Docstoc

Cynllun Gwaith CH Cerddoriaeth Cymraeg

Document Sample
Cynllun Gwaith CH Cerddoriaeth Cymraeg Powered By Docstoc
					                                                   Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                               Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
           CA 5                          Blwyddyn 12       Uned CH2                                                       Athro cyswllt : DG
CA 5                       Blwyddyn 12                           Uned CH2                                 Athro cyswllt : DG
Amcanion yr uned
develop essential knowledge and understanding of the concepts of chemistry, and the skills needed for the use of these in new and changing situations;
develop understanding of the link between theory and experiment;
be aware of how advances in information technology and instrumentation are used in chemistry;
appreciate the contributions of chemistry to society and the responsible use of scientific knowledge and evidence;
sustain and develop their enjoyment of, and interest in, chemistry.


                               TOPIC 7. ORGANIC COMPOUNDS : NOMENCLATURE; ISOMERISM;
                                         REACTION TYPES AND FUNCTIONAL GROUPS
Gwers    Nodau/Cwestiynau         Gwybodaeth/Dealltwriaeth                   Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau     Pery     Asesu        Key
                                      Sgiliau/Agweddau                                                                                   glon                 Skills
         Sicrhau bod y          (a) write graphic and           Man cychwyn naturiol yma yw enwi alcanau syml               Taflen              GC
  1      disgyblion yn          shortened structural formulae   (straight chained) gan egluro bod enwau holl                IUPAC a             Casglu data
         gyfarwydd hefo         of simple organic compounds     gyfansoddion organic wedi eu sylfaenu ar yr enwau hyn.      functional          chwilio am
         system IUPAC o         given their systematic names,   Edrych yn fanylach ar sut i enwi branched isomers ac        groups              batrwm
         enwi cyfansoddion      and vice versa                  enwi cemegion o deuluoedd eraill megis alcohols,
         Wrth i hyd y           (b) describe the effect of      Syniad da buasai i’r dusgyblion eu hunain chwilio am y
  2      gadwyn cynyddu         increasing hydrocarbon chain    data yma gan nodi eu arslywadau ar unryw batrwm a
         mae'r berwbwynt        length and of the above         welir. Buasent yn medru cyflwyno’r wybodaeth i’r
         yn cynyddu a'r         functional groups on physical   dosbarth y wers nesaf. Rwy’n siwr byddai elfennau
         hydoddedd yn           properties, melting and         sgiliau allweddol cymhwyso rhif a chyfathrebu yn medru
         lleihau                boiling temps and solubility    cael eu hasesu yma
         Sicrhau bod y          (c) describe structural         Mae’r wers yma yn ddull arbennig o atgyfnerthu sgiliau      Nodiadau            GC
  3      disgyblion yn          isomerism and be able to        enwi cyfansoddion. Egluro bod angen i’r disgyblion          Isomerism           Ychwaneg
         gyfarwydd gyda'r       write down the structural       ddarganfod HOLL strwythurau posib ar gyfer isomer                               u at y data
         term "isomer" ac       isomers of non-cyclic organic   megis C4H10O a’u henwi. Y disgyblion i gymharu eu                               blaenorol
         yn medru               compounds (up to and            canlyniadau (Gwylier !!! mae nifer yn ail ysgrifennu’r un                       ond y
         gwahaniaethu           including C5 homologues)        strwythur mwy nag unwaith) Trafod pa isomerau bydd yn                           edrych yn
         rhwng straight         including those of different    adweithio’n debyg i’w gilydd a pha rai fydd yn                                  benodol ar
         chain/bracnhed         chemical class                  adweithio’n wahanol. Bydd hyn yn gosod yr isomerau                              isomers
         isomer a functional                                    mewn dau gategori sef branched/chain isomers a
         group isomer                                           functional group isomers. Beth sy’n digwydd i
                                                                briodweddau ffisegol idomerau branched/chain?

Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                1
                                                        Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                      Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau         Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau      Peryg    Asesu     Key
                                      Sgiliau/Agweddau                                                                                       lon              Skills
  4     Sicrhau bod y          (d)     describe     geometric    Sicrhau bod y disgyblion yn cofio o’r wers diwethaf nad      Nodiadau
        disgyblion yn          (cis/trans) isomerism in          isomerau yw - CH2-OH a - CH2                                 Stereoisom
        sylweddoli bod         alkenes, give an example,                                      |                               ers
        multiple bonds yn      and discuss such isomerism                                    OH ond yr un cemegyn gan
        nadu free rotation.    in terms of restricted rotation   fod yr holl grwp yn cylchdroi o amgylch y bond C-C.
        Bod isomerau           about the C = C bond, and         Gelwir hyn yn free rotation a gofyn os oes unrhywbeth yn
        geometraidd yn         appreciate that geometric         medru nadu’r grwp rhag droi? Defnyddio model kit er
        cael eu ffurfio wrth   isomers may have different        mwyn i’r disgyblion cael arbrofi. Ar ôl darganfod bod
        i’r 2 substituent      physical      and     chemical    bond dwbl yn nadu’r cylchdroi .. ymchwili er mwyn
        ochr chwith fpd yn     properties                        gweld os yw’n bosib creu isomerau gwahanol? Er mwyn
        wahanol i’w gilydd                                       cael isomerau geometrig beth sydd yn angenrheidiol?
        a’r 2 ochr dde                                           Cyflwyno’r termau cis a trans (cofier transatlantic)

  5     Sicrhau bod y          (e) derive empirical formulae     Bydd y gwaith yma’n cael ei atgyfnerthu yn adran 2           Nodiadau                GC
        disgyblion yn          from elemental composition        CH1. Sicrhau bod y disgyblion yn gosod eu gwaith allan
        medru darganfod        data and use such results,        mewn camau pendant. Os yw’r camau yn cael eu dilyn yn        Empirical             Ramsden
        fformiwla empirig      together with additional          drefnus (ac heb ruthro) mae’r gwaith yma digon hawdd.        Formula                Q1-4
        o ddata % comp.        stoichiometric data, to           Fformwla empirig                                                                    Pg 50
        Hefyd sicrhau bod      deduce molecular formulae         a) Ratio %/Ar b) Rhannu pob rhif gyda rhif lleiaf y ratio.
        y disgyblion yn                                          Fformwla molecylaidd
        medru darganfod                                          Rhaid yn gyntaf darganfod beth yw Mr y cemegyn (o’r
        Mr o ddata a’i                                           wybodaeth yn y cwestiwn … boed yn mass spec, conc
        drosglwyddo i ffurf                                      values, data titradu ac ati). Ar ôl darganfod yr Mrdim on
        fformwla wrth                                            mater o weld beth yw’r cysylltiad rhwng Mr y cemegyn a
        gyplysu â’r uchod.                                       Mr y fformiwla empirig.

