Docstoc

NOTA RINGKAS PANDUAN JAWI

Document Sample
NOTA RINGKAS PANDUAN JAWI Powered By Docstoc
					2010



   NOTA RINGKAS
   PANDUAN JAWI
   Panduan penulisan jawi untuk pelajar PMR dan SPM




                                                              Ayunie75
                                    Panitia Pendidikan Islam SMK Putra
                                                            10/24/2010
                                                            Panitia Pendidikan Islam


                    NOTA RINGKAS PANDUAN JAWI
PENGENALAN

   1. Sistem ejaan jawi ditulis dari kiri ke kanan .
   2. Bilangan huruf-huruf jawi = 37 huruf.


‫ا ب ت ة ث ج ر ح خ د ذ ر ز‬
‫س ش ص ض ط ظ ع غ ؽ ف ف ق ك‬
    ‫ضـ ل و ن و ؤ ه ء ٍ ى ث‬
3. Padanan huruf jawi dan rumi :
       ًٛٗ‫ر‬           ٜٗ‫جا‬              ًٛٗ‫ر‬           ٜٗ‫جا‬            ًٛٗ‫ر‬      ٜٗ‫جا‬
         g              ‫ضـ‬                  s           ‫س‬               a          ‫ا‬
         l              ‫ل‬                   sy          ‫ش‬               b         ‫ب‬
        m               ‫و‬                   s          ‫ص‬                 t        ‫ت‬
         n              ‫ن‬             d, (dh)          ‫ض‬              t/h          َ
     w, u, o            ‫و‬               t, (t)          ‫ط‬            s. (th)      ‫ث‬
         v              ‫ؤ‬             z, (z)            ‫ظ‬                j         ‫ج‬
                                   awal: a,i,u
         h              ‫ه‬                               ‫ع‬               c          ‫ر‬
                                   akhir :k ( ' )
 awal : gugur
                        ‫ء‬                gh             ‫غ‬            h, (h)        ‫ح‬
 akhir : k ( ' )
  y,i,e taling          ٍ                ng             ‫ؽ‬              kh          ‫خ‬
   e pepet
                        ‫ى‬                   f          ‫ف‬                d          ‫د‬
      akhir
       ny               ‫ث‬                   p          ‫ف‬             z (dh)        ‫ذ‬
                                       k (q)            ‫ق‬               r          ‫ر‬
                                            k           ‫ك‬               z          ‫ز‬


Nota Panduan Jawi                       2
                                                       Panitia Pendidikan Islam


   4. Kumpulan huruf-huruf jawi :
         a. Huruf-huruf yang tidak boleh disambung selepasnya:

                    ‫ا َ د ذ ر ز و ؤ‬
          b. Huruf-huruf yang boleh disambung sebelum dan selepasnya
             (kecuali beberapa perkataan pinjaman bahasa Inggeris)

       ‫ب ت ث ج ر ح ر س ش ص ضـ ط ظ‬
     ‫عغ ؽ ف ف ق ن ض ي َ ْ ٖ ٜ ث‬
          c. Huruf yang tidak boleh di sambung sebelum dan selepasnya:

                                           ‫ء‬
   5. Huruf-huruf vokal :

      Jawi =   ٍ ،‫ا، و‬
      Rumi = a      ,e,i,o,u

   6. Mengenal suku kata :
      a) Suku kata terbuka :”Huruf kedua terdiri daripada huruf-huruf vokal”
           contoh :

               ‫تـ‬        ٘‫ت‬     ٘‫ت‬         ٛ‫ت‬         ٛ‫ت‬         ‫تا‬
            te           to     tu         te          ti        ta

      b) Suku kata tertutup : “Suku kata yang diakhiri dengan huruf konsonan”
               contoh :
                      cap       tar        bal       gam        bang

                      ‫خـ‬        ‫تز‬         ‫بى‬         ٍ‫ض‬         ‫بؼ‬

                                       i                    e
                               ‫بٚى‬         ‫تني‬       ٍٚ‫ج‬        ‫سني‬

                                      u                     o
                               ْ٘‫ؾ‬         ‫ج٘ت‬       ‫ت٘ؽ‬        ‫ؾ٘س‬

Nota Panduan Jawi                     3
                                                                           Panitia Pendidikan Islam



