; (Dengue Fever)
Documents
Resources
Learning Center
Upload
Plans & pricing Sign in
Sign Out

(Dengue Fever)

VIEWS: 190 PAGES: 27

  • pg 1
									                          รายงานการสอบสวนโรคไข้เลือดออก (DHF)
                 บ้านก่อ หมู่ที่ 2 ตาบลดอนเมย อาเภอเมื อง จังหวัดอานาจเจริญ
                          ระหว่างวันที่ 13 – 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2550

ผู้รายงาน
        1. นายวิสุ ทธิ์ สุ ริพล            นักวิชาการสาธารณสุ ข 5

บทคัดย่อ
         การสอบสวนโรคไข้ เลือดออก (DHF) ในครั้งนี้มีวัตถุ ประสงค์เพื่อ ยืนยั น การระบาดของโรค
ศึกษาระบาดวิท ยาเชิงพรรณนาของโรค                               ค้นหาสาเหตุและการแพร่กระจายของโรค
และวางแนวทางในการควบคุมและป้องกันโรคในครั้งนี้และในครั้งต่อๆไป                โดยการสารวจสิ่งแวดล้อม
ศึกษาระบาดวิท ยาเชิงพรรณนาและการตรวจทางห้องปฏิบัติ การ ผลการสอบสวนพบว่า                        ผู้ป่วยชื่อ
นายสุรศั กดิ์ เพียรคา 36หมู่ที่ 1 ตาบลแสรอบ เกิ ดวัน ที่ 2 มกราคม 2541 อายุ 8 ปี ที่ อยู่ 125 หมู่ 1
บ้านตาวัง อาเภอบั วเชด จังหวัดสุรินทร์ บิ ดาชื่อ นายเสร็จ แรงรอบ มารดาชื่อ นางตารา อินทร์ ดี
มีอาชีพ ทานา มีบุ ตร 2 คน คนแรกเป็นผู้ชาย ผู้ ป่วยเป็นบุ ตรคนที่ 2 กาลังศึ กษาชั้น ประถมศึก ษาปี ที่ 2 /1
โรงเรียนบ้านตาวัง เริ่ มป่ วยวันที่ 12 มีนาคม 2549 ด้วยอาการ ไข้สูง ไม่ มีน้ามูก ไม่ ไอ ไม่ อาเจียน ซึ ม
ปวดกล้า มเนื้อ รับประทานอาหารไม่ได้ อ่อนเพลีย และเข้ารั บการรัก ษาที่ โรงพยาบาลบัวเชด เมื่อวัน ที่ 14
มีนาคม 2549 แพทย์ วินิจฉัย สงสัย ว่า ป่วยด้ วยโรคไข้เดงกี่ (Dengue Fever) รับรั กษาเป็นผู้ ป่วยใน จานวน
3      วัน    ผู้ ป่วยอาการดีขึ้นและออกจากโรงพยาบาลเมื่อ วันที่           16        มีนาคม          2549
การค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติ มในหมู่บ้านไม่พบว่า มี ผู้ ป่วยที่ มีอาการเข้าข่า ยโรคไข้เดงกี่ (Dengue        Fever)
จากการศึ กษาข้อ มู ลย้อนหลังพบว่า บ้านตาวังเป็นบ้านที่ มีการรายงานผู้ ป่วยทุ กปี
สภาพสิ่งแวดล้อ มโดยทั่ วไปของหมู่ บ้านมีป่า กล้ วยทุกหลัง คาเรือนอยู่ในสภาพที่ร กและมีคอกสั ตว์เลี้ ยงใต้ถุน
บ้าน การสารวจค่า ดัชนีลูกน้ายุงลายในหมู่ บ้าน ค่ า HI 18.3 ซึ่งแสดงว่า มี ปัจจัยเสี่ ยงต่อ การระบาดของโรค
และจากการศึ กษาผลตรวจทางห้องปฏิ บัติการ พบ Platlete (count)                         111,000 และ Hct. 33.8
ซึ่งต่ากว่าค่า ปกติ          ส่ วน                 W.B.C.,                Neutrophils         อยู่ในเกณฑ์ปกติ
แพทย์ผู้ รักษาสรุ ปผลการวินิจฉั ยครั้งสุดท้ายว่า ไข้จากการติ ดเชื้อไวรัส (Viral Infection)
                                                                                                                         2

บทนา
            วั น ที่ 14 มี น าคม 2549 เวลา 10.00 น. ศู น ย์ เ ฝ้ า ระวั ง และควบคุ มโรคติ ดต่ อ อ าเภอบั วเชด
ได้ รั บรายงานจากโรงพยาบาลบั วเช ด ว่ า พบผู้ ส ง สั ย ว่ า ป่ ว ยด้ ว ยโรคไข้ เดงกี่ (Dengue Fever)
ในเขตพื้นที่รับผิดชอบของสถานีอนามัยตาบลตาวัง ตาบลตาวัง อ าเภอบั วเชด จั ง หวั ดสุ ริ น ทร์ จานวน 1
ราย ชื่ อ เด็ ก หญิ ง จั น ทิ มา แรงรอบ อายุ 8 ปี ที่ อ ยู่ บ้า นเลขที่ 125 หมู่ 1 บ้ า นตาวั ง ตาบลตาวั ง
อ าเ ภ อบั ว เ ช ด จั ง ห วั ด สุ ริ น ท ร์ ก าลั ง ศึ ก ษา ชั้ น ประ ถ มศึ ก ษาปี ที่ 2 โรง เ รี ย น บ้ า น ตาวั ง
เข้ า รั บการรั ก ษาด้ วยอาการ ไข้ อาเจี ย น ซึ ม รั บประทาน อาห ารไม่ ไ ด้ อ่ อ นเพลี ย ปวดกล้ า มเนื้ อ
เ ริ่ ม ป่ ว ย 12            มี น า ค ม 2549                    วั น พ บ ผู้ ป่ ว ย 14            มี น า ค ม 2549
เ นื่ อ ง จ า ก เ ป็ น ผู้ ส ง สั ย ว่ า ป่ ว ย ร า ย แ ร ก ข อ ง ห มู่ บ้ า น แ ล ะ เ ป็ น ร า ย แ ร ก ข อ ง ต า บ ล
ศู น ย์ เ ฝ้ า ร ะ วั ง แ ล ะ ค ว บ คุ ม โ ร ค ติ ด ต่ อ อ า เ ภ อ บั ว เ ช ด
ขอใ ห้ ที มเฝ้ า ระวั ง และควบคุ มโรคตาบลตาวั ง ประสาน ผู้ เ กี่ ย วข้ อ ง ออกดาเนิ น การสอบสวน โรค
ว า ง แ ผ น ค ว บ คุ ม แ ล ะ ป้ อ ง กั น โ ร ค พ ร้ อ ม ร า ย ง า น ผ ล ก า ร ด า เ นิ น ง า น
ให้ศูนย์เฝ้าระวังและควบคุมโรคติดต่ออาเภอบัวเชด ทราบต่อไป
           ใ น ก า ร นี้ ที ม เ ฝ้ า ร ะ วั ง แ ล ะ ค ว บ คุ ม โ ร ค ต า บ ล ต า วั ง ไ ด้ ป ร ะ ส า น ผู้ เ กี่ ย ว ข้ อ ง
ได้ แ ก่ ทีม เฝ้ า ระวั ง และ ควบคุ ม โรคต าบลสะเ ดาและ ที ม เฝ้ า ระวั ง และ ควบคุ ม โรคต าบลส าเ ภาลู น
โดยได้ออกดาเนินการสอบสวน ควบคุมและป้องกันโรคเมื่อวันที่ 14 มีนาคม 2549 เวลา 13.00 น.

