AMNESTY INTERNATIONAL ANNUAL REPORT 2008

Document Sample
AMNESTY INTERNATIONAL ANNUAL REPORT 2008 Powered By Docstoc
					                                     ΓΙΔΘΝΗ΢
                                     ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ




ΔΣΖ΢ΗΑ ΔΚΘΔ΢Ζ 2009 ΣΖ΢ ΓΗΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΖ΢ΣΗΑ΢

         ΓΗΜΟ΢ΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΛΙΚΟ

             Αζήλα, 28/05/2009




                                            1
          ΕΜΠΑΡΓΚΟ ΜΕΣΑΔΟ΢Η΢ ΢Ε ΟΛΑ ΣΑ ΜΕ΢Α ΜΕΧΡΙ:
                    Πέμπηη, 28 Μαΐος 2009, ώπα 07:01




Η Δηεζλήο Ακλεζηία είλαη έλα παγθόζκην αλεμάξηεην θίλεκα αλζξώπσλ πνπ αγσλίδνληαη γηα ην
ζεβαζκό θαη ηελ πξνζηαζία ησλ δηεζλώο αλαγλσξηζκέλσλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ. Έρεη
πεξηζζόηεξα από 2,5 εθαηνκκύξηα κέιε θαη ππνζηεξηθηέο ζε πεξηζζόηεξεο από 150 ρώξεο.



                                                                    ΢ίλα 30, 106 72 Αζήλα
                                                                         Σ: 210 36 00 628,
                                                                         F: 210 36 38 016
                                                            Email: athens@amnesty.org.gr
                                                                      www.amnesty.org.gr
              ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
              ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢


                                                                                             ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ




ΠΡΟΛΟΓΟ΢: ............................................................................................................................. 5
ΠΑΓΚΟ΢ΜΗΑ ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ ............................................................................... 16
   ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢ ..................................................................................................... 16
   Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ .............................................................................................................. 23
   ΑΦΡΗΚΖ................................................................................................................................ 31
   ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ ............................................................................................. 38
   ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ ΚΑΗ ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ................................................................................ 45
ΔΛΛΑΓΑ................................................................................................................................... 53




                                                                                                                                          3
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢




    «ΔΕΝ ΠΡΟΚΕΙΣΑΙ ΑΠΛΩ΢ ΓΙΑ ΣΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΠΡΟΚΕΙΣΑΙ ΓΙΑ ΚΡΙ΢Η ΣΩΝ
    ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΣΩΝ...»
    Ατξίλ Χαλ, Γεληθή Γξακκαηέαο ηεο Δηεζλνύο Ακλεζηίαο


    Σνλ ΢επηέκβξην ηνπ 2008 βξηζθφκνπλ ζηε Νέα Τφξθε γηα λα παξαθνινπζήζσ
    ηε ΢χλνδν Κνξπθήο ηνπ ΟΖΔ ζρεηηθά κε ηνπο Αλαπηπμηαθνχο ΢ηφρνπο ηεο
    Υηιηεηίαο, ηνπο δηεζλψο ζπκθσλεκέλνπο ζηφρνπο πξνθεηκέλνπ λα κεησζεί ε
    θηψρεηα έσο ην 2015. Ο έλαο εθπξφζσπνο κεηά ηνλ άιινλ κηινχζε γηα ηελ
    αλάγθε πεξηζζφηεξσλ θνλδπιίσλ γηα λα εμαιεηθζεί ε πείλα, γηα λα πεξηνξηζηνχλ
    νη απνηξέςηκνη ζάλαηνη βξεθψλ θαη εγθχσλ γπλαηθψλ, γηα λα παξαζρεζεί
    θαζαξφ λεξφ θαη απνρέηεπζε, γηα λα κνξθσζνχλ ηα θνξίηζηα. Γηαθπβεχνληαλ ε
    δσή θαη ε αμηνπξέπεηα δηζεθαηνκκπξίσλ αλζξψπσλ, φκσο δελ ππήξρε παξά
    πεξηνξηζκέλε ζέιεζε λα ζηεξηρηνχλ ηα ιφγηα κε ηε δηάζεζε ρξεκαηηθψλ πφξσλ.
    Καζψο έθεπγα απφ ην θηίξην ηνπ ΟΖΔ, είδα πσο νη εηδήζεηο ζηηο γηγαληννζφλεο
    δηεγνχληαλ κηα πνιχ δηαθνξεηηθή ηζηνξία, πξνεξρφκελε απφ θάπνην άιιν
    ζεκείν ηνπ Μαλράηαλ: ηελ θαηάξξεπζε κηαο απφ ηηο κεγαιχηεξεο επελδπηηθέο
    ηξάπεδεο ηεο Γνπφι ΢ηξηη. Ήηαλ έλα απνθαιππηηθφ ζεκάδη, πνπ εμεγνχζε πνχ
    ήηαλ πξαγκαηηθά επηθεληξσκέλα ε πξνζνρή θαη νη νηθνλνκηθνί πφξνη ηεο
    πθειίνπ. Ξαθληθά, νη πινχζηεο θαη ηζρπξέο θπβεξλήζεηο ήηαλ ζε ζέζε λα βξνπλ
    πνζά πνιιαπιάζηα εθείλσλ πνπ δελ κπνξνχζαλ λα βξνπλ γηα λα
    αληηκεησπηζηεί ε θηψρεηα. Καη ηα πνζά απηά ηα δηνρέηεπαλ πινπζηνπάξνρα ζε
    ρξεσθνπεκέλεο ηξάπεδεο θαη ζε παθέηα δεκηνπξγίαο θηλήηξσλ γηα νηθνλνκίεο,
    ζηηο νπνίεο είραλ επηηξέςεη επί ρξφληα λα ιεηηνπξγήζνπλ μέθξελα, θαη νη νπνίεο
    ηψξα λαπαγνχζαλ.
    Μέρξη λα ηειεηψζεη ην 2008, είρε γίλεη πηα μεθάζαξν πσο ν δχν ηαρπηήησλ
    θφζκνο καο, ν θφζκνο ηεο ζηέξεζεο θαη ηεο αδεθαγίαο –ηεο εμαζιίσζεο ησλ
    πνιιψλ πξνθεηκέλνπ λα ηθαλνπνηεζεί ε απιεζηία ησλ ιίγσλ– θαηέξξεε θαη
    έθηαλε ζε αδηέμνδν.
    ΋πσο θαη κε ην δήηεκα ηεο αιιαγήο ηνπ θιίκαηνο, ην ίδην ζπκβαίλεη θαη κε ηελ
    παγθφζκηα νηθνλνκηθή χθεζε: νη πινχζηνη επζχλνληαη γηα ηελ πιεηνλφηεηα ησλ
    θαηαζηξνθηθψλ ελεξγεηψλ, φκσο νη θησρνί είλαη εθείλνη πνπ πθίζηαληαη ηηο
    ρεηξφηεξεο ζπλέπεηεο. Αλ θαη θαλείο δελ κέλεη απξφζβιεηνο απφ ηα δφληηα ηεο
    χθεζεο, ηα δεηλά ησλ πινχζησλ ρσξψλ δελ είλαη ηίπνηε ζε ζχγθξηζε κε ηηο
    θαηαζηξνθέο πνπ εθηπιίζζνληαη ζηηο θησρφηεξεο. Απφ ηνπο κεηαλάζηεο εξγάηεο
    ζηελ Κίλα κέρξη ηνπο κεηαιισξχρνπο ζηελ Καηάλγθα, ζηε Λατθή Γεκνθξαηία ηνπ
    Κνλγθφ (ΛΓΚ), νη άλζξσπνη πνπ πξνζπαζνχλ απεγλσζκέλα λα μεθχγνπλ απφ
    ηε θηψρεηα αηζζάλνληαη ηε ζθνδξφηεηα ηνπ πιήγκαηνο κε ηδηαίηεξε νμχηεηα. Ζ
    Παγθφζκηα Σξάπεδα έρεη πξνβιέςεη πσο άιια 53 εθαηνκκχξηα άλζξσπνη ζα
    πεξηέιζνπλ ζε θαηάζηαζε θηψρεηαο θέηνο, επηπιένλ ησλ 150 εθαηνκκπξίσλ
    πνπ επιήγεζαλ απφ ηελ πεξζηλή επηζηηηζηηθή θξίζε, εθκεδελίδνληαο ηελ
    πξφνδν ηήο ηειεπηαίαο δεθαεηίαο. ΢ηνηρεία ηεο Γηεζλνχο Οξγάλσζεο Δξγαζίαο
    δείρλνπλ φηη απφ 18 έσο 51 εθαηνκκχξηα άλζξσπνη ελδέρεηαη λα ράζνπλ ηηο
    δνπιεηέο ηνπο. Οη ηηκέο ησλ ηξνθίκσλ, πνπ εθηηλάζζνληαη ζηα χςε, νδεγνχλ ζε
    κεγαιχηεξε πείλα θαη πεξηζζφηεξεο αζζέλεηεο, ελψ νη αλαγθαζηηθέο εμψζεηο θαη
    νη θαηαζρέζεηο δεκηνπξγνχλ αθφκε πεξηζζφηεξνπο άζηεγνπο θαη κεγαιχηεξε
    εμαζιίσζε.
    Αλ θαη είλαη πνιχ λσξίο λα πξνβιεθζεί ν πιήξεο αληίθηππνο πνπ ζα έρεη γηα ηα
    αλζξψπηλα δηθαηψκαηα ε αθνιαζία ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ, είλαη ζαθέο φηη ην
    θφζηνο θαη νη ζπλέπεηεο ηεο νηθνλνκηθήο θξίζεο γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα ζα


                                                                                5
             ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
             ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
             ΠΡΟΛΟΓΟ΢


                    έρνπλ καθξνπξφζεζκν ραξαθηήξα. Δίλαη επίζεο ζαθέο φηη νη θπβεξλήζεηο, φρη
                    κφλν παξαρψξεζαλ ηε ξχζκηζε ησλ νηθνλνκηθψλ θαη δεκνζηνλνκηθψλ
                    ζπλζεθψλ ζηηο δπλάκεηο ηεο αγνξάο, αιιά θαη απέηπραλ παηαγσδψο λα
Ο θόζκνο            πξνζηαηέςνπλ ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, ηηο δσέο θαη ηα κέζα δηαβίσζεο ησλ
ρξεηάδεηαη έλα      πνιηηψλ ηνπο.
δηαθνξεηηθό είδνο
εγεζίαο, έλα        Γηζεθαηνκκχξηα άλζξσπνη ππνθέξνπλ απφ αλαζθάιεηα, έιιεηςε δηθαηνζχλεο
δηαθνξεηηθό είδνο   θαη πξνζβνιή ηεο αμηνπξέπεηάο ηνπο. Καη απηφ απνηειεί θξίζε ησλ αλζξσπίλσλ
πνιηηηθήο θαη       δηθαησκάησλ.
νηθνλνκίαο – θάηη   Ζ θξίζε έρεη λα θάλεη κε ηηο ειιείςεηο ηξνθίκσλ, ζέζεσλ εξγαζίαο, θαζαξνχ
πνπ λα ιεηηνπξγεί   λεξνχ, γεο θαη θαηνηθίαο, θαζψο θαη ζηελ απμαλφκελε αληζφηεηα θαη αλαζθάιεηα,
γηα όινπο θαη όρη   ηελ μελνθνβία θαη ην ξαηζηζκφ, ηε βία θαη ηελ θαηαπίεζε. ΋ια απηά καδί
κόλν γηα ιίγνπο     ζπληζηνχλ κηα παγθφζκηα θξίζε πνπ απαηηεί ιχζεηο ζε παγθφζκην επίπεδν,
επλννύκελνπο.       βαζηζκέλεο ζηε δηεζλή ζπλεξγαζία, ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαη ην θξάηνο
                    δηθαίνπ. Γπζηπρψο, νη ηζρπξέο θπβεξλήζεηο εζηηάδνπλ ηελ πξνζνρή ηνπο ζην
                    εζσηεξηθφ ηνπο, ζηηο ζηελέο νηθνλνκηθέο θαη ρξεκαηννηθνλνκηθέο ζπλέπεηεο
                    εληφο ησλ ρσξψλ ηνπο θαη αγλννχλ ηελ επξχηεξε παγθφζκηα θξίζε. Ή, εάλ
                    ζθέθηνληαη λα δξάζνπλ ζε δηεζλέο επίπεδν, πεξηνξίδνληαη κφλν ζηελ νηθνλνκία
                    θαη ηα ρξεκαηννηθνλνκηθά, επαλαιακβάλνληαο έηζη ηα ιάζε ηνπ παξειζφληνο.
                    Ο θφζκνο ρξεηάδεηαη έλα δηαθνξεηηθφ είδνο εγεζίαο, έλα δηαθνξεηηθφ είδνο
                    πνιηηηθήο θαη νηθνλνκίαο – θάηη πνπ λα ιεηηνπξγεί γηα φινπο θαη φρη κφλν γηα
                    ιίγνπο επλννχκελνπο. Υξεηαδφκαζηε κηα εγεζία πνπ λα κεηαθηλήζεη ηα θξάηε
                    απφ ηε ζηελή εζληθή ηδηνηέιεηα ζηελ πνιπκεξή ζπλεξγαζία, έηζη ψζηε νη ιχζεηο
                    λα είλαη ζπλνιηθέο, πεξηεθηηθέο, καθξνπξφζεζκεο θαη λα ζέβνληαη ηα αλζξψπηλα
                    δηθαηψκαηα. Οη ζπκκαρίεο κεηαμχ θπβεξλήζεσλ θαη εηαηξεηψλ, πνπ βαζίζηεθαλ
                    ζε πξνζδνθίεο νηθνλνκηθνχ πινπηηζκνχ ζε βάξνο ησλ πην πεξηζσξηνπνηεκέλσλ
                    αλζξψπσλ, πξέπεη λα δηαιπζνχλ. Οη ζπκκαρίεο ζθνπηκφηεηαο, πνπ
                    πξνζηαηεχνπλ θαηαρξεζηηθέο θπβεξλήζεηο απφ ηελ ππνρξέσζε ινγνδνζίαο,
                    πξέπεη λα εμαιεηθζνχλ.


