Docstoc

Filipino

Document Sample
Filipino Powered By Docstoc
					   BATAYANG KURIKULUM SA EDUKASYON
(Pang-elementaryang Kasanayan sa Pagkatuto)

                 JUNE 2010




            FILIPINO
            FILIPINO
             BUREAU OF ELEMENTARY EDUCATION
                   Department of Education
                  Republic of the Philippines



                                                E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\COVER PELC - Filipino.docx Printed: 8/11/2010 10:31 AM [Anafel Bergado]   1
                                                                         FILIPINO
MITHIIN: Nagagamit ang Filipino sa mabisang pagtanggap ng mga impormasyon sa pakikinig, pagbasa at panonood, naipamamalas ang
kahusayan sa pagpapahayag ng sarili sa pagsasalita at pagsulat upang makaangkop sa pang-araw-araw na sitwasyon ng pamumuhay at
mabilis na pagbabagong nagaganap sa daigdig

 Pagkatapos ng IKAANIM na BAITANG, ang mga mag-aaral ay nakauunawa sa mga napakinggang teksto at naililipat ang impormasyon tungo sa iba pang
 anyo ng pagpapahayag. Nagagamit ang iba’t ibang pangungusap sa pagpapaliwanag, nakapagbibigay ng solusyon sa mga suliranin batay sa karanasan at
 mga natutuhang kaalaman sa anumang sitwasyon, nagagamit nang wasto ang mga sangguniang-aklat at iba pa. Nakasusulat ng talatang nagsasalaysay,
 naglalarawan, naglalahad, at nangangatwiran ayon sa mga isyu o paksang napapanahon, pictorial essay sa tulong ng mga ideya/talang binuo ng klase.
 Nakauunawa kung paano ginagamit ang mga pananda, mga larawan, mga tunog at iba pa sa visual media.


 Pagkatapos ng IKALIMANG BAITANG, ang mag-aaral ay nakapagbibigay ng sariling reaksyon, palagay o hinuha sa binasang teksto at nakapagbubuod ng
 napakinggan o binasang. Nagagamit ang iba’t ibang bahagi ng pananalita, mga pangungusap, pahayag o usapan at sitwasyon. Nakagagamit ng diksyunaryo,
 thesaurus’ at iba pang sanggunian sa paghahanap ng impormasyon at nakasusulat ng balita, biro, anekdota, patalastas, poster at sulatin na may 15-20
 pangungusap. Nakauunawa sa gamit at kahulugan ng mga simbolo at mga larawan sa visual media.


 Pagkatapos ng IKAAPAT na BAITANG, ang mag-aaral ay nakapagpapahayag ng sariling ideya at kaisipan tungkol sa mga impormasyon/kuwentong narinig,
 nakapagbibigay ng reaksiyon at nakalalahok sa iba’t-ibang talakayan, gumagamit ng matalinghagang salita at mga ekspresyong tuwiran at di-tuwiran.
 Napagsusunud-sunod ang mga ideya at sitwasyon, natutukoy ang mga pangyayaring nag-uugnay ng sanhi at bunga. Nagagamit ang mga bahagi ng
 pananalita sa pangungusap, pahayag, usapan at sitwasyon. Nakauunawa sa ibat ibang paraang ginagamit sa pagbibigay ng mensahe sa pamamagitan ng
 visual media.


 Pagkatapos ng IKATLONG BAITANG, ang mag-aaral ay nakauunawa at nasasagot ang mga tanong tungkol sa pinakinggang balita/ulat, naibibigay ang
 sariling palagay tungkol sa binasang teksto, naipaliliwanag ang kahulugan ng mga hiram na salita, mga babala at patalastas; nasasabi ang pagkakaiba ng
 opinyon at katotohanan. Nagagamit ang mga bahagi ng pananalita sa pangungusap, usapan at sitwasyon. Naisusulat ang mga idiniktang patalastas,
 anunsiyo, poster, liham at iba pang teksto. Nakauunawa sa ibat ibang mensaheng ipinahihiwatig sa pamamagitan ng visual media.


 Pagkatapos ng IKALAWANG BAITANG, ang mag-aaral ay nakapagsasabi ng pangunahing diwa ng kuwento o saknong ng tula. Nakababasa ng may wastong
 paglilipon ng salita. Nakapaglalarawan ng mga tao, bagay o pook nagagamit ang mga salitang-kilos sa mga pahayag at nakabubuo ng mga pangungusap
 ayon sa gamit. Nakasusulat nang kabit-kabit na mga titik na gumagamit ng wastong bantas. Nakagagamit ng ibat ibang estratehiya upang mahinuha ang nilalaman at
 kahulugan sa pamamagitan ng visual media.


 Pagkatapos ng UNANG BAITANG, ang mag-aaral ay inaasahang nabibigkas ang tunog ng mga titik ng alpabeto at mga simpleng salita. Nagagamit ang
 magagalang na pananalita at nakasusunod sa maikling panuto/direksyon. Nakababasa ng bagong salita, payak na pangungusap at maikling babasahin.
 Naisusulat ang sariling pangalan at mga payak na pangungusap nang maayos at may wastong bantas. Naibibigay ang pangunahing diwa o mensahe sa
 pamamagitan ng visual media, (graphic animation, comic books, television)



                                                                               A
                                                                       A


Pamantayan 1 – Pakikinig

   A. Kahandaan sa Pakikinig – pagkatapos ng ikatlong baitang, ang mga mag-aaral ay nakapagpapakita ng kasanayan sa pagsunod sa wastong
      pamantayan sa pakikinig upang maproseso nang mabuti ang mga ideyang napakinggan.
   B. Mahusay na Pakikinig – pagkatapos ng ikaanim na baitang, naipamamalas ng mga mag-aaral ang kahusayan sa pakikinig upang ganap na
      maunawaan at maproseso ang diskurso o tekstong napakinggan
   C. Mapanuring Pakikinig – pagkatapos ng ikaanim na baitang, nagagamit ng mga mag-aaral ang kasanayan sa pagsusuri ng mga tekstong
      napakinggan upang maitranscode ang mga ito tungo sa iba pang anyo ng pagpapahayag at nagagamit sa epektibong pakikipagtalastasan

Pamantayan 2 – Pagsasalita

   A. Kaangkupan – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nakagagamit ng angkop na pananalita at ekspresyon sa iba’t ibang
      sitwasyon
   B. Pasalitang Diskurso – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nakapagpapamalas ng paggamit ng wika sa pasalitang diskurso
   C. Kawastuhan – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nakapagpapakita ng kasanayan sa paggamit ng wika pasalita o pasulat man
      nang may wastong pagbabalarila
   D. Makabuluhang Pagpapahayag – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nakagagamit ng kasanayan sa makabuluhang
      pagpapahayag ng karanasan, damdamin, opinyon, paniniwala at kaisipan sa iba.

Pamantayan 3 – Pagbasa

   A. Kahandaan sa Pagbasa – pagkatapos ng unang baitang ang mga mag-aaral ay nakapagpapamalas ng kahandaan sa pagbasa
   B. Panimulang Pagbasa – pagkatapos ng ikatlong baitang ang mga mag-aaral ay nakababasa ng mga pangungusap at maiikling talata nang may
      wastong paglilipon ng mga salita
   C. Talasalitaan – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nakapagpapamalas ng kasanayan sa pagbibigay kahulugan ng mga salita at
      magagamit ang mga ito sa paglalahad ng mga angkop at makabuluhang konteksto.
   D. Pang-unawa – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nagkakaroon ng malawak na pang-unawa sa tekstong binasa at magagamit
      ito upang maunawaan ang sarili, ibang tao, daigdig sa tulong ng mga tekstong literari at eksposisyon.

Pamantayan 4 – Pagsulat

   A. Kahandaan sa Pagsulat – pagkatapos ng ikatlong baitang ang mga mag-aaral ay nakasusulat nang maayos at malinaw nang palimbag at kabit-kabit
      gamit ang wastong bantas
   B. Panimulang Pagsulat – pagkatapos ng ikatlong baitang ang mga mag-aaral ay nakasusulat nang maayos at malinaw ng iba’t ibang diskurso
   C. Maunlad na Pagsulat – pagkatapos ng ikaanim na baitang ang mga mag-aaral ay nagagawang mailahad ang kanilang malayang ideya sa pormal o
      di-pormal na komposisyon para matugunan ang kanilang layunin sa pagsulat

Pamantayan 5 – Panonood

       Nagagamit ang mga kasanayan at mga pamamaraan sa panonood upang maunawaan at mabigyang-kahulugan ang visual media.
                                                                                                                FILIPINO
                                                                                                              Unang Baitang

                              Pakikinig                                             Pagsasalita             Pagbasa                      Pagsulat                     Panonood              Uri ng Teksto
   1.         Nagagaya ang                                             Nagagamit ang magalang       Nakababasa nang may          Nakasusunod sa mga            Nakapanonood ng              Usapan, kuwento
              napakingang huni/tunog                                   na pagbati sa                wastong galaw/hagod ng       pamantayan sa pagsulat        larawan ng isang batang
              ng mga hayop                                             umaga/tanghali/              mata mula sa kaliwa-         e.g. pag-upo, paghawak        nagsusulat na ipinakikita
                                                                       hapon/gabi                   pakanan, itaas/pababa        ng lapis, posisyon ng         ang wastong pag-upo,
                                                                                                                                 katawan, atbp.                paghawak ng lapis,
                                                                                                    Nakababasa nang may                                        posisyon ng katawan,
                                                                                                    katamtamang lakas ng         Naisasagawa ang maayos        atbp.
                                                                                                    boses, wasto at              at wastong paraan ng
                                                                                                    maliwanag na bigkas ng
                                                                                                                                 pagsulat
                                                                                                    mga salita

   2.         Naiuugnay ang tunog/huni                                 Nagagamit ang                Nasasabi ang                 Nababakat ang sariling        Nakapanonood ng mga          Usapan, kuwento
              sa gumagawa nito                                         magagalang na                pagkakatulad/ pagkakaiba     pangalan mula sa modelo       larawang nagpapakita ng
                                                                       pananalitang po/opo, hindi   ng mga bagay/ larawan                                      paggalang sa mga
                                                                       po sa pakikipag-usap sa                                                                 nakatatanda
                                                                                                    ayon sa hugis
                                                                       nakatatanda
   3.         Nasasabi ang uri ng                                      Nagagamit ang                Napag-uuri-uri ang           Napagdudugtung-dugtong        Nakapagmamasid sa mga        Kuwento, tula,
              tunog/huni na narinig                                    magagalang na pananalita     magkakatulad na bagay        ang putul-putol na guhit sa   batang magalang na           tugma, awit
              Hal. malakas, mahina                                     sa paghingi ng pahintulot    ayon sa kulay, hugis, laki   tulong ng daliri, tsok,       humihingi ng pahintulot sa
                                                                       sa loob at labas ng                                                                     pagpasok at paglabas ng
                                                                                                                                 krayola at lapis
                                                                       paaralan                                                                                silid-aralan/paaralan
   4.         Natutukoy at nabibigkas                                  Nagagamit ang magalang       Natutukoy ang                Natutunton at nasisipi ang    Nakapanonood sa              Usapan, tugma
              ang wastong tunog ng                                     na pananalita sa             kulang/labis sa grupo ng     mga batayang guhit –          pagbakat at pagsipi ng
              bawat titik ng alpabetong                                pasasalamat sa loob at       mga bagay                    tuwid, pahiga, pahalang       mga batayang guhit –
              Filipino – b, m, p, a, d, t, k,                          labas ng paaralan                                                                       tuwid, pahiga, pahalang
              c, g, e, n, h, s, j, I

   5.         Naiuugnay ang tunog sa                                   Nagagamit ang                Nasasabi ang                 Natutunton at nasisipi ang    Nakapanonood sa pagsipi      Usapan, komik
              titik – f, v, z, o, l, r, w, y, x,                       magagalang na pananalita     pagkakatulad/ pagkakaiba     mga batayang guhit nang       ng mga batayang guhit na     istrip
              u, ng, g, ñ                                              sa paghingi ng paumanhin     ng mga titik ayon sa anyo    pahilig, kurbang              pahilig, kurbang
                                                                       sa lahat ng pagkakataon                                                                 pakaliwa/pakanan
                                                                                                    at hugis                     pakaliwa/pakanan

   6.         Natutukoy ang tunog at                                   Natutukoy ang salitang       Nababasa ang mga titik       Nakasusulat ng guhit na       Nakapanonood ng mga          Kuwento, (alamat
              ang kaugnay na titik nito                                ngalan ng tao, bagay,        ng alpabeto.                 kurbang paitaas               larawang nagpapakita ng      o pabula)
              sa alpabeto                                              hayop at pook                Naiuugnay ang bawat                                        tao, bagay, hayop at pook
                                                                                                                                                               na binanggit sa kuwento
                                                                                                    tunog sa titik na
                                                                                                                                                               (alamat o pabula)
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO I Final.doc (lino)
                                                                                                                      1
                              Pakikinig                                             Pagsasalita            Pagbasa                      Pagsulat                      Panonood              Uri ng Teksto
                                                                                                   kumakatawan dito

   7.         Natutukoy ang unang                                      Napag-uuri-uri kung ang     Napipili ang mga bagay na    Nakasusulat ng guhit na        Nakapanonood sa mga         Bugtong,
              tunog ng mga salitang                                    salita ay ngalan ng tao,    magkakaugnay                 kurbang paibaba                batang pumipili ng mga      pahulaan
              napakinggan                                              hayop, bagay at pook                                                                    bagay na magkakaugnay

   8.         Natutukoy ang huling                                     Nagagamit ang at bilang     Napagsusunud-sunod           Nakababakat ng mga             Nakapanonood sa mga         Usapan
              tunog ng mga salitang                                    salitang pang-ugnay ng      nang wasto ang mga titik     hugis ng mga titik ng          batang nagbabakat ng
              napakinggan                                              dalawang ngalan ng tao,     ayon sa alpabeto             alpabeto                       mga hugis ng mga titik ng
                                                                                                                                                               alpabeto
                                                                       bagay, hayop o pook

   9.         Nasasabi kung ang huling                                 Nagagamit nang wasto sa     Nakabubuo ng                 Nakaguguhit ng mga stick       Nakapanonood sa             Kuwento
              tunog ng salita ay patinig                               pangungusap ang ngalan      pantig/salita sa             figure                         pagguhit ng mga “stick
              na a, e, i, o, u                                         ng tao, bagay, hayop at     pagsasama-sama ng                                           figures”
                                                                       pook                        patinig/katinig

