Docstoc

Ulsiin Terguunii surguuli boloh bolzliin daguu bichsen suuliin 5 jiliin ajliin tailan 3r buleg

Document Sample
Ulsiin Terguunii surguuli boloh bolzliin daguu bichsen   suuliin 5 jiliin ajliin tailan 3r buleg Powered By Docstoc
					   [Type the document title]




  Сургалтын          Сургалтын
хөтөлбөрийн         хөтөлбөрийн
боловсруулалт        хэрэгжилт


 Сурагчдын              Хүний
  сурлагын             нөөцийн
 амжилтын             чадавхийг
    ахиц             дээшлүүлэх




                Page 67
[Type the document title]




         Page 68
                        [Type the document title]

Гóðàâ. Сургалтын чанар
3.1.1. Сургалтын хөтөлбөрийг хүүхдийн бие бялдар, оюун ухаан, сэтгэл зүй,
нийгэмшихүйн      хөгжил,тэдний    хэрэгцээ,   сонирхолд      тулгуурлан
боловсруулсан арга зүй.

   Сургалтын хөтөлбөрийг боловсруулахдаа хүүхдийн бие бялдар, оюун ухаан,
сэтгэл зүй, хэрэгцээ сонирхолыг харгалзан бага боловсролд 6, суурь боловсролд
13, бүрэн дунд боловсролд 12 – 17 чиглэлээр хөтөлбөрийг анги, ангийн агуулгын
хүрээний дагуу боловсруулсан болно. Сургалтын хөтөлбөрийг боловсруулахдаа
дидактикийн ерөнхий болон тусгай зарчмуудыг хослуулан хэрэглэсэн ба оюун
ухаан, насны онцлогыг харгалзан бага ангид боломжийг тэнцүү олгох, танин мэдэх
чадварыг хөгжүүлэх зарчим, хэлний төрөлх мэдрэмж, авьяасыг хөгжүүлэх
зарчим, хүүхдийн нас сэтгэхүйн хөгжлийн онцлогт тохируулах зарчмуудыг голлон
түшиглэх, суурь боловсролын түвшинд боломжийг тэнцүү олгох зарчим, ,
суралцахуйн, бэрхшээлийн түвшинг өндөрсгөх зарчмуудыг голлон ахлах ангиудад
боломжийг тэнцүү олгох зарчим, шинжлэх ухаанч зарчим, бэрхшээлийн түвшинг
өндөрсгөх зарчим, хийсвэр сэтгэхүйг хөгжүүлэх зарчим         зэрэгт тулгуурлан
боловсруулан хэрэгжүүлж байна.

  Сургуулийн хөтөлбөрийг боловсруулахдаа анги, ангийн сурагчдын оюун ухаан,
сэтгэл зүйн онцлогыг тусгах зорилгоор хөтөлбөр боловсруулах багуудыг
бүрдүүлэхдээ тухайн ангиудад голчлон хичээл заадаг багш нарыг түлхүү оруулан
ажиллуулсан нь хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх явцдаа арга зүйг боловсронгуй болгоход
анхаарч ажиллаж байна.




                                   Page 69
                        [Type the document title]

3.1.2. Сургалтын хөтөлбөрийг       боловсролын     стандартад    тулгуурлан
боловсруулсан байдал

Сургалтын хөтөлбөрийг стандартад тулгуурлан боловсруулах үйл ажиллагааг
2004 оноос үе шаттайгаар хэрэгжүүлж ирлээ. Эхний үед багш бүр мэргэжил,
мэргэжлийн дагуу хөтөлбөр боловсруулж байсан ба 2006 оноос зохион
байгуулалтыг нь боловсронгуй болгон хөтөлбөр боловсруулах болгох арга зүйд
багш нараа сургах зорилгоор сургалтуудыг зохион байгуулсан .

  -   БХН-ийн ажилтнуудаар “Стандартад тулгуурласан сургалтын хөтөлбөр
      боловсруулах арга зүй”       сэдэвт 3 хоногийн сургалт болон бусад
      байгууллагуудтай хамтран 6.удаа сургалт, семинар зохион байгуулсан.




  -   Боловсролын хүрээлэнгийн Э.Ш.Ажилтан Ш.Оюунцэцэг, НБГ-ын мэргэжилтэн
      Ө.Цэндсүрэн нараар хөтөлбөр боловсруулах талаар багш нарт зөвөлгөө
      өгүүлж ярилцлага зохион байгуулсан




  -   Сургагч багш нарын баг байгуулан тэдний тодорхой сэдвээр хийсэн
      хөтөлбөрүүд дээр ярилцлага хийж дараа нь багууд болон хувиарлагдаж нэг
      нэг ээлжит хичээлийн хөтөлбөрийг багш бүр хийх дадлага хийсэн



                                   Page 70
                       [Type the document title]

-   ЗАН-үүд 2-3 сэдвээр ээлжит хичээлийн хөтөлбөр боловсруулан түүгээр
    хичээл зааж харилцан ярилцлага хийсэн.
-   Хөтөлбөр боловсруулах сарын аян зарлаж ЗАН-ын багш нар хамтран бүлэг,
    сэдэв, ээлжит хичээлийн хөтөлбөрөө дахин боловсронгуй болгох ажлыг
    сургуулийн хэмжээгээр зохион байгуулж дүгнэн тэргүүний ЗАН, багшийг
    шалгаруулав




-   Сургуулийн хөтөлбөр боловсруулах багийг захирлын тушаалаар мэргэжил
    мэргэжлийн чиглэлээр байгуулан ажиллуулав
-   Сургуулийн хөтөлбөрийг чиглэл чиглэлээр нь боловсруулан ЗАН, мэргэжлийн
    багш нараар хэлэлцүүлэн баталгаажуулж багш бүр түүний дагуу хөтөлбөрөө
    сургуулийн хөтөлбөрт нийцүүлэн сайжруулах ажил зохион байгуулагдлаа.
    Энэ үйл ажиллагааны явцад багш нар хөтөлбөр боловсруулах арга зүйд
    суралцан ЗАН-ийн хэмжээнд хамтран ажиллаж харилцан баг болон ажиллах
    чадварт суралцаж байна..
-   ЗАН-үүд бүлэг сэдвүүдийг тухайн үед дидактикийн томсгосон нэгж буюу нэгж
    хичээлүүд болгон багцлах асуудлыг хамтран хэлэлцэн тогтоож ээлжит болон
    нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн ерөнхий загвар гаргасны дараа мэргэжил
    мэргэжлийн чиглэлээр ээлжит хичээлийн хөтөлбөрүүдийг хамтран
    боловсруулав.
-   Энэ туршлага дээр тулгуурлан хувь багш нар ээлжит хичээлийн
    хөтөлбөрүүдийг ажилласан жил, ажлын туршлага, хичээлийн онцлогыг
    харгалзан боловсруулсан юм



                                  Page 71
                         [Type the document title]

  -   Нэгж болон ээлжит хичээлийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай
      сургалтын тоног төхөөрөмж, хэрэглэгдэхүүний жагсаалтыг гарган
      кабинетуудын сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг сургуулийн захиргаанд тавьж
      шийдвэрлүүлэх, ЗАН-ээр хамтран хийх, багш тухайн хичээлийн жилд хийж
      гүйцэтгэх гэж ангилан бэлтгэв.
  - Ирэх хичээлийн жилд заах нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн 80 хувиас багагүйг
      өмнөх хичээлийн жилд нь бэлтгэдэг уламжлалтай болов.
  - Сургалтын хөтөлбөрийг стандартад тулгуурлан боловсруулж хэрэгжүүлэн
      явцад нь үнэлгээ өгч боловсронгуй болгох ажиллагааг хичээлийн жил бүр
      хийж хэвшиж байна.
3.1.3. Үндэсний сургалтын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг үндэслэн сургалтын
байгууллагын хөтөлбөрийг боловсруулсан байдал.
Үндэсний сургалтын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг 1,2–р ангиуд, шилжилтийн 7-р
ангиудад хэрэгжүүлж байна Тус сургуулийн багш нар үндэсний сургалтын
хөтөлбөр боловсруулах багт анхнаас нь идэвхитэй оролцсон ба хөтөлбөр
боловсруулах үндэсний багт сургалтын менежер Б.Гэрэлсайхан, багш Л.Олзвой,
С.Түвшинжаргал, Д.Азбилэг, Ш.Туул, Д.Сарнай нар ажиллаж байгаа юм . Манай
хамт олон 6 настай сурагчдыг сургах туршилтын 16 сургуулийн нэгэнд орж 12
жилийн тогтолцооны анхны туршилт ангийг амжилттай хичээллүүлэн энэ талаар
бусад сургуулиудад арга туршлагаа дэлгэрүүлэн 6 настай сурагчдын сургалтыг
зохион байгуулах,      орчинг бүрдүүлэх талаар түшиц сургууль болж дүүрэг,
нийслэлийн хэмжээний үзүүлэх сургалтыг зохион байгуулсан юм.

6 настай суралцагчдад хичээл заах багш нарт сургалт зохион байгуулах сургагч
багш нарын баг бүрдүүлэн сургалтын менежер Б.Гэрэлсайхан, нийгмийн ажилтан
М.Жаргалсайхан, багш Ш.Отгонцэцэг, До.Мөнхзаяа, Ш,Туул нарын 5 багш
нийслэлийн дүүргүүд болон хөдөөгийн багш нарт нийт 10 гаруй удаа зохион
байгуулж 1000 гаруй багш нарыг хамарсан юм.

Энэ туршлага дээр тулгуурлан бага ангийн багш нараа шинэ нөхцөлд ажиллах
арга барилд сургах ажлыг сургуулийн хэмжээнд зохион байгуулж багш нараа
мэдээллээр хангах, 6 настай суралцагчдын сэтгэхүй, бие бялдарын онцлогыг
сургалтын явцад хэрхэн тусгах арга зүйн талаар 10 гаруй удаа сургалт явуулж, тус
сургууль дээр хичээллэж байсан туршилтын 6 настны бүлэг дээр дадлага
хийлгэсэн болно. Үндэсний хөтөлбөрийг хэвлэгдэн гарч ирмэгц сургуулийн онцлог,
суралцагчдын нас биений онцлогыг харгалзсан нэгж хичээлийн хөтөлбөрийг
сургуулийн түвшинд нийцүүлэх, нэмэлт оруулах мэргэжлийн багийг 5 чиглэлээр
байгуулан ажиллуулж нийт бага ангийн багш нараар хэлэлцүүлсэн юм.




                                    Page 72
                        [Type the document title]

2006-2007 оны хичээлийн жилээс эхлэн багш нар хичээлийн жилийн төгсгөлд
дараагийн хичээлийн жилийн бэлтгэлийн 80%-ийг ЗАН-ээрээ хийдэг уламжлалтай
болсон бөгөөд энэ нь багшийн хувьд үр өгөөжтэй ажил болсон.

Багш бүр ээлжит хичээлийн төлөвлөлтөнд энэ онцлогыг харгалзан ажиллаж байна.
Үндэсний сургалтын төлөвлөгөө, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх сургалтын орчинг
бүрдүүлж, сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг бэлтгэх ажлыг зохион байгуулаад байна.

БСШУЯ-ны шугамаар 5 ангийн иж бүрэн тоног төхөөрөмж авсны дээр өөрсдийн
хүчээр 6 настанд зориулсан 00, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд шаардагдах сургалтын
хэрэглэгдэхүүнүүдийг бэлтгэж чадсан юм

Шилжилтийн 7-р ангийн хөтөлбөрийг багш нараар судлуулан хэрэгжүүлэхийн тулд
нэгж болон ээлжит хичээлийн хөтөлбөрийг мэргэжлийн багш нар хамтран
боловсруулж сургалтаа явуулж байна. Сургалтын явцад сурагчдын нас сэтгэхүй,
бие бялдрын онцлог, агуулгын залгамж холбоог ээлжит болон нэгж хичээлийн
төлөвлөлтөнд тусган ажиллаж байгаа болно.

3.1.4.Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийг боловсруулсан байдал

Хөтөлбөрийг бүлэг сэдвээр боловсруулж ирсэн уламжлал дээрээ тулгуурлан нэгж
хичээлийн хөтөлбөрийг боловсруулах үйл ажиллагааг багш нарыг мэргэжлийн
багаар зохион байгуулж бүлэг сэдвийн тогтолцооноос нэгж сэдвийн тогтолцоо
гаргуулан нэгж сэдвээ тухайн ангийн хамрах хүрээ буюу суралцагчдын нас бие
сэтгэхүйн онцлогт тохируулан цаг болон агуулгаа сонгон хийхдээ шинэчлэгдэн
боловсруулагдаж байгаа 12 жилийн тогтолцооны үндэсний хөтөлбөрийн үзэл
баримтлалыг үндэслэн гаргуулахыг голчиллоо.Нэгж хичээлийн төлөвлөлтийг багш
бүр өөр өөрийн аргаар хэрэгжүүлэх нь чухлыг тооцон энэ чиглэлийн сургалт
семинарт багш нараа бүрэн хамруулан сургалтаар олсон мэдлэгээ хэрэглээ
болгоход сургуулийн захиргаа анхааран ажиллаж байна.

Нэгж хичээлийн төлөвлөлтөнд багшийн зүгээс сургалтын сэтгэлзүй, материаллаг,
бүтээлч үйлийн орчинг бүрдүүлэхэд анхаарч байна.




                                   Page 73
                       [Type the document title]




  3.1.5. Ээлжит хичээлийн хөтөлбөрийг боловсруулсан байдал

 Нэгж хичээлийн төлөвлөлтөнд үндэслэн багш ээлжит хичээлийнхээ
боловсруулалтыг хийнэ.Багш ажлын цаг үйл ажиллагаагаа хэмнэх үүднээс нэгж
хичээлийн төлөвлөлтийг боловсронгуй зөв төлөвлөснөөс ээлжит хичээл чанартай
болно хэмээн бид энэ ажилд анхаарлаа төвлөрүүлэн ажиллаж байна. Багш ээлжит
хичээлийн технологийг сайжруулах боловсронгуй болгоход нөлөөлөх хүчин
зүйлийг төлөвлөх нь чухал.Нэгж хичээлийн төлөвлөлтөөс ээлжит хичээлийн үр
дүн шалтгаална.Манай багш нар нэгж хичээлийн үйл ажиллагааг төлөвлөлтөнд
онцгой анхаарах үүнийг хийж мэргэжлийн багаар хэлэлцэж, сайжруулах ажлыг
төлөвлөж хийгээд байна. Ээлжит хичээлийн загвараас жишээлэн үзүүлбэл:




3.1.6. Сургалтын хөтөлбөрийг заах аргын нэгдлээрээ хамтран боловсруулж
хэвшсэн байдал

  Сургуулийн хөтөлбөрийг боловсруулах багийг байгуулан сургалт зохион
  байгуулж ажиллаж байсан. Сургуулийн хөтөлбөрийг боловсруулан хэлэлцэж



                                  Page 74
                                                                                                                         20
                                                                                                                              40
                                                                                                                                                  60
                                                                                                                                                       80
                                                                                                                                                            100
                                                                                                                                                                  120




                                                                                                                     0




                   10
                   20
                   30
                   40
                   50
                   60
                   70
                   80
                   90
                  100




                    0
                                                                                                         Л.Олзвой
                                                                                                        П.Сэлэнгэ
                                                                                                            С.Сувд
                                                                                                    Б.Сарангэрэл
                                                                                                       Э.Бумдарь
                                                                                                                                                                                                                                      ажиллалаа.


