KM_depression

Document Sample
KM_depression Powered By Docstoc
					                                องค์ความรู้และระบบดูแลเฝ้าระวัง
                                โรคซึมเศร้าระดับจังหวัด

                        นพ. ธรณินทร์ กองสุข M.D. M.Sc. (Health development)
                       โรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข
                                         www.prasri.go.th




แผนงานวิจัยแบบบูรณาการพัฒนาระบบสุขภาพเพื่อแก้ไขปัญหาและป้องกันความสูญเสียเนื่องจากโรคซึมเศร้า
               Mood Disorders

Depressive Disorder                         Bipolar Disorder


               Major Depressive Disorder               Bipolar I
                                                       (Mania+Major depressive episode)

               Dysthymic Disorder                      Bipolar II
                                                       (Hypoania+Major depressive episode)


 15 Feb 2550                        Thoranin Kongsuk                            2
• อารมณ์เศร้า (Sadness)
• ภาวะซึมเศร้า (Depression)
• โรคซึมเศร้า (Depressive disorders)

                ลักษณะอารมณ์หรือพฤติกรรมบางอย่างที่พบเห็นทั่วไปในคนปกติ
                       ถ้ามีมากเกินไป นานเกินไป และทาให้เสีย Function
                  ก็จะเป็นภาวะผิดปกติทางจิตใจ และถ้าเข้าได้กับเกณฑ์วินิจฉัย
                    มาตรฐานความเจ็บป่วยทางจิต(ICD, DSM) ก็จะถูกวินิจฉัย
                            ว่าเป็นความเจ็บป่วยทางจิตตามเกณฑ์นั้นๆ
  15 Feb 2550                          Thoranin Kongsuk                       3
15 Feb 2550   WHO Kongsuk
              Thoraninreport 2001   4
                 อารมณ์เศร้า (Normal sadness)
• เป็นอารมณ์ด้านลบซึ่งทางจิตวิทยาถือว่าเป็นสภาวะอารมณ์ที่เกิดขึ้น เป็นครั้งคราว
  กับบุคคลทั่วไปทุกเพศทุกวัยเมื่อเผชิญกับการสูญเสีย การถูกปฏิเสธ การพลาดในสิง    ่
  ที่หวัง และมักเกิดขึ้นร่วมกับความรู้สึกสูญเสีย ผิดหวัง หรือความรู้สึกอึดอัดทรมาน
  (Gotlib 1992)




                  Gotlib IH, Hammen CL(1992). Psychological aspects of depression:
                  Toward a cognitive-interpersonal integration. England. Wiley.


   15 Feb 2550                             Thoranin Kongsuk                          5
            อาการซึมเศร้า หรือภาวะซึมเศร้า(Depression)
คาว่า ‚Depression‛ ที่ถูกนามาใช้เป็นคาที่มีความหมายในเชิงเวชปฏิบัติและการ
   วินิจฉัยโรคนั้น ยังไม่มีใครอ้างถึงความเป็นมาและกาหนดกรอบเป็นคาใหม่เฉพาะ
   (Stefanis 2002)
ถือว่า Depression เป็นความเจ็บป่วยจิตเวชอย่างหนึ่งที่มีความรุนแรง มีโอกาสที่จะเกิด
   ซ้า ก่อความสูญเสียอย่างมากทั้งต่อบุคคลและสังคม ซึ่งมีนัยทางการแพทย์
   จาเป็นต้องให้การวินจฉัยและให้การรักษาอย่างถูกต้อง (Stefanis 2002)
                        ิ