  10.         Natutukoy kung ang huling                                Nasasabi ang ngalan ng      Nakababasa ng bagong         Naisusulat nang palimbag       Nakapagmamasid sa mga       Awit, tula, ulat
              tunog ng salita ay katinig                               araw at buwan               salita sa tulong ng tunay    ang malalaking titik ng        batang umaawit o
              sa tulong ng mga                                                                     na bagay, larawan, hugis/    alpabeto                       nagsisikilos ng mga
              bagay/larawan                                                                                                                                    tugma/tula
                                                                                                   anyo ng salita                 - mga letrang may
                                                                                                                                     tuwid na guhit I, E, F,
                                                                                                                                     L, H, T

  11.         Nasasabi kung saan ang                                   Nagagamit ang               Natutukoy ang mga titik na   Naisusulat nang palimbag       Nakapanonood sa             Balita, lathalain,
              posisyon sa salita ang                                   panandang ang/ang mga       nasa inisyal/midyal/pinal    ang malalaking titik ng        pagsulat nang palimbag
              tunog ng katinig na                                      sa pagtukoy sa ngalan ng    ng pantig/salita             alpabeto                       ng malalaking titik ng
              napakinggan (unahan,                                                                                                                             alpabeto na may
                                                                       tao, hayop, pook at bagay                                  - mga letrang may
              midyal, pinal)                                                                                                                                   kumbinasyon ng tuwid at
                                                                                                                                     kumbinasyon ng            pahilis na guhit
                                                                                                                                     tuwid at pahilis na
                                                                                                                                     guhit V, N, X, M, W,
                                                                                                                                     Y, Ñ

  12.         Nasasabi ang mga tunog                                   Nagagamit ang               Nakabubuo ng mga salita      Naisusulat nang palimbag       Nakapanonood sa             Usapan, kuwento
              na katinig at patinig na                                 panandang si/sina sa        sa pagsasama-sama ng         ang malalaking titik ng        pagsulat nang palimbag
              pinagsama sa                                             pagtukoy sa ngalan ng tao   pantig                       alpabeto                       ng malalaking titik ng
              napakinggang pantig o                                                                                                                            alpabeto na may
                                                                                                                                  - kumbinasyon ng
              salita                                                                                                                                           kumbinasyon ng tuwid at
                                                                                                                                     tuwid at pakurbang        pakurbang guhit
                                                                                                                                     guhit B, D, G, P, R

E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO I Final.doc (lino)
                                                                                                                    2
                              Pakikinig                                             Pagsasalita               Pagbasa                      Pagsulat                     Panonood            Uri ng Teksto

  13.         Natutukoy ang mga                                        Nagagamit nang mabisa           Nababasa ang                Naisusulat nang palimbag      Nakapagmamasid sa          Tugma, tula
              salitang magkakasintunog                                 ang ako, ikaw, siya, kami,      magkakatulad na salita sa   ang maliliit na titik ng      pagsulat nang palimbag
              sa tugma/tula na                                         tayo, kayo at sila              pangkat                     alpabeto                      ng maliliit na titik ng
              napakinggan                                                                                                                                        alpabeto na may
                                                                                                                                     - may pailalim na
                                                                                                                                                                 pailalim/paibabaw na
                                                                                                                                        kurba u, w, i            kurba
                                                                                                                                     - may paibabaw na
                                                                                                                                        kurba a, m, n, x

  14.         Nabibigkas ang                                           Nagagamit sa                    Nababasa ang naiibang       Naisusulat nang palimbag      Nakapagmamasid sa          Tugma, tula
              magkakasintunog na salita                                pangungusap o usapan            salita sa pangkat           ang mga pabilog , may         pagsulat nang palimbag
              tugma/tulang napakinggan                                 ang ako, ikaw, siya, kami,                                  silong mga titik Cc, Oo,      ang mga pabilog, may
                                                                                                                                                                 silong mga titik
                                                                       kayo, sila                                                  Qq, Jj, Ss, at e

  15.         Natutukoy ang salitang                                   Nagagamit ang mga               Nakababasa ng mga           Naisusulat ang titik na       Nakapanonood sa mga        Usapan, komik
              naiiba ang tunog sa                                      salitang ito, iyan at iyon sa   salita/parirala/            makikita sa simula, gitna o   larawan ng mga bagay na    istrip
              pangkat                                                  pagtukoy ng mga bagay o         pangungusap                 hulihan ng salita             ang ngalan ay naiiba ang
                                                                                                                                                                 tunog sa pangkat
                                                                       hayop

  16.         Nasasabi ang katangian                                   Nagagamit ang mga               Nasasabi ang mga            Naisusulat nang palimbag      Nakapanonood sa mga        Kuwento (alamat,
              ng tauhan mula sa                                        salitang naglalarawan ng        katangian ng mga tauhan     ang malalaki at maliliit na   larawang nagpapakita ng    pabula)
              kuwentong napakinggan                                    tao, hayop, bagay at pook                                   titik ng alpabeto             mga katangian ng tauhan
                                                                                                                                                                 sa kuwento/kuwentong
                                                                                                                                                                 bayan
  17.         Napaghahambing ang                                       Nasasabi ang mga                Naibibigay ang katangian    Naisusulat nang palimbag      Nakapanonood sa mga        Kuwento
              mga tauhan mula sa                                       salitang naglalarawan ng        ng tauhan ayon sa ginawa    ang sariling pangalan         larawang nagpapakita sa    (kuwentong
              kuwentong narinig                                        dami at bilang ng mga           nito                                                      katangian ng tauhan sa     bayan)
                                                                                                                                                                 kuwento/kuwentong bayan
                                                                       bagay o tao
                                                                                                                                                                 ayon sa ginawa nito
  18.         Nailalarawan ang mga                                     Nasasabi ang mga                Nahahanap ang mga           Naisusulat ang pantig o       Nakapag-aaral sa mga       Kuwento
              bagay ayon sa kulay at                                   salitang naglalarawan ng        detalye na sumasagot sa     salitang binasa               larawan upang mahanap
              hugis batay sa narinig na                                hugis at kulay ng mga           mga tanong na sino, ano,                                  ang mga detalye na
              impormasyon                                                                                                                                        sumasagot sa mga tanong
                                                                       bagay                           saan
                                                                                                                                                                 na sino, ano, saan
  19.         Nakasusunod sa maikling                                  Natutukoy ang mga               Nakasusunod sa              Naisusulat nang maayos        Nakapanonood sa mga        Panuto sa mga
              panutong narinig                                         salitang nagsasaad ng           panutong nakalimbag         ang mga salitang              larawan upang matukoy      gawain
                                                                       kilos sa tulong ng                                          naglalarawan                  ang mga salitang           Hal. menu, laro
                                                                                                                                                                 nagsasaad ng kilos
                                                                       larawan/sitwasyon

E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO I Final.doc (lino)
                                                                                                                        3
                              Pakikinig                                             Pagsasalita          Pagbasa                     Pagsulat                    Panonood               Uri ng Teksto
  20.         Nakasusunod sa hakbang                                   Natutukoy sa               Napagsusunud-sunod ang     Naisusulat nang maayos        Nakapagmamasid sa mga       Panuto
              ayon sa panutong narinig                                 pangungusap ang mga        mga hakbang sa isang       ang mga salita at             larawan upang
                                                                       salitang nagsasaad ng      gawain o panuto            pariralang nagsasabi ng       mapagsunud-sunod ang
                                                                       kilos                                                                               mga hakbang sa isang
                                                                                                                             laki at kulay
                                                                                                                                                           gawain o panuto
  21.         Nauulit ang usapan ng                                    Nagagamit sa               Natutukoy ang mga sagot    Naisusulat nang maaayos       Nakapagmamasid sa mga       Kuwento
              mga tauhan sa kuwentong                                  pangungusap o usapan       sa mga tanong na literal   ang mga salitang              larawan upang matukoy
              narinig                                                  ang mga salitang kilos     sa binasa                  nagsasabi ng dami o           ang mga sagot na literal
                                                                                                                                                           sa binasa
                                                                                                                             bilang
  22.         Nauulit ang                                              Nasasabi ang mga           Nakapagbibigay ng          Nagagamit ang malalaking      Nakapagmamasid sa mga       Kuwento
              mahahalagang pangyayari                                  salitang tumutukoy sa      angkop na pamagat ng       titik sa simula ng pangalan   larawan upang masabi
              mula sa kuwentong                                        pook/lugar na              larawan/kuwento            ng tao at lugar;              ang mga salitang
              narinig                                                                                                                                      tumutukoy sa pook/lugar
                                                                       pinangyarihan ng kilos
                                                                                                                                                           na pinangyarihan ng kilos
              Naibibigay ang angkop na
              pamagat sa narinig na
              talata o kuwento

  23.         Naibibigay ang mga                                       Natutukoy ang mga          Nasasabi ang diwang        Nagagamit ang malaking        Nakapanonood ng mga         Balita
              impormasyon sa balitang                                  salitang nagsasaad ng      nakapaloob sa              titik sa simula ng            “video clips”/larawan
              napakinggan                                              panahon                    larawan/pangungusap        pangungusap o panuto          upang matukoy ang mga
                                                                                                                                                           salitang nagsasaad ng
                                                                                                                                                           panahon

  24.         Nasasagot ang mga                                        Nakikilala na ang mga      Nahahanap ang mga          Nagagamit ang malaking        Nakapagmamasid sa mga       Tugma, tula, awit,
              tanong tungkol sa                                        ngalan ng araw at buwan    detalye na sumasagot sa    titik sa simula ng pangalan   larawan upang mahanap       kuwento
              napakinggang (batay sa                                   ay nagsasabi ng panahon    mga tanong na kailan at    ng mga araw                   ang mga detalye na
              narinig na teksto)                                                                                                                           sumasagot sa mga tanong
                                                                                                  bakit
                           - tugma                                                                                                                         na kailan at bakit
                           - tula
                           - awit
                           - alamat
                           - kuwento

  25.         Naibibigay ang paksa ng                                  Natutukoy kung ang lipon   Napagsusunud-sunod ang     Nagagamit ang malaking        Nakatitingin sa mga         Tugma, tula, awit,
              narinig na (batay sa                                     ng salita ay pangungusap   mga pangyayari sa          titik sa simula ng pangalan   larawan upang               kuwento
              ginamit na teksto)                                       o di-pangungusap           kuwento sa tulong ng       ng mga buwan                  mapagsunud-sunod ang
                           - tugma                                                                                                                         mga pangyayari sa
                                                                                                  larawan
                           - tula                                                                                                                          kuwento
                           - awit
                           - alamat
                           - kuwento
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO I Final.doc (lino)
                                                                                                                  4
                              Pakikinig                                             Pagsasalita           Pagbasa                     Pagsulat                      Panonood                 Uri ng Teksto

  26.         Natutukoy ang sanhi at                                   Nakabubuo ng mga payak     Napagsusunud-sunod ang      Naisusulat nang maayos         Nakapagmamasid sa mga          Kuwento, balita
              bunga ng mga                                             na pangungusap             mga pangyayari sa           ang                            larawan upang matukoy
              pangyayaring narinig                                                                kuwento sa tulong ng mga    a. pangalan, paaralan,         ang sanhi at bunga
                                                                                                  pamatnubay na tanong        baitang b. tirahan –
                                                                                                                              barangay, bayan, lungsod,
                                                                                                                              lalawigan

  27.         Naibibigay ang sariling                                  Nasasabi kung ang          Naibibigay ang sariling     Naisusulat nang maayos         Nakapagmamasid sa mga          Ulat, balita
              pahayag batay sa narinig                                 pangungusap ay nasa        palagay o hula sa mga       ang mga salitang               larawan upang
              na sitwasyon o pangyayari                                karaniwan o kabalikang     piling sitwasyon ng         naglalarawan                   makapagbigay ng sariling
                                                                                                                                                             palagay o hula sa mga
                                                                       ayos                       kwentong binasa
                                                                                                                                                             piling sitwasyon ng
                                                                                                                                                             kuwentong binasa
  28.         Naibibigay ang sariling                                  Nakabubuo ng mga           Naibibigay ang paksa ng     Nakasusulat ng mga             Nakapag-aaral ng mga           Kuwento
              karanasan kaugnay ng                                     pangungusap na             tula/kwento at iba pa.      parirala at pangungusap        larawan upang makabuo
              narinig na kuwento                                       patanong                                               na may pang-ugnay na at        ng mga pangungusap na
                                                                                                                                                             patanong
                                                                                                                              Nakasusulat nang padikta
                                                                                                                              ng mga salita, parirala at
                                                                                                                              payak na pangungusap

  29.         Naibibigay ang mga                                       Nakabubuo ng mga           Naibibigay ang mga          Nakasusulat nang padikta       Nakapag-aaral ng mga           Sanaysay, tula,
              kaisipan mula sa narinig                                 pangungusap na             kaisipan na inihahatid ng   ng mga salita, parirala at     larawan upang makabuo          kuwento
              na teksto                                                pautos/pakiusap            binasang teksto             payak na pangungusap           ng mga pangungusap na
                                                                                                                                                             pautos/pakiusap
  30.         Naibibigay ang wakas ng                                  Nakabubuo ng mga           Nahihinuha ang maaaring     Nakasisipi ng mga linya        Nakapag-aaral ng mga           Kuwento
              narinig na kuwento                                       pangungusap na             angkop na wakas sa          ng tula o tugma at ng          larawan upang makabuo
                                                                       padamdam                   larawan/kuwento atbp.       talatang may 2-3               ng mga pangungusap na
                                                                                                                                                             padamdam
                                                                                                                              pangungusap
                                                                                                                                                             Nakapagmamasid sa mga
                                                                                                                                                             larawan upang mahinuha
                                                                                                                                                             ang maaaring angkop na
                                                                                                                                                             wakas ng kuwento, atbp.
  31.         Naibibigay ang sarili at                                 Nagagamit ang mga uri ng   Napag-uugnay ang sanhi      Nagagamit ang malalaking       Nakapanonood ng mga            Kuwento
              bunga ng mga                                             pangungusap sa usapan      at bunga sa mga             titik at bantas na tuldok sa   “video clips” ng iba’t ibang
              pangyayaring narinig                                     at mga sitwasyon           pangyayaring pansarili      pagsulat ng mga                sitwasyon/usapan upang
                                                                                                                                                             mapag-ugnay ang sanhi at
                                                                                                                              pangungusap na
                                                                                                                                                             bunga sa mga pangyayari
                                                                                                                              pasalaysay

E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO I Final.doc (lino)
                                                                                                                    5
                              Pakikinig                                             Pagsasalita          Pagbasa                    Pagsulat                    Panonood              Uri ng Teksto
                                                                                                                                - pautos/pakiusap