วัตถุประสงค์
    1.   เพื่อยืนยันการระบาดของโรค
    2.   เพื่อหาสาเหตุของการระบาดของโรค
    3.   เพื่อศึกษาลักษณะการเกิ ดโรค แหล่งโรค และวิธีถ่ายทอดโรค
    4.   เพื่อหาแนวทางในการควบคุ มและป้องกัน การระบาด การแพร่ กระจาย ของโรค

วิธีการศึกษา/สอบสวนโรค
            1. ศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา                เพื่อหาลักษณะ      ความเสี่ยง       แหล่งเพาะพันธุ์โรค
และขอบเขตการเกิ ด                  และการกระจายของโรคตามลั กษณะของบุ คคล                 เวลา และสถานที่
ทั้งข้อ มู ลที่เป็น ปัจจุ บันและข้อ มู ลของการเกิ ดโรคที่ผ่านมา โดย
                       1.1 รวบรวมข้ อ มูล ของผู้ ป่วยจากแฟ้ มครอบครั ว (Family Folder)
และข้อ มูล การเจ็ บป่วยเข้ารั บการรัก ษาที่ โรงพยาบาลบัวเชด จากเวชระเบียนผู้ ป่วย OPD Card
                       1.2 ค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติ ม โดย สอบถามผู้ ปกครองแต่ละคุ้ ม ครูและเพื่อ นนักเรียนว่า มี
ผู้ป่วยเพิ่มเติ มหรือไม่ รวมทั้งสอบถามถึงอาการป่วย ระยะเวลาการป่ วย
โดยนิยามการป่วยด้ วยโรคไข้เลือ ดออก (Dengue Haemorrhagic Fever) ตามประเภทผู้ป่วย (Case
Classification) ดังนี้
                                                                                                                    3

          ผู้ป่วยที่ สงสัย (Suspected case) หมายถึงผู้ ป่วยที่มีอาการทางคลินิก คื อ
ไข้เกิดขึ้นอย่ างเฉียบพลันและสูงลอยประมาณ 2-7 วัน และไม่ มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ
ระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2549 ถึงวันที่ 14 มีนาคม 2549
          ผู้ป่วยเข้าข่ าย (Probable case)
หมายถึงผู้ป่วยที่ มีอาการทางคลินิกร่ วมกั บการทดสอบทูร์นิเกต์ให้ผ ลบวกและมี ข้อ มู ลทางระบาดวิทยาเชื่อมโ
ยงกับผู้ ป่วยยืนยัน
          ผู้ป่วยที่ ยืนยัน (Confirmed case) หมายถึงผู้ป่วยที่ มีอาการทางคลินิกร่ วมกั บมีอาการเลือ ดออก
ตับโต การมีภาวการณ์ไหลเวียนโลหิตล้ มเหลวหรือช็อก
ผลตรวจทางห้ องปฏิ บัติการมีเกล็ ดเลือ ดลดลงและ Hematocrit สูงขึ้น
          2. ศึก ษาสภาพสิ่งแวดล้อ ม สุ ขาภิบาล โดยวิธี การสังเกต บริเวณบ้านผู้ ป่วย คุ้ มบ้านใกล้เคียง
หมู่ บ้าน วัด โรงเรียน และบ้านญาติผู้ ป่วย เพื่อ นาข้อ มูล ที่ไ ด้ มาประเมินความเสี่ยงของการเกิ ดโรค
แหล่งโรคและแนวโน้ มการเกิดและการกระจายของโรค
          3. ศึกษาค่าดัชนีความชุก ของลู กน้ายุงลาย โดยการสารวจ ในหมู่บ้าน บ้านผู้ ป่วย บ้านใกล้เคียง
คุ้ม หมู่บ้าน วัด และโรงเรียน และบ้านญาติผู้ ป่วย นาข้อ มูล ที่ไ ด้ มาประเมินความเสี่ยงของการเกิ ดโรค
แหล่งโรคและแนวโน้ มการเกิดและการกระจายของโรค
          4. ศึ ก ษาผลการตรวจทางห้ อ งปฏิ บัติก าร(Laboratory Criteria) โดยการตรวจ Complete Blood
count(CBC)ทา ง ห้ อ ง ป ฏิ บั ติ ก า ร เ พื่ อ ดู ค่ า Platlete (count), W.B.C., Hct., แ ล ะ Neutrophils
เพื่อสนับสนุนและยืนยันคาวินิจฉัยของแพทย์

ผลการศึกษา/สอบสวนโรค
1. ข้อมูล ผู้ป่วย
           1.1 ประวัติผู้ป่วย/ครอบครัว
           ผู้ป่วยชื่อ เด็ กหญิงจัน ทิ มา แรงรอบ เกิดเมื่อ วันที่ 2 มกราคม 2541 อายุ 8 ปี ที่อ ยู่ 125 หมู่ 1
บ้านตาวัง อาเภอบั วเชด จังหวัดสุรินทร์ กาลัง ศึ กษาชั้น ประถมศึ กษาปีที่ 2 /1 โรงเรียนบ้านตาวัง บิดาชื่อ
นายเสร็จ แรงรอบ มารดาชื่อ นางตารา อิน ทร์ ดี อาชีพทานา มี บุตร 2 คน คนแรกเป็นผู้ชาย
ผู้ป่วยเป็นบุ ตรคนที่ 2 ผู้ป่วยไม่ มีประวัติเคยป่ วยหรื อสงสัย ว่า ป่วยด้ วยโรคไข้เลือ ดออกมาก่อน
           1.2 ประวัติการเจ็ บป่วยและประวัติการเดินทาง
           ระหว่างวันที่ 1 - 10 มีนาคม 2549 ผู้ป่วยได้ไ ปพัก กับพี่ชายซึ่งอาศัย อยู่ กับญาติ ที่บ้านไทยเจริญ
หมู่ ที่ 9 ตาบลสาเภาลูน อาเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ เป็นพื้น ที่ติดต่ อกั บบ้านไทยเดิ มและบ้านไทยเดิมน้ อย
ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีผู้ ที่สงสั ยว่า ป่ วยด้ วยโรคไข้เลื อดออกปี 2549 จานวน 5 ราย และเมื่ อวัน ที่ 12 มีนาคม 2549
ได้ มารั บการตรวจรัก ษาที่สถานี อนามัยตาบลตาวัง                     ด้วยอาการ       ไข้             แต่อาการไม่ ดีขึ้น
มารดาได้พาไปรั บการรัก ษาที่ โรงพยาบาลบัวเชด ในวันที่ 14 มีนาคม 2549 ด้วยอาการ ไข้ ซึม
                                                                                        4

ปวดกล้า มเนื้อ รั บประทานอาหารไม่ไ ด้ อ่ อนเพลีย ผลทดสอบ Tourniquet       Test   ให้ผลบวก
แพทย์ผู้ รักษาวินิจฉัยเบื้องต้นสงสัย ว่า ป่วยด้ วยโรคไข้เดงกี่ (R/O DF)
                                                                                                                     5

           1.3                                 การค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติม                                ดาเนินการโดย
อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้านสอบถามผู้ ปกครองแต่ละคุ้ ม                                 ครูแ ละเพื่อนนักเรียนว่า มี
ผู้ป่วยเพิ่มเติ มหรือไม่ ตั้งแต่ วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2549 ถึง 14 มีนาคม 2549 โดยมีอาการของโรค
ตามนิยามที่ กาหนดไว้                                                      ปรากฏว่าไม่พ บผู้ ป่วยด้ วยอาการดังกล่า ว
พบผู้ป่วยติดเชื้อระบบทางเดินหายใจด้วยอาการไข้                   ไอ       เจ็บคอ                จานวน                5
รายและทั้งหมดได้ รับการรักษาที่ส ถานีอนามัยและอาการดี ขึ้น
           1.4 การตั้งข้อสมมติฐาน ผู้ป่วยอาจถูกยุง ลายที่ มีเชื้อกัดและติดเชื้อไข้เดงกี่
จากบ้านญาติ ที่บ้านไทยเจริญหรือถู กยุงลายที่ มีเชื้อกั ดและติดเชื้อไข้เดงกี่
จากบ้านของผู้ป่วยเองหรือ บ้านใกล้เคี ยง
           1.5 ข้อมูล ผู้ป่วย ผู้ที่สงสัย ว่า ป่วยด้ วยโรคไข้เลือ ดออกตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2545 - ปี พ.ศ.2549 บ้านตาวัง
หมู่ ที่ 1 ตาบลตาวัง พบว่ า มีผู้ป่วยทุก ปี โดยปี 2547
พบผู้ป่วยที่สงสั ยว่า ป่ วยด้ วยโรคไข้เลื อดออกและไข้แ ดงกี่ มากที่ สุด จานวน 5 ราย คิดเป็นอัตราป่ วย 8.6
ต่อพันประชากร (ประชากรบ้านตาวัง 581 คน) ดังตารางที่ 1

 ตารางที่ 1 แสดงข้ อ มูลผู้ ป่วยที่สงสัย ว่า ป่วยด้ วยโรคไข้เลือ ดออกบ้านตาวัง หมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง

