Docstoc

publicaties

Document Sample
publicaties Powered By Docstoc
					    College Rijk, Rijker, Rijkst
• Een wereld apart. De uitsluiting van de
  Derde Wereld - Michiel van Spee

• Casus: de ontwikkeling van Vietnam
  (prekoloniaal, koloniaal en postkoloniaal) –
  Dennis Ratering
                    Goodnight Saigon
•   We met as soul mates on Parris Island
    We left as inmates from an asylum
    And we were sharp, as sharp as knives
    And we were so gung ho to lay down our
    lives
    We came in spastic like tameless horses
    We left in plastic as numbered corpses
    And we learned fast to travel light
    Our arms were heavy but our bellies were
    tight
    We had no home front, we had no soft
    soap
    They sent us Playboy, they gave us Bob
    Hope
    We dug in deep and shot on sight
    And prayed to Jesus Christ with all our might
    Au Lac, Dai Co Viet, Nam Viet
•   Het eerste Vietnamese rijk, genaamd
    Au Lac en later Nam Viet, wordt in 111
    v. Chr. Veroverd door de Han dynastie
    van Peking.

•   Dai Co Viet maakt zich onafhankelijk
    van China in 939 n. Chr.

•   Het Hindoeïstische Champa rijk is
    tussen 4e en 13 e eeuw een
    handelsmacht en piratennest.

•   Romeinse munten, gevonden in Hoi
    An, tonen de handelsrelaties tussen
    Hoi en India en India, Klein Azië en het
    Romeinse rijk aan.
            Invallen van Mongolen en
                     Chinezen
•   Twee Mongoolse invasies, de laatste in
    1287, werden afgeslagen. De Vietnamese
    generaal Tran Hung Dao wordt in het
    huidige Vietnam nog steeds geëerd in
    bepaalde tempels.

•   Ondanks dat de Chinezen ook de Mongolen
    van zich af moeten slaan wordt Vietnam
    wederom ingevallen. Ongeacht deze
    vijandschap neemt Vietnam onbedoeld veel
    Chinese cultuurelementen over, met name
    op het terrein van het landsbestuur.

•   In de strijd tegen de Mongolen (13e eeuw)
    en de Chinezen komt Le Loi op, die als die
    daarna als koning Le Thai To, de Le-
    dynastie sticht.
          De culturele diversiteit van
                   Vietnam
•   Ten zuiden van Champa lag het Khmer
    rijk. Champa voerde regelmatig oorlog met
    zowel Vietnam als het Khmer rijk.

•   Tekort aan voedsel dwong de Vietnamese
    boeren om landbouwgronden in het zuiden
    te gaan zoeken.

•   Champa werd door de Vietnamese
    strijders in de 13e eeuw ingenomen. De
    Champs gingen gedeeltelijk op in de
    Vietnamese bevolking of vluchtten voor
    een deel naar het zuiden. Het grondgebied
    van het Champa rijk werd toegevoegd aan
    Vietnam.

•   Tot op de dag van vandaag wonen in de
    bergstreek in het noorden, in het centrale
    massief in het zuiden en in de Mekong
    delta ongeveer 45 etnische groeperingen.
       De eerste deling van Vietnam
            van 1627 tot 1802
•   De Le-dynastie levert officieel de keizers.

•   De feitelijke macht is vanaf vroeg 17e eeuw echter
    vooral in handen van de Trinh familie in het
    noorden en de Nguyen familie in het zuiden.

•   Verschil in sociaal-economische structuur in
    noord en zuidelijk Vietnam ontstaat: collectief
    grondbezit in het noorden.

•   De Nguyen veroveren de zuidelijke delta in de 18e
    eeuw. De Khmer stad Prey Nokor wordt
    omgedoopt tot Saigon.

•   VOC vertegenwoordigers bewogen zich van Hoi
    An (Nguyen gebied) naar Pho Hien (Trinh gebied)
    om wapens te verkopen en geld te lenen.
    Verbreiding van het Katholicisme
•   Fransen komen eerst als missionarissen
    om de Vietnamese bevolking tot het
    katholicisme te bekeren.

•   Alexandre de Rhodes is het meest actief
    in Vietnam, vaak met gevaar voor eigen
    leven.

•   Alexandre de Rhodes werkte doorgaans
    vanuit de Chinees-Portugese kolonie
    Macau. Hij richt echter op Phu Quoc een
    missionarispost op. Van daaruit werden
    missionarissen naar het Vietnamese
    vasteland gestuurd.