  32.         Naiuugnay ang sariling                                   Nagagamit ang mga uri ng   Naiuugnay ang binasa sa   Nagagamit ang malalaking     Nakapag-aaral ng mga         Kuwento
              karanasan sa narinig na                                  pangungusap sa             sariling karanasan        titik at bantas na           larawan upang maiugnay
              pangyayari o kuwento                                     pagsasalaysay ng                                     pananong sa pagsulat ng      ang binasa sa sariling
                                                                                                                                                         karanasan
                                                                       karanasan                                            pangungusap na
                                                                                                                                                         Nakapagmamasid sa
                                                                                                                            patanong.                    paggamit ng malalaking
                                                                                                                                                         titik at bantas na
                                                                                                                                                         pananong sa pagsulat ng
                                                                                                                                                         pangungusap na
                                                                                                                                                         patanong
  33.                                                                                                                       Nagagamit ang malalaking     Nakapagmamasid sa
                                                                                                                            titik at bantas na           paggamit ng malalaking
                                                                                                                            padamdam sa pagsulat ng      titik at bantas na
                                                                                                                                                         padamdam sa pagsulat ng
                                                                                                                            mga pangungusap na
                                                                                                                                                         mga pangungusap na
                                                                                                                            padamdam                     padamdam

  34.                                                                                                                       Nakasusulat ng mga           Nakapanonood ng mga
                                                                                                                            pangungusap na walang        larawan upang makasulat
                                                                                                                            ay at may ay                 ng mga pangungusap na
                                                                                                                                                         walang ay at may ay
  35                                                                                                                        Nakasusulat ng mga           Nakapag-aaral ng mga
                                                                                                                            payak na panuto              larawan upang makasulat
                                                                                                                                                         ng mga payak na panuto
  36                                                                                                                        Nakasusulat ng maikling      Nakapanonood ng “video
                                                                                                                            talata nang maayos at        clips” ng iba’t ibang mag-
                                                                                                                            may wastong palugit          anak at tahanan upang
                                                                                                                                                         makasulat ng maikling
                                                                                                                            tungkol sa sarili, pamilya
                                                                                                                                                         talata nang maayos at
                                                                                                                            at tahanan                   may wastong palugit
                                                                                                                                                         tungkol sa sarili, pamilya
                                                                                                                                                         at tahanan
  37                                                                                                                        Nakasusulat ng payak na      Nakapanonood ng “video
                                                                                                                            liham pangkaibigan           clips” upang makasulat ng
                                                                                                                                                         payak na liham
                                                                                                                                                         pangkaibigan
               * Ang mga kasanayan ay maaring ulitin ayon sa tekstong gagamitin.


E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO I Final.doc (lino)
                                                                                                                  6
                                                                                                                     FILIPINO
                                                                                                                 Ikalawang Baitang

                        Pakikinig                                                Pagsasalita                    Pagbasa                      Pagsulat                  Panonood             Uri ng Teksto
1.       Natutukoy ang iba't ibang                              Nagagamit ang magagalang               Nakababasa nang may            Naisasagawa ang maayos      Nakapanonood ng          Usapan, kuwento
         huni/ingay na ginagawa                                 na pananalita sa                       wastong paglilipon ng salita   na paghawak ng lapis sa     larawang nagpapakita
         ng mga hayop                                           pagpapakilala/ pagtanggap ng                                          pagsulat                    nang maayos na
                                                                                                       Nasasagot ang mga tanong                                   pagtanggap ng
                                                                panauhin
                                                                                                                                                                  panauhin.
                                                                Sino po sila?                          tungkol sa detalye ng binasa   Naisasagawa ang maayos
                                                                Tuloy po kayo.                                                        na pag-upo sa pagsulat at
                                                                Umupo po kayo.                                                        malinis na paraan ng
                                                                                                                                      pagsulat

2.       Natutukoy ang iba't ibang                              Nagagamit ang magagalang               Nakababasa ng mga bagong       Nakasisipi ng               Nakapanonood ng mga      Usapan, kuwento
         tunog ng mga sasakyan                                  na pananalita sa paghingi ng           salita sa unang kita           pangungusap na may          larawan ng iba’t ibang
                                                                pahintulot                                                            wastong anyo at hugis ng    uri ng sasakyan.
                                                                Hal. Maaari po bang______.             Nasasagot ang mga tanong       titik
                                                                Makikiraan po.                         na
                                                                                                       Bakit, Paano

3.       Naiuugnay ang tunog na                                 Nagagamit ang magagalang               Nababasa ang mga               Naisusulat nang pantay-     Nakapanonood ng mga      Kuwento
         napakinggan sa                                         na pantawag sa tao                     nakalimbag na ngalan ng        pantay sa guhit ang mga     larawan ng iba’t ibang
         instrumentong                                          Hal. Mang, Aling, Dr.,G.               tao, pook                      titik ng salita/            instrumentong pang
                                                                                                                                                                  musika
         pinagmulan ng tunog                                                                           Hal. bayani-Jose Rizal         pangungusap
                                                                                                            parke-Rizal Park

                                                                                                       Napagsusunud-sunod ang
                                                                                                       mga pangyayari sa tulong ng
                                                                                                       mga pamatnubay na tanong

4.       Natutukoy ang mga                                      Nagagamit ang ang/ang mga              Nababasa ang bagong salita     Naisusulat nang palimbag    Nakapagmamasid ng        Tula, tugma
         salitang magkapareho                                   bilang pananda para sa bagay,          sa tulong ng larawan o tunay   ang mga pangungusap         mga larawan ng bagay,
         ang tunog sa unahan                                    hayop o pook                           na bagay                       nang may wastong pagitan    hayop o pook
                                                                                                                                      ang mga titik/salita
                                                                                                       Naisasaayos ang mga
                                                                                                       pangyayari sa kuwento ayon
                                                                                                       sa wastong pagkakasunud-
                                                                                                       sunod
     E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                           1
                        Pakikinig                                                Pagsasalita                    Pagbasa                      Pagsulat                    Panonood              Uri ng Teksto

5.       Natutukoy ang mga                                      Nagagamit ang si/sina bilang           Nababasa ang mga salitang     Nagagamit ang malalaking      Nakapagmamasid ng          Tula, tugma
         salitang magkapareho                                   pananda sa tangi/karaniwang            may kambal-katinig            titik sa simula ng mga        mga larawan ng mga
         ang tunog sa hulihan                                   ngalan ng tao                          Hal. kl-klase                 salitang pantawag sa tao      tao
                                                                                                            gr-grupo                 Hal. Gng. G.

                                                                                                       Nasasabi ang pangunahing
                                                                                                       diwang isinasaad ng
                                                                                                       kuwento

6.       Natutukoy ang mga                                      Naibibigay ang angkop na               Nababasa ang mga salitang     Nakagagawa ng pataas-         Nakapagmamasid ng          Tula, tugma
         salitang magkatugma                                    pangngalang tao, bagay,                may diptonggo                 pababang guhit (push and      mga larawan ng tao,
         mula sa tula o tugmang                                 hayop, o pook ayon sa                        ay, oy                  pull)                         bagay, hayop o pook sa
                                                                                                                                                                   isang pamayanan
         narinig                                                larawan o sitwasyon                          ey, uy
                                                                                                             aw, iw

                                                                                                       Nasasagot ang mga tanong
                                                                                                       mula sa binasang tula

7.       Natutukoy ang naiibang                                 Natutukoy ang tanging ngalan           Natutukoy ang magkatulad      Nakagagawa ng pataas na       Nakapagmamasid ng          Kuwento
         salitang narinig                                       ng tao, bagay, hayop, pook             na pantig sa dalawa o higit   ikot (in-direct oval) at      pagsulat ng pataas na
                                                                (pangngalang pantangi)                 pang salita                   pababang ikot (direct oval)   ikot at pababang ikot
                                                                                                       Hal. mangga, gamot,
                                                                                                       Panggatong

                                                                                                       Nasasabi ang damdamin ng
                                                                                                       tauhan sa kuwento

8.       Nakasusunod sa maikling                                Natutukoy ang karaniwang               Nakapagpapalit ng pantig      Nagagamit ang malaking        Nakapagmamasid ng          Kuwento
         panutong napakinggan                                   ngalan ng tao, bagay, hayop,           upang makabuo ng bagong       titik sa simula ng tanging    power point presentation
                                                                pook (pangngalang                      salita                        ngalan ng tao, bagay,         ng pagpapalit ng pantig
                                                                                                                                                                   upang makabuo ng
                                                                pambalana)                             Hal. panga-bunga              hayop, o pook
                                                                                                                                                                   bagong salita

                                                                                                       Nakasusunod nang wasto sa
                                                                                                       panutong nakasulat




     E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                           2
                         Pakikinig                                                Pagsasalita                    Pagbasa                       Pagsulat                      Panonood               Uri ng Teksto
9.        Nasasabi ang                                           Nagagamit ang mga                      Napagsusunud-sunod ang        Naisusulat nang kabit-           Nakapagmamasid sa          Kuwento, balita
          mahalagang                                             pangngalang pambabae,                  mga salita ayon sa alpabeto   kabit ang mga titik ng           aktuwal na pagsulat ng
          impormasyong narinig                                   panlalaki, o walang kasarian           (unang titik)                 alpabeto na may pailalim         kabit-kabit ng mga titik
                                                                                                                                                                       ng alpabeto na may
                                                                                                                                      na kurba
                                                                                                        Naibibigay ang                                                 pailalim na kurba
                                                                                                                                      Hal. u, w, i
                                                                                                        mahahalagang detalye sa
                                                                                                        balita

10.       Nasasabi ang                                           Natutukoy sa pangungusap               Nababasa ang mga salita,      Naisusulat nang kabit-           Nakapanonood ng mga        Sanaysay
          pangunahing diwa na                                    ang mga salitang panghalili sa         parirala o pangungusap na     kabit ang mga titik ng           larawang makatutulong
          inihahatid ng tulang                                   pangngalan                             nababasa sa batayang aklat,   alpabeto na may paibabaw         sa pagtukoy sa
                                                                                                                                                                       pangunahing diwa ng
          napakinggan                                                                                   pantulong na aklat, atbp.     na kurba
                                                                                                                                                                       bawat saknong ng tula
                                                                                                                                      Hal. a, m, n, x
                                                                                                        Naibibigay ang pangunahing
                                                                                                        diwa na inihahatid ng tula

11.       Nasasabi ang kaisipan o                                Nagagamit nang wasto ang               Natutukoy ang maikling        Naisusulat ang mga               Nakapagmamasid sa          Kuwento, ulat
          ideya na inihahatid ng                                 mga salitang panghalili sa             salita sa loob ng isang       maliliit na titik ng alpabeto    aktuwal na pagsulat ng
          bawat saknong ng tulang                                pangalan ng tao                        mahabang salita               na may paikot na kurba           maliliit na titik ng
          narinig                                                                                                                                                      alpabeto na may paikot
                                                                 Hal. ako, ikaw, siya, kami,                                          Hal. l, h, k
                                                                                                                                                                       na kurba
                                                                 kayo, sila                             Naibibigay ang mga kaisipan
                                                                                                        na inilahad sa bawat
                                                                                                        saknong ng tula

12.       Naibibigay ang angkop                                  Nagagamit nang wasto ang               Napipili ang mga salitang     Naisusulat nang kabit-           Nakapanonood ng mga        Kuwento, balita,
          na pamagat ng narinig na                               mga salitang panghalili sa             bumubuo ng salitang-          kabit ang mga maliliit na        larawan ng mga salitang    lathalain
          babasahin                                              pangalan ng bagay/hayop                tambalan sa binasa            titik ng alpabeto na may         mabubuong salitang -
                                                                                                                                                                       tambalan
                                                                 Hal. ito, iyan, iyon                   Hal. bungangkahoy             buntot
                                                                                                             bunga, kahoy             Hal. j, g, f

                                                                                                        Nakapagbibigay ng angkop
                                                                                                        na pamagat sa binasa

13.       Nasasabi ang paksa ng                                  Nagagamit nang wasto ang               Nakapagbibigay ng mga         Naisusulat nang kabit-           Nakapagmamasid ng          Kuwento
          talatang narinig                                       mga salitang panghalili sa             salitang pareho ang           kabit ang maliliit na titik ng   mga larawang
                                                                 pangalan ng pook/lugar                 kahulugan                     alpabeto na may                  nagpapahiwatig bilang
                                                                                                                                                                       paksa ng talata
                                                                 Hal. dito, diyan, doon                 Hal. masaya-maligaya          dalawang kurba
                                                                                                        Natutukoy ang paksang         Hal. a, g, s
                                                                                                        pangungusap ng talata
      E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                           3
                         Pakikinig                                                Pagsasalita                    Pagbasa                      Pagsulat                   Panonood              Uri ng Teksto

14.       Nasasabi ang magiging                                  Nagagamit nang wasto ang               Nakapagbibigay ng mga         Naisusulat nang kabit-       Nakapanonood ng mga       Kuwento
          sanhi o bunga ng mga                                   mga salitang ginagamit sa              salitang magkasalungat ang    kabit ang malalaking titik   larawan na nagpapakita
          pangyayaring narinig                                   pagtatanong; ano, sino, bakit,         kahulugan                     ng alpabeto na may kurba     ng sanhi at naging
                                                                                                                                                                   bunga ng pangyayari
                                                                 kailan                                 Hal. mahirap, madali          B, C, D, G, P, O

                                                                                                        Natutukoy ang sanhi o
                                                                                                        bunga ng mga pangyayari

15.       Naibibigay ang hula o                                  Natutukoy ang mga salitang             Napipili ang mga salitang     Naisusulat nang kabit-       Nakapagmamasid ng         Lathalain
          palagay sa narinig na                                  naglalarawan ng katangian ng           magkakaugnay                  kabit ang malalaking titik   mga larawan na            (character sketch)
          pangyayari                                             tao,                                                                 ng alpabeto M, N             nagpapakita ng mga
                                                                                                                                                                   katangian ng tao
                                                                 hayop, bagay, pook                     Nakapagbibigay ng sanhi o
                                                                                                        bunga ng mga pangyayari

16.       Nasasabi ang mga                                       Nagagamit nang wasto sa                Napapangkat-pangkat ang       Naisusulat nang kabit-       Nakapagmamasid ng         Lathalain, usapan
          katangian ng mga tauhan                                pangungusap ang mga                    mga salitang magkakaugnay     kabit ang malalaking titik   mga larawan ng mga
          ayon sa narinig na                                     salitang naglalarawan ng kulay                                       ng alpabeto                  bagay na may iba’t
                                                                                                                                                                   ibang kulay
          kuwento                                                ng mga bagay                           Nakapaglalarawan ng           T, J, I
                                                                                                        tauhan batay sa ginawa o
                                                                                                        kilos
17.       Naibibigay ang katangian                               Nagagamit nang wasto sa                Nabibigyang kahulugan ang     Naisusulat nang kabit-       Nakapagmamasid ng         Kuwento
          ng tauhan batay sa sinabi                              pangungusap ang mga                    sinabi ng tauhan sa kuwento   kabit ang malalaking titik   mga bagay na may iba’t
          ng mga ito                                             salitang naglalarawan ng                                             ng alpabeto                  ibang hugis at laki
                                                                 hugis at laki ng mga bagay                                           H, E