      ปี พ.ศ                                              จานวน                       อัตราป่วย/พันประชากร
        2545                                                 2                                     3.4
        2546                                                 3                                     5.1
        2547                                                 5                                     8.6
        2548                                                 2                                     3.4
        2549                                                 1                                     1.7
ที่มา จาก ข้อมูล E1 ปี 2545- ปี 2549 สรุปข้อมูล ณ วันที่ 15 มีนาคม 2549
2. สภาพสิ่งแวดล้อมทั่วไป
          2.1 บ้านตาวัง หมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง อาเภอบัว เชด จั ง หวั ด สุ ริ น ทร์ จานวนหลั ง คาเรื อ นทั้ ง หมด
109 ห ลั ง คา ป ระ ช าก รช า ย จ า น วน 295 คน ปร ะ ช า กร ห ญิ ง 286 รว ม 581 ค น
ส่วนใหญ่ประกอบอาชี พ ทานา ทาไร่ แบ่ ง เป็ น 7 คุ้ ม บ้ า นผู้ ป่วยอยู่ คุ้มที่ 1 มี จานวน หลั ง คาเรื อ น 24
หลั ง คาเ รื อ น สภ าพ สิ่ ง แวดล้ อ มโดยทั่ ว ไปไม่ ดี มี ป่ า กล้ ว ยทุ ก ห ลั ง คาเ รื อ น อยู่ ใ น สภ าพ ที่ ร ก
มี ค อ ก สั ต ว์ เ ลี้ ย ง ใ ต้ ถุ น บ้ า น แ ล ะ ก อง ฟ า ง ใ ก ล้ บ้ า น เ ป็ น จ า น ว น ม า ก มี ส ภ า พ คั บ แ ค บ
หลั ง คาเรื อ นมี เ ป็ น จานวนมากและแออั ด โรงเรี ย นไม่ มีที่ร ะ บายน้ า ภาชนะกั ก เก็ บน้ า ยางรถยน ต์
มีเป็นจานวนมาก แสดงถึ ง ประชาชนยั ง ขาดความตระหนั ก ในการดู แ ลและควบคุ มแหล่ ง เพาะพั น ธุ์ ยุ ง
การจัดระเบียบและผังของหมู่บ้านยังไม่ดี ดังแสดงในแผนที่ ภาพที่ 1
                                                                                                         6

         2.2 บ้ า น ไทย เ จริ ญ ห มู่ ที่ 9 ต าบ ล ส า เ ภา ลู น อ าเ ภ อบั ว เ ชด จั ง ห วั ด สุ ริ น ท ร์
จานวนหลังคาเรือนทั้งหมด 125 หลังคา ประชากรชาย จานวน 336 คน ประชากรหญิ ง 341 รวม 677
คน ส่ วนให ญ่ ประกอบอาชี พ ทาน า ทาไร่ แบ่ ง เป็ น 8 คุ้ ม บ้ า นผู้ ป่วยไปพั ก อยู่ คุ้ม ที่ 1 มี จานวน
ห ลั ง ค า เ รื อ น 18 ห ลั ง ค า เ รื อ น ส ภ า พ สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม โ ด ย ทั่ ว ไ ป ไ ม่ ดี
มีสวนข้างบ้านทุกหลังคาเรือนและมีสภาพรก
ภาพที่ 1 แสดงแผนที่บ้านตาวังหมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง อาเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ แยกคุ้มต่างๆ

                                                                                    ไปบ้านกะเพอโร
                     แผนที่ บ้านตาวัง หมู่ 1
       N
                     ตาบลตาวัง


                                     1
                                     0
                             คุ้มที่ 74                                                    คุ้มที่ 6
                                                            คุ้มที่ 5




                                                                                          โรงเรียน




                                                                 คุ้มที่ 3
                                                                                         สหกรณ์


                                                                                          ศาลา

                      คุ้มที่ 1
                                                                   คุ้มที่ 2




                                                                        คุ้มที่ 7


                                          บ้านไทยเดิมน้อย
                7




บ้านผู้ป่วยป่
วย
                                                                                                                              8

              2.2 บ้านผู้ป่วย คุ้มบ้านใกล้ เ คี ย ง สภาพบ้ า นเป็ น บ้ า นไม้ ชั้ น เดี ย ว ใต้ ถุ น สู ง และ ใช้ เ ป็ น คอกวั ว
มี ผู้ อ าศั ย อยู่ ทั้ง หมด 3 คน คื อ พ่ อ แม่ และบุ ตรซึ่ ง เป็ น ผู้ ป่วย มี โ อ่ ง น้ าขนาด 2,000 ลิ ตร จานวน 1 ใบ
และโอ่งน้าขนาด 200 ลิตร จานวน 4 ใบ มีห้องส้วมอยู่ด้านหลังบ้าน มีโ อ่ ง ใส่ น้ าไว้ ใ ช้ ใ นห้ อ งส้ วม รอบๆ
บ ริ เ ว ณ บ้ า น ป ลู ก ต้ น ก ล้ ว ย แ ล ะ มี ก อ ไ ผ่ ส ภ า พ สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม บ้ า น ผู้ ป่ ว ย โ ด ย ร ว ม ไ ม่ ดี
จานวนบ้ า นที่ อ ยู่ ติดบ้ า นผู้ ป่วย จานวน 5 หลั ง สภาพสิ่ ง แวดล้ อ มโดยทั่ วไปไม่ ดี เ ช่ น กั น มี ป่า กล้ วย
กอไผ่ แ ละ ไม้ ยู ค าติ ด แน วรั้ ว มี ภ าช น ะ โอ่ ง น้ าขน าด 2,000 ลิ ต รและ โอ่ ง ขน าด 200 ลิ ต ร
วางเรียงข้างบ้านเป็นจานวนมาก
               2.3 โรงเรียน สานักสงฆ์ โรงเรียนมีอาคารเรียน จานวน 1 หลัง มี ห อประชุ ม 1 หลั ง บ้ า นพั ก ครู
จานวน 3 หลัง หน้าฝนน้าจะท่ วมหลั ง บ้ า นพั ก ไม่ มีที่ร ะบาย มี ภ าชนะเก็ บน้ าคื อ ฝ .33 จานวน 1 แห่ ง
โอ่งขนาด 2,000 ลิตร จานวน 2 ใบ โอ่งขนาด 200 ลิตร จานวน 5 ใบ มีห้ อ งน้ าด้ า นหลั ง อาคาร จานวน 4
ห้อง ที่สนามเด็ ก เล่ น มี ย างรถยนต์ จานวน 12 เส้ น สภาพโดยรวมหน้ า ฝนไม่ ค่อ ยดี ส่ วนส านั ก สงฆ์
มี ที่พั ก สง ฆ์ จานวน 3 หลั ง มี ห้ อ ง น้ าจ าน วน 2 ห้ อ ง มี โ อ่ ง ขนาด 200 ลิ ตร จานวน 4 ใ บ
สภาพโดยทั่วไปดี
              2.4 สภาพทางภูมิศาสตร์ร ะหว่างบ้านผู้ป่วยและบ้านญาติผู้ป่วย ผู้ป่วยอาศั ยอยู่ บ้านเลขที่ 125
บ้านตาวัง หมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง อาเภอบัวเชด จังหวั ดสุริน ทร์ และบ้านญาติผู้ ป่วยอาศั ยอยู่ บ้านเลขที่ หมู่ ที่
9 บ้านไทยเจริญ ตาบลสาเภาลูน อาเภอบั วเชด จังหวัดสุ รินทร์ มีห ลังคาเรือนทั้งหมด 125 หลังคาเรือน
มี ประชากรชาย                   336            คน ประชากรหญิง                      341             รวม 677                    คน
ทั้งสองตาบลมีเ ขตแดนติ ดต่ อกันโดยตาบลตาวัง มีทั้งหมด 10 หมู่ บ้านประกอบด้ วยบ้านตาวัง บ้านนา
บ้านกะเพอโร บ้านตะแบง บ้านแสนสาราญ บ้านหนองโจงโลง บ้านจบก บ้านโคกสาโรง
บ้านหนองเหล็ก และบ้านไทรโยง มี ประชากรรวมประมาณ 6,000 คน ติดต่อ กับตาบลสาเภาลูน ทางด้านใต้
และตาบลสาเภาลูน มีทั้งหมด 10 หมู่ บ้าน ประกอบด้วย บ้านสาเภาลูน บ้ านตาปัน บ้านไทยเดิ ม
บ้านสวาท บ้านโคกสมอง บ้านแกรง บ้านไทยเดิ มน้อย บ้านใหม่พัฒนา บ้านไทยเจริญ บ้ านโคกเพชร
มี ประชากรประมาณ 4,800 คน ติ ดต่ อกั บบ้านตาวัง ทางทิศเหนือ ทางบ้านไทยเดิ มและบ้านไทยเดิมน้ อย
มีระยะทางห่างกัน                       ประมาณ                                      3                                   กิโ ลเมตร
จากรายงานการเฝ้า ระวังโรคติ ดต่ อโดยศูนย์ ควบคุ มโรคติ ดต่ ออาเภอบั วเชด                                                   พบว่า
พบผู้ป่ วยที่สงสั ยว่า ป่ วยด้ วยโรคไข้เดงกี่ในเขตพื้นที่ บ้านไทยเดิ ม บ้านไทยเดิ มน้อย และ บ้านไทยเจริญ
จานวน                   5      ราย         ซึ่งทั้งสามหมู่ บ้านมีพื้นที่ ติดต่อ กันโดยใช้ถนนในหมู่บ้านแบ่งเขตหมู่บ้าน
และจากการศึ กษาข้อ มู ลการระบาดย้อนหลังพบว่า ทั้ง 3 หมู่ บ้าน มี การระบาดของโรคไข้เลือ ดออก
มากที่สุ ดเมื่อ ปี 2546 จานวน 15 ราย ดังรายละเอีย ด ในภาพที่ 2
                                              9

