Docstoc

Nota Wonen met Zorg

Document Sample
Nota Wonen met Zorg Powered By Docstoc
					                         Supplement Wonen met Zorg

                             Stadsdeel De Baarsjes



                           CONCEPT 26/10/2004




Sector Wonen en Werken
Afdeling Staf EZ
2004
Inhoudsopgave


1.    Inleiding en visie Stadsdeel.................................................................................... 1

2.    Stadsdeel De Baarsjes ........................................................................................... 2

3.    Huidig woonzorgaanbod in De Baarsjes .............................................................. 6

4.    Prognose woonzorgvraag 2015 in De Baarsjes ................................................. 8

5.    Confrontatie huidig aanbod en vraag 2015 .......................................................11
1. Inleiding en visie Stadsdeel

  Naast de te verwachten vergrijzing zorgt de extramuralisering in de z orgsector ervoor dat de vraag
  naar woningen met zorg op afroep of afspraak gaat toenemen. Mensen met een zorgvraag willen
  langer zelfstandig en in de vertrouwde omgeving blijven wonen, het stadsdeel ondersteunt deze wens.

  Om aan deze wens te kunnen voldoen is het nodig dat er meer woningen in De B aarsjes aangepast of
  aanpasbaar gemaakt worden en dat tegelijkertijd het aanbod en de spreiding van zorgdiensten
                                                                     1
  verbeterd. Het stadsdeel streeft naar variatie in de woningvoorraad en wil meer woningen die
  toegankelijk zijn voor ouderen, voor mensen met functiebeperkingen (lic hamelijk - en verstandelijk
  gehandicapten) en (ex-) psychiatrische patiënten.

  Het supplement Wonen met Zorg is een aanvulling op de not a Ruimer Wonen, waarin het thema
  wonen en zorg door een gebrek aan stadsbrede cijfers summier was uitgewerkt. Het doel van het
  supplement Wonen met Zorg is tweeledig:

      1.   Inzichtelijk maken hoeveel woningen en welk e woningtypen met zorg er nodig zijn in het
           stadsdeel.
      2.   Als uitgangspunt dienen voor overleg met externe partijen (zorgaanbieders,
           woningcorporaties, ontwikkelaars enz.).

  Met dit supplement kan het stadsdeel haar regierol naar behoren vervullen, doordat zij haar wensen
  op het gebied van wonen met zorg kenbaar kan maken aan de externe partijen die uiteindelijk de
  transformatie van de woningvoorraad en de ondersteunende zorgdiensten moeten gaan realiseren.

  De opzet van Wonen met Zorg is als volgt:
   schets van het stadsdeel; demografie en gebouwde omgeving
   woonzorgaanbod in 2004; typen, hoeveelheden en locatie
   woonzorgvraag in 2015; 3 extramuralisering scenario‟s naar type
   confront atie aanbod en vraag; hoeveelheden naar typen en mogelijke (nieuwbouw) locaties
   conclusie




  1
   Ruimer wonen in De Baarsjes, Stadsdeel De Baarsjes Staf/EZ, oktober 2000 en Woonvisie De Baarsjes: ruimer
  wonen per buurt, Stadsdeel De Baarsjes Staf/EZ, juni 2002


  Wonen met Zorg                                                                                          1
2. Stadsdeel De Baarsjes

Stadsdeel De Baarsjes is met ongeveer 34.500 inwoners op 164 hectare grond het dichtstbevolkte
stadsdeel van Amsterdam. Het stadsdeel ligt binnen de ringweg A10, ten zuidwesten van het cent rum
en grenst aan de stadsdelen: Westerpark, Oud-West, Oud-Zuid, Slotervaart-Overtoomseveld en Bos
en Lommer. Fysieke barrières als de Kost verlorenvaart, het Rembrandtpark/de Ringweg A10, het
Erasmuspark en de rotonde/oprit A10 bij het S urinameplein zorgen ervoor dat zorgvoorzieningen in
aangrenzende stadsdelen minder goed bereikbaar zijn voor zorg behoevenden uit de Baarsjes.


Figuur 1 Locatie stadsdeel de Baarsjes in Amsterdam




2.1.    Bevolking

De bevolking van de Baarsjes is relatief jong. Slechts 16% van de bewoners is ouder dan 55 jaar en
56% heeft een leeftijd onder de 35 jaar. De leeftijdsopbouw van de bevolking maakt tegelijkertijd
duidelijk waarom 52% alleenstaand is. Ongeveer eenderde van de bewoners van het stadsdeel heeft
niet de Nederlandse nationaliteit.


Tabel 1 Kerncijfers bevolking stads deel De Baarsjes

Mannen                 16.940      49%
Vrouwen                17.403      51%
Totaal                 34.343     100%

Nederlands             22.355      65%

Gezinnen               16.643      48%
Alleenstaanden         17.700      52%
Bron: O+S, januari 2003

Voor het onderwerp wonen en zorg zijn de oudere inwoners als grootste groep zorgbehoevenden in
het stadsdeel interessant. De ouderen wonen relatief gelijkmatig verspreidt over het stadsdeel, ec hter
de meeste ouderen (55+) wonen in de buurtcombinaties De K rommert en Hoofdweg e.o.. Voor de
buurtcombinatie Hoofdweg e.o. ligt de verklaring voor de hand, bijna al het woonzorgaanbod is
gevestigd in het gebied.




Wonen met Zorg                                                                                       2
Figuur 2 Stadsdeel de Baarsjes buurtcombinaties en bouwblokken




Tabel 2 Bevolking 2003 naar leeftijd per buurtcombinatie, stadsdeel De Baarsjes

            De Krommert         Van Galenbuurt        Hoofdweg e.o.        Westindische     Baarsjes (J)
                (J40)                (J41)                (J42)             Buurt (J43)
 0-19      2.367      20%       1.083      19%       2.017      20%       1.028     16%    6.495    19%
20-54      7.732      65%       3.704      66%       6.710      65%       4.292     67%    22.438   65%
55-64       969        8%        391        7%        667        6%        568       9%    2.595     8%
 65+        908        8%        465        8%        895        9%        547       9%    2.815     8%
totaal     11.976     100%      5.643      100%      10.289    100%       6.435     100%   34.343   100%
Bron: O+S, januari 2003

Om inzicht te krijgen in de toekomstige zorgvraag staat in de onderstaande tabel een prognose van de
bevolking naar leeftijd. De prognose laat zien dat de gehele bevolking naar verwachting met ongeveer
2.500 mensen afneemt tot 2015. Wanneer specifiek wordt gekeken naar ouderen (55+), dan is te zien
dat het aantal 55-plussers min of meer constant blijft.


Tabel 3 Prognose bevolking 2003-2015 naar leeftijd, stadsdeel De Baarsjes

                   2003                    2005                    2010                  2015
  0-19         6.495          19%      6.746        19%        6.273         19%     5.717       18%
 20-54        22.438          65%     22.604        65%       21.722         65%    20.753       65%
 55-64         2.595           8%      2.706         8%        2.779          8%     2.774        9%
  65+          2.815           8%      2.710         8%        2.481          7%     2.592        8%
 totaal       34.343         100%     34.766       100%       33.255        100%    31.836      100%
Bron: O+S, januari 2003



2.2.      Woningvoorraad

De bebouwing in het stadsdeel behoort voornamelijk tot de gordel ‟20-‟40. De bebouwing uit die
periode wordt gekenmerkt door horizont aal georiënt eerde bouwblokken met etagewoningen van vier
lagen in de stijl van de Amsterdamse School. De bouwblokken hebben doorgaans op de hoeken in de


Wonen met Zorg                                                                                             3
plint winkels op buurtniveau, aan de doorgaande wegen is meestal de gehele plint gevuld met
winkelruimten. Veel van de hoekbuurt winkels zijn inmiddels in gebruik genomen als woonruimte of
kantoor.


