Docstoc

Tong quan ve cay Buoi

Document Sample
Tong quan ve cay Buoi Powered By Docstoc
					                        Tr-êng ®¹i häc d-îc hµ néi

                                  Bé m«n : d-îc liÖu




TiÓu luËn:

                                 B-ëi

                             (Citrus maxima)




        Hä vµ tªn: NguyÔn ThÞ Quúnh

   Tæ 1 - Líp A1 - K62

   MSV: 0701372

         B-ëi hay cßn gäi lµ bßng, thuéc chi Cam chanh, hä
 Cam.


NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   1
I. Hä Cam - Rutaceae

   1. §Æc ®iÓm:

       Th©n: th-êng lµ c©y gç, to hay nhá, nhiÒu lo¹i cã
 gai; Ýt khi lµ cá sèng dai.
       L¸: mäc c¸ch, ®«i khi mäc ®èi, kh«ng cã l¸ kÌm,
 th-êng kÐp h×nh l«ng chim.
                                       Côm hoa: Hoa mäc riªng
                                lÎ hoÆc côm thµnh xim, chïm,
                                ngï, t¸n.
                                       Hoa: Th-êng ®Òu, l-ìng
                                tÝnh, mÉu 5, Ýt khi ®¬n
                                tÝnh.

                                                §Üa mËt to
                               n»m gi÷a bé nhÞ vµ bÇu.

                                       Bao hoa: l¸ ®µi rêi
                                hay dÝnh, 5 c¸nh hoa rêi, Ýt
 khi lµ 4.
       Bé nhÞ: 2 kiÓu

                + KiÓu ®¶o l-ìng nhÞ gÆp ë Ruta: kiÓu nµy
 th-êng hay bÞ thu hÑp v× vßng ngoµi bÞ trôy, ®«i khi cßn
 l¹i nhÞ lÐp, vßng trong cã thÓ mÊt ®i tõ 1 ®Õn 2 nhÞ.

                  + KiÓu nhiÒu nhÞ cña Citrus: b¾t nguån tõ
 kiÓu ®¶o l-ìng nhÞ, nh-ng sè nhÞ ë ®©y t¨ng lªn rÊt




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                     2
 nhiÒu. C¸c nhÞ cã thÓ rêi hay dÝnh thµnh nhiÒu bã hoÆc
 dÝnh thµnh èng. Mµng h¹t phÊn cã 3-6 r·nh lç.

          Bé nhôy: 2 kiÓu

                  + KiÓu Rutoideae: 4-5 l¸ no·n rêi ë bÇu,
 dÝnh nhau ë ®¸y vµ vßi nhôy. Mçi l¸ no·n chøa 2 hay nhiÒu
 no·n. Qu¶ lµ sù kÕt hîp cña nhiÒu qu¶ ®¹i.

                  + KiÓu Aurantioideae: Sè l¸ no·n nhiÒu h¬n
 sè l¸ dµi vµ dÝnh liÒn nhau t¹o thµnh, nhiÒu «, mçi « cã
 2 hay nhiÒu no·n, ®Ýnh no·n trung trô.

          Qu¶: lo¹i qu¶ mäng
       ®¨c biÖt

                  + Vá qu¶
 ngoµi cã nhiÒu tói tiÕt
 tinh dÇu.

                  + Vá qu¶ gi÷a
 tr¾ng vµ xèp.

                  + Vá qu¶
 trong máng vµ dai, tõ vá qu¶ trong mäc ra nhiÒu l«ng chøa
 ®Çy n-íc ngät.

          H¹t: h¹t ®«i khi cã néi nhò, h¹t ®a ph«i ë
       Citrus.

   C¬ cÊu häc: tói tiÕt tinh dÇu kiÓu tiªu ly vµo trong
 tÊt c¶ c¸c m« nhÊt lµ phiÕn l¸, v¸ch bÇu, vá qu¶.


NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                     3
            2. Ph©n lo¹i: cã 2 ph©n hä

               -    Ph©n hä Rutoideae: L¸ no·n rêi nhau Ýt
  nhiÒu, bé nhÞ theo kiÓu ®¶o l-ìng nhÞ ®Çy ®ñ hoÆc gi¶m,
  qu¶ ®¹i.