                    Σα πνιιά πξόζωπα ηεο αληζόηεηαο
                    Πνιινί εκπεηξνγλψκνλεο αλαδεηθλχνπλ ηνπο εθαηνκκχξηα αλζξψπνπο πνπ ε
                    νηθνλνκηθή αλάπηπμε έβγαιε απφ ηε θηψρεηα. Ζ αιήζεηα, φκσο, είλαη φηη πνιινί
                    πεξηζζφηεξνη έκεηλαλ πίζσ, ηα επηηεχγκαηα ήηαλ ππεξβνιηθά εχζξαπζηα –φπσο
                    δείρλεη ε πξφζθαηε νηθνλνκηθή θξίζε– θαη ην θφζηνο γηα ηα αλζξψπηλα
                    δηθαηψκαηα ππεξβνιηθά πςειφ. Σα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα εμνξίζηεθαλ πάξα
                    πνιχ ζπρλά ζε δεχηεξε κνίξα, θαζψο αδπζψπεηε δχλακε ηεο αλεμέιεγθηεο
                    παγθνζκηνπνίεζεο έζπξε ηνλ θφζκν ζε κηα θξελήξε αλάπηπμε ηα ηειεπηαία
                    ρξφληα. Οη ζπλέπεηεο είλαη ζαθείο: απμαλφκελε αληζφηεηα, ζηέξεζε,
                    πεξηζσξηνπνίεζε θαη αλαζθάιεηα· νη θσλέο ησλ αλζξψπσλ πνπ
                    δηακαξηχξνληαη, θαηαζηέιινληαη κε ζξάζνο θαη αηηκσξεζία· θαη φζνη επζχλνληαη
                    γηα ηηο θαηαπαηήζεηο –θπβεξλήζεηο, κεγάιεο επηρεηξήζεηο θαη δηεζλή
                    ρξεκαηνπηζησηηθά ηδξχκαηα– σο επί ην πιείζηνλ παξακέλνπλ ακεηαλφεηνη θαη
                    δελ ινγνδνηνχλ. Τπάξρνπλ απμαλφκελα ζεκάδηα πνιηηηθήο αλαηαξαρήο θαη βίαο,
                    πνπ επαπμάλνπλ ηελ ήδε πθηζηάκελε παγθφζκηα αλαζθάιεηα ιφγσ ησλ
                    πνιχλεθξσλ ζπγθξνχζεσλ πνπ ε δηεζλήο θνηλφηεηα κνηάδεη αλίθαλε ή
                    απξφζπκε λα επηιχζεη. Με άιια ιφγηα: θαζφκαζηε πάλσ ζε κηα ππξηηηδαπνζήθε
                    αληζφηεηαο, αδηθίαο θαη αλαζθάιεηαο, θαη είλαη έηνηκε λα εθξαγεί.
                    Παξά ηε ζηαζεξή νηθνλνκηθή αλάπηπμε ζε πνιιά κέξε ηεο Αθξηθήο,
                    εθαηνκκχξηα άλζξσπνη παξακέλνπλ θάησ απφ ην φξην ηεο θηψρεηαο,
                    αγσληδφκελνη ζθιεξά λα θαιχςνπλ ηηο βαζηθέο αλάγθεο ηνπο. Ζ Λαηηληθή



                                                                                               6
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢


    Ακεξηθή είλαη ίζσο ε πεξηνρή κε ηε κεγαιχηεξε αληζφηεηα ζηνλ θφζκν, φπνπ νη
    απηφρζνλεο θαη άιιεο πεξηζσξηνπνηεκέλεο θνηλφηεηεο ζηηο αγξνηηθέο θαη ηηο
    αζηηθέο πεξηνρέο ζηεξνχληαη ηα δηθαηψκαηά ηνπο ζηελ πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε,
    ην θαζαξφ λεξφ, ηελ παηδεία θαη ηελ θαηάιιειε ζηέγαζε, παξά ηελ εληππσζηαθή
    αλάπηπμε ηεο εζληθήο νηθνλνκίαο ησλ ρσξψλ ηνπο. Ζ Ηλδία αλαδεηθλχεηαη ζε
    γηγάληηα αηκνκεραλή ηεο Αζίαο, φκσο δελ έρεη αθφκε αληηκεησπίζεη ηηο
    ζπλζήθεο ζηέξεζεο ζηηο νπνίεο δνπλ νη θησρνί ζηηο πφιεηο ή νη
    πεξηζσξηνπνηεκέλεο θνηλφηεηεο ζηελ χπαηζξν, ελψ ζηελ Κίλα ην ράζκα βηνηηθνχ
    επηπέδνπ αλάκεζα ζηνπο αγξφηεο θαη ηνπο κεηαλάζηεο εξγάηεο αθελφο, θαη ζηηο
    εχπνξεο αζηηθέο ηάμεηο αθεηέξνπ, γίλεηαη αθφκε πην έληνλν.
    ΢ήκεξα, ε πιεηνλφηεηα ησλ αλζξψπσλ ζηνλ θφζκν δνπλ ζε αζηηθέο πεξηνρέο
    θαη, απφ απηνχο, πεξηζζφηεξνη απφ έλα δηζεθαηνκκχξην άλζξσπνη δνπλ ζε
    παξαγθνππφιεηο. Με άιια ιφγηα, έλαο ζηνπο ηξεηο θαηνίθνπο ησλ πφιεσλ δεη ζε
    αθαηάιιειεο ζπλζήθεο ζηέγαζεο, κε ειάρηζηεο ή θαη θαζφινπ ζηνηρεηψδεηο
    ππεξεζίεο, θαη κε ηελ θαζεκεξηλή απεηιή ηεο αλαζθάιεηαο, ηεο βίαο θαη ηεο
    αλαγθαζηηθήο έμσζεο. Σν εμήληα ηνηο εθαηφ ηνπ πιεζπζκνχ ζην Νατξφκπη ηεο
    Κέλπα δνπλ ζε παξαγθνππφιεηο – έλα εθαηνκκχξην εμ απηψλ ζηελ Κηκπέξα, ηε
    κεγαιχηεξε παξαγθνχπνιε ζηελ Αθξηθή. Γηα λα δψζσ κφιηο έλα αθφκε
    παξάδεηγκα, πεξίπνπ 150.000 Κακπνηδηαλνί δνπλ κε ηνλ θίλδπλν ηεο
    αλαγθαζηηθήο έμσζεο, σο απνηέιεζκα ησλ δηελέμεσλ ζρεηηθά κε ηε γε, ηεο
    αξπαγήο εθηάζεσλ γεο, θαη ησλ έξγσλ γεσξγηθήο βηνκεραληθήο αλάπηπμεο θαη
    αζηηθήο αλάπιαζεο.
    Ζ αληζφηεηα σο παξαπξντφλ ηεο παγθνζκηνπνίεζεο δελ πεξηνξίδεηαη κφλν ζε
    εθείλνπο πνπ δνπλ ζηηο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο. ΋πσο έδεημε ε έθζεζε ηνπ
    Οξγαληζκνχ Οηθνλνκηθήο ΢πλεξγαζίαο θαη Αλάπηπμεο (ΟΟ΢Α) ηνλ Οθηψβξην
    ηνπ 2008, θαη ζηηο βηνκεραληθέο ρψξεο «ε νηθνλνκηθή αλάπηπμε ησλ ηειεπηαίσλ
    δεθαεηηψλ σθέιεζε πεξηζζφηεξν ηνπο πινχζηνπο παξά ηνπο θησρνχο.» Οη
    ΖΠΑ, ε πινπζηφηεξε ρψξα ζηνλ θφζκν, ήξζε 27ε απφ ηα 30 θξάηε-κέιε ηνπ
    ΟΟ΢Α, φζνλ αθνξά ηελ παγησκέλε θηψρεηα θαη ηελ αχμεζε ηεο άληζεο
    θαηαλνκήο ηνπ εηζνδήκαηνο.
    Απφ ηνπο θησρνχο αζηηθνχο πιεζπζκνχο ζηηο θαβέιαο ηνπ Ρίν ληε Εαλέηξν ζηε
    Βξαδηιία, κέρξη ηηο θνηλφηεηεο ησλ Ρνκά ζηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο, ε βξψκηθε
    αιήζεηα είλαη φηη πνιινί άλζξσπνη είλαη θησρνί ιφγσ ησλ αλνηρηψλ θαη ησλ
    ζπγθαιπκκέλσλ πνιηηηθψλ δηάθξηζεο, πεξηζσξηνπνίεζεο θαη απνθιεηζκνχ, πνπ
    δηαπξάηηνληαη απφ ην θξάηνο ή κε ηελ αλνρή ηνπ, θαη κε ηε ζπλεξγαζία
    επηρεηξήζεσλ ή ηδησηηθψλ θνξέσλ. Γελ είλαη απιψο ζχκπησζε φηη πνιινί απφ
    ηνπο θησρνχο ηνπ θφζκνπ είλαη γπλαίθεο, κεηαλάζηεο, εζλνηηθέο ή ζξεζθεπηηθέο
    κεηνλφηεηεο. Γελ είλαη ηπραίν φηη ε κεηξηθή ζλεζηκφηεηα παξακέλεη έλαο απφ
    ηνπο κεγαιχηεξνπο θνληάδεο ηεο επνρήο καο, αλ θαη ειάρηζηεο δαπάλεο γηα
    επείγνπζα καηεπηηθή πεξίζαιςε ζα κπνξνχζαλ λα ζψζνπλ ηηο δσέο
    εθαηνληάδσλ ρηιηάδσλ γπλαηθψλ ζε αλαπαξαγσγηθή ειηθία.
    Έλα ζαθέο παξάδεηγκα ηεο ζπκπαηγλίαο κεηαμχ επηρεηξήζεσλ θαη θξάηνπο γηα
    λα ζηεξήζνπλ απφ αλζξψπνπο ηε γε ηνπο θαη ηνπο θπζηθνχο ηνπο πφξνπο θαη
    λα ηνπο ξίμνπλ ζηε θηψρεηα είλαη ε πεξίπησζε ησλ Απηνρζφλσλ θνηλνηήησλ.
    ΢ηε Βνιηβία, κεγάινο αξηζκφο νηθνγελεηψλ ηεο Απηφρζνλεο θπιήο Γνπαξαλί
    ζηελ πεξηθέξεηα Σζάθν δνπλ ζε ζπλζήθεο, ηηο νπνίεο ε Γηακεξηθαληθή Δπηηξνπή
    Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ πεξηέγξαςε σο θαηάζηαζε ππνδνχισζεο αλάινγε
    ηεο δνπιείαο. Μεηά ηελ επίζθεςή ηνπ ζηε Βξαδηιία, ηνλ Αχγνπζην ηνπ 2008, ν
    Δηδηθφο Δηζεγεηήο ηνπ ΟΖΔ γηα ηνπο απηφρζνλεο επέθξηλε «ηηο επίκνλεο
    δηαθξίζεηο [ζηηο νπνίεο] βαζίδεηαη ε δηακφξθσζε ηεο πνιηηηθήο, ε παξνρή
    ππεξεζηψλ, θαη ε απνλνκή δηθαηνζχλεο» ζηνπο Απηφρζνλεο ηεο ρψξαο.



                                                                              7
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢


    Ζ αληζφηεηα επεθηείλεηαη θαη ζην ίδην ην δηθαζηηθφ ζχζηεκα. ΢ε κηα πξνζπάζεηα
    λα εληζρχζνπλ ηελ νηθνλνκία ηεο αγνξάο θαη λα ελζαξξχλνπλ ηηο επελδχζεηο
    απφ μέλεο επηρεηξήζεηο θαη ηδησηηθνχο θνξείο, ηα δηεζλή ρξεκαηνπηζησηηθά
    ηδξχκαηα ρξεκαηνδφηεζαλ λνκηθέο κεηαξξπζκίζεηο ζηνλ εκπνξηθφ ηνκέα ζε
    δηάθνξεο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο. ΋κσο δελ ππήξμε θακία ζπγθξίζηκε
    πξνζπάζεηα λα δηαζθαιηζηεί ε δπλαηφηεηα ησλ θησρψλ λα δηεθδηθνχλ ηα
    δηθαηψκαηά ηνπο θαη λα επηδηψθνπλ επαλφξζσζε κέζσ ησλ δηθαζηεξίσλ γηα ηηο
    παξαβηάζεηο πνπ δηαπξάηηνληαη απφ θπβεξλήζεηο ή επηρεηξήζεηο. ΢χκθσλα κε
    ηελ Δπηηξνπή ηνπ ΟΖΔ γηα ηε Ννκηθή Δλδπλάκσζε ησλ Φησρψλ, πεξίπνπ ηα
    δχν ηξίηα ηνπ παγθφζκηνπ πιεζπζκνχ δελ έρνπλ νπζηαζηηθή πξφζβαζε ζηε
    δηθαηνζχλε.

