Aliran Transformasi Generatif - PowerPoint by syh10093

VIEWS: 483 PAGES: 201

More Info
									         BAB 3

Sistem-sistem dan Teknologi
     dalam Pembuatan
             Kandungan
3.1   Sistem pembuatan
      3.1.1 Klasifikasi pembuatan
      3.1.2 Kitaran pembangunan produk
      3.1.3 Enterprise
      3.1.4 Operasi pengeluaran
3.2   Rekabentuk berbantukan Komputer (CAD)
      3.2.1 Pengenalan
      3.2.2 Perisian CAD
      3.2.3 Perkakasan CAD
             Kandungan
3.2   Rekabentuk berbantukan Komputer (CAD)
      3.2.4 Teknik-teknik pemodelan geometri
      3.2.5 Struktur data dlm CAD
      3.2.6 Kelebihan CAD
3.3   Pembuatan berbantukan komputer (CAM)
      3.3.1 Senario CAM
      3.3.2 Format fail
             Kandungan
3.4   Integrasi teknologi CAD dan CAM
      3.4.1 Program ICAM
      3.4.2 Integrasi CAD/CAM
3.5   Perancangan proses berbantukan komputer
      (CAPP)
      3.5.1 Retrieval CAPP
      3.5.2 Generative CAPP
3.6   Perancangan dan pengawalan proses
      3.6.1 Perancangan aggreget
      3.6.2 MRPII
      3.6.3 JIT
              Kandungan
3.7   Group Technology (GT)
      3.7.1 Rekabentuk produk
      3.7.2 Perancangan proses
      3.7.3 Pengeluaran
      3.7.4 Klasifikasi dan pengkodan
      3.7.5 Skema pengkodan
      3.7.6 Struktur pengkodan
      3.7.7 Implementasi GT
              Kandungan
3.8    Kawalan lantai pengeluaran
       3.8.1 Pengumpulan data secara automatik
       3.8.2 Jenis kawalan
       3.8.3 Teknologi penderiaan
3.9    Robot industri
       3.9.1 Pengaturcaraan robot
       3.9.2 Robot kawalan penderiaan
3.10   Pengendalian bahan
       3.10.1 Trak
       3.10.2 AGV
       3.10.3 Konveyor
       Kandungan
3.10.4 Kren
3.10.5 AS/RS
           3.1 Sistem pembuatan




                Model pengeluaran [Regh]

 Tidak ada sykt yg mempunyai operasi p‟luaran yg sama.
 Perbezaan >> berasaskan Produk dan Teknologi.
 Maka CIM yg diimplementasi di dalam p‟luaran adalah unik.
 Daritu, kenalpasti proses p‟luaran yg pelbagai serta
perubahan teknologi adalah satu proses kritikal supaya CIM yg
sesuai dpt diaplikasikan.
                          TR3563 - Bab 3                        8
  3.1.1 Klasifikasi pembuatan

Kriteria



Bagaimana barangan dihasilkan di dalam sistem
               pembuatan.

  Bagaimana memenuhi kepuasan pelanggan
      berdasarkan strategi pengeluaran.



                    TR3563 - Bab 3              9
   3.1.1 Klasifikasi pembuatan
              - Sistem pembuatan

Klasifikasi


    Projek

         Job shop

                Berulang

                           Barisan

                                 Berterusan
                     TR3563 - Bab 3           10
   3.1.1 Klasifikasi pembuatan
           - Sistem pembuatan

 Projek
 Produk rumit, banyak parts, one of a kind.
 Cth: k. pemproses minyak, k. kapal, k.
kapalterbang.
 Layout kilang  Fixed position.

Job shop
 Volume rendah,lot saiz kecil.
 saiz dan berat produk adalah kecil.
 Layout kilang  Process layout.

                   TR3563 - Bab 3              11
   3.1.1 Klasifikasi pembuatan
           - Sistem pembuatan

Berulang

 Tempahan berulang hampir 100%
 Baharui kontrak dgn pelanggan sering berlaku.
 Volume tinggi, lot saiz dlm julat besar.
 laluan pemesinan yg tetap. Mesin khas.
 Subcon (cth: Automotive subcontractors).
 Layout kilang  Process atau Product layout.




                  TR3563 - Bab 3                  12
   3.1.1 Klasifikasi pembuatan
           - Sistem pembuatan

Barisan

 Lead time pelanggan lazimnya pendek drp
jumlah masa yg diperlukan dlm p‟luaran produk.
 Produk bny model atau pilihan.
 Inventori sub pemasangan.
 Layout kilang  Product layout.




                  TR3563 - Bab 3                 13
   3.1.1 Klasifikasi pembuatan
           - Sistem pembuatan

Barisan

 Lead time pelanggan lazimnya pendek drp
jumlah masa yg diperlukan dlm p‟luaran produk.
 Produk bny model atau pilihan.
 Inventori sub pemasangan.
 Layout kilang  Product layout.




                  TR3563 - Bab 3                 14
3.1.1 Klasifikasi pembuatan
     - Sistem pembuatan




          TR3563 - Bab 3      15
3.1.1 Klasifikasi pembuatan
        - Sistem pembuatan




   Perbandingan ciri-ciri sistem pembuatan [Regh].




                  TR3563 - Bab 3                     16
3.1.1 Klasifikasi pembuatan
       - Strategi pengeluaran

            Strategi pengeluaran



Lead time pelanggan           Lead time pembuatan




                  TR3563 - Bab 3                    17
  3.1.1 Klasifikasi pembuatan
          - Strategi pengeluaran


             Lead time pembuatan




Jangka masa maksimum di antara tempahan diterima
         dengan penghantaran tempahan.




                     TR3563 - Bab 3                18
 3.1.1 Klasifikasi pembuatan
         - Strategi pengeluaran


            Lead time pelanggan




Jangka masa maksimum yang seseorang pelanggan
    sanggup tunggu bagi penghantaran sesuatu
        produk selepas tempahan dibuat.



                   TR3563 - Bab 3               19
 3.1.1 Klasifikasi pembuatan
      - Strategi pengeluaran

        Strategi pengeluaran




ETO     MTO                ATO   MTS




               TR3563 - Bab 3          20
      3.1.1 Klasifikasi pembuatan
                - Strategi pengeluaran
Engineering to Order
   Produk pada tahap pertama.
   Produk rumit, rekabentuk unit.
   cth: jambatan, kilang bahan kimia, kereta,
  kapalterbang, kapal)
   Pelanggan terima lead time yg panjang.
Make to Order
   Kejuruteraan dan rekabentuk siap.
   Proses pengeluaran telah ditentukan.
   Permintaan tidak dijangka.
   cth: PC yg dibuat berdasarkan spek. Pelanggan.
                       TR3563 - Bab 3            21
     3.1.1 Klasifikasi pembuatan
                -Strategi pengeluaran
Assemble to Order
   Sebab: lead time pelanggan pendek drpd lead
  time pembuatan.
   pilihan produk boleh dijangka/diramalkan.
   subassembly for final product  finished
  component inventory.
Make to Stock
   Sebab:
    1) Lead time pelanggan pendek.
    2) Bahagian produk tetap.
   Produk dibuat untuk disimpan. (store shelf
    never empty-order winning criterion).
                   TR3563 - Bab 3                 22
      3.1.1 Klasifikasi pembuatan
              - Strategi pengeluaran




Strategi pembuatan dan lead        Strategi pembuatan [Regh].
time pembuatan [Regh].
                          TR3563 - Bab 3                        23
3.1.1 Klasifikasi pembuatan
    - Strategi pengeluaran




           TR3563 - Bab 3     24
3.1.1 Klasifikasi pembuatan
     - Strategi pengeluaran

 Lead time pembuatan mesti disesuaikan
      dengan Lead time pelanggan




         Strategi pengeluaran




                TR3563 - Bab 3           25
3.1.2 Kitaran pembangunan produk



                       Kitaran pembanguan produk
                       [Regh].




             TR3563 - Bab 3                        26
3.1.2 Kitaran pembangunan produk




             TR3563 - Bab 3        27
 3.1.2 Kitaran pembangunan produk

Untuk produk baru:
1. Sokongan pelanggan – form, fit function
2. Management review – pasaran, spek produk,
   kelebihan kompetatif, keputusan go or no go.
3. Design engineering – terperinci berkenaan produk
   serta kelebihan kompetatif.
4. Production engineering – perancangan pembuatan,
   fungsi kawalan.
5. Manufacturing.



                     TR3563 - Bab 3               28
 3.1.2 Kitaran pembangunan produk

Untuk produk sedia ada:
o Proses hampir sama dengan produk baru.
o Beza>> di mana bermula.


Kitaran produk adalah untuk untuk kenalpasti aliran data produk
yg perlu disokong oleh CIM.
Produk baru perlu antaramuka top-to-bottom.
Produk sedia ada perlu antaramuka yg boleh bekerja pada mana
-mana titik dalam kitaran.

                           TR3563 - Bab 3                         29
                 3.1.3 Enterprise

                                Blok-blok yg berfungsi dlm
                               pembuatan.
                                model ini menunjukkan aliran
                               data dan maklumat.
                                fungsi pelbagai bidang yang
                               terlibat dlm pengeluaran.
                                CIM akan beri kesan kepada
                               blok-blok.