18.       Nasasabi ang damdamin                                  Nagagamit nang wasto sa                Naibibigay at nailalarawan    Naisusulat nang kabit-       Nakapagmamasid ng         Kuwento, alamat
          ng tauhan batay sa                                     pangungusap ang mga                    ang tagpuan ng kuwento        kabit ang malalaking titik   mga bagay na
          narinig na sitwasyon o                                 salitang naglalarawan ng                   • pinangyarihan           ng alpabeto                  nagpapakita ng bilang o
                                                                                                                                                                   dami
          usapan                                                 bilang o dami ng mga bagay                 • panahon                 J, Y, Z, A




19.       Naisasalaysay na muli                                  Nagagamit sa pangungusap               Naibibigay sa lima o higit                                 Nakapanonood ng mga       Kuwento
          ang kuwentong                                          ang mga salitang                       pang pangungusap ang                                       CD’s na naglalarawan
          napakinggan                                            naglalarawan ng katangian ng           buod ng kuwento                                            ng katangian ng mga
                                                                                                                                                                   tao, bagay o pook
                                                                 tao, hayop, bagay o pook

      E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                            4
                         Pakikinig                                                Pagsasalita                   Pagbasa                      Pagsulat                   Panonood              Uri ng Teksto
20.       Nakapagbibigay ng                                      Napaghahambing ang                     Nakapagbibigay ng angkop     Naisusulat nang kabit-       Nakapanonood ng mga       Kuwento
          angkop na wakas sa                                     katangian ng tao, hayop,               na wakas sa binasang         kabit ang iba pang           larawan na maaaring
          narinig na kuwento o                                   bagay o pook                           kuwento                      malalaking titik ng          maging angkop na pang
                                                                                                                                                                  wakas sa kwento
          pangyayari                                                                                                                 alpabeto
                                                                                                                                     L, T, E

21.       Nasasagot ang mga                                      Naibibigay ang angkop na               Naitatala ang mahahalagang   Naisusulat nang kabit-       Nakapagmamasid ng         Usapan
          tanong tungkol sa detalye                              salitang kilos para sa larawan         impormasyong nabasa          kabit ang iba pang           mga larawan ng
          ng teksto na narinig                                   o sa sitwasyon                                                      malalaking titik ng          hayop/tao na
                                                                                                                                                                  nagpapakita ng kilos
                                                                                                                                     alpabeto
          Nasasabi ang                                                                                                               U, V, W
          pangunahing diwa ng
          tekstong napakinggan

22.       Nakagagawa ng mapa ng                                  Natutukoy ang mga salitang             Nasasagot ang mga tanong     Naisusulat nang maayos       Nakapagmamasid ng         Mapa, grap, tsart
          direksyong napakinggan                                 kilos na ipinahihiwatig ng kilos       batay sa mapa o grap         ang iba pang titik ng        isang mapa ng paaralan,
                                                                 o galaw                                                             alpabeto                     pamayanan
                                                                                                                                     Hal. S, R, K
23.                                                              Natutukoy ang salitang kilos                                        Nakasisipi nang maayos       Nakapagmamasid ng         Kuwento
                                                                 sa pangungusap                                                      ng mga salita, parirala na   mga larawan na
                                                                                                                                     nakasulat nang kabit-kabit   nagpapahiwatig sa
                                                                                                                                                                  salitang kilos sa bawat
                                                                                                                                                                  pangungusap
24.                                                              Nakapagbibigay ng                                                   Naisusulat nang kabit-       Nakapanonood ng           Kuwento, sanaysay
                                                                 pangungusap na nagsasabi ng                                         kabit ang mga salitang       aktuwal na pagsulat
                                                                 kilos na ipinakikita sa larawan                                     naglalarawan                 nang kabit-kabit sa mga
                                                                                                                                                                  salitang naglalarawan
                                                                 o ginagawa

25.                                                              Nagagamit sa pangungusap                                            Naisusulat nang kabit-       Nakapanonood ng           Kuwento
                                                                 ang mga salitang kilos                                              kabit ang mga maikling       aktuwal na pagsulat
                                                                                                                                     panuto                       nang kabit-kabit ng mga
                                                                                                                                                                  maikling panuto


26.                                                              Nagagamit sa pangungusap                                            Naisusulat nang wasto        Nakapanonood ng           Kuwento
                                                                 ang mga ngalan ng araw at                                           ang mga pamagat              aktuwal na pagsulat ng
                                                                 buwan bilang pang-abay                                                                           pamagat ng kwento



      E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                          5
                         Pakikinig                                                Pagsasalita           Pagbasa               Pagsulat                  Panonood             Uri ng Teksto
27.                                                              Nagagamit ang mga pang-                              Nagagamit nang wasto        Nakapanonood ng mga       Liham
                                                                 abay na naglalarawan ng lugar                        ang tuldok sa hulihan ng    larawan ng lugar na       pangkaibigan
                                                                 sa pangungusap o usapan                              mga salitang dinaglat       angkop sa pag-aaral ng
                                                                                                                                                  mga pang-abay
                                                                                                                      Hal. Bb. G. Gng.

28.                                                              Nagagamit ang mga pang-                              Naisusulat nang kabit-      Nakapanonood ng mga       Kuwento
                                                                 abay na naglalarawan ng                              kabit ang mga ngalan ng     larawan ng panahon na
                                                                 panahon sa pangungusap o                             araw at buwan               angkop sa paglinang ng
                                                                                                                                                  aralin tungkol sa pang-
                                                                 usapan
                                                                                                                                                  abay
                                                                 Nagagamit ang mga pariralang
                                                                 pang-abay sa pangungusap
29.                                                              Nagagamit ang mga katagang                           Naisusulat nang kabit-      Nakapanonood ng           Kuwento
                                                                 pang-ugnay ng mga salita sa                          kabit ang mga pang-abay     aktuwal na pagsulat
                                                                 pangungusap                                          na naglalarawan ng lugar    nang kabit-kabit sa mga
                                                                                                                                                  pang-abay na
                                                                         -at
                                                                                                                                                  naglalarawan ng lugar
                                                                         -ay

30.                                                              Nagagamit ang na at ng bilang                        Naisusulat nang kabit-      Nakapanonood ng           Sanaysay
                                                                 pang-angkop sa pangungusap                           kabit ang mga pang-abay     aktuwal na pagsulat
                                                                                                                      na naglalarawan ng          nang kabit-kabit sa mga
                                                                                                                                                  pang-abay na
                                                                                                                      panahon
                                                                                                                                                  naglalarawan ng
                                                                                                                                                  panahon
31.                                                              Nakikilala at nakapagbibigay                         Naisusulat nang kabit-      Nakapanonood ng
                                                                 ng halimbawa ng                                      kabit ang mga pariralang    larawan (Halimbawa:
                                                                 pangungusap na pasalaysay                            pang-abay                   Pista sa Pamayanan)
32.                                                              Nakikilala at nakapagbibigay                         Naisusulat nang kabit-      Nakapanonood ng mga       Usapan
                                                                 ng halimbawa ng mga                                  kabit ang mga parirala at   larawan (Hal. Aking
                                                                 pangungusap na patanong                              pangungusap na may          Kaarawan) na
                                                                                                                                                  makatutulong sa pagbuo
                                                                                                                      pang-ugnay na at at ay
                                                                                                                                                  ng pangungusap na
                                                                                                                                                  patanong

33.                                                              Nakapagpapalit ng mga                                Naisusulat nang kabit-      Nakapanonood ng mga       Lathalain
                                                                 pangungusap na pasalaysay                            kabit ang mga               larawan (Hal. Sa
                                                                 patungo sa patanong at vice                          pangungusap na may          Paaralan) na
                                                                                                                                                  makatutulong sa
                                                                 versa                                                pang-angkop na na at ng
                                                                                                                                                  pagpapalit ng mga
                                                                                                                                                  pangungusap


      E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                  6
                         Pakikinig                                                Pagsasalita           Pagbasa                Pagsulat                   Panonood               Uri ng Teksto
34.                                                              Nakikilala at nakapagbibigay                         Nagagamit ang malaking        Nakapanonood ng            Usapan
                                                                 ng mga pangungusap na                                titik at tuldok sa pagsulat   aktuwal na pagsulat
                                                                 pautos o                                             ng pangungusap na             nang malaking titik at
                                                                                                                                                    wastong paggamit ng
                                                                 pakiusap                                             pasalaysay
                                                                                                                                                    tuldok sa pangungusap
                                                                                                                                                    na pasalaysay
35.                                                              Nakikilala at nakapagbibigay                         Nagagamit ang malaking        Nakapanonood ng mga        Kuwento
                                                                 ng halimbawa ng mga                                  titik at bantas na            larawan na nakatutulong
                                                                 pangungusap                                          pananong sa pagsulat ng       sa pagbibigay ng mga
                                                                                                                                                    pangungusap na
                                                                 na padamdam                                          pangungusap na patanong
                                                                                                                                                    padamdam

36.                                                              Nagagamit ang mga uri ng                             Naisusulat nang kabit-        Nakapanonood ng            Balita
                                                                 pangungusap sa pagbabalita o                         kabit ang mga                 aktuwal na pagsulat
                                                                 pagbibigay ng impormasyon                            pangungusap na pautos o       nang kabit-kabit ng mga
                                                                                                                      pakiusap                      pangungusap na pautos
                                                                                                                                                    o pakiusap

37.                                                              Nagagamit ang ibat ibang uri                         Nagagamit ang malaking        Nakapanonood ng            Kuwento
                                                                 ng pangungusap sa ibat ibang                         titik at bantas na            larawan nang iba’t ibang
                                                                 sitwasyon at usapan                                  padamdam sa pagsulat          sitwasyon na
                                                                                                                                                    makatutulong sa pagbuo
                                                                                                                      ng mga pangungusap na
                                                                                                                                                    nang iba’t ibang uri ng
                                                                                                                      padamdam                      pangungusap

38.                                                              Naipapahayag nang malaya                             Naisusulat nang kabit-        Nakapanonood ng            Kuwento
                                                                 ang sariling damdamin gamit                          kabit ang mga                 aktuwal na pagsulat
                                                                 ang iba’t ibang uri ng                               pangungusap na                nang kabit-kabit ng mga
                                                                                                                                                    pangungusap na
                                                                 pangungusap                                          pasalaysay
                                                                                                                                                    pasalaysay

39.                                                                                                                   Naisusulat nang maayos        Nakapagmamasid ng          Usapan
                                                                                                                      at kabit-kabit ang mga        aktuwal na pagsulat ng
                                                                                                                      usapan                        maayos at kabit-kabit sa
                                                                                                                                                    mga usapan

40.                                                                                                                   Nagagamit ang malaking        Nakapanonood ng            Liham-pangkalakal
                                                                                                                      titik at wastong bantas sa    aktuwal na pagsulat
                                                                                                                      pagsulat ng talata nang       nang kabit-kabit ng
                                                                                                                                                    Liham-pangkalakal na
                                                                                                                      kabit-kabit
                                                                                                                                                    gumagamit ng malaking
                                                                                                                                                    titik at wastong bantas
                                                                                                                                                    sa bawat talata
      E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                  7
                         Pakikinig                                                Pagsasalita           Pagbasa               Pagsulat                Panonood             Uri ng Teksto
41.                                                                                                                   Naisusulat nang maayos    Nakapagmamasid ng         usapan
                                                                                                                      at kabit-kabit ang mga    aktuwal na pagsulat
                                                                                                                      pangungusap na patanong   nang kabit-kabit sa mga
                                                                                                                                                pangungusap na
                                                                                                                                                patanong
42.                                                                                                                   Naisusulat nang kabit-    Nakapagmamasid ng
                                                                                                                      kabit ang mga             mga mapa o grap
                                                                                                                      impormasyong nasa mapa
                                                                                                                      o grap

43.                                                                                                                   Naisusulat ang isang      Nakapagmamasid ng
                                                                                                                      talata tungkol sa paksa   aktuwal na pagsulat ng
                                                                                                                                                isang talata tungkol sa
                                                                                                                                                paksa
44.                                                                                                                   Nakasusulat ng isang      Nakapagmamasid ng         Liham-
                                                                                                                      payak na liham pang-      isang payak na liham      pangkaibigan
                                                                                                                      kaibigan                  pang-kaibigan


                     * Ang mga kasanayan ay maaring ulitin ayon sa tekstong gagamitin.




      E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO II Final.doc (lino)
                                                                                                                  8
                                                                                                                     FILIPINO
                                                                                                                  Ikatlong Baitang

                                 Pakikinig                                                         Pagsasalita             Pagbasa                         Pagsulat                     Uri ng Teksto
  1.          Nauuri ang tunog ng mga                                          Nagagamit ang wastong             Naisasagawa ang wastong         Nagagamit ang malalaking titik   Kuwento, usapan
              hayop, bagay at sasakyan sa                                      paraan at angkop na               paraan ng pagbasang             sa simula ng magagalang na
              paligid                                                          pananalita sa pagtatanong/        pabigkas/tahimik na angkop sa   katawagan, pantanging ngalan
                                                                               pagbibigay ng direksyon           baitang gaya ng wastong         ng tao, atbp.
                                                                                                                 hagod ng mata, katamtamang
                                                                                                                 lakas ng boses, wastong
                                                                                                                 paglilipon ng salita, atbp.