  6     Deall y termau         (f) identify reactants as          Cychwyn wrth drafod beth sydd mewn bond? (par o             Nodiadau
        Electrophile,          electrophilic, nucleophilic or    electronau) Sut mae’n bosib i’r bond yma chwalu os           Electrophil
        Nucleophile,           radical in type, explain the      yw’n adweithio (3 dull posib sef, 2 heterolytic ac un        e+
        Frree radical          basis of this classification,     homolytic) . Ceisio cael y disgyblion i enwi’r math o        nucleophile
                               and give examples of each         bond fission sy’n digwydd a beth sy’n cael eu cynhyrchu.
                                                                 Egluro yn sgil yr uchod ,beth yn union yw electrophile,
                                                                 nucleophile a free radical ac i roi enghreiffiau.




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                2
                                                        Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                      Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau         Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau      Peryglon     Asesu      Key
                                     Sgiliau/Agweddau                                                                                                              Skills
        Sicrhau bod y          (g) classify the following        Atgoffa’r disgyblion o brif dermau y wers diwethaf drwy      Nodiadau
  7     disgyblion yn          types of functional group         gwestiynu sydyn. Egluro bod rhaid i fondiau dorri er         Types of
        medru adnabod          reactions and describe their      mwyn cychwyn adwaith.                                        reaction
        gwahanol mathau o      nature: electrophilic addition,   Trafod beth yw adwaith (adweithyddion  cynhyrchion)
        adweithiau gan         elimination, hydrolysis,          A oes gwahanol math o adweithiau? Rhoi esiamplau i’r
        nodi'n union beth      oxidation/ reduction, free        disgyblion o wahanol adweithiau a gofyn iddynt geisio
        sy'n digwydd ym        radical                           egluro beth sy’n digwydd yn ystod yr arbrawf ac os yn
        mhob achos                                               bosib ceisio enwi’r math o adwaith a welir. e.e. “mae’r
                                                                 alcan wedi colli 2 hydrogen i ffurfio alcen” = elinination
        Sicrhau bod y          (h) describe the total            Sicrhau bod y disgyblion yn deall bod nifer o wahanol        Nodiadau                  GC
 7/8    disgyblion yn deall    oxidation of primary              ddulliau o egluro ocsidiad a rhydwythiad ond ar hyn o
        eglurhad syml o'r      alcohols, RCH2OH, to              bryd mae’n bosib ei egluro fel ocsidiad – ennill ocsigen     Oxidation                 Creu
        termau ocsidiad a      carboxylic acids, RCOOH.          neu golli hydrogen. Cael y disgyblion i ysgrifennu           of alcohols               Taflen
        rhydwtyhiad ac yn                                        fformiwla ethanol, ethanone ac ethanoic acid ethanoic
        medru adnabod                                            acid mewn llinell gan ofyn beth yn union raid ei wneud i                               Redox
        rhain (+ condition)                                      newid o un i’r llall? e.e. ethanol -> ethanone colli 2H =                              +
        ar gyfer newid                                           ocsidiad. Enwi pob rhan fel ocsidiad neu rydwythiad.                                   alcohols
        alcohol i asid ac yn                                     Bydd angen nodi’r “conditions” gan ofyn pam
        ôl                                                       defnyddio’r reagents arbennig hyn i ocsido (K2Cr2O7,
                                                                 KMnO4) a’r rhain i rydwytho (NaBH3, LiAlH4)
        Functional group       C=C                               Mae’r arbrofion yma digon hawdd i’w wneud fel set o                        Gweler yr
 8/9    tests.                 (i) addition of Br2(aq);          arbrofion a’r disgyblion i nodi’r canlyniadau. Mae’n                       Hazcards
                               (ii) with aqueous Mn VII          bosib wedyn cyflwyno “unknowns” a’r disgyblion i                           priodol.
        Sicrhau bod y          – X (Cl, Br, I ) hydrolysis by    ddefnyddio eu canlyniadau blaenorol i brofi’r cemegyn
        disgyblion yn          aqueous base, followed by
        gyfarwydd a            reaction with AgNO3(aq) /
        defnyddio’r            HNO3(aq);
        canlyniadau fel        – COOH addition of
        dull o adnabod         Na2CO3/NaHCO3 followed
        functional gropus      by recognition of CO2
        arbennig               evolved.
                               Prawf                             Prawf diwedd uned                                                                      Prawf 7
 10


Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                     3
                                                      Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                    Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
                                              TOPIC 8 HYDROCARBONS AND PETROLEUM