Organisasi pembuatan [Regh].
                          TR3563 - Bab 3                        30
                3.1.3 Enterprise
                - Promosi dan jualan
 Misi utama: cari pelanggan.
 9 fungsi:
    jualan, perkhidmatan pelanggan, periklanan, RnD
   produk, tentu harga, pembungkusan, PR, pengedaran,
   peramalan.
 antaramuka perkhidmatan pelanggan sokong order entry,
order changes dan order shipping and billing.
 beri maklumat strategik serta perancangan produk kpd:
blok kewangan dan pengurusan, spek produk serta
maklumbalas pelanggan, maklumat utk MPS kpd blok
perancangan pembuatan dan kawalan.
 antaramuka dengan engineering release: sebarang
maklumat berkenaan dgn perubahan3 produk perlu di
                          TR3563 - Bab                    31
persetujui oleh promosi dan jualan
               3.1.3 Enterprise
           - Pengurusan dan Kewangan
 Tanggungjawab: tentukan matlamat, laksanakan fungsi
kewangan dan buat perancangan j.pendek dan j. sederhana.
 4 fungsi utama:
   • pengurusan tunai/perakaunan- general acc., cost acc.,
   fungsi2 yg berkaitan.
   • perancangan kewangan – perancangan j.panjang
   • analisis kewangan- halatuju
   • perancangan strategik – medium term atau long range




                         TR3563 - Bab 3                      32
                 3.1.3 Enterprise
              - Definisi Produk/proses
                                    Unit-unit:
                                    •Rekabentuk produk,
                                    •Kejuruteraan pengeluaran,
                                    •Engineering release.

                                    3 fungsi utama rekabentuk
                                    produk:
                                    • rekabentuk produk dan
                                    konseptual.
                                    • pemilihan bahan.
                                    • dokumentasi rekabentuk.




Antaramuka produk & prosesTR3563 - Bab 3                         33

[Regh].
                 3.1.3 Enterprise
              - Definisi Produk/proses
                                    3 piawai yang ditentukan oleh
                                    kejuruteraan pengeluaran:
                                    • kerja,
                                    • proses
                                    • kualiti.

                                    Engineering release:
                                    • urus perubahan pengeluaran.




Antaramuka produk & prosesTR3563 - Bab 3                        34

[Regh].
              3.1.3 Enterprise
   - Perancangan dan kawalan pembuatan
                            Tanggungjawab:
                            • tentukan arah tuju
                            enterprise dgn tukar
                            perancangan pengurusan
                            kepada perancang pengeluaran
                            • sediakan perancangan yang
                            teliti untuk aliran bahan serta
                            sokongan kapasiti




MPC [Regh].        TR3563 - Bab 3                        35
        3.1.3 Enterprise
- Perancangan dan kawalan pembuatan




                          Model MPC [Regh].




              TR3563 - Bab 3                  36
               3.1.3 Enterprise
               - Lantai pengeluaran
                                     Aktiviti di lantai pengeluaran:
                                     • perancangan kerja serta
                                     melapor.
                                     • aliran bahan.
                                     • proses pembuatan.
                                     • kawalan lantai kilang.
                                     • kawalan kualiti.




Lantai pengeluaran [Regh].   TR3563 - Bab 3                            37
3.1.4 Operasi pengeluaran




         TR3563 - Bab 3     38
     3.1.4 Operasi pengeluaran

Ciri-ciri:
 Tiada maklumbalas.
 campuran antara manual dan automasi. Halang
komunikasi.
 produktiviti lemah : pengulangan maklumat.
 tidak fleksibel.
 unit yang tersendiri.




                    TR3563 - Bab 3              39
    3.2 Rekabentuk berbantukan
          komputer (CAD)
CAD is the application of computers and graphics software to
aid or enhance the product design from conceptualization to
documentation.

Penggunaan sejenis sist. komputer utk membantu di dlm
mewujudkan, mengubah, menganalisis dan mengoptimasi
sesebuah rkbt.

Any design activity that involves the use of the computer
to create, modify or document an engineering design.

                           TR3563 - Bab 3                      40
    3.2 Rekabentuk berbantukan
          komputer (CAD)




                           [Regh].
Garis masa sistem automasi TR3563 - Bab 3   41
           3.2.1 Perisian CAD

Utk laksana fungsi2 spt:
1. Perwakilan geometri
2. Pengolahan
3. Penjanaan imej objek/model
4. Analisis kejuruteraan

Cth perisian CAD:
AutoCAD, VersaCAD, CADkey, ProE, Unigraphic dsb


                    TR3563 - Bab 3                42
          3.2.2 Perkakasan CAD

•    Dirkbt utk semua jenis komputer: PC, mini,
     mainframe, workstation, mikro dan
     superkomputer
•    Peranti Input
    – Alat potentiometer (mouse,
        trackball,joystick), lightpens, digitizers,
        papan kekunci
•    Peranti Output
    – Pemplot, pencetak, video display unit (VDU)


                       TR3563 - Bab 3                 43
          3.2.2 Perkakasan CAD

•    Jenis VDU
    – Raster-scan display
    – Vector-scan display
•    Utk peranti output, ciri2 yg perlu diambilkira
    – Media
    – Kelajuan
    – Resolusi, ketepatan
    – Penjanaan corak
    – Kaedah pengoperasian

                       TR3563 - Bab 3                 44
         3.2.3 Struktur CAD

Dimensi model
i) 2D     ii) 2 ½D                    iii) 3D

Data model
1. Geometri

2. Topologi


                     TR3563 - Bab 3             45
   3.2.4 Teknik-teknik pemodelan
             geometri
i)     Wireframe
ii)    Surface modelling
iii)   Boundary Representation (B-rep)
iv)    Constructive solid geometry (CSG)




                   TR3563 - Bab 3          46
3.2.5 Struktur data bagi sist. CAD

Tujuan : simpan model
•    Struktur asas terdiri drp unit2 data (sel) dan
     pointers (alamat)
•    Tiap2 jenis entiti perlu kuantiti data berlainan
Cth:
     titik ditakrifkan oleh nombor2 sahih. X, Y, Z
Matlamat struktur data dlm penyimpanan objek
 Ketepatan
 Lengkap
 Mudah
                       TR3563 - Bab 3                   47
3.2.5 Struktur data bagi sist. CAD

Cara mewakilkan titik dlm satu strutur data
(rujuk rajah)


B-rep
•   Hanya simpan maklumat permukaan diluar
(rujuk rajah)
CSG
•   Simpan objek guna struktur data pokok binari
•   Dedaun  maklumat primitif
•   Nod2 akar  operator2 Boolean
(rujuk rajah)
                      TR3563 - Bab 3               48
3.2.5 Struktur data bagi sist. CAD

•       CSG simpan arahan2 b‟mana utk bina
        sesuatu objek
•       Maklumat dlm dedaun
    –     Jenis primitif
    –     Definisi faktor penskelan
    –     Definisi transformasi yg diperlukan




                        TR3563 - Bab 3          49
          3.2.6 Kebaikan CAD

•   Satu model yg dibentuk drp ciri2 geometri
    sesuatu objek
•   Boleh dimanipulasikan dgn pantas tanpa
    kesilapan selepas dibentuk dan disimpan

Kebaikan / kelebihan
1. Produk baru dirkbt dgn pantas
2. Kesilapan semasa melakukan perubahan rkbt
    kurang
3. Dokumentasi & lukisan kualiti baik, kurang
    kekaburan
                     TR3563 - Bab 3             50
           3.2.6 Kebaikan CAD

Kebaikan / kelebihan
4. Jana automatik lukisan terperinci atau lukisan
    kejuruteraan >> fungsi p‟luaran, ilustrasi utk
    pemasaran, fail BOM, inventori dsb
5. Penganalisaan model atas talian boleh dibuat
6. Tugas2 prototaip kurang
7. Kawal penggunaan komponen yg tidak
    diperlukan, alat2, fixtures melalui pendekatan
    part family dan GT


                      TR3563 - Bab 3                 51
   3.3 Pembuatan berbantukan
         komputer (CAM)


CAM is the effective use of computer technology
  in the planning management and control of
         production for the enterprise.




                   TR3563 - Bab 3                 52
     3.3 Pembuatan berbantukan
           komputer (CAM)
•   Diaplikasi dlm semua fungsi p‟luaran
    (rajah)
•   Teknik guna komputer dan perisian
    sokongan proses utk bantu dlm p‟luaran
    dan sedia maklumat lantai p‟luaran(rajah)
•   Implementasi rkbt, proses, mesin dan
    sist. pengendalian bahan utk m‟hasilkan
    produk yg memenuhi ke semua keperluan
    rkbt.

                   TR3563 - Bab 3               53
    3.3 Pembuatan berbantukan
          komputer (CAM)
•   Maklumat-maklumat pengeluaran produk
    diperolehi secara terus drp data
    rekabentuk.
•   Geometri „part‟ daripada CAD digunakan
    oleh perisian CAM untuk bina kod mesin.




                  TR3563 - Bab 3              54
3.3 Pembuatan berbantukan
      komputer (CAM)




          TR3563 - Bab 3    55
3.3.1       Senario CAM

  Rekabentuk siap
                             CAD




  Manufacture?