                                                                                                                 Nakikilala at nababasa nang
                                                                                                                 mabilis ang mga salitang iisa
                                                                                                                 ang baybay ngunit magkaiba
                                                                                                                 ang diin

                                                                                                                 Nasasagot ang mga tanong na
                                                                                                                 sino, saan, alin, kailan

  2.          Nabibigkas nang wasto ang                                        Nagagamit nang wasto sa           Nababasa nang mabilis ang       Nagagamit ang malalaking titik   Kuwento
              mga salitang diptonggo na                                        pangungusap ang mga               mga salitang may diptonggo      sa ngalan ng araw, buwan,
              napakinggan                                                      pangngalan                                                        pagdiriwang, pangalan ng
                                                                                                                 Natutukoy ang mahahalagang      Maykapal, atbp.
              Nabibigkas nang wasto ang                                                                          detalye sa kuwento.
              mga salitang may kambal
              katinig o klaster na
              napakinggan

              Nakasasagot sa mga tanong
              tungkol sa kuwento/tulang
              napakinggan

  3.          Natutukoy ang katangian ng                                       Natutukoy at napag-uuri-uri       Napagsusunud-sunod ang          Nagagamit ang malaking titik     Sanaysay, kuwento, alamat
              tauhan sa napakinggang                                           ang mga pangngalan ayon sa        mga salita ayon sa bagong       sa pagsulat ng mga
              dayalogo/kuwento                                                 kailanan, kasarian at             alpabeto hanggang sa unang      pangngalang pantangi, simula
                                                                               katangian                         dalawang titik                  ng pangungusap, pamagat


E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO III Final.doc (lino)
                                                                                                                           1
                                 Pakikinig                                                         Pagsasalita              Pagbasa                           Pagsulat                       Uri ng Teksto
                                                                                                                  Natutukoy ang katangian ng
                                                                                                                  tauhan batay sa kanilang salita
                                                                                                                  at kilos

  4.          Nasasagutan ang mga tanong                                       Nagagamit nang wasto sa            Natutukoy ang salitang ugat at    Naisusulat ang idiniktang        Kuwento
              mula sa napakinggang teyp,                                       pangungusap ang mga                mga panlaping bumubuo sa          ngalan ng araw at buwan na
              pahayag, atbp.                                                   salitang inihahalili sa pangalan   salita                            nasa pangungusap
                                                                               ng tao
                                                                                                                  Nabibigyang paliwanag ang
                                                                                                                  mga tanong na bakit at paano

  5.          Naibibigay ang paksa ng                                          Nagagamit sa pangungusap           Nakikilala ang mga salitang       Nagagamit ang kuwit, gitling     Kuwento
              narinig na talata                                                ang mga panghalip na isahan        nakapaloob sa mahabang            sa pagsulat ng mga
                                                                               at pangmaramihan                   salita                            pangungusap

                                                                                                                  Natutukoy ang paksang
                                                                                                                  pangungusap sa talata

  6.          Natutukoy ang paksang                                            Nagagamit sa pangungusap           Nakabubuo ng salita sa tulong     Nakasusulat ng mga               Ulat
              pangungusap ng narinig na                                        ang mga salitang                   ng panlapi                        pangungusap na nakaugnay
              talata                                                           nagpapahayag ng pag-aari -                                           sa mga larawan o graphics
                                                                               akin/ko, iyo/mo,                   Natutukoy ang posisyon ng
                                                                               kanya/niya/kanila/nila             paksang pangungusap sa
                                                                                                                  talata

  7.          Natutukoy sa napakinggang                                        Nagagamit ang wastong              Natutukoy ang                     Nagagamit ang angkop na          Kuwento
              teksto ang mga pahayag ng                                        salita/pananda sa                  magkakatugmang salita sa          bantas sa mga pangungusap
              tauhan na nagsasaad ng iba't                                     pagpapahayag ng pagmamay-          tula                              na nasa talata
              ibang damdamin - tuwa,                                           ari - ni/niya,  kay/kina,
              lungkot, galit                                                   ng/ng mga                          Nabibigyang kahulugan ang
                                                                                                                  mga pahayag ng tauhan sa
                                                                                                                  kuwento

  8.          Naisasalaysay ang                                                Nagagamit sa pangungusap           Nababasa nang mabilis ang         Naisusulat ang idiniktang buod   Ulat, lathalain
              napakinggang kuwento ayon                                        ang mga salitang nagtuturo ng      mga salitang hiram o hinango      ng kuwento
              sa pagkakasunud-sunod ng                                         lugar - ito, iyan, iyon, dito,     sa ibang wika
              mga pangyayari                                                   diyan, doon

E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO III Final.doc (lino)
                                                                                                                            2
                                 Pakikinig                                                         Pagsasalita             Pagbasa                         Pagsulat                        Uri ng Teksto
                                                                                                                 Napagsusunud-sunod ang
                                                                                                                 mga pangyayari

  9.          Nabibigyan ng pamagat ang                                        Nagagamit ang mga panghalip       Nakikilala ang                  Nakapagtatala ng mga             Balita
              napakinggang maikling                                            na pananong - ano/sino,           kasingkahulugan ng salita sa    salitang magkasingkahulugan,
              pangyayari                                                       saan/nasaan; ilan, kailan, alin   pamamagitan ng gamit sa
                                                                                                                 pangungusap

                                                                                                                 Naibibigay ang angkop na
                                                                                                                 pamagat sa talata o kuwento

 10.           Napapangkat ang mga salita                                      Nagagamit sa pangungusap          Nakapagbibigay halimbawa ng     Naisusulat ang buod ng           Kuwento
              o ideya na narinig                                               ang mga pang-uring                mga salitang magkasalungat      binasang kuwento
                                                                               nagsasaad ng kulay, bilang,
                                                                               laki, hugis, dami, katangian ng   Nabibigyang pamagat ang
                                                                               hayop, tao, bagay                 mga ideyang pinagpangkat-
                                                                                                                 pangkat

 11.          Naibibigay ang mga detalyeng                                     Nagagamit ang mga pang-uri        Natutukoy ang magkakaugnay      Nakasusulat ng                   Lathalain, kuwento
              narinig mula sa teksto                                           sa pangungusap/talata na          na salita                       patalastas/poster tungkol sa
                                                                               naglalarawan ng tao, hayop,                                       mga napapanahong isyu
                                                                               bagay, pook                       Napipili ang mga detalyeng
                                                                                                                 sumusuporta sa pangunahing
                                                                                                                 diwa

 12.          Napagsusunod-sunod ang                                           Nakapaghahambing ng               Natutukoy ang kahulugan ng      Naisusulat ang mga datos sa      Sanaysay, kuwento
              mga ideyang narinig                                              katangian ng tao, bagay/pook      matatalinghagang salita sa      pagpupuno ng ID, pormularyo,
                                                                               na ginagamit ang pang-uri sa      teksto                          atbp.
                                                                               iba’t ibang kaantasan
                                                                                                                 Napagsusunud-sunod ang
                                                                                                                 mga ideya sa seleksyon

 13.          Naibibigay ang mga                                               Nagagamit sa pangungusap          Nakikilala ang mga salitang     Nakasusulat ng talata na         Kuwento
              sanhi/bunga ng isang                                             ang mga pandiwang                 iisa ang baybay ngunit          ginagamitan ng iba’t ibang uri
              pangyayaring napakinggan                                         nagsasaad ng kilos na             magkakaiba ng kahulugan         ng pangungusap at angkop na
                                                                               naganap, nagaganap at                                             bantas sa katapusan nito
                                                                                                                 Naibibigay ang sanhi at bunga
                                                                               magaganap pa

E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO III Final.doc (lino)
                                                                                                                          3
                                 Pakikinig                                                         Pagsasalita             Pagbasa                         Pagsulat                      Uri ng Teksto
 14.          Natutukoy ang opinyon o                                          Nakapagsasalaysay ng              Nakikilala ang kahulugan o      Nakasusulat ng maikling          Talaarawan
              katotohanan sa narinig na                                        nabasa/napakinggang               salita sa tulong ng katuturan   talaarawan
              pahayag                                                          kuwento na ginagamit ang
                                                                               iba’t ibang aspekto               Naibibigay ang kahulugan at
                                                                                                                 pagkakaiba ng opinyon at
                                                                                                                 katotohanan

 15.          Nasasabi ang mga                                                 Nagagamit nang wasto ang          Nakabubuo ng palagay            Nakasusulat ng liham             Liham pangkaibigan
              pangyayaring narinig na totoo                                    iba’t ibang aspekto ng pandiwa    tungkol sa mga pangyayaring     pangkaibigan na naglalarawan
              o di-totoo                                                       sa pagsasalaysay ng sariling      totoo/di kapani-paniwala        ng tao, pook, na nakita
                                                                               karanasan, talambuhay, atbp.

 16.          Nakapagbibigay ng hinuha sa                                      Nagagamit sa pangungusap          Nahihinuha ang mga              Nakasusulat ng liham             Kuwento
              mga pangyayari o sitwasyon                                       ang mga salitang nagsasabi        pangyayaring di-tuwirang        paanyaya o pagtanggap ng
              na narinig                                                       kung saan, kailan, nangyari       nasasaad sa kuwento             paanyaya
                                                                               ang kilos

 17.          Nakapagbibigay ng wakas sa                                       Nagagamit sa pagsasalaysay        Nabibigyang wakas ang hindi     Nakasusulat ng talatang          Kuwento
              narinig na komento o                                             ang mga pariralang pang-abay      tapos na pahayag/kuwento        naglalarawan sa 5 o higit pang
              pangyayari                                                                                                                         pangungusap
 18.          Nakapagbibigay ng sariling                                       Nagagamit ang mga pang-           Nakabubuo ng sariling palagay   Nakasusulat ng mga               Kuwento
              palagay sa narinig na teksto                                     angkop na at, ay, na, ng at g     tungkol sa binasa               salawikain
                                                                               sa pangungusap

 19.          Nakagagawa ng balangkas ng                                       Nagagamit ang mga uri ng          Nakabubuo ng balangkas          Nakasusulat ng balangkas         Kuwentong bayan
              narinig na teksto                                                pangungusap ayon sa
                                                                               tungkulin pasalaysay, pautos,
                                                                               patanong, padamdam sa
                                                                               pagsasalaysay ng sariling
                                                                               karanasan

 20.          Nakabubuo ng tanong tungkol                                      Nakagagawa ng usapan              Nasasagot ang mga tanong        Nakasusulat ng talatang          Tsart, grap
              sa napakinggang teksto                                           tungkol sa isang paksa na         tungkol sa impormasyong         nagsisimula sa paksang
                                                                               ginagamit ang iba’t ibang uri     nasa grap, tsart at mapa        pangungusap
                                                                               ng pangungusap




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO III Final.doc (lino)
                                                                                                                           4
                                 Pakikinig                                                         Pagsasalita            Pagbasa                        Pagsulat                      Uri ng Teksto
 21.          Naitatala ang mga                                                Nakabubuo ng mga                  Natutukoy ang mga bahagi ng   Nakasusulat ng talatang          Lathalain, tagubilin, babala
              impormasyon mula sa                                              patalastas, dayalogo o usapan     aklat tulad ng talaan ng      naglalahad ng karanasan
              napakinggang teksto                                              na ginagamit ang mga uri ng       nilalaman, atbp.
                                                                               pangungusap

 22.                                                                           Nagagamit ang angkop na           Nagagamit ang mga bahagi ng   Nakasusulat ng mga talatang
                                                                               pahayag sa iba’t ibang            aklat ayon sa                 nagsasalaysay ng pangyayari
                                                                               sitwasyon                         pangangailangan at nasasabi
                                                                                                                 ang impormasyong nasa
                                                                                                                 bahagi nito


 23.                                                                                                             Natutukoy ang uri ng          Naisusulat sa talata ang
                                                                                                                 sanggunian na mapagkukunan    ipinahayag sa tsart / grap
                                                                                                                 ng impormasyon

 24.                                                                                                                                           Naisusulat ang narinig na
                                                                                                                                               patalastas, anunsyo

 25.                                                                                                                                           Nagagamit ang mga angkop
                                                                                                                                               na bantas, malaking titik sa
                                                                                                                                               pagsulat ng iba’t ibang uri ng
                                                                                                                                               liham pangkaibigan

 26.                                                                                                                                           Nakasusulat ng liham na
                                                                                                                                               nagbabalita, humihingi ng
                                                                                                                                               paumanhin, atbp.

 27.                                                                                                                                           Nakasusulat ng usapan na
                                                                                                                                               ginagamit ang iba’t ibang uri
                                                                                                                                               ng pangungusap

 28.                                                                                                                                           Nakasusulat ng buod ng
                                                                                                                                               binasang kuwento

 29.                                                                                                                                           Nakasusulat ng direksyon
                                                                                                                                               batay sa mapa


E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO III Final.doc (lino)
                                                                                                                          5
                                 Pakikinig                                                         Pagsasalita   Pagbasa             Pagsulat                Uri ng Teksto
 30.                                                                                                                       Nakasusulat ng talatang
                                                                                                                           naglalahad ng sariling katwiran
                                                                                                                           tungkol sa isang
                                                                                                                           napapanahong isyu

               * Ang mga kasanayan ay maaring ulitin ayon sa tekstong gagamitin.




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO III Final.doc (lino)
                                                                                                                 6
                                                                                                                  FILIPINO
                                                                                                              Ikaapat na Baitang

                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita               Pagbasa                           Pagsulat                      Uri ng Teksto
  1.          Naiuugnay sa sariling                                           Nagagamit nang wasto sa         Nabibigyang-kahulugan ang         Nagagamit ang malalaking titik   Usapan, kuwento
              karanasan ang mga tunog na                                      usapan at balita ang mga        salitang iisa ang baybay ngunit   sa pantanging ngalan,
              napakinggan tulad ng sirena                                     pangngalan                      magkaiba ang diin:                magagalang na katawagan,
              na babala ng sunog, babala ng                                                                   Hal. pito-pito, buhay-buhay,      pagdiriwang at simula ng
              curfew, kampana ng simbahan                                                                           pala-pala, sala-sala        pangungusap o pamagat
              at iba pa
                                                                                                              Nakakasagot sa mga tanong
              Natutukoy ang konteksto sa                                                                      na bakit, paano sa binasa
              isang usapang napakinggan

  2.          Naitatala ang mahahalagang                                      Nagagamit ang mga               Nabibigyang kahulugang literal    Nagagamit ang iba’t ibang        Kuwento, lathalain
              pangyayari mula sa                                              pangngalan                      ang mga tambalang salita:         bantas sa pangungusap:
              napakinggang kuwento, balita                                        Konkreto-tao, lapis, puno   Hal. silid-aralan                 tuldok, tandang pananong,
                                                                                  Di-konkreto- pag-ibig                                         tandang padamdam
                                                                                  Kaligayahan,                Naibibigay ang mahahalagang
                                                                                                              pangyayari o aksyon na
                                                                                                              bumubuo sa kuwento o balita

  3.          Nailalarawan ang mga tauhan                                     Nagagamit ang pangngalan        Naibibigay ang kahulugan ng       Nagagamit ang angkop na          Ulat
              sa kuwentong napakinggan                                        bilang paksa at/o panaguri ng   mga salitang kaugnay ng iba’t     bantas sa pagsulat ng
                                                                              pangungusap                     ibang asignatura,                 idiniktang talata
                                                                                                              Hal. karnibal

                                                                                                              Nailalarawan ang mga tauhan
                                                                                                              sa kuwento