•   Bedenker van Quoc Ngu (gebaseerd op
    het alfabet) ter vervanging van het chu
    nom (gebaseerd op Chinese tekens).
                   Tay Son opstand
•   Opstand van de Tay Son broers aan
    het einde van de 17e eeuw. Zij willen
    een einde maken aan de eeuwen
    durende deling.

•   Zowel de Trinh heren uit het noorden
    als de Nguyen familie in het zuiden
    worden uitgeschakeld.

•   Quang Trung roept zichzelf tot keizer
    uit, maar wordt echter verslagen door
    een zuid - Vietnamees – Frans leger.

•   De Franse missionaris Béhaine helpt
    Nguyen Anh om keizer Gia Long te
    worden.

•   De nieuwe dynastie is Neo -
    Confucianistisch van aard en daarmee
    in toenemende mate antikatholiek.
       Confucianisme in Vietnam
•   Confucianistische waarden bepalen
    omgangsvormen in Vietnamese
    samenleving. De relatie tussen keizer
    en onderdanen is als die tussen
    ouders en kinderen.

•   Hieu (ontzag), On (morele schuld),
    Hieu (Goedkeuring van
    ouders/keizer) Dung (moed) en Trung
    (loyaliteit).

•   Boeddhistische waarden bepalen
    ook het gezinsleven: Tinh, Nhan,
    Dieu.
               Traditioneel Vietnam en
                 Koloniaal Indochina
•   Fransen zijn verwikkeld in
    Imperialistische concurrentiestrijd
    met Engeland en zoeken daarom een
    landweg naar China.

•   Xenofobische keizer Tu Duc laat
    katholieke missionarissen vervolgen.

•   Frans-Spaanse troepen gaan in 1858
    bij Danang aan wal om wraak te nemen
    voor de moord op twee
    missionarissen.

•   Inval van de Fransen leidt tot grote
    druk op het keizerlijke hof in Hue. Het
    hof wordt gedwongen een verdrag te
    accepteren waarin het Franse gezag
    over de Mekong delta wordt
    geformaliseerd.
                   Traditioneel Vietnam en
                      modern Frankrijk
•   Groot Mandarijn Phan Tanh Gian
    bezoekt Frankrijk in 1862 om dit af te
    wenden, zij het zonder succes.

•   De traditionele Phan Tanh Gian raakt
    zeer onder de indruk van het moderne
    Frankrijk van Napoleon III.

•   Bij terugkeer in Vietnam ziet hij het
    zinloze van verzet in. Adviseert de
    keizer de legers terug te trekken en
    pleegt zelfmoord.

•   Vele Vietnamezen trekken weg uit de
    Mekong delta en uit het publieke leven.
    `Ìn deze onnatuurlijke tijden zijn de
    watervallen naar boven gaan stromen’
    beweert de dichter Tran Te Xuong …..
            Vietnam als wingewest
•   Vanaf 1883 wordt Vietnam opgenomen
    in de Franse kolonie Indochina samen
    een kolonie van Frankrijk. Grondstoffen
    (koffie, rijst, kolen, rubber) worden
    weggehaald en op plantages worden
    Vietnamese arbeiders te werk gesteld.

•   De Franse bank `Indochine’ heeft 85%
    tot 95% van alle Westerse investeringen
    in handen.

•   Paul Doumer bouwt in Hanoi de grootste
    brug van Zuid Oost Azië.

•   Franse belastingheffing zorgen voor
    grote armoede onder de Vietnamese
    boeren. Een klasse van
    grootgrondbezitters en een onderklasse
    van landloze ontstaan.

•   Het traditionele verzet pleegt aanslagen,
    maar is ineffectief.
           Ontstaan van Vietnamese
          moderniseringsbewegingen
•   Vereniging voor een Modern Vietnam wordt
    door Phan Boi Chau en Phan Chu Trinh in
    1904 opgericht.

•   De school Dong Kinh Nghia Thuc wordt door
    deze vereniging (naar Japans voorbeeld)
    opgericht.

•   De Fransen zijn bevreesd voor dit
    Vietnamese initiatief, sluiten de school en
    zetten een concurrerend koloniaal
    onderwijssysteem op. Het curriculum is
    echter gericht op de Franse koloniale
    belangen. Rond 1940 gaan maar zo’n 5000
    studenten in heel Vietnam naar de
    middelbare school.

