Docstoc

The neck

Document Sample
The neck Powered By Docstoc
					                                                                                             By บิว’ 81


                                              The neck I
ขอบเขตของบริเวณคอ
        ขอบบน : ขอบล่างของกระดูก mandible, mastoid process, superior nuchal line และ
                    Extemal.
        ขอบล่าง : jugular notch, ขอบบนของ clavicle, acrmioclavicular joint และ spine of seapula
Surface landmark of the neck
        - mastoid process : ที่ระยะทางกึ่งกลางระหว่าง angle of mandidle และ mastoid process จะ
            สามารถคลา transverse process ของกระดูก atles ( C1) ได้
        - laryngeal prominenc หรือลูกกระเดือก : เป็นส่วนของ quadrilateral laminar ซ้ายขวาของ
            thyroid cartilage มาบรรจบกันในแนวกลาง
        *** ขอบบนของกระดูกอ่อนนี้ตรงกับ C4 และcarotid bifurcation
        - hyoid bone : อยู่ตรงกับ body of C3 โดยตาแหน่งหลังต่อ tip of greater hom เป็นบริเวณที่
            lingual a แตกแขนงออกมาจาก external carotid a พอดี
        *** กล้ามเนื้อพวก Infrahyoid และ Suprahyoid จะเกาะที่ Body ของ Hyoid bone
            ยกเว้น sternothyroid m. เกาะที่ thyroid cartilage
        - ขอบบนของ thyroid cartilage ตรงกับ C4
        - Cricoid cartilage : ตรงกับ body of C6 มีความสัมพันธ์กับโครงสร้างต่างๆ ดังนี้
                          1. Larynx end. Trachea begins.
                          2. Pharynx end. Esophagus begins
                          3. ตรงกับระดับที่ inferior thyroid a. วกเข้าไปเลี้ยวต่อมไทรอยด์
                          4. ตรงกับตาแหน่งของ middle cervical sympathetic ganglion
                          5. ตรงกับระดับที่ inferior laryngeal n. วกเข้าไปเลี้ยวกล่องเสียง
                          6. ระดับที่ vertebral a. เริ่มถอดเข้า foramen transversarium ของ C6
        - Thyroid gland : Isthumus of thyroid gland ตรงกับ tracheal ring 2-4
                                                                       ่
        - Carotid vessel : สามารถคลาชีพจรได้ตามแนว carotid ซึงเป็นแนวเส้นสมมุติที่ลงระหว่าง
            Sternoclavicular joint ไปยังจุดกึ่งกลางระหว่าง mastoid process กับ angle ของ mandible
            จุดที่คลา pulse ได้ชัดสุดคือ ตาแหน่ง carotid bifurcation.




                                                                                                     1
                                                                                             By บิว’ 81


Superfical structure of neck ประกอบด้วย
        1. Platysma m.
                Origin : skin และ fascia ที่ปกคลุม pectoralis m และ deltoid m
                Insertion : skin ที่ขอบล่างของ mandible
                Action : ถึงมุมปากล่าง, ทาให้ผิวหนังบริเวณคอตึง
                Nerve supply : cervical branch of facial n. ( CNVⅡ)
        2. Superficial veins of the neck
                 2.1 External jugular vien : เกิดจาก posterior division ของ retromandibular v.
                 รวมกับ posterior auricular v. เทเข้า subclavian v. หลังต่อ sternoclavicular joint
                       แขนง - posterior external jugular v.
                               - transverse cervical vein
                               - suprascapular v.
                 2.2 Anterior jugular vein : เปิดสู่ external jugular vein.
                 2.3 Communicating vein : เชื่อมระหว่าง common facial และ anterior jugular v.
        3. Cutanencus nerve
                 - ผิวหนังบริเวณคอด้านหลัง เลี้ยงโดย dorsal rami ของ cervical spinal n.
                 - ผิวหนังบริเวณคอด้านข้างและด้านหน้า เลี้ยงโดย ventral rami ของ C2-C4 จาก
                    cervical plexus ซึ่งออกมาตรง point of neck คือบริเวณกึ่งกลางขอบหลังของ
                    sternocleidom astoid m. แล้วแตกแขนง คือ
                 1. lesser occipital n. ( C2,3 ) :
                      เลี้ยงผิวหนังของศีรษะบริเวณหลังหูและบนต่อหูทางด้านหลัง
                 2. Creat auricular n. ( C2,3) : วิ่งไปด้านหูคู่กับ external jugular v.
                 3. transverse cervical n. ( C2,3) : เลี้ยงผิวหนังด้านคอระหว่างขากรรไกรล่าง และ
                      sternum.
                 4. supraclavicular n. ( C3,4) : แตกให้ 3 แขนงคือ medial, intermediate และ lateral
        4. Superficial lymph nodes.
                  พบอยู่ตาม external และ anterior jufular v.
Sternoclediomastoid m.
        *** not attached to hyoid
        origin : sternal head
                  clavicular head
        Insertion : ด้านข้างของ mastoid process และด้านข้างของ superior nuchal line
        Action : 1) ข้างเดียวทางานจะดัง mastoid process จะมายังไหล่ข้างเดียวกับที่กล้ามเนื้อทางาน ทาให้
                                                                                                          2
                                                                                                  By บิว’ 81