     Stefanis CN, Stefanis NC(2002). Diagnosis of depressive disorders: A review.
     In: Maj M, Satorius N, editors. Depressive disorders 2nd edition. England. Wiley pp:1-51.
        Normal sadness & Depression
• อารมณ์เศร้า (Normal sadness) แยกจากภาวะซึมเศร้า (Depression)อย่างไร?
- โดยทั่วไปแล้วจะพิจารณาจากความรุนแรงและระยะเวลา
และมีข้อสังเกตดังนี้ Depression
- อาจจะไม่ได้เกิดจากเหตุการณ์จริง(คาดการล่วงหน้าหรือคิดไปเอง) และถ้าเกิด
   จากเหตุการณ์สูญเสียจริง ก็มักจะมีอาการเศร้ามากเกินควร และนานเกินไป
- ไม่ดีขึ้นแม้ได้รับกาลังใจหรืออธิบายด้วยเหตุผล
- มักมีความรู้สึกด้อยค่า รู้สึกผิด อยากตาย และพบบ่อยว่ามีผลกระทบต่อหน้าที่
   การงาน กิจวัตรประจาวันและการสังคมทั่วไป
- ในรายที่รุนแรงก็จะมีอาการทางกายด้วยเช่น มีความผิดปกติของการนอน(นอน
   มากเกินไปหรือนอนไม่หลับ) เบื่ออาหาร น้าหนักลด หรือ อยากอาหารมากขึ้น
   น้าหนักเพิ่มขึ้น (Stifanis 2002)
    Stefanis CN, Stefanis NC(2002). Diagnosis of depressive disorders: A review.
    In: Maj M, Satorius N, editors. Depressive disorders 2nd edition. England. Wiley pp:1-51.
                     เกณฑ์การวินิจฉัย Major depressive episode (DSM-IV-TR)
                            มีอาการดั งต่อไปนี้ อย่างน้อย ๕ อาการ เกิดขึ้นแทบทั้งวัน เป็นเกือบทุกวัน
                               ติดต่อกันไม่ ต่ากว่า ๒ สัปดาห์ และทาให้เสียหน้าที่การงานการสังคม

ต้องมีอาการเหล่านี้ 1.      มีอารมณ์เศร้า ทั้งที่ตนเองรู้สึกและคนอื่นสังเกตเห็น
อย่างน้อย 1 อย่าง 2.        ความสนใจหรือความเพลิดเพลินในกิจกรรมปกติที่เคยทาทั้งหมด
                            หรือแทบทั้งหมดลดลงอย่างมาก
                       3.   น้าหนักลดลงหรือเพิ่มขึ้น(มากกว่าร้อยละ ๕ ต่อเดือน)/เบื่ออาหารหรือ
                            อยากอาหารมากขึ้น
                       4.   นอนไม่หลับหรือหลับมาก
                       5.   ทาอะไรช้า เคลื่อนไหวช้าลง หรื อกระสับกระส่าย อยู่ไม่สุข
                       6.   เหนื่อยอ่อนเพลียหรือไม่มีแรง
                       7.   รู้สึกตนเองไร้ค่าหรือรู้ สึกผิดมากเกินควร
                       8.   สมาธิหรือความคิดอ่ านลดลง
       15 Feb 2550     9.   คิดถึงเรื่องการตายอยู่ซ้าๆหรือคิดฆ่าตัวตาย หรือพยายามฆ่าตัวตายหรือมีแผน
                                               Thoranin Kongsuk                                 8
ผลสรุปของการเกิดโรคซึมเศร้า ณ. ปัจจุบัน
   การเกิดโรคซึมเศร้ามีความซับซ้อน เกิดจาก Interaction ของหลายๆ
    ปัจจัย (Biopsychosocial)
   การเปลี่ยนแปลงของชีวเคมีในสมอง (Serotonin, Norepinephrine)
    ทาให้เกิดอาการ Depression และพบบ่อยว่าปัจจัยทางสังคมจิตใจ
    เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว
   ปัจจัยทางพันธุกรรมจะเอื้ออานวยให้บุคคลมีแนวโน้มที่จะเกิดโรค
    ซึมเศร้า แต่ณ.ปัจจุบันยังไม่ทราบยีนเฉพาะที่ก่อโรคนี้


 15 Feb 2550                Thoranin Kongsuk                       9
                         A conceptual approach to depression


     ปัจจัยชักนา            ปัจจัยเสี่ยง       ปัจจัยป้องกัน             ปัจจัยกระตุ้น