ภาพที่ 2 แสดงแผนที่อาเภอบัวเชด แยกตาบลต่างๆ
                                                                                                                   10

3. ศึกษาค่าดัชนีความชุกของลูกน้ายุงลาย/แหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย
        3.1 บ้านผู้ป่วย
        -จานวนภาชนะที่สารวจทั้งหมด จานวน 10 ชิ้น พบลูกน้า จานวน 2 ชิ้น
        3.2 บ้านใกล้เคียง
        -จานวนบ้านที่สารวจ 5 หลังคาเรือน พบลูกน้า จานวน 2 หลังคาเรือน
        -จานวนภาชนะที่สารวจ 32 ชิ้น พบลูกน้า จานวน 5 ชิ้น
        3.3 โรงเรียน
        -จานวนภาชนะที่สารวจ 27 ชิ้น ไม่พบภาชนะที่มีลูกน้ายุงลาย
        3.4 สานักสงฆ์
        -จานวนภาชนะที่สารวจ 8 ชิ้น ไม่พบภาชนะที่มีลูกน้ายุงลาย
        3.5 บ้านญาติที่บ้านไทยเจริญ
        - จานวนภาชนะที่สารวจ 7 ชิ้น จานวนภาชนะที่พบลูกน้า 1 ชิ้น
        3.6 ด าเ นิ น ก าร ส าร ว จ ค่ า ดั ช นี ค ว าม ชุ ก ข อง ลู ก น้ า ยุ ง ล าย ใน ห มู่ บ้ า น ข อ ง ผู้ ป่ ว ย
จากการสารวจทั้งหมด 109 หลังคาเรือน พบหลั ง คาเรื อ นที่ ลู ก น้ ายุ ง ลาย จานวน 20 หลั ง คาเรื อ น (HI =
18.34) และ จากการสารวจภาชนะทั้งหมด 411 ชิ้น พบ 42 ชิ้น (CI = 10.21) ดังตารางที่ 2

ตารางที่ 2 สรุปค่าดัชนีความชุกของลูกน้ายุงลายบ้านตาวัง หมู่ที่1 แยกคุ้ม (สารวจ 100 %)

          จานวนหลังคา        จานวนหลังคา                     จานวนภาชนะที่         จานวนภาชนะ
คุ้มที่                                           ค่า HI                                                ค่า CI
            ที่สารวจ           สารวจพบ                        สารวจทั้งหมด          ที่สารวจพบ
 1              24                5               20.8            120                    12             10.00
 2              14                3               21.4             56                     7             12.50
 3              14                2               14.2             49                     5             10.21
 4              17                3               17.6             50                     4             8.00
 5              19                4                21              60                     7             11.60
 6              11                2                18              41                     5             12.10
 7              10                1                10              35                     2             5.70
รวม            109                20              18.34           411                    42             10.21

ที่ ม า   จ า ก ก า ร ส า ร ว จ ค่ า ดั ช นี ลู ก น้ า ยุ ง ล า ย ข อ ง ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร SRRT
โซนเหนือและอาสาสมัครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน เมื่อวันที่ 14 มี.ค. 2549
                                                                                                                11

        3.7 ด า เ นิ น กา รส ารว จค่ าดั ช นี ค ว าม ชุ ก ข อง ลู ก น้ ายุ ง ล าย ใ น ห มู่ บ้ า น ญ าติ ผู้ ป่ ว ย
จากการสารวจทั้งหมด 125 หลังคาเรือน พบหลั ง คาเรื อ นที่ ลู ก น้ ายุ ง ลาย จานวน 12 หลั ง คาเรื อ น (HI =
9.60) และ จากการสารวจภาชนะทั้งหมด 458 ชิ้น พบ 36 ชิ้น (CI = 8.19) ดังตารางที่ 3

ตารางที่ 3 สรุปค่าดัชนีความชุกของลูกน้ายุงลายบ้านไทยเจริญ หมู่ที่ 9 แยกคุ้ม (สารวจ 100 %)

          จานวนหลังคา        จานวนหลังคา                   จานวนภาชนะที่         จานวนภาชนะ
คุ้มที่                                          ค่า HI                                              ค่า CI
            ที่สารวจ           สารวจพบ                      สารวจทั้งหมด          ที่สารวจพบ
 1              18                8              44.44           64                    21            32.81
 2              14                0                0             47                     0              0
 3              15                1              6.66            54                     7            7.40
 4              17                2              11.76           51                     5            9.80
 5              15                0                0             62                     0              0
 6              16                0                0             58                     0              0
 7              17                1              5.88            63                     3            4.76
 8              13                0                0             59                     0              0
รวม            125                12              9.6           458                    36            8.19

ที่ ม า   จ า ก ก า ร ส า ร ว จ ค่ า ดั ช นี ลู ก น้ า ยุ ง ล า ย ข อ ง ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร SRRT
โซนเหนือและอาสาสมัครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน เมื่อวันที่ 14 มี.ค. 2549
                                                                                                          12

4 ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
    4.1 ผลการตรวจ Complete Blood Count (CBC) วั น ที่ 14 มี น าคม 2549 พบ Platelete (count)
111,000 และ Hct 33.8 ซึ่ ง ต่ ากว่ า ค่ า ปกติ ส่ วน W.B.C., Neutrophils อยู่ ใ นเกณฑ์ ปกติ ดั ง รายละเอี ย ด
ตารางที่ 4

    ตารางที่ 4 แสดงผลการตรวจ Complete Blood Count (CBC) วันที่ 14 มีนาคม 2549
  รายการตรวจ                   ผลการตรวจ                            ค่าปกติ
       HGB                          11.5                            12-16.5
       Hct                          33.8                            37-50
       W.B.C.                       5,300                           5,000-10,000
       Neutrophils                  61                              55-75%
       Lymphocytes                  32                              25-35%
       Eosinophils                  0                               0-5%
       Monocytes                    5                               2-7%
       Basophil                     0                               0-1%
       Atypical lymphocyte          2                               0-5%
       Platelete (count)            118,000                         140,000-400,000
       R.B.C.                       5.31                            3.8-5.8
       MCV                          64                              83-97
       MCH                          21.7                            27-34
       MCHC                         34.0                            31-35
       RDW                          14.2                            12-15
        ที่มา จากผลตรวจทางห้องปฏิบัติการโรงพยาบาลบัวเชด วันที่ 14 มีนาคม 2549
                                                                                     13



 4.2 ผลการตรวจ Complete Blood Count (CBC) วั น ที่ 15 มี น าคม 2549 พบ Platelete (count)
 111,000 ซึ่งตากว่าค่าปกติ ส่วน W.B.C., Hct., Neutrophils อยู่ในเกณฑ์ปกติ ดังรายละเอียด
 ตารางที่ 5