                      เอียงหน้าไปด้านข้าง
                  2) สองข้างทางานร่วมกัน คือ ก้มศีรษะ
       Nerve supply : 1) spinal part ของ accessory n. ( CNXI ) เป็น motor
                          2) ventral rami ของ C2,3 spinal n. เป็น proprioception
       Clinical note : ถ้ามีพยาธิสภาพทาให้เกิดการหดรั้งของกล้ามเนื้อมัดนี้ ทาให้เกิดอาการคอเอียง เรียก
                          Wry neck หรือ torticollis
Triangles of the neck
       ใช้ sternocleidomastoid แบ่งออกเป็น 2 สามเหลี่ยม คือ
       1. Posterior cervical triangle แบ่งฝอยโดยใช้ inferior belly ของ omohyoid m.
                1.1 Occipital triangle
                          ฐาน : ขอบหน้า trapezius m.
                          ข้าง : ขอบหลัง sternocleidomastoid และ inferior belly ของ omohyoid m.
                Contents : CN XI cutaneous n. of neck dorsal scapular n. transverse cervical vv. External
                               jugular v.
                1.2. subclarian triangle ( omoclavicular triangle )
                          ฐาน : middle 1/3 of clavical
                          ข้าง : same occipital trangle
                Contents : subclavian vv., suprascapular vv., external jufular v., root of branchial plexus;
                              Supraclavicular lymph node ( node of virchow )
       2. Anterior cervical triangle : ใช้ superior belly ของ omohyoid และ digastric แบ่งเป็น 4 ช่อง
                2.1 Submandibular triangle
                          หน้า : anterior belly ของ digastric m.
                          หลัง : posterior belly ของ digastric และ stylohyoid m.
                          บน : body และ ramus ของ mandible
                Contents : - submandibular gland ;duct ; lymph node
                              - facial a. &vv.
                              - CN IX ; X ; XⅡ
                              - mylohyoid n. & internal jugular v.
                              - lingual n.
                2.2 submental triangle : lateral : anterior belly ของ digastric m.
                          mendial : imaginary line
                          inferior : body ของ hyoid bone
                          contents : submental lymph nodes & vv.
                                                                                                               3
                                                                               By บิว’ 81


2.3 carotid triangle
        บน : posterior belly ของ digastric
        ล่าง : superior belly ของ omohyoid m.
        หลัง : ขอบหน้าของ sternocleidomastoid m.
Contents : common carotid a.
          - internal cartid a.
          - external carotid a. และแขนงคือ superior thyroid;lingual;facial และ ascending
             pharyngeal a.
          - internal jugular v.
          - CN X; IX; XⅡ
          - ansa cervicalis
          - cervical sympathetic trumk
2.4 Musular triangle
        ฐาน : imaginary line
        ข้าง : superior belly ของ omohyoid m. และขอบหน้าของ sternocleidomasstoid.
        Contents : thyroid & parathyroid glands.
                     - infrahyoid m. & fascia
                     - larynx, trachea, csophagus
                     - anterior jugular v.




                                                                                           4
                                                                                                 By บิว’ 81


Infrahyoid muscles. มี 4 มัด อยู่ใต้ hyoid bone

   Muscles              origin                    insertion               Nerve supply            action
Sternohyoid   Medial end of clavivle        body of hyoid bone        แขนงจาก Ansa          Depress hyoid
              และผิวด้านหลังของ                                       cervicalis ( C1-3 )   & larynx
              Manubrium sterni
Sternothyroid ด้านหลัง marubrium            oblique line of thyroid   แขนงจาก Ansa          depress larynx
              sterni                        cartilage                 cervicalis
Thyrohyoid Oblique line of thyroid          ขอบล่างของ greater of     Ventral rami ของ      depress hyoid
              cartilage                     hyoid bone                C1 ที่ฝากมากับ        bone หรือ elevate
                                                                      hypoglossain ( CNX    thyroid cartilage
                                                                      Ⅱ)                    ( larynx )
Omohyoid
Inferior belly Superior border of       Intermediate tendon           แขนงจาก Ansa          depress hyoid
               scapula ใกล้กับ scapular                               cervicalis            bone
               notch
Superior       Intermediate tendon      ขอบล่างของ hyoid              แขนงจากAnsa           depiess hyoid
belly                                                                 cervicalis            bone & larynx