Figuur 3 voorbeelden horizontaal georiënteerde bouwblokken in De Baarsjes




Tabel 4 Kerncijfers woningvoorraad stadsdeel De Baarsjes
                          Krommert   Galenbuurt    Hoofdweg        Westind.    Baarsjes (J)
                            (J40)      (J41)         (J42)          (J43)
binnenwerk s
k ernoppervlak
0-40 m2                        186            11              80          7      284      2%
40-50 m2                     1.032         1284            2177         523    5.016     27%
50-60 m2                     2.147         1494            2500       1691     7.832     42%
60-70 m2                     1.241           255             425        706    2.627     14%
70-80 m2                     1.158            60             142        334    1.694      9%
80-90 m2                       269            13             104         56      442      2%
90+ m2                         206            50              69        267      592      3%
onbekend                        88            27              55         20      190      1%
totaal                       6.327         3.194           5.552      3.604   18.677    100%

aantal kamers
1+2 kamers                   1.186         1.184           2.062        409    4.841     26%
3 kamers                     2.784         1.783           3.012      2.187    9.766     52%
4 kamers                     2.180           184             379        682    3.425     18%
5+ kamers                      169            41              89        325      624      3%
onbekend                         8             2              10          1       21      0%
totaal                       6.327         3.194           5.552      3.604   18.677    100%

gemiddelde                    1,89          1,77            1,85       1,79     1,84
woningbezetting

eigendomsverhouding
eigenaar/bewoner               906           263             378        496    2.043     11%
corporatie verhuur           2.238         1.896           2.615        841    7.590     41%
particuliere verhuur         3.187         1.042           2.557      2.268    9.054     48%
totaal                       6.331         3.201           5.550      3.605   18.687    100%
Bron: O+S, januari 2003

De woningvoorraad in De B aarsjes telt veel kleine woningen, 71% heeft een binnenwerks
kernoppervlak kleiner dan 60 m2 en 78% heeft minder dan vier kamers. De meerderheid van de
woningen (59%) is particulier bezit, daarvan wordt ongeveer driek wart verhuurd.


Wonen met Zorg                                                                                 4
Het ontbreken van liftinstallaties in de meeste woongebouwen maakt dat de woonhoogte voor
zorgbehoevende relevant is. Een woning op de begane grond of eerste verdieping wordt geacht
toegankelijk te zijn. 69% van de 65 -plussers in De Baarsjes woont op de begane grond of eerste
verdieping, de overige 31% woont hoger.


Tabel 5 Woonhoogte 65 plussers in De Baarsjes

Bg            1.061        39%
1 hoog         824         30%
2 hoog         476         18%
3 hoog         325         12%
4 hoog          12          0%
5 hoog          12          0%
totaal        2.710       100%
Bron: O+S, januari 2003

De horizontaal georiënteerde ensembles, de monumentale status, kleine woningen en de
versnipperde eigendoms verhoudingen binnen bouwblokken hebben grote cons equenties voor het
opplussen van de woningen. Sloop en nieuwbouw van een pand is vaak niet mogelijk zonder het
aanzicht van het gehele bouwblok aan te t asten. Een lift om bovenliggende etages te ontsluiten is niet
rendabel voor individuele panden. De vele (kleine) particuliere eigenaren in een bouwblok maken het
moeilijk voldoende schaalgrootte voor een verbouwing te realiseren.




Wonen met Zorg                                                                                        5
3. Huidig woonzorgaanbod in De Baarsjes

  3.1.      Verschillende woonvormen

  Het streven van het stadsdeel is dat bewoners zoveel mogelijk in de eigen buurt kunnen blijven wonen
  wanneer zij behoefte hebben aan zorg. Het is dan ook zaak dat niet iedere woning
  levensloopbestendig wordt maar iedere buurtcombinatie! In iedere buurtcombinatie zouden daarom in
                                                                       2
  het ideale geval woningen met de volgende toegankelijkheidsniveau‟s aanwezig moeten zijn:

   Reguliere woningen: waarin, indien nodig, met behulp van het wonenplus pakket kleine
    aanpassingen gemaakt kunnen worden.
   Toegankelijke woningen: voor bewoners met lichte functiebeperkingen. Deze woningen moeten
    minimaal gelijk vloers zijn en gelegen op de begane gro nd of op een etage bereikbaar per lift.
    Bijvoorbeeld reguliere woningen die aan deze voorwaarden voldoen en WIB O‟s (Wonen In
    Beschermde Omgeving) .
   Aangepaste woningen voor bewoners met grote functiebeperkingen. V oorbeelden zijn WIB O‟s,
    rolstoelgeschikte woningen (MIVA‟s) en clusterwoningen (eventueel met 24 –uurszorg).
   Onzelfstandig wonen: intramurale plaatsen met 24-uurs verzorging of verpleging. Bijvoorbeeld
    verzorgingshuizen, verpleeghuizen en clusterwoningen.



  3.2.      Huidig aanbod in de Baarsjes

  Het stadsdeel biedt met verzorgingshuis Nieuw V redenburgh intramurale zorg aan 128 ouderen.
  Daarnaast zijn in dezelfde buurt 81 W IBO-woningen in kleinschalige complexen aanwezig: 30 in de
  Huds onhof, 16 in Vredenburgh Oost, 24 in Vredenburgh West en 11 groepswoningen in Theresia
  Spijker. De 12 MIVA of rolstoelgeschikte woningen liggen verspreidt door De Baarsjes. In de bijlagen
  staan gedetailleerde gegevens van de complex en. Voor psychiatrische patiënten en verstandelijk
  gehandicapten zijn voor zover bekend geen woon- of verblijfplaatsen met zorg, noch int ramuraal, noch
  semi-muraal. Wel zijn er ongeveer 23 begeleid zelfstandig wonende zorgbehoevenden over de
  verschillende buurtcombinaties verdeeld, waaronder verstandelijk gehandicapten en psychiatrische
             3
  patiënten.


  Tabel 6 Woonvormen met zorg in stadsdeel De Baarsjes

                                  Krommert     Galenbuurt   Hoofdweg e.o.    Westindische   Baarsjes
                                    (J40)        (J41)          (J42)           (J43)         (J)
  MIVA                                5            3              1               3           12
  WIBO                                                            81                          81
  Begeleid Zelfstandig Wonen          ?            ?              ?               ?           23
  Verzorgingshuis                                                128                          128
  Bron: Dienst Wonen, 2002

  De huidige woonvormen met zorg in De Baarsjes zijn in het bezit van een beperkt aantal aanbieders:
   Nieuw Vredenburgh, de Vredenburgh WIBO‟s en Theresia Spijker: Verenigde Amstelhuizen
   Huds onhof WIBO‟s: woningcorporatie Het Oosten
   MIVA‟s: woningcorporaties Woningbedrijf Amsterdam, De Key, Patrimonium en Eigen Haard


  2
      Toegankelijk wonen in Noord, Laagland‟Advies, juni 2003
  3
      Extramuralisering: Bouwen aan een verzorgde stad, Dienst Wonen, 2003


  Wonen met Zorg                                                                                       6
Naast de specifieke woonvormen met zorg past het stadsdeel reguliere woningen aan in het kader
van de Wet Voorzieningen Gehandicapten (WVG). Dit zijn lichte woning aanpassingen, zoals: het
verwijderen van drempels, het aanbrengen van beugels en verhoogde toiletpotten. Nadeel is dat
wanneer bewoners vertrekken de hulpmiddelen meestal weer verwijderd worden. In de periode 1999 -
september 2003 heeft het stadsdeel 352 woningen aangepast op de begane grond en eerste etage.


Tabel 7 Lichte woningaanpassingen WVG op BG en 1-hoog 1999-2003, stadsdeel De Baarsjes

              aangepaste woningen
  1999                79
  2000                63
  2001                50
  2002                68
  2003                92
 totaal               352
Bron: De Baarsjes, 2004



3.3.      Spreiding woonvormen met zorg

De spreiding van de verschillende woonvormen met zorg over de buurtcombinaties is momenteel niet
optimaal. P ositief is dat de goed bedeelde buurtcombinatie Hoofdweg e.o. centraal in het stadsdeel
ligt. Door de fysieke barrières is het moeilijk om zorgvoorzieningen in aangrenzende stadsdelen te
benutten. De afstand wordt al snel groot door bijvoorbeeld het beperkte aantal bruggen over de
Kostverlorenvaart.


Figuur 4 Spreiding woonvormen met zorg in stadsdeel De Baarsjes 2004




Wonen met Zorg                                                                                    7
4. Prognose woonzorgvraag 2015 in De Baarsjes

  In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ont wikkeling (DMO) heeft RIGO een vraagverkenning
                                                                         4
  uitgevoerd naar de behoeft e aan woonzorg arrangement en in 2015. De leidraad is om „zo ver
  mogelijk‟ te extramuraliseren. De vertaling van de toekomstige vraag naar woonvormen wordt echter
  niet alleen begrensd door de gewenste extramuralisering, maar bijvoorbeeld ook door de
  beschikbaarheid van alternatieve woonvormen en kosten van gedec entraliseerde zorg. Om die reden
  is er gekozen voor een prognose met drie extramuralisering scenario‟s.


      Drie scenario‟s
      1 Maximale extramuralisering. Deze variant gaat ervan uit dat de meeste, zo niet alle mensen die van zorg
      afhankelijk zijn, het liefst in de eigen woonomgeving blijven wonen. De zorgsector moet zich erop instellen deze
      wens mogelijk te maken. Alleen wanneer het echt niet anders kan is intramurale opname aan de orde. De
      planologische ruimte en het benodigde woningaanbod kunnen vanuit dit perspectief geen belemmerende
      factoren zijn voor extramuralisering.