                                                                                                              Nakikilala ang katangian ng
                                                                                                              mga tauhan




  4.          Naiaayos ang mga pangyayari                                     Nagagamit ang angkop na         Naibibigay ang kahulugan ng       Naisusulat ang mga               Balita, kuwento
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO IV Final.doc (lino)
                                                                                                                        1
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita             Pagbasa                        Pagsulat                      Uri ng Teksto
              sa kuwentong napakinggan                                        panghalip sa pangngalang      matalinghagang salita:          pangyayari sa isang kuwento
              ayon sa wastong                                                 hinahalinhan                  Hal. balatsibuyas,              nang may maayos na
              pagkakasunud-sunod                                              ang nanay – siya                   hampaslupa, hanapbuhay     pagkakasunud-sunod
                                                                              ng nanay – niya                    atbp.
                                                                              sa nanay – kanya
                                                                              ako – kami                    Naisasalaysay na muli ang
                                                                              ikaw – kayo                   kuwento ayon sa wastong
                                                                                                            pagkakasunud-sunod

  5.          Natutukoy ang mga pahayag                                       Nagagamit sa pangungusap      Naibibigay ang kahulugan ng     Nakasusulat ng maikling buod    Kuwento, usapan
              na nagpapakilala ng tauhan,                                     ang panghalip na paari        salita sa pamamagitan ng        ng kuwentong nabasa
              pangyayari at layon sa isang                                                                  katuturan o depinisyon, gamit
              usapan at napakinggang                                                                        sa pangungusap
              kuwento
                                                                                                            Nakikilala ang katangian ng
                                                                                                            mga tauhan batay sa
                                                                                                            sinabi/ginawa

  6.          Natutukoy ang paksa ng                                          Nagagamit ang isahan,         Naibibigay ang kahulugan ng     Nakasusulat ng isang talatang   Tula, awit
              tula/awit na napakinggan                                        dalawahan at maramihang       salita sa pamamagitan ng        naglalahad tungkol sa isang
                                                                              anyo ng panghalip na panao    kasingkahulugan, kasalungat     paksa
                                                                              sa magkakaugnay na
                                                                              pangungusap                   Natutukoy ang paksa/kaisipan
                                                                                                            ng seleksyong binasa

  7.          Natutukoy ang paksa at ideya                                    Nagagamit sa pangungusap      Nagagamit ang dating            Nakasusulat ng talatang         Kuwento
              sa balita o kuwentong                                           ang isahan at maramihang      kaalaman sa pagbibigay-         naglalahad ng sariling
              napakinggan                                                     anyo ng panghalip na          kahulugan sa ibang salita at    reaksyon sa binasang teksto
                                                                              patanong                      parirala
                                                                                   sino - sinu-sino
                                                                                   ano - anu-ano            Naibibigay ang lohikal na
                                                                                   paano - paa-paano        pagkakasunud-sunod ng mga
                                                                                   kailan - kai-kailan      ideya sa balita o seleksiyon

  8.          Nakapagbibigay ng angkop na                                     Nagagamit ang mga pang-uri    Natutukoy ang kahulugan ng      Nakasusulat ng mga              Anekdota, karakter sketch
              pamagat sa tekstong narinig                                     sa paglalarawan ng tao,       salita ayon sa gamit sa         paglalarawan ng mga tauhang
                                                                              bagay, lugar at pangyayari    pangungusap                     nabasa sa kuwento
                                                                                                            Naibibigay ang angkop na
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO IV Final.doc (lino)
                                                                                                                      2
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita              Pagbasa                       Pagsulat                     Uri ng Teksto
                                                                                                             pamagat ng binasang teksto

  9.          Naibibigay ang mga detalye na                                   Nakapaglalarawan ng iba't-     Nakikilala ang mga            Nakasusulat ng tambalan at      Kuwento
              sumusuporta sa pangunahing                                      ibang pandama, pantingin,      matatalinghagang salita at    hugnayang pangungusap
              ideya na nasa tekstong                                          panlasa, panghipo, pandinig,   idyoma
              napakinggan                                                     pang-amoy
                                                                                                             Napipili ang detalyeng
                                                                                                             sumusuporta sa pangunahing
                                                                                                             ideya

 10.          Naibibigay ang kahulugan ng                                     Nakapaghahambing ng tao,       Natutukoy ang kahulugan ng    Naisusulat ang interpretasyon   Ulat na may diagram
              mga pahayag ayon sa textong                                     bagay, pook, pangyayari sa     matatalinghagang salita sa    o impormasyong inilalahad sa
              napakinggan                                                     iba’t ibang antas              teksto                        dayagram

                                                                                                             Naibibigay ang kahulugan ng
                                                                                                             mga pahayag ng tauhan

 11.          Natutukoy ang damdaming                                         Nasusuri at nagagamit ang      Nahihinuha ang                Nakasusulat ng liham            Dayalogo, editoryal
              namamayani sa usapang                                           iba't ibang anyo ng pandiwa    namamayaning damdamin sa      pangkaibigan na nagbabalita
              napakinggan                                                     batay sa aspektong naganap     kuwentong binasa
                                                                              na ang kilos – naglaba
                                                                              ginaganap ang
                                                                              kilos – naglalaba
                                                                              gaganapin pa ang
                                                                              kilos – maglalaba

 12.          Nakagagawa ng dayagram ng                                       Nagagamit ang angkop na        Natutukoy ang sanhi o bunga   Nakasusulat ng liham na         Balita, kuwento
              ugnayang sanhi at bungang                                       panlapi sa pagbuo ng           ng mga pangyayari sa          nagtatanong ng impormasyon
              nakalahad sa seleksyong                                         pandiwa                        seleksyong binasa
              napakinggan

              Hal.

                        Sanhi                    Bunga

                   Nag-aral                  Tumaas
                   ng mabuti                 ang marka


E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO IV Final.doc (lino)
                                                                                                                      3
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita              Pagbasa                       Pagsulat                        Uri ng Teksto


 13.          Natutukoy ang mga kaisipang                                     Nakapagsasalaysay ng           Naibibigay ang angkop na      Nakasusulat ng talatang          Sanaysay
              napakinggan na walang                                           karanasan na ginagamit nang    bunga sa inilahad na sanhi    naglalahad ng pangyayaring
              kabuluhan o paningit lamang                                     wasto ang mga pandiwa sa                                     may sanhi at bunga
                                                                              ibat ibang aspekto

 14.          Nakasasagot sa tanong na                                        Nagagamit ang mga pang-        Nakabubuo ng mga angkop na    Nakasusulat ng liham ng          Kuwento, lathalain
              bakit tungkol sa tekstong                                       abay sa pangungusap            tanong kaugnay ng dayagram    pangungumusta at pagbati
              napakinggan

 15.          Natutukoy ang opinyon o                                         Nagagamit ang mga pang-        Napipili ang opinyon,         Nakasusulat ng sagot sa isang    Ulat, liham
              katotohanan sa narinig na                                       abay na pamanahon,             katotohanan sa seleksyong     liham pangkaibigan
              teksto                                                          panlunan, pamaraan sa          binasa
                                                                              pagpapahayag

 16.          Nakapagbibigay ng                                               Nagagamit ang mga pariralang   Nakapagbibigay ng angkop na   Nakasusulat ng isang             Kuwento, alamat, pabula
              pagbabago sa pangwakas na                                       pang-abay                      wakas sa kuwento              pagsasalaysay (narrative text)
              bahagi ng kuwentong                                                                                                          batay sa sariling karanasan
              napakinggan

 17.          Natutukoy ang mga bahagi ng                                     Nagagamit ang mga pang-        Natutukoy ang mga             Naisusulat ang mga               Kuwento ng kababalaghan
              tekstong napakinggan na                                         angkop na na at ng             pangyayaring nagsasaad ng     impormasyong nakukuha sa
              nagsasaad ng katotohanan o                                                                     katotohanan o pantasya        binasa o narinig na ulat o
              pantasya                                                                                                                     balita

 18.          Nakapagbibigay-hinuha sa                                        Nagagamit ang mga pangatnig    Nakapagbibigay-hinuha         Nakasusulat ng isang lagom       Kuwento
              kalalabasan ng mga                                              sa pagpapahayag                tungkol sa maaaring           sa impormasyong nakuha
              pangyayari sa narinig na                                                                       kalabasan ng mga pangyayari   mula sa binasa
              teksto                                                                                         sa binasa

 19.          Nauulit ang mga                                                 Nauuri ang mga pangungusap     Naitatala ang mga             Nakasusulat ng talaarawan ng     Balita
              mahahalagang impormasyon                                        ayon sa gamit: pasalaysay,     impormasyon sa binasang       sariling karanasan
              mula sa balitang napakinggan                                    patanong, pautos, padamdam     teksto
                                                                              at ayon sa kayarian: payak,
                                                                              tambalan at hugnayan

 20.          Naibabahagi ang mga                                             Nakabubuo ng tambalang         Nakapagbibigay ng buod o      Nakasusulat ng buod o lagom      Kuwento, alamat, pabula
              impormasyong napakinggan                                        pangungusap mula sa dalawa     lagom                         ng binasa
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO IV Final.doc (lino)
                                                                                                                      4
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita               Pagbasa                       Pagsulat                     Uri ng Teksto
                                                                              o mahigit pang payak na mga
                                                                              pangungusap
 21.          Nakabubuo ng balangkas                                          Nasusuri sa teksto ang          Nakabubuo ng balangkas sa      Nakasusulat ng talambuhay     Kuwento
              batay sa napakinggang teksto                                    tambalang pangungusap           anyong papaksa o
                                                                              bilang mga pinagsamang mga      pangungusap (topical or
                                                                              sugnay na parehong              sentence outline)
                                                                              makapag-iisa

 22.          Nakapagbibigay ng iba’t ibang                                   Natutukoy ang panaguri at       Nakapagbibigay ng              Nakasusulat ng                Talumpati
              reaksyon sa diskursong                                          simuno sa pangungusap           paglalahat/reaksyon sa         usapan/dayalog tungkol sa
              napakinggan tulad ng                                                                            binasang teskto                isang paksa
              talumpati, pahayag

 23.                                                                          Natutukoy ang simuno at ang     Nagagamit ang diskyunaryo sa   Nakasusulat ng reaksiyon sa   Pitak, editoryal
                                                                              tungkulin nito sa pangungusap   paghahanap ng wastong          kolum o pitak na binasa
                                                                                                              bigkas, baybay at kahulugan
                                                                                                              ng salita

 24.                                                                          Natutukoy ang panaguri at ang   Nagagamit ang mga                                            Lathalain
                                                                              tungkulin nito sa               pamatnubay na salita ng
                                                                              pangungusap                     diksyunaryo

                                                                                                              Nakasasagot ng mga tanong
                                                                                                              tungkol sa mga impormasyong
                                                                                                              nasa iba’t ibang bahagi ng
                                                                                                              aklat

 25.                                                                          Natutukoy ang kinalalagyan ng   Nakikilala ang iba’t ibang                                   Lathalain
                                                                              panaguri at simuno sa           bahagi ng pahayagan:
                                                                              karaniwan at di-karaniwang      • pamukhang pahina
                                                                              ayos ng pangungusap             • editoryal
                                                                                                              • anunsyo klasipikado
                                                                                                              • tanging lathalain

 26.                                                                          Naisasalin ang karaniwang       Nakapagpapaikli ng balita,                                   Balita, editoryal
                                                                              ayos ng pangungusap sa di       editoryal, kolumn na binasa
                                                                              karaniwang ayos nito at vice
                                                                              versa
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO IV Final.doc (lino)
                                                                                                                        5
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita   Pagbasa   Pagsulat          Uri ng Teksto


 27.                                                                          Nakapagpapahayag at                                Sanaysay
                                                                              nagagamit ang pangungusap
                                                                              na nasa karaniwan at di-
                                                                              karaniwang ayos

 28.                                                                          Napapalawak ang                                    Lathalain
                                                                              pangungusap sa pagbuo ng
                                                                              talata gamit ang pang-
                                                                              uri/pang-abay

               * Ang mga kasanayan ay maaring ulitin ayon sa tekstong gagamitin.




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO IV Final.doc (lino)
                                                                                                            6
                                                                                                                   FILIPINO
                                                                                                               Ikalimang Baitang

                                 Pakikinig                                                       Pagsasalita             Pagbasa                          Pagsulat                      Uri ng Teksto
  1.          Nakukuha ang mahahalagang                                       Nagagamit ang pangngalan         Natutukoy ang salitang-ugat at   Nagagamit nang wasto ang         Kuwento, tula, talata
              detalye ng tekstong                                             bilang iba’t ibang bahagi sa     panlaping gamit sa salita        malaking titik sa
              napakinggan                                                     pangungusap, sa mga balita,                                       - mahahalagang salita sa
                                                                              dayalog, anunsyo, talata,        Naibibigay ang mahahalagang          pamagat
                                                                              liham                            detalyeng mula sa                - mga katawagang nauukol
                                                                                                                                                    sa Maykapal
                                                                                                               kuwento/balitang binasa
                                                                                                                                                - simula ng taludtod ng tula
                                                                                                                                                - tiyak na pangalan ng tao

  2.          Nakasasagot sa mga tanong                                       Napag-uuri-uri ang               Natutukoy ang mga salitang       Naisusulat sa wastong baybay     Sanaysay
              tungkol sa detalye ng                                           pangngalan ayon sa tungkulin:    hiram na ginamit sa teksto       ang mga salitang hiram at
              ulat/patalastas/ kuwentong                                      pantangi, pambalana,                                              nagagamit ang mga ito sa
              napakinggan                                                     lansakan                         Natutukoy ang mga                pagsulat ng talata
                                                                                                               pangyayaring bumubuo sa
                                                                                                               kuwento

  3.          Naisasalaysay ang narinig na                                    Napag-uuri-uri ang               Natutukoy ang salitang-ugat at   Nagagamit ang panipi at kuwit    Kuwento
              kuwento o pangyayari ayon sa                                    pangngalan ayon sa kayariang     kahulugan ng tambalang salita    sa tuwirang sinabi ng tauhan
              wastong pagkakasunud-sunod                                      payak, maylapi, inuulit,
                                                                              tambalan                         Naisasalaysay ang kuwento
                                                                                                               ayon sa wastong
                                                                                                               pagkakasunud-sunod ng mga
                                                                                                               pangyayari