                                                                                                    Д.Чимэгсанаа
                                                                                                   Ж.Наранцэцэг
                                                                                                    Ц.Нарангэрэл
                                                                                                С.Түвшинжаргал
                                                                                                      Ж.Очбаатар
                                                                                                           Э.Уянга
                                                                                                 Б.Цэнгэлсайхан
                                                                                                  Н.Эрдэнэчимэг
                                                                                                    Ц.Оюунчимэг
                                                                                                       Ц.Урантуяа
                                                                                                   Б.Бүрэнбаясах
                                                                                                         Д.Сарнай
                                                                                                           Д.Гэрэл
                                                                                                    Ж.Оюунгэрэл
                                                                                                       Л.Оюунбат
                                                                                                  Б.Цолмонцэцэг
                                                                                                Г.Түвшинжаргал
                                                                                                  О.Орхонбаатар
                                                                                                      Д.Гантөмөр
                                                                                                       Д.Амгалан
                                                                                                  Р.Түмэнжаргал
                                                                                                      Д.Алтанхуяг
                                                                                                    Н.Алтанчимэг
                                                                                                         Э.Гантуяа
                                                                                                        З.Тунгалаг
                                                                                                          Ш.Энхээ
                                                                                                          С.Гантөр
                                                                                                       А.Гантулга
                                                                                                         Б.Батцогт
                                                                                                         Ч.Цэцэгээ
                                                                                                      Д.Сугармаа
                                                                                                          Ч.Батсүх
                                                                                                      Л.Давааням
                                                                                                  Р.Долгорсүрэн




Page 75
                                                                                                     Д.Нарантөгс
                                                                                                 Б.Содномдулам
                                                                                                     Г.Наранутяа
                                                                                                   М.Наранцэцэг
                                                                                                    Ш.Отгонцэцэг
                                                                                                      Н.Мөнхтуяа
                                                                                                       Г.Ганцэцэг
                                                                                                   Б.Насандэлгэр
                                                                                                            Ж.Туул
                                                                                                    П.Мөнхцэцэг
                                                                                                 М.Хишигжаргал
                                                                                                        Д.Нямжав
                                                                                                        П.Зогсмаа
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                [Type the document title]




                                                                                                      Ч.Мөнхтуяа
                                                                                                     Б.Батжаргал
                                                                                                  Д.Өлзийхишиг
                                                                                                      Да.Мөхзаяа
                                                                                                         Т.Жавзан
                                                                                                   Д.Наранчимэг
                                                                                                    П.Оюунцэцэг
                                                                                                    Д.Эрдэнэтуул
                                                                                                        Г.Баярмаа
                                                                                                                                                                                    боловсруулалтын чанарын харьцуулалт




                                                                                                  Ж.Отгонжаргал
                                                                                                    До.Мөнхзаяа
                                                                                                 Г.Должинсүрэн.
                                                                                                        Д.Азбилэг
                                                                                                       Ц.Лхамгив




                                         боловсруулалтын чанарыг ЗАН-ээр харьцуулбал:
                                  2007-2008, 2008-2009 оны хичээлийн жилд багш нарын хөтөлбөр
                                                                                                                                                                        2007-2008, 2008-2009 оны хичээлийн жилд багш нарын хөтөлбөр




          2008-2009
                      2007-2008
                                                                                                                               2008-2009
                                                                                                                                           2007-2008
                                                                                                                                                                                                                                      сайжруулах, цаашид боловсронгуй болгох багш нарын боловсруулсан
                                                                                                                                                                                                                                      хөтөлбөрт үнэлгээ дүгнэлт шинжилгээ хийх дахин сайжруулах чиглэл гарган
                        [Type the document title]

  Бид сургуулийн хөтөлбөртөө дүгнэлт хийж үнэлгээ өгч дахин боловсруулах
  шаардлагатай гэж үзээд сургуулийн хөтөлбөр боловсруулах баг томилон
  ажиллууллаа. Энэ ажлын хүрээнд ЗАН, секцүүд ч хамтран баг болж бага дунд
  ангийн залгамж холбоотойгоор хөтөлбөрийг боловсруулах нь ач холбогдолтой
  гэж мэргэжлийн багууд бие биеэндээ зөвлөн тусалж энэ ажлыг
  гүйцэтгэлээ.Сургуулийн хөтөлбөрөөсөө бүлэг нэгж ээлжит хичээлийн
  хөтөлбөрийг боловсруулах чиглэлд барин ажиллаж байна.

3.2. Сургалтын хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн байдал
3.2.1. Сургалтын хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн явц, үр дүнгийн судалгаа хийж,
хэлэлцүүлэг зохион байгуулсан байдал

Сургалтын хөтөлбөрийн явцыг багш бүр ээлжит хичээлийн дараа төлөвлөлтөндөө
онцлох зүйлийн талаар тэмдэглэл хөтөлдөг ба бүлэг, сэдвээр сурагчдыг үнэлэн
сурагчдын олж авсан мэдлэг, чадварын байдлаар хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн
явцдаа үнэлгээ өгч ЗАН-ийн хурлаар сард нэг удаа хэлэлцүүлэн нэгж хичээлийн
болон бүлэг сэдвийн хөтөлбөрт үнэлгээ өгч ямар чиглэлээр өөрчлөлт хийх, арга
зүй,үнэлгээг хэрхэн    сайжруулах талаар ярилцлага хийж хэвшиж байна.
Сургалтын хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн явцыг сургуулийн захиргаа улирал бүр
төвшин тогтоох шалгалт авдаг ба үүнд нь багшаар тухайн хичээлийн хөтөлбөрийн
хэрэгжилтийг, ЗАН-ээр нь сургуулийн хэмжээнд тухайн хичээлийн хөтөлбөрийн
хэрэгжилт ямар байгаа болон дараах бүлэг сэдвүүдийн болон дараах хичээлийн
жилд тухайн сэдвийн хөтөлбөрт ямар өөрчлөлт тусгах асуудлыг хэлэлцүүлж байна

Мөн тухайн хичээлийн жилд бүлэг, сэдвүүдийн болон сургуулийн хөтөлбөр ямар
хэрэгжилттэй байсан, ямар дүгнэлт хийсэн, ямар өөрчлөлт хийсэн тухай ЗАН
бүрийн дүгнэлтийг СХЗ-ийн хурлаар ярилцлага хэлбэрээр хэлэлцэн үйл
ажиллагаандаа дүгнэлт хийсэн болно. Үүний дүнд сурлагын амжилт жил бүр ахиж
байна.

 Тус сургууль нь мэдээллийн технологи, математик, гадаад хэлний чиглэлээр
гүнзгийрүүлсэн сургалтыг явуулж суралцагчдынхаа авьяас, чадварыг хөгжүүлэх
асуудалд анхаарч байна. Сүүлийн жилүүдэд суралцагчдын хөгжлийн түвшин ахиж
байгаа нь харагдаж байна. Дүүргийн математикийн олимпиадад сүүлийн 4 жилд 3
удаа, физикийн олимпиадад 3 жил дараалан, мэдээлэлзүйн олимпиадад 2 жил
дараалан тэргүүлж, гадаад хэл, хими, биологийн олимпиадад шагналт байранд
орж “ Стандарт -2007,2008” олимпиад, тэргүүлж байсан ба өөрсдийн санаачлагаар
“ Төрөлх хэл – Их сорилго “ уралдааныг ниййслэлийн хэмжээнд, Монгол Улсын
гавьяат багш Г.Дашганы нэрэмжит математикийн олимпиадыг дүүргийн хэмжээнд
амжилттай явуулж ирсэн билээ. Мөн бусад сургуулиудаас зохион байгуулдаг
нэрэмжит олимпиадуудад амжилттай оролцож байна. 2006-2007 оны хичээлийн



                                   Page 76
                       [Type the document title]

жилд нийслэлийн боловсролын газраас зохион байгуулагдсан “Ус чандмань-
эрдэнэ* сэдэвт хөтөлбөр боловсруулах уралдаанд багш Д.Мөнхзаяа тэргүүн байр
эзэлсэн.Сургуулийн түвшинд “Хөтөлбөр боловсруулах арга зүй “ сэдэвт уралдаан
зохион байгуулсан төдийгүй бүх багш нарынхаа хөтөлбөр боловсруулсан
байдалтай танилцаж тооцоо судалгаа гарган зөвлөн тусалсан нв үр дүнтэй ажил
болсон.

3.2.2.Сургалтын хөтөлбөрийг судалгаа хэлэлцүүлгийн үр дүнд тулгуурлан
сайжруулсан байдал

2008-2009 оны хичээлийн жилд сургуулийн сургалтын хөтөлбөртөө SWOT
шинжилгээ хийж , дүгнэлт гаргалаа.

Сургуулийн хөтөлбөрийн давуу тал нь: Багш нар хөтөлбөрийн талаар суралцаж
эхэлсэн. Хөтөлбөр   боловсруулах арга зүйд бие биенээсээ харилцан суралцаж
байлаа. Хөтөлбөрийн бүтэц жишиг даалгавар агуулгын залгамж холбоо
хичээлүүдийн интеграцын талаарх мэдлэг жигдэрсэн.Боловсролын шинэчлэл
өөрчлөлтийн хурдац болон ЕБС-ийг 12 жилийн тогтолцоонд шилжүүлж байгаатай
уялдуулан хөтөлбөрийг өөрчлөн шинэчлэх шаардлагатай гэж үзлээ.




  Сул талтай нь:Сургуулийн болон бүлэг нэгж хичээлийн хөтөлбөрийг 2004 онд
анх боловсруулсан. ЕБС-д мөрдөгдөж байгаа хичээлүүдийн агуулгын хүрээ нь
стандартыг хэрэгжүүлэх бүлэг сэдвийн болон ээлжит хичээлийн хөтөлбөр
боловсруулах   хичээл    төлөвлөхөд   баримжаа    болж    байсан.Энэ   үед
боловсруулагдаж байсан      хөтөлбөр нь шинэ стандарт агуулгын хүрээнд
баримжаалагдан боловсруулагдаж байсан нь шинэ тутам байсан болохоор
дутагдал нилээд байсан.Эхний хөтөлбөрүүд нь хуулбарласан,тоочсон хэлбэр
голлосон мэдлэгийн жагсаалт маягтай болсон.Багш нар боловсруулсан
хөтөлбөрөө хэрэгжүүлэхдээ төдийлөн хангалттай биш байсан, өөрөөр хэлбэл үр
дүн өгөөж хангалттай биш хөтөлбөрийн дагуу хичээл төлөвлөхдөө сурах бичиг
хуулбарлах хандлага давамгайлж байсан.Иймээс захирлын дэргэдэх зөвлөл багш



                                  Page 77
                        [Type the document title]

нарын зөвлөлийн хурлаар асуудлыг авч хэлэлцэн хөтөлбөр боловсруулах багийг
дахин томилон мэргэжилтэн арга зүйчид өөрийн сургуулиас          үндэсний
хөтөлбөрийн багийн гишүүнээр ажилладаг багш нартайгаа хамтран хөтөлбөрийг
дахин боловсруулан сайжруулах ажлыг хийж гүйцэтгэлээ.

3.2.3.Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн байдал

      Боловсролын нэгж хичээлийн төлөвлөлт технологийг сайжруулах илүү
дэвшилтэт технологийг хэрэглэх, шинэ бүтээлч арга замыг олох, аливаа санааг үр
дүнтэй ажил болгох оновчтой шийдэл олоход багш нар санаачилгатай ажиллах
шаардлага урган гарч багш нар олон хувилбараар боловсруулж байна.Багш нар
нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн төлөвлөлт сайжруулахын тулд бүтээлчээр сэтгэх
асуудлыг оновчтой шийдвэрлэх шинэ санаа боловсруулах харилцан суралцах
чадварт багш нар давхар суралцаж байна. ЗАН, мэргэжлийн багууд нэгж
хөтөлбөрийг суралцагчдын өмнө нь эзэмшсэн мэдлэг хамрах хүрээг тооцон
чадвар дадалд     суурилан боловсруулж боловсролын стандартын арга зүйд
ерөнхий ба тусгай зарчмыг хослуулан хэрэглэх зайлшгүй шаардлагатай. Үүнд:
хүүхдийн хөгжлийн онцлог хэрэгцээ сонирхолд тохируулан хамтран ажиллах
суралцах боломж орчин нөхцөлийг бүрдүүлэхэд анхаарч ажиллаж байна.
Сургалтын менежрүүд багш нараар нэгж хичээлийн хөтөлбөрийг боловсруулж
байгаа боловч сайжруулах үнэлэлт дүгнэлт өгөхөд нэлээд тусалж дэмжих
шаардлагатай байгаа юм.

3.2.4.Ээлжит хичээлийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн байдал.

      Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн төлөвлөлтийг боловсруулсны үндсэн дээр
ээлжит хичээлийн технолгийг сайжруулах хичээлийн явцад сургалтын идэвхтэй
аргуудыг сонгон хэрэглэж сургалтыг зөв зохион байгуулах суралцагчдынхаа
сонирхол хэрэгцээн дээр тулгуурлан багш бүр өөрийн үйл ажиллагааны
төлөвлөлтөө хийж байна. Ээлжит хичээлд мэлээлэл харилцааны технолгийг
ашиглан цахим хичээл бэлтгэх сургалтандаа ашиглаж байна. Одоогоор нийт
хичээлийн 70 % нь цахим хэлбэрээр бэлтгэгдээд байна.




                                   Page 78
                        [Type the document title]


      ЗАН-үүд багш нарынхаа заадаг ангийнхаа хичээлийн бүлэг сэдэв,нэгж
хичээлийн хөтөлбөрийн судалгааг гарган түүндээ үндэслэн шинжлэх ухааны
үндэстэй боловсруулж,сургалтын зарчмыг хэрэгжүүлж сурагчаа хөгжүүлэн иргэн
төлөвшүүлэхэд анхааран ажиллаж байна. Ээлжит хичээлийн технологийг
сайжруулах зайлшгүй шаардлага гарч байгаа багш ээлжит хичээлийг хэрхэн
хөтөлж явуулахаас сургалтын чанар ихээхэн нөлөөлнө гэж багш нар шинэчлэгдэн
боловсруулагдаж байгаа 12 жилийн үндсэний хөтөлбөрийг үндэслэн нэгж
хичээлийн хөтөлбөр ээлжит хичээлийн төлөвлөлтийг боловсруулах загвар энэ
чиглэлээр илтгэл реферат бичүүлж хэлэлцүүлэг хийсэн билээ.




     2008-2009 оны хичээлийн жилийн сургуулийн шилдэг илтгэл шалгаруулах
уралдаанд бага ангийн багш Ч.Мөнхтуяагийн “Зураг-Технологийн боловсролын
ээлжит хичээлийн технологийг шинэчлэн сайжруулах нь” сэдэвт илтгэл тэргүүллээ.