      2 Behoudend. Binnen deze variant worden alleen extramurale alternatieven gezocht en uitgewerkt voor
      verzorgings- en verpleeghuizen die om bouwkundige of functionele redenen moeten worden gesloopt. Het
      overige intramurale aanbod blijft behouden.

      3 ‘Halt aan de extramuralisering’. Deze variant gaat ervan uit dat de grenzen van de extramuralisering in zicht
      zijn. Verdergaande extramuralisering blijkt moeilijk te realise ren omdat er geen passend woningaanbod
      beschikbaar komt en de kosten te hoog oplopen. De uitbreiding van het aanbod vindt geconcentreerd
      plaats in (intramurale) opvang.



  Vanwege de schaarse ruimte voor nieuwbouw, de beperkte geschiktheid van de bestaande
  bebouwing (kleine woningen, ontbreken li ftinstallaties ) en het grote tekort aan extramurale
  woonvormen met zorg op afspraak is scenario 1 maximale extramuralisering voor de Baarsjes niet
  realistisch. Scenario 3 halt aan de extramuralisering heeft een heel laag ambitieniveau en bovendien
  zou een verdere concentratie van het woonzorgaanbod rond Nieuw Vredenburg onwenselijk zijn, de
  spreiding van het aanbod over de buurtcombinaties is al matig. Daarom neemt het stadsdeel het
  behoudende scenario als uitgangspunt bij de prognose van de woonz orgvraag i n 2015.

  Er zijn zoals ook uit onderstaande t abel blijkt veel verschillende woonvormen met zorg. Het
  begrippenkader is niet altijd helder en er is overlap. Een nadere uitleg van de definities is daarom op
  zijn plaats (zie ook de begrippenlijst).

  Alle woonvormen met zorg zijn op basis van de volgende drie groepen kenmerk en in te delen:
      1. De ligging van de woon- en zorgcomponent
      2. Het geboden zorgniveau: intensief, op afroep of op afs praak
      3. De kenmerken van het woongedeelte




  4
      Woonzorg arrangementen 2015: vraagverkenning Amsterdam, Rigo Research en Advies, jun i 2003




  Wonen met Zorg                                                                                                         8
  Tabel 8 Behoefte per doelgroep en scenario 2015 in De Baarsjes




                                                                         beperkingen a.g.v.


                                                                                              verstandelijke


                                                                                                               psychatrische
                                                          beperkingen




                                                                                               beperkingen


                                                                                                                beperkingen
                                                          lichamelijke

                                                                            ouderdom




                                                                                                                               totaal
                     1 verpleeghuizen                                          56                                               56
                     2 verzorgingshuizen                                        0                                                0
extramuralisering
  verregaande




                     3 overig intramuraal / semimuraal                          0                     39                 0      39
                     4 woonruimten met 24-uurs toezicht                        31                     29                 0      60
                     5 woonruimten met zorg op afroep          0               56                      0                 0      56
                     6 rolstoelgeschikt / aangepast           98               57                                              155
                     7a aanpasbaar geclusterd                  0              134                                              134
                     7b aanpasbaar individueel               153              148                                              301
                     1 verpleeghuizen                                          74                                               74
                     2 verzorgingshuizen                                       42                                               42
                     3 overig intramuraal / semimuraal                          0                     39              35        74
         Behoudend




                     4 woonruimten met 24-uurs toezicht                        14                     29               0        43
                     5 woonruimten met zorg op afroep          0               31                      0               3        34
                     6 rolstoelgeschikt / aangepast           81               48                                              129
                     7a aanpasbaar geclusterd                 17              160                                              177
                     7b aanpasbaar individueel               153               68                                              221
                     1 verpleeghuizen                                          81                                               81
                     2 verzorgingshuizen                                       56                                               56
extramuralisering




                     3 overig intramuraal / semimuraal                          0                     51              39        90
   halt aan de




                     4 woonruimten met 24-uurs toezicht                        12                     16               0        28
                     5 woonruimten met zorg op afroep         17               18                      0               3        38
                     6 rolstoelgeschikt / aangepast           79               43                                              122
                     7a aanpasbaar geclusterd                  4              174                                              178
                     7b aanpasbaar individueel               153               36                                              189
  Bron: RIGO, 2003

  Intramuraal (categorie 1-3)
  Wonen en zorg zijn een eenheid (er is vaak ook een eigenaar), bewoners verblijven er juist om zorg te
  ont vangen. In intramurale instellingen wordt intensieve en/of niet planbare zorg en 24-uurs toezicht of
  begeleiding geboden. Bijvoorbeeld verzorgings huizen, verpleeghuizen en verblijven voor mensen met
  fysieke, verstandelijke of psychiatrische beperkingen.

  Intensieve zorg, woonruimten met 24-uurs toezicht (categorie 4)
  Het geboden zorgniveau is bijna identiek aan die van een intramurale instelling. Het verschil is dat
  wonen en zorg gescheiden zijn. Om toch intensieve zorg te kunnen bieden liggen deze woonruimten
  in de directe omgeving van of hebben een fysieke verbinding met een 24-uur bezet centrum voor zorg
  en dienst verlening. Uit kostenoogpunt zal in dit segment vaak sprake zijn van geclusterde woonruimte.

  Zorg op afroep (categorie 5)
  Wonen en zorg zijn fysiek gescheiden, de woningen zijn bijvoorbeeld van een corporatie en de zorg
  wordt geleverd door een zorgcentrum. Bewoners kunnen 24 uur per dag kiezen of zij gebruik maken
  van de geboden zorg, bijvoorbeeld via een alarmeringssysteem. Om zorg op afroep rendabel en
  verant woord te kunnen bieden is het noodzakelijk dat de woonruimte binnen het verzorgingsgebied
  van de zorgvoorziening ligt, de algemeen geldende norm is binnen 200 meter.




  Wonen met Zorg                                                                                                                        9
Zorg op Afspraak (categorie 6-7b)
De categorieën 6 tot en met 7b vallen allen onder „zorg in de wijk (zorg op afspraak)‟. Het gaat hier om
“gewone” woningen niet specifiek opgenomen in een zorginfrastructuur, maar waar uiteraard wel
generieke zorg en/of dienst verlening te verkrijgen is. Bij de woonruimten wordt onderscheid gemaakt
naar woningtypen, bijvoorbeeld: aanpas bare woningen, mindervalide woningen, geclusterde woningen
en reguliere woningen (niet genoemd in de tabel).


 De onderstaande typen woningen kunnen bij zowel intensieve zorg, zorg op afroep en zor g op afspraak
 voorkomen!

 Aanpasbare woonruimten.
 Dit zijn woningen die voldoen aan de Amsterdamse richtlijnen voor aanpasbaar bouwen, zoals neergelegd in
 de „Richtlijnen Kwaliteit Woningbouw Amsterdam‟. Ze kunnen met geringe aanpassing rolstoelgeschikt
 worden gemaakt.

 Rolstoelgeschikte (MIVA) of aangepaste woonruimten.
 Rolstoelgeschikte woningen voldoen aan de richtlijnen zoals neergelegd in „Huizen voor rolstoelgebruikers,
 richtlijnen en voorbeelden‟. Met aangepaste woningen worden woningen bedoeld die in de loop der tijd
 dusdanig zijn aangepast dat ze geschikt zijn voor bewoning door een rolstoelgebruiker.

 Geclusterde woonruimten.
 Dit zijn (aanpasbare of rolstoelgeschikte) woningen die onderdeel zijn van een cluster van soortgelijke
 eenheden. Doel van de clustering is niet zozeer het aanbieden van zorg, als wel het bieden van een
 beschermde omgeving.
 In Amsterdam wordt vaak gesproken over Woningen In een Beschermde Omgeving (WIBO). Het gaat hier om
 zelfstandige aanpasbare rolstoeltoegankelijke woningen (overlap met MIVA!), die gelegen zijn in een cluster
 van minimaal 10 woningen. Specifieke aandacht is besteed aan de woonomgeving: deze geeft de bewoners
 een beschermd gevoel. Het minimum aan faciliteiten en voorzieningen is een ontmoetingsruimte en ee n
 servicepunt met „vraagbaakfunctie‟. Het aanvullende voorzieningenpakket verschilt sterk per WIBO: soms ligt
 het initiatief voor realisatie mede bij een verzorgingshuis, dat de bewoners de mogelijkheid tot 24 -uurs zorg
 aanbiedt, in andere gevallen blijft het voorzieningenniveau tot het minimum beperkt.




Wonen met Zorg                                                                                                10
5. Confrontatie huidig aanbod en vraag 2015

  5.1.    Toe te voegen woonvormen met zorg 2004 -2015

  In de onderstaande tabel wordt het aanbod aan woonvormen met zorg in 2003 afgezet tegen de
  verwachte vraag volgens het behoudende extramuralisering scenario. Het verschil ge eft een indicatie
  van het aantal benodigde eenheden (bedden, kamers of woningen) per woonvorm om aan de
  verwachte vraag in 2015 te kunnen voldoen.