    Πνιιέο κνξθέο αλαζθάιεηαο
    Ο αξηζκφο ησλ αλζξψπσλ πνπ δνπλ ζε ζπλζήθεο θηψρεηαο θαη ππνβάιινληαη
    ζε θαηαπαηήζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πηζαλφηαηα ζα απμεζεί, θαζψο
    δηάθνξνη παξάγνληεο ζπγθιίλνπλ πξνο απηήλ ηελ θαηεχζπλζε, ζε έλα θιίκα
    νηθνλνκηθήο χθεζεο. Πξψηνλ, νη πνιηηηθέο δηαξζξσηηθήο πξνζαξκνγήο, κε
    πξσηεξγάηεο κέρξη πξηλ κηα δεθαεηία ην Γηεζλέο Ννκηζκαηηθφ Σακείν (ΓΝΣ) θαη
    ηελ Παγθφζκηα Σξάπεδα, έρνπλ απνδηαξζξψζεη ηα δίθηπα θνηλσληθήο
    πξνζηαζίαο, ηφζν ζηηο αλαπηπζζφκελεο φζν θαη ζηηο αλεπηπγκέλεο ρψξεο. Οη
    πνιηηηθέο δηαξζξσηηθήο πξνζαξκνγήο είραλ ζρεδηαζηεί έηζη, ψζηε λα
    δεκηνπξγήζνπλ εληφο ησλ θξαηψλ ηηο ζπλζήθεο εθείλεο, πνπ ζα ππνζηήξηδαλ
    ηελ νηθνλνκία ηεο αγνξάο θαη ζα άλνηγαλ ηηο εζληθέο αγνξέο ζην δηεζλέο
    εκπφξην. Απηέο νδήγεζαλ ζηελ πξνψζεζε ηνπ ειάρηζηνπ θξάηνπο, ζην νπνίν νη
    θπβεξλήζεηο απεκπφιεζαλ ππέξ ηεο αγνξάο ηηο ππνρξεψζεηο ηνπο φζνλ αθνξά
    ηα νηθνλνκηθά θαη θνηλσληθά δηθαηψκαηα. Δθηφο ηνπ φηη δεηνχζαλ
    θηιειεπζεξνπνίεζε ηεο νηθνλνκίαο, νη πνιηηηθέο δηαξζξσηηθήο πξνζαξκνγήο
    άζθεζαλ επίζεο πίεζε γηα ηελ ηδησηηθνπνίεζε ησλ δεκφζησλ ππεξεζηψλ, ηελ
    απνξξχζκηζε ησλ εξγαζηαθψλ ζρέζεσλ, θαζψο θαη ηελ πεξηθνπή ησλ δηθηχσλ
    θνηλσληθήο πξνζηαζίαο. Σα ηέιε ρξήζεο, πνπ πξνψζεζαλ ε Παγθφζκηα
    Σξάπεδα θαη ην ΓΝΣ ζε ππεξεζίεο φπσο ε εθπαίδεπζε θαη ε πγεηνλνκηθή
    πεξίζαιςε, θαζηζηνχλ ζπρλά απηέο ηηο ππεξεζίεο απξφζηηεο γηα ηνπο
    θησρφηεξνπο αλζξψπνπο. Σψξα, κε ηελ νηθνλνκία ζε θαηάζηαζε ράνπο θαη ηελ
    αλεξγία λα απμάλεηαη, ππεξβνιηθά πνιινί άλζξσπνη δελ έρνπλ λα
    αληηκεησπίζνπλ κφλν ηελ απψιεηα εηζνδήκαηνο, αιιά θαη ηελ θνηλσληθή
    αλαζθάιεηα, ρσξίο δίθηπα θνηλσληθήο πξνζηαζίαο γηα λα ηνπο ζηεξίμνπλ ζηνπο
    δχζθνινπο θαηξνχο.
    Γεχηεξνλ, ζηελ παγθφζκηα επηζηηηζηηθή αλαζθάιεηα, παξά ηε ζνβαξφηεηά ηεο,
    δίλεηαη αλεπαξθήο πξνζνρή απφ ηε δηεζλή θνηλφηεηα. ΢ρεδφλ έλα
    δηζεθαηνκκχξην άλζξσπνη ππνθέξνπλ απφ ηελ πείλα θαη ηνλ ππνζηηηζκφ,
    ζχκθσλα κε ηνλ Οξγαληζκφ Σξνθίκσλ θαη Γεσξγίαο. Τπήξμε έληνλε φμπλζε ηεο
    πείλαο, σο απνηέιεζκα ησλ ειιείςεσλ ηξνθίκσλ πνπ πξνθιήζεθαλ απφ
    δεθαεηίεο αλεπαξθψλ επελδχζεσλ ζηνλ ηνκέα ηεο γεσξγίαο, απφ εκπνξηθέο
    πνιηηηθέο πνπ ελζάξξπλαλ ηελ πξαθηηθή ληάκπηλγθ θαη ηελ επαθφινπζε
    θαηαζηξνθή ησλ ληφπησλ αγξνηψλ, απφ ηηο θιηκαηνινγηθέο αιιαγέο πνπ
    νδεγνχλ ζε απμαλφκελε ιεηςπδξία θαη ζηελ ππνβάζκηζε ηνπ εδάθνπο
    απμάλνληαο ηηο πιεζπζκηαθέο πηέζεηο, απφ ηελ αχμεζε ηνπ θφζηνπο ηεο
    ελέξγεηαο θαη απφ ηελ μαθληθή δήηεζε γηα βηνθαχζηκα.
    ΢ε πνιιέο πεξηνρέο, ε επηζηηηζηηθή θξίζε επηδεηλψζεθε απφ ηηο δηαθξίζεηο θαη
    ηελ πνιηηηθή ρεηξαγψγεζε ηεο δηαλνκήο ηξνθίκσλ, ηελ παξεκπφδηζε ηεο ηφζν
    αλαγθαίαο αλζξσπηζηηθήο βνήζεηαο, ηελ αλαζθάιεηα θαη ηηο έλνπιεο
    ζπγθξνχζεηο, πνπ θαηαζηξέθνπλ ηηο δπλαηφηεηεο θαιιηέξγεηαο ή εκπνδίδνπλ ηελ



                                                                               8
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢


    πξφζβαζε ησλ αλζξψπσλ ζηνπο πφξνπο πνπ ρξεηάδνληαη γηα λα παξαγάγνπλ ή
    λα αγνξάζνπλ ηξφθηκα. ΢ηε Εηκπάκπνπε, φπνπ ζηα ηέιε ηνπ 2008 πέληε
    εθαηνκκχξηα άλζξσπνη είραλ αλάγθε επηζηηηζηηθήο βνήζεηαο, ε θπβέξλεζε
    ρξεζηκνπνίεζε ηα ηξφθηκα σο φπιν ελαληίνλ ησλ πνιηηηθψλ ηεο αληηπάισλ. ΢ηε
    Βφξεηα Κνξέα, νη αξρέο πεξηφξηδαλ εζθεκκέλα ηελ επηζηηηζηηθή βνήζεηα γηα λα
    θαηαπηέδνπλ ηνπο αλζξψπνπο θαη λα ηνπο δηαηεξνχλ ζε θαηάζηαζε πείλαο. Οη
    ηαθηηθέο "θακέλεο γεο", πνπ αζθήζεθαλ θαηά ησλ αληαξηψλ απφ ηηο ζνπδαληθέο
    έλνπιεο δπλάκεηο θαη ηελ ππνζηεξηδφκελε απφ ηελ θπβέξλεζε πνιηηνθπιαθή
    Σδαληδαγνπίλη, θαηάζηξεςαλ ηφζν ηα κέζα βηνπνξηζκνχ, φζν θαη ηηο δσέο
    αλζξψπσλ ζην Νηαξθνχξ. Δθηνπηζκέλνη άκαρνη, παγηδεπκέλνη απφ ηηο
    ζπγθξνχζεηο ζην βφξεην ηκήκα ηεο ΢ξη Λάλθα, ζηεξήζεθαλ ηα ηξφθηκα θαη ηελ
    αλζξσπηζηηθή βνήζεηα, επεηδή ε έλνπιε νκάδα «Σίγξεηο γηα ηελ Απειεπζέξσζε
    ηνπ Σακίι Ζιάκ» (LTTE) δελ ηνπο άθελε λα θχγνπλ θαη νη έλνπιεο δπλάκεηο ηεο
    ΢ξη Λάλθα δελ επέηξεπαλ ζηηο νξγαλψζεηο βνεζείαο πιήξε πξφζβαζε ζηηο
    πιεηηφκελεο πεξηνρέο. Μηα απφ ηηο πην εμσθξεληθέο, ίζσο, πεξηπηψζεηο
    ζηέξεζεο ηνπ δηθαηψκαηνο ζηελ ηξνθή, ην 2008, ήηαλ ε άξλεζε ησλ αξρψλ ηεο
    Μηαλκάξ λα επηηξέςνπλ επί ηξεηο εβδνκάδεο ηελ παξνρή εμαηξεηηθά αλαγθαίαο
    δηεζλνχο βνήζεηαο ζε 2,4 εθαηνκκχξηα επηδψληεο ηνπ Κπθιψλα Ναξγθίο, ηε
    ζηηγκή πνπ ε θπβέξλεζε δηνρέηεπε ηνπο δηθνχο ηεο πφξνπο γηα λα πξνσζήζεη
    έλα πξνβιεκαηηθφ δεκνςήθηζκα γηα έλα αθφκε πην πξνβιεκαηηθφ ΢χληαγκα.
    ΢ηηο απμεκέλεο ηηκέο ησλ ηξνθίκσλ έξρνληαη λα πξνζηεζνχλ νη απνιχζεηο
    εθαηνληάδσλ ρηιηάδσλ κεηαλαζηψλ ή αιινδαπψλ εξγαδνκέλσλ, θαζψο νη
    εμαγσγηθέο νηθνλνκίεο επηβξαδχλνληαη θαη ν νηθνλνκηθφο πξνζηαηεπηηζκφο
    ζεθψλεη θεθάιη. Σα εκβάζκαηα ησλ αιινδαπψλ εξγαδνκέλσλ, ζπλνιηθνχ χςνπο
    πεξίπνπ 200 δηζεθαηνκκπξίσλ δνιαξίσλ εηεζίσο -πνζφ δηπιάζην ηεο
    παγθφζκηαο ππεξπφληηαο αλαπηπμηαθήο βνήζεηαο -απνηεινχλ ζεκαληηθή πεγή
    εηζνδήκαηνο γηα κηα ζεηξά ρψξεο ρακεινχ θαη κεζαίνπ εηζνδήκαηνο, είλαη φπσο
    ε Κέλπα, ην Μεμηθφ, ην Μπαγθιαληέο θαη νη Φηιηππίλεο. Μείσζε ησλ
    εκβαζκάησλ ζεκαίλεη ιηγφηεξα έζνδα γηα απηέο ηηο θπβεξλήζεηο θαη, ζπλεπψο,
    ιηγφηεξα κεηξεηά γηα ηελ εμαζθάιηζε βαζηθψλ αγαζψλ θαη ππεξεζηψλ.
    Δπηπιένλ, ζε νξηζκέλεο ρψξεο ε κείσζε ζηελ εμαγσγή ηνπ εξγαηηθνχ
    δπλακηθνχ αθήλεη πεξηζζφηεξνπο απνγνεηεπκέλνπο, εμνξγηζκέλνπο λένπο
    άληξεο άπξαγνπο ζηα ρσξηά ηνπο θαη ηνπο θαζηζηά εχθνιε ιεία ζηα δίρηπα ηεο
    εμηξεκηζηηθήο πνιηηηθήο θαη ηεο βίαο.
    Δλ ησ κεηαμχ, ηελ ίδηα ζηηγκή πνπ νη αγνξέο εξγαζίαο ζπξξηθλψλνληαη, ε πίεζε
    γηα κεηαλάζηεπζε ζπλερίδεη λα απμάλεηαη θαη νη ρψξεο πξννξηζκνχ θαηαθεχγνπλ
    ζε φιν θαη πην βάλαπζεο κεζφδνπο γηα λα θξαηήζνπλ ηνπο αλζξψπνπο έμσ απφ
    ηα ζχλνξά ηνπο. Σνλ Ηνχλην ηνπ 2008, επηζθέθζεθα ην δεκφζην λεθξνηαθείν ηεο
    Σελεξίθεο ζηηο Καλάξηεο Νήζνπο, φπνπ νη αλψλπκνη ηάθνη καξηπξνχλ ζησπειά
    ηελ απνηπρεκέλε πξνζπάζεηα ησλ Αθξηθαλψλ κεηαλαζηψλ λα εηζέιζνπλ ζηελ
    Ηζπαλία. Μφλν ην 2008, 67.000 άλζξσπνη ηα θαηάθεξαλ ζηελ επηθίλδπλε
    δηάζρηζε ηεο Μεζνγείνπ πξνο ηελ Δπξψπε, ελψ είλαη άγλσζηνο ν αξηζκφο
    εθείλσλ πνπ πλίγεθαλ. ΋ζνη ηα θαηάθεξαλ δνπλ κηα δσή ζηελ αθάλεηα, ρσξίο
    έγγξαθα ηαπηφηεηαο, επάισηνη ζηελ εθκεηάιιεπζε θαη ηελ θαθνπνίεζε θαη κε
    ηελ απεηιή ηεο απέιαζεο έπεηηα απφ παξαηεηακέλε θξάηεζε λα θξέκεηαη πάλσ
    απφ ηα θεθάιηα ηνπο, σο απνηέιεζκα ηεο Οδεγίαο ηνπ 2008 ηεο Δπξσπατθήο
    Έλσζεο (Δ.Δ.) γηα ηηο επαλαπξνσζήζεηο παξάλνκσλ κεηαλαζηψλ.
    Οξηζκέλα θξάηε-κέιε ηεο Δ.Δ., φπσο ε Ηζπαλία, έρνπλ ζπλάςεη δηκεξείο ζπκ-
    θσλίεο κε ρψξεο ηεο Αθξηθήο ψζηε λα επηζηξέθνπλ ηνπο κεηαλάζηεο, ή λα ηνπο
    εκπνδίδνπλ λα μεθηλήζνπλ θαλ ην ηαμίδη. Υψξεο φπσο ε Μαπξηηαλία αληηκεησπί-
    δνπλ απηέο ηηο ζπκθσλίεο σο άδεηα γηα λα ζπιιακβάλνπλ απζαίξεηα, λα θξαηνχλ
    ζε πξνβιεκαηηθέο ζπλζήθεο θαη λα απειαχλνπλ ρσξίο θακία δπλαηφηεηα