                -    Ph©n hä Aurantioideae: L¸ no·n dÝnh, bé nhÞ
  ®a thÓ, qu¶ lo¹i cam.

            ViÖt Nam cã kho¶ng 30 chi vµ 110 loµi.

  II.    B-ëi - Citrus maxima ( Citrus grandis, Citrus
decumana, Citrus auranticum) :

        1. §Æc ®iÓm thùc vËt:

          C©y nhì, cao 10-13m, vá th©n cã mµu vµng nh¹t, ë
           kÏ nøt ®«i khi cã ch¶y nhùa.
          Cµnh cã gai nhá mäc ë kÏ l¸.
          L¸ h×nh trøng, dài 11-12 cm,
           réng 4,5-5,5 cm, hai ®Çu tï,
           nguyªn,
          Hoa ®Òu, mµu tr¾ng, mäc thµnh
           chïm 6-10 b«ng, cã mïi th¬m.
          Qu¶ h×nh cÇu, to, vá qu¶ dµy,
           trong chøa nhiÒu mói, mau s¾c
           tïy thuéc gièng.
          H¹t mµu tr¾ng, dÑt.




 NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                    4
 a. Ph©n bè

   B-ëi lµ loµi c©y cña vïng Ên §é, Malaysia, hiÖn nay
    ®-îc trång nhiÒu ë khu vùc §«ng Nam ¸, Trung Quèc,
    NhËt B¶n, c¸c n-íc vïng §Þa Trung H¶i.
   ë ViÖt Nam b-ëi ®-îc trång ë hÇu hÕt c¸c tØnh. NhiÒu
    gièng trång qu¶ cã vÞ chua ngät kh¸c nhau. Nh÷ng n¬i
    cã b-ëi ngon næi tiÕng:
        §oan Hïng ( VÜnh Phó ), Mª Linh ( VÜnh Phó ) qu¶
         trßn, ngät, nhiÒu n-íc;
        B-ëi Vinh qu¶ to, cã nóm, ngät, Ýt n-íc, trång
         nhiÒu ë H-¬ng S¬n (Hµ TÜnh);
        B-ëi Phóc Tr¹ch qu¶ to, ngät, nhiÒu n-íc, trång ë
         H-¬ng Khª ( Hµ TÜnh );
        Thanh Trµ ( HuÕ ) qu¶ nhá, nhiÒu n-íc, ngät vµ
         th¬m, lo¹i Thanh Trµ hång ngon nhÊt;
        B-ëi Biªn Hßa ( §ång Nai ) qu¶ to, ngät, nhiÒu
         n-íc, trång ven s«ng §ång Nai; B-ëi DiÔn ( Hµ Néi
         ) qu¶ nhá, ngät, nhiÒu n-íc.
        Ngoµi ra cßn cã B-ëi ®µo ruét vµ mói mµu ®á nh¹t,
         th-êng rÊt chua; B-ëi gÊc, qu¶ ®á, chua, chua,
         trång ë ngo¹i thµnh Nam §Þnh.

   ë ®«ng Nam ¸, Th¸i Lan lµ n-íc trång nhiÒu b-ëi nhÊt.
    N¨m 1987 s¶n xuÊt ®-îc 76.275 tÊn qu¶.

 b. Trång trät vµ thu h¸i:

   B-ëi ®-îc nh©n gièng b»ng h¹t, ghÐp m¾t vµ chiÕt cµnh.



NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   5
   ë c¸c n-íc ®«ng Nam ¸ vµ ViÖt Nam chñ yÕu lµ ph-¬ng
 ph¸p chiÕt cµnh.

   B-ëi ra hoa vµo th¸ng 2-3. Cho qu¶ vµo th¸ng 7-8.

   Thu ho¹ch qu¶ tõ th¸ng 7, nªn thu ho¹ch lóc trêi m¸t,
 nhÑ tay (tr¸nh tÕ bµo tinh dÇu bÞ vì).

 c. Thµnh phÇn hãa häc:

   - Bé phËn dïng lµ qu¶, l¸, hoa.

   Trong phÇn ¨n ®-îc (c¸c tÐp b-ëi) cã chøa: n-íc (89%),
 protein (0,5%), lipid (0,4%), ®-êng (9,3%), vitamin B1
 (0,07 mg%), vitamin B2 (0,01 mg%), vµ vitamin C (44 mg%).