  ตารางที่ 5 แสดงผลการตรวจ Complete Blood Count (CBC) วันที่ 15 มีนาคม 2549
รายการตรวจ                   ผลการตรวจ                            ค่าปกติ
     HGB                          12.0                            12-16.5
     Hct                          37.3                            37-50
     W.B.C.                       8,000                           5,000-10,000
     Neutrophils                  59                              55-75%
     Lymphocytes                  32                              25-35%
     Eosinophils                  0                               0-5%
     Monocytes                    3                               2-7%
     Basophils                    0                               0-1%
     Atypical lymphocyte          6                               0-5%
     Platelete (count)            111,000                         140,000-400,000
     R.B.C.                       5.66                            3.8-5.8
     MCV                          66                              83-97
     MCH                          21.2                            27-34
     MCHC                         32.1                            31-35
     RDW                          14.1                            12-15
     ที่มา จากผลตรวจทางห้องปฏิบัติการโรงพยาบาลบัวเชด
                                                                                                            14

สรุปผลการสอบสวนโรค
          การสอบสวนโรคไข้ เดงกี่ (Dengue Fever) ในครั้งนี้มีวัตถุ ประสงค์เพื่อ ยืน ยัน การระบาดของโรค
ศึกษาระบาดวิท ยาเชิงพรรณนาของโรค                                      ค้นหาสาเหตุและการแพร่กระจายของโรค
และวางแนวทางในการควบคุมและป้องกันโรคในครั้งนี้และในครั้งต่อๆไป                     โดยการสารวจสิ่งแวดล้อม
ศึกษาระบาดวิท ยาเชิงพรรณนาและการตรวจทางห้องปฏิบัติ การ                    ผลการสอบสวนพบว่า        ผู้ป่วยชื่อ
เด็กหญิงจันทิ มา แรงรอบ เกิ ดวัน ที่ 2 มกราคม 2541 อายุ 8 ปี ที่อ ยู่ 125 หมู่ 1 บ้านตาวัง
อาเภอบัวเชด จังหวั ดสุ รินทร์ บิดาชื่อ นายเสร็ จ แรงรอบ มารดาชื่อ นางตารา อินทร์ดี มี อาชีพทานา
มี บุตร 2 คน คนแรกเป็นผู้ชาย ผู้ ป่วยเป็น บุตรคนที่ 2 กาลังศึก ษาชั้น ประถมศึก ษาปี ที่ 2 /1
โรงเรียนบ้านตาวัง เริ่ มป่ วยวันที่ 12 มีนาคม 2549                    ด้วยอาการ ไข้สูง ซึม ปวดกล้า มเนื้อ
รับประทานอาหารไม่ไ ด้ อ่อนเพลีย และเข้ารับการรักษาที่โ รงพยาบาลบั วเชด เมื่อวัน ที่ 14 มีนาคม 2549
แพทย์ผู้ รักษาวินิจฉัยเบื้องต้นว่า สงสัย ว่าป่ วยด้วยโรคไข้เ ดงกี่ (Dengue Fever) รับรัก ษาเป็นผู้ ป่วยใน
ผู้ป่วยอาการดีขึ้นและออกจากโรงพยาบาลเมื่อ วันที่               16               มีนาคม                  2549
การค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติ มในหมู่บ้านไม่พบว่า มีผู้ ป่วยที่ มีอาการเข้าข่า ยโรคไข้เดงกี่     (Dengue Fever)
จากการศึ กษาข้อ มู ลย้อนหลังพบว่า บ้านตาวังเป็นบ้านที่ มีการรายงานผู้ ป่วยทุ กปี
สภาพสิ่งแวดล้อ มโดยทั่ วไปของหมู่ บ้านมีส วนรอบบ้าน                                                  ในสภาพรก
การสารวจค่า ดัชนีลูกน้ายุง ลายในหมู่ บ้าน ค่า HI 18.3 ซึ่งแสดงว่า มี ปัจจัยเสี่ ยงต่อ การระบาดของโรค
และจากการศึ กษาผลตรวจทางห้องปฏิ บัติการ พบ Platelete (count)                         111,000 และ Hct. 33.8
ซึ่งต่ากว่าค่า ปกติ          ส่ วน                W.B.C.,                 Neutrophils           อยู่ในเกณฑ์ปกติ
แพทย์ผู้ รักษาสรุ ปผลการวินิจฉั ยครั้งสุดท้ายว่า ไข้จากการติ ดเชื้อไวรัส (Viral Infection)

อภิปรายผล
         1. จากการสอบสวนพบว่า ผู้ ป่วยชื่อ เด็ กหญิงจัน ทิ มา แรงรอบ เกิดวันที่ 2 มกราคม 2541 อายุ
8 ปี ที่ อยู่ 125 หมู่ 1 บ้านตาวัง อาเภอบั วเชด จังหวัดสุรินทร์ บิดาชื่อ นายเสร็ จ แรงรอบ มารดาชื่อ
นางตารา อินทร์ดี มี อาชีพทานา มีบุตร 2 คน คนแรกเป็นผู้ชาย ผู้ป่วยเป็น บุตรคนที่ 2 กาลังศึกษาชั้น
ประถมศึ กษาปีที่ 2 /1 โรงเรียนบ้านตาวัง เริ่ มป่วยวันที่ 12 มีนาคม 2549 ด้วยอาการ ไข้สูง ไม่ มีน้ามูก
ไม่ ไอ          ไม่ อาเจี ยน            ซึ ม ปวดกล้า มเนื้อ รับประทานอาหารไม่ไ ด้            อ่อนเพลีย
และเข้ารับการรั กษาที่โรงพยาบาลบั วเชด เมื่ อวัน ที่ 14 มีนาคม 2549 ผลการตรวจทางห้องปฏิ บัติการ
ไม่พ บความผิ ดปกติ ของผลเลือ ดมากนั ก โดยวันที่ 14 มีนาคม 2549 พบว่า Platelete (count) 111,000 และ
Hct 33.8 ซึ่งต่ากว่า ค่าปกติ ส่วน W.B.C., Neutrophils อยู่ในเกณฑ์ปกติ และวันที่ 15 มีนาคม 2549
พบว่า PLATELET (count) 111,000 ซึ่งต่ากว่าค่า ปกติ ส่วน W.B.C., Hct., Neutrophils อยู่ในเกณฑ์ปกติ
แพทย์วินิ จฉัย สงสัย ว่าป่ วยด้วยโรคไข้เดงกี่  (Dengue           Fever)          รับรัก ษาเป็นผู้ ป่วยใน
ผู้ป่วยอาการดีขึ้นและออกจากโรงพยาบาลเมื่อ วันที่           16            มีนาคม                      2549
                                                                                                                             15