Gwers   Nodau/Cwestiynau        Gwybodaeth/Dealltwriaeth                    Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau     Peryg    Asesu     Key Skills
                                    Sgiliau/Agweddau                                                                                     lon
        Sicrhau bod y         (a) understand and explain       Atgyfnerth gwaith gwers 6 gan edrych yn fanylach pam        Electron
 11     disgyblion yn         the meaning of the terms         bod electronnau yn cael eu tynnu at ambell elfen. Trafod    neg values
        gwybod sut mae        homolytic and heterolytic        yn fras ystyr electronegativity gan edrych yn benodol ar    O, H, C a
        bondiau yn torri a    bond fission and appreciate      werthoedd Pauling ar gyfer O, H a C (a hefyd grwp VII).     grwp VII
        pham bod yr           the relationship between         Darlunio nifer o functional groups gwahanol er mwyn
        electronnau yn        bond polarity and reactivity;    nodi ble yn union mae'r polaredd a sut fath o adwaith
        rhannu fel ag y                                        buasent yn tybio fydd yn digwydd.
        maent
        Y disgyblion yn       (b) recall the structures of     Trafod, gan ddefnyddio'r wybodaeth uchod, pam bod           Nodiadau             GC
 11     sylweddoli pam        alkanes and that they are        alcanau yn anadweithiol (non-polar … dim lle ar y           Alkanes
        bod alcanau yn        unreactive, that reaction is     molecwl i electrophile na nucleophile ymosod) Sut fath o                         Cywain
        anadweithiol ac       brought about by homolysis       adwaith fydd yn digwydd? (free radical ydi'r unig un ar                          gwybod
        felly yn dilyn y      of the strong C – C bond         ôl). Egluro eto beth yw homolysis gan edrych yn benodol                          aeth am
        trywydd homolysis     followed by radical attack,      ar C - C homolysis a chysylltu hyn â chryfder y bond.                            Free
                              and appreciate the connection                                                                                     readical
                              between reactivity and bond                                                                                       reaction
                              enthalpy;                                                                                                         s
        Sicrhau bod y         (c) describe a typical           Cychwyn wrth edrych yn ôl ar waith cracio TGAU              Nodiadau
 12     disgyblion yn         cracking reaction;               (cydbwyso hafaliadau cracio). Ceisio cael y disgyblion i    Cracking
        medru cydbwyso                                         feddwl am mechanism. h.y. rhaid bod homolysis yn            Alkanes
        hafaliadau cracio a                                    digwydd (oherwydd y gwres) fel cam cyntaf gan nad oes
        phwrpas cracio                                         adweithydd arall CH3CH2CH3  CH3CH2• + CH3•                 Essential
                                                               Trafod chain reaction mechanism gan dynnu sylw at y         Industrial
                                                               termau initiation (molecule  2 free radicals)              Chemistry
                                                               propagation (free radical + molecule  free radical +       Cracking
                                                               molecule), termination (2 free radicals  molecule)
        Sicrhau bod y         (d) (i) describe the photo-      Edrych yn fanwl ar photochlorination gan atgoffa'r                               GC         Gwaith
 13     disgyblon yn          chlorination of methane†         disgyblion o'r termau initiation(Cl2  2Cl•), propagation                        Nodiada    ymchwil ar
        gyfarwydd a           (ii) recall the mechanism of     a termination. Sicrhau bod y disgyblion yn gwybod mai'r                          mechani    ozone,
        mecanwaith            the reaction as far as CH2Cl2    free radical yw'r mwyaf adweithiol a bod y C-Cl bond yn                          sm gan     smog,
        adwaith free          and be aware that the reaction   gryfach na'r C-H bond. Cael y disgyblion i ddadansoddi                           egluro'r   greenhouse
        radical chain         may proceed to CCl4;             mechanism eu hunain a thrafod eu canlyniadau er mwyn                             prif       effect
        reaction                                               creu mechanism dosbarth gyfan.                                                   dermau

Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                 4
                                                       Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                     Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau        Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu                   Adnoddau       Peryg    Asesu     Key Skills
                                    Sgiliau/Agweddau                                                                                        lon
        Cysylltu hyn gyda     (e) show awareness of the          Heblaw am free radical chain reactions beth yw'r adwaith   Taflen
 14     gwaith adran 11(i)    great economic importance of       arall pwysig sy'n ymwneud â alcanau (hylosgi). Pam         cydbwyso
                              alkane combustion;                 hylosgi? Cydbwyso hafaliadau hylosgi (ail ymweld â         hylosgiad
                                                                 gwaith TGAU gan gofio'r drefn cydbwyso C, H, O)            alcanau
                                                                 Trafod y dyfodol … a oes dulliau eraill yn lle hylosgi i   TGAU
                                                                 gynhuyrchu egni … gweler adran 11 (i)

        Sicrhau bod y         (f) describe the structure of      Edrych yn fanwl ar strwythur ethen gan ofyn i'r            Nodiadau               GC
 15/    disgyblion yn         and bonding in ethene,             disgyblion nodi'r prif wahaniaethau rhwng ethen ac ethan   Alkenes
 16     gwybod bod            classify the addition reactions    (dirlawn ac annirlawn). Beth yw'r prawf cemegol am                                Cywain
        alcenau llawer        of Br2 and HBr (involving          C=C ? Sut fath o adwaith yw hyn? Pa ran o'r alcen sy'n     Reaction of            gwybod
        mwy adweithiol na     heterolytic fission), with         gyfrifol? Pam (electronnau ar gael) Pa fath o adweithydd   Alkenes                aeth am
        alcanau oherwydd      ethene and propene, and            sy'n ymosod ar electronnau? (electrophile). Y disgyblion                          Markow
        yr electronnau        relate the orientation of the      umwaith eto yn ceisio creu mechanism eu hunain ar gyfer    Orientation            nicoff
        ychwanegol yn y       normal addition of HBr to          Br2 yn ymosod ar ethen (cymorth yma). Gofyn i'r            of addition            a'i reol
        bond dwbl.            propene to the recalled            disgyblion ddefnyddio'r mechanism yma er mwyn dangos
                              mechanism of the reaction          adwaith ethen gyda HBr.
        Trafod rheol          and the relative stabilities of    Edrych ar adwaith propen gyda HBr gan nodi pa
        Markownicoff a        the possible carbocations          gynnyrch yw'r mwyaf tebygol… trafod pam? (bod y
        mecanwaith adio       (carbonium ions) involved;         carbonium ion gyda'r wefr ar y pen yn fwy ansefydlog
                                                                 na'r gwefr yng nghanol y molecwl) Rheol Markownicoff
        Dangos bod            (g) recall the addition            Atgyfnerthu'r gwaith ar y mechanism gan dynu sylw at       Nodiaidau
 16     alcenau yn            reaction of ethene with H2O,       symudiadau yr electronnau gyda'r saeth cyrli.
        wahanol i alcanau     the catalytic hydrogenation                                                                   Catalytic
        oherwydd yr           (reduction) of alkenes, and        Sicrhau bod y disgyblion yn gyfarwydd gyda chydbwyso       hydrogenat
        amrywiarth o          the preparation of ethene by       hafaliadau o'r math hyn                                    ion
        adweithiau sy'n       elimination of HBr from
        bosib.                bromoethane †;
        Sicrhau bod y         (h) describe in outline the        Ail ymweld â gwaith TGAU distyllu ffracsiynol gan          Essential              GC
 17     disgyblion yn deall   general nature of petroleum,       sicrhau bod y disgyblion yn sylweddoli mai dull            Industrial
        y term distyllu       its separation into useful         GWAHANU sy'n ddibynol ar bwyntiau berwi y                  Chemistry              Prosiect
        ffracsiynol ac yn     fractions      by     fractional   cydrannau yw hyn a nid adwaith cemegol. Mae'n bosib                               OLEW
        ymwybodol o           distillation, and the cracking     gosod gwaith ymchwiliol i'r disgyblion yma i gywain        Fractional             (11a)
        ddefnydd y            process;                           gwybodaeth am olew a'i ddefnydd gan ganolbwyntio ar        Distillation
        gwahanol                                                 adran 11a y modiwl
        ffracsiynau


Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                    5
                                                   Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                 Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau       Gwybodaeth/Dealltwriaeth                  Profiadau / Technegau Dysgu                 Adnoddau     Peryg    Asesu    Key Skills
                                   Sgiliau/Agweddau                                                                                lon
        Sicrhau bod y        (i) understand the nature of   Trafod polymeriad gan edrych yn benodol ar polyethen     Essential
 18     disgyblion yn        alkene polymerisation and      (Adran 11e)                                              Industrial
        gwybod beth yw       show an awareness of the       Addition Polymerisation (example) – Low density          Chemistry
        polymeriad adio ac   wide range of important        poly(ethene) nCH2 = CH2 ( CH2 CH2 ) n
        yn medru dangos      polymers of alkenes and        is exothermic. Ethene is polymerised at high pressure    Video RSC
        hyn ar ffurf         substituted alkenes.           (2000 atm) and moderate temperature                      a'r OU
        hafaliad gan                                        (250 º C) using a trace of O2 or peroxide as a radical
        ganolbwyntio ar                                     chain initiator, and giving a chain of some
        polyethen                                           10 000 ethene units.

                                                            Y disgyblion i gywain gwybodaeth am polymerau
                                                            substitued alkenes eraill e.e. PVC a PTFE

                                                            Edrych yn ofalus ar ddefnydd y polymerau hyn gan
                                                            gysylltu defnydd y polymer gyda'u priodweddau
                             Prawf                          Prawf diwedd uned                                                             Prawf 8
 19




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                          6
                                                     Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                   Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
                            TOPIC 9 PRINCIPLES OF CHEMICAL AND ACID-BASE EQUILIBRIA
Gwers   Nodau/Cwestiynau       Gwybodaeth/Dealltwriaeth                    Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau     Peryg     Asesu      Key
                                   Sgiliau/Agweddau                                                                                     lon                Skills
        Deall ystyr          (a) demonstrate their            Edrych ar adwaith gildroadwy gan gymharu beth yw'r          Nodiadau
 20     chemical             understanding of reversible      prif wahaniaethau rhwng adwaith arferol h.y. nid yw'n       Equilibriu
        equilibrium a'r      reactions and dynamic            cyrraedd y diwedd !!!! Pam hyn? Rhaid pwysleisio'r          m
        ffaith ei fod o'n    equilibrium                      ffaith bod adwaith ymlaen ac yn ôl yn digwydd trwy'r
        dynamic                                               amser sef dynamic. Beth sy'n digwydd os yw cyfradd yr
                                                              adweithiau yn hafal … mae equilibrium yn cael ei greu.
                                                              Nodi anaml iawn mae'r equilibrium yn union 50:50
        Sicrhanu bod y       (c) deduce expressions for       Ar ôl trafod beth yw dynamic equilibrium trafod sut         Nodiadau             GC
 20     disgyblion yn        the equilibrium constants, Kp    ydym yn gwybod ble mae'r equilibrium? A yw'n bosib ei       Equilibriu           Ramsden
        medru ysgrifennu     and Kc in terms of partial       fesur? Cymharu dechrau adwaith gyda adwaith sydd wedi       m                    Q1-2
        Kc expressions a     pressures or of                  cyrraedd equilib … beth yw'r prif wahaniaethau?                                  Pg 227
        Kp expression ac     concentrations, as appropriate   (crynodiad) Wrth fesur crynodiad y cemegion ar ôl
        yn medru nodi'r                                       cyrraedd equilib mae'n bosib nodi ble mae'r equilib yn
        unedau                                                gorwedd. Rydym yn cael ratio syml o'r enw K
                                                              [Products]/[Reactants] sy'n dynodi ble mae'r equilibrium.
                                                              Mae K yn GYSON ar dymheredd arbennig ac mae maint
                                                              K yn dynodi safle'r equilibrium (K bach gorwedd tuag at
                                                              yr adweithyddion) .

                                                              Y disgyblion i gymhwyso'r gwybodaeth er mwyn
                                                              ysgrifennu Kc a Kp ar gyfer hafaliadau arbennig gan nodi
                                                              unedau
                             (b) recall and understand Le     Mae'r gwaith yma yn cyplysu gyda gwaith adran 11(e).        Nodiadau             GC Le
 21/                         Chatelier's principle and        Gofyn i'r disgyblion a yw'n bosib symud equilibrium         Shifting             Chatelier
 22                          apply it qualitatively to        system? Sut? Beth sy'n digwydd os …. newid T, codi          Equilibriu
                             deduce the effects of changes    crynodiad ac yn y blaen …. Dylai'r disgyblion sylweddoli    m                    Ramsden
                             in temperature and in            os yw'r system yn cael ei newid mae'n addasu er mwyn                             Q1-3
                             pressure or concentration, on    ail greu'r equilibrium gwreiddiol (gwaith Le Chatelier)                          Pg 223
                             a system at equilibrium          Trafod hyn yn fanylach gan egluro PAM ym mhob achos.
                                                              Cymhwyso'r wybodaeth hyn er mwyn i'r disgyblion
                                                              ymchwilio i ddata prosesau Contact a Haber. Mae'r
                                                              gwaith yma'n cysylltu hefo Adran 11(b) a 11(f)