  Tabel 9 Toe te voegen woonvormen met zorg 2004-2015 behoudend scenario
                                          vraag 2015        aanbod 2004   erbij 2004-2015

                                   Intramuraal (plaatsen)
  1 verpleeghuizen                                 74                 0                74
  2 verzorgingshuizen                              42               128               -86
  3 overig intramuraal / semi-muraal               74                 0                74
  totaal intramuraal                              190               128                62

                         Intensieve zorg extramuraal (woningen)
  4 woonruimten met 24-uurs toezicht             43                  74               -31
  totaal intensieve zorg                         43                  74               -31

                         Zorg op afroep extramuraal (woningen)
  5 woonruimten met zorg op afroep              34                   30                 4
  totaal zorg op afroep                         34                   30                 4

                                 Zorg op afspraak   (woningen)
  6 rolstoelgeschikt / aangepast                     129             12               117
  7a aanpasbaar geclusterd (wibo)                    177              0               177
  7b aanpasbaar individueel                          221              0               221
  totaal zorg op afspraak                           527              12               515
  Bron: De Baarsjes, 2003

  Intramuraal (categorie 1-3)
  Stadsdeel De B aarsjes komt in 2015 circa 60 plaatsen in intramurale instellingen t ekort. Het a anbod is
  moment eel beperkt tot verzorgingshuis Nieuw Vredenburgh (128 plaatsen). Het grote ruimte beslag
  die dergelijke instellingen vragen, maakt dat een t oevoeging in ons dichtbebouwde stadsdeel moeilijk
  te realiseren is. Zeker wanneer de schaarse beschikbare ruimte moet concurreren met andere
  extramurale woonvormen (met grotere tekorten) en overige functies.

  Intensieve zorg (categorie 4)
  Er is een overschot van circa 30 woningen met intensieve zorg. Het huidige aanbod bestaat uit de 51
  WIBO‟s op het terrein van de intramurale instelling Nieuw Vredenburgh waar 24-uurs zorg wordt
  aangeboden en 23 plaatsen in kleine begeleid zelfstandig wonen projecten voor verstandelijke
  gehandicapten en psychiatrisch patiënten. De spreiding van de WIBO‟s met intensieve z org over de
  buurtcombinaties is slecht.




  Wonen met Zorg                                                                                        11
Zorg op afroep (categorie 5)
Het aanbod van woningen met zorg op afroep komt nagenoeg overeen met de verwachte vraag in
2015. In de Hudsonhof zijn momenteel 30 WIBO-woningen beschikbaar voor ouderen met zorg op
afroep.

Zorg op Afspraak (categorie 6-7b)
Het grote t ekort van ongeveer 520 woningen voor lichamelijke gehandicapten en ouderen is te vinden
bij zorg op afspraak. Het aanbod blijft nu steken op 12 goed verspreidt liggende MIVA -woningen. De
categorie woningen op afspraak is relatief makkelijk te realiseren omdat geen specifieke
zorginfrastructuur is vereist. Er moeten verspreid over de buurtcombinaties 120 rolstoelgeschikte
woningen, 180 WIBO‟s (al dan niet rolstoelgeschikt) en 220 individuele aangepaste woni ngen
toegevoegd worden in de Baarsjes.



5.2.       Gevolgen en gewenste transformatie van de woningvoorraad

Door te focussen op woningen en aantallen bestaat het gevaar om de zorgcomponent uit het oog te
                              5
verliezen. De afdeling Welzijn geeft daarom onderstaande visie op de zorgzijde van de gewenste
transformatie van de woningvoorraad in De Baarsjes.

Woningen met zorg op afspraak
De grootste uitdaging lijkt het uitbreiden van de woningen met zorg op afspraak. Hoewel er voor de
bewoners geen specifieke zorginfrastructuur nodig is, neemt de druk op zorgdiensten op afroep,
tijdelijke (dag-) opvang en welzijns voorzieningen sterk toe. Om een ant woord te geven op de tendens
van extramuralisering is gedefinieerd welke ondersteuning een zorgbehoeftige moet hebben om in
staat te worden gesteld zelfstandig te blijven wonen.
In 2003 is in De Baarsjes het „B asispakket voor Thuiswonende Ouderen‟ (B TO) ingevoerd, dit pakket
is voor elke oudere in Amsterdam hetzelfde. Het basispakket bestaat uit de volgende onderdelen:

      Voorlichting, informatie en advies (o.a. telefonisch spreek uur, huisbezoeken, themagroepen);
      Regiefunctie (o.a. thuisadministratie, ouderenadviseurs);
      Hulp bij dagelijkse verrichtingen (maaltijden aan huis, hulpdienst, boodschappendienst);
      Wonen (kleine woningaanpassingen, klussenhulp)
      Welzijnsactiviteiten (sociaal -culturele activiteit en);
      Inkomen (inkomensondersteunende maat regelen);
      Veiligheid (alarmering, telefooncirkel);
      Mobiliteit (aangepast vervoer);
      Belangenbehartiging (ouderenadviesraad).

Het is de bedoeling dat het B TO wordt uitgebreid naar lichamelijk en verstandelijk gehandicapten.
Ondanks het feit dat de vraag zal overlappen met die van ouderen, moet er worden gekek en hoe
specifiek de vraag is van mensen met een functiebeperking: bijvoorbeeld het zo t oegankelijk mogelijk
maken van reguliere voorzieningen of de behoefte aan dagbesteding. De stads delen en centrale stad
hebben als voorwaarde voor uit breiding met elkaar afgesproken dat er extra middelen moet en komen.

Als er meer woningen met zorg op afspraak komen, betekent dit dat de vraag naar het basispakket
ook zal toenemen. De kosten daarvan worden deels door zorgverzekeraars, algemene wet bijzondere
ziektekosten (AWBZ), cent rale stad, maar ook door het Stadsdeel gefinancierd. Ondanks het feit dat


5
    Bijdrage afdeling Welzijn, Stadsdeel De Baarsjes


Wonen met Zorg                                                                                         12
deze woningen met relatief kleine ingrepen kunnen worden gecreëerd, is er dus sprake van een
indirecte structureel hogere kostenpost.

Een andere ont wikkeling waar rekening mee moet worden gehouden is de Wet op de
Maatschappelijke Ondersteuning. Hierin wordt voorgesteld dat allerlei voorzieningen uit de AWBZ
worden gehaald, omdat die anders onbetaalbaar dreigt te worden. Het is de bedoeling dat een
bewoner dan ondersteuning krijgt via het algemene beleid of via vrijwilligerswerk en/ of mantelzorg. Dat
betekent een algemeen beleid dat nog meer gericht is op bevordering van de zelfredzaamheid,
participatie en leefbaarheid van de woonomgeving. Daarnaast moet de gemeente gericht beleid gaan
voeren op het tot stand brengen van relaties en onderlinge sociale verbanden om z o vrijwilligers werk
en mant elzorg mogelijk te maken. Landelijk wordt nog een discussie gevoerd of dit de juiste weg is.
Een gemeente heeft voor dit alles een zorgplicht.



Woonzorgstructuur
Hoeveel middelen er naar het stadsdeel gaan om thuis wonen met zorg te ondersteunen is niet
duidelijk. Daarom is het van belang dat er bij woningen met zorg ook wordt gekeken naar
doelmatigheid. Dit kan door clustering van voorzieningen. Hierdoor wordt voorkomen dat de afstand
naar de cliënt te groot wordt, wordt versnipp ering van activiteiten voorkomen en kan er worden
gewerkt aan een bet ere samenwerking. Hierbij geldt voor De Baarsjes dat de afstanden relatief
beperkt zijn. Het gaat er dus niet om activit eiten op verschillende locaties aan te bieden, maar de
oplossing moet worden gehaald uit vraag gestuurd werken en het zorgen voor veilige routes naar
voorzieningen.

Bij het creëren van zorgclusters moet ook worden gekeken naar de typische grootstedelijke
problematiek waar het Stadsdeel mee te maken heeft. Delen van het Stadsdeel hebben een zwakke
sociale structuur. Dit uit zich door weinig sociale cohesie, een groot aantal inwoners op een
minimumniveau, concentraties van dez e groepen en een groot beroep op voorzieningen vanwege een
beperkte zelfredzaamheid. Om die structuur te verstevigen zijn ingrijpende stedelijke
vernieuwingsprojecten aan de gang.
Er moet dus goed worden nagedacht hoe een toename van zorgafhankelijken in de buurt, daar een
goede plaats in krijgen. De bestaande voorzieningen signaleren bij de huidige be volking al een
toegenomen en ook steeds complexer wordende vraag. De vraag z al alleen maar groter worden.
Daarnaast is bekend dat voor deze groepen vaak een sociaal isolement dreigt. Omdat toewijzing van
woningen niet buurt geric ht is, zullen er mensen van buiten het stadsdeel komen voor wie de buurt
helemaal onbekend is. Hoe kan een buurt waar weinig cohesie is dat opvangen? Tenslotte worden
buurten in het Stadsdeel vaak als onveilig ervaren, dit zal voor zorgafhankelijken een barrière vormen
om van voor hen bestemde voorzieningen gebruik te maken.

