലാദിേതയാധിപ        തനയ ം
അംഗദദ ം െകാ േ ാരന രം
മംഗലാപാംഗിയാം സീതയ് നല്കിനാ
േമ ം േലാക യ ം െകാ             ി ം
േപാരാ വിലയതിന ിെന ളെളാ
ഹാരം െകാ         ക ൈവേദഹി ം
പാരം സാദി മ സ്മിതാന ിതം
കണ്ഠേദശ ി         നി െ           ി
ര ൈകെ ാ ം പിടി േനാ ീടിനാ
ഭ       ഖാബീജ ം മാ തിവക്            ം
മേ     മണിമയമാകിയ ഹാര ം.
ഇംഗിത             േഷാ മനേ രം
മംഗലേദവതേയാ െചാ ീടിനാ
ഇ       വ കളിലിഷ്ടനാ       താ-
       മല ി നിന മേനാഹേര!
നല്കീടവ നീ മ ാ മി നീ-
   ാ തഭംഗം വ        വാേനാമേല
എ       േക ചിരി ൈവേദഹി ം
മ ം വിളി ഹ മാ നല്കിനാ

                       492
          അ     ാ    രാമായണം
ഹാര ം       വിള ിനാേന ം
മാ തി ം പരമാ സം        ം.
അnj്ജലിേയാ ം തി        ി നി ീ -
മnj്ജനാ      െന      ര വര .
മ മരിേക വിളി      െചയ്തിതാ-
ന പരവശനായ് മ രാ രം :
മാ തന ന! േവ ം വരെ          നീ
വീരാ! വരി െകാ േക ം മടിയാെത.
എ      േക വ ി കപീ         ം
മ വ തേ ാടേപ ി ളിനാ :
സ ാമി    േഭാ നി ി വടിത െട
നാമ ം ചാ ചരി       ളള നാ
  മിയി വാ വാന      ഹി ീടണം
രാമനാമം േക െകാ വാനാനാരതം
രാമജപസ്മരണ വണ ളി
മാമകമാനേസ പ്തിവരാ വിേഭാ
മ വരം മമ േവ ാ ദയാനിേധ
   മിള മി ാെതാ ഭ ി ം
ഉ ായിരിേ ണെമ         േകേ ാ
  ണ്ഡരീകാ ന        ഹം നല്കിനാന്.
മ     ഥ ളള നാ       നായ്വാഴ്ക നീ
ഭ ിെകാേ വ            ത ം സേഖ
ജാനകീേദവി ം േഭാഗാ തിക
താേന വരിെക        ഹി ീടിനാ .
ആന ബാഷ്പപരീതാ നായവ
വീ നമസ് ത പിെ          ം പിെ   ം
രാമസീതാ      യാ പാരം പണിെ
രാമപാദാബ്ജ ം ചി ി ചി ി
െച ഹിമാചലം          തപ ിനായ്.
പിെ     ഹെന വിളി മ വര
ഗ സേഖ! ര ഗിേവരം ഭവാ
മ രി      ം ചി ി വാഴ്ക നീ.
േഭാഗ െള ാം ജി ചിരം ന-
േരകഭാവം ഭജി ീ െകേ ാ നീ.

                    493
            അ     ാ     രാമായണം
ദിവ ാംബരാഭരണ െള ാം െകാ -
    വ ാജഭ        യാ വഴ ിനാ .
േ മഭാേരണ വിേയാഗദുഃഖംെകാ
രാമനാലാ ിഷ്ടനായ ഹ തദാ
ഗംഗാനദീപരിേശാഭിതമാെയാ
   ംഗിേവരം േവശി മ വിനാ .
  ല മി ാത വസ് ാഭരണ           ം
മാല കളഭഹരിച നാദി ം
പിെ       ം പിെ     ം േവ േവാളം നല്കി
മ വ നി ല ഷമാദ                ം
സ ാന          ം െകാ      യ ീടിനാ
സേ ാദ െ ാ േപായാരവ ക ം.
ന        േര      വിഭീഷണനേ രം
ഭ     ാ നമസ് രി ാ ചരണാം ജം.
മി മായ് നീ ണേ ാ ലം മമ
ശ       െളയിേ െനാ ജാതി njാ .
ആച താരകം ല യി വാഴ്ക നീ
നാശമരികളാ         ാകയി േത.
എെ മറ േപാകാെത നി പി
  ണ ജനാധിപനായ് വസി ീെടേടാ
വിഷ് ലിംഗെ           ം ജി നിത ം
വിഷ് പരായണനായ് വി              ാ നാ
     നായ്വാണീെടെക നിേയാഗി
     ാഫലമണീസ           ഭാര    ം
ആേവാള ം െകാ           ാ േപാവാനയ-
  ാവി ദാ ണ            ീടിനാ പിെ     ം.
ചിേ      വിേയാഗദുഃഖംെകാ ക നീ-
രത        മി ി വീ ം വണ ി ം
ഗ     ദവ േ ന യാ          ം െചാ ിനാ
നി മി ാെനാ ജാതി വിഭീഷണ .
ല യി െച                   നേ ാ മാ-
ത െമാഴി           ഖി വാണീടിനാ .