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                             7
                                                        Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                      Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau        Gwybodaeth/Dealltwriaeth                   Profiadau / Technegau Dysgu                   Adnoddau     Peryg    Asesu     Key
                                    Sgiliau/Agweddau                                                                                   lon              Skills
        Dim ond wrth          (d) appreciate that Kp or Kc    Gweler gwers 20 …
 20     newid tymhered        are constant for a given
        mae K yn newid        system at any fixed temp;
        Sicrhau bod y         (e) understand the nature of    Edrych yn ofalus ar equilibria sy'n ymwneud âg asid        Nodiadau
 23     disgyblion yn deall   acids as donors of H+ (aq)      ethanoig mewn dwr gan nodi yn union beth sy'n cael ei      Acid-base
        ac yn medru           and bases as acceptors of H+    ddangos yn yr hafaliad. Beth sydd wedi digwydd i'r asid?   equilibria
        cymhwyso theori       (aq) and apply this to their    (colli H+) Beth sydd wedi digwydd i'r dwr? (derbyn H+)
        Lowry Brönstead       behaviour in aqueous            Mae'n bosib felly adnabod asid fel rhywbeth sy'n rhoi H+
                              solution;                       a bas fel rhywbeth sy'n derbyn H+. Y disgyblion i nodi
                                                              mewn hafaliadau beth yw'r asid a beth yw'r bas (mae'n
                                                              bosib iddynt ysgrifennu hanner hafaliadau yma). Beth
                                                              sy'n digwydd os ydym yn edrych ar ochr dde yr hafaliad?
                                                              Cyflwyno'r bartneriaeth asid/conjugate base.

        Atgoffa'r             (f) appreciate the utility of   Sut ydym yn mesur asidedd. Gwaith elfenol ar y raddfa
 24     disgyblion o          the pH scale;                   pH ond beth yw wir ystyr pH (p = -log H = [H+]
        fodolaeth y raddfa                                    Mae'n bosib trafod log/indicies theory yma wrth son am
        pH                                                    John Napier (dull syml o adio rhifau mawr yn lle lluosi)
                                                              Sicrhau bod y disgyblion yn sylweddoli bod pH 1 = 0.1
                                                              mol/l tra bod pH 14 = 0.00000000000001 mol/l
                                                              Mae'n bosib cyflwyno gwaith syml ar drosi [H+] i pH ac
                                                              yn ôl fel sylfaen i waith Bl13 ond nid oes raid
        Sicrhau bod y         (g) understand and appreciate   Er bod y gwaith yma'n weddol hawdd mae nifer o             Nodiadau             GC
 25     disgyblion yn         the distinction between the     ddisgyblion dal i gamddefnyddio'r termau hyn. Rhaid        Concentrat           Ramsden
        gwybod yn union       terms concentrated/dilute and   tynnu sylw at unryw gamddefnydd o'r termau hyn mewn        ed or                Q1+4
        beth yw ystyr y       strong/weak and explain         unrhyw wers boed yn ysgrifenedig neu ar lafar.             dilute/              Pg 253
        termau canlynol       qualitatively the differences   Mae gwers lle mae'r 4 term yn cael eu gosod ar y bwrdd     weak or
        wrth ymdrin â asid    in behaviour between strong     gwyn a'r disgyblion yn gorfod gwahaniaethu rhyngddynt      strong?
                              and weak acids and bases,       yn un da i ennyn trafodaeth. Sicrhua bod y disgyblion yn
        Concentrated          using Ka conceptually;          gwybod bod y 4 yn golygu pethau gwahanol. Ar ôl cael
        Dilute                                                eglurhad o'r termau hawdd yw cyflwyno'r gwahaniaeth
        Weak                                                  rhwng ymddygiad asid cryf ac asid gwan. Bydd gwaith
        Strong                                                Ka yn cysylltu â gwaith gwers 20 sef Ka mawr = asid
                                                              cryf gan fod yr equili yn gorwedd tuag at ochr dde yr
        Dehongli Ka                                           adwaith



Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                          8
                                                      Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                    Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau       Gwybodaeth/Dealltwriaeth                     Profiadau / Technegau Dysgu                   Adnoddau     Peryg    Asesu    Key Skills
                                   Sgiliau/Agweddau                                                                                     lon
        Ail ymweld â         (h) use the concept of the        Gwaith theori/ymarferol sy'n cael ei gyflwyno yn CH1                            GC
 26     sgiliau              mole in calculations              gyda asesiad pwrpasol arno. Mae'n bwysig ail ymweld â'r                         Ramsden
        mathemategol ac      involving acid - base titration   gwaith mathemategol yma gan y bod hi'n bosib i                                  Q1-4
        hafaliadau sy'n      data;                             gwestiynau cael eu gofyn ar bapurau CH1, CH2 a CH3a                             Pg 54
        ymwnued â'r mol
        Cyflwyno Kw a'r      (i) appreciate the significance   Ailymweld â'r holl agweddau yn y wers yma gan              Nodiadau             GC
 27     balans sy'n bodoli   of the ionic product of water,    ganolbwyntio ar ddwr.                                      Ionic                Ramsden
        rhwng H+ a OH-       Kw, and understand that                                                                      product of           Q1-4
        mewn dwr.            neutralisation involves:          Cael y disgyblion i ysgrifennu K expression ar gyfer dwr   water (Kw)           Pg 258
                             H+(aq) + OH(aq) H2O(l).         gan dynnu sylw at y ffaith bod [H2O] ddim yn cael ei
                                                               ddefnyddio yn y K gan ei fod yn bur.
                                                               Kc = K yn nhermau concentration
                                                               Kp = K yn nhermau partial pressures
                                                               Ka = K ar gyfer asid
                                                               Kb = K ar gyfer bas
                                                               Felly wrth drafod dwr (water) mae'n naturiol i alw K ar
                                                               gyfer dwr yn Kw

                                                               Beth sy'n digwydd wrth newid ffactorau e.e. [H+]?
                                                               Beth sy'n digwydd wrth newid tymeredd? Ydi Kw yn
                                                               newid? Os yw Kw yn newid ydi hyn yn golygu nad yw
                                                               dwr pur hefo pH o 7 trwy'r adeg?