                                                                              9
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢


    λνκηθήο πξνζθπγήο κεγάιν αξηζκφ αιινδαπψλ πνπ βξίζθνληαη ζην έδαθφο
    ηνπο, ρσξίο θαλέλα ζηνηρείν γηα ηελ πξφζεζή ηνπο λα εγθαηαιείςνπλ ηε ρψξα
    θαη παξφιν πνπ ε παξάηππε έμνδνο απφ ηε Μαπξηηαλία δελ απνηειεί αδίθεκα.
    Καζψο φιν θαη πεξηζζφηεξνη άλζξσπνη σζνχληαη ζε νινέλα πην επηζθαιείο
    ζπλζήθεο δηαβίσζεο, νη θνηλσληθέο εληάζεηο απμάλνληαη. Έλα απφ ηα ρεηξφηεξα
    θξνχζκαηα ξαηζηζηηθήο θαη μελνθνβηθήο βίαο ην 2008 ζεκεηψζεθε ζηε Νφηην
    Αθξηθή ην Μάην, φηαλ 60 άλζξσπνη ζθνηψζεθαλ, 600 ηξαπκαηίζηεθαλ θαη
    δεθάδεο ρηιηάδεο εθηνπίζηεθαλ, ηελ ίδηα ζηηγκή πνπ δεθάδεο ρηιηάδεο άιινη
    εηζέξρνληαλ ζηε ρψξα απφ ηε γεηηνληθή Εηκπάκπνπε γηα λα αλαδεηήζνπλ
    θαηαθχγην απφ ηελ πνιηηηθή βία θαη ηηο ζηεξήζεηο. Αλ θαη νη επίζεκεο έξεπλεο
    παξέιεηςαλ λα πξνζδηνξίζνπλ ηα αίηηα ησλ επηζέζεσλ, πηζηεχεηαη επξέσο φηη
    είραλ σο θίλεηξν ηελ μελνθνβία θαη ηνλ αληαγσληζκφ γηα ηηο ζέζεηο εξγαζίαο, ηε
    ζηέγαζε θαη ηηο θνηλσληθέο ππεξεζίεο, πνπ νμχλεηαη απφ ηε δηαθζνξά.
    Ζ νηθνλνκηθή αλάθακςε εμαξηάηαη απφ ηελ πνιηηηθή ζηαζεξφηεηα. Ωζηφζν, νη
    ίδηνη αθξηβψο παγθφζκηνη εγέηεο, πνπ πξνζπαζνχλ λα ζπλζέζνπλ παθέηα
    θηλήηξσλ γηα λα αλαδσνγνλήζνπλ ηελ παγθφζκηα νηθνλνκία, εμαθνινπζνχλ λα
    παξαβιέπνπλ ηηο πνιχλεθξεο ζπγθξνχζεηο αλά ηνλ θφζκν πνπ θπνθνξνχλ
    καδηθέο θαηαπαηήζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, παγηψλνπλ ηε θηψρεηα θαη
    ζέηνπλ ζε θίλδπλν ηελ πεξηθεξεηαθή ζηαζεξφηεηα.
    Οη νηθνλνκηθέο θαη θνηλσληθέο ζπλζήθεο ζηε Γάδα, πνπ είλαη απνθιεηζκέλε θαη
    ξεκαγκέλε απφ ηηο ζηξαηησηηθέο επηζέζεηο, είλαη ηξνκαθηηθέο. Οη πνιηηηθέο θαη
    νηθνλνκηθέο ζπλέπεηεο ηεο ζχγθξνπζεο ζην Ηζξαήι θαη ηα Καηερφκελα
    Παιαηζηηληαθά Δδάθε αληερνχλ πνιχ πέξα απφ ηνλ άκεζν ρψξν ηεο.
    Οη ζπγθξνχζεηο ζην Νηαξθνχξ θαη ηε ΢νκαιία δηαδξακαηίδνληαη ζε πεξηνρέο κε
    εχζξαπζηα νηθνζπζηήκαηα, φπνπ ε απμεκέλε πίεζε γηα ην λεξφ θαη γηα ηε
    δπλαηφηεηα παξνρήο ηξνθίκσλ γηα λα ζπληεξεζεί ν πιεζπζκφο απνηειεί
    ηαπηφρξνλα αίηην θαη απνηέιεζκα ησλ ζπλερηδφκελσλ πνιέκσλ. Οη καδηθνί
    εθηνπηζκνί πνπ έρνπλ πξνθαιέζεη, έρνπλ αζθήζεη ηεξάζηηα πίεζε ζηηο γεηηνληθέο
    ρψξεο, πνπ έρνπλ ηψξα λα αληηκεησπίζνπλ θαη ηηο πξφζζεηεο ζπλέπεηεο ηεο
    παγθφζκηαο νηθνλνκηθήο θξίζεο.
    ΢ηελ αλαηνιηθή ΛΓΚ, ε απιεζηία, ε δηαθζνξά θαη ηα νηθνλνκηθά ζπκθέξνληα
    αληαγσλίδνληαη ηα ηνπηθά παηρλίδηα εμνπζίαο γηα λα ξίμνπλ ηνπο αλζξψπνπο ζηε
    θηψρεηα θαη λα ηνπο παγηδεχζνπλ ζε έλαλ επίκνλν θχθιν βίαο. Μηα ρψξα κε
    ηεξάζηην θπζηθφ πινχην βιέπεη ηψξα ηηο πξνζπάζεηεο αλαζπγθξφηεζεο θαη
    αλάθακςεο λα αλαθφπηνληαη εμαηηίαο ηεο κείσζεο ησλ μέλσλ επελδχζεσλ ιφγσ
    ηεο νηθνλνκηθήο χθεζεο.
    ΢ην Αθγαληζηάλ, ε δηάρπηε αλαζθάιεηα έρεη πεξηνξίζεη ηελ πξφζβαζε ησλ
    θαηνίθσλ, ηδηαίηεξα ησλ γπλαηθψλ θαη ησλ θνξηηζηψλ, ζηελ ηξνθή, ηελ
    πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε θαη ηελ παηδεία. Ζ αλαζθάιεηα έρεη δηαξξεχζεη θαη πέξα
    απφ ηα ζχλνξα πξνο ην γεηηνληθφ Παθηζηάλ, ην νπνίν ήδε καζηίδεηαη απφ ηελ
    απνηπρία ηεο θπβέξλεζεο λα ππεξαζπηζηεί ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, λα
    θαηαπνιεκήζεη ηε θηψρεηα θαη λα αληηκεησπίζεη ηελ αλεξγία ησλ λέσλ, θαη σζεί
    ηε ρψξα ζε κηα δίλε εμηξεκηζηηθήο βίαο.
    Δάλ ππάξρεη θάηη πνπ κπνξνχκε λα δηδαρηνχκε απφ ηελ νηθνλνκηθή θξίζε, είλαη
    φηη ηα δηεζλή ζχλνξα δελ καο απνκνλψλνπλ απφ ην θαθφ. Ζ εμεχξεζε ιχζεσλ
    γηα ηηο ρεηξφηεξεο ζπγθξνχζεηο ζηνλ θφζκν θαη γηα ηελ απμαλφκελε απεηιή ηεο
    εμηξεκηζηηθήο βίαο, κε κεγαιχηεξν ζεβαζκφ ζηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα,
    απνηειεί αλαπφζπαζην κέξνο ηεο επξχηεξεο εηθφλαο ηεο αλφξζσζεο ηεο
    παγθφζκηαο νηθνλνκίαο.




                                                                               10
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢




    Από ηελ ύθεζε ζηελ θαηαζηνιή
    Απφ ηε κία πιεπξά, αληηκεησπίδνπκε ηνλ ζνβαξφηαην θίλδπλν φηη ε απμαλφκελε
    θηψρεηα θαη νη απειπηζηηθέο νηθνλνκηθέο θαη θνηλσληθέο ζπλζήθεο ζα κπνξνχζαλ
    λα νδεγήζνπλ ζε πνιηηηθή αζηάζεηα θαη καδηθή βία. Απφ ηελ άιιε, κπνξεί
    θάιιηζηα λα θαηαιήμνπκε ζε κηα θαηάζηαζε φπνπ ε χθεζε ζα κπνξνχζε λα
    ζπλνδεπηεί απφ κεγαιχηεξε θαηαπίεζε, θαζψο νη θπβεξλήζεηο πνπ βξίζθνληαη
    ζε δπζρεξή ζέζε –ηδίσο εθείλεο κε πξνδηάζεζε ζηνλ απηαξρηζκφ–
    θαηαζηέιινπλ βάλαπζα ηε δηαθσλία, ηελ θξηηηθή θαη ηε δεκφζηα έθζεζε ηεο
    δηαθζνξάο θαη ηεο νηθνλνκηθήο θαθνδηαρείξηζεο.
    Σν 2008 πήξακε κηα γεχζε γηα ην ηη ζα κπνξνχζε λα αθνινπζήζεη απφ ην 2009
    θαη πέξα. ΋ηαλ ν θφζκνο βγήθε ζηνπο δξφκνπο γηα λα δηακαξηπξεζεί ελάληηα
    ζηηο απμήζεηο ησλ ηηκψλ ησλ ηξνθίκσλ θαη ηηο δχζθνιεο νηθνλνκηθέο ζπλζήθεο,
    ζε πνιιέο ρψξεο αθφκε θαη νη εηξεληθέο δηακαξηπξίεο αληηκεησπίζηεθαλ κε
    ζθιεξέο αληηδξάζεηο. ΢ηελ Σπλεζία, νη απεξγίεο θαη νη δηακαξηπξίεο
    θαηεζηάιεζαλ κε ηε βία, πνπ πξνθάιεζε δχν ζαλάηνπο, πνιινχο
    ηξαπκαηηζκνχο θαη πεξηζζφηεξεο απφ 200 πνηληθέο δηψμεηο ππνηηζέκελσλ
    δηνξγαλσηψλ, κεξηθέο απφ ηηο νπνίεο θαηέιεμαλ ζε καθξνρξφληεο πνηλέο
    θπιάθηζεο. ΢ηε Εηκπάκπνπε, πνιηηηθνί αληίπαινη, αθηηβηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ
    δηθαησκάησλ θαη εθπξφζσπνη ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ δέρζεθαλ
    επηζέζεηο, απήρζεζαλ, ζπλειήθζεζαλ θαη θνλεχζεθαλ κε αηηκσξεζία. ΢ην
    Κακεξνχλ, έπεηηα απφ βίαηεο δηαδειψζεηο, κέρξη θαη 100 δηαδεισηέο
    ππξνβνιήζεθαλ θαη ζθνηψζεθαλ θαη πνιινί πεξηζζφηεξνη θπιαθίζηεθαλ.
    ΢ε πεξηφδνπο νηθνλνκηθήο δπζπξαγίαο θαη πνιηηηθψλ εληάζεσλ, ππάξρεη αλάγθε
    γηα δηαθάλεηα θαη αλεθηηθφηεηα, έηζη ψζηε ε δπζαξέζθεηα θαη ε δπζθνξία λα
    κπνξνχλ λα δηνρεηεπηνχλ ζε επνηθνδνκεηηθφ δηάινγν θαη ζηελ αλαδήηεζε
    ιχζεσλ. Κη φκσο, ζε πνιιέο ρψξεο, αθξηβψο θάησ απφ απηέο ηηο ζπλζήθεο είλαη
    πνπ ζπξξηθλψλεηαη ην πεδίν δξάζεο ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ. Αθηηβηζηέο ησλ
    αλζξσπίλσλ      δηθαησκάησλ,     δεκνζηνγξάθνη,    δηθεγφξνη,   εθπξφζσπνη
    ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ θαη άιινη εγέηεο ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ
    πθίζηαληαη παξελνριήζεηο, δέρνληαη απεηιέο θαη επηζέζεηο, δηψθνληαη πνηληθά
    ρσξίο δηθαηνινγία ή θνλεχνληαη κε αηηκσξεζία ζε θάζε πεξηνρή ηνπ θφζκνπ.
    Ζ ινγνθξηζία ζηα κέζα ελεκέξσζεο πηζαλφηαηα ζα απμεζεί, θαζψο νη
    θπβεξλήζεηο πξνζπαζνχλ λα θαηαπλίμνπλ ηηο επηθξίζεηο γηα ηηο πνιηηηθέο ηνπο.
    Απηφ έξρεηαη λα πξνζηεζεί ζηηο απεηιέο πνπ ήδε αληηκεησπίδνπλ νη
    δεκνζηνγξάθνη ζε πνιιέο ρψξεο. Ζ ΢ξη Λάλθα θαηέρεη έλα απφ ηα ρεηξφηεξα
    ξεθφξ, κε 14 θφλνπο δεκνζηνγξάθσλ απφ ην 2006 κέρξη ζήκεξα. Σν Ηξάλ
    πεξηφξηζε ηελ ειεπζεξία έθθξαζεο ζην Γηαδίθηπν, ελψ ε Αίγππηνο θαη ε ΢πξία
    θπιάθηζαλ εθδφηεο ηζηνινγίσλ (bloggers). Ζ Κίλα ραιάξσζε ηνλ έιεγρν ησλ
    κέζσλ ελεκέξσζεο ελ φςεη ηεο Οιπκπηάδαο ηνπ Πεθίλνπ, αιιά ακέζσο κεηά
    επαλήιζε ζηηο παιηέο ζπλήζεηεο κε κπινθάξηζκα ηζηνηφπσλ θαη άιιεο κνξθέο
    ινγνθξηζίαο. Ζ θπβέξλεζε ηεο Μαιαηζίαο απαγφξεπζε ηελ έθδνζε δχν
    δηαθεθξηκέλσλ αληηπνιηηεπφκελσλ εθεκεξίδσλ, θνβνχκελε ηελ θξηηηθή ηνπο
    ζηελ πξνεθινγηθή πεξίνδν.
    Οη αλνηθηέο αγνξέο δελ νδήγεζαλ απαξαίηεηα ζε αλνηρηέο θνηλσλίεο.
    Απνζξαζπκέλε απφ ηελ νηθνλνκηθή ηζρχ πνπ απέθηεζε απφ ηηο πςειέο ηηκέο
    ηνπ πεηξειαίνπ θαη ηνπ θπζηθνχ αεξίνπ, ε ξσζηθή θπβέξλεζε ηα ηειεπηαία
    ρξφληα πηνζέηεζε νινέλα πεξηζζφηεξν κηα εζληθηζηηθή θαη απηαξρηθή ζηάζε θαη
    επηδίσμε ελεξγά λα δηαβξψζεη ηελ ειεπζεξία ηεο έθθξαζεο θαη λα επηηεζεί ζηνπο
    επηθξηηέο ηεο. Καζψο ε ξσζηθή νηθνλνκία αληηκεησπίδεη πξνβιήκαηα κε ηελ