“Боловсролын нээлттэй хаалганы өдөрлөг”-өөр 6 настай суралцагчдын сурах
орчны талаар менежер Б.Гэрэлсайхан БСШУЯ-ны сайдад танилцуулж байгаа нь:




                                   Page 79
                                [Type the document title]

           Нэгж хичээлийн болон ээлжит хичээлийн төлөвлөлт, технологийг
            сайжруулах илүү дэвшилтэт аргыг багш нар, ЗАН, хамт олноороо
            эрэлхийлэн ажиллаж байна.
            / Анхан шатны ба дунд ангийн ээлжит болон нэгж хичээлийн хөтөлбөрийг
            хавсаргав /

Батлав. Сургалтын менежер .........................

2009-2010 оны хичээлийн жил                           7-р анги       24цаг

Бүлэг сэдвийн нэр:                 Өгүүлбэр зүй
Дэд сэдвүүд:

    Нутаг минь – эх орон                  11 + 1 цаг
          Өгүүлбэрийн доторх үгсийн холбоо
          Цөм ба дагуул үг
          Нэрийн ба үйлийн холбоо үг
          Чөлөөт холбоо үг
          Чөлөөт бус холбоо үг түүний ангилал
    Багын явдал                           11 + 1 цаг
          Энгийн өгүүлбэр
          Өгүүлбэрийн дэлгэрсэн бүтэц
          Өгүүлбэрийн дэлгэрүүлэгч гишүүд
          Энгийн ба нийлмэл өгүүлбэрийн ялгаа
          Өгүүлбэрийн хувиргал

Хүлээгдэж буй ерөнхий үр дүн:
          Эх, өгүүлбэр, үг, бүтээврийн түвшинд хэлний тодорхой мэдлэг эзэмшиж ярьж бичих
           чадвартай болсноо харуулах
          Эхийг цогцолбороор зааглан нэрлэх, санааг тайлбарлах
          Эхийг зохиож найруулж бичихдээ бичгийн соѐлыг ашиглан хэрэглээ болгох
          Холбоо үгийг ялгах таних тайлбарлах, зохиож найруулж бичихдээ ашиглах чадвартай
           болсон байх
          Энгийн ба нийлмэл өгүүлбэрийг тайлбарлах, зохиож найруулж бичихдээ ашиглах
           чадвартай болсон байх

Хүлээгдэж буй тодорхой үр дүн:
          Эхийн гол санааг илэрхийлэх үг, өгүүлбэрийг ялгах, таних, тайлбарлах
          Эх, өгүүлбэрийг хураах, дэлгэрүүлэх



                                            Page 80
                               [Type the document title]

       Эх зөв сайхан зохиож найруулж бичих
       Өгүүлбэрийн доторх үгсийн холбоог олж тайлбарлаж чаддаг болох
       Холбоо үгийг бүтцээр нь таних, тайлбарлах
       Холбоо үгийн онцлогийг үндэслэн утгын ангилал хийж таних ялгах
       Тогтвортой холбоо үгийг ялгах таних тайлбарлаж чаддаг болох
       Хэлц үгийг тайлбарлах
       Хэлц үгийг зохиож найруулж бичихдээ оновчтой ашиглах

                       2 - р    улирал                                 3-р улирал
1        2      3       4       5    6       7         8      9      1     2     3
                          Өгүүлбэр       зүй
                                  24 цаг

        Нутаг минь          - эх орон              Багын явдал
     Бичил эхийн санааг тайлбарлах                   Холбоо үгийн тухай таниулах
      бүтцийн болон агуулгын задлал                   Холбоо үгийн бүтэц, утгыг тайлбарлах,
      хийх, хувиргах                                   ангиллыг тодорхойлох
     Эхийн үйлдэгчийг олох тайлбарлах                Тогтвортой холбоо үгийн утгын ангилал,
     Эхээс энгийн өгүүлбэрийг                         ялгааг тайлбарлах
      тайлбарлах нийлмэл ба энгийн                    Хэлц үгийн онцлогийг тодорхойлон
      өгүүлбэрийн ялгааг гаргах                        зохиож найруулж бичихэд оновчтой
     Эхэд суурилан холбоо үгийн                       ашиглах
      бүлэглэх таних, тайлбарлах                      Өгүүлбэрийн дэлгэрсэн бүтцийг гаргах
Бүлэг сэдвийн агуулга:
Агуулгын                             Сурах + сургах агуулга
тогтолцооны      Мэдлэг                     чадвар                       хэрэглээ
бүрэлдэхүүн
                     Эхийн санаа агуулгын      Эхийг богино              Эхийн утгыг
Нутаг минь-           задлал                     хугацаанд уншиж            ойлгох, бүтэц
эх орон              Эхээс тулгуур болон        ойлгох                     болон утгад
                      түлхүүр үгийг олох        Эхэд зохих зааврын         задлал хийснээр
                     Өгүүлбэрийн доторх         дагуу задлал хи йх         ухаарч ойлгох,
Холбоо                үгсийн холбоо             Холбоо үгийг олох,         санааг хэрхэн
үгийн тухай          Холбоо үгийн бүтэц /       ялгах, бүлэглэх,           ялгаж бичсэнийг
                      цөм ба дагуул үг/          тайлбарлах                 таних бичигт
                     Нэрийн ба үйлийн          Тогтвортой холбоо          тэмдэглэснийг
                      холбоо үг                  үгийг утгаар нь            ашиглах
Багын явдал          Чөлөөт бус холбоо          ялган таних,              Өгүүлбэрийн
                      үгийн онцлог утгын         тайлбарлах                 тухай мэдлэгт
                      ангилал/                  Тогтвортой холбоо          суурилан санааг
                     Энгийн ба нийлмэл          үг, хэлц үгийг зохиож      зөв илэрийлэх
                      өгүүлбэрийн ялгаа          найруулж бичихдээ         Холбоо үг,



                                         Page 81
                         [Type the document title]

                Өгүүлбэрийн                     оновчтой ашиглах       тогтвортой
                 дэлгэрүүлэгч                                           х.үгийн утга,
                 гишүүдийн тухай                                        ангиллыг мэдэж,
                                                                        ард түмнийхээ
                                                                        ахуйн онцлогтой
                                                                        танилцах
Бүлэг сэдвийн арга зарчим:
     Мэдлэгийг тогтолцоо дараалалтай эзэмшүүлэх зарчмыг амьдрал хэрэглээтэй
      холбох зарчимтай
     Танин мэдэх чадварыг хөгжүүлэх зарчмыг идэвхитэй байх зарчимтай

Дотоод яриаг гадаад яриа болгон хувиргах зарчмыг голлон анхаарна.


  Нэгж хичээлийн төлөвлөлт
      д/д                  Нэгж      хичээлийн        төлөвлөлт
               Дэд сэдэв
      1                                    “Анхны цас” эхийг задлах             1
                                           хувиргах
      2       Нутаг минь – эх орон         “Анхны цас” эхэд өгүүлбэр зүйн       1
                                           задлал хийх
      3                                     Тогтвортой холбоо үгийн онцлог      1
      4                                    Отгонтэнгэр уулыг бид аргаддаг       1
                                           уу? Уул биднийгээ аргаддаг уу?
      5                                    Эхэд өгүүлбэр зүй, холбоо үгийн      1
            Холбоо үг / бүтэц, утгын       задлал хийх
      6     ангилал /                      Эхийн хувиргал “ Горхи” эхийг        1
                                           ажиллах
      7                                    “Туул тунин тунин ирлээ.             1
                                           “Агуулгын задлал
      8                                    Туул тунин тунин ирлээ.” Өгүүлбэр    1
                                           зүйн задлал
      9                                    Туул тунин тунин ирлээ.” Холбоо      1
                                           үгийн задлал
      10    Тогтвортой холбоо үг           Шалгах ажил                          1
      11                                   Д.Нямаа “Шөнийн талд адуу            1
                                           янцгаана” агуулгыг задлан
                                           тайлбарлах
      12                                   Д.Нямаа“Шөнийн талд адуу             1
                                           янцгаана”
                                           Өгүүлбэр зүй, холбоо үгийг
                                           тайлбарлах
      13                                   Энгийн ба нийлмэл өгүүлбэрийн ялга   1
      14     Багын явдал                   Эх дээр ажиллах                      1



                                       Page 82
                           [Type the document title]

        15                                  Өгүүлбэрийн гол гишүүд               1
        16     Энгийн ба нийлмэл            Өгүүлбэрийн гол дэлгэрүүлэгч         1
        17   өгүүлбэрийн ялгаа              Өгүүлбэрийн дэд дэлгэрүүлэгч         1
        18                                  Өгүүлбэрийн захын дэлгэрүүлэгч       1
        19    Өгүүлбэрийн дэлгэрсэн         Эх дээр ажиллах                      1
        20   бүтэц                          Шалгах ажил                          1
        21                                  Өгүүлбэрийн дэлгэрсэн бүтэц          1
        22   Өгүүлбэрийн дэлгэрүүлэгч       Бататгал дасгал                      1
        23   гишүүд                         Эхийг задалж тайлбарлах              1
        24                                  Бататгал дасгал                      1
                нийт                                                             24
Хичээлийн хэрэглэгдэхүүн:
     Ц.Өнөрбаян Б.Пүрэв-Очир нарын “Монгол хэл 7” сурах бичиг 2007 он
     Бичил эхүүд / код бүхий/
     Хичээлд хэрэглэгдэх цаас, фломастер
     Багийн гишүүдийн таних тэмдэг зүүлт
     Явцын үнэлгээний хүснэгт

Сургалтын орчин:
                                           Ц.Өнөрбаян Б.Пүрэв-Очир нарын
  Сурах бичиг, гарын авлага,                “Монгол хэл 7” сурах бичиг 2007 он
  зөвлөмж                                  Бичил эхүүд / код бүхий/

                                           Хичээлд хэрэглэгдэх цаас, фломастер
     Хэрэглэгдэхүүн                        Багийн гишүүдийн таних тэмдэг зүүлт
                                           Явцын үнэлгээний хүснэгт


  Анги кабинет                              306 тоот өрөө / 303, 409, 205 /


Үнэлгээ:
Үнэлгээний              11 сар                12 сар              1 сар
хэлбэр
                       Энгийн               Тогтвортой холбоо    Бодол санааг
 Аман                  өгүүлбэрийг          үгийн утгыг          чөлөөтэй
                       ажиллах              тайлбарлах           илэрхийлэх
                       Холбоо үгийг танин   Өгүүлбэрт            тайлбарлах
                       бүлэглэх             оновчтой оруулж
                       тайлбарлах           зохиох
                        Зохих сэдвээр       Зөв бичих чадвар,    Санааг илэрхийлэх
Бичгийн                гүйцэтгэх            бичгийн соѐл         чадвар, мэдлэгээ



                                       Page 83
                         [Type the document title]

                                                                          оновчтой
                                                                          илэрхийлэх
                                          Бүтээлийн сан
Бусад                                     хийх




Батлав. Сургалтын менежер:          ...................................

2009-2010 оны хичээлийн жил 7-р анги 11 + 1 цаг

Нэгж хичээлийн нэр:       Нутаг минь – эх орон
           Өгүүлбэрийн доторх үгсийн холбоо
           Холбоо үгийн бүтэц
           Холбоо үгийн ангилал
           Чөлөөт бус холбоо үгийн ангилал
Нэгж хичээлийн хамрах хүрээ:
           7-а, 7-б, 7-в, 7-г анги йн сурагчдын өгүүлбэрийн доторх үгс утга,
            нөхцлөөр холбогддог тухай мэдлэгт суурилан холбоо үгийн тухай
            дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөх
           7-а,б, в, г ангийн сурагчид эхийн санааг тайлбарлахдаа утгыг сайтар
            анхааран уншихдаа дулимаг ханддагийг сануулах
           Дүрслэх ур маягтай үгийг олох чадварт тулгуурлан утга зүйжсэн холбоо
            үгийг тайлбарлах
Хэрэгцээ:
        Оршин байх
      Цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн амьдрахад хүмүүжилтэй, бусдыг хүндэлдэг
        хүн болж төлөвших нь зайлшгүй гэдгийг ухаарах
          Мэдлэг бүтээх
      Хүний харилцааны хэрэглүүр эх учир эхэд суурилан хэлний айн мэдлэгийг
        эзэмших
        Нийгэмших
      Хэлний мэдлэгээр дамжуулан бусдыг хүндэтгэн, тэдний ажил үйлсийг
        дэмжин, өөрийгөө ч хүндлүүлж бие биеэ хүндэтгэн ажиллаж амьдрах
        Харилцаанд суралцах
      Алхам тутамдаа нийгмийн харилцаанд оролцдог учир санаагаа цэгцтэй
        илэрхийлэх, өөрийгөө бусдад зөв ойлгуулах, бусадтай харилцахад , зөв
        шийдвэр гаргахад эх хэлний мэдлэг чухал гэдгийг мэдэрч хэрэглэх

Нэгж хичээлийн хүлээгдэж буй үр дүн:



                                   Page 84
                         [Type the document title]

     Эхийг агуулга, утгын бүтцийн хувьд задлал хийх
     Өгүүлбэрийг холбоо үгээр задлах, чөлөөт, чөлөөт бус холбоо үгийг таних,
      тайлбарлаж чаддаг болох
     Чөлөөт бус холбоо үг, хэлц үгээр дамжуулан Монголчуудын сэтгэлгээний
      онцлогтой танилцах
     Хэлц үгийг зохиож найруулж бичихдээ оновчтой ашиглах



Нэгж хичээлийн тодорхой үр дүн:
     Эхийг ухаарч ойлгох, агуулга, бүтцийг задлах, тайлбарлах
     Эхийн санааг алдагдуулахгүйгээр дуурайн бичих
     Энгийн өгүүлбэрийг ажиллах, тайлбарлах
     Өгүүлбэрийн доторх үгсийн холбоог олох
     Холбоо үгийг олох, таних, бүлэглэх
     Чөлөөт бус холбоо үгийг ангилах, тайлбарлах
     Хэлц үгийн утга, гол, үүсгэл санааг тайлбарлах
     Хэлц үгийг зохиож найруулж бичихдээ ашиглах

Нэгж хичээлийн агуулга:
Агуулга                    Сурах + сургах агуулга
тогтолцооны
бүрэлдэхүүн         Мэдлэг            Чадвар              Хэрэглээ
                     Эхийн санаа      Эхийг богино       Эхийн утгыг
                      агуулгын задлал   хугацаанд           ойлгох, бүтэц
  Нутаг минь –       Эхээс тулгуур     уншиж ойлгох        болон утгад
                      болон түлхүүр    Эхэд зохих          задлал
эх орон               үгийг олох        зааврын дагуу       хийснээр ухаарч
                     Өгүүлбэрийн       задлал хи йх        ойлгох, санааг
                      доторх үгсийн    Холбоо үгийг        хэрхэн ялгаж
                      холбоо            олох, ялгах,        бичсэнийг таних
                     Холбоо үгийн      бүлэглэх,           бичигт
                      бүтэц / цөм ба    тайлбарлах          тэмдэглэснийг
                      дагуул үг/       Тогтвортой          ашиглах
                     Нэрийн ба         холбоо үгийг       Өгүүлбэрийн
 Холбоо үгийн         үйлийн холбоо     утгаар нь ялган     тухай мэдлэгт
тухай                 үг                таних,              суурилан
                     Чөлөөт бус        тайлбарлах          санааг зөв
                      холбоо үгийн     Тогтвортой          илэрийлэх
                      онцлог утгын      холбоо үг, хэлц    Холбоо үг,
                      ангилал/          үгийг зохиож        тогтвортой
                                                            холбоо үгийн