KAEDAH MENGEJA PERKATAAN DUA SUKU KATA

1. Suku kata (terbuka + terbuka ):
      (a + i), (a + u), (i + a), (i + i), (i + u), (u + a), (u + i), (u + u)
      Dieja seperti ejaan rumi bahasa Melayu :
       contoh :


                  a+i             ِ‫ا‬          َ‫ا‬         kaki          =         ٛ‫كاك‬
                  a+u              ‫ا‬
                                   ُ           َ‫ا‬        batu          =          ٘‫بات‬
                  i+a              َ‫ا‬           ِ‫ا‬           bila      =          ‫بٚال‬
                  i+i               ِ‫ا‬           ِ‫ا‬          titi      =          ‫تٚيت‬
                  i+u                ‫ا‬
                                     ُ            ِ‫ا‬         tiru      =          ٗ‫تري‬
                  u+a                َ‫ا‬    ‫ُا‬            mula          =          ‫ً٘ال‬
                  u+i                 ِ‫ا‬    ‫ُا‬           bunyi         =         ٛ‫ب٘ث‬
                  u+u                  ُ
                                       ‫ا‬     ‫ُا‬          sudu          =         ٗ‫س٘ز‬
2. Suku kata (terbuka + terbuka) : (a + a)

a) Hukum „BTPGNSNYACYKMJ‟ :
Huruf alif ‫ ا‬dalam suku kata kedua dibuang jika huruf ketiga dalam
perkataan tersebut terdiri dari huruf berikut :
                        (b   , t, p, g, n , s, nya , c , y , k, m, j)
                   )‫(ب،ت،ف،ضـ،ْ،س،ث،ر،ٜ،ن،َ،ج‬
contoh :

              a+a               َ‫اَ ا‬                   bapa           =          ‫باف‬
              a+a                َ‫اَ ا‬                  mata           =          ‫ًات‬
* Huruf alif ditambah semula apabila menerima imbuhan.
Contoh :

                               bapa                    = ‫باف‬        Bapanya    = ‫باؾاث‬
                               mata                    = ‫ًات‬        matanya    = ‫ًاتاث‬


Nota Panduan Jawi                                        4
                                                                 Panitia Pendidikan Islam




b) Hukum „DARLUNG‟ :

   -    Huruf alif dalam suku kata kedua tidak dibuang jika huruf ketiga
        dalam perkataan tesebut terdiri dari huruf-huruf = D , R , L , W, NG iaitu

   -    (   ‫)ز ر ي ٗ ؽ‬
Contoh :


   nganga             bawa            jala           bara              dada

       ‫غاغا‬            ‫باٗا‬          ‫جاال‬            ‫بارا‬               ‫زازا‬

c) Hukum KAGA :

        - Bunyi „ka‟ dan „ga‟ pada akhir suku kata tidak ada huruf alif ;
        Contoh :

                 ‫ضـ‬                                         ‫كـ‬
       ‫ً٘ضـ‬              ‫الضـ‬                 ‫تٚلـ‬                   ‫ساكـ‬
        *Huruf alif ditambah semula apabila menerima imbuhan akhiran.
        Contoh :

                 ‫ضـ‬                                         ‫كـ‬
       laga           melagakan               luka                 lukanya

       ‫الضـ‬            ّ‫ًالضاك‬                ‫ه٘كـ‬                   ‫ه٘كاث‬
PERHATIAN : Kaedah ini digunakan untuk mengeja semua perkataan dua,
tiga dan empat sukukata.




Nota Panduan Jawi                        5
                                                                   Panitia Pendidikan Islam


 KAEDAH & HUKUM DALAM PENULISAN JAWI
 1. PERKATAAN TRADISI :
       “Perkataan yang dikekalkan ejaannya mengikut ejaan lama”
       Contoh :