            TR3563 - Bab 3         56
3.3.1   Senario CAM




                 Simultaneous engineering
                  Concurrent engineering




        TR3563 - Bab 3                      57
3.3.1       Senario CAM

Peralatan


 Perancangan Bahan & Proses


Pemantauan & Pengawalan Lantai
         Pengeluaran


     Laporan Pengurusan
            TR3563 - Bab 3       58
            3.3.1        Senario CAM

Peralatan
• Alat2 dipilih drp p.data
• Produk volume tinggi, simulasi sist
    p‟luaran
• Produk dihasilkan di mesin NC, maklumat
    berkenaan laluan pemotongan akan dijana
    automatik
    –     Kurangkan kos part programming dan bil.
          produk rosak
•       Simulasi pergerakan robot
                        TR3563 - Bab 3              59
            3.3.1         Senario CAM

Perancangan bahan & proses
• Maklumat BOM, penjadualan, data aliran
    proses dan maklumat p‟luaran yg lain
    dijana automatik
    –     Utk diguna dilantai p‟luaran
•       Maklumat disimpan di p.data




                         TR3563 - Bab 3    60
          3.3.1        Senario CAM

Pemantauan & pengawalan lantai p’luaran
•   Proses dipantau oleh komputer
•   Selaraskan proses utk menentukan kecekapan,
    kualiti dan kos
•   Alih dan simpan bhn mentah dan produk siap
    dikendalikan sist. pengendalian bahan dan sist.
    gudang
•   Data kos akan disimpan
•   Maklumat kawalan dijana drp data pembuatan
    dan susunatur kilang
                      TR3563 - Bab 3                  61
       3.3.1      Senario CAM

Laporan pengurusan
• Jana laporan guna maklumat drp p.data
   pembuatan
• Laporan jana secara berkala
• Pengurus capai maklumat drp p.data utk
   hasilkan laporan yg bermakna




                 TR3563 - Bab 3            62
  3.3.2      Format fail



CAD                        CAM
      Translator




          TR3563 - Bab 3         63
          3.3.2        Format fail
   Ada perisian CAM ada kemampuan lakukan
    rekabentuk yang terhad.
    cth: SmartCAM, MasterCAM
   Ada perisian CAD ada kemampuan CAM.
    >> CAD/CAM. Cth: CATIA
   .dxf (drawing interchange file)
   APT (automatically programmed tool)
   COMPACT II
   IGES (initial graphic exchange specification)
   PDES (product data exchange standard)
   CALS (computer-aided acquisition and logistics
    support)          TR3563 - Bab 3               64
3.4 Integrasi teknologi CAD/CAM

•    Bny sist automasi, tapi masih wujud benteng
     komunikasi (rajah)
•    P‟luaran terima data tak tepat >> masalah
     p‟luaran, masa lewat dan kualiti rendah
•    Kurang perkongsian data, muncul masalah2:
    – kesilapan manusia tinggi
    – masa penyediaan program utk NC lama
    – masa turnaround lambat
    – produktiviti turun
    – kurang maklumat utk kejuruteraan
                      TR3563 - Bab 3               65
3.4 Integrasi teknologi CAD/CAM

•  Usaha utk atasi masalah2 ini
  – Integrasi subt sist. di dlm kedua2
      fungsi
• Integrasi dlm proses p‟luaran utk
   tingkatkan produktiviti




                  TR3563 - Bab 3         66
           3.4.1          Program ICAM
•       Dicipta kerana tekanan dan keperluan drp
        teknologi terkini, ekonomi, peningkatan
        kekangan manusia, rkbt aeroangkasa serta
        kerumitan pembuatannya, perkembangan
        komputer dan saingan
•       ICAM sokong ke semua bidang teknologi
        CAD/CAM
•       CAD/CAM > mampu keluarkan produk ikut
        spesifikasi pereka
•       Meliputi semua operasi dlm kitaran pembuatan
    –     Permintaan pelanggan  merkbt  lantai p‟luaran
                           TR3563 - Bab 3                   67
        3.4.2        Integrasi CAD/CAM
•       ICAM sedia kerangka utk integrasikan
        CAD/CAM
•       Teknologi komputer diaplikasi ke dlm
        aktiviti rkbt dan p‟luaran sesuatu produk
•       Komunikasi data >> melalui perkongsian
        data melalui suatu sist p.data
•       Sub sist dlm CAD/CAM dikenali sbg sub
        sist CIM (CIMS)
•       keperluan kritikal CAD & CAM
    –     Kemampuan utk guna data rkbt tanpa perlu masukkan
          data
                          TR3563 - Bab 3                      68
        3.4.2       Integrasi CAD/CAM

•       Jimat masa dan kos serta kurangkan risiko
        kerosakan data
•       Tugas2 CAM yg dipengaruhi oleh CAD
    –     Pemprosesan data
    –     NC/CNC part programming
    –     P‟aturcaraan robot
    –     P‟aturcaraan CMM
    –     Operasi FMS
    –     Rkbt alat
    –     Sist MRP
    –     Pembangunan produk
                         TR3563 - Bab 3             69
   3.4.2       Integrasi CAD/CAM

Masalah dlm p‟hantaran fail
   Definisi geometeri produk hilang/rosak drp
    asal semasa proses penterjemahan
   B‟mana program NC
    menakrif/mengganggarkan bentuk yg
    dikehendaki dgn tepat




                   TR3563 - Bab 3                70
   3.5 Perancangan proses
berbantukan komputer (CAPP)

       Computer-aided process planning




 Penggunaan komputer dlm membantu perancang
   proses menentukan kaedah-kaedah yg akan
  digunakan di dlm proses-proses pengeluaran
              dgn lebih sistematik.


                  TR3563 - Bab 3               71
       3.5 Perancangan proses
    berbantukan komputer (CAPP)
•    Manual, sediakan kertas kerja berkenaan aliran
     bahan mentah serta parts di dalam pengeluaran
     serta pemasangan.

Perancang                                      Pilih data drp
 proses          Fahamkan lukisan
                                               machinability
                                              data handbook.

 Pilih operasi                               Semak sama ada
pemotongan yg         Pilih bahan.           alat serta fixtures
     sesuai.                                        ada.
                            TR3563 - Bab 3                         72
   3.5 Perancangan proses
berbantukan komputer (CAPP)




 Perancangan proses dr 4 orang3perancang. [Regh].
                    TR3563 - Bab                    73
       3.5 Perancangan proses
    berbantukan komputer (CAPP)
•       CAPP >> Urus aktiviti2 storan, capaian,
        pengagihan dan penyelenggaraan perancangan
        proses
•       Hubungkan proses penukaran maklumat di
        antara CAD dan MRPII dan CIPM
•       Kelebihan:
    •     Process rationalization and standardization.
    •     Tingkatkan produktiviti perancang proses.
    •     Mengurangkan lead time dlm perancangan.
    •     Tingkatkan kebolehbacaan (legibility).
    •     Bekerjasama dgn perisian komputer yg lain.
                            TR3563 - Bab 3               74
              3.5 CAPP

             Direkabentuk




Sistem capaian CAPP         Sistem generatif CAPP




                 TR3563 - Bab 3                     75
         3.5.1         Retrievel CAPP
• Berdasarkan prinsip GT.
• Capai maklumat drp p.data yg mengandungi perancangan
  proses yg telah disediakan secara manual.
• Padankan komponen bagi parts baru dgn perancangan proses
  yg sedia ada.
• Perancangan piawai disimpan ke dlm p.data – kekunci id
  family.
• Sesuatu komponen yg baru diberi kod family, kemudian
  susuri rutin carian part-family utk dapatkan family yg
  sesuai.
• Perancangan piawai dicapai kemudian buat pengubahsuaian.
• Difahamkan masa perancangan proses dikurangkan sebanyak
  50%.
                        TR3563 - Bab 3                   76
3.5.1          Retrievel CAPP




 Prosidur retrievel CAPP [Groover].
                TR3563 - Bab 3        77
       3.5.2       Generative CAPP
•   Drp capai dan ubahsuai, sist ini bina
    perancangan proses berdasarkan prosidur logik.
   – Tanpa bantuan manusia serta perancangan
       piawai.
•   hampir sama dgn sist pakar
•   Sist pakar  satu p‟aturcaraan komputer yg
    terbina drp kepakaran seseorg atau lebih
1) Pengetahuan teknikal serta logik berkenaan
    pembuatan drp perancang yg berjaya di kodkan
    ke dlam p‟aturcaraan >> knowledge-base.
 Guna knowledge base utk selesaikan masalah.

                     TR3563 - Bab 3              78
       3.5.2          Generative CAPP
2)   Deskripsi berkenaan dgn part yg hendak
     dilakukan yg difahami komputer.
    Maklumat utk jujukan proses
      •   Drp model geometri hasil drp CAD
      •   Kod GT
3)   Kemampuan utk aplikasi knowledge-base
     (process knowledge serta logik perancangan)
     kpd deskripsi part.
    Merancang utk part baru >> inference engine.
    Dgn guna knowledge base serta inference
     engine sist CAPP bina perancang proses yg baru
     utk setiap part baru yg ingin dibina.
                       TR3563 - Bab 3                 79
       3.5.2       Generative CAPP
•    Kelebihan:
    – Perancangan yg konsisten
    – Bersesuai dgn teknologi terkini
    – Kualiti menyeluruh
    – Penggunaan mesin dipertingkatkan
    – Keanjalan tidak terhad
    – Kebebasan kpd perancang
    – Berantaramuka dengan MRP serta ERP.



                    TR3563 - Bab 3          80
             3.5.2           CAPP
Kesimpulan:
CAPP
• Penggunaan komputer utk baiki
    produktiviti perancang
• Dirkbt utk tingkatkan produktiviti
    antaramuka antara rkbt dan p‟luaran dan
    kejuruteraan
• Pengaruhi penggunaan mesin,
    perancangan kapasiti, penjadualan,
    anggaran kos dll.
                  TR3563 - Bab 3              81
3.6 Perancangan dan pengawalan
         pengeluaran

  Berkaitan dgn masalah-masalah pengaliran di
 dalam pembuatan >> mengurus apa, bagaimana
  dan bila menghasilkan produk serta dapatkan
    bahan mentah, parts serta sumber-sumber
                yang diperlukan.