                                   Page 85
                              [Type the document title]

                                                     найруулж                   утга, ангиллыг
                                                     бичихдээ                   мэдсэнээр ард
                                                     оновчтой                   түмнийхээ
                                                     ашиглах                    ахуйн
                                                                                онцлогтой
                                                                                танилцах
Нэгж хичээлийн арга зүй:
Нэгж хичээлийн сэдэв                    Арга зүй                   хэрэглэгдэхүүн
“ Анхны цас”                   Инсертын арга                       Бичмэл үзүүлэн
Отгонтэнгэр уулыг бид                                              Эх 306 МХ7 IY-а,
аргаддаг уу? Уул               Эвлүүлгийн арга                     ЭХ 306 МХ7 IY-б
биднийгээ аргаддаг уу?
“ Горхи                        Хамтын хичээл                       ЭХ    306 МХ7 IY-в
Туул тунин тунин ирлээ.
Д.Нямаа “Шөнийн талд           Эвлүүлгийн арга                     ЭХ    306 МХ7 IY-г
адуу янцгаана
                               Хамтын хичээл                       ЭХ     306 МХ7 IY-д
Сургалтын орчин:
                                    Ц.Өнөрбаян Б.Пүрэв-Очир нарын “Монгол хэл
Сурах бичиг, гарын                   7” сурах бичиг 2007 он
авлага, зөвлөмж                    Бичил эхүүд / код бүхий/
                                   Хичээлд хэрэглэгдэх цаас, фломастер
 Хэрэглэгдэхүүн                    Багийн гишүүдийн таних тэмдэг зүүлт
                                   Явцын үнэлгээний хүснэгт
Анги кабинет                    306 тоот өрөө / 303, 409, 205 /


Нэгж хичээлийн агуулга:
Ээлжит         хугацаа Мэдлэг                           Чадвар                       Хэрэглээ
хичээлийн
сэдэв
“Анхны цас”    120           Эхийн санаа агуулгын         Эхийг богино хугацаанд    Эхийн утгыг ойлгох, бүтэц
“Отгонтэнгэр                  задлал                        уншиж ойлгох               болон утгад задлал хийснээр
                             Эхээс тулгуур болон          Эхэд зохих зааврын         ухаарч ойлгох, санааг хэрхэн
уулыг бид      120            түлхүүр үгийг олох            дагуу задлал хи йх         ялгаж бичсэнийг таних бичигт
аргаддаг уу?                 Өгүүлбэрийн доторх           Холбоо үгийг олох,         тэмдэглэснийг
Уул                           үгсийн холбоо                 ялгах, бүлэглэх,           ашиглах
биднийгээ                    Холбоо үгийн бүтэц /          тайлбарлах                Өгүүлбэрийн тухай мэдлэгт
аргаддаг уу?                  цөм ба дагуул үг/            Тогтвортой холбоо           суурилан санааг зөв
                             Нэрийн ба үйлийн              үгийг утгаар нь ялган       илэрийлэх
“Туул тунин    120
тунин ирлээ.
                              холбоо үг                     таних, тайлбарлах           Холбоо үг, тогтвортой холбоо
                             Чөлөөт бус холбоо үгийн      Тогтвортой холбоо үг,        үгийн утга, ангиллыг
Шалгах ажил    40                                           хэлц үгийг зохиож            мэдсэнээр ард түмнийхээ
                              онцлог утгын ангилал/         найруулж бичихдээ
Д.Нямаа                                                                                  ахуйн онцлогтой танилцах
                                                            оновчтой ашиглах
“Шөнийн        80
талд адуу



                                           Page 86
                           [Type the document title]

янцгаана
Хичээлийн хэрэглэгдэхүүн:
       Ц.Өнөрбаян Б.Пүрэв-Очир нарын “Монгол хэл 7” сурах бичиг 2007 он
      Бичил эхүүд / код бүхий/ 306 МХ7 IY-а, 306 МХ7 IY -б, 306 МХ7 IY- в,
                                306 МХ7 IY- г, 306 МХ7 IY-д
      Хичээлд хэрэглэгдэх цаас, фломастер
      Багийн гишүүдийн таних тэмдэг зүүлт
      Явцын үнэлгээний хүснэгт


Цаг төлөвлөлт:

                         Ээлжит хичээлийн төлөвлөлт
  д/        Дэд сэдэв                                                         цаг
  д
  1                                  “Анхны цас” эхийг задлах хувиргах        1
  2                                  “Анхны цас” эхэд өгүүлбэр зүйн           1
                                     задлал хийх
  3       Нутаг минь – эх орон        Тогтвортой холбоо үгийн онцлог          1
  4                                  Отгонтэнгэр уулыг бид аргаддаг уу?       1
                                     Уул биднийгээ аргаддаг уу?
  5                                  Эхэд өгүүлбэр зүй, холбоо үгийн          1
           Холбоо үг / бүтэц,        задлал хийх
  6      утгын          ангилал /    Эхийн хувиргал “ Горхи” эхийг            1
                                     ажиллах
  7                                  “Туул тунин тунин ирлээ. “Агуулгын       1
                                     задлал
  8        Тогтвортой холбоо үг      Туул тунин тунин ирлээ.” Өгүүлбэр        1
                                     зүйн задлал
  9                                  Туул тунин тунин ирлээ.” Холбоо          1
                                     үгийн задлал
  10                                 Шалгах ажил                              1
  11                                 Д.Нямаа “Шөнийн талд адуу янцгаана”      1
                                     агуулгыг задлан тайлбарлах
  12                                 Д.Нямаа“Шөнийн талд адуу янцгаана”       1
                                     Өгүүлбэр зүй, холбоо үгийг
                                     тайлбарлах
                                      12 цаг


Үнэлгээ:
Үнэлгээний хэлбэр      11 сар               12 сар             1 сар
                      Энгийн              Тогтвортой холбоо   Бодол санааг



                                      Page 87
                            [Type the document title]

 Аман                өгүүлбэрийг          үгийн утгыг         чөлөөтэй
                     ажиллах              тайлбарлах          илэрхийлэх
                     Холбоо үгийг танин   Өгүүлбэрт           тайлбарлах
                     бүлэглэх             оновчтой оруулж
                     тайлбарлах           зохиох
                      Зохих сэдвээр       Зөв бичих чадвар,   Санааг илэрхийлэх
Бичгийн              гүйцэтгэх            бичгийн соѐл        чадвар, мэдлэгээ
                                                              оновчтой
                                                              илэрхийлэх
                                          Бүтээлийн сан
Бусад                                     хийх
Үйл ажиллагааны төлөвлөлт

Хичээл №1
 306 МХ7 IY-а           Анхны цас

      Намрын налгар өдрүүд шувуудтай хамт буцаж, өндөр огторгуйд алтан нар гялалзаж
байвч жихүүн уур сэм сэмээр жиндүүлнэ. Энэ бол өвөл хаяанд ирсний дохио.

      Анхны цаснаар хүйтний эрч чангарч хацар нүүр алгадах нь нүдний өмнө шинэхэн
ертөнцийг цэлийтэл нээж , сэтгэл санааг ариусгана. Цэв цэвэр агаар, шив шинэхэн цас үр
ач нарын зүрх сэтгэлийг нэвт шувт эзэмдэх тул тасхийм хүйтнийг ч ажралгүй цасаар
наадан, цана чарга хөлөглөн, өвгөд эмгэдийг зугаацуулна.

д/д     Багшийн үйл ажиллагаа               Сурагчийн үйл ажиллагаа

                                          1. Эхийг богино хугацаанд уншиж ойлгох
                                          2. Эхийг цогцолбороор зааглан нэрлэх
1         Бичил эх 306 МХ7 IY-а           3. Эхийн дүрслэх ур маягийг тайлбарлах
                                          4. Эхийн санааг тайлбарлах
                                          5. Эхэд хувиргал хийх / салаалах/

2     *** Байгалийн дүрслэл ийг           2-р ажил:
      анхаарах                             1-р цогцолбор Намрын ......... дохио.
                                               Жихүүн салхи
                                           2-р цогцолбор Анхны цас ,,,,,,,,,,
                                          зугаацуулна.
3     Эхийн хувиргал хийх                                Анхны цас
             Салаалах                     3 -р ажил:
                                          Налгар өдрүүд буцах ------- амьдчилах
         Эхийн агуулга санааг             Алтан нар ------------- адилтгал
      өөрчлөхгүйгээр хэв маягийг          Жихүүн уур жиндүүлэх --- хүншүүлэл
      өөрчлөх                             Өвөл ирэх -------- хүншүүлэл
                                          Хүйтний эрч алгадах ------- хүншүүлэл
                                          Ертөнцийг нээх ---------- хүншүүлэл



                                     Page 88
                                     [Type the document title]

             Хэлцээр хураах:                               Цэв цэвэр агаар эзэмдэх -------- хүншүүлэл
                                                           Шинэ цас эзэмдэх ------- хүншүүлэл
              Хүйтний ам наашилж                           4 -р ажил
              Хөхүүрийн ам цаашлах                         Сэдэв: өвөл болох гэж байгаа тухай
                                                           өгүүлсэн нь
                                                           Гол санаа: Анхны цас ороод хүйтэрч байгаа
                                                           нь ирж буй улирлын шинж болохыг өгүүлсэн


 4           Даалгавар                                       “ Анхны цас” сэдвээр хүүрнэмж бичих
                                                             40-50 үгтэй
Батлав:Сургалтын менежер .................................. Б.Гэрэлсайхан

                                               Хүн орчин боловсролын

                                              нэгж хичээлийн хөтөлбөр

Хичээлийн сэдэв: Орчноо ажиглацгаая -5 цаг

Хамрах хүрээ:

            Сурагчид өөрийн хүрээлэн буй орчны зүйлсийг нэрлэж, тэдгээрийн тухай болон цаг агаар улирлын
             тухай ярьж чаддаг болсон байна.
            Газрын зургийн тухай ойлголттой, монгол орныг газрын зургийг зааж нэрлэж чаддаг ч монгол орны
             газар зүйн онцлогийн талаар төдийлөн сайн мэдэхгүй
            Газрын зургийн ерөнхий өнгийг ялгаж чаддаг ч газар зүйн тэмдэглэгээнүүдийг таньж мэдэхгүй
            Амьдарч буй хот дүүргийн тухай өөрийн хэмжээнд мэднэ, бусдад ярина.

Зорилго: Орон нутгийнхаа газрын гадаргыг ажиглуулж, тайлбарлуулах, монгол орны газар зүйн зураг дээр
зааж чаддаг болгох, газрын гадаргын онцлог, ялгааг мэдүүлэх

Зорилт:

            Өөрсдийн орон нутгийн газрын гадаргын хэлбэрийг ажиглах
            Газрын гадаргын хэлбэрийг дүрсэлж, тэмдэглэх, дүрсэлж тэмдэглэснээ тайлбарлаж ярих
            Монгол орны газар зүйн зураг дээрх газрын гадаргыг ажиглаж, орон нутгийнхаа газрын гадаргатай
             харьцуулан ярих
             Агуулга:

           Судлагдахуун                                        Ур ухаан
         
        Орон     нутгийн   газрын        Орон нутгийнхаа газрын гадаргыг ажиглаж, дүрсэлж,
        гадаргын хэлбэр                     тэмдэглэх
     Монгол       орны    газрын        Газрын гадаргын хэлбэрийн ялгаааг тайлбарлах
        гадаргын хэлбэр, түүний          Орон нутгаа газар зүйн зураг дээр олж заах
        олон янз байдал                  Монгол орны газрын гадаргатай харьцуулан зааж ярилцах
     Монгол орны газар зүйн
        зураг
Арга зүй: Ажиглаж танин мэдэх үйлийн арга барилд сургах

            Асуудал дэвшүүлэн шийдвэрлэх
            Ажиглалт хийлгэх



                                                      Page 89
                                           [Type the document title]
                  Харьцуулан жишүүлэх .... гм  \багаар зохион байгуулах
                   Нэгж хичээлийн хөтөлбөрийн цагийн төлөвлөлт

  Хичээл                  Ээлжит хичээлийн сэдэв            цаг                    Ээлжит хичээлийн зорилго
 1,2-р                Бидний эргэн тойрны газрын           2       Газрын зураг дээр өөрийн орон нутгийг зааж сурах, газрын
                      гадаргын хэлбэр                              гадаргын онцлог
 3-р                  Манай орны гол мөрөн, нуур           1       Газар зүйн зураг дээр томоохон голуудыг нэрлэж, зааж
                                                                   сурах
 4-р                  Өнөөдөр гадаа ямар байна вэ          1       Цаг агаарыг ажиглан тэмдэглэж сурах, тухайн өдрийн
                                                                   онцлогт тохируулан хувцаслах
 5-р                  Одоо ямар улирал болж байгаа         1       Монгол орны уур амьсгалын онцлог, улирлын ялгаа
                      вэ?
Нэгж хичээлийн үе шат, ээлжит хичээл бүрийн зохион байгуулалт

Хичээл №1,2

                                                                                               Багшийн
 хугацаа              Багшийн үйл ажиллагаа                     Сурагчийн үйл ажиллагаа
                                                                                            анхаарах зүйлс
                      Эргэн тойрноо ажиглацгаая.               Хүн, машин, байшин,
  Сэдэлжүүлэх үе




                      Юу юу харагдаж байна вэ?                 ургамал, шувуу, үхэр, уул,
                      Эргэн тойронд ажиглагдаж байгааг         мод, тал гм                  Уул, тал гэдэг
                      бүгдийг нэрлүүлэх.                                                    үгийг   хэлүүлэх
       шат




                      Түүнээс уул тал гэдэг үгийг сонгон       Хүүхэд бүр хэлэх             сэдлийг
                      авч, өнөөдрийн үзэх хичээлийн гол                                     төлөвлөсөн байх
                      зүйл байх болно гэдгийг хэлэх




                                                           Page 90
                                                [Type the document title]

                            Уулыг дүрслэн зур
                            Талыг дүрслэн зураарай.
                                                                                              9-р сарын 1-ний
                            Чи ямар ямар уулыг нэрлэж мэдэх                                   өдрийн    хичээл
                            вэ?                                                               дээр       үзсэн
                                                                                              хичээл дээр нь
                                                                                              тулгуурлах
                            Уул, талын ялгааг ярилцах          Богд уул, Сонгинохайрхан       \Улаанбаатарын
                                                               уул, Баянзүрх уул, Чингэлтэй   хотын     үүссэн
                                                               уул гм                         түүх\

                                                               Уул нь өндөр
                                                               Тал нь намхан ба манай
                                                               орны зүүн зүгийн нутгийн
    Мэдлэг эзэмших үе шат




                                                               гадарга тал хээр газар
                                                               гэдгийг мэдүүлэх
                                                               Веннийн диаграммыг бөглөх
                            .