       ‫جلـ‬                  ‫كٚت‬              ‫ؾس‬            ‫از‬                ‫اف‬
        ‫ًلـ‬                 ‫تٚطـ‬             ٜ‫ز‬            ٍٚ‫ه‬               ٜ‫ا‬
        ّ‫ب‬                  ‫زرؾس‬             ّٙ‫ا‬           ْ‫زا‬               ‫اٙت‬
      ‫زًلني‬                 ‫شزض‬              ٜ‫زر‬           ‫بِت‬             ‫كؿس‬
                                                        ٛ‫ًاءُس‬               ‫ُزان‬
 *Sekiranya menerima imbuhan akhiran hendaklah ditambah                   ) ٜ،ٗ،‫( ا‬
 Contoh :
        itu             =            ‫اٙت‬                ada              =              ‫از‬
     itukah             =            ٕ‫اٙتل‬            adanya             =             ‫ازاث‬
 *kecuali bagi perkataan PADA, KEPADA, DARIPADA tidak ada penambahan
 huruf alif :
 Contoh :

 pada         =    ‫ؾس‬         kepada         =      ‫كؿس‬          Daripada         =    ‫زرؾس‬
padanya =         ‫ؾسث‬       kepadamu =             ً٘‫كؿس‬      daripadaku =            ٘‫زرؾسك‬

 2. Kaedah DIFTONG :

     “Memasukkan        ٍ‫(ا‬ai( ‫) او‬au ( ٍ‫) و‬oi) untuk membezakan maksud
                                         perkataaan”
 Contoh :

    ٍ‫ - و‬oi                        ‫ - او‬au                               ٍ‫ – ا‬ai
     amboi                  gurau                guru            tupai                topi

      ٜ٘‫اًب‬                  ٗ‫ض٘را‬               ٗ‫ض٘ر‬            ٜ‫ت٘ؾا‬                ‫ت٘يف‬

 Nota Panduan Jawi                                6
                                                               Panitia Pendidikan Islam


3. HOMOGRAF :

  - HOMOGRAF ialah
             “perkataan yang mempunyai ejaan yang hampir sama”.
    - bagi membezakan perkataan tersebut, huruf alif dimasukkan.
Contoh :

        pantas             ‫ؾاُتس‬               pentas                     ‫ؾِتس‬
        buaya               ‫ب٘اٙا‬               buai                      ٜ‫ب٘ا‬
       - HOMOGRAF HAKIKI = bermaksud
                 “perkataan yang sama ejaannya tetapi berlainan bunyi”
       - HOMOGRAF HAKIKI boleh dibezakan melalui kedudukannya di dalam
         ayat. Contoh :

        biro            ٗ‫بري‬          =                 biru                 ٗ‫بري‬
        sisi           ٛ‫سٚس‬           =                 sesi                 ٛ‫سٚس‬
       - HOMOGRAF HAKIKI juga terjadi kerana imbuhan awalan & akhiran .
       - Contoh :

               sambil = ‫مسبٚى‬                           rekah = ٕ‫رك‬

  sambilan                ّ‫مسبٚو‬              merekah                     ٕ‫ًزك‬
  sembilan                ّ‫مسبٚو‬              markah                      ٕ‫ًزك‬
4. Kaedah penggunaan huruf HAMZAH :

  i.     Hamzah yang hadir ditengah perkataan :
         - perlu disediakan rumah untuknya & disambung dengan huruf
           sebelum & selepasnya.
         - Contoh :
                          Masalah             =                   ٕ‫ًسئو‬
                          Malaikat            =                  ‫ًالئلة‬
                          Walfaizin           =                  ‫والفائزين‬
 ii.     Hamzah yang bertugas sebagai pemisah di antara 2 bunyi vokal:
         - Hamzah perlu ditulis bersendirian & letaknya ¾ dengan huruf
           selepasnya.


Nota Panduan Jawi                         7
                                                     Panitia Pendidikan Islam


        -     Contoh :

            Pa-us          paus              =                 ‫ؾاءٗس‬
            a-ur            aur              =                  ‫اءٗر‬
        Gha-ib             ghaib             =                 ‫غاءيب‬
            Pa-is          pais              =                 ‫ؾاءٙس‬
            La-ut          laut              =                 ‫الءٗت‬
 iii.   Hamzah digunakan sebagai pengganti huruf alif yang kedua apabila
        terdapat urutan bunyi vokal degan vokal yang lain:
        - kedudukan huruf hamzah ialah ¾ selepas huruf alif.
        - Contoh :