ข้อสังเกต
        - ทั้ง 4 มัดทา depress hyoid bone และ elevate larynx ในขณะกลืนอาหารหรือพูด
        - ทุกมัดเลี้ยงด้วยแขนงจาก Ansa cervicalis ยกเว้น Thyrohyoid
        - ทุกมัด เกาะที่ hyoid bone ยกเว้น sternothyroid




                                                                                                             5
                                                                                        By บิว’ 81


Suprahyoid muscles : all elevate
Muscles     Origin               Insertion               Nerve        Action
                                                         supply
Stylohyoid Styloid process       Body of hyoid bone      แขนงจาก      ซ้ายดึง hyoid bone
                                                         facial n.    ขึ้นข้างบนและไปข้างหลังในขณะกลืนอาห
                                                         ( CN V       ซ้ายยก hyoid bone และลิ้นในขณะกลืนอาห
                                                         Ⅱ)           ด้านข้างของลิ้นส่วนหลังลงและช่วยขยายช
Mylohyoid Mylohyoid line ของ Body of hyoid bone
          mandible
                                                      n. to      }Depress mandible ในขณะอ้าปาก
Hyoglossus Greater cornu และ ด้านข้างครึ่งหลังของลิ้น mylohyoid
           body of hyoid bone                         ของ
                                                      mandibular
Digastric                                             division
Ant.belly Mandible            }hyoid bone โดย         ของ CNV
                              intermediate tendon     hypogossal
                                                      n.
Post.belly Temp.Bone;mastoid
           notch

                                                         n.to
                                                         mylohyoid
                                                         ของ
                                                         mandibular
                                                         division
                                                         ของ CNV.
                                                         แขนงจาก
                                                         facial n.
                                                         ( CBVⅡ)

ข้อสังเกต
        - กล้ามเนื้อที่เป็น floor ของปากคือ mylohyoid
        - Mylohyoid m. และ Ant.Belly of digastric ด้วย n. ot mylohyoid ของ CN V.
                                                                                                6
                                                                                                   By บิว’ 81


        - Stylohyoid m. และ Post.Belly of digastric ด้วย facial n.
Deep structures of neck แบ่งเป็นส่วน ๆ คือ
        - Neurovascular compartment สองข้างซ้าย/ขวา มี carotid sheath หุ้ม
        - Visceral compartment ได้แก่ trachea และ esophagus
        - Musculoskeletal compartment พวก muscles รอบ ๆ cervical vertebral column.




Deep cervical fascia : ทาให้เกิด potential spacd ของ neck แบ่งออกเป็น 3 ชั้น คือ
        1. Superficial layer of deep cervical fascia หรือ investing layer : โอบหุ้ม deep structure of neck
ทางด้าน ant. และ post. จะแยกตัวเป็น 2 เพื่อหุ้ม sternocleidomastoid m. และ trapezius m. ตามลาดับ
ส่วนด้านล่างแยกตัวเป็น 2 ชั้น เกาะที่ขอบหน้าและหลังของ muanubrium ทาให้เกิดช่องว่างขึ้นเรียกว่า space of
burns
        2. Visceral layer
                - muscular division : ห่อหุ้ม strap muscles ( infrahyoid m. )
 -                 visceral division : หุ้มต่อมไทรอยด์ให้ติดกับ trachea เรียก pretracheal fascia
                                        หุ้มคอหอย และหลอดอาหาร เรียก buccopharyngeal fascia
                ทั้ง 2 fascia นึ้ทางด้านล่างเชื่อมติดกับเยื้อหุ้มหัวใจ ( Pericardium ) ให้เกิด potential space
                 ระหว่าง fascia นี้และหลอดลม เรียก anterior visceral space สามารถเชื่อมกับ anterior
                 mediastinum ได้เป็นทางหนึ่งของการนาการติดเชื้อจากลาคอไปสู่ช่องกลางทรวงอก
                 ( mediastinum ) ได้
หมายเหตุ มีพังผืดบาง ๆ อยู่ทางด้านหลังตามแนวกลางของ buccopharyngcal fascia โดยยึดจาก base of skull
           จนถึงระดับ C7 เรียก Alar fascia
        3. Deep layer of deep cervical fascia
                - Prevertebral division : ทาให้เกิด prevertebral space ต่อกับ mediastinum ได้
 -                 Alar division : แยกจาก prevertebral บริเวณ transverse spinous process ทาให้เกิด
                    retropharyngeal space สิ้นสุดที่ T2 เป็นทางแพร่กระจายเชื้อจากศีรษะและลาคอเข้าสู่ช่อง
                    กลางทรวงอก ( mediasinum ) ได้
        4. Carotid sheath : ประกอบจาก 3 ชั้น ของ deep cervical fascia
                skull base→parapharyngeal space →chest
                                                                                                             7
                                                                                                       By บิว’ 81