                                                                   тал        уул
                                                                                              Газар зүйн
                                                                                              зургийг үзүүлэн
                                                                                              болон төм-өөр
                                                               Ижил төстэй зүйлийг            бэлтгэх
                                                               Ялгаатай зүйлийг тус тус
                                                               бичих
                            Газар зүйн зургийн өнгийн ялгааг   Алтайн нуруу нь монгол
                            ажиглах                            орны хамгийн урт \1800км\,     Монгол хэлний
                            Аймгуудад оршиж байдаг бусад       өндөр нь \4374м\ юм. Манай     хичээлтэй
                            уул нуруудын талаар ярилцах        орны баруун хэсэгт оршдог.     холбох
                            Өөрсдийн мэддэг уулуудын тухай     Монгол орны хамгийн нам
                            ярилцах                            дор газар нь Дорнод аймгийн
                            Д.Нацагдоржийн “Миний нутаг”       Хөх нуурын хотгор өндөр нь
                            шүлгийг уншиж, утгыг ярилцаж,      дтд -560 км байдаг.
                            уул нуруудын хэрхэн сайхнаар
                            дүрслэн бичсэн байгааг ярилцах
                                   Туршилт хийлгэх             Туршилт хийж, уул талын
                                                               гадаргын байдлыг хэрхэн
  Бататгал үе




                                                               загварчилж болохыг мэдэх,
     шат




                                                               мөн газрын гадаргын онцлог,
                                                               ялгааг мэдрэх


                            Гэрийн даалгаварт: Монгол орны томоохон уул, нуруудын нэрийг нүдлэх, дүрслэн
                            зурах ба загвар хийж ирэх


Хичээл №3

                                                                                                 Багшийн
хугацаа                     Багшийн үйл ажиллагаа          Сурагчийн үйл ажиллагаа
                                                                                              анхаарах зүйлс




                                                               Page 91
                                                [Type the document title]

                            Гэрийн       даалгаврыг    Даалгаварт хийсэн загвараа
    сэдэлжүүлэх             ярилцах ба загвар нь       бусадтайгаа үзэж, харьцуулах ба юуг     Даалгаврыг сайн
                            өнөөдрийн хичээл дээр      загварчлан бүтээснээ ярилцах            гүйцэтгэх    тал
                            хэрэглэгдэнэ     гэдгийг   Багшийн өгсөн зааврын дагуу             дээр бэлтгэлийг
                            хэлэх                      туршилтыг хийх                          хангуулсан байх
                            Туршилт             хийх   Ажиглах – ус нь урсаад яаж хаана
                            аргалчлалыг өгөх           ямар газар тогтож байгааг ярилцаж,
                             Гол мөрөн яаж хаанаас     Бороо, цасны ус өндөр уулын
                            тогтдог вэ?                оройгоос урсаж, хонхор газар тогтоно.
                            Нуур, цөөрөм гэж юу вэ?    Урсаж байгаа усыг гол, горхи гэнэ.      ТХБ-ын үзэл
                                                       Тогтсон усыг нуур, цөөрөм гэдэг.        санааг тусгах
                            Манай орны томоохон
                            гол   мөрний     нэрийг    Туул гол, Онон, Сэлэнгэ, Хэрлэн гм
                            нэрлэх ба газрын зураг
                            дээр ямар өнгөөр яаж       Буйр, Хөвсгөл, Увс, Хяргас гм нуурууд
                            дүрсэлсэн байдгийг харж
    Мэдлэг эзэмших үе шат




                            ажиглах                    Газар зүйн зургаас олж харж таних
                                                       Усыг хайрлан хамгаалах
                                                       Усыг хэмнэх
                                                       -Яагаад? Гэсэн асуудлыг дэвшүүлэх
                                                       Чиний зүгээс усгүйгээр амьдрах
                                                       боломж байгаа юу? Гм асуултуудыг
                                                       тавьж                        ярилцах


                            Мөн нуур, цөөрмийг яаж
                            дүрсэлсэн       байгааг
                            ажиглах, нэрлэх

                            Ус бол чандмань эрдэнэ
                            гэдгийг       ойлгуулж
                            мэдрүүлэх


                            Гэрийн даалгаварт: Монгол орны томоохон гол мөрнүүдийн нэрийг нүдлэх, “Ус
                            чандмань эрдэнэ” сэдэвтэй эх зохиох \үг 45-50\


Хичээл №4

                                                                                                  Багшийн
хугацаа                     Багшийн үйл ажиллагаа                 Сурагчийн үйл ажиллагаа
                                                                                               анхаарах зүйлс
                            Өнөөдрийн цаг агаарын байдал        -Цонхоороо харж мэдсэн
  сэдэлжүүлэ




                            ямар байна вэ?                      -Цаг агаарын мэдээ сонссон
                            Хаанаас олж мэдсэн бэ?              Өнөөдөр хур тунадасгүй
       х




                            Өнөөдөр ямар байна гэсэн бэ?        Өдөртөө 7градус дулаан
                            Шөнөдөө хэдэн градус байна гэж      Шөнөдөө 10 градус хүйтэн
                            байна? гм                           байна гэсэн. гм




                                                               Page 92
                                                 [Type the document title]

                           Термометр дээр ажиллах зааврыг     Багаар           ажиллаж
   Мэдлэг эзэмших үе шат   өгөх                               термометрийн заалтыг харж
                           Цаг агаарын мэдээг сонсох ач       сурах
                           холбогдол юу вэ?
                           Цаг агаарын байдлыг хэрхэн         -хувцсаа тохируулах
                           тэмдэглэх вэ?                      -цонхоо нээж, хаах
                                                              -гэрийн хаяагаа буулгах,
                           0-цэлмэг   -үүлэрхэг-   -хүйтэн    сөхөх гм
                           +-дулаан   -бүрхэг                 Эдгээр          тэмдэглэлийг
                              -цас - бороо                    ашиглан     өнөөдрийн    цаг
                           ↔↕ - салхины чиг                   агаарын байдлыг тэмдэглэх

                           Гэрийн даалгаварт: цаг агаарыг хөтөлдөг дэвтэр нээн, тэмдэглэл хөтөлж ирэх




Цаг агаарыг ажиглан хөтлөх хүснэгт \7 хоногоор\

    Таних
   тэмдэг                                                                                 Салхины         Хур
                             Цэлмэг     бүрхэг     Үүлэрхэг     Дулаан        Хүйтэн
                                                                                           чиглэл       тунадас
 гараг
 Даваа
 Мягмар
 Лхагва
 Пүрэв
 Баасан
 Бямба
 Ням


Хичээл №5

                                                                                                 Багшийн
 хугацаа                   Багшийн үйл ажиллагаа                Сурагчийн үйл ажиллагаа
                                                                                              анхаарах зүйлс
                           Одоо ямар улирал болж байгаа       Намрын улирал                  Зургийн хичээл
                           вэ?                                Хүйтэн сэрүүн болж байгаа      дээр        үзэж
   сэдэлжүүлэх




                                                              учраасзузаан хувцас өмсөж      байсан
                           Хүмүүс ямар хувцас өмсөж байна     байна гм                       материалаа
                           вэ?                                                               ашиглах
                           Яагаад зузаан хувцас өмсөж
                           байна вэ?




                                                              Page 93
                                                 [Type the document title]

                             4 улирлын зургийн байрлуулах         Улирал бүрийн онцлогийг ярилцах
                                                                  Хувцсаа хэрхэн тохируулан өмсдөг тухай
                                                                  ярилцах
                             Улирлын онцлогоос шалтгаалж          Өвлийн хүйтэн болохоор илчлэг сайтай хоол
                             хүмүүс ямар хоол хүнс хэрэглэдэг     иддэг гм
   Мэдлэг эзэмших үе шат



                             вэ?                                  Багаар ажиллах даалгавар гүйцэтгэнэ

                                                                  Өвөл
                                                                  Хавар
                             Багаар      улирлын     онцлог,      Зун
                             амьдралын өөрчлөлт, хувцаслалт,      Намар
                             хүнс хоол, ажил хөдөлмөрийн
                             ялгаа онцлогийг ярилцах              Манай орны уур амьсгалын эрс тэс гэсний учрыг
                                                                  ярилцах
                                                                   асуулт             өвөл   хавар   зун   нама
                             Цаг агаар, уур амьсгал        хоѐр                                            р
                                                                   Үргэлжлэх сарууд
                             юугаар ялгаатай вэ?                   Температур
                                                                   Хур тунадас
                             Гэрийн даалгаварт: Сурагч бүр өөрийн төрсөн улирал, сартай холбоотой 4 мөрт
                             шүлэг зохиох


Ашиглагдах материал




Нэгж хичээлийн эцэст үнэлгээний дараах хэлбэрийг ашиглаж болно.

                           хэлбэр                    агуулга                                     үнэлэх
 Амаар                                    Асуултанд хариулах                  Асуултанд оновчтой, эмх цэгцтэй хариулт
                                          Газрын зураг дээр тайлбарлаж        өгч байгаа байдал
                                          ярих                                Газрын зураг дээрх тэмдэглэгээ, өнгийг
                                                                              ялгаж таньж нэрлэх
 Бичгээр                                  Зураг зуруулах                      Зургаа уншиж тайлбарлах
                                          Тест бөглөх                         Тестэн дээр ажиллаж байгаа арга барил

 Бие дааж ажилласан                       Цаг     агаарын         тэмдэглэл   Өөрийн сонирхсон байгалийн тогтоцийг



                                                                  Page 94
                                        [Type the document title]

 байдал /бүтээл/              хөтөлсөн байдал                        харуулсан бүтээл /баримал, зураг, загвар
                              Цаг агаарын мэдээг ойлгох              гм/
                                                                     Тэмдэглэлийг өдөр тутам хөтөлсөн байдал
                                                                     Хувцсаа тохируулан өмссөн байдал


Жишиг даалгавар:

№1: Нөхөж бичих дасгал ажил

 асуулт                өвөл   хавар       зун       нама
                                                    р
 Үргэлжлэх сарууд
 Температур
 Хур тунадас



№2: Тохирох тэмдэглэгээг зураарай.

                                                               Салхины
 Цэлмэг       бүрхэг    Үүлэрхэг      Дулаан        Хүйтэн               Хур тунадас
                                                                чиглэл




№3: Газрын зураг дээрээс Монгол орны томоохон нуур, цөөрмийг нэрлэж бичээрэй.

                                                Монгол орны аль хэсэгт
         Нуур цөөрмүүдийн нэр
                                                  байрлаж байна в?
                                               
                                               
     




№4: Монгол орны газрын зургийг харж, томоохон уул нуруудыг нэрлэж тэмдэглэх

                                   Монгол орны аль хэсэгт байрлаж
          Уул нуруудын нэр
                                             байна в?
                                      
                                      
     




                                                           Page 95
                                                       [Type the document title]




№5: Дээрх газрын зургуудыг ажиглаж, ямар ямар өнгөөр юуг ялгаж тэмдэглэснийг тус бүр бичээрэй.

Гол мөрөн .................................................

Нуур цөөрөм...............................................

Уул нурууд..................................................

№6: Манай орны хамгийн өндөр бөгөөд хамгийн урт уул нурууны нэр ба аль хэсэгт байрладаг вэ?

.............................................................................................................................................

Мөн манай орны хамгийн нам дор газрын нэр ба аль хэсэгт байрладаг вэ?

.............................................................................................................................................




Хэрэгжүүлэх явцад гарсан ажиглалт дүн шинжилгээ:

                                                                                              Сурагчдад гарсан
        Дэвшилттэй тал                                     Сул тал                                                                    Цаашид анхаарах зүйл
                                                                                                 өөрчлөлт




                                                                                Page 96
                                                                   [Type the document title]

.3.3 Суралцагчдын сурлагын амжилтын ахиц

 3.3.1. Сурлагын амжилтыг үнэлэх явцын болон хөндлөнгийн үнэлгээний
 тогтмолжсон байдал
 Сургалтын үйл ажиллагаанд явцын болон хөндлөнгийн үйл ажиллагаанд тогтмол хяналт
 хийж улирал бүр багш нарын сурган хүмүүжүүлэх хурлаар хэлэлцүүлж хэвшсэн бөгөөд уг
 тухайн ажлын мөрөөр цаг үеийн асуудлын ажлын төлөвлөгөө гарган ажиллаж ирлээ.
 Хөндлөнгийн үнэлгээнд хяналт шинжилгээ хийх, үнэлгээ өгөх багш нарын багийг
 ажиллуулж харилцан туслуулан ажиллаж байна. Багш нарын сургалтын үйл ажиллагаа,
 суралцагчдын сурлагын амжилтыг тотмолжуулах үүднээс сургалтын менежерүүд дотоод
 хяналттайгаар ажиллаж байна. Сургалтын менежерийн ажлын графикийг үзүүлэв.
       Сургалтын менежерийн хяналтын ажлын график

                                                                                                                   2008-2009 оны хичээлийн æèë
                                    IX             X                XI               XII               I               II                III               IV               V
 № Үйл ажиллагаа                    1    2 3   4                    1    2   3   4                     1   2   3   4                     1     2   3   4                    1   2   3   4
                                                   1   2   3   4                     1     2   3   4                   1    2   3   4                      1    2   3   4
      Хичээлийн           бэлтгэл
 1
      шалгах

      нэгж         хичээлийн
 2
      хөтөлбөрт дүгнэлт хийх

      Залуу багш нарт зөвлөн
 3
      туслах
      Бичиг баримт хөтлөлт
 4
      шалгах
      Хичээлд    суух,    зөвлөн
 5
      туслах

      ЗАН, секцийн ажилд
 6
      суух, хяналт тавих

 7    Сургалт семинар
      Багш     нарыг     цэнэглэх
 8
      цаг

 9    Стандартын хяналт
                                               ТТШ             СМ                ЗНШ               ЗАН             АУБ              СМ                 ЗНШ              АУБ
    Кабинетийн               үйл
 10 ажиллагаанд           хяналт
    тавих

 11 Цагийн тооцоо хийх

      Багш      нарын       ажил
 12
      дүгнэх




 Сургуулийн стандарт хэрэгжилтэнд хяналт шинжилгээг улирлын дүн болон хөндлөнгийн
 шалгалт, төвшийн тогтоох шалгалт, түүвэр шалгалт, явцын шалгалтаар хийдэг.
 Шалгалтын дүнг заах аргын нэгдэл, мэргэжлийн багтаа хэлэлцэн түүний мөрөөр зохиох
 ажлын төлөвлөгөө гарган багш бүр үйл ажиллагаандаа дүгнэлт хийж цаашид зохиох
 ажлыг төлөвлөдөг.