Woningen met zorg op afspraak kunnen ook worden ingericht voor andere groepen dan ouderen en
lichamelijk en verstandelijk gehandicapten, namelijk:

 (ex) verslaafde, zowel drugs als alcohol (HV O, Leger des Heils)
 (ex) daklozen (HVO, Leger des Heils)
 (ex) psychiatrische patiënten (Mentrum, Buiten Amstel)
 weggelopen kinderen
 probleem gezinnen, bijvoorbeeld onder behandeling van raad van kinderbescherming (bureau
  jeugdzorg)
 reclassering, dus ex-delinquenten (reclassering)




Wonen met Zorg                                                                                       13
Het zal van een buurt veel inspanning vergen om begrip te kwek en, agressie te voorkomen en de stap
te maken naar ondersteuning van deze mens en. Daarom wordt in eerste instantie gekek en naar hoe
de huidige bewoners die behoeft e hebben aan een aangepas te woning deze in het stadsdeel kunnen
vinden. Op deze manier wordt verwacht dat dit geen onbegrip kweekt. Verder staan er immers al
stadsdeelbewoners op de wac htlijst: het feit dat zij een woning krijgen buiten het stadsdeel en dat zij
dan de voor hen bekende omgeving moeten verlaten, is vaak een reden om een woning af te wijzen.
Juist voor hen dreigt in een onbekende omgeving een sociaal isolement.
Een groep waar specifiek aandacht moet worden besteed zijn de gezinnen met één of meer
gehandicapte leden. Juist omdat er steeds meer verwezen wordt naar mantelzorgers, zijn grote
woningen waar het hele gezin in kan wonen van belang.

Intramurale voorzieningen
De andere uitdaging voor het Stadsdeel lijkt het „transformeren‟ van intramurale plaatsen van
verzorgingshuis plaatsen naar andere intramurale woonvormen. Daar zal het waarschijnlijk niet bij
blijven: de bestaande plaatsen z ullen ook van een hoger k waliteitsniveau moeten zijn. Dit is de
verant woordelijkheid van de zorgaanbieders.

Zorgaanbieders
Voor de realisatie van woningen met zorg is het stadsdeel afhankelijk van de ontwikkelaar
(corporatie of particulier) en zorgaanbieder. Als die partijen samenwerken, is de cliënt echt er bijna
verplicht om bij de betreffende zorgaanbieder een zorgpakket af te nemen. Er moet dus worden
nagedacht hoe een zorgafhankelijke toch keuzevrijheid heeft, om zo een kwalitatief goed pakket te
krijgen afgestemd op de vraag tegen een zo laag mogelijke prijs. Verder is er het risico dat iemand
buiten De Baarsjes die een contract he eft met een dergelijke zorgaanbieder, voorrang krijgt boven een
Baarsjesbewoner die bij een andere aanbieder een contract heeft.
Bij de aanbesteding van het ouderenwerk is daarom aan de offrerende instellingen gevraagd om een
visie te formuleren op de stedelijke vernieuwing.



5.3.    Waar kunnen toevoegingen worden gerealiseerd?

Naast de directe woon en zorg voorzieningen is ook de nabijheid en bereikbaarheid van
ondersteunende voorzieningen van belang, zoals openbaar vervoer en winkels. Clustering van
zorgvoorzieningen is wenselijk vanwege kostenbesparende schaalvoordelen. Maar ook het belang
van een veilige, behulpz ame sociale omgeving moet niet onderschat worden.

Uit het oogpunt van spreiding van woonvormen met zorg en levensloopbestendigheid van
buurtcombinaties is toevoeging van woonvormen met zorg overal in het stadsdeel wenselijk, in
mindere mat e in de buurtcombinatie Hoofdweg en omgeving waar nu veel aanbod is geconcentreerd
(zie spreidingskaart).

Verder is van belang dat er (ver) nieuwbouw in de buurt mogelijk is. Er zijn weinig nieuwbouwlocaties
en de bestaande woningbouw is relatief klein en van matige kwaliteit. Te klein om bijvoorbeeld met
een rolstoel een draaicirk el te maken en te vochtig voor mensen met ademhalingsproblemen. Daarbij
komt dat verschillende straten schuin op lopen, wat het lastig maakt voor een rolstoel of rollator.




Wonen met Zorg                                                                                       14
Figuur 5 Potentiële (ver)nieuwbouw locaties en hoofdassen ondersteunende voorzieningen




Nieuwb ouw
Zoals eerder vermeld is niet-bebouwde ruimte in De B aarsjes schaars, waardoor nieuwbouw vrijwel
altijd vooraf gegaan moet worden door sloop van de bestaande bebouwing. Complicerende factoren
bij sloop zijn de monumentale status, de horizont aal/bouwblok gerichte architectuur en het
versnipperde eigendom van de bestaande bebouwing. Dit heeft tot gevolg dat sloop en nieuwbouw
van bouwblokken met woningen die gedeelt elijk in het bezit zijn van een woningcorporatie moeilijk
uit voerbaar wordt.


Tabel 10 Potentiële sloop/(ver)nieuwbouwlocaties voor woonvormen met zorg

Locatie/Projectnaam         Eigenaar                       Beschikbaar
Nieuw Vredenburgh           St. Verenigde Amstelhuizen            2004
Chassekerk                  Parochie/Bisdom Haarlem               2004
Orteliuskade                Het Oosten                            2004
Rivaterrein                 Het Oosten                            2004
Edelsmedenschool            Ymere                                 2004
LTS Patrimonium             Het Oosten                            2004
Admiralenblok               Ymere                                 2004
Broederhuis                 Het Oosten                        Na 2005
Postjesweg/ Witte de With   Ymere                             Na 2005
Sportfondsenbad             ING Vastgoed                      Na 2005
Buurthuis Chassé            St. Wel zijn De Baarsjes          Na 2005
Surinameplein               Stadsdeel De Baarsjes             Na 2005
Bron: De Baarsjes, 2004



Wonen met Zorg                                                                                 15
Bestaande bouw
Door de geringe nieuwbouwmogelijkheden en de concurrentie op de schaarse nieuwbouwlocaties die
met andere gewenste functies moet worden aangegaan zal realisatie van de woonvormen met zorg
op afspraak vooral in de bestaande woningvoorraad moeten plaats vinden.
Omdat liftinstallatie veelal ontbreken en moeilijk rendabel in te passen zijn, betekend dit in de praktijk
dat vooral woningen op de begane grond en de bouwblokken in handen van een grote ei genaar
(bijvoorbeeld een woningcorporatie of particuliere belegger) getrans formeerd moeten worden tot
MIVA, WIBO of aanpasbare woning.

Stedelijk e vernieuwingsplannen
In de Stedelijke V ernieuwingsplannen zijn meerdere locaties opgenomen voor de bouw van woningen
met zorg: de grote ontwikkelingslocatie Nieuw Vredenburgh en enkele kleine locaties in de
Chassébuurt. Deze worden hieronder besproken.

Het stadsdeel, de V erenigde Amstelhuizen en woningcorporatie Het Oosten zijn over de realis atie van
de plannen voor de ontwikkelingslocatie nog in overleg. De eigenaar van Nieuw Vredenburgh
(Verenigde Amstelhuizen) wil op de loc atie gaan bouwen en vanuit de nieuwbouw een pakket
voorzieningen aan ouderen gaan bieden. Deze voorzieningen zijn niet alleen bestemd voo r de
ouderen in de nieuwe voorziening, maar ook voor ouderen in de buurt. De Verenigde Amstelhuizen wil
graag een gezondheidscentrum met huisartsen en fysiotherapie ter aanvulling in het complex.
Omdat er op de ontwikkelingslocatie een breed aanbod aan ouderenactiviteit en komt, zou het
Stadsdeel graag de Wijkpost voor Ouderen daar gehuis vest zien. Verder zal de ont wikkeling rond het
Loket Wonen, Zorg en Welzijn (W ZW) ook tot een ruimt evraag leiden voor extra activiteiten. Daarbij
valt te denken aan de t oekenning van de WVG. Zorgverzekeraar A GIS geeft aan dat zij voor de
ontwikkeling van zorgkantoren graag aansluit bij de lok etten W ZW. Ook voor vestiging van een
zorgkant oor/loket WZW ziet het Stadsdeel de ont wikkelingslocatie als een gunstige locatie.
Over inbedding in de sociale omgeving is nagedacht: de bovengenoemde partners en de
Augustinusschool denken na over het concept Intergenerationeel Werken, om zo een meerwaarde te
halen uit het feit dat verz orgingshuis en school aan elkaar grenzen. Aan de noordka nt van de
Orteliuskade worden 40 ouderen woningen gecreëerd, er moet nog worden bekeken op welke manier
die een relatie krijgen met de ontwikkelingslocatie.