   - Vá cã chøa tinh dÇu (0,15%), pectin, c¸c hîp chÊt
 flavonoid (hesperidin vµ narigin).




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   6
         - H¹t cã chøa pectin.

   - Tinh dÇu vá qu¶ b-ëi lµ chÊt láng mµu vµng nh¹t, mïi
 th¬m, cã c¸c h»ng sè: d30: 0,8417, aD

 Thµnh phÇn chÝnh lµ limonen (90%), terpenalcol (2,5%),
 sesquiterpenalcol (3%).

   -   Tinh dÇu vá b-ëi ViÖt Nam cã thµnh phÇn chÝnh lµ:




                        limonen (41,45 - 84,62%)
 myrcen (8,28 - 50,66%)

  - C¸c thµnh phÇn terpenalcol vµ aldehyd tån t¹i ë hµm
l-îng rÊt thÊp (< 1%).

  - Hoa b-ëi ViÖt Nam cã thµnh phÇn chÝnh lµ: nerolidol
(30,91 - 40,04%), farnesol (14,30 - 23,47%), linalol (9,22
- 23,76%).




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   7
                                      Farnesol
 linalol

  - L¸ b-ëi cã chøa tinh dÇu chñ yÕu là dipenten, linalola
và xitrala




III. T¸c dông cña B-ëi:

 1. T¸c dông tÝch cùc cña B-ëi :

 * Theo y hoc cæ truyÒn :

        -    Vá qu¶ b-ëi cã vÞ ®¾ng cay, tÝnh kh«ng ®éc,
 th«ng lîi, trõ ®êm t¸o thÊp, hßa huyÕt, gi¶m ®au; trÞ
 trµng phong, tiªu phï thòng. Bá cïi tr¾ng, lÊy líp vá
 vµng sau dïng. Ngµy nay ngta dïng vá qu¶, xem nh- cã vÞ
 ®¾ng, tÝnh Êm, cã t¸c dông trõ phong, hãa ®µm, tiªu bµng
 (l¸ch to), t¸n khÝ thòng (phï thòng thuéc khÝ).

        - Hoa b-ëi cã t¸c dông hµnh khÝ, tiªu ®êm, gi¶m
 ®au.

NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   8
         -   Theo cô TuÖ TÜnh: b-ëi cã vÞ chua, tÝnh l¹nh,
 hay lµm cho th- th¸i, trÞ ®-îc chøng cã thai n«n nghÐn,
 nh¸c ¨n, ®au bông, hay ng-êi bÞ tÝch trÖ, ¨n ko tiªu. Nay
 ta dïng dÞch qu¶ cã tÝnh chÊt khai vÞ vµ bæ, lîi tiªu
 hãa, khö läc, dÉn l-u thËn vµ mËt, chèng xuÊt huyÕt, lµm
 m¸t.

         - ë trung Quèc, ng-êi ta cho lµ b-ëi gióp cho sù
 tiªu hãa, lµm long ®êm, chèng ho. L¸ cã vÞ ®¾ng, the, mïi
 th¬m, tÝnh Êm, cã t¸c dông t¸n hµn, t¸n khÝ, th«ng kinh
 l¹c, gi¶i c¶m, trõ ®êm, tiªu thùc, ho¹t huyÕt, tiªu s-ng,
 tiªu viªm.

* Theo y häc hiÖn ®¹i :

     - Cïi b-ëi cã chøa pectin, tinh dÇu và 2 flavonoid
 chÝnh là hesperidin và narigin:

             + Pectin là chÊt sîi hßa tan, nã hÊp thu
 cholesterol trong thøc ¨n và muèi mËt     nªn gãp phÇn gi¶m
 cholesterol trong m¸u, gi¸n tiÕp ng¨n ngõa bÐo ph× vµ x¬
 cøng m¹ch m¸u.

             + Hesperidin và narigin gióp b¶o vÖ tÝnh ®µn håi
 cña m¹ch m¸u, ngõa x¬ cøng ®éng m¹ch, gi¸n tiÕp chèng cao
 huyÕt ¸p vµ tai biÕn m¹ch m¸u n·o.