การค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติ มในหมู่บ้านไม่พบว่า มีผู้ ป่วยที่ มีอาการเข้าข่า ยโรคไข้เดงกี่               (Dengue          Fever)
และเป็นการรายงานผู้ป่วยรายแรกของพื้นที่ บ้านตาวัง หมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง อาเภอบั วเชด จังหวั ดสุริน ทร์
จึงยืนยันได้ ว่า มี การระบาดของโรคไข้เดงกี่ (Dengue Fever) ในพื้นที่
            2.                สาเหตุของการระบาดของโรค                                    น่าจะเกิดจากยุง ที่มีเชื้อเดงกี่ ไวรัส
ที่อยู่ บริเวณของผู้ป่วยและบ้านญาติของผู้ป่วยที่ผู้ ป่วยไปพั กอาศัยในช่วงปิดเทอมกั ดผู้ ป่วย
โดยจากการส ารวจค่าดัชนีลูกน้ายุงลายพบว่า
ในบริเวณคุ้ มบ้านที่ ผู้ป่วยอาศัย อยู่แ ละคุ้ มที่ ผู้ป่วยไปพัก อาศัย อยู่ มีค่าดัชนีลู กน้ายุงลายค่อนข้างสูง 20.80 และ
44.44                     ตามลาดับ                                              และสภาพแวดล้อ มโดยทั่วไปทั้งสองแห่ง
ไม่ ดีมีสภาพแออัดและพื้นที่ร อบบ้านมีป่า กล้ วยและกอไผ่จานวนมาก
ประกอบกั บมีก ารรายงานผู้ป่วยในพื้นที่ดังกล่าวทุ กปี แสดงว่ ามีภาวะเสี่ยงสูงต่ อการระบาดของโรค
            3. ลักษณะการเกิ ดโรค                แหล่งโรค และวิธี ถ่ายทอดโรค                         จากสาเหตุการเกิ ดโรค
เมื่อดาเนินการสอบสวนพบว่า มีผู้ ป่วยเข้าข่า ยเพียง                                         1                                ราย
โดยแหล่งที่คาดว่าเป็นแหล่งรังโรคคื อบริเวณบ้านของผู้ป่วยและบริเวณบ้ านญาติ ที่ผู้ ป่วยไปพักอาศัยในช่วง
ปิดเทอม คือบ้ านไทยเจริญ                 หมู่ที่ 9           ตาบลสาเภาลูน               อาเภอบั วเชด         จังหวั ดสุริน ทร์
ซึ่งจากการส ารวจค่ าดัชนีลูกน้ายุงลายพบว่า
ในบริเวณคุ้ มบ้านที่ ผู้ป่วยอาศัย อยู่แ ละคุ้ มที่ ผู้ป่วยไปพัก อาศัย อยู่ มีค่าดัชนีลู กน้ายุงลายค่อนข้างสูง 20.80 และ
44.44                     ตามลาดับ                                              และสภาพแวดล้อ มโดยทั่วไปทั้งสองแห่ง
ไม่ ดีมีสภาพแออัดและพื้นที่ร อบบ้านมีป่า กล้ วยและกอไผ่จานวนมาก
            4.       แนวทางในการควบคุ มและป้ องกันการระบาด                                 การแพร่ กระจาย            ของโรค
ในระยะเร่งด่วนได้ดาเนินการร่วมกับ                                                  อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน
สารวจค่า ดัชนีความชุกของลูกน้ายุง ลายโดยแยกเป็นคุ้ มๆแต่ ละคุ้ มจะมีเจ้าหน้า ที่ร่วม
พร้อ มทั้งกาจั ดลูกน้ายุงลาย                                    ใส่ ทรายเคลือ บสาร                                         อื่นๆ
โดยทรายเคลือ บสารพร้อ มกับการพ่นหมอกควันบริเวณบ้านผู้ ป่วยและบ้านใกล้เ คียงรัศ มี                                           100
เมตรก่อนหลัง จากนั้นก็ จะพ่นหมอกควัน ครบทุกหลังคาเรือน
พร้อ มประชาสั มพันธ์ให้ประชาชนทราบข้ อ มูลเกี่ ยวกับโรคไข้เลือ ดออก                                 และรู้ จัก ป้องกัน ตัวเอง
หากมี อาการไข้                ปวดศีร ษะ                ไม่ไอ      ไม่เป็นหวั ดให้รีบไปสถานีอนามั ยหรือ โรงพยาบาล
และเพื่อให้เกิดความยั่งยืนในการควบคุ มป้ องกันโรคไข้เลือ ดออกในพื้นที่
คณะกรรมการได้ กาหนดประชุมประชาคมไข้เลือ ดออก                           ในวันที่          15          มีนาคม               2549
ในการดาเนินการควบคุ มป้องกันโรคได้ดาเนินการทั้งสองพื้นที่เนื่องจากสงสัย ว่าเป็นแหล่งโรคทั้งสองแห่ง

การดาเนินงานควบคุมและป้องกันโรคไข้แดงกี่
          การดาเนินงานเร่งด่วน
          ที ม SRRT โซนเหนือหลังจากได้ รับแจ้งจากศูนย์เฝ้าระวังและควบคุ มโรคติ ดต่ ออาเภอ
                                                                                                              16

บัวเชด วันที่ 14 มีนาคม 2549 แล้ว ได้ดาเนินการเร่งด่ วนดังนี้
          1. ขออนุ มัติผู้ บังคั บบัญชานาที มออกสอบสวนโรค
          2. ประสานงานกั บองค์ การบริหารส่วนตาบลตาวัง
แจ้งผู้นาหมู่บ้านและดาเนินการประชาสัมพันธ์ในพื้นที่ ให้ทราบว่า มีโรคระบาดเกิดขึ้นในหมู่ บ้านพร้อ มทั้งข
อความร่วมมื อประชาชนในการดาเนินการควบคุ มโรค
          3. ที ม SRRT ออกสอบสวนโรค
เก็บรวบรวมข้ อ มูลเพื่อ การวางแผนแก้ ปัญหาระยะเร่งด่วนและยั่งยืน
          4. ดาเนินการร่ วมกั บ อาสาสมั ครสาธารณสุ ขประจาหมู่บ้าน
สารวจค่า ดัชนีความชุกของลูกน้ายุง ลายโดยแยกเป็นคุ้ มๆแต่ ละคุ้ มจะมีเจ้าหน้า ที่ร่วม
พร้อ มทั้งกาจั ดลูกน้ายุงลาย ใส่ทรายเคลื อบสาร และเทน้าที่ลูกน้าทิ้งแล้ วลางขั ด
รวมทั้ง การปล่อ ยปลากิน ลูกน้า
          5. ดาเนินการพ่นหมอกควันร่ วมกั บ อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน
โดยพ่นหมอกควันบริเ วณบ้านผู้ป่วยและบ้านใกล้เคี ยงรัศ มี 100
เมตรก่อนหลัง จากนั้นก็ จะพ่นหมอกควัน ครบทุกหลังคาเรือนและพ่นซ้า อีกหลัง จาก 1 สัปดาห์
          6. ประชาสั มพันธ์ให้ประชาชนทราบข้อ มู ลเกี่ย วกั บโรคไข้เลือ ดออก และรู้ จัก ป้องกัน ตัวเอง
หากมี อาการไข้ ปวดศีรษะ ไม่ไ อ ไม่เ ป็นหวั ดให้รีบไปสถานีอนามัยหรื อโรงพยาบาล
          7. แจ้งกาหนดประชุมประชาคมไข้เลือ ดออก ในวันที่ 15 มีนาคม 2549
           สรุปผลการดาเนินงานควบคุมและป้องกันโรคไข้ เดงกี่ระยะเร่งด่วน
          1. พ่นหมอกควัน วันที่ 14 มีนาคม 2549 จานวน 7 คุ้ม 109 หลังคาเรือน (100%) โดยใช้
งบประมาณทั้งหมด 4,000 บาท จากงบ สสม. 3,000 บาท จาก อบต. 1,000 บาท
ดาเนินการพ่นหมอกควันโดย อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่ บ้าน
ควบคุ มการพ่นหมอกควันโดยคณะกรรมการ SRRT โซนเหนือ ซึ่งประกอยด้ วย ตาบลตาวัง ตาบลสะเดา
ตาบลสาเภาลูน
          2. ใส่ทรายเคลื อบสาร ในภาชนะน้าใช้ ภาชนะในห้องน้า จานวน 7 คุ้ม 109 หลังคาเรือน
(100%) ภาชนะที่ใส่ทรายเคลือ บสาร จานวน 255 ใบ โดยคณะกรรมการ SRRT โซนเหนือ
อาเภอบัวเชดและคณะอาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่ บ้าน
          3. ปล่อยปลากินลู กน้า (จากบ่ อเลี้ยงปลาสถานีอนามัย ตาบลตาวัง ) ในน้าดื่ม โอ่ง 2,000 ลิตร
และในภาชนะห้องน้า จานวน 80 หลังคาเรือน จานวน 80 ใบ ๆ ละ 2 ตัว ใช้ปลาทั้งหมด 160 ตัว
(ใช้เฉพาะปลากินลูกน้าตั วผู้ ) และปล่ อยปลาในห้องน้าทั้งหมด 50 หลังคาเรือน 50 ภาชนะๆละ 2 ตัว
ใช้ปลาทั้งหมด 100 ตัว ใช้ปลากินลูกน้าทั้งสิ้น 260 ตัว
          4. เพื่อการป้องกันและก าจั ดยุงลายและยุงชนิดอื่นๆ ได้ ใส่น้ามันเครื่องที่ใช้แล้ว ในท่อ ส้วมที่แ ตก
ยางรถยนต์ รถจัก รยานยนต์ และภาชนะอื่นๆ เช่น กระถางต้นไม้                          รวมทั้ง ที่ มีน้าขัง ที่ชื้นแชะ
                                                                                                    17

โดยใส่ในท่อ ส้วมที่แ ตกและปิดไม่สนิท        จานวน                      38                   หลังคาเรือน
ใส่ยางนอกรถยนต์แ ละยางนอกรถจั กยานยนต์ที่ทิ้งข้างบ้านจานวนทั้งสิ้น                       30        เส้น
ใส่กระถางต้นไม้ โรงเรียนบ้านตาวัง จานวน 12 ใบ ใส่ บริเวณที่ชื้นแชะมีน้าขังไม่ มีที่ระบาย จานวน 10 แห่ง
                                                                                                       18