                                                                              11
                  ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
                  ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
                  ΠΡΟΛΟΓΟ΢


                      πηψζε ησλ ηηκψλ ηνπ πεηξειαίνπ θαη ηελ αχμεζε ηνπ πιεζσξηζκνχ, θαη θαζψο
                      ε θνηλσληθή δπζαξέζθεηα εμαπιψλεηαη, νη ηάζεηο απηαξρηζκνχ ζα κπνξνχζαλ λα
                      εληαζνχλ αθφκε πεξηζζφηεξν.
                      Ζ Κίλα εμαθνινπζεί λα θαηαζηέιιεη βάλαπζα φζνπο επηθξίλνπλ ηηο επίζεκεο
                      πνιηηηθέο θαη πξαθηηθέο ηεο. Απνηέιεζκα είλαη πσο ε δηαθζνξά επηζήκσλ θαη νη
                      αζέκηηεο πξαθηηθέο εηαηξηψλ δελ αληηκεησπίδνληαη, παξά κφλν φηαλ έρεη ήδε
                      πξνθιεζεί κεγάιε δεκηά θαη ην ζθάλδαιν δελ κπνξεί πιένλ λα θξπθηεί, φπσο
                      έδεημαλ πξηλ απφ κεξηθά ρξφληα ν θφβνο ηεο SARS / γξίπεο ησλ πηελψλ θαη ε
                      επηδεκία ηνπ ηνχ HIV/AIDS, ή ην πην πξφζθαην ζθάλδαιν ηεο κειακίλεο ζηα
                      πξντφληα αθπδαησκέλνπ γάιαθηνο. Ζ θηλεδηθή θπβέξλεζε αληέδξαζε ζην
                      ζθάλδαιν απηφ εθηειψληαο κε κεγάιε δεκνζηφηεηα εθείλνπο πνπ θξίζεθαλ
                      έλνρνη δηαθζνξάο, φκσο δελ έρεη θάλεη παξά ειάρηζηα ή θαη ηίπνηα γηα λα
                      αιιάμεη ηε ζπκπεξηθνξά ησλ εηαηξηψλ ή ησλ επίζεκσλ αξρψλ ζηελ Κίλα.
                      Έλα ελεκεξσκέλν ζψκα πνιηηψλ, κε ηε δχλακε λα απαηηνχλ ινγνδνζία,
Οι σώπερ ηηρ G-       απνηειεί θαιχηεξε εγγχεζε πσο νη θπβεξλήζεηο θαη νη εηαηξίεο ζα θάλνπλ θαιά
20 ππέπει να          ηε δνπιεηά ηνπο. ΢ε κηα επνρή πνπ νη θπβεξλήζεηο επηδηψθνπλ λα δψζνπλ
ενζηεπνιζηούν         θίλεηξα ζηελ νηθνλνκία, ε ειεπζεξία είλαη έλα αγαζφ πνπ πξέπεη λα
ηιρ παγκόζμιερ        ελζαξξχλεηαη θαη φρη λα θαηαπηέδεηαη.
αξίερ και να
ανηιμεηωπίζοςν
ηα δικά ηοςρ          Νέν είδνο εγεζίαο
μελανά                Ζ ζηέξεζε, ε αληζφηεηα, ε αδηθία, ε αλαζθάιεηα θαη ε θαηαπίεζε είλαη ηα
πεππαγμένα και        ραξαθηεξηζηηθά γλσξίζκαηα ηεο θηψρεηαο. Πξφθεηηαη ζαθψο γηα πξνβιήκαηα
ηην ππακηική          αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαη δελ κπνξνχλ λα θαηαπνιεκεζνχλ κφλν κε
ηοςρ ηων δύο          νηθνλνκηθά κέηξα. Απαηηνχλ ηζρπξή πνιηηηθή βνχιεζε θαη κηα νινθιεξσκέλε
μέηπων και            αληίδξαζε πνπ ζα ελζσκαηψλεη ηα πνιηηηθά, νηθνλνκηθά, θνηλσληθά θαη
ζηαθμών όζον          πεξηβαιινληηθά δεηήκαηα κέζα ζε έλα επξχηεξν πιαίζην αλζξσπίλσλ
αθοπά ηα              δηθαησκάησλ θαη θξάηνπο δηθαίνπ. Απαηηνχλ ζπιινγηθή δξάζε θαη έλα λέν είδνο
ανθπώπινα             εγεζίαο.
δικαιώμαηα.
                      Ζ νηθνλνκηθή παγθνζκηνπνίεζε έρεη επηθέξεη κηα κεηαηφπηζε ζηε γεσπνιηηηθή
                      εμνπζία θαη κηα λέα γεληά θξαηψλ, κε ηε κνξθή ηεο G-20, δηεθδηθεί ην ζθήπηξν
                      ηεο παγθφζκηαο εγεζίαο. Ζ G-20, ηελ νπνία ζπληζηνχλ ε Βξαδηιία, ε Ηλδία, ε
                      Κίλα, ε Νφηηα Αθξηθή θαη άιιεο αλαδπφκελεο νηθνλνκίεο ηνπ παγθφζκηνπ Νφηνπ,
                      θαζψο θαη ε Ρσζία, νη ΖΠΑ θαη νη εγεηηθέο δπηηθέο νηθνλνκίεο, ηζρπξίδεηαη φηη
                      αληηπξνζσπεχεη κε κεγαιχηεξε αθξίβεηα ηελ πνιηηηθή ηζρχ θαη ην νηθνλνκηθφ
                      γφεηξν ζηνλ θφζκν ζήκεξα. Μπνξεί λα είλαη έηζη, αιιά γηα λα γίλνπλ
                      πξαγκαηηθνί παγθφζκηνη εγέηεο, νη ρψξεο ηεο G-20 πξέπεη λα ελζηεξληζηνχλ ηηο
                      παγθφζκηεο αμίεο θαη λα αληηκεησπίζνπλ ηα δηθά ηνπο κειαλά πεπξαγκέλα θαη
                      ηελ πξαθηηθή ηνπο ησλ δχν κέηξσλ θαη ζηαζκψλ φζνλ αθνξά ηα αλζξψπηλα
                      δηθαηψκαηα.
                      Δίλαη αιήζεηα πσο ε λέα θπβέξλεζε ησλ ΖΠΑ ραξάδεη πνιχ δηαθνξεηηθή νδφ
                      ζην ζέκα ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζε ζχγθξηζε κε ηελ θπβέξλεζε Μπνπο.
                      Ζ απφθαζε ηνπ Πξνέδξνπ Μπαξάθ Οκπάκα, κέζα ζε 48 ψξεο απφ ηελ
                      αλάιεςε ησλ θαζεθφλησλ ηνπ, λα θιείζεη ην ζηξαηφπεδν-θπιαθή ηνπ
                      Γνπαληάλακν ζε δηάζηεκα ελφο έηνπο, λα θαηαγγείιεη απεξίθξαζηα ηα
                      βαζαληζηήξηα θαη λα ηεξκαηίζεη ηηο κπζηηθέο θξαηήζεηο απφ ηε CIA, ήηαλ
                      αμηέπαηλε, φπσο ήηαλ θαη ε απφθαζε ηεο θπβέξλεζεο λα επηδηψμεη ηελ εθινγή
                      ησλ ΖΠΑ ζην ΢πκβνχιην Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ ηνπ ΟΖΔ. Ωζηφζν, είλαη
                      πνιχ λσξίο γηα λα θξίλεη θαλείο εάλ ε θπβέξλεζε ζα θαιέζεη ρψξεο φπσο ην
                      Ηζξαήι θαη ηελ Κίλα, κε ηελ ίδηα επζχηεηα θαη ην ίδην ζζέλνο πνπ θαιεί άιια




                                                                                                12
ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
ΠΡΟΛΟΓΟ΢


    θξάηε, φπσο ην Ηξάλ θαη ην ΢νπδάλ, λα απνθαηαζηήζνπλ ηα αλζξψπηλα
    δηθαηψκαηα.
    Ζ Δπξσπατθή Έλσζε παξακέλεη ακθίζεκε φζνλ αθνξά ηελ αθνζίσζή ηεο ζηα
    αλζξψπηλα δηθαηψκαηα. Αλ θαη είλαη ζζελαξή ζε ζέκαηα φπσο ε ζαλαηηθή πνηλή,
    ε ειεπζεξία ηεο έθθξαζεο θαη ε πξνζηαζία ησλ ππεξαζπηζηψλ ησλ
    αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, πνιιά θξάηε-κέιε ηεο Δ.Δ. είλαη ιηγφηεξν πξφζπκα
    λα αληαπνθξηζνχλ ζηα δηεζλή ζεζκηθά θείκελα γηα ηελ πξνζηαζία ησλ
    πξνζθχγσλ θαη ηελ εμάιεηςε ηνπ ξαηζηζκνχ θαη ησλ δηαθξίζεσλ εληφο ησλ
    ζπλφξσλ ηνπο ή λα αλαιάβνπλ ηηο επζχλεο ηνπο γηα ηε ζπκπαηγλία ηνπο κε ηε
    CIA ζηηο κπζηηθέο κεηαγσγέο ππφπησλ ηξνκνθξαηίαο.
    Ζ Βξαδηιία θαη ην Μεμηθφ είλαη έλζεξκνη ππνζηεξηθηέο ησλ αλζξσπίλσλ
    δηθαησκάησλ δηεζλψο, αιιά δπζηπρψο ζπρλά παξαιείπνπλ λα εθαξκφζνπλ
    ζηελ πξάμε, εληφο ησλ ζπλφξσλ ηνπο, απηά πνπ θεξχηηνπλ ζην εμσηεξηθφ. Ζ
    Νφηηα Αθξηθή κπιφθαξε ζηαζεξά ηελ άζθεζε δηεζλνχο πίεζεο ζηελ θπβέξλεζε
    ηεο Εηκπάκπνπε λα βάιεη ηέξκα ζηηο πνιηηηθέο δηψμεηο θαη ηε ρεηξαγψγεζε ησλ
    εθινγψλ. Ζ ΢ανπδηθή Αξαβία θξαηά ρηιηάδεο ππφπησλ ηξνκνθξαηίαο ρσξίο δίθε,
    θπιαθίδεη πνιηηηθά δηαθσλνχληεο θαη πεξηνξίδεη έληνλα ηα δηθαηψκαηα ησλ
    κεηαλαζηψλ εξγαδνκέλσλ θαη ησλ γπλαηθψλ. Ζ Κίλα έρεη έλα βαζηά
    πξνβιεκαηηθφ ζχζηεκα πνηληθήο δηθαηνζχλεο, ρξεζηκνπνηεί ηηκσξεηηθέο κνξθέο
    δηνηθεηηθήο θξάηεζεο γηα λα θιείζεη ην ζηφκα ησλ επηθξηηψλ ηεο θαη είλαη ε
    πξψηε ρψξα ζηνλ θφζκν ζε εθηειέζεηο. Ζ ξσζηθή θπβέξλεζε έρεη επηηξέςεη ηελ
    αηηκψξεηε άλζεζε ησλ απζαίξεησλ θξαηήζεσλ, ησλ βαζαληζηεξίσλ θαη άιισλ
    κνξθψλ θαθνκεηαρείξηζεο θαη ησλ εμσδηθαζηηθψλ εθηειέζεσλ ζηηο ξσζηθέο
    πεξηνρέο ηνπ Βφξεηνπ Καπθάζνπ θαη απεηιεί φζνπο ηνικνχλ λα ηελ επηθξίλνπλ.
    Οη θπβεξλήζεηο ηεο G-20 έρνπλ ηελ ππνρξέσζε λα πξναζπίδνπλ ηα δηεζλή
    ζεζκηθά θείκελα γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, ζηα νπνία έρεη δεζκεπηεί ε
    δηεζλήο θνηλφηεηα. ΢ε αληίζεηε πεξίπησζε ζα ππνλνκεχζνπλ ηελ ίδηα ηνπο ηελ
    αμηνπηζηία θαη ηε λνκηκφηεηα, θαζψο θαη ηελ απνηειεζκαηηθφηεηά ηνπο. Ο ζηφρνο
    ηεο νκάδαο G-20 είλαη λα βξεη κηα δηέμνδν απφ ηελ παγθφζκηα νηθνλνκηθή θξίζε.
    Ηζρπξίδεηαη επίζεο φηη νη πξνζπάζεηέο ηνπο ζα σθειήζνπλ ηνπο αλζξψπνπο
    πνπ δνπλ ζηε θηψρεηα. ΋κσο ε νηθνλνκηθή αλάθακςε δελ ζα είλαη νχηε βηψζηκε
    νχηε ηοφλνκε, αλ δελ πεξηιακβάλεη ηζρπξή έκθαζε ζηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα.
    Δίλαη αλεηιεκκέλν θαζήθνλ φζσλ βξίζθνληαη ζηελ εγεζία ηνπ θφζκνπ, λα
    δψζνπλ ην θαιφ παξάδεηγκα κε ηε ζπκπεξηθνξά ηνπο. Μηα θαιή αξρή γηα ηα
    κέιε ηεο G-20 ζα ήηαλ λα ζηείινπλ έλα ζαθέο κήλπκα φηη φια ηα αλζξψπηλα
    δηθαηψκαηα, νηθνλνκηθά, θνηλσληθά ή πνιηηηζκηθά δηθαηψκαηα, πνιηηηθά ή αηνκηθά
    δηθαηψκαηα, είλαη εμίζνπ ζεκαληηθά. Οη ΖΠΑ αξλνχληαη εδψ θαη θαηξφ ηελ
    εγθπξφηεηα ησλ νηθνλνκηθψλ θαη θνηλσληθψλ δηθαησκάησλ θαη δελ κεηέρνπλ ζην
    Γηεζλέο ΢χκθσλν γηα ηα Οηθνλνκηθά, Κνηλσληθά θαη Πνιηηηζκηθά Γηθαηψκαηα. Ζ
    Κίλα, απφ ηελ άιιε πιεπξά, δελ κεηέρεη ζην Γηεζλέο ΢χκθσλν γηα ηα Αηνκηθά θαη
    Πνιηηηθά Γηθαηψκαηα. Οη δχν απηέο ρψξεο πξέπεη λα πξνζρσξήζνπλ ακέζσο
    ζηηο αληίζηνηρεο ζπλζήθεο. ΋ια ηα κέιε ηεο G-20 πξέπεη λα επηθπξψζνπλ ην
    Πξναηξεηηθφ Πξσηφθνιιν ηνπ Γηεζλνχο ΢πκθψλνπ γηα ηα Οηθνλνκηθά, Κνηλσληθά
    θαη Πνιηηηζκηθά Γηθαηψκαηα πνπ πηνζέηεζε ε Γεληθή ΢πλέιεπζε ηνπ ΟΖΔ ην
    Γεθέκβξην ηνπ 2008. Ζ ππνγξαθή ησλ δηεζλψλ ζπλζεθψλ, σζηφζν, είλαη κφλν
    έλα βήκα απφ φια φζα πξέπεη λα γίλνπλ.