                  TR3563 - Bab 3                82
  3.6 Perancangan dan pengawalan
           pengeluaran
Perancangan
            1) Buat keputusan produk mana yg
pengeluaran
               hendak dikeluarkan, berapa bny,
               dan bila harus disiapkan.
            2) Penjadualan penghantaran dan
               pengeluaran produk/parts.
            3) Merancang tenaga pekerja serta
                  sumber2 yg diperlukan untuk
                  pengeluaran.

                     TR3563 - Bab 3              83
  3.6 Perancangan dan pengawalan
           pengeluaran
Perancangan
            Aktiviti-aktiviti yg terlibat:
pengeluaran
            • Perancangan aggreget.
            • Master production planning >> MPS.
            • MRP.
            • Perancangan kapasiti.




                     TR3563 - Bab 3                84
  3.6 Perancangan dan pengawalan
           pengeluaran
Pengawalan    Menentukan sama ada sumber-sumber
pengeluaran   yg diperlukan sedia ada, jika tidak
              tindakan bagi mengatasi kekurangan
              dibuat.
              • Kawalan lantai pengeluaran.
              • Kawalan inventori.
              • MRPII.
              • Sistem pengeluaran JIT.


                       TR3563 - Bab 3               85
    3.6 Perancangan dan pengawalan
             pengeluaran
•    Fungsi >> menakrifkan anggaran
     pemasaran atau tempahan pelanggan kpd
     sumber manusia dan keperluan fasiliti
     Utk hasilkan penjadualan dan perancangan
      kapasiti
 Satu fasa dlm pembuatan >> rkbt
  diterjemahkan kpd kpd proses2 yg
  dikehendaki utk hasilkan produk
  tersebut
 Tanggungjawab = aliran maklumat drp
  kejuruteraan rkbt kpd lantai p‟luaran
                     TR3563 - Bab 3              86
3.6 Perancangan dan pengawalan
         pengeluaran




            TR3563 - Bab 3       87
    3.6.1           Perancangan aggreget
•       Merupakan aktiviti perancangan korporat
•       Matlamat>> bina perancangan pengeluaran yg
        menggunakan sumber2 dengan cekap untuk
        memenuhi permintaan pelanggan.
•       B „mana kadar output, tahap inventori serta
        tempahan lewat beri kesan terhadap sumber-
        sumber berubah serta tetap sykt.
•       Tiga situasi yg perlu diambil kira:
    –     Permintaan serta kapasiti sama.
                                            Buat tindakan sebelum
    –     Permintaan melebihi kapasiti.     tentukan sumber
    –     Kapasiti melebihi permintaan.

                           TR3563 - Bab 3                      88
           3.6.2            MRPII

 MRP = Teknik perkomputeran menukarkan
  master schedule bagi produk akhir kpd
penjadualan yg terperinci bagi bahan mentah
     serta komponen yg terlibat di dlm
          pembinaan produk akhir.




                   TR3563 - Bab 3             89
     3.6.2             MRPII




      MRP




Struktur bagi sistem MRP [Groover].
              TR3563 - Bab 3          90
                 3.6.2                MRPII
Output MRP
1) Planned order releases.
2) Laporan planned order releases utk masa hadapan.
3) Pemberitahuan – jadualkan notis>>perubahan tarikh tamat.
4) Notis pembatalan.
5) Laporan status inventori.
6) Laporan prestasi.
7) Laporan penolakan.
8) Peramalan inventori.

                             TR3563 - Bab 3                   91
                  3.6.2             MRPII
Kelebihan MRP
1) Pengurangan dlm inventori.
2) Tindak balas terhadap perubahan permintaan cepat.
3) Kurangkan setup serta kos pertukaran produk.
4) Penggunaan mesin yang baik.
5) Kapasiti lebih baik supaya boleh bertindak balas dgn
   perubahan master schedule.
6) Sebagai panduan dlm membuat master schedule.




                           TR3563 - Bab 3                 92
            3.6.2            MRPII

 MRP >> hanya satu alat perancangan bahan serta
parts yang mana pengiraannya adalah berdasarkan
                      MPS.


   MRPII >> sistem berasaskan komputer bagi
     merancang, menjadual serta mengawal
   bahan-bahan, sumber-sumber serta aktiviti
  sokongan yg diperlukan untuk memenuhi MPS


                    TR3563 - Bab 3                93
    3.6.2               MRPII

      Production Plan

            MPS

            MRP




          Plan OK?




Model bagi MRP2 [Regh].
               TR3563 - Bab 3   94
               3.6.2            MRPII

Modul-modul yg ada:
   •Perancangan pengurusan.
   •Perkhidmatan pelanggan.
   •Perancangan operasi.
   •Perlaksanaan operasi.
   •Fungsi-fungsi kewangan.



                       TR3563 - Bab 3   95
               3.6.2            MRPII

MRPII yg terkini sokong
   •QC.
   •Pengurusan penyelenggaraan.
   •Jaminan.
   •Sokongan pemasaran.
   •SCM.



                       TR3563 - Bab 3   96
             3.6.2             MRPII

Generasi baru MRPII
  •ERP
  •COMMS
  •MES
  •COMS




                      TR3563 - Bab 3   97
                      3.6.3               JIT
Just in time (JIT) is a philosophy of manufacturing based on planned
elimination of waste and on continuous improvement of productivity. It
encompasses the successful execution of all manufacturing activities
required to produce a final product, from design engineering to
delivery and includes all stages of conversion from raw material
onward. The primary elements of JIT are to have the required
inventory when needed; to improve quality to zero defects; to reduce
lead times by reducing setup times, queue lengths, and lot sizes; to
revise incrementally the operations themselves; and to accomplish
these activities at minimum cost. In the broad sense, it applies to all
forms of manufacturing-job shop, process and repetitive-and to many
service industries as well.
                              TR3563 - Bab 3                         98
3.6.3          JIT




   TR3563 - Bab 3    99
                     3.6.3              JIT

Ideal >> sediakan serta hantar komponen di dlm bilangan yg tepat
kpd operasi pengeluaran tepat pada masa yg diperlukan.




           • Minimumkan WIP
           • Minimumkan lead time pembuatan.
           • minimumkan ruang.
           •Minimumkan wang yg dilaburkan dlm WIP
                            TR3563 - Bab 3                         100
             3.6.3           JIT

              Elemen JIT


Pengurusan    Pengurusan           Pengurusan
              manusia              sistem
teknologi




                 TR3563 - Bab 3                 101
3.6.3          JIT




   TR3563 - Bab 3    102
                    3.6.3          JIT

Pengurusan teknologi
      Fokus kpd persekitaran p‟luaran serta
penekanan kpd sistem pembuatan yg responsif.

•Aliran pembuatan berstruktur.
•Pengeluaran small-lot.
•Pengurangan setup.
•Fitness for use.


                       TR3563 - Bab 3          103
 3.6.3              JIT




Aliran pembuatan berstruktur [Regh].
        TR3563 - Bab 3                 104
                 3.6.3           JIT
Pengurusan manusia
      Kritikal terhadap objektif JIT iaitu
pembaikan berterusan. Ia membina persekitaran di
mana semua pekerja (atas – bawah)
bertanggungjawab serta mempunyai kuasa dlm
memberi cadangan untuk meningkatkan prestasi
sistem pembuatan.
•Penyertaan pekerja sepenuhnya.
•Pemantauan.
•Housekeeping.
•Focus TQ.           TR3563 - Bab 3                105
                 3.6.3            JIT
Pengurusan sistem
      fokus kpd aktiviti pengedaran yang berkesan
serta penggunaan sumber-sumber yang terhad.

•Beban serta imbangan aliran.
•Langkah pembaikan.
•Pembekal adalah rakan kongsi.
•Pull systems.


                      TR3563 - Bab 3                106
           3.6.3               JIT

Implementasi JIT


  Meningkatkan kecekapan pengeluaran sedia
  ada tanpa mengimplementasi JIT kpd
  keseluruhan operasi.

  Install sistem pengeluaran JIT.




                   TR3563 - Bab 3            107
     3.7 Group Technology (GT)

Satu falsafah pembuatan di mana kenalpasti part yang
sama dan dikumpulkan bersama disebabkan kesamaan
dlm rekabentuk serta pengeluarannya.

  Utk tingkatkan keberkesanan pembuatan

                                               atribut

    sel pembuatan, maklumat geometri, bahan,
    proses p’luaran, kaedah dsb
                         TR3563 - Bab 3                  108
    3.7 Group Technology (GT)
GT sesuai diaplikasi di dalam situasti
   berikut:
1) Kilang tersebut menggunakan
   pengeluaran secara batch serta
   mempunyai susunatur berorientasikan
   proses.
2) Part boleh dikumpulkan berdasarkan part
   family.


                 TR3563 - Bab 3          109
3.7 Group Technology (GT)




    Satu part family. [Regh].
               TR3563 - Bab 3   110
    3.7 Group Technology (GT)
2 tugas yg kritikal di dalam GT:
1) Kenalpasti part family.
2) Menyusun semula mesin-mesin p‟luaran
    kepada mesin sel.