               เป็นอีกทางที่นา การติดเชื้อของลาคอ เข้าสู่ mediastinum
        5. Danger space : หน้า prevertbral fascia หลังต่อ alar fascia
               การติดเชื้อน้อยกว่าใน retropharngeal spece แต่ถ้าเกิดแล้วเชื้อจะแพร่เข้า mediasinum มากกว่า
               และเร็วกว่า




                                                  The neck II
Carotid sheath : เกิดจากการผสมรวมกันของ deep cervical fascia ทาให้เกิดเป็นปลอกหุ้ม structures คือ
        Common carotid a. ( อยู่ medial ) , internal jufular v. ( อยู่ lateral ) , Vasgus n. ( อยู่ posterior ระหว่าง
        หลอดเลือดทั้งสอง ) แต่ในส่วนตาแหน่งต่ากว่าส่วนล่างของกะโหลกศีรษะ 1-2 cm. carotid sheath จะ
         หุ้ม internal cartid a. , internal jugular v. , CN ; XI ; X ; XI ; XⅡ
Blood vessels of the neck
1. Subclavian artery : ข้างซ้ายและขวามีตาแหน่งเริ่มต้นไม่เหมือนกัน คือ
        ข้างขวา : เป็นแขนงของ brachiocephalic a. สิ้นสุดที่ขอบนอก ( outer border )ของกระดูกซี่โครงชั้นที่1
                    ต่อจากนั้นจะเปลี่ยนเป็น axillary a.
        ข้างซ้าย : เป็นแขนงของ arch of aorta เริ่มต้นจาก chondrosternal joint ที่ 1 ไปสิ้นสุดที่ขอบนอกของ
                     กระดูกซี่โครงชั้นที่ 1 subclavian a. แบ่งออกเป็น 3 past โดยใช้ scalenus anterior m. เป็นตัว
                     แบ่ง
Past 1 อยู่ medial ต่อขอบในของ scalenus anterior m. ประกอบด้วย
        1.1 Vertebral a. : ผ่านเข้าสู่ foramen transversarium ของกระดูกสันหลังระดับคอชิ้นที่ 6
              จากนั้นจะวกเข้า foramen magnum โดย 2 ข้างรวมกันเป็น basilar artery.
              หมายเหตุ Vertebral vein. ออกมาจาก foramen transversarium ของC7เทเลือดสู่ internal jugular v.
        1.2 Internal thoracic a. ออกตรงข้ามกับ thyrocervical trunk ทอดลงมาประมาณกระดูกซี่โครง 6-7 จะ
              แตกแขนงออก 2 เส้น คือ
                  1.2.1 Superior epigastric a. เลี้ยงกล้ามเนื้อหน้าท้อง
                  1.2.2 Musculophrenic a. เลี้ยงกล้ามเนื้อกระบังลม
        1.3 Thyrocervical trunk มี 3 แขนง
                                                          ั
                  1.3.1 Inferior thyroid a. สัมพันธ์กบ recurrent laryhgeal n. มี 2 แขนงคือ
                                                                                                                  8
                                                                                                   By บิว’ 81


                        - ascending cervical a.
                        - inferior laryngeal a. เลี้ยง laryny
                 1.3.2 Suprascapular a. ทอดคู่กับ syprascapular n. เลี้ยง supraspinatus m; infraspinatus m.
                 1.3.3. Transverse cervical a. พาดหน้า scalenus anterior m. แยกเป็น
 -                        superficial branch เลี้ยง trapezius m.
                        - deep branch วิ่งคู่ dorsal scapular n. เลี้ยง levator scapulae m; rhomboids magor m.
                           และ rhomboids minor m.




Past 2 ประกอบด้วย
        2.1 Costocervical trunk แยกเป็น 2 แขนงฃ
               2.1.1. Deep cervical a. ทอดขึ้นไปเลี้ยง deep m. ของคอ
               2.1.2. Highest intercostals a. จะให้แขนงเป็น posterior intercostals a. ที่ 1 และ 2 ไปเลี้ยง
                        intercostal space ที่ 1 และ 2
        2.2 Dorsal scapular a. วิ่งคู่กับ dorsal scapular n. ร้อยละ 30 จะอยู่ใน past Z