                             Prawf                             Prawf diwedd uned                                                               Prawf 8
 28




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                               9
                                                     Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                   Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
                                                  TOPIC 6. PRINCIPLES OF ENERGETICS
Gwers   Nodau/Cwestiynau      Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu                   Adnoddau   Peryg   Asesu   Key Skills
                                  Sgiliau/Agweddau                                                                                    lon
        Sicrhau bod y       (a) appreciate the principle of   Cyflwyniad gan drafod egni yn gyffredinol.
 29     disgyblion yn       conservation of energy and        Beth yw'r egni sydd fel arfer yn gysylltiedig hefo cemeg?
        sylweddoli bod      construct simple energy           Gwaith trafod yw hyn gan gysylltu'r gwaith hefo
        egni fel mas yn     cycles                            cyfatebiaeth syml e.e. uchder.
        cael ei gadw
        Sicrhau bod y       (b) understand that chemical      Gwaith TGAU unwaith yn rhagor.
 30     disgyblion yn       reactions are accompanied by
        gwybod y            energy changes, frequently in     Mae'n bosib i'r disgyblion ychwanegu NaOH i ddwr er
        gwahaniaeth rhwng   the form of heat, and that        mwyn gweld "awaith" ecsothermig. Bydd NH4Cl mewn
        adwaith             these may be either               dwr yn dangos "adwaith" endothermig. Mae'n bwysig
        ecsothermig ac      exothermic or endothermic         bod y disgyblion yn sylweddoli bod newid cyflwyr yn
        endothermig ac yn   and depend partly on the          broses endothermic neu ecsothermig hefyd ond yn
        medru sylwi o       physical states of reactants      wahanol i'r adweithiau uchod wrth oeri mae'r newid yn
        ddata neu o         and products                      un ecsothermig e.e. nwy i hylif. Sicrhau bod y disgyblion
        wybodaeth                                             ddim yn cymysgu hyn.
        cyffredinol bod
        adwaith unai'n                                        Sicrhau hefyd bod y disgyblion yn sylweddoli gam fod
        ecsothermig neu'n                                     adweithiau ecsothermig yn rhyddhau egni mae'r enthalpy
        endothermig                                           value YN NEGYDDOL




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                       10
                                                         Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                       Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau          Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau     Peryg   Asesu     Key Skills
                                      Sgiliau/Agweddau                                                                                       lon
        Sicrhau bod y           (c) understand the term           Mae'r termau egni ac enthalpy yn gyfnewidiol ac mae'r
 31     disgyblion yn deall     enthalpy change of reaction       ychwanegiad "of neutralisation" dim ond yn disgrifio'r
        bod y term              and the specific terms            adwaith. Mae'n bosib ail edrych yn ôl ar waith K er
        enthalpy yn             enthalpy change of                mwyn cymharu h.y. Kw = Equilib constant dwr … K
        gyfystyr â egni.        combustion, neutralisation        penodol ar gyfer dwr … bydd enthalpy of combustion
                                and solution (formal              felly yn trafod yr egni sy'n ymwneud â hylosgi
                                definitions are not required)
        Medru defnyddio'r       (d)     recall    details    of   Gwaith arbrofi a trin data sydd yma. Rhaid i'r disgyblion    Nodiadau     Calci   Gwaith
 31/    hafaliad mewn           experimental procedures for       fod yn gyfarwydd gyda;r math yma o adwaith gan fydd          Thermoche    um      Ymarfer
 32/    sefyllfaoedd            determining           enthalpy    saiwns cryf bydd cwestiwn yn ymddangos ym mhapur 3a          mical        comp    ol
        ymarferol ag wrth       changes in aqueous solution,      (candidates should understand the precautions needed to      experiment   ounds
 33     ddefnyddio data         and calculate such enthalpy       obtain precise results) tra bod asesiad ymarferol hefyd yn   s
        crai.                   changes from experimental         bodoli yn 3b.
                                data using H = mCTs                                                                          ASESIAD
        Asesiad ymarferol       where m and C are the mass                                                                     YMARFE
        yn rhan o'r gwaith      and specific heat capacity of,                                                                 ROL
        yma felly PWYSIG        for example, the water used,
                                T is the incremental change
                                in temperature, and s is a
                                scaling factor to convert to
                                molar quantities
        Sicrhau bod y           (e) define standard conditions    Difiniad cyffredin bydd raid i'r disgyblion ei ddysgu.       Cyfres
 34     disgyblion yn deall     and the term standard molar                                                                    adweithedd
        a chofio'r term         enthalpy change of                Trafod a yw ffurfio cemegion yn broses ecsothermig neu
        standard molar          formation, H f                  endothermig? Pa rai fydd y mwyaf sefydlog? Pam?              Data H f
        enthalpy change of
        formation, H f ac     (g) appreciate that the           Trafod cyfres actifedd metelau. Pa fetel bydd yn ffurfio'r
        yn medru                exothermicity or                  cyfansoddion mwyaf sefydlog .. y rhai adweithiol neu'r
        cymhwyso data           endothermicity of H f           rhai anadweithiol? A oes cysylltiad rhwng safle'r metel
        sy'n gysylltiedig â'r   may be used as a qualitative      yn y gyfres gyda'r dull echdynnu? Unwaith eto gwaith
        term                    indication of the stability of    TGAU ond yn ychwanegu'r dimensiwn H f
                                the compound in question
                                and the ease or difficulty of
                                extraction of a given metal
                                from its ores



Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                11
                                                    Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                  Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau      Gwybodaeth/Dealltwriaeth                         Profiadau / Technegau Dysgu               Adnoddau     Peryg    Asesu    Key Skills
                                   Sgiliau/Agweddau                                                                                    lon
        Sicrhau bod y       (f) state Hess's Law and use it   Y cyfatebiaeth gorau i'w ddefnyddio yma yw ystol. Os       Nodiadau             GC
 35/    disgyblion yn       to calculate enthalpy changes     yw Mr X yn symud o step A ac yn gorffen ar step D dim      Energetics           Ramsden
 36     gyfarwydd â         indirectly from energy cycles     ots pa ffordd mae Mr X wedi trafaelio mae'r egni                                Q1-3
        chyfraith Hess ac                                     potensial rhwng A a D yr un peth. Rhaid i'r disgyblion                          Pg 203
        yn medru ei                                           sicrhau eu bod yn deall wrth symyd i fyny'r ystol mae'r
        gymhwyso er                                           broses yn un endothermig (rhoi egni) ac yn creu sefyllfa
        mwyn creu                                             ansefydlog tra bod symyd i lawr yr ystol yn broses
        cylchoedd egni.                                       ecsothermig (rhyddhau egni) ac yn creu sefyllfa llawer
                                                              mwy sefydlog. Mae cyfeiriad y symyd yn holl bwysig fel
                                                              y bydd cyfeiriad y saethau sydd yn y cylch egni.