                 TR3563 - Bab 3           111
      3.7 Group Technology (GT)
Kelebihan GT:
1) Penggunaan alatan, fixture serta masa setup
    yang sama.
2) Pengendalian bahan yg kurang kerana part
    bergerak di antara sel dan bukan keseluruhan
    kilang.
3) Perancangan proses serta penjadualan dapat
    dipermudahkan.
4) Masa setup kurang >> masa mendulu pengeluaran
    turun.
5) WIP kurang.
6) Kepuasan pekerja meningkat.
                      kerja yg
7) Dapatkan hasilkan TR3563 - Bab 3 berkualiti tinggi. 112
  3.7 Group Technology




Susun atur berorientasikan proses. [Groover].
                   TR3563 - Bab 3               113
3.7 Group Technology




  Susun atur GT. [Groover].
            TR3563 - Bab 3    114
3.7 Group Technology




  Atribut. [Groover].
            TR3563 - Bab 3   115
    3.7.1     Rekabentuk produk

•   Komponen dikelas dan dikodkan ikut
    kesamaan geometri
     Family of parts
•   Kesamaan = bentuk geometri hampir
    sama dan juga dimensi
•   Pereka capai semua komponen yg ada
    ciri2 tertentu
•   Elak pereka rkbt komponen yg baru

                  TR3563 - Bab 3         116
        3.7.2       Perancangan proses

•       Kod GT boleh digunakan utk perancangan
        proses
    –     cepatkan capaian maklumat berkenaan
          komponen,
    –     membantu perancangan proses,
    –     baiki ketepatan perancangan proses,
    –     bantu pembinaan dan pengoperasian sel
          pembuatan dan
    –     kembangkan komunikasi di antara bidang2
          berkaitan
                        TR3563 - Bab 3              117
           3.7.3        Pengeluaran
•    GT dan sel pembuatan : mesin2 diguna utk
     p‟luaran komponen2 yg hampir sama
      mesin dikelompokkan utk capai p‟aliran bhn
     lebih cekap dan kurang masa setup
•    Masa dan usaha dlm tentukan b‟mana sesuatu
     komponen dihasilkan dapat dikurangkan kerana
     ada maklumat2 diperlukan drp komponen yg
     hampir sama
     dua komponen yg diproses atau melalui
        proses2 yg sama atau hampir sama
•    Daritu komponen2 yg melalui proses yg sama
     boleh dlm bentuk berlainan
                      TR3563 - Bab 3                118
    3.7.4     Klasifikasi dan pengkodan

Klasifikasi:
    Kumpul item spt komponen2, bahan2,
    proses2, alat2 dsb berdasarkan
    kesamaan
•     Struktur logikal dianggap skema
      pengkodan, dirujuk sbg pokok logik
•     Pokok logik > bertindak sbg penunjuk
      (pointer) kpd fail atau keluarga bagi
      rkbt sedia ada yg disimpan di dlm p.data
                     TR3563 - Bab 3              119
3.7.4      Klasifikasi dan pengkodan

Pengekodan:
    Satu set peraturan yg tersusun supaya
    senang diterjemahkan oleh sist.




                  TR3563 - Bab 3            120
          3.7.5           Skema pengkodan
•       Sist dibina drp teknik yg tidak formal kpd yg
        berstruktur
•       GT yg baik > sist pengkodan yg formal
    –      Sist pengkodan formal > setiap komponen satu kod nombor
           (numeral) atau kod alphanumerik yg menerangkan atributnya
•      Sist. Pengkelasan dan pengkodan telah dibahagikan kpd 4
       kategori
    1.    CAD – sist berdasarkan atribut bagi rkbt produk
    2. CAM – sist berdasarkan atribut p‟luaran produk
    3. CAB – sist berdasarkan atribut bisnes produk
    4. Kombinasi
         a. CAD/CAM – sist berdasarkan atribut rkbt dan
              p‟luaran
         b. CIM – sist berdasarkan atribut bisnes, rkbt &
              p‟luaran
                              TR3563 - Bab 3                      121
     3.7.5       Skema pengkodan

Bidang operasi yg bny guna GT
    Perancangan proses,
    Perancangan produk dan kawalan,
    Rekabentuk




                    TR3563 - Bab 3    122
  3.7.6       Struktur pengkodan

          3 jenis struktur GT



Struktur berhirarki            Struktur jenis rantaian


            Struktur hibrid




                      TR3563 - Bab 3                     123
     3.7.6          Struktur pengkodan
                 struktur berhirarki

•    Asal>>sistem klasifikasi biologi oleh Linnaeus.
•    Intepretasi simbol pada satu tahap bergantung
     kpd nilai simbol di tahap sebelumnya
•    Struktur hirariki dikenali sbg monocode dan
     struktur pokok
•    Jenis pengkodan tertua
•    Wakili struktur yg padat dan berupaya beri bny
     maklumat berkenaan dgn komponen dgn hanya
     guna sedikit digit
     Berkesan utk capai p.data
                         TR3563 - Bab 3            124
3.7.6       Struktur pengkodan
         struktur berhirarki




        GT Monocode. [Regh].
                 TR3563 - Bab 3   125
        3.7.6         Struktur pengkodan
                Struktur jenis rantaian
•       Kontra dgn struktur berhirarki
•       Setiap simbol dlm satu jujukan nombor/digit
        adalah tetap dan tidak bergantung kpd nilai
        digit sebelumnya
•       Kod panjang
•       Setiap digit wakil maklumat terperinci sesuatu
        komponen
    –     Cth, bentuk, bhn, dimensi dsb
•       Dgn me‟rantai‟ maklumat, satu komponen yg
        lengkap boleh dijelaskan
•       Setiap ciri2 komponen dijelaskan melalui kod
        tertentu  kod panjang
                           TR3563 - Bab 3                126
    3.7.6       Struktur pengkodan
            Struktur jenis rantaian

•   Dirujuk dgn nama lain: polycode,
    attribute code, fixed digit code dan
    descriptor code
•   Sesuai apabila komponen hendak
    diklasifikasikan berdasarkan proses
    teknologikal




                    TR3563 - Bab 3         127
3.7.6        Struktur pengkodan
        Struktur jenis rantaian




         GT Polycode. [Regh].
                   TR3563 - Bab 3   128
    3.7.6        Struktur pengkodan
                Struktur hibrid
•   Kombinasi monocode + polycode
•   Dikenali : kod multicode dan popular dlm
    kebnykan sist GT
•   Kelebihan : bina utk capai ciri2 yg baik di
    antara kedua2 kod asal
•   Kod hibrid terdiri drp satu siri kod polycode yg
    pendek
•   Setiap digit dlm kod berdikari (rtidak
    bergantung) manakala satu atau lebih simbol
    dlm kod diguna utk kelas komponen kpd
    kumpulan2 tertentu spt struktur hirarki

                      TR3563 - Bab 3               129
     3.7.7      Implementasi GT
•   Dlm CAD/CAM, GT adalah satu teknik
    utk kenalpasti dan kumpul komponen yg
    sama atau berkaitan disebabkan
    kesamaan rkbt dan perancangan proses
•   “glue that holds CAD and CAM together”
•   Sebelum implement GT, perlu
    perancangan yg teliti
•   Perancangan, dimulakan dgn objektif
    sykt dan aplikasi GT kpd proses
    pembuatan
                  TR3563 - Bab 3         130
       3.7.7          Implementasi GT
Aplikasi GT
Bidang:
•    penjadualan,
•    perancangan proses,
•    pembinaan „family of parts‟,
•    jujukan „part family‟ pada mesin2,
•    rkbt komponen dan p‟ubahsuaian,
•    pembinaan sel pembuatan,
•    pembelian,
•    anggaran kos dan
•    penentuan kebarangkalian keadaan ekonomi utk buat
     perubahan kpd kos bahan


                         TR3563 - Bab 3                  131
      3.7.7      Implementasi GT
Kelebihan:
• Integrasi aplikasi pembuatan
• Peranan utama: integrasi aktiviti rkbt
    dan p‟luaran
• Aplikasi GT dapat:
     Baiki aliran kerja
     Tingkatkan throughput
     Baiki WIP
     Baiki stok
     Tingkatkan penggunaan mesin
                   TR3563 - Bab 3          132
      3.7.7       Implementasi GT
Kelebihan:
• Melalui
  –   Capaian kpd dokumentasi dan analisis
      kejuruteraan bagi sesuatu komponen yg sedia
      ada
  –   Elak penduaan rkbt komponen
  –   Rujukan rkbt sedia ada terhadap komponen2
      yg sama
  –   Pembangunan piawai kejuruteraan
  –   Keseragaman proses pembuatan yg paling
      efisyen
                    TR3563 - Bab 3             133
   3.8 Kawalan lantai pengeluaran
Fungsi2 yg dijalankan dilantai p‟luaran
1. Pengumpulan data: manual/automatik
2. Pengurusan maklumat setiap hari: sokongan
    keputusan dan arahan operator dan prosidur
3. Pengurusan sumber setiap hari: bahan, inventori
    WIP, peralatan dsb
4. Penjadualan lantai p‟luaran: perjalanan dan
    loading
5. Pemantauan dan p‟awalan kualiti
6. Pengawal proses pemasangan, robotik,
    pemesinan dan sel pengujian

                     TR3563 - Bab 3              134
  3.8.1       Pengumpulan data secara
                 automatik
Laporan NASA, 1985, 6 teknologi yg sering digunakan
dlm pengumpulan data secara automatik utk
pengurusan inventori dan keperluan kawalan CIM yg
lain