  ปัจจัยด้านชีวเคมี
และกายวิภาคของสมอง                           - ความคิดทางบวก
                              เพศหญิง                     ่
                                             - มีสังคมที่ชวยเหลือกันดี
                           มองโลกในแง่ลบ     - ประสบความสาเร็จ
                       แก้ไขปัญหาแบบหลีกหนี ในการศึกษา การงาน
                                                                         ชีวเคมีในสมอง
    พันธุกรรม               ยากจน, ไร้งาน    - ครอบครัวอบอุ่น
                                                                          เปลี่ยนแปลง
                       การทะเลาะในครอบครัว - ได้รับการรักษา
                       ถูกทารุณกรรมในวัยเด็ก โรคจิตเวชที่มีอยู่
                             การตั้งครรภ์    -บุคลิกภาพที่ผิดปกติ
                        พ่อแม่ป่วย/ขาดทักษะ ได้รับการแก้ไข
    Neuroticism;                             - มีทักษะชีวิตที่ดี
 บุคลิกภาพเครียดง่าย


                                     Substance use disorder                  ธรณินทร์ กองสุข
                                       Conduct disorder                      พัฒนาเมื่อ 17 ม.ค. 2549   10
                     ลักษณะการดาเนินโรค
                                       ั
• เป็นความเจ็บป่วยที่สามารถเกิดได้กบทุกคน แต่มักไม่ค่อยได้ตระหนักจนกว่าจะมี
  อาการรุนแรงจนเสียหน้าที่การงาน
• 1st onset begin after age 20 and before age 50
• เป็นความเจ็บป่วยที่กลับเป็นซ้าได้บ่อย มีเพียง 10-15% ที่เป็น Single episode
• ในชั่วชีวิตโดยเฉลี่ยจะเกิดอาการ 4 episodes (Judd,1997) แต่หากไม่ได้รับการ
  รักษาและป้องกันการเกิดซ้า โรคจะกาเริบถี่ขึ้นเรื่อยๆ
• ระยะเวลาการเจ็บป่วยประมาณ 4-6 เดือน/episode (median=5.4)
• ผู้ป่วยส่วนมากจะ incomplete remission ซึ่งจะมีโอกาสกลับเป็นซ้าถึง 3 เท่า
  เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ Complete remission
• Standardization mortality rate 1.37-2.49
• Suicide mortality rate =20.35 (Harris 1997)

                                   -11-                                     -11-
                              ้
                 อัตราการกลับซาของโรคซึมเศร้า

• ผลการวิจัยติดตามศึกษาธรรมชาติของโรคซึมเศร้า


  ระยะเวลาที่ติดตาม        อัตราการกลับซ้้า         ผู้วิจัย
             6 เดือน           19 %             Shapiro,1981
               1 ปี            37 %             Lin,1998
               2 ปี           25-40 %           Keller,1998




   15 Feb 2550               Thoranin Kongsuk                  12
 ความชุกของโรคซึมเศร้าในประชากรไทย อายุ 15-59 ปี
      Depressive disorders                                                      %               ประมาณการ
Major depressive disorder                                                     3.20                  871,744
Dysthymia                                                                     1.18                  321,307
    ข้อมูลจากการสารวจระบาดวิทยาโรคจิตเวชของไทย : การสารวจปี 2546(N=11,685)
   พรเทพ ศิริวนารังสรรค์และคณะ (2547) ความชุกของโรคจิตเวชในประเทศไทย: การสารวจระดับชาติ ปี 2546 .
   วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 12(3); 177-188


 ความชุกของ Major depressive disorder
 จากการทบทวนวรรณกรรม
              Life time = 16.2% (Kessler,2003)
              1 year = 6.6% (Kessler,2003)
              1 month = 3.2% (กรมสุขภาพจิต,2003)
       15 Feb 2550                       Thoranin Kongsuk                                              13
การกระจายของโรคซึมเศร้าในแต่ละภาคของไทย