  4.          Naibibigay sa sariling                                          Nagagamit ang iba’t ibang uri    Naibibigay ang kahulugan ng      Nagagamit ang angkop na          Talaarawan
              pangungusap ang paksa ng                                        ng panghalip sa                  salita sa pamamagitan ng         bantas para sa iba’t ibang uri
              tula/kuwento/ impormasyong                                      pagsasalaysay ng sariling        kasingkahulugan                  ng pangungusap
              narinig                                                         karanasan – panao,
                                                                              pananong, pamatlig,panaklaw,     Naibibigay sa sariling
                                                                              patulad                          pangungusap ang
                                                                                                               pangunahing diwa ng binasa




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO V Final.doc (lino)
                                                                                                                        1
                                 Pakikinig                                                       Pagsasalita             Pagbasa                           Pagsulat                         Uri ng Teksto
  5.          Naitatala ang mga paksang                                       Nagagamit ang angkop na          Naibibigay ang kahulugan ng      Nagagamit nang wasto ang           Liham, paglalarawan,
              diwa na tuwirang inilalahad sa                                  pang-uri sa paglalarawan ng      salita sa pamamagitan ng         mga bantas; malaking titik;        anekdota
              sariling talata                                                 tao, bagay, lugar, pangyayari    kasalungat                       palugit, pasok sa pagsulat ng
                                                                                                                                                idiniktang talata, balita, liham
                                                                                                               Natutukoy ang paksang
                                                                                                               pangungusap na isinasaad sa
                                                                                                               talata

  6.          Naibibigay ang paksang diin                                     Nagagamit ang iba’t ibang        Naibibigay ang kahulugan ng      Naisusulat nang maayos ang         Lathalain
              na di-tuwirang inilahad sa                                      antas ng pang-uri sa             salita sa pamamagitan ng         idiniktang talata
              talatang narinig                                                paghahambing ng katangian        katuturan
                                                                              ng tao, bagay, pook at
                                                                                                               Naibibigay ang paksa na di
                                                                              pangyayari                       tuwirang isinasaad sa talata

  7.          Naibibigay ang angkop na                                        Napapangkat/Nauuri ang mga       Napagsusunud-sunod ang           Naisusulat ang buod ng             Kuwento
              pamagat sa talata o                                             pang-uri sa iba’t ibang antas    mga salita ayon sa antas o       kuwento na gumagamit ng
              kuwentong narinig                                                                                intensidad ng kahulugan          angkop na bantas para sa iba’t
                                                                                                               Hal. ngiti-tawa-halakhak         ibang uri ng pangungusap sa
                                                                                                                                                talata
                                                                                                               Nakapagbibigay nang angkop
                                                                                                               na pamagat sa talata

  8.          Naibibgay ang mga detalye na                                    Natutukoy ang mga pandiwa        Natutukoy ang mga salitang       Nagagamit ang gitling sa           Balita
              sumusuporta sa pangunahing                                      sa balita, kuwentong nabasa      magkatugma at nagagamit          pagsulat ng iba’t ibang uri ng
              ideya sa narinig na ulat, balita                                                                 ang mga ito sa pagbuo ng         pangngalan/salita
                                                                                                               sariling tugma.

                                                                                                               Napipili ang mga
                                                                                                               mahahalagang detalye na
                                                                                                               sumusuporta sa pangunahing
                                                                                                               ideya

  9.          Nabibigyang hinuha ang mga                                      Nasusuri ang mga panlaping       Naibibigay ang kahulugan ng      Nagagamit ang tuldok-kuwit sa      Balita, usapan
              pangyayari sa kuwentong                                         gamit sa pagbubuo ng             mga salita batay sa ginamit na   paghihiwalay ng mga sugnay
              napakinggan                                                     pandiwa                          panlapi                          sa hugnayan at tambalang
                                                                                                                                                pangungusap
                                                                                                               Nahihinuha ang kalalabasan       Naisusulat ang iba’t ibang uri
                                                                                                               ng mga pangyayari                ng pangungusap ayon sa
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO V Final.doc (lino)
                                                                                                                         2
                                 Pakikinig                                                       Pagsasalita             Pagbasa                          Pagsulat                     Uri ng Teksto
                                                                                                                                                kayarian na gumagamit ng
                                                                                                                                                angkop na bantas

 10.          Naibibigay ang mga bunga o                                      Nasusuri ang mga pagbabago       Napagsusunud-sunod ang           Nakasusulat ng mga talatang      Sanaysay
              sanhi ng mga pangyayaring                                       sa anyo ng pandiwa batay sa      mga salita ayon sa alpabetong    nagsasalaysay
              narinig                                                         aspekto ng panlaping ginamit     Filipino batay sa una
                                                                                                               hanggang ikatlong titik

                                                                                                               Nasasabi ang mga
                                                                                                               pangyayaring may ugnayang
                                                                                                               sanhi at bunga sa seleksyong
                                                                                                               binasa
 11.          Napipili ang katotohanan at                                     Nagagamit ang mga pandiwa        Natutukoy ang mga salitang       Nakasusulat ng talatang          Taalarawan
              opinyon lamang sa                                               sa iba’t ibang kaanyuan sa       hiram at nabibigyan ito ng       nagpapaliwanag at may
              pinakinggang seleksyon                                          pagsasalaysay ng sariling        katumbas sa mga wikang           tamang pagkakasunud-sunod
                                                                              karanasan, atbp                  bernakular kung meron

                                                                                                               Nasasabi ang mga opinyon at
                                                                                                               katotohanan na binanggit sa
                                                                                                               kuwento/seleksyong binasa

 12.          Nakapagbibigay-reaksyon sa                                      Nagagamit nang wasto ang         Naipaliliwanag ang kahulugan     Nakasusulat ng usapan at         Kuwento
              pananaw, tono, saloobin, at                                     mga uri ng pang-abay sa          ng mga salitang hiram sa         patalastas na gumagamit ng
              layon ng tekstong                                               pagsasalaysay                    bernakular/wikang banyaga        iba’t ibang uri ng pangungusap
              napakinggan
                                                                                                               Nakapagbibigay ng palagay at
                                                                                                               reaksyon sa tekstong
                                                                                                               napakinggan

 13.          Nabibigyan-reaksiyon ang                                        Naipakikita ang pagkakaiba ng    Nakukuha ang kahulugan ng        Nakasusulat ng                   Usapan, dayalogo
              napakinggang editoryal,                                         gamit ng pang-uri at pang-       salita ayon sa pagkakagamit      usapan/dayalogo tungkol sa
              artikulo, at iba pa                                             abay sa pangungusap              sa pangungusap                   paksa

                                                                                                               Nabibigyan ng sariling palagay
                                                                                                               ang mga pangyayari ng lagom
                                                                                                               o buod ng binasang teksto


E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO V Final.doc (lino)
                                                                                                                        3
                                 Pakikinig                                                       Pagsasalita             Pagbasa                          Pagsulat                      Uri ng Teksto
 14.          Nakapagbibigay-lagom o buod                                     Nakabubuo ng mga sugnay na       Naibibigay ang kahulugan ng      Nakasusulat ng mga balita,       Kuwento, usapan
              sa tekstong pinakinggan                                         pang-abay sa pangungusap         mga salitang iisa ang baybay     anunsyo
                                                                                                               ngunit magkaiba ng kahulugan
                                                                                                               at bigkas

                                                                                                               Nakapagbibigay ng lagom o
                                                                                                               buod sa binasang teksto

 15.          Naigagawa ng balangkas ang                                      Natutukoy at nagagamit sa        Natutukoy at nabibigyang         Nakasusulat ng iba’t ibang uri   Liham pangkaibigan
              mga ideya sa napakinggang                                       pangungusap ang mga pang-        kahulugan ang                    ng liham pangkaibigan
              teksto                                                          angkop                           matalinghagang salita

                                                                                                               Naigagawa ng balangkas ang
                                                                                                               kuwento/seleksyong nabasa

 16.          Nailalahad nang malinaw ang                                     Nagagamit ang mga pang-ukol      Nabibigyang kahulugan ang        Nakakasulat nang wasto ng        Liham pangangalakal
              mga impormasyon mula sa                                         sa pangungusap/talata            mga salitang magkakaugnay        liham pangangalakal
              ulat o balitang napakinggan
                                                                                                               Nakakukuha ng impormasyon
                                                                                                               sa tulong ng grap o tsart

 17.          Napagsusunud- sunod ang                                         Nagagamit ang mga pangatnig      Nabibigyang kahulugan ang        Nakasusulat ng sariling          Editoryal
              mga ideya sa ulat/balitang                                      sa tambalan pangungusap          mga salitang kaugnay ng iba’t    opinyong narinig
              napakinggan                                                                                      ibang asignatura                  - katulad ng sa may-akda
                                                                                                                                                 - kaiba sa may-akda
                                                                                                               Nagagamit nang wasto ang
                                                                                                               mga patnubay na salita sa
                                                                                                               diksyunaryo

 18.          Naisasalaysay sa sariling                                       Nagagamit ang angkop na          Nagagamit ang mga                Nakasusulat ng talatang          Talaarawan
              pangungusap ang buod ng                                         pangatnig sa pagbuo ng           salita/pahayag na may higit sa   naglalarawan ng isang
              kuwentong napakinggan                                           pangungusap na hugnayan          isang kahulugan                  karanasan/pangyayari

                                                                                                               Nagagamit ang indeks at
                                                                                                               bibliograpi sa paghahanap ng
                                                                                                               impormasyon


E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO V Final.doc (lino)
                                                                                                                        4
                                 Pakikinig                                                       Pagsasalita             Pagbasa                           Pagsulat                       Uri ng Teksto
 19.          Napagsusunud-sunod ang                                          Nakabubuo ng mga                 Nakasasagot sa mga tanong         Nakasusulat ng talatang          Lathalain
              mga ideya sa napakinggang                                       pangungusap ayon sa gamit        tungkol sa mga impormasyong       naglalahad ng
              teksto                                                                                           nasa iba’t ibang bahagi ng        saloobin/nadama sa
                                                                                                               pahayagan                         napanood/nabasang isyung
                                                                                                                                                 panlipunan

 20.          Naitatala ang pagkakasunud-                                     Nakapagbibigay ng angkop na      Nabibigyang kahulugan ang         Nakasusulat ng mga biro,         Anekdota, comedy skit
              sunod ng mga pangyayari sa                                      simuno o panaguri sa             mga impormasyong nasa             anekdota
              tekstong pinakinggan                                            karaniwan at di-karaniwang       patalastas, poster, resibo, mga
                                                                              ayos ng pangungusap              pormularyo (forms) atbp.

 21.          Naibibigay nang malinaw ang                                     Nagagamit ang iba’t ibang uri    Nabibigyang kahulugan ang         Naisusulat ang reaksyon sa       Balita, lathalain
              ulat sa balitang narinig                                        ng simuno at panaguri sa         impormasyong nasa iba’t           isang natatanging pangyayari
                                                                              pangungusap at talata            ibang grap, tsart, at mapa        sa binasa

 22.          Napagsusunud-sunod ang                                          Nagagamit ang mga inklitik sa    Nakabubuo ng mga tanong           Nakapagbubuod ng isang           Kuwento, sanaysay
              mga ideya ng nabasang                                           pagbibigay ng iba’t ibang        tungkol sa impormasyong           kuwento/sanaysay
              editoryal, artikulo, atbp.                                      kahulugan sa pangungusap o       nasa mapa, atlas, tsart
                                                                              palagay
                                                                              Hal. Aalis ka na?
                                                                                   Aalis ka pala?


 23.                                                                          Nakabubuo ng mga                                                   Nakabubuo ng wastong             Ulat
                                                                              pangungusap na walang                                              pormat at kaayusan ng
                                                                              paksa                                                              talasanggunian


 24.                                                                          Nakapagpapalawak ng                                                Nakasusulat ng talata sa ibang   Lathalain
                                                                              pangungusap sa pamamagitan                                         paraan ngunit kahalintulad ang
                                                                              ng mga inklitik, pang-uri at                                       ibig sabihin
                                                                              pang-abay                                                          (paraphrasing/naiibang istilo)




 25.                                                                          Nakabubuo ng mga pahayag                                           Natutukoy ang mga patern ng      Mga talata, mga tagubilin, mga
                                                                              na naglalahad ng                                                   pagbuo ng talata at nagagamit    babala
                                                                              • sariling katuwiran                                               ito sa pagsulat
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO V Final.doc (lino)
                                                                                                                         5
                                 Pakikinig                                                       Pagsasalita   Pagbasa             Pagsulat                        Uri ng Teksto
                                                                              •      sariling pagpapasya
                                                                              •      sariling paniniwala

 26.                                                                          Nakabubuo ng mga                           Nakasusulat ng isang talatang    Lathalain
                                                                              pangungusap na may iba’t                   naglalahad ng sariling
                                                                              ibang uri sa pagpapahayag ng               pananaw sa isyu o paksa
                                                                              sarili


 27.                                                                                                                     Nakasusulat ng isang             Talambuhay
                                                                                                                         kathambuhay at talambuhay

 28.                                                                                                                     Nakasusulat ng tugma o tula      Tula

 29.                                                                                                                     Nakasusulat ng maikling balita   Balita
                                                                                                                         tungkol sa pangyayaring
                                                                                                                         nagaganap sa paligid

               * Ang mga kasanayan ay maaring ulitin ayon sa tekstong gagamitin.