    1. Bar code
    2. OCR (optical character recognition)
    3. Vision or image processing
    4. RFID (radio frequency identification)
    5. Magnetik
    6. Suara
                      TR3563 - Bab 3              135
    3.8.1     Pengumpulan data secara
            automatik-Bar Code
•     Kumpul data automatik penting dlm CIM >
      pastikan aliran maklumat yg licin
•     Bar code teknologi yg sesuai
•     Lebih cepat drp papan kekunci; throughput 60-
      80 perkataan seminit, kesilapan 40%
•     Bar code; 1420-2100 perkataan seminit,
      kesilapan 1 dlm 10 jutaan bacaan
•     Kekurangan: imbasan gagal baca bar code
     – Bukan kesilapan pembacaan tapi breakdown
•     Alternatif : teknologi RFID dan suara

                       TR3563 - Bab 3             136
    3.8.1     Pengumpulan data secara
            automatik-Bar Code
•   Dicipta pada 1949 oleh Norman J. Woodland
    drp Ventnor, NJ dan Bernard Silver drp
    Philadephia, Penns.
•   Menurut Bert Willoughby, penghujung 1960,
“The two things that gave bar coding the shot it
    needed were the laser and microprocessor. In a
    technological sense, they were the driving
    force. The microprocessor even more so
    because it was instrumental in both printing
    and reading.”
•   Pengimbas bar code pertama > penghujung 1960
    di pasaraya Kroger, Cincinnati
                     TR3563 - Bab 3             137
    3.8.1        Pengumpulan data secara
               automatik-Bar Code
Teknik:
•   simbol2 dlm bar code merupakan kombinasi
    digit2, huruf atau tanda bacaan yg tertentu
•   pengimbas baca simbol dgn pancarkan cahaya
    atasnya dan takrifkan pantulan cahaya
     –     pengimbas --> guna laser (cahaya coherence)
•        Bar code adalah simbol yg terdiri drp bar-bar
         yg selari dan dipisahkan oleh jarak. (mempunyai
         ketebalan berbeza)
     –     lebar garisan bar dan ruang kosong ada maklumat.
     –     ketinggian tiada maklumat.

                            TR3563 - Bab 3                    138
    3.8.1         Pengumpulan data secara
                automatik-Bar Code
Teknik:
•   pelbagai sist pengkodan; dimensi bar + ruang yg
    tetap dan toleransi tertentu
•   lazimnya > sist pengkodan Code-39
     –      Boleh wakil 26 huruf, 10 digit dan 10 aksara tambahan
     –      Kekurangan:
          -->memerlukan ruang yg besar
          •    Densiti  (maklumat per ruang). Kod lain beri
               densiti  (bny maklumat dlm ruang yg sikit)
•        brg runcit guna UPC (Universal Product Code)
     –     Kekurangan:
           --> tak boleh cetak guna sist mudah alih, kemampuan
           bacaan lemah, tidak boleh alphanumerik
                              TR3563 - Bab 3                     139
    3.8.1     Pengumpulan data secara
            automatik-Bar Code
•     Bhn utk label dan teknologi pencetak adalah
      penting
•     Bhn label: kertas, mylar, plasti, besi, kain atau
      kepingan aluminium
•     Pencetak: dot matrix, ink jet, thermal
      transfer, punaran (etching) besi, pencetak laser
      dan photographic




                        TR3563 - Bab 3               140
 3.8.1      Pengumpulan data secara
          automatik-Bar Code
Pengimbas:
•   m‟luarkan alur cahaya dan kesan pantulan utk
    bezakan bar yg serap cahaya dan ruang kosong
    yg tidak serap cahaya
•   denyutan isyarat akan tentukan lebar bar dan
    ruang kosong
•   maklumat dihantar kpd pembaca (reader), guna
    penterjemah logik (decoder) utk sahkan kod
    berdasarkan algoritma
•   Jenis pengimbas
       sentuh
       tidak sentuh
                       TR3563 - Bab 3          141
    3.8.1        Pengumpulan data secara
               automatik-Bar Code
Pengimbas:
•   Jenis sentuh: sentuh simbol secara fizikal
     –     cth wand (pen) atau pembaca slot
     –     bersambung dgn komputer atau
     –     hantar data guna frekuensi radio
•        Jenis tidak sentuh: boleh kesan walaupun jauh
         drp simbol
     –     cth model alur tetap atau model alur bergerak
•        pengimbas model tetap diletakkan di stesen
         kerja atau digunakan utk memantau WIP
•        model mudah alih > kuasa bateri. Data diimbas
         disimpan dlm satu ingatan dan kemudian
         dibeban turun ke dlm komputer samada melalui
         talian terus, talian telefon atau penerima FM 142
                            TR3563 - Bab 3
    3.8.1     Pengumpulan data secara
              automatik-OCR
•     OCR kenalpasti dan proses simbol
•     OCR terjemah huruf2 yg boleh dibaca
      oleh manusia ke dlm komputer
•     OCR kumpul huruf2 tersebut dlm bentuk
      pixels
•     data boleh diimbas samada dari kiri atau
      kanan
•     pengimbas OCR boleh baca 20-200 huruf
      per saat, sist kelajuan tinggi pula 1,200
      huruf per saat
                     TR3563 - Bab 3           143
3.8.1   Pengumpulan data secara
automatik-Vision or image processing
•    komputer analisis dan terjemah imej
•    kamera analisis pixel utk kenalpasti objek2 yg
     ketara spt lubang atau pinggir
•    Kamera: vidicon > sama spt kamera TV, CCD
     (charge-coupled device) dan CCPD (charge-
     coupled photo-diode)
•    Tugas2:
1. Pengukuran                 2. Penjelasan
3. Pengenalpastian            4. Pengecaman
5. Menentu kedudukan          6. Mengesan kerosakan
7. Pengintegrasian multimedia

                         TR3563 - Bab 3               144
 3.8.1  Pengumpulan data secara
automatik -Vision or image processing
•    Pengenalpastian : simbol tentukan identiti objek
•    Pengecaman : mengecam dgn guna ciri2
     tertentu objek
•    Pengintegrasian multimedia : camtumkan data
     imej dan pemprosesan perkataan, p.data, grafik
     dan sist komunikasi
•    Aplikasi dlm pembuatan:
    – pengasingan, pengendalian bahan, kawalan
       proses, pemantauan mesin, keselamatan,
       panduan dsb

                       TR3563 - Bab 3              145
    3.8.1          Pengumpulan data secara
                   automatik-RFID
•        objek ada transponder yg keluarkan frekuensi
         radio tertentu
•        ia mewakili satu tanda yg unik atau satu jujukan
         data yg membolehkan media p‟hantar atau alat
         yg membaca memahaminya
•        antena tarik isyarat tersebut
•        komponen utama:
          unit kawalan (reader),
          antena
          tag (coded identification)


                             TR3563 - Bab 3             146
    3.8.1          Pengumpulan data secara
                   automatik-RFID
Teknik:
•   Antena akan keluarkan isyarat gelombang mikro
    1 - 7mW berterusan
•   bila tag masuk kaw liputan, isyarat yg dipantul
    akan mengalami modulasi frekuensi
•   tag
          boleh aktif
          pasif
     –     tag aktif: guna bateri utk operasi. Boleh simpan data
           sehingga beberapa Kbytes dan boleh tambah, buang
           atau ubah data pada tag
•        tag > mengandungi maklumat2 proses yg telah
         ditentukan yg boleh dibaca di setiap stesen
         kerja            TR3563 - Bab 3                           147
 3.8.1      Pengumpulan data secara
            automatik-RFID
Teknik:
•   selepas selesaikan tugas2 (stesen kerja),
    stesen tersebut akan tambah mesej2 yg
    berkaitan pd tag
•   pada penghujung barisan pemasangan, komputer
    boleh simpan semua maklumat drp tag, utk
    sediakan satu laporan yg lengkap berkenaan
    pemasangan dan fungsi pengujian




                    TR3563 - Bab 3             148
    3.8.1  Pengumpulan data secara
    automatik-Magnetic Identification
•     guna magnetic stripes atau magnetic ink
      character
•     medan elektromagnetik akan tukar maklumat
      kpd kod dan kemudian akan terjemahkan semula
      oleh komputer




                      TR3563 - Bab 3             149
    3.8.1   Pengumpulan data secara
       automatik-Teknologi Suara
•     kadangkala teknologi ini guna bersama sist lain
      utk tingkatkan pengenalpastian
•     guna pada 3 kategori
1.    Sintesis percakapan
      - komputer bercakap dgn manusia (komunikasi
      C-P)
2.    Kemasukan suara
      - tukar data percakapan kpd bentuk digital utk
      storan dan diproses oleh komputer
3.    Pengecaman suara
      - membolehkan komputer memahami percakapan
      manusia
                       TR3563 - Bab 3              150
 3.8.1        Pengumpulan data secara
                 automatik
Perbandingan
•   kadar kesilapan tiga alat yg sering digunakan:

    OCR                                1 dlm 1,000
    Pembaca bar code                   1 dlm 3 juta
    RF transponders                    1 dlm 1 billion




                      TR3563 - Bab 3                     151
    3.8.2        Jenis-jenis kawalan
CIM guna pelbagai jenis kawalan > on-off, jujukan
   atau pergerakan
•  Pengawal > suis sensor  pengawal yg
   berasaskan logik yg komplek
•  sumber kuasa utk sist kawalan > mekanikal,
   elektromekanikal, pnuematik atau hidrolik
•  Kawalan secara elektronik atau komputer bantu
   sist kawalan




                     TR3563 - Bab 3             152
3.8.2       Jenis-jenis kawalan




                 TR3563 - Bab 3               153
  Satu struktur rangkaian pembuatan [Regh].
3.8.2        Jenis-jenis kawalan




                  TR3563 - Bab 3                   154
  Struktur kawalan di lantai pengeluaran [Regh].
     3.8.2       Jenis-jenis kawalan
                 - Pengawal sel
Pengawal sel di dalam sel pemesinan dan pemasangan
    >> komputer yg menggunakan Intel chips
    >> minicomputer dgn processor chip
    >> komputer yg guna Intel dan RISC chip
    >> dilarikan Microsoft NT/2000 serta UNIX




                     TR3563 - Bab 3              155
     3.8.2       Jenis-jenis kawalan
              - Struktur perisian
Aplikasi yg lazimnya terdapat pada pengawal sel:
 Pemantauan pengeluaran
 Pemantauan proses
 Pemantauan peralatan
 Pengurusan peringatan
 Penjanaan laporan berkenaan dgn aktiviti sel
 Sokongan operator
 Pengagihan tugas serta penjadualan



                      TR3563 - Bab 3               156
     3.8.2        Jenis-jenis kawalan
              - Struktur perisian
1.   In-house-developed software.
2.   Application enablers.
3.   Berasaskan OSI spt. Manufacturing Message
     Specification (MMS).