    Νέεο επθαηξίεο γηα αιιαγή
    Ζ παγθφζκηα θηψρεηα –ηελ νπνία νμχλεη ε νηθνλνκηθή θαηάζηαζε– έρεη
    δεκηνπξγήζεη κηα θαπηή πιαηθφξκα γηα αιιαγή ζηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα.


                                                                               13
               ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
               ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
               ΠΡΟΛΟΓΟ΢


                    Σαπηφρξνλα, ε νηθνλνκηθή θξίζε έρεη πξνθαιέζεη κεηαηφπηζε ηνπ θπξίαξρνπ
                    ππνδείγκαηνο, ε νπνία αλνίγεη επθαηξίεο γηα ζπζηεκηθή αιιαγή.
                    Σηο δχν ηειεπηαίεο δεθαεηίεο, ην θξάηνο ππνρσξεί ή ππαλαρσξεί απφ ηηο
                    ππνρξεψζεηο ηνπ πξνο ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, γηα ράξε ηεο αγνξάο, κε ηελ
Οι κςβεπνήζειρ      πεπνίζεζε πσο ε νηθνλνκηθή αλάπηπμε ζα έιπλε φια ηα πξνβιήκαηα. Σψξα,
ππέπει να           πνπ ε νηθνλνκία ππνρσξεί θαη ηα πξνβιήκαηα επηδεηλψλνληαη, νη θπβεξλήζεηο
επενδύζοςν ζηα      αιιάδνπλ ξηδηθά ηηο ζέζεηο ηνπο θαη κηινχλ γηα κηα λέα παγθφζκηα
ανθπώπινα           ρξεκαηννηθνλνκηθή αξρηηεθηνληθή θαη γηα έλα λέν δηεζλέο ζχζηεκα
δικαιώμαηα με ηην   δηαθπβέξλεζεο, ζην νπνίν ην θξάηνο ζα έρεη ηζρπξφηεξν ξφιν. Απηφ δεκηνπξγεί
ίδια                ηελ επθαηξία λα ζηακαηήζνπκε επίζεο ηελ ππνρψξεζε ηνπ θξάηνπο απφ ηελ
αποθαζιζηικόηηηα    θνηλσληθή ζθαίξα θαη λα ζρεδηάζνπκε εθ λένπ έλα κνληέιν θξάηνπο θηιηθφηεξνπ
πος επενδύοςν       πξνο ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, ζε ζχγθξηζε κε εθείλν πνπ ραξαθηεξίδεη ηε
ζηην οικονομική     δηεζλή πνιηηηθή ηελ ηειεπηαία εηθνζαεηία. Γεκηνπξγεί ηε δπλαηφηεηα λα
ανάπηςξη.           αλαζηνραζηνχκε ξηδηθά ην ξφιν ησλ δηεζλψλ ρξεκαηνπηζησηηθψλ ηδξπκάησλ,
                    φζνλ αθνξά ην ζεβαζκφ, ηελ πξνζηαζία θαη ηελ εθπιήξσζε ησλ αλζξσπίλσλ
                    δηθαησκάησλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ νηθνλνκηθψλ θαη θνηλσληθψλ
                    δηθαησκάησλ.
                    Οη θπβεξλήζεηο πξέπεη λα επελδχζνπλ ζηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα κε ηελ ίδηα
                    απνθαζηζηηθφηεηα πνπ επελδχνπλ ζηελ νηθνλνκηθή αλάπηπμε. Πξέπεη λα
                    δηεπξχλνπλ θαη λα ππνζηεξίμνπλ ηηο επθαηξίεο γηα πγεία θαη παηδεία· λα
                    ηεξκαηίζνπλ ηηο δηαθξίζεηο· λα δψζνπλ δχλακε ζηηο γπλαίθεο· λα θαζηεξψζνπλ
                    νηθνπκεληθά πξφηππα θαη απνηειεζκαηηθά ζπζηήκαηα γηα λα θαηαζηήζνπλ ηηο
                    εηαηξείεο ππφινγεο γηα ηηο θαηαπαηήζεηο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ· λα
                    νηθνδνκήζνπλ αλνηρηέο θνηλσλίεο, φπνπ ην θξάηνο δηθαίνπ λα γίλεηαη ζεβαζηφ, ε
                    θνηλσληθή ζπλνρή λα είλαη ηζρπξή, ε δηαθζνξά λα εμαιεηθζεί θαη νη θπβεξλήζεηο
                    λα κπνξνχλ λα θαζίζηαληαη ππφινγεο. Ζ νηθνλνκηθή θξίζε δελ πξέπεη λα γίλεη
                    πξφζρεκα ψζηε νη αλεπηπγκέλεο ρψξεο λα πεξηθφςνπλ ηελ αλαπηπμηαθή
                    βνήζεηα. Σψξα, ζηελ πεξίνδν ηεο νηθνλνκηθήο χθεζεο, ε δηεζλήο βνήζεηα είλαη
                    αθφκε πην ζεκαληηθή, πξνθεηκέλνπ λα βνεζήζεη κεξηθέο απφ ηηο θησρφηεξεο
                    ρψξεο λα παξέρνπλ ζηνηρεηψδεηο ππεξεζίεο ζηνπο ηνκείο ηεο πγείαο, ηεο
                    παηδείαο, ηεο πγηεηλήο θαη ηεο ζηέγαζεο.
                    Οη θπβεξλήζεηο πξέπεη επίζεο λα ζπλεξγαζηνχλ γηα ηελ επίιπζε ησλ
                    πνιχλεθξσλ ζπγθξνχζεσλ. Γεδνκέλνπ φηη είλαη αιιειέλδεηεο, ην λα αγλννχλ
                    κηα θξίζε γηα λα εζηηάζνπλ ζε κηα άιιε απνηειεί βέβαηε ζπληαγή γηα λα
                    επηδεηλσζνχλ θαη νη δχν.
                    Θα αδξάμνπλ νη θπβεξλήζεηο ηηο επθαηξίεο απηέο γηα λα εληζρχζνπλ ηα
                    αλζξψπηλα δηθαηψκαηα; Θα απνδερηνχλ νη εηαηξηθνί θνξείο θαη ηα δηεζλή
                    ρξεκαηνπηζησηηθά ηδξχκαηα ηηο επζχλεο ηνπο απέλαληη ζηα αλζξψπηλα
                    δηθαηψκαηα, θαη ζα ζηαζνχλ ζην χςνο απηψλ ησλ επζπλψλ; Μέρξη ζηηγκήο, ηα
                    αλζξψπηλα δηθαηψκαηα δελ εκθαλίδνληαη ζρεδφλ θαζφινπ ζηηο δηαγλψζεηο ή ηηο
                    ζπληαγέο πνπ πξνηείλεη ε δηεζλήο θνηλφηεηα.
                    Ζ ηζηνξία κάο δείρλεη φηη νη πεξηζζφηεξνη αγψλεο γηα κεγάιεο αιιαγέο –φπσο ε
                    θαηάξγεζε ηεο δνπιείαο ή ε ρεηξαθέηεζε ησλ γπλαηθψλ– δελ μεθίλεζαλ σο
                    πξσηνβνπιία ησλ θξαηψλ, αιιά σο πξνζπάζεηεο ησλ θαζεκεξηλψλ αλζξψπσλ.
                    Οη επηηπρίεο πνπ ζεκεηψζεθαλ φζνλ αθνξά ηελ εδξαίσζε ηεο δηεζλνχο
                    δηθαηνζχλεο, ή ζηνλ έιεγρν ηνπ εκπνξίνπ φπισλ, ή ζηελ θαηάξγεζε ηεο
                    ζαλαηηθήο πνηλήο, ή ζηελ θαηαπνιέκεζε ηεο βίαο θαηά ησλ γπλαηθψλ, ή ζηελ
                    ηνπνζέηεζε ηεο παγθφζκηαο θηψρεηαο θαη ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο ζηε δηεζλή
                    αηδέληα, νθείινληαη φιεο θαηά θχξην ιφγν ζηελ ελεξγεηηθφηεηα, ηε
                    δεκηνπξγηθφηεηα θαη ηελ επηκνλή εθαηνκκπξίσλ αθηηβηζηψλ απφ φινλ ηνλ θφζκν.




                                                                                              14
              ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
              ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
              ΠΡΟΛΟΓΟ΢


                   Αθξηβψο ζηε δχλακε ησλ αλζξψπσλ πξέπεη ηψξα λα ζηξαθνχκε, γηα λα
Με ζύνθημα         αζθήζνπκε πίεζε ζηνπο πνιηηηθνχο καο εγέηεο. Γηα απηφλ ην ιφγν ε Γηεζλήο
«Απαιηούμε         Ακλεζηία, καδί κε πνιινχο ηνπηθνχο, εζληθνχο θαη δηεζλείο εηαίξνπο, μεθηλά ην
Αξιοππέπεια», θα   2009 κηα λέα εθζηξαηεία. Με ζχλζεκα «Απαηηνχκε Αμηνπξέπεηα», ζα
κινηηοποιήζοςμε    θηλεηνπνηήζνπκε ηνπο αλζξψπνπο ψζηε λα επηδηψμνπλ ηε ινγνδνζία ησλ
ηοςρ ανθπώποςρ     εζληθψλ θαη δηεζλψλ θνξέσλ γηα ηηο θαηαπαηήζεηο ησλ αλζξσπίλσλ
ώζηε να            δηθαησκάησλ πνπ δεκηνπξγνχλ θαη βαζαίλνπλ ηε θηψρεηα. Θα ακθηζβεηήζνπκε
επιδιώξοςν ηη      λφκνπο, πνιηηηθέο θαη πξαθηηθέο πνπ θάλνπλ δηαθξίζεηο θαη ζα απαηηήζνπκε
λογοδοζία ηων      ζπγθεθξηκέλα κέηξα γηα λα μεπεξαζηνχλ νη παξάγνληεο πνπ ξίρλνπλ ηνπο
εθνικών και        αλζξψπνπο ζηε θηψρεηα θαη ηνπο θξαηνχλ θησρνχο. Θα θέξνπκε ζην επίθεληξν
διεθνών θοπέων     ηεο ζπδήηεζεο γηα ηελ εμάιεηςε ηεο θηψρεηαο ηηο θσλέο ησλ αλζξψπσλ πνπ
για ηιρ            δνπλ ζ’ απηήλ θαη ζα επηκείλνπκε λα ηνπο επηηξαπεί λα ζπκκεηέρνπλ ελεξγά ζηηο
καηαπαηήζειρ ηων   απνθάζεηο πνπ επεξεάδνπλ ηηο δσέο ηνπο.
ανθπωπίνων         Πξηλ απφ πελήληα ζρεδφλ ρξφληα, ε Γηεζλήο Ακλεζηία δεκηνπξγήζεθε γηα λα
δικαιωμάηων πος    απαηηήζεη ηελ απειεπζέξσζε ησλ θξαηνπκέλσλ ζπλείδεζεο. ΢ήκεξα επηπιένλ
δημιοςπγούν και    «απαηηνχκε αμηνπξέπεηα» γηα ηνπο θξαηνχκελνπο ηεο θηψρεηαο, ψζηε λα
βαθαίνοςν ηη       κπνξέζνπλ λα αιιάμνπλ ηε δσή ηνπο. Δίκαη βέβαηε φηη, κε ηε βνήζεηα θαη ηελ
θηώσεια.           ππνζηήξημε ησλ εθαηνκκπξίσλ κειψλ, ππνζηεξηθηψλ θαη ζπλεξγαηψλ καο ζε
                   φινλ ηνλ θφζκν, ζα ην πεηχρνπκε.