In het Stedelijk Vernieuwingsplan Chassébuurt is opgenomen dat er ouderenwoningen komen met
een ontmoetingsplek en eventueel aanvullende activiteiten, bijvoorbeeld een informatiepunt met
spreekuren van algemeen maatschappelijk werk of een huisarts. Er zijn concrete plannen voor het
zogenaamde Admiralenblok aan de Witte de Withstraat. Hier moeten ouderenwoningen komen met
daaronder een ontmoetings voorziening voor ouderen én verstandelijke gehandicapten.
Woningcorporatie Ymere is met IJlanden in overleg om in de buurt woningen voor die laatst
genoemde doelgroep te creëren. Er zijn dus genoeg mogelijkhede n om de Chassébuurt een
woonzorgstructuur te ontwikkelen, maar een integraal plan moet hier nog voor worden gemaakt.




Wonen met Zorg                                                                                         16
6. Conclusie

  Uit de analyse blijkt dat het stadsdeel vooral woningen met zorg op afspraak en in mindere mate
  intramurale plaatsen tekort komt. Het stadsdeel zal zich daarom vooral op de realisatie van deze twee
  woonzorgvormen ric hten.

  De Baarsjes heeft vooral een t ekort aan woningen met zorg op afspraak. Dit zijn rolstoelgechikte/
  aangepaste woningen en aanpasbare woningen al dan niet geclus terd. Dit type woningen kan deels in
  de bestaande voorraad gerealiseerd worden. Van belang is dat de zorginfrastructuur en voorzieningen
  goed bereikbaar zijn.

  Daarnaast heeft de Baarsjes een tek ort aan intramurale plaatsen. Dit type woonzorginstelling ver eist
  veel ruimte die amper beschikbaar is. De geplande (ver)nieuwbouw van verz orgingshuis Nieuw
  Vredenburgh biedt kansen om beter aan te sluiten op de toekomstige vraag.




  Wonen met Zorg                                                                                     17
Begrippenkader

Aanpasbaar Aanpas bare woningen zijn eenvoudig geschikt te maken voor bewoning door mensen
met lichamelijke gebreken. De Amsterdams e criteria voor „aanpasbaar‟ zijn neergelegd in de
„Basiskwaliteit Woningbouw Amsterdam 2003 ‟. Zie bijlage III.

Aanpasbaar – geclusterd (WIBO Woningen In een Beschermde Omgeving) W IBO‟s zijn minimaal
aanpasbaar. Ze kunnen echter ook aangepast of rolstoelgeschikt zijn. In het beleid wordt hier geen
nader onderscheid in gemaakt, dit geldt eveneens voor het zorgniveau. Zie bijlage IV.

Extramuralisering Ontwikkeling in de Zorg waarbij een deel van de bewoners van verzorgings- en
verpleegtehuizen (intramuraal) buiten de muren van deze instellingen in de wijk (extramuraal) worden
gehuis vest.

Geclusterde woonruimten Dit zijn (aanpasbare of rolstoelgeschikte) woningen die onderdeel zijn van
een cluster van soort gelijke eenheden. Doel van de clustering is niet zozeer het aanbieden van z org,
als wel het bieden van een beschermde omgeving.

Intramurale Woonvorm Onzelfstandige woonvorm, zoals de traditionele verzorgings - of
verpleeghuizen, waar in een gebouw zowel wonen, zorg als dienst verlening “binnen de muren” wordt
aangeboden.

Opplussen Het aanpassen van een bestaande woning voor een bepaalde zorgvraag.

Overige intramuraal / semi-muraal Hier gaat om de intramurale verblijven voor mensen met niet aan
ouderdom gerelateerde gebrek en. Ze kunnen verschillen qua doelgroep: mens en met verstandelijke
beperkingen (algemene instellingen, instellingen voor jeugdig licht verstandelijk gehandicapten als
gezins vervangende tehuizen), mensen met lichamelijke beperkingen (grote woonvormen en
gezins vervangende tehuizen) of mensen met psychiatrische beperkingen (algemene instellingen,
RIBW‟en of permanente plaatsen in psychiatrische ziekenhuizen).

Rol stoelge schikt (MIVA) / aangepast De richtlijnen voor een „rolstoelgeschikte woning‟ zijn
neergelegd in het boekje „Huizen voor rolstoelgebruikers, richtlijnen en voorbeelden, Stedelijke
Woningdienst, Juni 2002‟. In de praktijk kan hier uitsluitend via nieuwbouw aan worden voldaan.
Woningen in de bestaande voorraad die geschikt zijn gemaakt voor bewoning door een
rolstoelgebruiker worden aangeduid met „aangepast‟. Rolstoelgeschikte en aangepaste woonruimten
worden onder dezelfde noemer gevat.

Toegankelijke woning Woningen die zijn aangepast tot het niveau van rollator toegankelijkheid.

Verpleeghuizen Het gaat hier om langdurig verblijf in verpleeghuizen. Er is hierbij geen onderscheid
aangebracht tussen somatische of psychogeriatrische plaatsen. Dagbehandelings plaatsen zijn dus
vanzelfsprekend niet meegenomen.

Verzorgingshuizen Het gaat hier enkel om permanent verblijf in verzorgingshuizen. In de praktijk
bestaat er veel variatie naar de fysieke verschijnings vorm, het geleverde zorgniveau en het
assortiment aan (zorggerelateerde) diensten.

Woonruimten met 24-uurs toezicht (‘be schermd wonen’) Het gaat om zelfstandige woonruimten
met een directe (fysieke) verbinding met een 24-uurs bezette post voor toezicht, zorg en/of
begeleiding. Ook hier geldt dat diverse doelgroepen mogelijk zijn: ouderen (verzorgingshuis „nie uwe



Wonen met Zorg                                                                                     18
stijl‟), mensen met verstandelijke beperkingen (bijvoorbeeld groepswoningen), mensen lichamelijke
beperkingen of mensen met psychiatrische beperkingen.

Woonruimten met zorg op afroep (‘verzorgd wonen’) Deze zelfstandige woonruimten zijn niet per
definitie direct fysiek verbonden met een 24 -uurs bezette zorgpost. Ze liggen echter wel in de
nabijheid (binnen een straal van 200 meter), waardoor zorg (via een meestal een
spreek/luisterverbinding) binnen 5 minuten te verkrijgen is. Ook hier geldt dat er een diversiteit aan
doelgroepen mogelijk is.

Woonzorgzone Een gebied dat wordt gekenmerkt door een combinatie van wijkzorgcentrum, enkele
kleinere zorgsteunpunten, aanpasbare, aangepaste, en toegankelijke woningen en een barrièrevrij,
sociaal- en verkeers veilig woonmilieu.




Wonen met Zorg                                                                                     19
Bijlage I MIVA woningen met zorg op afspraak

Soort   Straatnaam            Huisnummer   Buurtcombinatie       Eigenaar
MIVA    Vancouverstraat       9            Van Galenbuurt         De Key
MIVA    Marco Polostraat      287          Van Galenbuurt         De Key
MIVA    Hoofdweg              319 H        Van Galenbuurt         De Key
MIVA    Admiralengracht       234 H        De Krommert          Eigen Haard
MIVA    Vasco Da Gamastraat   16 A         Hoofdweg e.o.        Patrimonium
MIVA    Admiralengracht       132          De Krommert              Wba
MIVA    Van Speijkstraat      12 H         De Krommert              Wba
MIVA    Van Speijkstraat      142 H        De Krommert              Wba
MIVA    Van Speijkstraat      91 A         De Krommert              Wba
MIVA    Hoofdweg              112 H        Westindische Buurt       Wba
MIVA    Stuyvesantstraat      25 H         Westindische Buurt       Wba
MIVA    Hoofdweg              96 H         Westindische Buurt       Wba




Wonen met Zorg                                                                20
Bijlage II Woonvormen met zorg De Baarsjes 6

Nieuw Vredenburgh (intramuraal)




Nieuw Vredenburgh is een algemeen wijkgebonden centrum voor ouderen. Het centrum biedt
huis vesting en zorg aan 128 bewoners. Daarnaast beschikt Nieuw Vredenburgh onder meer over 40
aanleunwoningen (locaties Oost en West) en 11 groepswoningen (Theresia Spijker).