  พรเทพ ศิริวนารังสรรค์และคณะ (2547) ความชุกของโรคจิตเวชในประเทศไทย:
 การส้ารวจระดับชาติ ปี 2546 .วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย,12(3); 177-188
                                   -14-                                    -14-
            ความชุกของโรคซึมเศร้าในจังหวัดยโสธร
                                      จานวนคน        % (95%CI)
                                       N=1002
Mood disorders (รวม)                     57          5.9 (4.3-7.1)
A. Major depressive disorder             37          3.7 (2.5-4.9)
     Current episode                     34               3.4
     With Melancholia                    17               1.7
     Without Melancholia                 17               1.7
     Recurrent                           11               1.1
A. Dysthymia                             24          2.4 (1.5-3.3)
D. Bipolar disorders                     22               2.2
      Hypomanic episode current          10               1.0
      Manic episode current              12               1.2

          ผลจากการประเมินในชุมชนทุกอ้าเภอโดยจิตแพทย์
    ในโครงการการวิจัยความแม่นตรงของเครื่องมือคัดกรองโรคซึมเศร้า
                ความสาคัญของโรคซึมเศร้า
• ผลกระทบ
• ความสูญเสียด้านเศรษฐกิจ
• ภาระโรค (Burden of disease)




  15 Feb 2550              Thoranin Kongsuk   16
              ผลกระทบจากการป่วยโรคซึมเศร้า




15 Feb 2550               Thoranin Kongsuk   17
15 Feb 2550   Thoranin Kongsuk   18
        ความสูญเสียที่เกิดจากความ
                เจ็บป่วย


              วัดเป็นจ้านวนเงิน และ
                                                การสูญเสียปีสุขภาวะ
                    วัดเป็นเวลา
                                                     (DALY)



15 Feb 2550                  Thoranin Kongsuk                    19
                Disability- Adjusted Life Year (DALY)

• วัดการสูญเสียสุขภาวะเป็นจานวนปีชีวิตที่ปรับด้วยความพิการ
• รวมการสูญเสียทั้งจากการตายและความพิการที่เกิดขึ้นจากความ
  เจ็บป่วย
• วัดในระดับประชากร


                   Christopher Murray and Alan Lopaz



  15 Feb 2550                  Thoranin Kongsuk         20
              DALY (Disability-Adjusted Life Year)



เป็นผลรวมของการสูญเสียปีสุขภาวะจากการตายก่อนวัยอันควร
       และการมีชีวิตอยู่กับความบกพร่องทางสุขภาพ
                  DALYs = YLLs +YLDs
                  YLLs = Years of life lost
                  YLDs = Years live with disability
   1 DALY = หนึ่งหน่วยของการสูญเสียระยะเวลาของการมีสุขภาพดีไป 1 ปี
          = one lost year of ‘healthy’ life
15 Feb 2550                  Thoranin Kongsuk                        21
              Top 20 YLD (2003)




15 Feb 2550      Thoranin Kongsuk   22
              YLD of Major depressive episode




15 Feb 2550             Thoranin Kongsuk   23
              Top 20 DALY (2003)




15 Feb 2550       Thoranin Kongsuk   24
                                     กลยุทธ์
                 การพั ฒนาระบบสุขภาพเพื่อแก้ไขปั ญหาและลดภาระโรคซึมเศร้า


            DALYs = YLL + ( I * DW * Duration)


                     ลดอัตราตาย ลดอัตราการป่วยใหม่ ลดระยะเวลาการเจ็บป่วย

พัฒนาระบบ/แนวทาง/เทคนิค/เทคโนฯ         พัฒนาระบบ/แนวทาง/             พัฒนาระบบ/แนวทาง/เทคนิค/
การแก้ ไขปัญหาการฆ่า ตัวตายในผู้ป่วย   เทคนิค/เทคโนฯ                 เทคโนฯ การรักษาฟื้นฟูโรค
โรคซึมเศร้า                            การป้องกันการเกิดโรค          ซึมเศร้าเพื่อลดระยะเวลาเจ็บป่วย
-Early & effective detection           -Universal prevention         -Early & effective detection
-Early & effective intervention        -Selective prevention         -Early & effective Treatment
-Effective surveillance system         -Indicated prevention         -Long-term continuous care
-Effective supporting system                                         -Effective rehabilitation
                                       พัฒนาระบบ/แนวทาง/เทคนิค/เทคโนฯ
                                       การค้นหาและจัดการปัจจัยเสี่ยง      25
                                               -25-                                            -25-
             สภาพปัญหาของโรคซึมเศร้าในประเทศไทย