             การดาเนินงานที่ต่อเนื่อง
             1. จัดประชุมประชาคมไข้เลื อดออกทุ กฝ่ายเพื่อหาแนวทางร่วมกันในการแก้ ปัญหาวัน ที่ 15 มีนาคม
    2549 และได้ข้อสรุ ปดังนี้
             1.1 ที่ประชุมประชาคมหมู่บ้าน ร่วมกันกาหนดข้อ บังคั บ
             1.2 นักเรียนร่วมรณรงค์ กาจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย
    และสารวจค่าดัชนีลูกน้าโดยมีอาจารย์ ควบคุ มทุก วันศุ กร์
             1.3 สารวจค่า HI,CI โดย
    อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้านประจาคุ้ มและเจ้าหน้า ที่ร่วมติดตามทุก วันศุก ร์
             1.4 ทาความสะอาดบริเวณบ้านและสิ่งแวดล้อ มทุก วันศุก ร์
             1.5 ทาความสะอาดภายในบ้านแต่ละหลังคาเรื อนทุ กวันศุ กร์
             1.6 รณรงค์ กาจั ด /ทาลายแหล่งเพาะพันธ์ยุงลายเช่นเผาและฝัง ภาชนะแหล่งเพาะพันธุ์ทุกวันศุกร์
             1.7 ล้างภาชนะ โอ่งน้า/ ห้องน้า ทุก วันศุก ร์
             1.8 ปิดฝาโอ่งน้ากินให้ มิดชิด
             1.9 กาจั ดและเผาขยะมู ลฝอยให้แต่ละคุ้มดาเนินการทุก สัปดาห์
             1.10 ใส่ทรายเคลือ บสารทุ ก 2 เดือน และตรวจสอบทุ กสั ปดาห์
             1.11สนับสนุนการเลี้ ยงปลาหางนกยูงทุ กหลังคาเรื อนและทุ กคุ้ ม โดยใส่ปลาในห้อ งน้าและโอ่งน้า
    2,000 ลิตร เป็นหลั ก
             1.12ใส่ทรายหรื อเกลือในแจกันหรือ จานรองขาตู้
             1.13
    มาตรการการปรั บกรณี ตรวจพบลู กน้าในบริเวณบ้านครั้งแรกถ้าพบลูกน้าจะตักเตื อนครั้ง ต่อไปจะปรั บเพิ่มขึ้
    นครั้งละ 10 บาท ผู้นา สมาชิก อบต. อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่ บ้าน ถ้าพบลูกน้าจะปรั บครั้งละ
    30 บาท
             1.14 คณะกรรมการประจาคุ้ มตรวจสอบบ้านปลอดลู กน้า
             1.15 รายงานผู้ใหญ่บ้านทุก วันเสาร์
             1.16 ผู้ใหญ่บ้านตั กเตือนทางหอกระจายข่าวและรายงานผลทุ กวันอาทิ ตย์
             2. แต่งตั้งผู้ ตรวจสอบประจาคุ้ ม มีหน้า ที่ ตรวจสอบ สารวจค่ า HI,CI
และรายงานผลให้ผู้ใหญ่บ้านทราบทุ กวันเสาร์และผู้ใหญ่บ้านตักเตื อนทางหอกระจายข่า วพร้อ มทั้งรายงานผลทุ ก
วันอาทิ ตย์ ดังรายละเอีย ดดัง ตารางที่ 6
             3. ที่ประชุ มเสนอให้กาหนดข้อ บังคั บของตาบล โดยเสนอให้ อบต.กาหนดข้อ บังคั บออกมา
    ให้ผู้นา           สมาชิก องค์การบริหารส่ วนตาบล                      อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน
    นาข้อบัง ของตาบลมาใช้โดยเคร่งครัดและต่อเนื่อง
                                                                                                            19

ตารางที่ 6 แสดงการแต่งตั้ง กรรมการตรวจสอบและรับผิดชอบประจาคุ้ ม

      คุ้ มที่           ชื่อ-สกุ ล              ตาแหน่ง              รั บผิ ดชอบ(หลังคาเรือน)
      1 นางประไพ งามฉลาด                         อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน 24
               นางมินตรา หงษ์เจือ                 กรรมการคุ้ ม
      2 นางลาไย สอนงาม                            อาสาสมัครสาธารณสุ ขประจาหมู่ บ้าน 14
               นางจาเนียร หงส์เ จือ               กรรมการคุ้ ม
      3 นางพะสิทธิ ภูหอม                          อาสาสมัครสาธารณสุ ขประจาหมู่ บ้าน 14
               นางโสรญา ชื่นรส                    กรรมการคุ้ ม
      4 นางนางขวัญ โชคเกิด                       อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน 17
               นางนันทนา หงษ์เจือ                กรรมการคุ้ ม
      5 นายสมเกี ยรติ ภูหอม                       อาสาสมัครสาธารณสุ ขประจาหมู่ บ้าน 19
               นางกรรณิกา จันทร์ แสง             กรรมการคุ้ ม
      6 นายทองอิน อินทร์ดี                       อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน 11
               นางพันนิภา พุฒหอม                 กรรมการคุ้ ม
      7 นายเสียน แรงทอง                          อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน 10
               นางนางสุบ สายแก้ ว                กรรมการคุ้ ม
ที่ มา จากที่ ประชุมประชาคมไข้เลือ ดออกบ้ านตาวัง 15 มีนาคม 2549

ปัญหาและอุปสรรค
          1. ประชาชนยังไม่ ตระหนักเท่า ที่ควร เมื่อเกิ ดโรคภาระก็ จะตกอยู่ กับเจ้าหน้า ที่และ
อาสาสมั ครสาธารณสุขประจาหมู่บ้าน
          2. องค์การบริหารส่วนตาบลขาดเจ้าหน้า ที่ที่รับผิ ดชอบงานสาธารณสุ ขโดยตรง
ภาระงานส่วนใหญ่จึงเป็นของเจ้าหน้า ที่สถานี อนามัย
          3. เมื่อควบคุ มโรคไม่ ประสบผลสาเร็จท่า ที่ควร
เจ้าหน้าที่ส ถานีอนามัย จะถูก ตาหนิและถู ก มองว่า ไม่ มีประสิทธิภาพในการทางานทั้ งที่ มีปัจจั ยหลายๆด้านที่เ ข้
ามาเกี่ย วข้อง
          4.
งบประมาณในการควบคุมโรคระบาดแต่ละครั้งไม่เพียงพอต้องอาศัยงบประมาณจากเงิ น สนั บสนุ น สาธารณ
สุขมูลฐานของหมู่บ้านซึ่งมีจานวนจากัด
          5. เจ้าหน้าที่มีภาระงานมาก การเฝ้าระวังโรคจึงไม่เป็นไปอย่างต่ อเนื่อง และยั่งยืน
          6. การรายงานการเกิดโรคบางรายล่าช้า ทาให้เกิดการแพร่ก ระจายของโรคทาให้ควบคุ มลาบาก
          7. เครื่องพ่นหมอกควัน เสีย บ่อ ย อะไหล่เครื่องแพง เจ้าหน้า ที่ไ ม่ มีความรู้เกี่ ยวกับการบารุงรัก ษา
                                                                                                             20