              karaoke                    =                 ٛ‫كاراءٗك‬
                   iaitu                 =                   ‫ٙاءٙت‬
             setiausaha                  =                 ‫ستٚاءٗسٔا‬
            pancaindera                  =                 ‫ؾِداءِٙسرا‬
 iv.    Istilah serapan daripada bahasa Arab yang mengandungi huruf
        hamzah diakhir perkataan dikekalkan ejaan dalam bahasa asal.
        contoh :
            wuduk                    =                      ‫وضوء‬
             imlak                   =                      ‫امالء‬
             anbia                   =                      ‫انبياء‬
            ikhfak                   =                      ‫اخفاء‬
v.      Huruf hamzah diletakkan di atas huruf alif pada semua kata dasar
        yang bermula dengan huruf alif apabila menerima imbuhan “di” “se”
        & “ke” contoh :
            Ajar             ‫اجز‬              =                  ‫زأجز‬
            Utas            ‫اٗتس‬              =                ‫سأٗتس‬
        Ingin                ‫اٙػني‬            =                ِّٚ‫كأٙػ‬

Nota Panduan Jawi                        8
                                                         Panitia Pendidikan Islam



vi. Huruf hamzah diletakkan dibawah huruf alif hanya pada 3 perkataan
   dibawah :
      -        contoh :

                      Islam                    =            َ‫إسال‬
                          eh                   =                ٕٙ‫إ‬
                      e-mail                   =           ‫إٜ-ًٚى‬
      -         ) ٍ‫ ( إ‬digunakan untuk mengeja huruf e.
5. KATA PINJAMAN BAHASA ARAB :

   a) Perkatan Bahasa Arab yang sudah terserap dalam Bahasa Melayu
   - dieja dalam jawi mengikut sebutan bahasa Melayu. Contoh :


                                ‫كزتس‬                     ْ٘‫ساب‬
                                  ّٙ‫اٙذ‬                  ٛ‫آو‬
   b) Perkataan pinjaman Bahasa Arab yang dikekalkan ejaannya adalah
   perkataan yang terdapat dalam Al-Quran. Contoh :


                          َ‫عباد‬               َ‫صال‬          َ‫زكا‬
                          ‫تقىى‬            ‫اخالص‬            ‫احسان‬
6. KATA PINJAMAN BAHASA INGGERIS & BAHASA EROPAH yang lain :
      - Perkataan yang terdiri daripada dua @ lebih suku kata ; hendaklah
         dieja berdasarkan ejaan tulisan ruminya.
      - Contoh :

          kapitalis       ‫كاؾٚتاهٚس‬           batalion          ْ٘ٚ‫باتاه‬
            virus          ‫ؤٙزٗس‬              subsidi       ٜ‫س٘بسٚس‬
      -    Perkataan yang terdiri daripada satu suku kata hendaklah dieja
           berdasarkan sebutannya.
      -    Contoh :

          ‫ؤٗي ت‬                volt            ‫تٚم س‬             teks



Nota Panduan Jawi                         9
                                                         Panitia Pendidikan Islam


7. RANGKAI KATA :
       a) Rangkai kata setara/rangkai kata simpulan bahasa :
     - Hendaklah ditulis jarak seperti dalam ejaan rumi/ bahasa Melayu :
     - Contoh :
  RANGKAI KATA SIMPULAN
                                            RANGKAI KATA SETARA
        BAHASA

    buah hati         ٛ‫ب٘اٖ ٓات‬           bijak pandai          ٜ‫بٚحق ؾِسا‬
   bulan madu         ٗ‫ب٘هّ ًاز‬           aman damai            ٜ‫اًاْ زاًا‬
      b) Rangkai kata umum/ rangkai kata yang telah mantap dalam ejaan
         bahasa Melayu :
      - Hendaklah ditulis bersambung seperti ejaan rumi.Contoh :

                    RANGKAI KATA UMUM / MANTAP


  jawatankuasa          ‫جاٗتِل٘اس‬               olahraga            ‫اٗهلزاض‬
   kakitangan            ّ‫كاكٚتاغ‬           tanggungjawab        ‫تػط٘غح٘اب‬
8. KATA ULANG :
      - Kata ulang penuh hendaklah ditulis dengan angka 2 sahaja.
      - Kata ulang berirama / perubahan bunyi hendaklah ditulis dengan
        tanda sempang ( - ).
  KATA ULANG BERIRAMA / PERUBAHAN
                                                      KATA ULANG PENUH
               BUNYI