                      494
           അ     ാ    രാമായണം
  ീരാമെ    രാജ ഭാരഫലം

ജാനകീേദവിേയാ ം ടി രാഘവ-
നാന      െ ാ രാജേഭാഗാന ിതം
അശ േമധാദിയാം യാഗ      ം െചയ്
വിശ പവി യാം കീ     ി ം െപാ ി .
നിേ ഷസൗഖ ം വ       ി ജക
വിശ െമ ാം പരിപാലി ളിനാ .
ൈവധവ ദുഃഖം വനിതമാ      ിെ ാ
വ ാധിഭയ െമാ         മി േ ാ
സസ പരി      യേ ാ ധരി ി ം
ദസ ഭയ െമാേരട മി േ ാ.
ബാലമരണമകെ മാറി
കാേല വരിഷി മേ ാ ഘന          ം.
രാമ ജാപര ാ നര ാ വി
രാമെന ധ ാനി േമവ ം സ തം.
വ    ാ മ     തനി തനി ളള-
െതാ മിള ം വ      കി ാ േമ.
എ ാവ        ക മാനേസ
ന െതാഴിെ    ാ ചി യി ാ          േമ.
േനാ മാറി ാ േമ പരദാര -
േളാ     മി പര വ മാ േമ.
ഇ ിയനി ഹെമ ാവ
നി    മി പരസ്പരമാ     േമ.
ന ന ാെര ിതാ ര ി           -
വ ം ജകെള ര ി രാഘവ .
സാേകതവാസികളായ ജന
േലാകാ ര ഖെമേ ാ ിതി പരം?
ൈവ ണ്ഠേലാകേഭാഗ ി           ല മായ്
േശാകേമാഹ ളക േമവീടിനാ .




                     495
             അ      ാ     രാമായണം
രാമായണ         ിെ   ഫല        തി

അ     ാ     രാമായണമിദെമ         -
മത       േമാ മം ത nj്ജയേ ാ ം
അ      യനം െചയ്കി മ             ന       നാ
     ി സി ി മതിനി സംശയം.
ൈമ ീകരം ധനധാന               ി ദം
ശ വിനാശനമാേരാഗ വ നം
ദീ ഘാ ര           ദം പവി ം പരം
സൗഖ ദം സകലാഭീഷ്ടസാധകം
ഭ     ാ പഠി ി ം െചാ കി ം ത               േണ
     നായീ ം മഹാപാതക ളാ .
അ        ാഭിലാഷി ലഭി ം മഹാധനം,
     ാഭിലാഷി ലഭി ം മഹാധനം,
     ാഭിലാഷി           േന ം തഥാ.
സി ി മാര ജന ളാ സ തം.
വിദ ാഭിലാഷി മഹാ ധനായ്വ ം.
വ      ാ വതി േക ീ കി നെ ാ
സ തി          ാമവ െ          നി     യം.
ബ നാ ളളവ                നായ ീ -
മ      ി േക ീ കില        വാനായ്വ ം.
ദു       െള ാം ജയി ായവ മതി-
ദുഃഖിത േക        ി       ഖിയായ്വ മവ
ഭീതനി േക         ി നി ഭയനായ്വ ം.
വ ാധിത േക           ിലനാ രനായ് വ ം.
   തൈദവാ ാ         മാ ട         ാക-
മാധികെള ാമക േപാം നി               യം
േദവപി ഗണതാപസ ഖ ാ-
േരവ േമ ം സാദി മത രം
കല്മഷെമ ാമക മെതയ
ധ ാ          കാമേമാ           സാധി ീ ം.
അ ാ രാമായണം പരേമശ ര-
ന ി തയ് പേദശി ിതാദരാ
നിത ം                ാ     ഭ ി -

                        496
                 അ     ാ    രാമായണം
    യനം െചയ്കി ം ദാ േക  ി ം
സി ി െമ ാമഭീഷ്ടെമ ി െന
ബ േമാദം പരമാ   മിെതാ േവ
ഭ  ാ പറ   ട ീ കിളിൈ ത ം
ചി ം െതളി    േക മഹാേലാക ം.

ഇത        ാ    രാമായേണ ഉമാമേഹശ രസംവാേദ
     കാ       ം സമാപ്തം.

ഇത        ാ   രാമായണം സമാപ്തം.
 ഭം.




                           497