1. จานวนผู้ป่วยที่ได้รับบริการดูแลรักษาอย่างถูกต้องและเฝ้าระวังอย่าง
                ้
   ต่อเนื่องนันมีน้อยมาก
2. แหล่งให้บริการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคซึมเศร้าโดยผู้เชี่ยวชาญมีน้อย
3. ประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่ตระหนักถึงความรุนแรงและอันตรายของ
   โรคซึมเศร้า
4. มาตรการส่งเสริมป้องกันโรคซึมเศร้ายังไม่ชัดเจนและไม่ครอบคลุม
   (1st, 2nd, and 3rd prevention)
5. ทางเลือกสาหรับการบาบัดรักษาที่ได้มาตรฐานและเผยแพร่ในวงกว้าง
              ่
   มีน้อย ซึงขณะนี้มีเฉพาะการรักษาด้วยยา
                                -26-                                   -26-
                 เลิงนกทา


    กุดชุม ไทยเจริญ
 ทรายมูล
                            โครงการพัฒนา
เมือง        ป่าติ้ว
                            รูปแบบการด้าเนินงานเชิงระบบ
        คาเขื่อนแก้ว        ในการเฝ้าระวังโรคซึมเศร้า
มหาชนะชัย                   : Development Thai Surveillance System for Depression

        ค้อวัง
                                                    ั               ั
                                   ทุนสนับสนุนการวิจยจากส้านักงานวิจยแห่งชาติ

                                          -27-                                      -27-
             แนวคิดระบบดูแลเฝ้าระวังโรคซึมเศร้า
ระบบเฝ้าระวังที่มีประสิทธิภาพ ควรประกอบด้วย
                                                        ่
• ระบบคัดกรองในชุมชน ในสถานบริการระดับปฐมภูมิที่งายสะดวก ไวพอ และไม่เป็น
   ภาระมากนัก
• ระบบการวินิจฉัยและจาแนกที่ง่าย สะดวก มีความแม่นยาสูง ไม่เป็นภาระมาก ใน
   สถานบริการปฐมภูมิและทุติยภูมิ
• ระบบข้อมูลสารสนเทศที่สนับสนุนการเฝ้าระวังและการติดตามดูแลรักษาที่ไม่ซับซ้อน
   มีประสิทธิภาพ
ระบบเฝ้าระวังต้องเชื่อมโยงกับระบบการบริการดูแลรักษา ซึ่งต้องมี
• เทคโนโลยีการส่งเสริมในกลุ่มปกติ
                                                               Think globally
• เทคโนโลยีการป้องกันในกลุ่มเสี่ยง                               Act locally
• แนวทางและเทคโนโลยีการดูแลรักษาในระดับปฐมภูมิ                  วางแผนให้ครอบคลุม
• แนวทางและเทคโนโลยีการติดตามดูแลป้องกันการเกิดซ้า ดาเนินการในจังหวัดนาร่องก่อน
                                                               แล้วจึงขยายผล
                                     -28-                                      -28-
                               ่
      การเลือกพื้นที่นาร่อง เพือพัฒนารูปแบบตัวอย่าง

• พื้นที่ควรอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
• เป็นจังหวัดที่มีปัญหาเกี่ยวข้องกับโรคซึมเศร้า
• เป็นจังหวัดที่มีระบบบริหารและการบริการสุขภาพที่ดีพอสมควร
  ผู้บริหารและผู้ปฏิบัติเข้มแข็ง
                                                ั้
• เป็นจังหวัดที่มีศักยภาพในการดูแลสุขภาพจิตได้ทง 3 ระดับ 1st,
  2nd,3rd Care