•   Het Quoc Ngu (het alfabet ontworpen door
    Alexandre de Rhodes) wordt door deze
    Vietnamese modernisten gepropageerd
    middels een groeiend aantal tijdschriften en
    kranten.
      Modernisering in verschillende
               gedaantes
•   Brede schakering antikoloniale, pro
    moderniseringspartijen ontstaat in
    jaren `30.

•   Communistische frontorganisaties
    worden door Ho Chi Minh en de zijne
    opgezet om tal van maatschappelijke
    groeperingen aan zich te binden.

•   Diffuse nationalistische partijen en
    sekten vormen wisselende coalities:
    nationalisten, Dong Minh, Hao Hao
    (boeddhisten), Cao Dai en Katholieken.

•   Kranteneigenaar Nguyen Tuong Tam
    speelt een inspirerende rol vanaf de
    zijlijn bij de nationalisten.
    Desintegratie van de Vietnamese
         samenleving jaren `40
•   Twee moderniseringsmodellen komen in
    de loop van de jaren `40 scherper
    tegenover elkaar te staan: het
    nationalistische en het communistische
    ontwikkelingsmodel.

•   Onder de wisselende bezettingen
    (Frankijk, Japan, China/Engeland en
    Frankrijk en hongersnood in het noorden
    valt de Vietnamese samenleving uit
    elkaar.

•   Het communistische model schiet wortel
    in het noorden (Viet Bac), terwijl de vele
    nationalistische groeperingen kleine
    samenlevingen in het zuiden inrichten.
                   Einde van het Franse
                       koloniale rijk
•   Onder Japans toezien wordt keizer Bao
    Dai op 11 maart opnieuw staatshoofd.
    Het kabinet onderleiding van Tran
    Trong Kim is echter machteloos.

•   Eind augustus 1945 keren Ho Chi Minh
    en de zijne terug uit de noordelijke
    bergen naar de noordelijke hoofdstad
    Hanoi. Op 2 september 1945 roepen zij
    de Democratische Republiek Vietnam
    uit.

•   De Fransen spelen de verschillende
    partijen tegen elkaar uit. Eind mei 1948
    vormt Bao Dai samen met andere
    anticommunistische organisaties een
    voorlopige centrale regering.

•   De Fransen beginnen in Haipong een
    militiare campagne en willen Dien Bien
    Phu veroveren als bruggenhoofd om
    zowel Laos als de Viet Bac basis aan te
    vallen.
           Dien Bien Phu, Genève en
                de 17e breedtegraad
•   Fransen worden in 1953 bij Dien Bien
    Phu verslagen. Zij wilden in de vallei een
    luchtstrip aanleggen om de aanval op
    Laos en de Viet Bac te organiseren.

•   De Fransen rekenden er niet op dat de
    manschappen van Vo Nguyen Giap
    instaat zouden zijn om zware artilerie
    over de hoge bergkammen te vervoeren.
    Het Franse leger (inclusief Duitse
    huurlingen) wordt in de pan gehakt!

•   Bij het vredeserdrag van Genève
    (waaraan Frankrijk, Groot Brittannie, de
    VS en de USSR deelnamen) raakt
    Vietnam verdeeld in een communistisch
    Noord- en een kapitalistisch Zuid-
    Vietnam rond de 17e breedte graad.

•   De VS onderteken het verdrag van
    Genève echter niet.
               Deel 2
• Video Kim Phuc
                     Ngo Dinh Diem
•   De Franse rol in Vietnam was
    uitgespeeld. De Fransen
    financierden ¾ van de oorlogkosten
    reeds met Amerikaans geld.

•   De steile katholiek Ngo Dinh Diem
    werd na afwezigheid van 20 jaar
    vanuit de VS in de Zuid-Vietnamese
    politiek gelanceerd. Spoedig wist hij
    Bao Dai volledig naar de zijlijn te
    manoeuvreren.

•   Ngo Dinh Dien stellen de
    verkiezingen, die noord en zuid
    zouden moeten verenigen uit. Met
    Amerikaanse politieke en financiële
    hulp weet hij de oppositie tegen
    elkaar uit te spelen. Bij de
    verkiezingen van 1955, ondersteund
    door de CIA, behaalt hij 98% van de
    stemmen.

•   De nationalistische organisaties
    worden beroofd van hun beweging,
    doordat de Amerikanen Ngho Dinh
    Diem tot Ho Chi Minh’s tegenpool
    kneden.
    Het verzet tegen Ngo Dinh Diem
•   Het verzet tegen het beleid van Ngo
    Dinh Diem neemt begin jaren `60 toe.
    Protesten monden uit in
    Boeddhstische zelfverbranding.