Past 3 อาจจะพบหรือไม่ก็ได้ ถ้าพบจะเป็น dorsal scapular a. พบร้อยละ 70
ความสาคัญทางคลินิก กรณีที่เกิดอุบัติเหตุรุนแรง มีการบาดเจ็บที่แขนร่วมกับการฉีกขาดของ subclavian a.
หรือ axillary จะห้ามเลือดได้โดยใช้ของทื่อ , กดลงไปบริเวณด้านล่างค่อนไปด้านหลัง subclavian a. past 3
2. Common carotid artery
          ข้างขวาจะแยกสาขาจาก brachiocephalic a. ข้างซ้ายแยกสาขาจาก arch of aorta mทั้ง 2
ข้างสิ้นสุดที่ขอบบนของ thyroid cartilage ( C4 ) แยกเป็น external carotid a. ซึ่งมีแขนง และ internal carotid a.
ที่ไม่มีแขนง มี cerotid sinus มีปลายเส้นใยประสาทจากเส้นประสาทสมองคู่ที่ 9 มาสิ้นสุดทาหน้าที่เป็น reflex
pressoreceptor ควมคุมความดันเลือดใน cerebral a. และ carotid body ทาหน้าที่เป็น chemoreceptor
External carotid a. : ตาแหน่งเริ่มต้น คือ ระดับขอบบนของ thyroid cartilage ( C4 )
ซึ่งตาแหน่งเริ่มต้นนี้สามารถคลาชีพจรได้ใน carotid triangles แตกแขนงเป็น
          แขนงที่ออกด้านหน้า
          1. Superior thyroid a. : วิ่งคู่กับ external laryngeal n. แยกแขนงเป็น
          - แขนงไปเลี้ยง sternocleidomastoid
          - Superior laryhgeal a. จะแทงทะลุผ่าน thyrohyoid membrane วิ่งคู่กับ internal laryhgeal nerve
          2. Lihgual a.
                                                                                                             9
                                                                                              By บิว’ 81


        3. Facial a. แยกแขนงย่อยเป็น
        - Ascending palatine branch ไปเลี้ยงส่วนบนของผนังคอหอย , เพดานนิ่ม , palatine tonsil และ
           auditory tube
        - Alandular branch
        - Submental branch
        แขนงที่ไปด้านหลัง
        1. Occipital a. ใกล้ ๆ ตาแหน่งเริ่มต้นมี hypoglossal n. ( CN XⅡ) พาดข้าม
        2. Posterior auricular a.
           Terminal branch
        1. Superficial temporal a. วิ่งคู่กับ suriculotemporal n. มาเลี้ยงหนังศีรษะบริเวณขมับ , และหน้าผาก
        2. Maxillary a. ผ่านเข้าไปเลี้ยงบริเวณ infratemporal fossa
           ส่วน ascending pharyngeal a. ออกระหว่าง internal carotid a. และ external carotid a.
        3. Internal jugular vein รับเลือดจากสมองใบหน้า และคอ เริ่มต้นที่ jugular foramen
           ในกะโหลกศีรษะมารวมกันกับ subclavian v. เป็น brachiocephalic v.
           และมีลักษณะพองเป็นกระเปาะ 2 แห่ง คือsuperior bulb และ inferior bulb เหนือ inferior bulb จะมี
           bicuspid valve อยู่

Acecssory nerve ( CN XI )
       เป็น motor n. ประกอบด้วย 2 ส่วน
                1) cranial root จะรวมกับ vagus n. ที่ inferior ganglion ใยประสาทจะกระจายไปกับ
                      pharyngeal และrecurrent laryngeal br. ของ CNX
                2) Spinal root ให้แขนงเลี้ยง deep surface ของ sternocledomastoid m. และสิ้นสุดโดยเลี้ยง
                      trapezius m.
                ความสาคัญทางคลินิก spinal root อยู่ใน posterior tringle ทอดอยู่บน levator scapulac m.
                เส้นประสาทนี้ถูกทาลายได้ขณะผ่าตัดหรือจากบาดแผลแทงทะลุ ทาให้ trapezius m.
                เป็นอัมพาต กล้ามเนื้อฝ่อลีบ ( wasting ) และไหล่ตก ( shoulder drop )
                ผู้ป่วยยกแขนขึ้นหนือศีรษะลาบาก
Cervical plexus
       เกิดจาก anterior rami ของเส้นประสาทไขสันหลัง C1;C2;C3;C4 มารวมกันเป็นบ่วงเลี้ยง strop m.
        ประกอบด้วย
                1) Cutaneous branch เกิดจาก C1 + C2 คือlesser occipital n; geat auricular n; transvers
                      cervical n. และเกิดจาก C3 + C4 คือ supraclavicular n.