        - ¨n b-ëi sÏ kÝch thÝch tiªu hãa, ch÷a ®-îc bÖnh ¨n
 kÐm tiªu v× sÏ lµm t¨ng c-êng tiÕt mËt vµ tiÕt dÞch vÞ.
 Dïng b-ëi vµo buæi s¸ng, vµo lóc ®ãi b-ëi cã t¸c dông lîi



NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                      9
 tiÓu vµ gióp läc m¸u, th¶i nh÷ng chÊt bÈn, ®éc ë thËn vµ
 gan.

         - §Æc biÖt, hµm l-îng vitamin C trong 100g thÞt
 b-ëi cã tíi 123 miligam, cao gÊp 2-4 lÇn cam, ®©y lµ
 thµnh phÇn chèng oxy hãa, t¨ng c-êng søc ®Ò kh¸ng, kÝch
 thÝch bµi tiÕt vµ dù tr÷ s¾t, lo¹i th¶i c¸c kim lo¹i nÆng
 g©y mÖt mái cho c¬ thÓ.

             - C¸c nghiªn cøu gÇn ®©y ®· ph¸t hiÖn mét t¸c
 dông quan träng cña qu¶ b-ëi lµ chèng ung th-. C¸c nhµ
 khoa häc ®· chøng minh chÊt calci cã trong c¸c thøc ¨n
 thiªn nhiªn cã thÓ phßng chèng ung th- ®¹i trµng, mµ 1
 trong nh÷ng nguån bæ sung calci trong c¸c lo¹i thùc phÈm
 thiªn nhiªn tèt nhÊt chÝnh lµ tõ qu¶ b-ëi. Trong 40 lo¹i
 qu¶ th-êng thÊy nh-: lª, t¸o, cam, hång... c¸c nhµ khoa
 häc ®· ph¸t hiÖn qu¶ cã hµm l-îng calci cao vµo bËc nhÊt
 chÝnh lµ qu¶ b-ëi. Trong mçi 100g thÞt qu¶ b-ëi cã 519mg
 calci, cho nªn th-êng xuyªn ¨n b-ëi cã kh¶ n¨ng phßng
 tr¸nh tèt ung th- ®¹i trµng.

         -    Ngoµi ra, trong b-ëi ruét hång vµ ®á cßn cã
 thªm 1 carotenoid lµ lycopene, cã t¸c dông øc chÕ ho¹t
 ®éng cña c¸c khèi u, ®Æc biÖt lµ ung th- tiÒn liÖt tuyÕn.
 D-îc tÝnh quý nµy ®ang ®-îc nghiªn cøu s©u thªm.

             - Tinh dÇu b-ëi cã rÊt nhiÒu t¸c dông tèt: lµm se
 da, c©n b»ng yÕu tè dinh d-ìng cho da, chèng l¹i sù l·o
 hãa; gióp tãc mäc nhanh; gi¶m ®au, chèng nhiÔm trïng,




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   10
 chèng c¶m l¹nh; gi¶i ®éc; lîi tiÓu; gi¶m c¨ng th¼ng, trÊn
 tÜnh, mang l¹i c¶m gi¸c vui vÎ vµ an tÜnh.

 2. T-¬ng t¸c kh«ng mong muèn cña B-ëi vµ thuèc:

          -   N-íc b-ëi lµm t¨ng c-êng hÊp thu thuèc ë ruét.
 Nh- vËy, ¨n b-ëi vµ uèng thuèc cïng mét lóc gÇn gièng nh-
 viÖc uèng thuèc víi liÒu m¹nh h¬n b×nh th-êng. Trong
 nhiÒu tr-êng hîp, ®iÒu ®ã rÊt nguy hiÓm, thËm chÝ cã thÓ
 g©y chÕt ng-êi.
 B×nh th-êng trong ruét cã enzym CYP3A4 cã nhiÖm vô ph¸
 hñy bít ph©n tö cña 1sè hãa chÊt, trong ®ã cã nhiÒu lo¹i
 thuèc, khiÕn thuèc ®-îc hÊp thu Ýt h¬n. N-íc b-ëi lµm suy
 gi¶m enzym nµy, do ®ã thuèc thÈm thÊu tõ ruét vµo m¸u
 nhiÒu h¬n. Mét sè thuèc chÞu ¶nh h-ëng cña b-ëi bao gåm:
 c¸c lo¹i thuèc chèng dÞ øng, thuèc chèng an thÇn... NhiÒu
 lo¹i hãa chÊt ®éc h¹i nh-: thuèc trõ s©u, r-îu vµ ho¹t
 chÊt nicotin trong thuèc lµ còng cã thÓ ®-îc b-ëi hç trî.
 Do ®ã khi dïng thuèc kh«ng nªn sö dông cïng lóc víi b-ëi.