•   Begin jaren `60 keren ook de
    Communistische verzetsstrijders
    terug naar het zuiden. De SU, China
    en Hanoi steunde het Zuid-
    Vietnamese verzet middels
    wapenleveranties via de Ho Chi Minh
    route.

•   De oppositie tegen Ngo Dien Diem en
    de Amerikaanse aanwezigheid mond
    uit in de oprichting van de Viet Cong:
    allerlei groeperingen scharen zich
    rondom de communisten. Met mede
    weten van de VS wordt Ngo Dinh
    Diem in 1963 tijdens een coup
    vermoord.

•   Grootschalige bombardement
    campagnes worden uitgevoerd en
    Amerikaanse soldaten komen in 1964
    bij Da Nang Vietnam binnen.
       Amerikaanse interventies
•   In 1968 zijn 500.000 Amerikaanse
    soldaten aanwezig in Vietnam.

•   De Amerikaanse publieke opinie
    verliezen het vertrouwen in het
    beleid van de regering Johnson
    onderneer door het Ter offensief.

•   De Amerikanen laten in 1973 de
    oorlogvoering over aan het Zuid-
    Vietnamese regime.

•   De Vietnamese traditionele waarden
    en normen staan haaks op de
    oplossingen en modellen van de
    Amerikaanse adviseurs.

•   Het regiem is vervreemd geraakt
    van de eigen ambtenaren en
    soldaten.
             Amerikaanse aftocht
•   Het Amerikaanse congres stopt de
    financiële ondersteuning.
    Economisch raakt Zuid Vietnam
    uitgehold.

•   Saigon, de hoofdstad van Zuid –
    Vietnam valt op 30 April 1975.

•   Zuid – Vietnam wordt
    samengevoegd met het
    communistische noorden.

•   De communisten willen eind jaren
    `70 Zuid-Vietnam gaan socialiseren.
    Een vijf jaren plan wordt
    geïmplementeerd, maar leidt tot
    grootschalig economisch
    wanbeheer. Honger, armoede en
    onderdrukking jagen grote groepen
    naar zee.

•   Een exodus van bootvluchtelingen
    ontstaat.
    Armoede, Collectivisaties en de
          Doi Moi politiek
•   Het verenigde Vietnam (in 1976)
    kent een diepe en uitzichtloze
    armoede in de jaren `70 en `80.

•   Heropvoedingskampen,
    collectivisaties in het zuiden en
    oorlogsschade zorgen ervoor dat
    het regiem veel steun verliest.

•   De VS stellen een economische
    boycot in.

•   Een exodus van bootvluchtelingen
    ontstaat.

•   Orthodoxe Marxisten moeten in
    1986 bakzeil halen. Vietnam begint
    een hervormingsbeleid (De Doi
    Moi), die tot op de dag van vandaag
    voortduurt.
     De Vietnamese socialistisch
    georiënteerde markteconomie
•   De Vietnamese markt is open gegaan         •   NGO’s komen ook naar Vietnam. Zij
    voor buitenlands kapitaal. Bedrijven en        dienen met Vietnamese partners samen
    instellingen moeten echter altijd een          te werken. Een van de eerste
    Vietnamese partner vinden om te mogen          organisaties is het Medisch Comité
    opereren op de Vietnamese markt.               Nederland Vietnam.

•   Begin jaren `90 zette de SU haar           •   Tussen de Nederlandse en de
    renteloze leningen om in marktconforme         Vietnamese universitaire wereld bestaan
    kredieten.                                     sinds eind jaren `60 intensieve contacten.

•   De eerste bilaterale relaties ontstonden   •   Vietnam heeft haar schulden
    tussen Noord -Vietnam enerzijds en             teruggebracht van 43 miljoen naar 13
    landen als Zweden, de USSR en China            miljoen dollar.
    anderzijds. De relaties met China staan
    vanaf 1980 op gespannen voet. De USSR      •   Onder Clinton heeft de VS haar boycot
    heeft begin jaren `90 haar renteloze           beëindigd.
    leningen omgezet in marktconforme
    leningen.
                                               •   Prins Claus maakt een privé bezoek aan
                                                   Vietnam in 1993. In 1995 bezoeken Wim
•   Vietnam gaat multilaterale relaties aan        Kok en Hans van Mierlo Veitnam. Het
    met de wereldbankbegin jaren `90, maar         resultaat is een overeenkomst waaruit
    moet wel haar financiële huishouding           diverse partnerschappen en projecten
    omzetten van planeconomie naar het             zijn geregeld tussen Vietnamese en
    Westerse stelsel van Nationale                 Nederlandse hoger
    rekeningen.                                    onderwijsinstellingen.
          Kinderen van de rekening:
           Straatkinderen in Saigon
                                          •   Ruim 15.000 kinderen leven in
•   Snelle economische groei sinds            Ho Chi Minh City op straat.
    1990 (8% per jaar).
                                          •   Straatkinderen zijn kinderen of
•   Inkomen is $ 420,- per inwoner, per       jongeren tot 18 jaar, die niet
    jaar.                                     naar school gaan, die op straat
                                              werken en óf op straat óf in een
                                              opvanghuis slapen.
•   65% woont op het platteland.
                                          •   52% slaapt op straat.
•   23% van de bevolking heeft geen
    beschikking over schoon               •   68% van de straatkinderen is
    drinkwater.                               ziek.