                                                                                                   Page 97
                                [Type the document title]




                        Бага боловсролын хөндлөнгийн болон

                               ТТШ-ын нэгдсэн дүнгийн үзүүлэлт
Сургуулийн түвшинд дотоод хяналт хийж стандарт хангалтыг хянаж багш нарын сургалтын үйл
ажиллагаанд зөвлөн тусалж багш нараа багаар ажиллуулан сандарт хэрэгжилтэнд хяналт хийх
арга зүйд сургаж ирлээ.Бид стандартыг хянаж сургалтын явцад түүвэр болон сэдвийн шалгалт
хийж солотаксаноми блумын аргыг судалж хэрэглэж эхлээд байна.

      Бага боловсролын хөндлөнгийн болон ТТШ-ын нэгдсэн

                               дүнгийн өсөлт бууралтын үзүүлэлт
                                   Сүүлийн 3 жилийн үзүүлэлт

                                               өсөлт бууралт
                       100
                        90
                        80
                        70
                        60
                        50
                        40
                        30
                        20
                        10
                         0
                                  2008,4,30      2008,11,05    2009,4,24   2009,10,05
                 м\х-амжилт         80.6            80           79.4         71
                 м\х-чанар          33.6            45            38          24
                 мате-амжилт         67             76           78.5         87
                 мате-чанар         29.7            42            40          60
                 бүгд-амжилт        80.6            78           78.9         79
                 бүгд -чанар        40.9            42            40          42



Сургуулийн хөндлөнгийн шалгалтыг жилд 2 удаа явуулдаг болж тогтмолжсон нь



                                              Page 98
                                [Type the document title]

сургуулийн стандарт хэрэгжилтэнд эерэгээр нөлөөлж сурагчид өөрийгөө хянах эцэг эх
хүүхдийнхээ сурлагын талаар ил тод мэдээлэл авах боломж бүрдэж багш нар ч зааж буй
хичээлийн талаар үйл ажиллагаагаа төлөвлөж оношлогоо хийх сайн талтай байдаг.Дээрх
нэгдсэн үзүүлэлт нь багш нар анги нэгдэл секцүүд өөрийн үйл ажиллагаанд үнэлэлт өгч
цаашид зорилгоо төлөвлөхөд ихээхэн нөлөөтэй байдаг.

                      Бага боловсролын сургалтын стандарт хангалтын

                                  өсөлт бууралтын үзүүлэлт
                                                             Сүүлийн 3 жилийн үзүүлэлт

                                         өсөлт бууралт
                      120

                      100

                       80
         Axis Title




                       60

                       40

                       20

                        0
                             2006-2007          2007-2008       2008-2009
               амжилт          97.6                  100          98.9
               чанар           55.1                  62.2         59.4



Бага боловсролын түвшинд стандарт харьцуулалтыг сүүлийн 3 жилээр дүгнэж үзэхэд
стандарт хангалт нилээд тогтвортой байгаа бөгөөд багш нар энэ хугацаанд сургуулийн
хөтөлбөрийг боловсруулж шинэчлэн сайжруулж ээлжит хичээлийн бэлтгэл төлөвлөлтийг
сайжруулан багаар ажиллах чадварт суралцаж байна. Хичээлийн технологийг сайжруулах
зайлшгүй шаардлага гарч байгаа өнөө үед ээлжит хичээлийг хэрхэн хөтөлж явуулахаас
сургалтын чанар ихээхэн шалтгаална гэж үзэж байна.




                                           Page 99
                                        [Type the document title]

Бага боловсролын сургалтын стандарт хангалт
                                                                              2006-2007 оны хичээлийн жил


                                               жилийн эцэс
                         120
                         100
          Axis Title



                          80
                          60
                          40
                          20
                           0
                                 монгол хэл    мате      хүн орчин     зураг         бүгд
                       амжилт       99.5        99          100         100          97.6
                       чанар        68.3       65.2        81.5        90.6          55.1


                                                                              2007-2008 оны хичээлийн жил




                                               жилийн эцэс
                         120
                         100
                          80
                          60
                          40
                          20
                           0
                                 монгол хэл    мате      хүн орчин   зураг тех       бүгд
                       амжилт       100         100        100         100           100
                       чанар        70.9       68.5        82.6        91.8          62.2


                                                                        2008-2009 оны хичээлийн жил




                                               жилийн эцэс
                        120
                        100
        Axis Title




                         80
                         60
                         40
                         20
                          0
                                монгол хэл     мате      хүн орчин   зураг тех        бүгд
                     амжилт        99.1        99.7        100          100           98.9
                     чанар         68          70.7        80.2          89           59.4



                                                  Page
                                                  100
                                       [Type the document title]

 Бага боловсролын сүүлийн 3 жилийн үнэлгээг авч үзвэл стандарт хэрэгжилт
 тогтвортой байгаа нь харагдаж байна.Энэ нь сургалтын үйл ажиллагаанд багш
 нар болон ЗАН секцүүд тогтмол хяналт оношлогоо хийснээр тухайн анги бүлгийн
 сэдвийн хоцрогдол багасч, сургалтын үйл ажиллагаанд эерэгээр нөлөөлөх сайн
 тал ажиглагдаж байна. Бага боловсролын сургалтанд монгол хэл, математикийн
 хичээлийг голчлон, бусад хичээлийг төдийлөн анхаарахгүй байх хандлага нэлээд
 хэвшмэл байдаг асуудлыг судалж, хичээл бүрийн стандартад жигд анхаарч
 ажиллаж байгаагийн улмаас энэ хичээлүүд бусад хичээлтэйгээ ижил түвшинд
  үнэлэгдэж хичээлүүдийн стандарт агуулга жигд хэрэгжиж байна.

  Чингэлтэй дүүргийн 24-р сургуулийн 2008-2009 оны хичээлийн жилийн
                          суурь боловсролын хөндлөнгийн шалгалтын үнэлгээ
              6-р анги


   120.0
                                                 97.0
   100.0                                                       83.3          86.4
                       77.9
    80.0                              69.9                                      69.7
                             58.0                     62.4                                59.4
            55.3
    60.0                                                            41.7
                                        37.6                                                34.4
    40.0       22.0                                                                                 Амжилт
    20.0
                                                                                                    Чанар
     0.0




7-р анги


    100.0                                                                  93.7
                                      83.7                                                 87.8
     90.0                    77.0                                                  77.6
     80.0                                               74.8
                                               68.8             68.4
     70.0   63.7    63.9                                                                     60.8
                                        58.7
     60.0                                                                   54.0
                                                                                    47.1
     50.0             38.5                               42.3
     40.0                      26.7             31.2
     30.0    23.5                                                   23.7                            Амжилт
     20.0
     10.0          8-р анги                                                                         Чанар
      0.0




                                                             Page
                                                             101
                          [Type the document title]

           8-р анги

   100.0
    90.0
    80.0
    70.0
    60.0
    50.0
    40.0
    30.0                                              Амжилт
    20.0
    10.0                                              Чанар
     0.0




               9-ð àíãè




120.0

100.0

 80.0

 60.0

 40.0                                                 Амжилт
                                                      Чанар
 20.0

  0.0




                                   Page
                                   102
                          [Type the document title]

   Чингэлтэй дүүргийн 24-р сургуулийн 2008-2009 оны хичээлийн
  жилийн бүрэн дунд боловсролын хөндлөнгийн шалгалтын үнэлгээ

                           10-ð àíãè


    120.0
    100.0
     80.0
     60.0
     40.0
                                                            Амжилт
     20.0
                                                            Чанар
      0.0




            11-ð àíãè


    120.0

    100.0

     80.0

     60.0

     40.0                                                   Амжилт
     20.0                                                   Чанар

      0.0




3.3.2. Суралцагчдын сурлагын амжилт \хүүхдийн хөгжлийн төвшин\ нь өмнөх хичээлийн
жилээс ахисан байдал




                                       Page
                                       103
                          [Type the document title]


                          Жилийн эцсийн стандарт хангалт
                           /2006-2009 оны хичээлийн жил/

                      94.9                           95.9
              100                    92.6
               90
               80
               70
               60
                                                                  Амжилт
               50                           39.8            40
               40            30                                   Чанар
               30
               20
               10
                0
                    2006-2007 он   2007-2008 он    2008-2009 он




3.3.3. Суралцагчдын сурлагын амжилтын хөндлөнгийн үнэлгээ улсын дунджаас дээгүүр
байгаа байдал.
2007-2008 оны хичээлийн жилд дүүргийн болон нийслэлээс хийсэн сурлагын амжилтын
үнэлгээр бусад сургуулиас 5-10%-иас илүү байсан.2005-2007 оны хичээлийн жилийн 5-р
ангийн харьцуулсан дүнг жишээлэн үзүүлэв.




                                       Page
                                       104
                            [Type the document title]


Сурлагын амжилтын үнэлгээг ерөнхий шалгалтын             үнэлгээг     харьцуулан   үзүүлэв.
2007-2009 оны элсэлтийн ерөнхий шалгалтын оноо

                      2007-2009 оны элсэлтийн шалгалтын онооны дундаж

                  №         Хичээл         2007 он   2008 он    2009 он
                  1       Математик         507.6      508       530.6
                  2       Монгол хэл        545.2      579       578.9
                  3         Нийгэм           547       563       520.5
                  4       Англи хэл          500       525       526.5
                  5        Орос хэл          491       492       602.8
                  6        Газарзүй          540       563       535.4
                  7         Физик            510       558       558.2
                  8        Биологи          515.2      524       557.2
                  9          Хими            516       511       513.4
                  1
                        Монголын түүх          502     541       499.2
                  0


            700
            600
            500
            400
            300                                                     2007 он
            200                                                     2008 он
            100                                                     2009 он
              0




Сургуулийн захиргаа жил тутам ЕШ-нд багш сурагчдыг эртнээс бэлтгүүлэн сурагчдад
шалгалт өгөх заавар анхаарах зүйл шалгалтын журам бүртгэлдийн талаар цуврал
сургалт зохион байгуулах үйл ажиллагааг тогтмолжуулаад байна.

3.4. Хүний нөөцийн чадавхийг дээшлүүсэн байдал

3.4.1. Зөвлөх,тэргүүлэх зэрэгтэй багшийн тоо




                                        Page
                                        105
                                    [Type the document title]

      Зөвлөх, тэргүүлэх, заах аргач зэрэгтэй багш нарын тоо

                                                                   (сүүлийн 3 жилээр)
       Хичээлийн жил       Зөвлөх           Тэргүүлэх                 Заах аргач

       2007-2008           2                25                        19

       2008-2009           3                26                        19

       2009-2010           3                28                        20




                      30
                      25
                      20                                                           2007-2008

                      15                                                           2008-2009

                      10                                                           2009-2010
                                                                       2009-2010
                       5                                           2008-2009
                                                                2007-2008
                       0
                           Зөвлөх   Тэргүүлэх    Заах
                                                 аргач




      Багш, удирдах ажилтны Боловсролын зэргийн судалгаа
                                           2009-2010 оны хичээлийн жилээр



                               Төгссөн               Төгссөн
дд    Багшийн нэр                                                      Боловсролын түвшин
                               сургууль              он

1     Ч.Туул                   ОХУ, ОХДС                 2004          Доктор

2     Д.Амгалан                УБИС                  2003              Докторант

     Доктор-1      Докторант-1

1     Ж.Чимэдрэгзэн            УБИС                  1998              Магистр



                                                  Page
                                                  106
                           [Type the document title]

2    Б.Гэрэлсайхан    УБИС             1980      Магистр

3    М.Жаргалсайхан   УБИС             1983      Магистр

4    Л. Олзвой        УБДС            1975       Магистр

5    П.Сэлэнгэ        УБДС            1985       Магистр

6    Д.Чимэгсанаа     МУИС            1992       Магистр

7    Ж.Наранцэцэг     МУИС            1981       Магистр

8    Ц.Нарангэрэл     УБИС            1997       Магистр

9    Л.Батцэцэг       МУИС            1989       Магистр

10   Ж.Очбаатар       МУИС            2002       Магистр

11   Г.Ганбат         ХУИС            2001       Магистр

12   Д.Сарнай         Эрхүү ИС        1988       Магистр

13   Л.Оюунбат        УБДС            1985       Магистр

14   А.Гантулга       БТДС            1997       Магистр

                      Москвагийн
15   Л.Давааням                       1975       Магистр
                      УҮДС

16   М.Наранцэцэг     УБДС            1979       Магистр

17   До.Мөнхзаяа      УБИС            1992       Магистр

18   Н.Алтанчимэг     МУБИС           2008       Магистр

19   С.Баярсувд       УБИС            1995       Магистр

20   Ц.Оюунтуяа       МУБИС           2007       Магистрант

21   Б.Сарангэрэл     МУБИС           2005       Магистрант

22   Д.Нарантөгс      БУБИС           1999       Магистрант

23   Д.Наранчимэг     БК              1996       Магистрант

24   Г.Түвшинжаргал   МУИС            2007       Магистрант




                                    Page
                                    107
                               [Type the document title]

25    О.Нарантуяа          МУИС             1990     Магистрант

     Магистр-19     Магистрант-5

1     Л.Батнасан                                     Бакалавр

2     С.Сувд               УБДС             1979     Бакалавр

3     Б.Отгонбаяр          Ховд БДС         1998     Бакалавр

4     Ч.Отгон              МУБИС            2005     Бакалавр

5     С.Түвшинжаргал       МУИС             1986     Бакалавр

6     Д.Мянганбаяр         ХУИС             2008     Бакалавр

7     Г.Баяржаргал         МУБИС            2007     Бакалавр

8     Д.Дашдулам           "Сэрүүлэг"ДС     2004     Бакалавр

9     Ц.Оюунчимэг          МУИС             1981     Бакалавр

                           ОХУ "Воронеж"
10    Д.Гэрэл                            1982        Бакалавр
                           УБИС

11    Ж.Оюунгэрэл          УБДС             1978     Бакалавр

12    Б.Цолмонцэцэг        УБИС             1997     Бакалавр

13    Г.Галбат             МУИС             2006     Бакалавр

14    П.Зохихсүрэн         МУИС             2008     Бакалавр

15    Д.Гантөмөр           МУИС             1997     Бакалавр

16    Ю.Батболд            МУБИС            2002     Бакалавр

17    Р.Түмэнжаргал        УБДС             1986     Бакалавр

18    Д.Алтанхуяг          УБДС             1971     Бакалавр

19    Б.Мандахбаяр         Ховд БДС         1985     Бакалавр

20    Э.Гантуяа            УБИС             1993     Бакалавр

21    З.Тунгалаг           МУИС             1990     Бакалавр




                                          Page
                                          108
                          [Type the document title]