    ٛ‫ؾ٘جا-ؾ٘ج‬               ‫ؾاك٘- ؾاكٚس‬               ۲ٜ‫ت٘ؾا‬           ۲ٜ‫اُا‬

     ّٓ‫ب٘اٖ-ب٘ا‬             ْ‫ساٙ٘ر-ساٙ٘ر‬              ۲ٜ‫ًِرت‬          ۲‫ُطارا‬

9. IMBUHAN AWALAN :
    a) Setiap imbuhan Awalan (ber, ter, per) bertemu dengan kata dasar yang
    bermula dengan huruf alif hendaklah dikekalkan huruf alif pada kata dasar
    tersebut :

                 IMBUHAN „BER‟ „TER‟ „PER‟     ) ‫( بز، تز، ؾز‬
       ‫بزاز‬                                     ‫از‬                    ‫بز‬
    ‫تزاٙل٘ت‬                                  ‫اٙل٘ت‬                    ‫تز‬
   ْ‫ؾزاٗسٔاء‬                                  ‫اٗسٔا‬                   ‫ؾز‬

Nota Panduan Jawi                    10
                                                          Panitia Pendidikan Islam


   b) setiap imbuhan Awalan (meng & peng) bertemu dengan kata dasar
       yang bermula dengan huruf alif yang berbunyi “i” ‫ اي‬dan “u” ‫او‬
       hendaklah dihilangkan huruf alif pada kata dasar tersebut.
      Contoh :

                                 ) ‫( ًػا ، ؾػا‬
     ٛ‫ًػٚس‬                                        ٛ‫اٙس‬                ‫ًػا‬
    ‫ؾػ٘رٗس‬                                     ‫اٗرٗس‬                  ‫ؾػا‬
PERHATIAN :
   Sekiranya kata dasar daripada perkataan pinjaman bahasa Arab, maka
   huruf alif pada permulaannya hendaklah dikekalkan. Contoh :

    ‫ًػاُصايف‬                                   ‫اُصاف‬                  ‫ًػا‬
   Sekiranya kata dasar yang bermula dengan huruf alif itu berbunyi “a”,
   maka huruf alif tersebut hendaklah dikekalkan juga.      Contoh :


      ٖ‫ؾػار‬                                       ٖ‫ار‬                 ‫ؾػا‬

10. IMBUHAN AKHIRAN :
      -    Setiap kata dasar yang diakhiri dengan huruf alif / berbunyi (a) ,

           hendaklah dimasukkan imbuhan      ‫ءن‬
      -    Setiap kata dasar yang diakhiri dengan huruf   ) ‫ / ( و‬berbunyi (au) ,
           hendaklah dimasukkan imbuhan      ‫ان‬
      -    Setiap kata dasar yang diakhiri dengan huruf   )‫(ي‬      / berbunyi

           (ai), hendaklah dimasukkan imbuhan     ‫ ن‬sahaja.
          ‫ – ن‬an                     ‫ – ان‬an                     ‫ – ءن‬an
  ‫ؾ٘جني‬          ٛ‫ؾ٘ج‬          ْ‫ب٘رٗا‬          ٗ‫ب٘ر‬         ْ‫باخاء‬          ‫بار‬
  ّٙ‫ؾٌرب‬           ٜ‫بز‬       ْ‫ؾزض٘رٗا‬          ٗ‫ض٘ر‬        ْ‫ؾزكاتاء‬       ‫كات‬

Nota Panduan Jawi                       11
                                                                Panitia Pendidikan Islam


   11. Perkataan TIGA SUKU KATA @ lebih :
      - Perkataan yang mengandungi tiga suku kata / lebih dan suku kata

                                    َ‫ا‬
           pertama berbunyi (a) , maka huruf alif tidak ditulis pada suku kata
           pertama tersebut.
      -    Contoh :

                      ‫خلزاٗاال‬                  ‫بٔاضٚا‬             ‫بٔاس‬

   12. Perkataan yang berakhir dengan RAMA :
      - Setiap perkataan yang berakhir dengan “rama” hendaklah ditambah

          huruf alif selepas huruf “mim”  .) ‫( ما‬

                        ‫ؾاُ٘راًا‬                 ‫زراًا‬             ۲‫راًا‬
   13. SATU SUKU KATA :
      - Setiap perkataan yang terdiri daripada satu suku kata dalam
         bahasa Melayu dan bahasa Inggeris, TIDAK perlu ditulis HURUF
         ALIF ditengahnya.
      - Setiap satu suku kata yang dimulai dengan huruf WAU )‫, (و‬
         hendaklah diwujudkan huruf ALIF )‫ (ا‬ditengahnya.
      -    Contoh :