                               -29-                             -29-
                     เครื่องมือที่จะใช้ในระบบดูแลเฝ้าระวัง
         ประเภท                           เครื่องมือ                      ผู้ใช้
เครื่องมือคัดกรองโรคซึมเศร้า แบบคัดกรองด้วย 2 คาถามภาษาอีสาน        อสม. พยาบาล หรือ
ในชุมชนและในกลุ่มเสี่ยงใน                                            จทน.สาธารณสุข
สถานบริการ                                                          ใน PCU/รพช./รพท.
เครื่องมือประเมินและจาแนก       แบบประเมินด้วย 9 คาถามภาษาอีสาน    พยาบาล หรือ แพทย์ที่
ความรุนแรงของโรคซึมเศร้า         แบบประเมินฆ่าตัวตาย ภาษาอีสาน      PCU/รพช./รพท.

เครื่องมือวินิจฉัยโรคซึมเศร้า   แบบประเมินด้วย 9 คาถามภาษาอีสาน    พยาบาล หรือ แพทย์ที่
                                          หรือ ICD-10                  รพช./รพท.

เครื่องมือการติดตามเฝ้าระวัง    แบบประเมินด้วย 9 คาถามภาษาอีสาน พยาบาล หรือจทน.สาธารณสุข
การกลับเป็นซ้า                                                        ในPCU/ รพช

                                             -30-                                         -30-
                 เทคโนโลยีที่จะใช้ในระบบดูแลเฝ้าระวัง
         ประเภท                    วิธีการ/เทคโนโลยี                   กลุ่มเป้าหมาย
การส่งเสริมสุขภาพจิตเพื่อ      สุขภาพจิตศึกษา, การพัฒนา EQ            ประชาชนกลุ่มปกติ
ป้องกันโรคซึมเศร้า                   การออกกาลังกาย

การป้องกันโรคซึมเศร้า                 การให้การปรึกษา                  กลุ่มที่มีปัจจัยเสี่ยง
ในกลุ่มเสี่ยง                    เสริมทักษะการแก้ไขปัญหา
                                  แก้ไขปัญหาสุ รายาเสพติด
การลดอาการซึมเศร้าด้วย                คู่มือ/แนวทาง...               กลุ่มที่ซึมเศร้าในระดับ
ตนเอง                       แนะนาการออกกาลั งกาย,การคิดเชิงบวก,                 น้อย
                                    การลดสุรา ชากาแฟ
การบาบัดรักษา               ยาต้านเศร้า(Fluoxetin, Amitriptyline)   กลุ่มที่ซึมเศร้าปานกลาง-
                               Cognitive behavioral therapy                    รุนแรง

                                        -31-                                                    -31-
                      แบบคัดกรองโรคซึมเศร้าด้วย 2 ค้าถามภาษาอีสาน

                                                                                                มี          บ่มี
                                2 คาถามคัดกรองโรคซึมเศร้า                                                 (ไม่มี)

คำถำมที่ 1                                        ภาษากลาง
ภาษาอีสาน                                         ใน 1 เดือนที่ผ่านมา รวมวันนี้
ในเดือนที่ผ่านมา รวมมื่อนี่ เจ้ามีอาการมูนี่บ่    ท่านรู้สึก หดหู่ เศร้ า หรือท้อแท้สิ้นหวัง
: อุกอั่ง หงอย เซ็ง หนหวย บ่เป็นตาอยู่            หรือไม่
มีแต่อยากไฮ่

คำถำมที่ 2                                        ภาษากลาง
ภาษาอีสาน                                         ใน 1 เดือนที่ผ่านมา รวมวันนี้
ในเดือนที่ผ่านมา รวมมื่อนี่ เจ้ามีอาการมูนี่บ่    ท่านรู้สึก รู้สึกเบื่อ ทาอะไรไม่ เพลิดเพลิน
: บ่สนใจหยัง บ่อยากเฮ็ดหยัง บ่ม่วนบ่ซืน           หรือไม่