Nieuw Vredenburgh heeft nog twee locaties in het stadsdeel waar ouderen terecht kunnen voor
activit eiten, maaltijden en gezelligheid. Het betreft "De Hudsonhof", een multiculturele ruimte voor
Nederlandse-, Surinaamse-, Marokkaanse- en Turkse ouderen, waar tevens de psychiatrische
dagverzorging "De Smitse" is gehuis vest. Daarnaast is er " De Bestevaer" een algemene
ontmoetingsruimte voor ouderen.

Indeling
Personen                                       128
verzorgingshuiskamer                           85
appartementen psychogeriat rische ouderen      23
afdeling tijdelijke meerzorg                   20

Voorzieningen
Groeps verzorging, Int ernetcafé, Huiskamer, Kapel en stiltecentrum, Kapsalon en pedic ure,
Wasserette, Café en restaurant, Fysiotherapie en 'bewegen voor ouderen' , Huisdieren
toegestaan, Tuin, Dagverzorging, Open inloop, E ettafel, Ouderenadviseur i.s.m. wijkpost, Tijdelijke
opname, Zorgpakket Amsterdam (Onderdelen: lichamelijke verzorging, maaltijdservice of
huishoudelijke hulp)

Extramuraal
1 dagvoorziening ter plekke
1 dagvoorziening Hudsonhof psychiatrische patiënten
ontmoetingsruimte Hudsonhof/Bestevaer
maaltijdservice




6
    www.wibo-woningen.nl


Wonen met Zorg                                                                                    21
Theresia Spijker (WIBO groep, intensieve zorg)




Omschrijving:
Theresia Spijker Groeps wonen telt 11 woningen verdeeld over drie bouwlagen. Naast een eigen
woning heeft men de beschikking over een gezamenlijke huiskamer en keuken voor gez amenlijk
activit eitent. In de nabije omgeving zijn winkels van de Postjesweg/Kink erstraat en openbaar vervoer
lijnen 15, 17 en 18. Er kan gebruik worden gemaakt van de voorzieningen van Nieuw V redenburgh.
24-uurs zorg op maat kan geboden worden.

Indeling
Personen                       11
Aantal 2 kamer woningen        11
Oppervlakte                    50 m²
Kale huurprijs                 € 328

Voorzieningen:
Rolstoelgeschikt, Alarmopvolging en 1e hulp, Maaltijden in dienstencentrum, Winkeltje, Kaps alon,
Café, Wasservice, Activiteitenruimte, Welzijnsactiviteiten, Klussenhulp, Zorg door vast zorgteam,
Huishoudelijke         hulp,          Dagverzorging,           Kapel         /       Stiltecentrum




Wonen met Zorg                                                                                     22
Vredenburgh Oost (WIBO individueel, intensieve zorg)




Omschrijving:
Vredenburgh Oost telt 16 woningen, verdeeld over vier bouwlagen. De helft van de woningen is
toegankelijk voor rolstoelgebruikers en beschikt over een galerij aan de zuidzijde. In de nabije
omgeving zijn winkels van de Postjesweg/Kinkerstraat en openbaar vervoer lijnen 15, 17 en 18. Er kan
gebruik worden gemaakt van de voorzieningen van Nieuw Vredenburgh. 24-uurs zorg op maat kan
geboden worden.

Indeling
Personen                       max 32
Aantal 2 kamer woningen        16
Oppervlakte                    48 m²
Kale huurprijs                 € 241

Voorzieningen:
Rolstoelgeschikt, Alarmopvolging en 1e hulp, Maaltijden in dienstencentrum, Winkeltje, Kaps alon,
Café, Wasservice, Activiteitenruimte, Welzijnsactiviteiten, Klussenhulp, Zorg door vast zorgteam,
Huishoudelijke hulp, Dagverzorging, Kapel / Stiltecentrum




Wonen met Zorg                                                                                   23
Vredenburgh West (WIBO individueel, intensieve zorg)




Omschrijving:
Vredenburgh West telt 24 woningen, verdeeld over drie bouwlagen. De woningen zijn goed
toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Alle woningen beschikken over een balkon of terras. In de nabije
omgeving zijn winkels van de Postjesweg/Kinkerstraat en openbaar vervoer lijnen 15, 17 en 18. Er kan
gebruik worden gemaakt van de voorzieningen van Nieuw Vredenburgh. 24 -uurs zorg op maat kan
geboden worden.

Indeling
Personen                       48
Aantal 2 kamer woningen        24
Oppervlakte                    76,5 m²
Kale huurprijs                 € 278

Voorzieningen:
Rolstoelgeschikt, Alarmopvolging en 1e hulp, Maaltijden in dienstencentrum, Winkeltje, Kaps alon,
Café, Wasservice, Activiteitenruimte, Welzijnsactiviteiten, Klussenhulp, Zorg door vast zorgteam,
Huishoudelijke hulp, Dagverzorging, Kapel / Stiltecentrum




Wonen met Zorg                                                                                     24
De Hudsonhof (WIBO individueel, zorg op afroep)




Omschrijving:
De Hudsonhof is een nieuw complex met aangepaste twee en driekamerwoningen. De woning en
voldoen nagenoeg aan het seniorenlabel en zijn ook bij verminderde mobiliteit bruikbaar. De
Huds onhof ligt centraal in stadsdeel De Baarsjes, nabij: winkels, markt, bank en openbaar vervoer.

Naast een centrum voor wonen en zorg is de Hudsonhof ontmoet ingsplaats. De ontmoetingsruimte
bestaat uit drie huiskamers, een wasserette en fit nessruimte. De ontmoetingsruimte biedt plaats aan
het spreekuur van de wijkpost voor ouderen.

Indeling
Personen                       32
Aantal 2 kamer woningen        26
Aantal 3 kamer woningen        4
Oppervlakte                    42 - 63 m²
Kale huurprijs                 € 304 - 375

Voorzieningen:
Alarmopvolging en 1e hulp, Boodschappen bezorgs ervice, Café, Wasservice, Activiteitenruimte,
Welzijnsactiviteiten, Huismeester, Klussenhulp, Zorg door vast zorgteam, Huishoudelijke hulp,
Dagverzorging




Wonen met Zorg                                                                                   25
Bijlage III Definitie aanpasbaarheid / bezoekbaarheid
(Basiskwaliteit Woningbouw 2003, Dienst Wonen)

Bouw alle éénlaagse woningen, indien gelegen op de begane grond of bereik baar met een lift,
aanpasbaar en bezoekbaar:
 Zorg dat woongebouw en woning vanaf de openbare weg bezoekba ar zijn met een rolstoel.
 Pas binnen de woning geen niveauverschillen en drempels toe.
 Beperk het niveauverschil bij toilet/badruimte en buitenruimte tot maximaal 20 mm.
 Maak wanden van toilet ruimte en douchehoek geschikt voor beugels en zitje, en werk
   warmwaterleidingen weg of plaats ze boven 1,20 m.
 Maak in de hoofdslaapkamer een extra aansluiting voor kabeltelevisie en telefoon.
 Plaats bedieningselementen (zoals deurkrukken, raamhendels, schakelaars, deurbellen,
   thermostaat, radiatorkranen) en brievenbussen 0, 60 m tot 1,20 m hoog en 0,40 m uit de hoek.



Ruimtelijke eisen aanpasbaarheid in de woning                                   minimale maten
Vrij vloeroppervlak aan binnenzijde van woningtoegangsdeur                      1,50 x 1,50 m of 1,35 x
                                                                                1,85 m
Vrije opstelruimte naast de slotzijde van de woningtoegangsdeur                 0,35 m
Vrije breedte verkeersruimten ter plaatse van deuren                            1,10 m
Vrij vloeroppervlak in hoofdslaapkamer                                          13 m2 en 3,00 m breed
Badruimte (exclusief eventuele opstelplek voor (was)apparatuur)                 1,70 x 1,70 m
Bad/toiletruimte (exclusief eventuele opstelplek voor (was)apparatuur)          2,10 x 2,10 m of 1,70 x
                                                                                2,40 m
Toiletruimte (bezoekbaar, met deur in lange wand met slotzijde bij toiletpot)   0,90 x 1,20 m




Wonen met Zorg                                                                                            26
Bijlage IV Definitie en Basisvoorwaarden voor WIBO's (Dienst Wonen)

1. Algemeen
Wibo's zijn zelfstandige woningen gelegen in een cluster waar men, mits men (zonodig met hulp)
zelfstandig kan blijven functioneren, zijn/haar hele leven kan blijven wonen, al dan niet met de daar
aangeboden diensten en voorzieningen. Dit betekent dat ook mensen die hun kracht verliezen,
mobiliteitsproblemen hebben en/of hulp nodig hebben bij het huishouden, persoonlijke verzorging etc,
er goed moeten kunnen wonen. B ovendien zijn wibo‟s zo gebouwd en gelegen dat ze de bewoners
een gevoel van beschutting bieden en hen de gelegenheid geven makkelijker contact te maken met
directe buren. Extra faciliteiten leveren voor de bewoners een bijdrage aan een gevoel van
bescherming. Er is voor een beschermde woonomgeving niet één recept te geven. Het gaat om een
goed evenwic ht tussen het aantal woningen in een complex, de ligging van de woningen ten opzichte
van elkaar en in de buurt, de nabijheid en bereikbaarheid van dienst verlening en aanspreekpunten, de
nabijheid en laagdrempeligheid van ontmoetingsplekken, de mogelijkheid om deel te nemen aan
activit eiten, de kwaliteit van de woonomgeving en de voorzieningen in de buurt.