                          ‫اد (ا) دتغوث‬                    ‫تًاد (ا) دتغوث‬
                        ‫واه‬              ‫واغ‬             ‫جه‬              ‫ضه‬
                       ‫واد‬               ‫واو‬             ‫بس‬              ‫ؤس‬
      -

   14. SEBUTAN HURUF RUMI DALAM EJAAN JAWI :

          ًٛٗ‫ر‬                ٜٗ‫جا‬                       ًٛٗ‫ر‬               ٜٗ‫جا‬
            a                  ٜ‫أ‬                         n                   ‫عني‬
            b                  ٛ‫ب‬                         o                   ٗ‫ا‬
            c                 ٛ‫س‬                          p                   ‫يف‬
            d                  ٜ‫ز‬                         q                   ٘ٚ‫ق‬
            e                  ٜ‫إ‬                         r                   ‫ار‬

Nota Panduan Jawi                          12
                                                      Panitia Pendidikan Islam



           f              ‫اٙـ‬                     s                ‫اٙس‬
           g              ٛ‫ج‬                      t                 ٛ‫ت‬
           h              ‫اٙذ‬                     u                 ٘ٙ
           i              ٜ‫اء‬                     v                ٜ‫ؤ‬
           j              ٕٚ‫ج‬                    w                 ٘ٚ‫زبو‬

           k              ٛ‫ك‬                      x              ‫اٙم‬

           l              ‫اٙى‬                     y                ٜ‫ٗا‬
          m               ٍٚ‫ع‬                     z                ‫سٙت‬

   15. Kata AKRONIM :


          A. Akronim bagi perkataan dalam BAHASA MELAYU hendaklah
             ditulis dengan HURUF TUNGGAL JAWI.

          Contoh :


        ‫ب.ف.ر‬            BPR          ‫ف.ل.خ.ن‬               PLKN


         B. Akronim bagi perkataan dalam BAHASA INGGERIS hendaklah
            dieja BUNYI HURUF-HURUF RUMI tersebut.
         Contoh :

        ‫يف.ايل.او‬        PLO         ٌ‫عًه.اءٍ.س‬             MIC


          C. Akronim yang dilafazkan sebagai kata : hendaklah dieja
             mengikut tulisan ejaan rumi

       Contoh :

           ‫فيلدا‬        FELDA            ‫جافًه‬             JAPIM

         ‫هاالجى‬         halaju           ‫كاضت‬             KAGAT



Nota Panduan Jawi                   13
                                                Panitia Pendidikan Islam



   16. PENGGUNAAN HURUF     ‫ ت‬DAN َ :
     - Kalimah BAHASA ARAB hendaklah menggunakan HURUF        َ
     - Perkataan BAHASA MELAYU hendaklah menggunakan HURUF        ‫ت‬
   Contoh :


       )‫ت (فركاتاءن بواس ماليى‬           )‫َ (كلنُ بواس عرب‬
         ‫سىرت‬            ‫كارت‬            َ‫سىر‬            َ‫صال‬

   17. PENGGUNAAN HURUF      ‫ه‬    DAN   ‫:ح‬
     - Kalimah BAHASA ARAB hendaklah menggunakan HURUF        ‫ح‬
     - Perkataan BAHASA MELAYU hendaklah menggunakan HURUF        ‫ه‬
     - Contoh :
     -

        )‫ه (فركاتاءن بواس ماليى‬          )‫ح (كلنُ بواس عرب‬
           ‫مريه‬         ‫هالىس‬            ‫صح‬             ‫حالل‬

   18. PENGGUNAAN HURUF      ‫ق‬     DAN   ‫ك‬
     - Perkataan BAHASA MELAYU hendaklah menggunakan HURUF ‫ق‬
     - Perkataan BAHASA INGGERIS hendaklah menggunakan HURUF ‫ك‬
     - Contoh :

                                        ‫ق (فركاتاءن بواس‬
     )‫ك (فركاتاءن بواس ايغطريس‬
                                                )‫ماليى‬
         ‫فاناتيك‬        ‫كلينيك‬           ‫تتق‬           ‫فىكىق‬


Nota Panduan Jawi                 14

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:6304
posted:10/24/2010
language:Malay
pages:14