ข้อเสนอแนะ
          1. การใช้น้ามันเครื่ องที่ใช้แล้วใส่ ลงภาชนะเพื่อกาจัดลู กน้ายุงราคาญและยุงลาย เช่น ท่อ ส้วมที่แ ตก
ยางรถยนต์และยางรถจั กรยานยนต์ร วมทั้งภาชนะอื่นๆที่ปล่อ ยทิ้งไว้เป็นเวลานาน
สามารถประหยั ดค่าใช้จ่ายและใช้ฆ่าลูกน้ายุงได้
          2.               ควรดาเนินการจั ดอบรมเจ้าหน้า ที่เรื่องการสอบสวนโรค                ที่ ถูกหลั กวิชาการ
และขยายจานวนให้ มากขึ้น
เนื่องจากเจ้าหน้าที่ บางคนยัง คิดว่าเป็นเรื่องที่ ยากและยังหารูปแบบที่ ดีที่สุดไม่ไ ด้
          3. การปล่ อยปลากิน ลูกน้า ถื อว่าเป็น วิธี ที่ดีอ ย่างหนึ่ง และประหยัดงบประมาณได้มาก
โดยส่วนใหญ่จะปล่อ ยในโอ่งน้า 2,000 ลิตรและภาชนะในห้องน้า                          ในภาชนะที่ใส่น้า ให้ สัตว์ดื่ม
โดยวิธีที่ดีที่สุดคือ ปล่ อยปลาตัวผู้ 2 ตั ว ปลาตั วผู้เพราะปลาตั วผู้ ไ ม่ขยายพันธุ์และปล่อ ยครั้ง ละ 2 ตัว
เพราะว่าปลาจะเดินเป็นคู่และจะมีเพื่อนแย่งอาหารกัน
          4. ควรส่งเจ้าหน้า ที่ไ ปอบรมซ่ อ มเครื่ องและจั ดงบประมาณไว้ซ่ อ มเครื่องพ่นหมอกควัน
เพราะเครื่องพ่นหมอกควันจะเสีย บ่อย และซ่ อ มยาก อะไหล่มีราคาแพง
          5. ควรสร้างความตระหนัก ให้ประชาชนในพื้นที่มีส่ วนร่ วมในการควบคุ มและป้องกันโรค
โดยใช้มาตรการทางกฎหมายหรือข้ อบัง คับขององค์ การบริหารส่ วนตาบล
หรือข้ อบังคั บของชุมชน/หมู่บ้านที่ มีคณะกรรมการดูแลอย่างเคร่งครั ด
                                                                                       21


คณะกรรมการ SRRT โซนเหนือ ร่วมสอบสวนโรคประกอบด้วย
     1.   นายอรุณ เครื อเนียม   เจ้าหน้าที่บริหารงานสาธารณสุ ข 6   ประธานกรรมการ
     2.   นายเฉลิมชัย สาแก้ว    เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุ มชน 5       กรรมการ
     3.   นายปฐม อุ ปลิขิต      พนักงานสุขภาพชุมชน                 กรรมการ
     4.   นายบุญลือ ระหาร       พนักงานผู้ช่วยสถานีอนามัย          กรรมการ
     5.   นายอุทัย จุ มพิต      พนักงานผู้ช่วยสถานีอนามัย          กรรมการ
     6.   นายอัฐพล แรงจบ        นักวิชาการสาธารณสุ ข 7             กรรมการ/เลขานุการ
                                                                                           22

                                  เอกสารอ้างอิง

สานักงานสาธารณสุ ขจังหวัดสุรินทร์ . คู่มือการเฝ้าระวังและควบคุมโรคติดต่อ ; 2546.
กระทรวงสาธารณสุ ข . นิยามโรคติดเชื้อประเทศไทย ; 2544.
กรมควบคุ มโรค กระทรวงสาธารณสุ ข . สรุปรายงานเฝ้าระวังโรค สานัก ระบาดวิทยา ; 2546.
สถานีอนามัย ตาบลตาวัง . แผนงาน/โครงการตาบลตาวังปลอดลูกน้ายุงลาย ; 2548
สุจิตรา นิ มานนิตย์ และคณะ,บรรณาธิ การ. แนววินิจฉัยและรักษาโรคไข้เลือดออกแดงกี่.พิมพ์
        ครั้งที่ 1.กรุงเทพ : กระทรวงสาธารณสุข ; 2542 .
สานักงานสาธารณสุ ขจังหวั ดสุ รินทร์ . คู่มือการดาเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกปี
2542 จังหวัดสุรินทร์ ; 2542
                                                        23


    รายงานการสอบสวนโรคไข้แดงกี่ (Dengue Fever)
บ้านตาวัง หมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง อาเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์
         ระหว่างวันที่ 14-15 มีนาคม พ.ศ. 2549




                         โดย…

                     แสงชัย ดีเลิศ




           สานักงานสาธารณสุขอาเภอบัวเชด

              อาเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์
                                                                                                     24


                                        กิตติกรรมประกาศ

          การสอบสวนโรคไข้ เดงกี่ (Dengue Fever) บ้านตาวัง หมู่ ที่ 1 ตาบลตาวัง อ าเภอบั วเชด
จังหวัดสุรินทร์                   ในครั้งนี้มีวัต ถุประสงค์เพื่อ     ยื นยัน          การระบาดของโรค
ศึกษาระบาดวิท ยาเชิงพรรณนาของโรค                                 ค้นหาสาเหตุและการแพร่กระจายของโรค
และวางแนวทางในการควบคุมและป้องกันโรคในครั้งนี้ และในครั้งต่อๆไป โดยการสารวจสิ่งแวดล้อม
ศึกษาระบาดวิท ยาเชิงพรรณนาและการตรวจทางห้องปฏิบัติ การ
          ขอขอบพระคุณ พันตรีศตวรรษ สินประสิทธิ์ กุล ผู้ อานวยการโรงพยาบาลบัวเชด ประธาน
คปสอ.บั วเชด นายศุภ รัฐ พูน กล้า                 สาธารณสุ ขอาเภอบัวเชด       นายโกวิ ทย์         สมควร
หัวหน้าฝ่ายห้ องปฏิ บัติการและชันสูตรโรคโรงพยาบาลบั วเชด
ที่อานวยความสะดวกในการดาเนินงานสอบสวนโรครวมทั้งการสนับสนุนวัส ดุควบคุ มโรค
          ขอขอบพระคุณ ที ม SRRT อาเภอบัวเชด และผู้นาชุมชน อบต. ,อสม. และประชาชนบ้านตาวัง
หมู่ ที่ 1 ทุก คน ที่ให้ความร่ วมมือในการควบคุ มป้ องกันโรคและวางมาตรการการควบคุ มป้องกันโรค
เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในพื้นที่
          ขอขอบพระคุณ อาจารย์จากส านักงานควบคุ มป้ องกันโรคที่                5            นครราชสี มา
ผู้รับผิดชอบงานควบคุ มโรคติ ดต่ อ                                     สานักงานสาธารณสุขจังหวั ดสุริน ทร์
ที่ได้ สละเวลาในการตรวจและให้คาแนะนาการจัดทารายงานสอบสวนโรคฉบั บสมบูร ณ์
          หวังเป็นอย่างยิ่งว่า          การสอบสวนโรคในครั้งนี้                คงเป็น ประโยชน์แก่ ผู้สนใจ
เพื่อเป็นแนวทางในการควบคุ มป้องกันโรคไข้เลือ ดออกให้ มีประสิทธิภาพยิ่ง ขึ้น



                                                                                         แสงชัย ดีเลิ ศ
                                                        25


                                        สารบัญ

                                                 หน้า
กิตติกรรมประกาศ
สารบัญตาราง
สารบัญภาพ
บทคัดย่อ                                          1
บทนา                                              2
วัตถุประสงค์                                      2
วิธีการศึกษา/สอบสวนโรค                            2
ผลการศึกษา/สอบสวนโรค                              3
สรุปผลการสอบสวนโรค                               12
อภิปรายผล                                        12
การดาเนินงานควบคุมป้องกันโรคไข้เดงกี่            13
ปัญหาและอุปสรรค                                  16
ข้อเสนอแนะ                                       17
                                                                                                         26


                                             สารบัญตาราง


ตาราง                                                                                            หน้า

   1    แสดงข้ อ มูลผู้ ป่วยที่ สงสัย ว่าป่ วยด้วยโรคไข้เลือ ดออกบ้านตาวัง หมู่ที่ 1 ตาบลตาวัง      4
   2    สรุปค่าดัชนีความชุกลู กน้ายุงลายบ้านตาวัง หมู่ ที่ 1 แยกคุ้ ม (สารวจ 100%)                  8
   3    สรุปค่าดัชนีความชุกลู กน้ายุงลายบ้านไทยเจริญ หมู่ ที่ 9 แยกคุ้ ม (สารวจ 100%)               9
   4    แสดงผลการตรวจ Complete Blood Count (CBC) วันที่ 14 มีนาคม 2549                              10
   5    แสดงผลการตรวจ Complete Blood Count (CBC) วันที่ 15 มีนาคม 2549                              11
   6    แสดงการแต่งตั้ง กรรมการตรวจสอบและรับผิดชอบประจาคุ้ ม                                        16
                                                                                                       27


                                              สารบัญภาพ


ภาพ                                                                                             หน้า

      1 แสดงแผนที่บ้านตาวัง หมู่ ที่ 1 ตาบลตาวัง อาเภอบั วเชด จังหวั ดสุ รินทร์ แยกคุ้ มต่างๆ      4
      2 แสดงแผนที่อาเภอบั วเชด แยกตาบลต่างๆ                                                        7

								
To top
;