                                                                                             15
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢


ΑΜΔΡΙΚΑΝΙΚΗ ΗΠΔΙΡΟ΢
Οη Απηφρζνλεο θνηλφηεηεο Γηάθηε Άμα θαη ΢νρνγηακάμα ηεο θπιήο Δλμέη ζηελ πεξηνρή Μπάρν
Σζάθν ηεο Παξαγνπάεο δνπλ δίπια ζηελ εζληθή νδφ Πφζν Κνινξάδν-Κνλζεπζηφλ εδψ θαη
πεξηζζφηεξα απφ 15 ρξφληα. Παξά ηηο ζεηηθέο γηα απηνχο απνθάζεηο ηνπ Γηακεξηθαληθνχ
Γηθαζηεξίνπ Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ, παξακέλνπλ απνθιεηζκέλνη απφ ηε γε ηνπο.
Απνζηεξεκέλνη απφ ηνλ παξαδνζηαθφ ηξφπν δσήο θαη ηα κέζα δηαβίσζήο ηνπο, ρσξίο επαξθή
πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε ή απνρέηεπζε θαη εμαξηψκελνη απφ πξνκήζεηεο ηξνθίκσλ πνπ ζηέιλεη ε
θπβέξλεζε ζε άηαθηα ρξνληθά δηαζηήκαηα, αληηκεησπίδνπλ αλαζθαιέο παξφλ θαη αβέβαην κέιινλ.
Απφ ηηο βνξεηφηεξεο πεξηνρέο ηεο Αξθηηθήο κέρξη ην λνηηφηεξν άθξν ηεο Γεο ηνπ Ππξφο, νη
Απηφρζνλεο Λανί ηεο Ακεξηθήο βηψλνπλ αλέθαζελ πεξηζσξηνπνίεζε θαη δηαθξίζεηο. ΢ηεξνχκελνη
θσλήο ζε απνθάζεηο πνπ επεξεάδνπλ ηε γε ηνπο, ηε δσή ηνπο θαη ηα κέζα δηαβίσζήο ηνπο, νη
Απηφρζνλεο πιήηηνληαη ζε δπζαλάινγν βαζκφ απφ ηε θηψρεηα, αθφκε θαη φηαλ δνπλ ζε πεξηνρέο
πινχζηεο ζε νξπθηά θαη άιινπο θπζηθνχο πφξνπο. Πνιινί εμαθνινπζνχλ λα κελ έρνπλ
ζπληαγκαηηθή αλαγλψξηζε, ελψ ηα δηθαηψκαηά ηνπο πάλσ ζηε γε ησλ πξνγφλσλ ηνπο αγλννχληαη
ή αληηκεησπίδνληαη κε ηξφπνπο πνπ δελ παξέρνπλ επαξθή πξνζηαζία ζηηο Απηφρζνλεο
νηθνλνκηθέο θαη πνιηηηζκηθέο παξαδφζεηο. Ζ εμφξπμε πφξσλ, ε δαζνθνκία, ε γεσξγηθή βηνκεραλία
θαη άιια αλαπηπμηαθά έξγα ζε εθηάζεηο Απηνρζφλσλ ζπρλά ζπλνδεχνληαη απφ παξελνριήζεηο θαη
βία, θαζψο ηζρπξέο εηαηξείεο θαη ηδησηηθά ζπκθέξνληα πεξηθξνλνχλ ηνπο δηεζλείο θαη εζληθνχο
λφκνπο ζηελ επηδίσμε ηνπ θέξδνπο. Έλαο επίκνλνο θαη παγησκέλνο θχθινο απνζηέξεζεο θαη
θνηλσληθνχ απνθιεηζκνχ ζέηεη ηνπο Απηφρζνλεο, ηδίσο ηηο γπλαίθεο, ζε απμεκέλν θίλδπλν
επηζέζεσλ, ελψ ζπκβάιεη λα δηαζθαιηζηεί φηη νη δηψθηεο ηνπο ζπάληα θαινχληαη λα ινγνδνηήζνπλ.
Οη Απηφρζνλεο Λανί ζε φιε ηελ ήπεηξν, αληηκέησπνη κε απηήλ ηελ θιεξνλνκηά θξηθηψλ
παξαβηάζεσλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, έρνπλ θηλεηνπνηεζεί γηα λα αθνπζηεί ε θσλή ηνπο. Σα
αηηήκαηά ηνπο γηα ζεβαζκφ ησλ δηθαησκάησλ ηνπο ζηε γε θαη ηεο πνιηηηζκηθήο ηαπηφηεηάο ηνπο,
ηνπ δηθαηψκαηφο ηνπο λα κελ πθίζηαληαη δηαθξίζεηο, ηνπ γεγνλφηνο κάιηζηα φηη δελ ππάξρεη
αλζξψπηλν δηθαίσκα πνπ λα κελ ηνπο αλήθεη, παίξλνπλ φιν θαη πην θεληξηθή ζέζε ζηνλ ιφγν ησλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ ακεξηθαληθή ήπεηξν θαη ηνλ αλαδσνγνλνχλ.
Οη θνηλφηεηεο Γηάθηεο Άμα θαη ΢νρνγηακάμα θαηφξζσζαλ λα θέξνπλ ηελ ππφζεζή ηνπο ζε έλα
πεξηθεξεηαθφ δηθαζηήξην θαη ζε απηφ ηηο βνήζεζαλ δηάθνξεο ΜΚΟ. Απηφ αληηθαηνπηξίδεη ηελ
απμαλφκελε ζπλεξγαζία θαη ζπληνληζκφ ηνπ θηλήκαηνο ησλ Απηνρζφλσλ θαη ηνπ θηλήκαηνο
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ πεξηνρή, πνπ επηηξέπεη ζηνπο ππεξαζπηζηέο θαη ζηνπο αθηηβηζηέο
λα παίξλνπλ δχλακε, ζηήξημε θαη έκπλεπζε απφ ηελ αληαιιαγή ησλ εκπεηξηψλ θαη ησλ
επηηεπγκάησλ ηνπο.


ΔΛΛΔΙΦΗ Α΢ΦΑΛΔΙΑ΢
΢ηελ Κνινκβία, πνιιέο απφ ηηο θαηαπαηήζεηο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πνπ δηαπξάηηνληαη
ζηελ εκθχιηα έλνπιε ζχγθξνπζε –κεηαμχ απηψλ θφλνη θαη εμαλαγθαζκέλεο εμαθαλίζεηο–
ζηνρεχνπλ ζηνλ εθηνπηζκφ άκαρσλ θνηλνηήησλ απφ πεξηνρέο κε νηθνλνκηθή ή ζηξαηεγηθή ζεκαζία.
Πνιιέο Απηφρζνλεο θνηλφηεηεο δνπλ ζε πεξηνρέο πινχζηεο ζε νξπθηνχο θαη άιινπο πφξνπο, ζε
εθηάζεηο πνπ ηνπο αλήθνπλ λφκηκα θαη ζπιινγηθά. Σέηνηεο θνηλφηεηεο δέρνληαη ζπρλά επηζέζεηο ζε
κία πξνζπάζεηα λα εθδησρζνχλ απφ ηελ πεξηνρή έηζη ψζηε απηή λα αλνίμεη γηα νηθνλνκηθή
αλάπηπμε κεγάιεο θιίκαθαο. Οη θνηλφηεηεο πνπ αγσλίδνληαη θαηά κηαο ηέηνηαο αλάπηπμεο
θαηεγνξνχληαη σο «αλαηξεπηηθέο», κηα θαηεγνξία πνπ ηελ νπνία ζπρλά αθνινπζνχλ επηζέζεηο
παξαζηξαηησηηθψλ. Οκάδεο αληαξηψλ επίζεο απεηινχλ θαη ζθνηψλνπλ κέιε Απηνρζφλσλ
θνηλνηήησλ, ηα νπνία θαηεγνξνχλ φηη ζπληάζζνληαη κε ηνλ ερζξφ. Δληνχηνηο, νη Απηφρζνλεο Λανί
ζηελ Κνινκβία γίλνληαη φιν θαη πην καρεηηθνί ζηελ ππεξάζπηζε ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ
ηνπο. Σνπο ηειεπηαίνπο κήλεο ηνπ 2008, ρηιηάδεο Απηφρζνλεο πξαγκαηνπνίεζαλ κεγάιεο
δηακαξηπξίεο ζε δηάθνξεο πεξηνρέο ηεο ρψξαο, κε απνθνξχθσκα κία πνξεία πξνο ηελ
πξσηεχνπζα, Μπνγθνηά, ηνλ Ννέκβξην, γηα λα δηακαξηπξεζνχλ ελάληηα ζηηο ζπλερηδφκελεο
θαηαπαηήζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαη λα ππνζηεξίμνπλ ηα δηθαηψκαηά ηνπο ζηε γε ηνπο.


                                                                                           16
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢

΢ην Μεμηθφ, κέιε ηεο θνηλφηεηαο Υνπηζφπα, ζηελ πνιηηεία Σζηνπάνπα ζηνλ βνξξά, πνπ
πεξηιακβάλνπλ Απηφρζνλεο Πίκα θαη Ραξακνχξη, αμίσζαλ νη εξγαζίεο κηαο κεηαιιεπηηθήο εηαηξείαο
ζε εδάθε ηεο θνηλφηεηαο λα ζπκκνξθσζνχλ κε ηηο ζπκθσλίεο πνπ είραλ ζπλαθζεί κε ηελ
θνηλφηεηα. ΋ζνη ππνζηήξημαλ ηηο δηακαξηπξίεο αληηκεηψπηζαλ απεηιέο θαη αζηπλνκηθέο επηρεηξήζεηο
γηα ηε δηάιπζή ηνπο.
΢ηε Υηιή, ε ζπλερηδφκελε εμάπισζε ηεο κεηαιιεπηηθήο θαη ηεο δαζνθνκηθήο βηνκεραλίαο, ζε
ζπλδπαζκφ κε ηελ αξγή πξφνδν ζηελ επίιπζε εδαθηθψλ δηεθδηθήζεσλ, εμαθνινχζεζαλ λα
πξνθαινχλ εληάζεηο κεηαμχ ησλ αξρψλ θαη ησλ Απηνρζφλσλ Λαψλ, ηδίσο ησλ Μαπνχηζε. ΢ε κία
αλεζπρεηηθή εμέιημε ην 2008, έλαο πεξηθεξεηαθφο εηζαγγειέαο επηρείξεζε λα ρξεζηκνπνηήζεη έλαλ
αληηηξνκνθξαηηθφ λφκν ελαληίνλ δηαδεισηψλ πνπ ππνζηήξηδαλ ηα αηηήκαηα ησλ Μαπνχηζε. Ζ
θπβέξλεζε είρε δηαβεβαηψζεη επαλεηιεκκέλα πσο ν λφκνο απηφο, ν νπνίνο ρξνλνινγείηαη απφ ηελ
πεξίνδν ηνπ ζηξαηησηηθνχ θαζεζηψηνο ηνπ ΢ηξαηεγνχ Ανπγθνχζην Πηλνηζέη, δελ ζα κπνξνχζε λα
ρξεζηκνπνηεζεί ελαληίνλ ησλ Απηνρζφλσλ πνπ επηδηψθνπλ ηελ αλαγλψξηζε ησλ δηθαησκάησλ ηνπο.
΢ηε Βνιηβία, εμαθνινχζεζαλ ν παγησκέλφο ξαηζηζκφο θαη νη δηαθξίζεηο. Οη πξνζπάζεηεο ηεο
θπβέξλεζεο ηνπ Πξνέδξνπ Έβν Μνξάιεο, λα πξνσζήζεη ηα δηθαηψκαηα ησλ Απηνρζφλσλ Λαψλ
ηεο Βνιηβίαο θαη άιισλ πεξηζσξηνπνηεκέλσλ θνηλσληθψλ νκάδσλ, ζπλάληεζαλ αληηδξάζεηο απφ
ηζρπξέο νηθνγέλεηεο γαηνθηεκφλσλ θαη απφ ηελ επηρεηξεκαηηθή ειίη, πνπ θνβήζεθαλ πσο ζα
ράζνπλ θάπνηα καθξνρξφληα πξνλφκηα. Οη εληάζεηο μέζπαζαλ ζε βία πνπ θαηέιεμε ζηνλ θφλν 19
θακπεζίλνο (αγξνηψλ) ζην δηακέξηζκα Πάλην ην ΢επηέκβξην. Έξεπλεο, πνπ δηελεξγήζεθαλ απφ
ηελ Έλσζε Ννηηνακεξηθαληθψλ Δζλψλ (UNASUR) θαη ην ΢πλήγνξν ηνπ Πνιίηε, δηαπίζησζαλ φηη
ζηνπο θφλνπο εκπιέθνληαλ άκεζα ηνπηθνί αμησκαηνχρνη θαη φηη ε αζηπλνκία είρε παξαιείςεη λα
πξνζηαηεχζεη ηνπο δηακαξηπξφκελνπο Απηφρζνλεο θαη θακπεζίλνο.
Παξ’ φια απηά, νξηζκέλα θξάηε αλαγθάδνληαη νιν΄΄έλα πεξηζζφηεξν λα αλαγλσξίζνπλ ηηο ζεκηηέο
δηεθδηθήζεηο ησλ Απηνρζφλσλ Λαψλ θαη πξνβαίλνπλ ζε ελέξγεηεο γηα λα ηα θάλνπλ πξαγκαηηθφηεηα.
Μηα απφθαζε ηνπ Αλψηαηνπ Γηθαζηεξίνπ ζηε Βξαδηιία, λα αλαγλσξίζεη ηα ζπληαγκαηηθά
δηθαηψκαηα ησλ ιαψλ Μαθνχμη, Γνπαπημάλα, Ηλγθαξηθφ, Σανπξέπαλγθ θαη Παηακφλα ζηε γε ησλ
πξνγφλσλ ηνπο, απνηέιεζε ζεκαληηθφ βήκα ζε έλαλ αγψλα πνπ θξάηεζε 30 ρξφληα θαη ζεσξήζεθε
επξχηαηα σο λίθε-νξφζεκν γηα ηα δηθαηψκαηα ησλ Απηνρζφλσλ Λαψλ ζηελ πνιηηεία Ραπφζα ΢έξα
λην ΢νι. Δληνχηνηο, ηα ζεηηθά απνηειέζκαηα εμαθνινχζεζαλ λα απνηεινχλ εμαίξεζε θαη πνιινί
Απηφρζνλεο Λανί ζπλερίδνπλ ηνλ αγψλα γηα ηε γε ηνπο.
΢ηε Νηθαξάγνπα, ε θπβέξλεζε αλαγλψξηζε ηειηθά ηα εδαθηθά δηθαηψκαηα ηεο Απηφρζνλεο
θνηλφηεηαο Άνπαο Σίλγθλη, ζπκκνξθνχκελε έηζη κε κηα απφθαζε ηνπ 2001 ηνπ Γηακεξηθαληθνχ
Γηθαζηεξίνπ Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ. ΢ην ΢νπξηλάκ, νη ΢αξακάθα, απφγνλνη δξαπεηψλ
Αθξηθαλψλ ζθιάβσλ πνπ ίδξπζαλ νηθηζκνχο ζηα βάζε ηνπ ηξνπηθνχ δάζνπο θαηά ηνλ 17 ν θαη 18ν
αηψλα, πέηπραλ ζεηηθή απφθαζε απφ ην Γηακεξηθαληθφ Γηθαζηήξην Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ. ΢ε
κηα απφθαζε ηνπ Γηθαζηεξίνπ πνπ αθνξνχζε ζην δηθαίσκα εθκεηάιιεπζεο ηεο μπιείαο θαη ησλ
κεηαιιεπκάησλ ζην έδαθνο ησλ ΢αξακάθα, ην Γηθαζηήξην απνθάλζεθε φηη: «Σν θξάηνο παξαβίαζε
ην δηθαίσκα ζηελ ηδηνθηεζία, δεκηψλνληαο έηζη ηα κέιε ηεο θνηλφηεηαο ησλ ΢αξακάθα».