                                                              Dangos cylch egni gan ddefnyddio enghraifft syml e.e.
                                                              hylosgiad graffit a diamwnt i ffurfio CO2 … beth fydd y
                                                              newid o deimwnt i graffit. Cael y disgyblion i greu'r
                                                              cylch gan dynnu sylw at gyfeiriad y saethau.
                                                              Bydd angen nifer o esiamplau o gwestiynau fel hyn

        Sicrhau bod y       (h) understand the concept of     Sicrhau bod y disgyblion yn deall bod torri bondiau yn                          GC
 37     disgyblion yn       average bond enthalpy             broses endothermig a bod ffurfio bondiau yn un                                  Ramsden
        gwybod y            (energy) and use Hess's Law       ecsothermig. Mae'n bosib rhoi dewis i'r disgyblion hefo                         Q1-4
        gwahaniaeth rhwng   to carry out simple               eglurhad eithaf "synhwyrol" e.e. 1 Mae adeiladu bondiau                         Pg 208
        Bond dissociation   calculations involving such       yn broses ecsothermig oherwydd os nad oedd y
        energy ac average   quantities.                       cyfansoddyn a oedd yn ffurfio yn fwy sefydlog buasai'r
        bond enthalpy.                                        broses ddim yn digwydd o gwbl NEU Mae adeiladu
                                                              bondiau yn broses endothermig gan fod angen egni i
        Cymhwyso'r                                            adeiladu pethau. 2 Mae torri bondiau yn broses
        wybodaeth hyn i'w                                     endothermig gan fod angen egni i dorri pethau NEU mae
        ddefnyddio gyda                                       torri bondiau yn broses ecsothermig oherwydd wrth
        chyfraith Hess                                        dorri'r bondiau mewn bwyd mae'n rhyddhau egni i'r corff
                                                              ddefnyddio … llawer o hwyl i'w gael yma !!!!

                                                              Ar ôl trafod bondiau gellir edrych yn fanylach ar CH4
                                                              gan drafod torri'r bondiau fesul un. Bydd pob bond yn
                                                              gyfwerth o ran egni? Egluro'r term average bond energy
                                                              a'i ddefnyddio i ateb cwestiynau penodol

                            Prawf                             Prawf ffurfiol                                             Prawf 6
 38
Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                          12
                                                       Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                     Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
                                                           TOPIC 10 CHEMICAL KINETICS
Gwers   Nodau/Cwestiynau        Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu                    Adnoddau      Peryg    Asesu       Key
                                    Sgiliau/Agweddau                                                                                        lon                Skills
        Sicrhau bod y         (a) name the factors affecting     Gwaith TGAU .. atgoffa'r disgyblion o'r ymchwiliad          Nodiadau
 40     dfisgyblion yn        reaction rates, including light    cemegol a wnaethont (Thio) a thrafod pa ffactorau sy'n
        gwybod pa             in some cases;                     effeithio cyfradd adwaith a pham gan drafod yn fanylach     What is
        ffactorau sy'n        (d) describe simple collision      y theori cinetig.                                           rate?
        effeithio cyfradd a   theory and qualitatively
        sut.                  explain the effects of changes
                              in concentration (or pressure)
                              and temperature on rate by
                              means of this theory;
        Sicrhau bod y         (b) outline a method of            Sut mae mesur cyfradd adwaith? Rhaid edrych ar unai         Nodiadau              GC
 40     disgyblion yn         measuring the rate of a given      diflaniad yr adweithyddion neu ffrufiant y cynhyrchion y.                         Ramsden
        gyfarwydd â nifer o   reaction, explaining the           Nodi ambell esiampl o adwaith gan edrych yn fanylach ar     Measuring             Q2 Pg 299
        dduliau mesur         principles involved;               sut i fesur unai ffurfiant cynnyrch neu diflaniad           rate ILPAC
        cyfradd adwaith                                          adweithyddion e.e. ffurfiant nwy (chwistrell nwy neu
                                                                 balans electronig !!!!!) ffurfiant soled (cvroes yn
                                                                 diflannu, synhwyrydd golau neu colorimeter) ffurfiant
                                                                 cynnyrch gyda lliw arbennig (mesut intensity uv/vis
                                                                 spectroscopy) ac yn y blaen

        Sicrhau bod y         (c) calculate initial rates from   Defnyddio data o waith ymarferol ac o lyfrau data er        Data o lyfr           ASESIAD
 41/    disgyblion yn         initial concentrations and         mwyn medru dangos mai cyfradd adwaith = cyfradd             ILPAC                 YMARFE
 42/    gyfarwydd â           times e.g. from iodine clock       newidiad y crynodiad/amser                                                        ROL
        dulliau o gyfrifo     reactions such as
 43     cyfradd adwaith o     2H+(aq) +I2 (aq) + H2O2(l)
        ddata penodol.        I2(aq) + 2H2O(l) and
                              understand how such results
                              can elucidate the relationship
                              between rates and reactant
                              concentrations;