IV. C«ng dông vµ c¸c bµi thuèc ch÷a bÖnh tõ B-ëi:

        B-ëi lµ 1 tr¸i c©y quen thuéc trong ®êi sèng, qu¶
®-îc dïng ®Ó ¨n sèng; vá qu¶ vµ h¹t b-ëi lµ nguyªn liÖu
®Ó ®iÒu chÕ pectin vµ c¸c hîp chÊt flavonoid; hoa ®Ó
chiÕt tinh dÇu lµm th¬m b¸nh kÑo, n-íc gi¶i kh¸t, dïng
trong kü nghÖ s¶n xuÊt mü phÈm, l¸ b-ëi cïng hoa b-ëi
®-îc dïng trong d©n gian lµm n-íc th¬m géi ®Çu. Ngoµi
ra, b-ëi cßn ®-îc dïng rÊt phæ biÕn víi c«ng dông ch÷a
bÖnh, sau ®©y lµ 1 sè c«ng dông ch÷a bÖnh cña b-ëi:


NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                  11
 1. L¸ b-ëi:


       - L¸ b-ëi ®-îc dïng ®Ó ch÷a viªm khíp d¹ng thÊp, thÓ
 hµn thÊp, ®au bông do trùc trÖ, c¶m m¹o.

   - L¸ b-ëi dïng ®Ó ch÷a c¸c chøng ®au ®Çu do phong, viªm
 khíp.

   -     D©n gian th-êng dïng l¸ b-ëi t-¬i nÊu víi nhiÒu l¸
 th¬m kh¸c ®Ó x«ng t¾m, gi¶i c¶m, nhøc ®Çu.

   - L¸ b-ëi vµ hµnh cñ gi· n¸t, ®¾p vµo huyÖt th¸i d-¬ng
 cã thÓ trÞ chøng ®au ®Çu do phong hiÖu qu¶.
 L¸ b-ëi gi· vµ gïng gi· n¸t trén víi dÇu trÇu, ®¾p t¹i
 chç cã thÓ ®iÒu trÞ viªm khíp cÊp.

   - L¸ b-ëi, thµnh b× 30g, bå c«ng anh 30g, s¾c uèng hµng
 ngµy, ch÷a apxe vó.
 2. Cïi b-ëi:


  - VÞ ngät, tÝnh Êm t¸c ®éng vµo tú,
 thËn vµ bµng quang, c«ng dông hãa
 ®µm, tiªu thùc, h¹ khÝ vµ lµm khoan
 kho¸i lång ngùc.

   - Cïi b-ëi ®-îc dïng ®Ó ch÷a c¸c bÖnh sau:
 Chøng ho hen ë ng-êi giµ: cïi b-ëi th¸i vôn, hÊp c¸ch
 thñy với kÑo m¹ch nha hoÆc mËt ong, ngµy ¨n 2 lÇn vµo
 buæi s¸ng, mçi lÇn 1 th×a. HoÆc cïi b-ëi th¸i chØ, h·m




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                    12
 víi n-íc s«i, uèng thay trµ. HoÆc ¨n cïi b-ëi th¸i vôn
 ch-ng víi dÇu h¹t hoa mµo gµ.