Kenapa In-house:
•   Pembangunan perisian menggunakan C adalah
    $50 se baris.
•   Kurang > kos serta kesukaran dlm perubahan
    perisian apabila konfigurasi perkakasan atau sel
    diubah.

                      TR3563 - Bab 3               157
        3.8.2         Jenis-jenis kawalan
                  - Struktur perisian
Enablers software:
•   Menyediakan satu set perisian yg mengandungi
    tools utk produktiviti yg digunakan bagi
    membina perisian kawalan utk sel CIM.
    –     Plantworks (IBM), Industrial Precision Tool Kit (HP)
          CELLworks (FASTech), FIX DMACS (Intellution),
          Factory Link (U.S. Data) dan In-touch (Wonderware).
•       Kemudahan yg diberikan:
    –     Sokongan LAB serta komunikasi data, fungsi logik
          serta matematik, sambungan kpd kerangka utama
          serta pangkalan data dsb.

                           TR3563 - Bab 3                    158
    3.8.2          Jenis-jenis kawalan
               - Struktur perisian
OSI-MMS
•  MMS >> ISO 9506
  1) Spesifikasi perkhidmatan
  2) Spesifikasi protokol
  3) Spesifikasi antaramuka robot dan protokol




                        TR3563 - Bab 3           159
        3.8.2        Jenis-jenis kawalan
           Programmable logic controllers

PLC --> peranti berasaskan pemproses mikro dirkbt
    khas utk kawal dan pantau proses
•   direka & diperkenalkan oleh Richard Morley
    dari Bedford Ass. (kemudian dikenali sbg
    Modicon dan dijual kpd Gould Inc.) pada awal
    1960an.
    –     Pengawal tersebut dikenali sbg MODICON.
•       Tujuan : ganti panel relay, gelung, pemasa,
        counter dsb.


                          TR3563 - Bab 3              160
      3.8.2          Jenis-jenis kawalan

Programmable Logic Controllers (PLC)
•     Definisi (National Electrical Manufacturing Association
      (NEMA)):
“a digitally operating electronic apparatus which uses a
      programmable memory for the internal storage of
      instruction by implementing specific functions such as
      logic sequencing, timing, counting and arithmetic to
      control through digital or analog input/output modules,
      various types of machines or processes. The digital
      computer which is used to perform the functions of a
      programmable controller is considered to be within this
      scope. Excluded are drum and other similar mechanical
      sequencing controllers.
                          TR3563 - Bab 3                        161
    3.8.2        Jenis-jenis kawalan

•   PLC merupakan antaramuka utk membolehkan
    operasi logik pd insyarat input jana t‟balas
    output
•   alat2 yg beri isyarat input: pushbuttons,
    pemasa, counter, sel foto, suis penghad,
    thermocouples dan potentiometer
•   utk aturcara + operasi PLC lebih mudah guna
    rajah ladder.
•   Rajah ladder utk dokumentasi litar utk suis,
    motor, pemanas, pemasa, relay dan peranti2 yg
    kawal operasi bg sesuatu proses
                     TR3563 - Bab 3                 162
        3.8.2         Jenis-jenis kawalan

•       Kawal proses yg terdiri drp robot, mesin,
        operasi pemasangan dan pergerakan bahan kpd
        dan drp stesen kerja
•       teknologi PLC dibangunkan khas utk pembuatan
•       Kelebihan
    –     jangka hayat lama
    –     keboleharapan 
    –     penggunaan tenaga 
    –     kos  banding dgn sist mekanikal berasaskan relay
    –     pengubahsuaian dan penggunaan yg lebih fleksibel
    –     penggunaan ruang yg kecil
                           TR3563 - Bab 3                     163
   3.8.3        Teknologi penderiaan
A) Touch probes
•   penderia elektromekanikal yg boleh kenalpasti
    kedudukan alat2, bhn kerja atau objek2 lain
    dgn menyentuhnya
•   3 sub sist:
    (a) kepala probe dan h‟ware berkaitan
    (b) perantaraan probe dgn CNC
    (c) perisian
    --> utk kendali kitaran probe
•   cth kitaran probe: jana pergerakan mesin ikut
    paksi, simpan data, analisis data secara
    matematik utk susun maklumat dsb
                     TR3563 - Bab 3                 164
   3.8.3        Teknologi penderiaan
B) Penderia gentian optik
•    guna utk ukur fenomena fizikal spt tekanan
     atau getaran
•    kelebihan utama:
   – immune kpd gangguan elektromagnetik dan
        frekuensi radio
   – immune kpd pengasingan elektrikal
   – dan boleh beroperasi pada suhu 



                     TR3563 - Bab 3               165
    3.8.3       Teknologi penderiaan
•   penggunaan utama: sbg displacement
    transducer
    --> penderia amplitud yg keluarkan dan terima
    isyarat cahaya yg bertindak apabila cahaya
    dipantulkan luar dr sasaran
•   bila sasaran bergerak tinggalkan gentian
    tersebut, intensiti cahaya pantulan meningkat
    sehingga ke tahap maksimum selepas terhad
    tersebut, intensiti akan berkurangan
•   transducer diguna dlm pengujian kejituan lead
    screw bg mesin2 dan dlm analisis kepala
    read/write bg pemacu cakera keras
                     TR3563 - Bab 3                 166
    3.8.3       Teknologi penderiaan
C) Penderia rangkaian
•    kelebihan gentian optik>> boleh terima dan
     hantar isyarat
     --> sist rangkaian penderiaan yg lebih kos
     efektif
•    terdiri drp sumber cahaya biasa, gentian optik
     yg bawa cahaya kpd setiap penderia, gentian
     lain yg bawa cahaya termodulasi kpd pengesan
     cahaya dan litar pemprosesan isyarat


                      TR3563 - Bab 3                  167
    3.8.3        Teknologi penderiaan
C) Penderia rangkaian
•    kaedah rangkaian hibrid: masuk penderia
     gentian optik yg pasif kpd nod elektro optik
     guna kabel gentian.
   – Isyarat optik akan ditukarkan kpd bentuk
       elektronik, diproses, ditukar semula kpd
       bentuk optik dan kemudian dihantar kpd
       pemproses kawalan pusat melalui laluan
       gentian



                      TR3563 - Bab 3                168
           3.9 Robot industri
•   Kurangkan masa pergerakan, menunggu, loading
    dpt tingkatkan kadar p‟luaran
•   antara kaedah/teknik utk kurangkan kos
    pengendalian bahan : mrkbt dan merancang
    kilang, susunatur kilang dikomputerkan dan
    simulasi
•   Teknologi robot > satu alat minimumkan kos
    pengendalian bahan dan alat
•   Perkataan robot > Czech-Polish, robotakerja



                    TR3563 - Bab 3             169
           3.9 Robot industri
•   Karel Capek perkenalkan robota melalui teater
    RUR (Rossum‟s Universal Robots) di US 1922
•   Robot  hamba
•   Issac Asimov : Novel > I Robot (1950)  robot
    sbg sahabat
•   1970an, Unimation > sykt pembuatan pertama
    fokus kpd robottik
•   Robot industri : lengan berautomatik yg boleh
    diaturcarakan supaya menjalankan tugas2
    tertentu dlm pengendalian bhn dlm lingkungan
    geometri dan kuasanya

                     TR3563 - Bab 3                 170
              3.9 Robot industri
•    Definisi Robot oleh Robotic Institute of
     America (RIA)
“ A robot is a reprogrammable multi-functional
     manipulator designed to move material, parts,
     tools or specialized devices through variable
     programmed motions for the performance of a
     variety of tasks.”
•    Reprogrammable :
    1)   Pergerakan robot bergantung kpd pengaturcaraan.
    2)   Pengaturcaraan boleh diubah utk mengubah
         pergerakan lengan robot.