2. Woontechni sche, ruimtelijke en bouwtechnische voorwaarden
Algemeen
Alle ruimtes die door bewoners van wibo's betreden kunnen worden zijn rolstoelt oegankelijk en
geschikt voor bewoners met lichte functiebeperkingen. Dit betekent dat:

    binnen- en buitenruimtes geen hoogteverschillen zijn grot er dan 20 mm.

    hoogbejaarden.


De woning
1. Wibo's zijn gelijk vloers, dat wil zeggen dat er geen hoogteverschillen zijn binnen de woning.
2. Wibo's zijn rolstoelbezoekbaar, wat wil zeggen dat zowel de woonkamer als het toilet toegankelijk
en bruikbaar moeten zijn voor een rolstoelgebruiker.
3. Wibo's zijn aanpasbaar, dat wil zeggen met geringe kosten geschikt te maken voor bewoning door
mindervaliden.
4. Bij nieuwbouw hebben wibo's tenminste drie kamers en een gebruiksoppervlak van minimaal 70
m2, bij het aanpassen van bestaande woningen tot wibo's minimaal twee kamers en een
gebruiksoppervlak van tenminste 55 m2. Bestaande woningen die minder dan 5 jaar geleden zijn
opgeleverd ("bestaande nieuwbouw"), worden beschouwd als nieuwbouw.
5. De bediening van ramen, ventilatieschuiven, elektra, kamerthermostaat, deurtelefoon, alarm,
deurbel, zonwering en andere installaties is soepel en mogelijk vanuit een rolstoel: tussen 0.90 en
1.20 meter boven de vloer.
6. De wanden in de woning (met uitzondering van wanden die met het oog op flexibiliteit verwijderd
moeten kunnen worden), zijn van een zodanige kwaliteit dat er steunen en beugels aan bevestigd
kunnen worden.
7. De woonk amer en de keuken hebben samen een oppervlak van tenminste 30 m2. De minimale
oppervlakte van een aparte woonkamer is 20 m2 met een breedte van tenminste 3.90 meter. De
minimale oppervlakte van een aparte keuken is 7 m2 met een breedte van tenminste 1.80 meter.
8. De hoofdslaapkamer heeft een oppervlakte van tenminste 13 m2 met een minimale breedte van 3
meter.
9. De tweede slaapkamer heeft een oppervlakte van tenminste 6 m2 met een minimale breedte van 2
meter.




Wonen met Zorg                                                                                     27
10. De afmetingen van de badkamer zijn, indien er geen toilet in staat, tenminste 1.70 x 1.70 meter.
De minimale afmetingen van een gecombineerde badtoiletruimte zijn 1.70 x 2.40 of 2.10 x 2.10 meter.
De drempel voor de waterk ering is maximaal 2 cm.
11. De minimale afmetingen van de hal zijn 1,50 x 1,50 meter of 1,35 x 1,85 met er. Naast de slotzijde
van de toegangsdeur is een opstelruimte van minimaal 0, 50 x 1.50 meter of 0,35 x 1,85 meter.
12. De woning heeft een binnenberging van tenminste 1 m2 en een diept e van tenminste 0.80 meter.
13. Voor de stalling en het opladen van een elektrische rolstoel of scootmobiel is een ruimte met een
wandcont actdoos beschikbaar. Deze kan in de woning liggen, maar ook op een korte afstand elders in
het woongebouw. Een buiten de woning gelegen stalling is rolstoeltoegankelijk zowel va nuit de
woning als vanaf de straat.
14. Elke bewoner van een wibo heeft de beschikking over een rolstoeltoegankelijke buit enruimte.
Deze mag gemeenschappelijk zijn, op een beschutte plek in het woongebouw.

Het gebouw
1. Wibo's liggen gegroepeerd in (een deel van) een complex en het aantal wibo's is minimaal
10. Er kan naar beneden worden afgeweken, maar de voorkeur gaat uit naar meer dan 10
wibo's in een complex. Gegroepeerd betekent dat de wibo's aan elkaar grenzen, naast elkaar of
gestapeld.
2. De wibo's liggen op de begane grond of zijn met een lift bereikbaar. De lift loopt door tot
straatniveau.
3. Indien er bij de afzonderlijke woningen geen privé-buitenruimt es zijn, is er een beschut gelegen
gemeenschappelijke rolstoeltoegankelijke buitenruimte. Indi en er in het woongebouw een
gemeenschappelijke inpandige ontmoetingsruimte is, grenst de gemeenschappelijke buitenruimte
hieraan.
4. Indien er in de afzonderlijke woningen geen stallingmogelijkheid is voor scootmobielen, liggen deze
elders in het woongebouw. Zie de voorwaarden voor de woning.

De ontmoetingsruimte/ het servicepunt
1. Bewoners van wibo's kunnen gebruik maken van een (mede) voor hen bestemde
ontmoetingsruimte. Deze kan in het wibo-c omplex zelf liggen of in een servicepunt in de buurt. De
ontmoetingsruimte heeft een oppervlakte van 10 m2 plus per woning 1 m2 extra. De oppervlakte
bedraagt minimaal 35 m2 en is voorzien van een keukenblok en een toiletruimte.
2. Een servic epunt moet minimaal bestaan uit een ontmoetingsruimte en biedt ruimte voor de invulling
van de vraagbaak functie.
3. De ontmoetingsruimte heeft een goed toegankelijke en beschutte route naar de wibo's
(hoeft niet overdekt te zijn). De maximale afstand is 200 met er bij nieuwbouw en 300 meter bij het
aanpassen van bestaande woningen tot wibo's.
4. Een servic epunt is rolstoeltoegankelijk.

Uitzonderingen
In uitzonderlijke gevallen kan van één of meer van de in deze paragraaf genoemde voorwaarden
worden afgewek en. Bij nieuwbouw kunnen deze redenen te maken hebben met bijvoorbeeld de
beperkingen die de locatie stelt. Bij aanpassingen in de bestaande bouw kunnen ook beperkingen van
technische aard een rol spelen. Bovendien is het denkbaar dat het voldoen aan de voorwaarden in
sommige situaties financieel gezien niet in een redelijke verhouding staat tot het resultaat.
Bij de beoordeling of uitzonderingen worden toegestaan, wordt bekeken of er een goed evenwicht
bestaat tussen de kwaliteit en ligging van de woningen en het woongebouw, de
ontmoetingsmogelijkheden, de dienst verlening, de woonomgeving en de voorzieningen in de buurt.
Het gaat hier om het evenwicht zoals dat is bedoeld in paragraaf 1 van deze voorwaarden.




Wonen met Zorg                                                                                      28
Geleidelijke realisering van wibo's
De realisering van wibo's in een bestaand complex kan uitgesmeerd worden over een periode van tien
jaar. Voorwaarde is wel dat vanaf het begin minimaal de helft van het totaal aantal te realiseren wibo -
woningen gereed is met een minimum van 10 woningen. Bovendien is minimaal de helft van het
aantal woningen dat uiteindelijk het wibo-predikaat krijgt al vanaf het begin bewoond door bewoners
van 65 jaar of ouder.

3. De omgeving
1. De directe woonomgeving is voldoende verlicht.
2. De directe woonomgeving is rolstoeltoegankelijk.

4. Diensten en faciliteiten
Een wibo-complex biedt tenminste de die nsten en faciliteiten die omschreven zijn in de modules 1 en
2 van de wibo-subsidieregeling voor dienstenaanbod die kan worden aangevraagd bij de Dienst
Welzijn.
Dit betekent dat:
                                                                                      or informatie,
     advies en verwijzing. De vraagbaak kan op verschillende manieren worden ingevuld, bijvoorbeeld
     een balie, huismeester of receptie in het wibo-complex zelf, of in een servicepunt in de directe
     omgeving en vormt als het ware het aanspreekpunt/loket voor de bewoners in het wibo -complex.

     in een ontmoetingsruimte.




Wonen met Zorg                                                                                       29

				
DOCUMENT INFO