22   Ш.Энхээ         БТДС            1994       Бакалавр

23   Г.Гантөр        БТДС            1997       Бакалавр

24   Б.Батцогт       БТДС            1999       Бакалавр

25   С.Амарзаяа      ҮБТДС           2000       Бакалавр

26   Ч.Батсүх        УБДС            1997       Бакалавр

27   Р.Долгорсүрэн   УБИС            1998       Бакалавр

28   Б.Содномдулам   УБИС            2001       Бакалавр

29   Ш.Отгонцэцэг    УБДС            1985       Бакалавр

30   Н.Мөнхтуяа      УБДС            1987       Бакалавр

31   Л.Цэгмид        МУБИС           2006       Бакалавр

32   О.Эрдэнэтуяа    МУБИС           2006       Бакалавр

33   П.Мөнхцэцэг     БК              1998       Бакалавр

34   М.Хишигжаргал   БС              1986       Бакалавр

35   Ч.Янжинханд     УБДС            1985       Бакалавр

36   Д.Нямжав        Ар БК           2001       Бакалавр

37   Ц.Зогсмаа       БК              1992       Бакалавр

38   Ч.Мөнхтуяа      До БК           1994       Бакалавр

39   Б.Батжаргал     БК              1998       Бакалавр

40   Д.Өлзийхишиг    Ар БК           199        Бакалавр

41   Да.Мөнхзаяа     УБ Бк           1994       Бакалавр

42   Т.Жавзан        Ар БНБС         1992       Бакалавр

43   Д.Эрдэнэтуул    БК              1996       Бакалавр

44   Ж.Отгонжаргал   Бк              1987       Бакалавр

45   Н.Нарантуяа     БК              1996       Бакалавр




                                   Page
                                   109
                             [Type the document title]

46    Н.Оюунцэцэг       БК              2001       Бакалавр

47    М.Баянзул         МУБИС           2005       Бакалавр

48    Г.Ганцэцэг        МУБИС           2009       Бакалавр

49    Л.Мөнхзул         АР БК           2008       Бакалавр

50    Б.Шинэтуяа        МУИС            2008       Бакалавр

51    Д.Сэржмядаг       УБИС            2001       Бакалавр

     Бакалавр-51

1     Ч.Цэцэгээ         УБДС            1976       Дипломын дээд

2     Д.Сугармаа        УБДС            1980       Дипломын дээд

3     Т.Нарантуяа       БК              1997       Дипломын дээд

4     Ш.Туул            БС              1988       Дипломын дээд

5     Л.Оюунцэцэг       УБ БНБС         1959       Дипломын дээд

6     Г.Должинсүрэн     УБ БС           1988       Дипломын дээд

7     Д.Азбилэг         БС              2001       Дипломын дээд

8     Ц.Лхамгив         БК              1973       Дипломын дээд

9     Б.Алтанхуяг       БК              1995       Дипломын дээд

10    Ц.Азжаргал                                   Дипломын дээд

11    С.Лхагвасүрэн     АР БС           1980       Дипломын дээд

12    С.Нарантуяа               БС      1986       Дипломын дээд

     Дипломын дээд-13




       3.4.2.Ажлын байрандаа мэргэжил боловсролоо дээшлүүлэх боломжийг
       багшид олгосон байдал

       Багш нарыг ажлын байрандаа мэргэжил боловсролоо дээшлүүлэх боломжийг
       олгох талаар дараах алхмуудыг хийлээ.


                                      Page
                                      110
                                    [Type the document title]

    -      Мэдээллийн төвийг орон тооны ажилтантайгаар байгуулан багш нарт
           зориулсан ном, гарын авлагатай номын сан, интернетэд холбогдсон 5
           компьютер, хамтран ажиллах боломтойгоор тохижуулсан
    -      Цахим номын сан хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэн багш нарт хэрэгцээтэй ном,
           сурах бичиг, гарын авлага, мэдээллээр хангах боломжтой болсон
    -      Багш нараас хэрэгцээний судалгаа авч        хамгийн их эрэлттэй байгаа
           сэдвүүдээр нь нэгдсэн болон хэсэгчилсэн сургалтыг төлөвлөгөө гарган
           зохион байгуулдаг.
    -      Багш нарыг мэдээллээр хангах зорилгоор сард 2 удаа цэнэглэх цаг
           хөтөлбөрийн дагуу сургалт явуулж байна. Бат-Отгон, С.Жавхлан,
           Б.Гэрэлмаа, Ц.Цэгмиджав
    -      Багш хөгжүүлэх дэд хөтөлбөрийг боловсруулан хэрэгжүүлж байна
    -      Компьютерийн сургалтыг 2 үе шаттайгаар явуулан нийт багш нарыг
           хэрэглээний программ дээр ажиллах анхан шатны мэдлэгтэй болж бичиг
           баримтаа хөтлөх чадвартай болгосон
    -      Нийт багш нар и-мэйл хаягтай болж бусадтай харилцах боломжтой болсон


                            Чингэлтэй дүүргийн 24-р сургуулийн багш
                         нарын мэргэжил мэдлэгээ дээшлүүлсэн байдал
                                      Ñóðãàëòûí тоо            Нийт
   ЗА
дд    Багшийн нэр                     2007-   2008-   2009-    /тоо      кредит   Цаг
   Н
                                      2008    2009    2010     ширхэг/
                                                      /ñàðä/
1                                                     2
                    Ж.Чимэдрэгзэн     2       3                5         8
2
                                                      2
                    Л.Батнасан                1                1         2
3
                    Ч.Туул         1          1       2        2          2       120
4                   Б.Гэрэлсайхан  1          5       2        6         11.5
        Удирдлага




5                   М.Жаргалсайхан 4          1       2        5         22
6
                    Ц.Оюунтуяа                2                2         4

7                   До.Мөнхзаяа       1       5                6         10
8                   Должинсүрэн       3       5       2        8         16
        1-р анги




9                   Азбилэг           1       3       2        4         8
10                  Лхамгив           2       3       2        5         10
11                  Нарантуяа                 1       2        1         2


                                              Page
                                              111
                                  [Type the document title]

12                 Оюунцэцэг               1       2      1   2

13                 Хишигжаргал             2       2      2   4
14                 Туул                    3       2      3   6
15                 Нямжав           1      1       2      2   4
16                 Зогсмаа                 1       2      1   2
17                 Мөнхтуяа         1      3       2      4   9
18                 Батжаргал        1      2       2      3   6
      2-р анги




19                 Мөнхцэцэг               2       2      2   4
20                 Янжинханд               1       2      1   2

21                 Нарантуяа        1      3       2      4   8
22                 Наранцэцэг              2       2      2   5
23                 Отгонцэцэг       1      3       2      4   8
24                 Мөнхтуяа                3       2      3   7
      3-р анги




25                 Эрдэнэтуяа       1      1       2      2   4
26                 Цэгмид           1              2      1   2

27                 Өлзийхишиг              2       2      2   4
28                 Да.Мөнхзаяа      1      2       2      3   6
29                 Жавзан           2      1       2      3   5
30                 Наранчимэг       2      2       2      4   8
      4-р анги




31                 Оюунцэцэг        1      2       2      3   6
32                 Эрдэнэтуул       2      2       2      4   8

33                 Баярмаа          4                     4   8
      5-р анги




34                                                 2      1
                   Отгонжаргал             1                  2

35                 Мянганбаяр              3              3   4      8
36                 Баяржаргал              4       2      4   2      12
37                 Оюунчимэг               3       2      3   6
38                 Ганбат           1              2      1   2.5
      Гадаад хэл




39                 Сарнай           1      4       2      5   10     4
40                 Дашдулам                1       2      1   2
41                 Гэрэл            1      3       2      4   9.5

42                 Оюунгэрэл        4              2      4   7
43                 Оюунбат          3      2       2      5   12.5
     нийгэм




                   Түвшинжаргал
     Түүх




44                                  2      5       2      7   10
45                 Цолмонцэцэг      2      1       2      3   5.5
46


                                           Page
                                           112
                                   [Type the document title]

                    Галбат           1      6       2      7    7.5

47                  Олзвой           6      7              13   20
48                  Сувд             3      2       2      5    9
49                  Сэлэнгэ          2      2       2      4    7.5
       Монгол хэл



50                  Бумдарь          1      2              3    6
51                  Сарангэрэл       2      4       2      6    8.8
52                  Отгонбаяр               3       2      3    4

53                  Түмэнжаргал      1      2       2      3    6
54                  Мандахбаяр              2              2    4
55                  Алтанхуяг        2      2       2      4    8
56                  Батболд                                0
57                  Амгалан          3      1       2      4    10
58                  Алтанчимэг       2      2              4    7
59                  Гантөмөр                2              2    2     14
       Математик




61                  Зохихсүрэн              2       2      2    2     хоног
                    Тунгалаг         6              2      6    14
62
                    Гантуяа          3      4       2      7    16

63                  Чимэгсанаа       1      2       2      3    4
64                  Наранцэцэг       2      4       2      6    10
65                  Түвшинжаргал     3      2       2      5    12
     Байгалийн




66                  Нарангэрэл       1      1       2      2    4
67                  Очбаатар                        2      0
     ухаан




68                  Батцэцэг         3      5       2      8    15

69                  Батсүх           4      3       2      7    17
70                  Давааням         3      1       2      4    25
       Технологи




71                  Нарантөгс        1      3       2      4    8
72                  Содномдулам      2      1       2      3    9
73                  Долгорсүрэн      2      3       2      5    13

74                  Энхээ            1      3       2      4    7
75                  Гантулга         1              2      1    2.5
76                  Гантөр           2      1       2      3    7
77                  Батцогт          2      2       2      4    10
       БТГоо зүй




78                  Амарзаяа                1       2      1    2
79                  Сугармаа         2      3       2      5    10
80                  Цэцэгээ          2      2       2      4    8.5




                                            Page
                                            113
                          [Type the document title]

      Нийт                     112     176      76     288     580.3       144




                                 Áàãøèéí á¿òýýë

      Багш нарын зохиосон болон шинжээч хийсэн сурах бичиг

      Ном бүтээл         Хэвлэн          нийтлүүлж Зохиож     Тайпбар
дд     гаргасан       редакторласан бүтээлийн нэр хэвлэсэн
      багшийн нэр                                  он

1     Ж.Чимэдрэгзэн   Монгол бичиг-3                 2008    Шинжээч

2     Б.Гэрэлсайхан   Монгол хэл-9                   2007    Шинжээч

3     Б.Гэрэлсайхан   Монгол хэл-7                   2007    Шинжээч

4     Б.Гэрэлсайхан   Уран зохиол-8                  2007    Шинжээч

5     Р.Долгорсүрэн   Технологи-2                    2007    Зохиогч
6     Р.Түмэнжаргал   Математик-8 сурах бичиг        2006    Зохиогч
7     Р.Түмэнжаргал   Математик-6 сурах бичиг        2005    Зохиогч
8     Р.Түмэнжаргал   Математик-7 сурах бичиг        2005    Зохиогч
9     С.Сувд          Уран зохиол-8                  2006    Зохиогч

10    Л.Оюунбат       Сургалтын      хэрэглэгдэхүүн 2005     Зөвлөх
                      боловсруулах аргазүй

11    Л.Оюунбат       Иргэний         боловсролын 2008
                      хичээлийн гарын авлага
12    Л.Оюунбат       Түүх-1                      2005       Багшийн ном

13    Л.Оюунбат       Түүх-1                         2006    Зохиогч




    Багш нарын өөрөө боловсруулсан болон орчуулсан номын
       судалгаа



                                       Page
                                       114
                         [Type the document title]

  Ном бүтээл            Хэвлэн            нийтлүүлж Зохиож
дд гаргасан          редакторласан бүтээлийн нэр    хэвлэсэ       Тайпбар
  багшийн нэр                                       н он
                                                               3-5-р        ангийн
                     Монгол бичигт сургах эх
1   Ж.Чимэдрэгзэн                                       1999   сурагчдад

2   Ж.Чимэдрэгзэн    Хэлбичгийн хичээлээр ажиллах              6-8-р        ангийн
                     дасгал, дадлага ажил         1997         сурагчдад

3   Б.Гэрэлсайхан                                              3-5-р        ангийн
                     Монгол    хэлний       хичээлээр
                     сурагчдын бүтээлч      сэтгэлгээг 2008    сурагчдад
                     хөгжүүлэх

4   Б.Гэрэлсайхан    Монгол хэлний хичээлээр бодит             4-5-р        ангийн
                     чадвараа хөгжүүлэх нь         2006        сурагчдад

5   Б.Гэрэлсайхан    Бүтээлч дасгалууд                  2008   6-7 насныханд

6   М.Жаргалсайхан   Монгол хэл, бичиг уранзохиолын 2004
                     сорилын     эмхэтгэл   дадлага
                     ажлууд

7   М.Жаргалсайхан   Дүйцсэн хөтөлбөрийн 5-8 анийн 2005
                     монгол хэлний сурах бичиг

8   М.Жаргалсайхан   Монгол бичгийн дүрмийн таблиц 2004

9   М.Жаргалсайхан                                      2008   Эцэг            эхэд
                     Хүүхэд таны хүссэн шиг биш,
                                                               зориулсан
                     хүмүүжүүлсэн шиг хүн болно-
                                                               электрон
                     электрон сурах бичиг
                                                               сурахбичиг

10 Ц.Оюунтуяа        Байгууллагын хүний нөөцийн 2007
                     менежментийн цөм нь хүний
                     хөгжил юм

11 Ц.Оюунтуяа        Байгууллага    хүний   нөөцийн 2007
                     төлөвлөлт, бүрдүүлэлтийг хэрхэн
                     хийх вэ?