                         TR3563 - Bab 3                    171
              3.9 Robot industri

•       Multi-functional:
    –     Robot boleh laksana pelbagai fungsi,
          bergantung kpd pengaturcaraan serta alat yg
          digunakan.
 Hasilkan robot yg fleksibel
• teknologi lama = pengolah mekanikal yg
   tetap dan dikawal oleh cams dan gear 
   tidak fleksibel


                        TR3563 - Bab 3              172
          3.9.1         Pengaturcaraan
•       Proses yg membolehkan robot buat tugas2,
        tidak lebih drp ruang lingkup kerja (working
        envelope) dan payload
•       payload = berat lengan robot (end effector) yg
        selamat
•       ruang lingkup = sempadan ruang kerja
    –     Ada 4 ruang lingkup
•       bahasa : VAL (Victor‟s Assembly Language) atau
        AML (A Manufacturing Language) atau BASIC
•       VAL dibina oleh Unimation utk robot PUMA
•       robot kecil, Microbots, guna ARMBASIC

                           TR3563 - Bab 3            173
      3.9.1        Pengaturcaraan
Teach pendant
•    kebanyakan robot ada pengawal > teach pendant
•    p‟aturcaraan : tekan butang2 berkaitan pada
     pengawal utk ajar robot ikut laluan tertentu.
•    Bila selesai, set kpd kelajuan yg dikehendaki
Kelemahan:
1) Sel kerja melahu ketika robot belajar
2) Mengajar di kaw. sesak, kemalangan boleh berlaku
3) Kecekapan p‟ajaran bergantung kpd gambaran
     operator, peralatan
                     TR3563 - Bab 3              174
      3.9.1        Pengaturcaraan
4) Penerimaan robot lambat, sukar utk ubah suai.
     Gangguan kerap berlaku --> Kos meningkat
5) Dlm operasi pemasangan yg perlu tolerance kecil,
     cth mikroelektronik, tolerance 0.05mm, kaedah
     ini kurang baik.
•    W‟bagaimanapun, berguna sbg alat override bila
     berlaku break down/sist tergendala




                     TR3563 - Bab 3               175
      3.9.1       Pengaturcaraan
Dry run task
•   p‟aturcaraan kurang cekap
•   pegang lengan robot dan gerakkan utk buat
    laluan
•   robot akan ingat laluan, dan ulang balik
•   cth: semburan cat dan welding
•   kaedah lemah




                     TR3563 - Bab 3             176
      3.9.1        Pengaturcaraan
Kedua2 kaedah >> robot tak boleh kerja semasa
    diaturcarakan --> tidak kos efektif dlm p‟luaran
    volume rendah
•   alternatif : p‟aturcaraan off-line
Pengaturcaraan off-line
•    aturcara dibina pada lengan simulasi
    (fizikal/grafik)
•   lengan simulasi fizikal lebih ringan dan senang
    dimanipulasikan
•   lengan grafik, model komputer pada skrin

                      TR3563 - Bab 3               177
      3.9.1        Pengaturcaraan
•   Dgn guna perisian simulasi, p‟aturcaraan dibina
    utk tugas2 tertentu yg akan dilaksanakan oleh
    robot
•   Dlm CIM, p‟aturcaraan secara grafik lebih ideal




                     TR3563 - Bab 3               178
    3.9.2       Penderiaan pengawal
                   robot
•   Kecekapan robot dlm pengendalian bhn
    bergantung kpd perletakan dan orientasi item
•   had kejituan menyebabkan sist robot kurang
    mampun meletakkan end effector pada titik yg
    sama
•   proses lebih berkesan kalau robot boleh
    „melihat‟ dan „merasa‟
•   vision robot dan tactile sensing membolehkan ia
    melihat dan merasa
•   antaranya: meletakkan peranti mekanikal utk
    ukur tekanan pada gripper bersama dgn suis
    penghad
                     TR3563 - Bab 3               179
    3.9.2       Penderiaan pengawal
                   robot
•   Suis penghad (limit switch) akan tendang pada
    takat tekanan tertentu
•   penderia fotoelektrik diguna utk hentikan
    robot bila ada gangguan (kehadiran)




                     TR3563 - Bab 3                 180
    3.10          Pengendalian bahan
                   Pengenalan
Peralatan yg digunakan utk pengendalian
    bahan:
1. Pengangkutan.
  Trak, AGV, monorail atau rail guided, konveyor,
     kren
2. Sistem storan.
   Storan bulk, sist. rak, laci, sist. storan
   automatik.


                      TR3563 - Bab 3                181
3.10         Pengendalian bahan
               Pengenalan




   Contoh peralatan pengendalian bahan [Groover].
                  TR3563 - Bab 3                    182
    3.10            Pengendalian bahan
                     Pengenalan
Peralatan yg digunakan utk pengendalian
    bahan:
3. Penyusunan.
   pallet, kotak, bakul, tong dsb
4. Sistem kenalpasti dan jejak.
   sist. Bar code




                      TR3563 - Bab 3      183
            3.10.1               Trak

                        Trak




Tanpa bantuan kuasa                    Dengan bantuan kuasa




                      TR3563 - Bab 3                          184
                3.10.1           Trak
              tanpa bantuan kuasa

hand trucks
Ditarik dan ditolak oleh manusia.
Kuantiti kecil, muatan ringan




                      TR3563 - Bab 3    185
                3.10.1            Trak
             dengan bantuan kuasa
 Bergerak tanpa menggunakan kuasa manusia.
(a) walkie trucks,
(b) Forklift rider trucks,
(c) Towing tractors




                       TR3563 - Bab 3         186
                     3.10.2             AGV
•       Sist konveyor atau pengendalian bhn termoden
•       spt forklift, tapi tiada pemandu
•       ikut laluan yg disediakan dan ada pengawal
        (komputer)
•       boleh pilih laluan sendiri utk sampai destinasi
        --> lebih fleksibel dan lebih baik drp sist
        tradisional
    –     sist tradisional : monorail atau konveyor
•       pengawal yg menjlnkan AGV. Ia terima
        maklumat melalui komputer utama

                            TR3563 - Bab 3                187
3.10.2         AGV




   TR3563 - Bab 3    188
3.10.2         AGV




   TR3563 - Bab 3    189
     3.10.2      Automated Guided
                Vehicle (AGV)
Jenis dan teknologi
•   dahulu dikenali sbg wire-guided vehicle
•   satu wayar ditanam 1 kaki dlm akan keluarkan
    isyarat tahap rendah (0.5A)
•   antena pada carrier tarik isyarat dan pengawal
    akan analisa utk tentukan laluan
•   sist ini bertugas baik di atas lantai dgn laluan
    tidak rumit dan jarak yg terhad
•   lantai konkrit yg rata


                      TR3563 - Bab 3                   190
     3.10.2     Automated Guided
               Vehicle (AGV)
Jenis dan teknologi
•   pembangunan terkini, laluan tape atau stripe
    (garis di cat atau filem besi)
•   carrier ada sumber UV akan baca cahaya terang
    yg dipantulkan oleh garisan cat utk bergerak
•   teknologi baru : strip kimia, diletak pada apa2
    permukaan dan hanya perlu penyelenggaraan yg
    kecil
•   boleh buat perubahan laluan tanpa ganggu
    p‟luaran

                     TR3563 - Bab 3              191
     3.10.2     Automated Guided
               Vehicle (AGV)
Jenis dan teknologi
•   bekerja baik atas lantai yg bersih
•   Generasi AGV pertama : wire-in-the-floor.
    Tidak fleksibel dan keperluan lantai yg cerewet
•   Generasi kedua : guna bar code yg diletakkan di
    lokasi strategik sepanjang laluan dan dibaca
    oleh laser
•   AGV baru : guna teknologi vision. Membolehkan
    ia proses imej halangan2 yg terdapat di laluan
    --> kamera CCD

                     TR3563 - Bab 3               192
     3.10.2     Automated Guided
               Vehicle (AGV)
Kawalan
•   kawalan AGV : dalaman dan luaran
•   dalaman : utk pastikan operasi bebas drp
    kesilapan
•   luaran : berkomunikasi dgn dunia luar melalui
    komputer
•   kawalan berlaku dlm 3 tahap:
    level 1 : hos sist
    level 2 : kawalan lantai p‟luaran
    level 3 : pemproses p‟angkuatan

                      TR3563 - Bab 3                193
                3.10.3           Konveyor
•       Digunakan > kuantiti bahan yg dipindahkan
        besar.
•       Laluan yg tetap.
•       Diklasifikasi kpd dua kategori:
    –     Tanpa bantuan kuasa
    –     Dengan bantuan kuasa




                          TR3563 - Bab 3            194
3.10.3         Konveyor

                          (a) Roller conveyor
                          (b) Skate conveyor




                          Belt conveyor




         TR3563 - Bab 3                   195
3.10.3         Konveyor

                          Overhead conveyor




                          Towline conveyor




         TR3563 - Bab 3                      196
                3.10.4           Kren

•Pengendalian bahan secara menegak
•Utk bahan yg berat > melebihi 100 tan




                      TR3563 - Bab 3     197
              3.10.5       AS/RS
•   Lazimnya, bhn mentah dan alat disimpan di
    tengah2 kilang
•   hantar pada stesen kerja bila diperlukan -->
    makan masa
•   Dgn persekitaran CIM : simpan bhn dan alat
    berhampiran stesen kerja
•   Dikawal AS/RS (Automated Storage and
    Retrieval System)
•   Ruang storan tinggi, spt rak-rak buku
•   Bila bhn/alat diperlukan, satu alat p‟angkutan
    akan sampai ke rak dan ambil item
•    buruh dan ruang
•                     bahan 3
    Bantu pengurusan TR3563 - Babsecara berkomputer   198
3.10.5       AS/RS




     TR3563 - Bab 3   199
3.10.5       AS/RS




     TR3563 - Bab 3   200
3.10.5       AS/RS




     TR3563 - Bab 3   201

								
To top