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO V Final.doc (lino)
                                                                                                               6
                                                                                                                 FILIPINO
                                                                                                             Ikaanim na Baitang

                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita              Pagbasa                          Pagsulat                      Uri ng Teksto
  1.          Naitatala ang mga panuto o                                      Nagagamit nang wasto sa        Nakakasunod nang wasto sa        Nakasusulat ng mga             Menu
              direksyong napakinggan                                          pakikipagtalastasan ang mga    panuto/direksyon                 palatastas o babala nang
                                                                              pangngalan                                                      malinaw
                                                                                                             Nabibigyang kahulugan ang
                                                                                                             mga salitang kaugnay ng iba’t
                                                                                                             ibang asignatura

  2.          Natutukoy ang mga saloobin                                      Natutukoy ang gamit ng         Nailalarawan ang katangian ng    Nakasusulat ng sariling        Talumpati, kuwento
              at damdamin ng tagapagsalita                                    pangngalan sa mga diskurso     tauhan batay sa                  impresyon hinggil sa mga
              na inihuhudyat ng                                                                              pananalita/pagkilos na           ikinikilos ng mga tauhan sa
              - tono                                                                                         isinasaad sa kuwento             akdang nabasa
              - bilis
              - diin                                                                                         Nabibigyang-kahulugan ang
              - intonasyon
                                                                                                             kilos, gawi, pananalita ng mga
                                                                                                             tauhan

                                                                                                             Natutukoy ang salitang-ugat at
                                                                                                             panlaping gamit sa salita

  3.          Naisasalaysay ayon sa                                           Nauuri ang pangngalan bilang   Naiuugnay ang sariling           Nakasusulat ng slogan sa       Alamat, pabula
              wastong pagkakasunud-sunod                                      - pantangi                     karanasan sa mga pangyayari      pormang poster kaugnay ng
              ang mahahalagang pangyayari                                     - pambalana                    sa kuwento                       napapanahong isyu
              ng kuwentong napakinggan                                        - kongkreto
                                                                              - di-kongkreto
                                                                                                             Naibibigay ang kahulugan ng
                                                                              - lansakan
                                                                                                             salita sa pamamagitan ng
                                                                                                             gamit nito sa pangungusap

  4.          Natutukoy ang pangunahing                                       Nagagamit ang mga panghalip    Napagsusunud-sunod ang           Nakasusulat ng maikling buod   Balita
              ideya na nasa balita/ulat/                                      na panao sa kaukulang          mga pangunahing diwa na          ng balitang narinig sa radyo
              panayam/isyung narinig                                          palagyo, palayon at paari      bumubuo ng
                                                                                                             kuwento/seleksyon



E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO VI Final.doc (lino)
                                                                                                                      1
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita              Pagbasa                          Pagsulat                    Uri ng Teksto
                                                                                                             Naibibigay ang kahulugan ng
                                                                                                             salita sa pamamagitan ng
                                                                                                             gamit nito sa pangungusap

  5.          Naibibigay ang paksa at                                         Nagagamit ang mga panghalip    Natutukoy ang paksa/ideya sa     Nakasusulat ng tula o awit
              pangunahing kaisipan ng                                         na panaklaw at patulad         tulong ng pamagat
              tula/kuwento/ impormasyong
              narinig                                                                                        Naibibigay ang kahulugan ng
                                                                                                             salita sa pamamagitan ng
                                                                                                             katuturan

  6.          Nahuhulaan kung ano ang                                         Nagagamit ang panghalip        Nakapagbibigay ng palagay        Nakasusulat nang maayos na     Tula, parabola
              susunod na pangyayari mula                                      bilang paksang pangungusap     tungkol sa maaaring kalabasan    talata sa tulong ng isang
              sa tekstong narinig                                             at pinaglalaanan sa mga        ng mga pangyayari sa kuwento     balangkas
                                                                              pangungusap                    batay sa mga ikinikilos ng mga
                                                                                                             tauhan

                                                                                                             Naibibigay ang kahulugan ng
                                                                                                             salita sa pamamagitan ng
                                                                                                             katuturan

  7.          Nabibigyang-puna ang mga                                        Nagagamit sa pagsasalayasay    Nakapagbibigay reaksyon sa       Naisusulat nang maayos ang     Kuwentong bayan, kuwento
              nagsasalungatang                                                ang mga pandiwa na nasa        pangyayari, tauhan, istilo ng    idiniktang teksto
              impormasyon tungkol sa mga                                      iba’t ibang aspekto            awtor na ginamit sa akda
              isyung napakinggan
                                                                                                             Naibibigay ang literal na
                                                                                                             kahulugan ng tambalang salita

  8.          Naibibigay ang mensahe ng                                       Nagagamit ang                  Natutukoy ang layunin ng         Nakabubuo ng isang sulatin     Ulat, sanaysay
              narinig                                                         magkasingkahulugan o           pahayag ng tauhan                tungkol sa isang reaksyon sa
                                                                              magkasalungat na pang-uri sa     - paraan ng paglalahad         binasa
                                                                              pagsasalaysay                    - pagtukoy sa paksang
                                                                                                                   pangungusap
                                                                                                                   pagbibigay-diin sa
                                                                                                                   wakas



                                                                                                             Naibibigay ang literal na
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO VI Final.doc (lino)
                                                                                                                       2
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita                Pagbasa                        Pagsulat                       Uri ng Teksto
                                                                                                               kahulugan ng tamabalang
                                                                                                               salita

  9.          Natutukoy ang ugnayang                                          Nagagamit ang mga pang-uri       Naibibigay ang sanhi at bunga   Nakasusulat ng talatang         Talumpati, dayalog
              sanhi o bunga na tuwirang                                       sa iba’t ibang antas sa          ng mga pangyayari o             kaugnay ng mga
              inilahad sa tekstong narinig                                    pagsasalaysay                    nagaganap sa akdang binasa      pagbabagong nagaganap sa
                                                                                                                                               daigdig

 10.          Nasasabi ang layunin ng                                         Nagagamit ang mga pang-          Naibibigay ang wastong          Nakasusulat ng isang salaysay   Kuwento
              nagsasalita ayon sa diskurso o                                  uring may iba’t ibang kayarian   paghihinuha sa                  na nagpapakita ng ugnayang
              pahayag na napakinggan                                          sa paglalarawan ng               - pangyayari                    sanhi at bunga
                                                                              maaliwalas at magandang          - saloobin/
              Nasasabi ang mahahalagang
              punto sa usapang narinig                                        kapaligiran                         pandamdamin
                                                                                                                                               Nakasusulat ng mga panuto
                                                                                                               Nabibigyang-kahulugan ang
                                                                                                               salita sa pamamagitan ng
                                                                                                               kasingkahulugan nito

 11.          Nasasagot ang mga tanong                                        Nasusuri ang kayarian ng         Naibibigay ang mahahalagang     Nakasusulat ng katitikan ng     Usapan, dayalogo
              tungkol sa mga detalye ng                                       pang-uri                         impormasyong tuwiran at di-     isang kapulungang pangklase
              seleksyon/impormasyong                                                  • payak                  tuwirang binanggit sa teksto
              napakinggan                                                             • maylapi
                                                                                      • inuulit                Nabibigyang-kahulugan ang
                                                                                      • tambalan               salita sa pamamagitan ng
                                                                                                               kasalungat nito


 12.          Naibibigay sa sariling                                          Nagagamit sa pagsasalaysay       Nasasagot ang mga tanong        Nakasusulat ng liham sa         Balita, ulat
              pangungusap ang ideya o                                         ang mga pandiwa na nasa          batay sa sariling karanasan     patnugot/liham na
              paksa ng napakinggang teksto                                    iba’t ibang aspekto                                              nagrereklamo at iba pa


 13.          Nakagagawa ng isang                                             Nagagamit ang iba’t ibang uri    Nakapagbibigay ng paglalahat    Nakasusulat ng isang salaysay   Kuwento
              mabisang paglalagom sa                                          ng panlapi sa pagbubuo ng        sa magkakaugnay na              sa tulong ng isang balangkas
              paksang napakinggan                                             mga pandiwa sa iba’t ibang       pangyayari na binabanggit sa
                                                                              pokus                            kuwento

                                                                                                               Nakikilala ang mga salitang
                                                                                                               magkasingtunog ngunit
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO VI Final.doc (lino)
                                                                                                                         3
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita               Pagbasa                       Pagsulat                      Uri ng Teksto
                                                                                                              magkaiba ang kahulugan

 14.          Natutukoy ang mga tiyak na                                      Nagagamit ang iba’t ibang       Naibibigay ang mahahalagang    Nakasusulat ng isang lagom    Talata, kuwento
              detalye o impormasyon mula                                      sugnay na pang-abay sa iba’t    detalyeng ipinahihiwatig ng    tungkol sa binasang teksto
              sa balitang narinig                                             ibang gawain sa                 akdang binasa
                                                                              pakikipagtalastasan

 15.          Naibibigay ang mahahalagang                                     Nagagamit ang mga pang-         Napipili ang mga detalye na    Naisasalin (transcode) nang   Balita
              detalye na sumusuporta sa                                       abay na ingklitik gaya ng pa,   nagpapaliwanag o lumilinang    pasulat ang mga
              mga pangunahing diwa sa                                         raw/daw, yata, nga, din, rin,   sa mga pangunahing diwa        impormasyong ipinahihiwatig
              balita/ulat na napakinggan                                      muna                                                           ng mga grapikong pantulong
                                                                                                                                             sa teksto


 16.          Napipili ang katotohanan at                                     Nagagamit nang wasto ang        Napipili ang opinyon at        Nakabubuo ng isang            Ulat, talata
              opinyon sa pinakinggang                                         mga pang-angkop at              katotohanang mga pahayag sa    talatanungan para sa isang
              seleksiyon                                                      pangatnig sa tambalan at        akdang binasa                  panayam
                                                                              hugnayang pangungusap
                                                                                                              Natutukoy ang mga salita na
                                                                                                              nagbibigay pahiwatig sa
                                                                                                              kahulugan ng ibang salita sa
                                                                                                              pangungusap




 17.          Naibibigay ang opinyon at                                       Nagagamit sa makabuluhang       Nabibigyang kahulugan ang      Nakasusulat ng sariling       Kuwento
              katotohanan sa narinig na                                       pakikipagtalastasan ang mga     mga opinyon at ang mga         opinyon na maaaring
              teksto                                                          pangungusap sa karaniwan at     pahayag na makatotohanan       - katulad ng sa may-akda
                                                                              di karaniwang ayos                                             - kaiba sa may-akda
                                                                                                              Natutukoy ang mga salita na
                                                                                                              nagbibigay pahiwatig sa
                                                                                                              kahulugan ng ibang salita sa
                                                                                                              pangungusap




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO VI Final.doc (lino)
                                                                                                                       4
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita                Pagbasa                          Pagsulat                     Uri ng Teksto
 18.          Natutukoy ang layunin sa mga                                    Nagagamit ang mga                Natutukoy ang paksang diwa,      Nakasusulat ng talatang         Editoryal
              pahayag na napakinggan ang                                      pangungusap na may iba’t         aral at mga pagpapahalagang      naglalahad ng kahulugan
              nagpapayo, nagbababala,                                         ibang bahagi sa pagbibigay ng    taglay ng akda                   (definition) tungkol sa isang
              nanghihikayat, nagbibigay ng                                    paliwanag                                                         ideya o konsepto
              magandang intensyon, atbp.                                                                       Naibibigay ang kahulugang        Hal. pag-ibig
                                                                                                               denotasyon at konotasyon ng
                                                                                                               salita

 19.          Nagagamit ang mga                                               Nagagamit sa pagpapahayag        Nagagamit ang dating             Nakasusulat ng isang maikling   Kuwento, tagubilin/paalala
              impormasyong narinig sa                                         ng kaisipan at damdamin ang      kaalaman sa pagbibigay           reaksyon tungkol sa
              isang paglalahad o ulat                                         iba’t-ibang uri ng pangungusap   solusyon sa mga suliranin        napapanahong paksa
                                                                              ayon sa gamit                    batay sa iniharap na sitwasyon


 20.          Naibibigay ang layunin o                                        Nakikilala ang mga sugnay na     Nabibigyang-katuwiran ang        Nakabubuo ng isang              Ulat, sanaysay
              intensyong ipinahahatid ng                                      bumubuo sa tambalan at           mga ginawa ng tauhan             sanaysay na naglalarawan
              nagsasalita                                                     hugnayang pangungusap                                             (pictorial essay) tungkol sa
                                                                                                                                                isang paksa o isyu.


 21.          Naibibigay at naihahambing                                      Nakabubuo ng pangungusap         Nailalapat ang kahalagahan       Nakasusulat ng isang malinis    Kuwento, biro, talumpati
              ang saloobin ng nagsasalita                                     gamit ang mga sugnay na          ng binasa sa sariling            na biro, bugtong o palaisipan
              tungkol sa paksa                                                nakapag-iisa at di nakapag-      karanasan
                                                                              iisa

                                                                                                               Napag-uuri-uri ang mga salita
                                                                                                               ayon sa pandama

 22.          Naibibigay ang layunin ng                                       Nagagamit ang mga salitang       Nabibigyang-reaksyon ang         Nakasusulat ng talatang         Sanaysay, ulat, kuwento
              diskursong napakinggan                                          pang-ugnay sa tambalan at        pananaw, tono, layunin at        naglalarawan ng saloobin
                                                                              hugnayang pangungusap            saloobin ng may akda             damdamin kaugnay ng
                                                                                                                                                kuwentong binasa


 23.          Naisasagawa ang mga                                             Nasusuri ang mga                 Napagsusunud-sunod ang           Nakasusulat ng isang plano ng   Talumpati, usapan
              hakbang na narinig sa                                           pangungusap ayon sa mga          mga hakbang sa isang gawain      proyekto
              pagsasagawa ng isang gawain                                     bahaging bumubuo rito
                                                                                                               Napag-uuri-uri ang mga salita
              Nakagagawa ng pagtatala ng
E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO VI Final.doc (lino)
                                                                                                                        5
                                 Pakikinig                                                    Pagsasalita            Pagbasa                       Pagsulat                     Uri ng Teksto
              mahahalagang impormasyon                                                                      ayon sa damdamin
              sa ulat/mensaheng narinig


 24.          Nakapagbibigay ng tamang                                        Napapalawak ang               Nakasusulat ng isang         Nakasusulat ng isang iskrip,   Resipe, hakbang sa laro, tips
              reaksyon sa mga                                                 pangungusap gamit ang pang-   reaksyon tungkol sa          na pandulaan batay sa isang    sa pagtitipid ng kuryente, atbp.
              balita/impormasyong                                             abay na inklitik              napapanahong isyu            paksa o akdang natatalakay
              napakinggan                                                                                                                sa klase


 25.          Nakabubuo ng balangkas                                          Nakapagpapalawak ng mga       Natutukoy ang mahahalagang   Nakasusulat ng isang           Balita, ulat
              ayon sa narinig na teksto                                       pangungusap gamit ang pang-   impormasyon sa ulat o        sanaysay
                                                                              uri/pang-abay                 mensaheng nabasa

                                                                                                            Naigagawa ng balangkas ang
                                                                                                            akdang binasa sa anyong
                                                                                                            papaksa o pangungusap



 26.                                                                          Nagagamit ang pinakaangkop    Napagsunud-sunod ang mga     Napupunan nang wasto ang       Sanaysay kuwento
                                                                              na ekspresyon/pananalita sa   salita ayon sa alpabeto      mga pormularyong
                                                                              pagpapahayag ng pansariling   hanggang sa unang tatlong    pampaaralan na may-
                                                                              puna o saloobin               titik                        wastong baybay
                                                                                                                                           - ID, atbp.
                                                                                                                                           - kard na pang-aklatan
                                                                                                                                           - impormasyong
                                                                                                                                               personal

               * Ang mga kasanayan ay maaring ulitin ayon sa tekstong gagamitin.




E:\CDD Files\BEC-PELC Finalized June 2010\Filipino (Final) 6152010\FILIPINO VI Final.doc (lino)
                                                                                                                     6

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Stats:
views:35226
posted:3/23/2011
language:
pages:41
Description: Philippine Basic Education Curriculum, 2010 version