                                                                                                          10
                                                                                              By บิว’ 81


                 2) Phrenic nerve n. ถูกทาลายด้วย C3,4,5 รวมกันมี major ที่ C4 เป็น mixed n. ให้ motor
                      fiber ไปเลี้ยง diaphragm และให้ sensory fiber ไปที่ central part ของกระบังลมด้วย
                      เส้นประสาทนี้ทอดลงแนวดิ่งพาดข้าม saclenus antericr m.
                 ความสาคัญทางคลินิก ถ้า phrenic n. ถูกทาลายข้างเดียวทาให้กระบังลมเป็นอัมพาตข้างเดียว
                 แต่ถ้าเป็นทั้งสองข้างผู้ป่วยจะเสียชีวติเนื่องจากหยุดหายใจ
                 3) Ansa cervicalis เกิดจาก C1+C2 เป็น superior ramus และ C2+C3 เป็นinferior ramus
                 4) ร่วมไปกับ Accessory nerve โดยแขนงจาก C2 ให้ sensory ไปกับ spinal past ของ CN XI
                      ไปที่ sternocleidomastoid m. และจาก C3;4 ให้ sensory fiber ไปกับ spinal past of CNXI
                      ไปเลี้ยง trapezius m.
                 5) แขนงไปเลี้ยงกล้ามเนื้อโดยตรง
                                    1) จาก C1+ C2 ให้แขนงเลี้ยง rectus capitis lateralis ;long capitis และ
                                        rectus capitis anterior m.
                                    2) จาก C2;C3;C4 ให้แขนงเลี้ยง longs capitis และ longs colli m.
                                    3) จาก C3;C4 ให้แขนงเลี้ยง scalenus medius และ levator scapulac m.
Nerves of the neck
       1. Hypoglossal nerve ( CN XⅡ)
            วิ่งพาดข้าม interanal carotid a; external carotid a และ lingual a.
            มีแขนงจาก cervical plexus คือ C1 หรืออาจเป็น C1+C2 มารวมกันกับ CN XⅡ มารวมกันกับ CN
            XⅡและ C1 + C2 จะแยกจากเส้นประสาทนี้ 2 แขนง คือ nerve to geniohyoid และ nerve to
            thyrohyoid แขนงของ CN XⅡ คือ
            1) meningeal branch
            2) descending branch ซึ่งมี C1 และ C2 แยกจาก CN XⅡ รวมกับ descending cervical n. และ
                 C2 ; C3 เป็นบ่างเรียกว่า “ Ansa cervicalis” ไปเลี้ยว omohyoid m. , sternohyoid m.;
                 sternothyroid m. ( เลี้ยง strap muscle ยกเว้น thyrohyoid m. )
            3) Nerve to thyrohyoid
       2. Vagus nerve ( CN X )
                 เป็น mixed n. มีทั้ง motor และ sensory fiber และมี sensory ganglion 2 ปม คือ
                 1) superior ganglion ( กลม )
                 2) inferior ganglion ( กระบอก )
                 แขนงของ CNX คือ
                 1) meningeal branch
                 2) auricular branch

                                                                                                       11
                                                                                                By บิว’ 81


                3) pharyngeal branch : แขนงจาก inferior gg. มี motor fiber จาก cranial root ของ CN XI
                   ร่วมด้วย จากนั้นจะมารวมกัน CN XI และ sympathetic trunk เกิดเป็น pharyngeal plexus
                   pharyngeal br. ยังเลี้ยงกล้ามเนื้อเพดานอ่อน ( soft palate ) ทั้งหมด ยกเว้น tensor veli
                   palatine ที่เลี้ยงด้วย mandibular br. Of trigeminal n.
                4) Superior laryngeal nerve แตกแขนงเป็น
                   4.1 ) Internal laryngeal n. แทงผ่าน thyroid membranc คู่กับ superior laryngeal a. เป็น
                        sensory n. เลี้ยง floor ของ piriform fossa และเยื่อเมือกของกล่องเสียงเหนือ vocal
                        folds
                   4.2 ) External laryngeal n. วิ่งคู่กับ superior thyroid a. เลี้ยง cricothyroid
                5) Cardiac branch สิ้นสุดเป็น cardiac plexus ในทรวง
                6) Recurrent laryngeal nerve
                       ข้างขวา : ทอดขึ้นไประหว่างหลอดลมคอและหลอดอาหาร มีความสัมพันธ์กับ
                       inferior thyroid a. เลี้ยงกล้ามเนื้อกล่องเสียงทั้งหมด ยกเว้น cricothyroid m.
                       และมีแขนงที่ทาหน้าที่รับ sensory โดยเลี้ยงเยื่อเมือกของกล่องเสียงต่ากว่า true vocal
                       folds และเยื่อเมือกของหลอดลม
                       ข้างซ้าย : ทอดข้าม arch of aorta ในทรวงอกอยู่ระหว่างหลอดลมและหลอดอาหาร
                       จะคล้องใต้ arch นี้ ใต้ ligamentum arteriosum