•   Sterke migratie van het platteland    •   80% leeft van eenvoudige
    naar de stad.                             verdiensten.
          Overleven in Saigon
  Belangrijkste bron van
  inkomsten van
  straatkinderen in HCM stad

Loterij tickets verkopen 34,1%
Voddenrapen              20,5%
Straat verkoop           16,6%
Schoenenpoetsen           9,8%
Werken op de markt        3,3%
Kleine diefstallen/
zakkenrollen              3%
Werken als pooier        0,12%
Werken in prostitutie    0,3%
  Komst van NGO’s naar Saigon
• Christine Nobel

• Save the Children

• Mekong eye doctors

• Medisch Comité NL - Vietnam

• Togather

• Education for Development
 www.kansenvoorkinderen.nl
• Education for Development is in 1996 opgericht door twee
  vrijwilligers, die bezorgd waren over het lot van kansarme,
  straat- en werkende kinderen in Ho Chi Minh Stad, Viëtnam.

• In het begin was het doel het vergroten van educatieve kansen
  door op straat Engelse lessen te geven.

• EFD heeft de organisatie zich uitgebreid en ontwikkeld tot een
  organisatie een dynamische organisatie van vast personeel en
  vrijwilligers.

• EFD richt zich nu op het opzetten van duurzame projecten
  i.s.m. partners met een langdurige positieve impact op het
  leven van kansarme kinderen.
         Leren van Vaardigheden
•   Om kinderen in staat te stellen
    een eigen toekomst op te
    bouwen is het nodig om
    vaardigheden te leren.

•   Vaardigheden zijn nodig om een
    inkomen te kunnen verwerven.

•   Hoe kun je kinderen
    vaardigheden laten leren?
          Vaardigheden onderwijs

•   Bewuste beroepskeuze
    (kinderen worden vaak
    `gedwongen’ door hun
    omgeving, verliezen interesse
    en worden zo drop outs.

•   Straatkinderen krijgen on-the-
    job training.

•   Leerlingen krijgen een
    begeleider, die hun de
    vaardigheden bijbrengt.

•   Overgang van een vrij leven op
    straat naar het gereguleerde
    leven van werk is vaak lastig.
                 EFD en Tuong Lai
•   Social Employment Unit (werk
    oriëntatie) opzetten

•   Counseling: kinderen helpen een
    bewuste beroepskeuze te maken
    (kinderen worden vaak `gedwongen’
    door hun omgeving, verliezen
    interesse en worden zo drop outs).

•   Voorbeeld: Motorbike Wash Shop.
    Meest gebruikte vervoermiddel in
    Saigon is de scooter.

•   Leerdoelen: omgaan met klanten,
    gebruik van water en electriciteit
    berekenen, kleine reparaties.

•   Project staat nu bijna op eigen
    benen.
    KVK-NL in Nederland, België en Zwitserland
               en EFD in Vietnam


•   In Nederland richten we ons op
    het inzamelen van fondsen en
    het geven van voorlichting. Wij
    zoeken in Nederland:

•   1 a 2 fondsenwervers

•   Contacten met middelbare
    scholen
              Literatuur en films:
• J. Pluvier, Vietnam, Laos,     • Apocalyps Now
  Cambodja
                                 • The Dear Hunter
• N.L. Jamieson, Understanding
  Vietnam                        • Born on the 4th of July

• D. de Vries, Vietnam in een    • Indochine
  rugzak

                                 • The Quiet American
• Bao Ninh, Het verdriet van
  Vietnam
                                 • The lover
• K.L. Nelson, The making of
  detente                        • The Scent Green Papaya

				
DOCUMENT INFO