   - §au bông do l¹nh: cïi b-ëi 2 phÇn, trµ 4 phÇn, thanh
 ®»ng h-¬ng 2 phÇn, tÊt c¶ ®em sÊy kh«, t¸n bét, mçi ngµy
 uèng 2 lÇn, mçi lÇn 6g. HoÆc cïi b-ëi 12 g s¾c víi 300 ml
 n-íc c« cßn 100ml chia uèng vµi lÇn trong ngµy.
   - S¸n khÝ: cïi b-ëi kh« sao vµng 10g s¾c uèng h»ng
 ngµy.
   - Phô n÷ mag thai n«n nhiÒu: cïi b-ëi 4 - 12 g s¾c
                              uèng.
                                 - Viªm loÐt ngoµi da: cïi
                              b-ëi t-¬i s¾c lÊy ng©m röa.
                              3. Vá b-ëi:
                                 - Vá b-ëi ch÷a ¨n uèng
 kh«ng tiªu, ®au bông, ho, ngày dïng 4
 -12 g d-íi d¹ng thuèc s¾c.
   - Vá h¹t b-ëi dïng ®Ó cÇm m¸u trong
 c¸c tr-êng hîp ch¶y m¸u, ngµy dïng 4 -
 10 g d-íi d¹ng thuèc s¾c.
 4. Hoa b-ëi:
   - Dïng ®Î ch÷a c¸c chøng ®au d¹ dµy,
 ®au tøc ngùc víi liÒu tõ 2 - 4 g, s¾c
 uèng.
   - Hoa b-ëi ng©m víi r-îu tr¾ng sau mét thêi gian thành
 tinh dÇu b-ëi rÊt th¬m.
 5. Mói b-ëi:
    - N-íc Ðp mói b-ëi ®-îc dïng lµm thuèc ch÷a tiªu kh¸t
 (®¸i th¸o nh¹t), thiÕu vitamin C.


NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   13
    - Dïng ®Ó trÞ ®au ®Çu: mçi ngµy ¨n 100-150 g.   Ng-êi
 bÞ ®au ®Çu nÆng, buån n«n, hoa m¾t chãng mÆt, rªu l-ìi:
 Th¸i vôn 500 g mói b-ëi råi -íp víi ®-êng tr¾ng trong
 liÔn sµnh 1 ®ªm, sau ®ã cho vµo nåi ch-ng kü, cho 350 g
 mËt ong vµo quÊy ®Òu, ®Ó nguéi råi ®ùng trong b×nh gèm
 kÝn ®Ó dïng dÇn. Mçi lÇn uèng 3 g, ngµy dïng 3 lÇn.

 6. H¹t b-ëi:
    - H¹t b-ëi bãc vá cøng ë ngoµi, x©u vµo d©y thÐp, ®èt
 ch¸y thµnh than, nghiÒn nhá. Röa s¹ch chç da ®Çu bÞ trèc,
 b«i bét thuèc nµy lªn ngµy 1-2 lÇn, ®iÒu trÞ 3 - 6 ngµy
 lµ khái.

  * TÇm göi c©y b-ëi ®-îc dïng ch÷a c¸c bÖnh khíp, ¨n uèng
 khã tiªu.




V. §Ò xuÊt:

   B-ëi kh«ng chØ lµ 1 loµi c©y cung cÊp tr¸i ¨n ngon, bæ
vµ rÎ. Chóng ta cã thÓ sö dung gÇn nh- toµn bé c©y víi
nhiÒu c«ng dông vµ lîi Ých kh¸c nhau, tõ c«ng dông ch÷a
bÖnh ®Õn lîi Ých kinh tÕ. Nhung trªn thùc tÕ, b-ëi hÇu nh-
chØ ®-îc quan t©m víi vai trß lµ mét lo¹i c©y ¨n tr¸i, cßn
nh÷ng t¸c dông tÝch cùc trong viÖc ch÷a bÖnh chñ yÕu ®-îc
biÕt ®Õn qua nh÷ng bµi thuèc trong y häc cæ truyÒn. §· cã
nhiÒu nghiªn cøu vÒ B-ëi, xong vÉn cßn cÇn nhiÒu sù quan
t©m h¬n n÷a ®Ó cã thÓ khai th¸c triÖt ®Ó nh÷ng lîi Ých ma
c©y B-ëi mang l¹i.



NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                  14
HiÖn nay, trªn thÞ tr-êng b¾t ®Çu xuÊt hiÖn nhiÒu s¶n phÈm
cã t¸c dông ch÷a bÖnh vµ ch¨m sãc søc kháe tõ B-ëi.