        15 Feb 2550                              Thoranin Kongsuk                                    32
               คุณสมบัติของ 2Q-Isan
                • ใช้เวลาน้อยมาก < 1 นาที
                                      ้
                • ถ้าใช้บ่อยจาได้ ไม่ตองใช้เอกสาร ถามได้เลย
                                  Sensitivity Specificity Positive PP Negative PP
                                   (95%CI)       (95%CI)    (95%CI)    (95%CI)
คาถามที่ 1และ 2 เทียบกับวินิจฉัยโรค
Major depressive disorder               73.0%         83.9%          14.8%        98.8%
                                      (70.2-75.7)   (81.7-86.2)   (12.6-17.0)   (98.1-99.5)
Dysthymia                               70.8%         83.1%          9.3%         99.2%
                                      (68.0-73.7)   (80.8-85.5)    (7.5-11.1)   (98.6-99.7)
คาถามที่1หรือ 2 เทียบกับวินิจฉัยโรค
Major depressive disorder               97.3%         43.7%          6.2%         99.8%
                                      (96.3-98.3)   (40.7-46.8)    (4.7-7.7)    (99.5-100)
Dysthymia                               91.7%         43.1%          3.8%         99.5%
                                      (90.0-93.4)   (40.0-46.1)    (2.6-5.0)    (99.1-100)
                   แบบประเมินโรคซึมเศร้าด้วย 9 ค้าถาม ภาษาอีสาน

                       ภาษาอีสาน                บ่เคยมี เป็นลางเทือ      เป็นดู๋   เป็นซุมื่อ
           ใน 2 สัปดาห์ที่ผ่านมารวมมื่อนี่     บ่เคยเป็น (เป็นบางวัน) (เป็นบ่อย) (เป็นทุกวัน)
                 เจ้ามีอาการมูนี่ดู๋ซาใด๋      (ไม่มีเลย)    1-7วัน      >7วัน
1. บ่อยากเฮ็ดหยัง บ่สนใจเฮ็ดหยัง                   0           1            2          3
2. บ่ม่วนบ่ซื่น เซ็ง หงอย                          0           1            2          3
3. นอนบ่หลับ หรือหลับๆ ตื่นๆ หรือ นอนบ่อยากลุก     0           1            2          3
4. เมีอย บ่มีแฮง                                     0        1            2           3
5. บ่อยากเข่า บ่อยากน่าม หรือกินหลายโพด              0        1            2           3
6. คึดว่าเจ้าของบ่ดี                                 0        1            2           3
7. คึดหยังกะบ่ออก เฮ็ดหยังกะลืม                      0        1            2           3
8. เว่ากะซ่า เฮ็ดหยังกะซ่า หรือ หนหวย บ่เป็นตาอยู่   0        1            2           3

9. คึดอยากตาย บ่อยากอยู่                             0        1            2           3
                    คุณสมบัติ 9Q-Isan ที่ cut point ≥ 7

    Disorders         Sensitivity%   Specificity%        Correctly     LR+     LR-
                                                        Classified %

 Major depressive       75.68          93.37                 92.71     11.41   0.26
     disorder

    Dysthymia           54.17          91.92                 91.02     6.71    0.50


Depressive disorder     66.67          94.29                 92.71     11.67   0.35




      15 Feb 2550                         Thoranin Kongsuk                     35
            ภาพรวมกระบวนการดูแลเฝ้าระวังโรคซึมเศร้า
  อ.ส.ม.        PCU            ร.พ.ช./ร.พ.ท.        รพ.จิตเวช
คัดกรอง2Q    คัดกรอง2Q                คัดกรองกลุ่มเสี่ยงในร.พ. ด้วย 2Q
                     +ve                        +ve
      +ve
                       ให้สุขภาพจิตศึกษา