Cervical past of the sympathetic trunk
         เกิดจาก preganglionic fiber ( white rami ) ของ T1-T5 ส่งใยประสาทมาที่บริเวณคอ โดยไม่ได้ synapse
ที่ sympathetic ganglia มาสิ้นสุดที่ปมประสาท 3 แห่ง คือ superior; middle และ inferior cervical sympathetic
ganglion
         Superior cervical ganglion ขนาดใหญ่ที่สุด อยู่ล่างต่อกะโหลกศีรษะ หน้าต่อ transverse process ของ
C2 มีแขนงได้แก่
                          1. Internal carotid n. เป็น postganglionic fiber พันรอบ internal carotid a. เป็น
                              internal carotid plexus.
                          2. Gray rami communicantes ฝากไปกับ ant. Rami C1 – C4
                          3. Anterial branches มันไปตาม common และ external carotid a.
                          4. Cranial nerve branches ร่วมไปกับ CN 9;10;11
                          5. Pharyngeal branches ฝากร่วมไปกับ pharyngeal br. ของ CN9 และ CN10
                              เมื่อเป็น pharyngeal plexus.
                          6. Superior cardiac branches สิ้นสุด cardiac plexus ในทรวงอก
         Middle cervical ganglion วางตัวอยู่ระดับ cricoid cartilage ( C6 ) แขนงของปมประสาท ได้แก่
                                                                                                        12
                                                                                                  By บิว’ 81


                          1. Gray rami communicantes ฝากไปกับ ant. Rami C5-C6
                          2. Thyroid branches ทอดมาตาม inf. Thyroid a. มาเลี้ยงต่อมไทรอยด์
                          3. Middle cardiac branches สิ้นสุดเป็น cardiac plexus ในทรวงอก
        Inferiot cervical ganglion ส่วนใหญ่จะรวมกับ thoracic gg. ที่ 1 เป็น stellate ganglion วางตัวระหว่าง
        transverse process ของ C7 และ nek ของ T1 แขนงของปมประสาทได้แก่
                          1. Gray rami communicates ฝากไปกับ ant. Rami C7-C8
                          2. Qrterial branches พันไปตาม Subclavien และ vertebral
                          3. Inf. Cardiac branches สิ้นสุดเป็น cardiac plexus ในทรวงอก

        ความสาคัญทางคลินิก การตัด dtellate ganglion ออกเป็นการตัด sympathetic n.
        ที่จะไปเลี้ยงบริเวณศีรษะและคอข้างนั้นมีผลทาให้เกิดการขยายใหญ่ของหลอดเลือดที่ผิวหนังบริเวณศีร
        ษะและคอ เลือดคั่งในจมูก และ Horner’ssyndrome มีอาการ 4 อย่าง คือ ม่านตาหดแคบลง (miosis ),
        หนังตาตกบางส่วน (pseudoprosis ) , ตาหว่าลึก (enopthalmos ) และเหยื่อแห้งที่หน้า ( anhidrosis )

Thyroid gland
        เป็นต่อมไร้ท่อ คล้ายตัว H ประกอบด้วย
        1. latral lobe ปลายบนสุดตรงกับตาแหน่ง bbique ของ thyroid cartilage หรือตรงกับ C5
              และส่วนล่างลงมาถึง tracheal ring ที่ 69
        2. isthymns อยู่หน้า tracheal ring ที่ 2,3,4
        บางกรณีอาจพบ pyramidal lobe ยืนออกจาก isthmus หรือ ตาแหน่งระหว่างisthmus กับ lobe
        ปกติจะพบออกมาทางซ้าย
Blood supply มี 3 แขนง คือ
        1. Superior thyroid a. แขนงจาก external carotid a. ทอดคู่กับ external laryngeal n.
        2. Inferior thyroid a. แขนงจาก thyrocervial trunk มีความสัมพันธ์กับ recurrent laryngeal n.
        3. Thyroidea ima พบได้น้อยมาก
Vein
        1. Superior thyroid v. ทอดมาคู่กับ superior thyroid a. นาเลือดเทเข้า internal jugular v.
        2. Middle thyroid v. เทเข้า internal jugular v.
        3. Inferior thyroid v. เทเข้า brachiocephalic v. ไม่ได้ทอดมาคู่กับ inferior thyroid a.
Lymphatic drainge
        เริ่มต้นจาก subcapsular plexus เทเข้าสู่ node ต่าง ๆ ดังนี้
        - retropharyngeal node ( ส่วนน้อย ) , superior deep cervical node ( ส่วนใหญ่ ) prelaryngeal node
              (ส่วนน้อย ) รับจากส่วนทางด้านบนของ gland
                                                                                                              13
                                                                                            By บิว’ 81