   * Mét sè tinh dÇu ®-îc s¶n xuÊt tõ c¸c bé phËn vá, hoa,
 l¸ cña 1 sè loµi Citrus ®-îc          l-u hµnh trªn thÞ
 tr-êng:

     Lemon oil, Oleum Citri, ®-îc ®iÒu chÕ tõ vá qu¶
       chanh Citrus limon (L.)   Burm., f. b»ng ph-¬ng ph¸p
       Ðp. S¶n l-îng h»ng n¨m kho¶ng 2.158 tÊn (1990). Tinh
       dÇu cã mïi th¬m cña vá chanh, phÇn chÝnh lµ limonen
       (>90%), c¸c aldehyd kho¶ng 3 - 5%, alcol kho¶ng 1%.
       Tinh dÇu ®-îc dïng ®Ó pha chÕ ®å uèng, lµm th¬m
       thuèc, dïng trong kü nghÖ s¶n xuÊt b¸nh kÑo......
     Neroli oil Florum Aurantii, ®-îc ®iÒu chÕ tõ hoa c©y
       cam ®¾ng, Citrus aurantium L. Sp. Amara L. b»ng
       ph-¬ng ph¸p ch-ng cÊt. Tinh dÇu cã mïi th¬m dÔ chÞu,
       thµnh phÇn chÝnh la linalol, linalyl acetat vµ c¸c
       alcol kh¸c. Tinh dÇu lµ nguyªn liÖu quan träng trong
       kü nghÖ s¶n xuÊt n-íc hoa.
     Petitgrain oil, Oleum petitgrain, ®-îc ®iÒu chÕ tõ
       l¸ c©y cam ®¾ng b»ng ph-¬ng ph¸p cÊt. Tinh dÇu cã
       mïi th¬m dÔ chÞu. Thµnh phÇn chÝnh cña tinh dÇu lµ
       linalyl acetat (kho¶ng 50%), linalol (kho¶ng 20%) vµ
       1 sè alcol kh¸c. Tinh dÇu dïng ®Ó pha chÕ n-íc hoa
       vµ mü phÈm.
     Grapefruit oil, Oleum Citri paradisi, ®-îc ®iÒu
       chÕ tõ vá qu¶ c©y b-ëi lai, Citrus paradisi Marf.
       (Citrus decumana v¶. Racemosa Roem.) b»ng ph-¬ng


NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                   15
       ph¸p Ðp vµ kÐo h¬i n-íc. S¶n l-îng tinh dÇu h»ng
       n¨m lµ 694 tÊn (1990). Tinh dÇu cã mïi th¬m dÔ
       chÞu. Thµnh phÇn tinh dÇu t-¬ng tù tinh dÇu vá
       b-ëi vµ ®-îc dïng trong kü nghÖ thùc phÈm ®Ó pha
       chÕ ®å uèng, kÑo g«m, kem l¹nh.

   * §Æc biÖt, cã thÓ kÓ ®Õn 8 d-îc phÈm ®-îc nghiªn cøu
vµ s¶n xuÊt bëi L-¬ng Y §oµn V¨n Khanh (Ch©u Thµnh, TiÒn
Giang) lµ: Tinh dÇu hoa b-ëi trÞ hãi ®Çu, b¹c tãc; Tinh
dÇu hoa b-ëi khö mïi; N-íc b-ëi Ðp gi¶m mì trong gan,
gi¶i ®éc gan, h¹ men gan; møt b-ëi trÞ viªm amidan, viªm
häng m¹n tÝnh; trµ hoa b-ëi trÞ ®au d¹ dµy, gi¶m ®-êng
huyÕt; Nhang b-ëi x«ng ®uæi muçi, khö mïi…

C¸c s¶n phÈm trªn ®· ®-îc cÊp giÊy chøng nhËn §iÓn h×nh
s¸ng t¹o ViÖt Nam cña Liªn hiÖp c¸c héi Khoa häc vµ Kü
thuËt ViÖt Nam, Cóp vµng chÊt l-îng V-¬ng quèc Anh (cÊp
ngày 11/9/2008), Th-¬ng hiÖu ViÖt (ngày 12/9/2008).




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                                16
       Tµi liÖu tham kh¶o:
            Gi¸o tr×nh D-îc liÖu häc - Bé m«n D-îc liÖu -
             §¹i häc D-îc Hµ Néi (trang 198 - 200).
            Nh÷ng c©y thuèc vµ vÞ thuèc ViÖt Nam - §ç TÊt
             Lîi - Nxb Y häc.
            Bacsi.com
            Duoclieu.net
            TiÒn Phong online
            Thaythuoccuaban.com




NguyÔn ThÞ Quúnh - 0701372                               17

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags: Buoi
Stats:
views:145
posted:3/30/2011
language:Vietnamese
pages:17