                                                        2008   Сургагч       багш
                     Mongolian English Teachers Train
12 Д.Сарнай                                                    нарын        гарын
                     the Trainer Manual
                                                               авлага



                                     Page
                                     115
                        [Type the document title]

13 Д.Сарнай        Teachers guide                     2008   Багшийн ном

14 Д.Сарнай        Learning English is fun-7 grade    2008   Сурах бичиг

15 Д.Сарнай        Learning English is fun-10 grade   2007   Сурах бичиг

16 Ш.отгонцэцэг                                       2008   Дадлага       ажлын
                   Цэвэр бичигтэн болно 2-р дэвтэр
                                                             дэвтэр
17 Ш.отгонцэцэг                                       2008   Дадлага       ажлын
                   Цэвэр бичигтэн болно 3-р дэвтэр
                                                             дэвтэр
18 До.Мөнхзаяа     Математикийн        стандартад 2007       Багш нарын гарын
                   суурилсан          киррикюлим             авлага
                   боловсруулах тухай

19 До.Мөнхзаяа     Хичээлээс гадуурх       бие   дааж 2007   Багш нарт
                   бодох бодлогууд

20 До.Мөнхзаяа     5-р ангийн сурагчдын эзэмшвэл 2008        Сурагчдад
                   зохих мэдлэг чадварууд

21 До.Мөнхзаяа     Бүтээлч дасгалууд                  2008   6-7 насныханд

22 Д.Чимэгсанаа    Органик бус хими 8-11-р анги       2007   Ном

23 Д.Чимэгсанаа                                       2008   сурагчийн     гарын
                   Органик хими
                                                             авлага

24 Р.Түмэнжаргал   1-11-р ангийн анги дэвших болон 2007      Сурагчдын      гарын
                   төгсөх шалгалтын тестийн ном              авлага
25 П.Сэлэнгэ       Зөв бичих дүрмийг балархай 1997           1-6-р         ангийн
                   эгшгийн үүрэгт тулгуурлах нь              сурагчдад
26                                                           1-5-р         ангийн
     П.Сэлэнгэ     Монгол хэлний хичээлийн сорил 2004        сурагчдад


                                                      2004   Монгол        хэлний
27 П.Сэлэнгэ       Сурах цээж бичгийн эх                     багш нарт


28 М.Хишигжаргал                                      2007   Бага          ангийн
                   Бичгээ засъя
                                                             сурагчдад

29 М.Хишигжаргал                                      2008   Багш,           эцэг
                   Хайрлахын ухаан
                                                             эхчүүдэд



                                    Page
                                    116
                        [Type the document title]

                                                              Элсэлтийн
30 Б.Мандахбаяр     Математикийн тест-2007             2008   шалгалтанд
                                                              бэлтгэгчдэд

                                                       2008   Элсэлтийн
                    Математикийн             ерөнхий
31 Д.Амгалан                                                  шалгалтанд
                    шалгалтын туслах тест
                                                              бэлтгэгчдэд

32 Б.Сарангэрэл     Хүрэн морь                         2007   Гарын авлага

33 Б.Сарангэрэл     Маамуу нааш иð                     2007   Гарын авлага

34 С.Түвшинжаргал                                      2007   8-р анги      гарын
                    Физикийн тест
                                                              авлага

35 С.Түвшинжаргал   Биологийн тайлбар толь             2008   Толь бичиг

36 Ж.Оюунгэрэл      Монгол улсын эдийн засгийн 2007           Гарын авлага
                    Монетари    болон    Кейнсийн
                    онолын нөлөөллийг тодорхойлох
                    нь

37 Ж.Оюунгэрэл      Монгол орны гол мөрөн              2007   Багш, сурагчдад

38 Ж.Оюунгэрэл      Тивүүдийн газар орны нэрсийн 2004         Гарын авлага
                    жагсаалт

39 С.Сувд           Монгол хэлбичгийн       сургалтын 2004    5-6-р ангийнханд
                    материал

40 С.Сувд           Үг зүй, үгсийн аймгийн задлан 2007        5-р ангийнханд
                    ялгал хийх аргачлал

41 Ц.Цэцэгээ        Хөгжмийн нэр томъѐо                2007   Гарын авлага



42 Х.Цолмонцэцэг    Монголын эх түүх                   2004   Гарын авлага

43 Алтанхуяг        Математикийн тусламж цуврал1- 2006        Гарын авлага
                    6



44 Ж.Наранцэцэг
                    Газарзүйн               хичээлийн 2000



                                     Page
                                     117
                       [Type the document title]

                   технологийн шинэчлэл

45 Ж.Наранцэцэг    Модуль сургалтын гарын авлага      2005

46 Ж.Наранцэцэг    Хичээлээр    сурагчдын        цогц 2006
                   чадамжийг үнэлэх аргазүй

47 Ж.Наранцэцэг    Сургалтын     үйл       ажиллагааг 2007
                   удирдах нь

48 Ж.Наранцэцэг    Газарзүйн   хичээлийн       сонгон 2008
                   суралцах сэдвүүд

49 Ж.Наранцэцэг    7-р ангийн газарзүйн хичээлийн 2008
                   мэдлэг чадварын эмхэтгэл

                                                      2001   Дүйцсэн
50 Л.Оюунбат       Нийгмийн ухаан                            хөтөлбөрийн сурах
                                                             бичиг

51 Л.Оюунбат       Нийгмийн ухааны сорил              2008

                   Иргэний боловсролын хичээлийн 2008
52 Л.Оюунбат       гарын авлага

53 Л.Оюунбат       Эх түүхийн гол сэдвүүдийг 2000            Түүх     нийгмийн
                   прагматик аргаар заах нь                  багш наð

                                                      2005   Түүх      нийгэм,
                   Түүх нийгэм, эрхзүй, газарзүйн
54 Л.Оюунбат                                                 газарзүйн   багш
                   боловсролын хөтөлбөрүүд
                                                             нарт

                   "Сайн хичээл гэж юу вэ? Түүнд 2005        Түүх      нийгэм,
55 Л.Оюунбат       хийх     анализ"     "Модуль-1"           газарзүйн   багш
                   сургалтын гарын авлага                    нарт

56 П.Зохихсүрэн    Математик-7                        2008   Эх бэлтгэсэн

57 П.Зохихсүрэн    Математик-8                        2008   Эх бэлтгэсэн

58 П.Сэлэнгэ       Сургуульд бэлтгэх үед хүүхдээр 1997       Эцэг эхийн гарын
                   хийлгэх дадлага ажил                      авлага

59 Г.Должинсүрэн   Стандарт бодлого                   2007   5-р ангийнханд




                                    Page
                                    118
                         [Type the document title]

60 Г.Должинсүрэн     Бодлого бодож сургахуй           2007    1-р ангийнханд

61 Г.Должинсүрэн     5-р ангийн сурагчдын эзэмшвэл 2008       Сурагчдад
                     зохих мэдлэг чадварууд

                     Хувцасны     зураач    дизайнер          Сонирхогчдын
62                   зохион бүтээгчдийн анхан шатны 2009      гарын авлага
     Г.Долгорсүрэн
                     бие даан сурах бичиг Цуврал-1

63 Л.Олзвой          Монгол     хэлний       хичээлээр 2006   3-5-р         ангийн
                     сурагчдын бүтээлч       сэтгэлгээг       сурагчдаä
                     хөгжүүлэх нь

64 Л.Олзвой          Монгол хэл 6-р анги              2006    Сурах бичиг

65 Л.Олзвой          Монгол хэл 5-р анги              2007    Сурах бичиг

66 Л.Олзвой          Монгол хэл-5 /Сурагчийн дасгал 2007      5-р анги
                     ажлын дэвтэр/

67 Л.Олзвой          Монгол хэл-5 /багшийн ном/       2007

68 Л.Олзвой          Уран зохиол 8-р анги             2007    Сурах бичиг

69 Л.Олзвой          Д.Нацагдорж    "Миний      нутаг" 2006
                     шүлгийн эмхэтгэл

70 Л.Олзвой          Монгол хэлний хэлц үг            2007    Гарын авлага

71 Л.Олзвой          1-11-р ангийн монгол хэлний 2007         Сурагчийн     гарын
                     хичээлээр анги дэвших, сургууль          авлага
                     төгсөх шалгалтын тест

72 Л.Олзвой          "Эх" дасгал ажлууд               2008

73 Д.Чимэгсанаа                                       2008    Сурагчийн     гарын
                     Хими-10
                                                              авлага

74 Д.Чимэгсанаа      Химийн тооцоот бодлого бодох 2008        Гарын авлага
                     аргачлал

75 Ч.Очбаатар        Хими                             2007    Гарын авлага



Багш нарын эмхтгэн редакторласан бүтээл

                                     Page
                                     119
                         [Type the document title]


     Ном бүтээл              Хэвлэн нийтлүүлж           Зохиож
дд    гаргасан        редакторласан бүтээлийн нэр       хэвлэсэн    Тайпбар
     багшийн нэр                                        он

1    Ж.Чимэдрэгзэн   Уран зохиол-8                      2007       Сурах бичиг

2    До.Мөнхзаяа     Математикийн              бага
                     боловсролын         стандартыг 2007           Багшийн ном
                     хэрэгжүүлэх асуудалд

                                                                   10-11-р       ангийн
3    З.Тунгалаг                                         2008       физикийн
                     Би амжилтанд хүрч чадна
                                                                   бодлогын
                                                                   хураамж

                                                                   Сургалтын гарын
                     Цаасан урлал /оригами/
4    Ч.Мөнхтуяа                                         2004       авлагà

                     Суралцагсдыг       идэвхжүүлэх                Сургалтын гарын
5    Ч.Мөнхтуяа      тоглозомын болон бусад аргууд 2004            авлагà

                     Газàрзүйн       онцлог   нэрсийн
6    Ж.Наранцэцэг                                       2000       Гарын авлага
                     лавлах


7    Ж.Наранцэцэг    Дэлхийн     энхтайвны     төлөө 2008          Гарын авлага
                     хүүхдүүд бид




                                      Page
                                      120
[Type the document title]




         Page
         121
                     [Type the document title]




Манай багш нарын зохиосон ном гарын авлага, сурах бичиг улс нийслэлийн
                     хэмжээнд хэрэглэгдэж байна.


                                Page
                                122
                        [Type the document title]

     Багшийн хөгжлийн төвийн үйл ажиллагааг тогтмолжуулсан байдал

Зах зээлийн, ардчилсан нийгэмд амьдрах чадвартай иргэн төлөвшүүлж, чанартай
боловсрол олгодог, хүүхдэд ээлтэй “Үлгэр жишээ- загвар” сургууль болох алсын
хараатай, “Чанартай боловсрол- Чадварлаг иргэн” эрхэм зорилго дэвшүүлж,
“Дэвшилтэт технологи- шинэлэг арга, Багшийн хөгжил- суралцагчийн ирээдүй,
Чанартай сургалт- Чадвартай суралцагч, Оюунлаг суралцагч- амьдрахуйн үндэс”
гэсэн эрхэмлэх зарчмыг баримтлан ажиллахдаа хүний нөөцийн бодлогыг
чухалчилж байна. 2007-2008 оны хичээлийн жилээс эхлэн сургуулийн “Багш
хөгжлийн төв”-д түшиглэн:




                   Багшийн хөгжил
                   Сурагчийн хөгжил

                   Эцэг эхийн хөгжил

                   Ажилчдын хөгжил
гэсэн 4 чиглэлээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.

 Багш мэдээллийн төвийн        үйл ажиллагаагааг байнгын тогтмол      үйл
  ажиллагаатай болгож, хүний нөөцийн ажилтан энэ чиглэлийн үйл ажиллагааг
  хариуцан багш сурагч эцэг эх ажилтны дунд сургалтуудыг төлөвлөгөөтэй
  явуулж энэ ажлууд маань үр дүнтэй болж өгөөжөө өгч сургалтууд ажил хэрэг
  болж байна. Тухайлбал: Сургалтын хөтөлбөр боловсруулах арга зүй цуврал
  сургалтыг явуулсны дүнд сургуулийн хөтөлбөрөө шинэчлэн боловсруулж өмнөх
  хөтөлбөртөө дүгнэлт хийлээ.


                                   Page
                                   123
                         [Type the document title]




Багш бүрийг өөрийгөө хөгжүүлэх хөтөлбөртэй ажиллуулж хичээлийн хуваарьт ЗАН ажлын
цагийг тусгаж өгснөөр мэргэжлийн дагуу хамтран ажиллах боломжийг нь нэмэгдүүлж
өгсөн. Багш хөгжлийн төвийг багш нарын биеэ даан хөгжих, ажлын байран дээрээ
мэргэжил боловсролоо дээшлүүлэх төв болгох үйл ажиллагааг удирдлагаар ханган
ажилласны дүнд нийт багш нар мэргэжлээ дээшлүүлэн мэдээллийн технологийг бүрэн
ашиглах чадвартай болсон.

   1. БХТөвд иж бүрэн 5 компьютер суурилуулж, интернэтэд холбосон.




   2. БХХ-2 төслийн хүрээнд БХТ-д 1 сая төгрөгийн үнэ өртөг бүхий 200-аад ном авч,
      багшийн номын фондыг баяжуулан, багш бүрийг картжуулж, ном гарын авлагаар
      үйлчлэн ажиллаж байна. БХТөвд электрон хичээлийн сан бүрдүүлж, нийт 12
      хичээлээр, 20 электрон хичээлийн CD-тэй болж, багш нарын хичээлээ электрон
      хэлбэрээр явуулах чадвартай болон хөгжиж байна.



                                     Page
                                     124
                       [Type the document title]

3. Хичээлийн жил бүхэнд багш нараас хэрэгцээний судалгаа авч, судалгааны мөрөөр
   сургалтуудыг үе шаттайгаар зохион байгуулж байна. Үүнд:

   1. БХАН-тэй хамтран “Бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх нь” сэдвээр 2 кредитийн, 3
      хоногийн сургалтыг зохион байгуулж, сургалтанд 65 багш хамрагдлаа.




   2. Дээрх сургалтын мөрөөр сургалтын аргыг хэрхэн өөрийн хичээлд ашиглаж
      байгаа талаар ЗАН бүр үзүүлэх хичээлийг явуулав.
   3. НБГ-ын монгол хэлний аргазүйч Ө.Цэндсүрэнг урьж “Орчин цагийн хичээл”
      Хөтөлбөр боловсруулах арга зүй сэдвээр 6 цагийн цуврал сургалт явуулж, бүх
      багш нар хамрагдсан.
   4. Олон улсын боловсрол төвийн сургагч Цэгмиджав багшийг урьж “Анги
      удирдсан багшийн менежмент “4 цагийн сургалтыг нийт багш нартаа явуулсан
      нь ихээхэн үр дүнтэй ажил боллоо.
   5. Багш нартаа “ Соѐолж –зохимжит хоол”-ны газрын тэргүүн Б.Гэрэлмааг урьж
      зөв хоололт эрүүл хүнсний талаар лекц уншууллаа.
   6. БХТ-д багш нарт хүргэх цаг үеийн шуурхай мэдээлэл болон танин мэдэхүйн
      булангуудын үйл ажиллагааг тогмолжуулан, боловсролын салбарын
      шинэчлэлийг тусгасан сургалт сурталчилгааны          самбаруудыг байрлуулан,
      “Багшийн хөгжил - Шинэчлэлийн түлхүүр”, “Урагшлах замд тань удирдамж
      болохуйц...”, “Танд хэрэгтэй зөвлөмж... “ нэртэйгээр байнга ажиллуулж байна.




   7. НБГ-тай хамтран компьютерийн анхан, дунд шатны сургалтыг үе шаттайгаар
      зохион байгуулж, анхан шатны сургалтанд 28 багш, дунд шатны сургалтанд 32
      багш хамрагдаж, нийт багш нарын 80% нь мэдээлэл технологийг сургалтанд
      ашиглаж чадварыг бүрэн эзэмшсэн. Мэдээлэл технологийн загвар төвийг
      түшиглэн аймаг ,хотын боловсрол төвийн арга зүйчид, бага ангийн багш нар,
      мэдээлэл технологийн багш нарт БСШУЯ-ны бүх нийтийн боловсрол “Үр дүнд
      түргэн хүрэх санаачилгын түншлэл“ буцалтгүй тусламжийн хөтөлбөрийн
      хүрээнд бага боловсролын багш нарт мэдээлэл технологийн мэдлэг олгох,
      математикийн чадварыг дээшлүүлэх улсын хэмжээний 14 хоногийн сургалтыг
      манай сургууль зохион байгуулалцсан.


                                   Page
                                   125
[Type the document title]




         Page
         126
 “Үр дүнд
      түргэн хүрэх санаачилгын түншлэл“ буцалтгүй тусламжийн хөтөлбөрийн
      хүрээнд бага боловсролын багш нарт мэдээлэл технологийн мэдлэг олгох,
      математикийн чадварыг дээшлүүлэх улсын хэмжээний 14 хоногийн сургалтыг
      манай сургууль зохион байгуулалцсан.


                                   Page
                                   125
[Type the document title]




         Page
         126

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Stats:
views:4766
posted:10/4/2010
language:Mongolian
pages:60
Description: dund surguuli 24-r дунд сургууль боловсрол bolovsrol