               ประเมินโรค        ≥7       วินิจฉัย ประเมินโรคด้วย 9Q
               ด้วย 9Q                     และประเมินการฆ่าตัวตาย                 ให้การรักษาตาม
                                        R/O โรคทางกายและสาเหตุจากยา              มาตรฐานการรักษา
                                           <7               ≥7                     ระดับตติยภูมิ
                                         Not MDD       MDD
                                                        mild Rx+Csg+Edญาติ
                            ≥7                                                   HS
                                                      moderate Rx+Csg+Edญาติ
                                                       severe Rx+Csg+Edญาติ
                                   มีปัญหาทางสังคมจิตใจ    Csg
                 ติดตามรักษา
                                        ั
                                  ไม่มีปญหาทางสังคมจิตใจ Education
              ด้วย 9Q ทุกเดือน
                 เป็นเวลา 1 ปี             ติดตามรักษาจน 9Q <7 เป็นเวลา 6 เดือน ลดยาลงจนหยุดได้
                   กลุ่มเสี่ยง ที่ควรคัดกรอง/ประเมินโรคซึมเศร้า

1.    กลุ่มที่มาด้วยอาการซึมเศร้าชัดเจน
2.    ผู้ป่วยที่มีอาการทางกายเรื้อรังหลายอาการที่หาสาเหตุไม่ได้
3.    ผู้ป่วยเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ข้อเสื่อม ไตวาย มะเร็ง โรคหัวใจและหลอดเลือด CVA
4.    ผู้ป่วยสูงอายุ
5.    ผู้ป่วยตั้งครรภ์หรือหลังคลอด
6.    ผู้ที่มีปัญหาสุรา ยาเสพติด




     15 Feb 2550                Thoranin Kongsuk                            37
ข้อมูล Active Surveillance                                  ข้อมูล Passive Surveillance
การนาผู้ป่วยใหม่เข้าสู่ระบบการดูแลรั กษา                    การติดตามดูแลต่อเนื่องเฝ้าระวังการกลับซ้า
‚ใครมีความเสี่ยง อยู่ที่ไหน                    ร.พ.พระศรี   ‚ใครป่วย อยู่ที่ไหน ได้รับบริการอะไร
ได้รับบริการอะไร โดยใคร‛                                    โดยใคร ผลเป็นอย่างไร‛

                                                                ทะเบียนการส่งต่อผู้ป่วย
                                               Server           ที่รักษาจากรพ.พระศรีฯ
     รายงานการค้นหาในกลุ่มเสี่ย ง               ที่ สสจ.
          ด้วย 2Q/ 9Q และ
                                                              รายงานการดูแลรักษา
       รายงานการรักษา/ส่งต่อ
                                              ร.พ.ท. และ      และการติดตามเฝ้าระวังการกลับซ้า
                                                ร.พ.ช
        รายงานค้นหาในชุมชน                                    รายงานการติดตามเฝ้าระวัง
             ด้วย2Q/9Q                                        การกลับซ้า
      รายงานการช่วยเหลือ/ส่งต่อ                 CPU

         คัดกรองโรคซึมเศร้ า
           ในชุมชนด้วย2Q                        อสม.

โครงร่างเส้นทางการไหลของข้อมูลสารสนเทศระบบเฝ้าระวังโรคซึมเศร้า
        15 Feb 2550                  Thoranin Kongsuk                                           38
            การวัดผลส้าเร็จ

                         ตัวชี้วัด                              เป้าหมาย
ประชาชนอายุตั้งแต่ 18ปี ได้รับการคัดกรองโรคซึมเศร้า                >70%
ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า เข้าสู่ระบบได้รับการดูแลเฝ้าระวังตาม            >70%
มาตรฐานที่กาหนดไว้
อัตราการหายของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าที่ได้รับการดูแลรักษาใน            >70%
ระบบ
ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าที่ได้รับการรักษาจนทุเลาได้รับการติดตามเฝ้า      >70%
ระวังการกลับซ้าของโรค
อัตราการฆ่า ตัวตายในจังหวัด                                   ลดลง.....%จากเดิม
ความพึงพอใจของผู้ป่วยที่เข้ารับบริการ                              >85%

				
DOCUMENT INFO