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                                 13
                                                       Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                     Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau        Gwybodaeth/Dealltwriaeth                         Profiadau / Technegau Dysgu               Adnoddau   Peryg    Asesu     Key
                                    Sgiliau/Agweddau                                                                                   lon              Skills
                              (e) define activation energy,     Trafod pam nad ydym ni yn swp o CO2 a dwr gan fod ein      Nodiadau
 44/                          describe the concept of           cyrff yn fwy sefydlog fel hyn. Trafod bod angen egni i     Reaction
 45                           energy profiles and transition    gychwyn yr adwaith (egni actifant). Dangos reaction        Kinetics
                              states, and recall that H = Ef   profile a gofyn i'r disgyblion drafod beth mae'r energy
                              - Eb;                             profile yn dangos. Cysylltu'n ôl gyda gwaith adran 6.
        Medru dehongli        (f) explain the rapid increase    Ar ôl plotio'r cromlin cyntaf a'i drafod gofyn i'r
 46     cromlinau             in rate with temperature in       disgyblion plotio cromlin T+10C a T-10C.
        dosbarthiad egni      terms of changes in the           Sicrhau bod y disgyblion yn sylweddoli NAD yw'r
                              energy distribution curve;        arwynebedd O DAN y gromlin yn newid wrth i'r
                                                                tymheredd gynyddu neu lleihau.
        Sicrhau bod y         (g) recall the function of a      Arbrofi hefo ambell gatalydd e.e. catalase (iau) mewn      Nodiadau           GC
 47/    disgyblion yn         catalyst and understand that      H2O2 neu manganis deuocsid mewn H2O2. Mae                                     Ramsden
 48     gwybod sut mae        at any temperature the            cymharu catalydd naturiol sef ensym gyda chatalydd         Reaction           Q19 Pg
        catalydd yn           presence of a catalyst:           inorganic yn cysylltu â gwaith adran 11(d)                 Kinetics           319
        gweithio h.y. beth    (i) provides an alternative                                                                                     Q23 a/b
        mae'n effeithio ond   faster reaction pathway and       Trafod beth yn union yw catalydd a beth yn union mae'n                        Pg 320
        hefyd beth NAD        thus increases the rate of both   ei wneud gan ddangos reaction pathway diagram ar gyfer
        yw'n effeithio.       the forward and back              adwaith heb gatalydd ac un hefo catalydd. Nodi bod yr
                              reactions, normally by            adwaith ymlaen AC yn ôl yn cael eu cyflymu.
                              lowering the activation
                              energy/lower energy profile;      Ail ymweld â'r gwaith ar equilibrium gan ofyn beth sy'n
                              (ii) does not affect the          newid K (tymheredd yn unig) Nid yw catalydd yn
                              position of equilibrium;          effeithio K dim ond y cyfradd i gyrraedd K
                              (iii) does affect the time
                              taken to reach equilibrium;
        Sicrhau bod y         (h) recall that catalysts may     Homogeneous = yr un cyflwr a'r adweithyddion
 48     disgyblion yn deall   be homogeneous or                 O2 yn yr adwaith i gynhyrchu polyethen
        y termau ac yn        heterogeneous and be able to
        medru rhoi esiampl    give one example of each          Heterogeneous = cyflwr gwahanol i'r adweithyddion e.e.
        penodol               type;                             Haearn yn y broses Haber
                              (i) appreciate the distinction    Cyfle i ail ymweld unwaith eto â holl wybodaeth yr adran   Nodiadau
 49                           between what may be               a'i gymharu gyda gwaith equilibrium. Cyflwyno data gan
                              deduced from equilibrium          ofyn pa wybodaeth sy'n bosib ei gael am yr adwaith o'r     Reaction
                              data and what may be              data.                                                      Kinetics
                              deduced from kinetic data.
        Prawf                                                   Prawf ffurfiol                                             Prawf 10
 50
Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                          14
                                                    Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                  Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
                                 TOPIC 11 INDUSTRIAL AND ENVIRONMENTAL ASPECTS
                             Gwell o lawer yw cyflwyno'r gwaith yma wrth ymdrin ag agweddau eraill yn yr uned.
                                Mae nifer helaeth o'r pennawdau yma'n plethu'n dda iawn mewn adrannau eraill.
  e.e. mae 11(a) yn gosod ei hun yn naturiol yn adran olew a distyllu ffracsiynol tra bod 11(b) hefo cysylltiadau cryf hefo'r gwaith ar equilibria

Gwers   Nodau/Cwestiynau     Gwybodaeth/Dealltwriaeth                      Profiadau / Technegau Dysgu     Adnoddau     Peryg   Asesu    Key Skills
                                 Sgiliau/Agweddau                                                                        lon
                           (a) show an awareness of and       Gweler gwers 17                              Essential
 17                        discuss the technical and                                                       Industrial
                           economic factors listed in the                                                  Chemistry
                           syllabus
                                                                                                           Economic
                                                                                                           factors
                           (b) understand and appreciate      Gweler gwersi 21/22                          Data
 21/                       the importance of reaction                                                      prosesau
 22                        rates and chemical equilibria                                                   Contact a
                           in industrial processes and                                                     Haber
                           give one example of this;
                           (d) show an awareness that         Gweler gwersi 47/48
 47/                       enzymes        are     powerful
 48                        catalysts in living systems
                           and that they are increasingly
                           used     in     industry    and
                           everyday life;
                           (e) recall the           outline   Gweler gwers 18 a gwersi 21/22               EIC
 18,                       chemistry of the processes                                                      Ammonia
                           listed in 11.2 as rehearsed in                                                  Sulphuric
                           the syllabus                                                                    Acid,
 21/                                                                                                       Ethene
 22                                                                                                        Polyethene
                           (f) evaluate, where                Gweler gwersi 21/22
 21/                       appropriate, the effect of
 22                        physico-chemical principles
                           related to rate and yield on
                           the individual processes
                           listed in 11.2;


Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                              15
                                                   Y Gyfadran Wyddoniaeth
                                                 Ysgol Dyffryn Ogwen Bethesda
Gwers   Nodau/Cwestiynau     Gwybodaeth/Dealltwriaeth                    Profiadau / Technegau Dysgu                 Adnoddau   Peryg    Asesu    Key Skills
                                 Sgiliau/Agweddau                                                                                lon
                           (g) use supplied information     Gweler gwers 13
 13                        to interpret the outline
                           chemistry associated with
                           ozone depletion, the
                           'greenhouse effect' and acid
                           rain and show understanding
                           of these problems and of the
                           steps which need to be taken
                           to counteract them;
                           (h) show an appreciation of      Gweler gwers 13
 13                        the importance, with regard
                           to these problems, of the
                           interaction between radiation
                           (sunlight) and matter;

                           (i) suggest alternative energy   Gweler gwers 14
 14                        sources to the combustion of
                           alkanes and discuss their
                           feasibility in outline;
                           (j) show an awareness, and       Mae hyn yn waith ymchwil ar gyfer yr unigolyn. Sicrhau                      GC
 51/                       give examples of, the            bod y disgybl yn gwybod beth yn union yw gofynion y                         Cywain
 52                        important role of the chemist    dasg (h.y. cynulleidfa, faint o wybodaeth, sut fath o                       gwybod
                           in solving the problems (in      gyflwyniad (OHP, flip chart, Powerpoint !!!) ac ati                         aeth ar
                           (f) above) and of the positive                                                                               gyfer
                           chemical contributions in, for   Bydd cyfle yma i asesu sgiliau allweddol                                    cyflwyn
                           example, drug design,                                                                                        iad
                           anaesthetics, agriculture,
                           semiconductor technology;
                           (k) discuss the social and
                           moral implications of the use
                           of chemical discoveries and
                           inventions and the
                           responsible use of scientific
                           knowledge and evidence.




Cynlluniau Gwaith Cemeg (Dewi Gwyn) CH2                                                                                                                    16

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:31
posted:5/9/2011
language:Welsh
pages:16