        - Pratracheal และ paratracheal node รับจากส่วนล่างของ gland medial inf. Channels. Inferior deep
            cervical node รับจากส่วนล่างของ gland ทาง lateral inf. Channels.
Nerve supply
        Sympathetic จาก cervicothoracic gg. ร่วมมากับ Cardiac n., sup & inf. Laryngeal n.
นอกจากนี้ยังพันมาตามหลอดเลือด
ความสาคัญทางคลินิค
        1. fascia ของต่อมไทรอยด์เปลี่ยนจาก pretracheal layer of deep fascia เวลากลืนจะเคลื่อนที่ตามกัน
            ถ้าเกิดการอักเสบ ต่อมจะโตไปกดหลอดลม
        2. Simon’striangle ล้อมรอบด้วย common carotid a. recurrent laryngeal n. inf . thyroid a.
            การผูกพันหรือตัดเส้นเลือด ต้องระวัง nerve นี้ด้วย
        3. thyroidectomy ต้องระวัง
            3.1 external br. Of sup . laryngel n. ขาดทาให้ cricothyroid m. เป็นอัมพาตพูดเสียงสูงไม่ได้
            3.2 recurrent laryngeal n. ขาด จะทาให้กล้ามเนื้อนนอกจาก cricothyroid m.
                 เป็นอัมพาตเสียงจะแหบ hoarseness

Parathyroid gland มักพบ 4 ต่อม วางอยู่ด้านหลังของต่อมไทรอยด์
Blood supply ต่อมคู่บนเลี้ยงด้วย sup. Thyroid a. ต่อมคู่ล่างเลี้ยงด้วย Inf.thyroid a.
Vein เทเข้าสู่ venous plexus ของต่อมไทรอยด์
Lymphatic drainage เทเข้าสู่ venous plexus ของต่อมไทรอยด์
Nerve supply ได้จาก cervical sympathetic gg.

Prevertebral muscle แบ่งเป็น 2 กลุ่ม
Ant. Group
        1. logus colli มีใยกล้ามเนื้อ 2 ส่วน
        2. longus capitis
        3. rectus capitis anterioris
        4. rectus capitis anterioris
action : flex head and neck
blood supply : vertral, deep cervical, ascending cervical
nerve supply : เส้นประสาทระดับคอทั้งหมด
Post.group
        1. scalenus anterior
        action : ยก rib 1 เพื่อเพิ่มพื้นที่ช่องอก และช่วยเอียงคอ
                                                                                                     14
                                                                                                  By บิว’ 81


        blood supply : ant rami ของ C4-C6
        2. scalenud medius
        action : ยก rib 1 เพื่อเพิ่มพื้นที่ในช่องอก และช่วยเอียงคอ
        blood supply : deep vervical a.
        Nerve supply : ant. Rami ของเส้นประสาทระดับคอ
        3. scalenus posterior a.
        action : ยก rib 2 เพื่อเพิ่มพื้นที่ในช่องอก และช่วยเอียงคอ
        blood supply : deep vervical a.
        Nerve supply : ant. Rami ของเส้นประสาทระดับคอ



ต่อมน้าเหลืองและท่อน้าเหลืองบริเวณคอ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม ซึ่งจาก
Supficial cervical lymph node เทลง deep cervical nod เข้าสู่ jugular lymph node รวมกับ subclavian lymph
trunk ทางด้านขวาเป็น ring lymphatic duct เทเข้าสู่ subclavian v. รวมกับ internal jugular แต่ด้านซ้ายเทเข้า
thoracic duct
1. supficial cervical lymph node ประกอบด้วย
         1.1 Submental node
         1.2 Submandibular node
         1.3 External jugular node
         1.4 ant. Jugular node
2. deep cervical node เป็นกลุ่มที่ใหญ่ที่สุดบริเวณคอ แบ่งออก ได้อีกเป็น 2 กลุ่ม โดยใช้ pmphyoid m.
         2.1 sup.deep cervical nod
         - retropharyngeal node
         - deep prarotid node
         - jugolodigastric node รับ 1/3 หลังของลิ้น
 -         juguloomohyoid node รับจากปลายสุดของลิ้นและ Submental node
         2.2 Inf. Deep cervical node
         - accessory chain
         - Trasverse cervical chain
         - juxtaviceral chain ประกอบด้วย infrahyoid node , prelarynheal node , pretracheal node.




                                                                                                             15
By บิว’ 81




       16

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Stats:
views:445
posted:3/8/2011
language:Thai
pages:16