ΒΙΑ ΚΑΣΑ ΣΧΝ ΓΤΝΑΙΚΧΝ ΚΑΙ ΚΟΡΙΣ΢ΙΧΝ
Γπλαηθείεο νξγαλψζεηο εμαθνινπζνχλ λα αμηψλνπλ λα γίλνπλ ελέξγεηεο γηα ηνλ απμαλφκελν αξηζκφ
αλζξσπνθηνληψλ ζηελ πεξηνρή. Πνιιά απφ ηα πηψκαηα ησλ γπλαηθψλ έθεξαλ ζεκάδηα
βαζαληζηεξίσλ θαη ηδίσο ζεμνπαιηθήο θαθνπνίεζεο. Παξ’ φια απηά, ε απάληεζε πνιιψλ
θπβεξλήζεσλ, ηδίσο ζηελ Κεληξηθή Ακεξηθή, παξακέλεη ζιηβεξά αλεπαξθήο θαη ειάρηζηνη απφ ηνπο
θφλνπο έρνπλ εξεπλεζεί θαηάιιεια.
Νφκνη γηα ηε βειηίσζε ηνπ ζεβαζκνχ ζηα δηθαηψκαηα ησλ γπλαηθψλ θαη ηδίσο ζην δηθαίσκα ηεο
ειεπζεξίαο απφ ηε βία ζην ζπίηη, ηελ θνηλφηεηα θαη ηνλ εξγαζηαθφ ρψξν, ππάξρνπλ ζηα
πεξηζζφηεξα θξάηε ηεο πεξηνρήο, κε αμηνζεκείσηεο εμαηξέζεηο ηελ Ατηή θαη νξηζκέλεο άιιεο ρψξεο
ηεο Καξατβηθήο. Ωζηφζν, πεξηνξηζκέλε παξέκεηλε ε πξφνδνο σο πξνο ηελ πξφιεςε ηεο βίαο θαηά
ησλ γπλαηθψλ θαη ηελ ηηκσξία ησλ ππαηηίσλ. ΢ηε Νηθαξάγνπα, γηα παξάδεηγκα, εμεηδηθεπκέλεο


                                                                                            17
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢

αζηπλνκηθέο νκάδεο έξεπλαο, πνπ αζρνινχληαη κε ηε βία ιφγσ θχινπ θαηά ησλ γπλαηθψλ,
εμαθνινπζνχλ λα δηαζέηνπλ νηθηξά αλεπαξθείο πφξνπο, ελψ ζηε Βελεδνπέια δελ έρεη κέρξη ηψξα
πινπνηεζεί ε εμεηδηθεπκέλε εθπαίδεπζε ησλ κειψλ ησλ ζσκάησλ αζθαιείαο ψζηε λα
αληηκεησπίδνπλ ηελ ελδννηθνγελεηαθή βία.
Ζ Νηθαξάγνπα θαη ε Ατηή μερψξηζαλ ζηελ πεξηνρή σο δχν ρψξεο, ζηηο νπνίεο πεξηζζφηεξν απφ ην
50% ησλ αλαθεξζέλησλ ζπκάησλ ζεμνπαιηθήο θαθνπνίεζεο ήηαλ 18 εηψλ ή λεφηεξεο. ΢ηε
ζπληξηπηηθή πιεηνλφηεηα ησλ ππνζέζεσλ, νη δξάζηεο ήηαλ ελήιηθεο άλδξεο, πνιινί εθ ησλ νπνίσλ
θαηείραλ ζέζεηο εμνπζίαο. Ζ ζεμνπαιηθή θαθνπνίεζε ησλ θνξηηζηψλ, θάπνηα απφ απηά ειηθίαο
αθφκε θαη ελλέα ε δέθα εηψλ, ήηαλ άξξεθηα ζπλδεκέλε κε ηε θηψρεηα, ηε ζηέξεζε θαη ηνλ
απνθιεηζκφ, πνπ έζεηαλ ηα θνξίηζηα ζηνλ θίλδπλν ηεο ζεμνπαιηθήο εθκεηάιιεπζεο σο ηνπ κφλνπ
κέζνπ επηβίσζεο. Παξά ηνλ δηαδεδνκέλν ραξαθηήξα ηνπ πξνβιήκαηνο, ην ζηίγκα πνπ επηθέξεη ε
ζεμνπαιηθή βία θαηαδίθαζε πνιιέο απφ ηηο επηδψζεο ζηε ζησπή.
Με δεδνκέλα ηα πςειά επίπεδα ζεμνπαιηθήο βίαο, είλαη ηδηαίηεξα αλεζπρεηηθφ φηη ε Νηθαξάγνπα,
φπσο θαη ε Υηιή θαη ην Δι ΢αιβαδφξ, εμαθνινχζεζαλ ηελ απαγφξεπζε ηεο άκβισζεο ζε θάζε
πεξίπησζε – αθφκα θαη ζε πεξηπηψζεηο φπνπ ε εγθπκνζχλε ήηαλ απνηέιεζκα βηαζκνχ ή φπνπ ε
ζπλέρηζε ηεο εγθπκνζχλεο κπνξνχζε λα ζέζεη ζε θίλδπλν ηε δσή ηεο γπλαίθαο ή ηνπ θνξηηζηνχ.
Τπήξμαλ αλαθνξέο γηα πξνζπάζεηεο ζξεζθεπηηθψλ νκάδσλ άζθεζεο πίεζεο ζην Πεξνχ θαη ζην
Δθνπαδφξ λα επηδηψμνπλ παξφκνηα απαγφξεπζε. ΢ηελ Οπξνπγνπάε, παξά ηελ επξεία ιατθή
ππνζηήξημε ηεο απνπνηληθνπνίεζεο ηεο άκβισζεο, ν πξφεδξνο Σακπαξέ Βάζθεο άζθεζε βέην
ζηηο πξνηαζείζεο κεηαξξπζκίζεηο βάζεη ησλ πξνζσπηθψλ ζξεζθεπηηθψλ ηνπ πεπνηζήζεσλ.
Αληίζεηα, ζην Μεμηθφ, ην Αλψηαην Γηθαζηήξην ςήθηζε λα επηηξαπεί λνκνζεζία απνπνηληθνπνίεζεο
ηεο άκβισζεο ζηελ Πεξηθέξεηα ηεο Πφιεο ηνπ Μεμηθνχ.
Απφ ηηο πέληε ρψξεο ηεο Ακεξηθήο, φπνπ ε κείσζε ηεο κεηξηθήο ζλεζηκφηεηαο κέρξη ην 2015
απνηειεί πξνηεξαηφηεηα ηεο θπβέξλεζεο, ηα εζληθά πνζνζηά κεηξηθήο ζλεζηκφηεηαο (δελ
ππάξρνπλ αλαιπηηθά δεδνκέλα γηα ηηο δηάθνξεο νκάδεο κεηέξσλ) κεηψζεθαλ ζηε Βνιηβία, ηε
Βξαδηιία, ην Μεμηθφ θαη ην Πεξνχ, φρη φκσο ζηελ Ατηή, ζηελ νπνία κφλν ην 26% ησλ γελλήζεσλ
κέζα ζην 2008 έγηλε κε ηε ζηήξημε εηδηθεπκέλνπ πξνζσπηθνχ.


΢ΣΔΡΗ΢Η
Πνιιέο ρψξεο ηεο Λαηηληθήο Ακεξηθήο θαη ηεο Καξατβηθήο έρνπλ θάλεη πξνζπάζεηεο ηελ ηειεπηαία
δεθαεηία λα κεηψζνπλ ηε θηψρεηα. Δληνχηνηο, παξά ηελ θάπνηα πξφνδν, πεξηζζφηεξα απφ 70
εθαηνκκχξηα άλζξσπνη δνχζαλ κε ιηγφηεξν απφ 1 δνιάξην ηελ εκέξα, ελψ πςειά παξέκελαλ ηα
επίπεδα θνηλσληθήο αληζφηεηαο θαη ε αληζνθαηαλνκή ηνπ πινχηνπ. ΢χκθσλα κε ην Αλαπηπμηαθφ
Πξφγξακκα ησλ Ζλσκέλσλ Δζλψλ (UNDP), ε Λαηηληθή Ακεξηθή εμαθνινχζεζε λα είλαη ε πεξηνρή
κε ηε κεγαιχηεξε αληζφηεηα ζηνλ θφζκν.
Πεξηζσξηνπνηεκέλεο θαη απφθιεξεο θνηλφηεηεο ζε αζηηθφ θαη αγξνηηθφ πεξηβάιινλ ζε πνιιέο
ρψξεο εμαθνινχζεζαλ λα ζηεξνχληαη ηα δηθαηψκαηά ηνπο ζηελ πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, ην θαζαξφ
λεξφ, ηελ παηδεία θαη ηελ θαηάιιειε ζηέγε. Απηή ε ήδε θξίζηκε θαηάζηαζε θηλδχλεπε λα νμπλζεί
αθφκε πεξηζζφηεξν εμαηηίαο ηεο παγθφζκηαο νηθνλνκηθήο θξίζεο.
΢ε ζρέζε κε ηνπο δείθηεο πγείαο, νη αξηζκνί πνπ δεκνζίεπζε ην Σακείν ησλ Ζλσκέλσλ Δζλψλ γηα
ηνλ Πιεζπζκφ (UNPF) έδεημαλ φηη νη θπβεξλήζεηο ηεο Γνκηληθαλήο Γεκνθξαηίαο θαη ηεο
Γνπαηεκάια ήηαλ αλάκεζα ζηηο ρψξεο κε ην ρακειφηεξν επίπεδν δαπαλψλ γηα ηε δεκφζηα
πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε –κφιηο 1,7% θαη 2% ηνπ ΑΔΠ αληηζηνίρσο. ΢ε αληίζεζε κε ηελ Κνχβα, ε
νπνία δαπαλά 6,9% ηνπ ΑΔΠ γηα ηελ πγεία θαη ηηο ΖΠΑ πνπ δαπαλνχλ 7,2%. Δληνχηνηο, ρηιηάδεο
άλζξσπνη ζηηο ΖΠΑ παξέκελαλ ρσξίο αζθάιηζε πγείαο, ελψ πνιινί θησρνί θαη
πεξηζσξηνπνηεκέλνη άλζξσπνη δπζθνιεχνληαλ λα έρνπλ πξφζβαζε ζε επαξθή πγεηνλνκηθή
πεξίζαιςε.




                                                                                         18
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢

ΘΑΝΑΣΙΚΗ ΠΟΙΝΗ
Οη πεξηζζφηεξεο ρψξεο ηεο πεξηνρήο έρνπλ θαηαξγήζεη ηε ζαλαηηθή πνηλή, είηε ζηνλ λφκν, είηε
ζηελ πξάμε. ΋κσο ζηηο ΖΠΑ, πνπ απνηεινχλ κηα αμηνζεκείσηε εμαίξεζε ζηελ πεξηνρή, ε ζαλαηηθή
πνηλή θαη ε ζηέξεζε εμαθνινπζνχζαλ λα είλαη άξξεθηα αιιειέλδεηεο. Ζ ζπληξηπηηθή πιεηνλφηεηα
ησλ πεξηζζφηεξσλ απφ 3.000 ζαλαηνπνηληηψλ είλαη πνιχ θησρνί γηα λα πιεξψζνπλ γηα λνκηθή
εθπξνζψπεζε ηεο επηινγήο ηνπο.
Σνλ Απξίιην, ην Αλψηαην Γηθαζηήξην ησλ ΖΠΑ εμέδσζε απφθαζε φηη ε εθηέιεζε κε ζαλαηεθφξν
έλεζε δελ παξαβίαδε ην ΢χληαγκα ησλ ΖΠΑ. Οη εθηειέζεηο μαλάξρηζαλ ηνλ Μάην χζηεξα απφ
αλάπαπια επηά κελψλ. Μέρξη ην ηέινο ηνπ έηνπο, 37 θπιαθηζκέλνη ζαλαηψζεθαλ, αλεβάδνληαο
έηζη ζηηο 1.136 ηνλ αξηζκφ ησλ εθηειέζεσλ απφ ην 1977, φηαλ νη ΖΠΑ επαλέθεξαλ ηνλ δηθαζηηθφ
θφλν.
Ζ απφθαζε ηνπ Αλσηάηνπ Γηθαζηεξίνπ είλαη αμηνζεκείσηε γηα ηε ρσξηζηή γλψκε ηνπ δηθαζηή Σδνλ
Πνι ΢ηίβελο, πνπ ππεξεηεί ζην Γηθαζηήξην απφ ηνλ Γεθέκβξην ηνπ 1975 θαη έρεη ζπλεπψο γίλεη
κάξηπξαο φιεο ηεο «ζχγρξνλεο» επνρήο ηεο ζαλαηηθήο πνηλήο ζηηο ΖΠΑ. Έγξαςε πσο ε εκπεηξία
ηνπ ηνλ νδήγεζε ζην ζπκπέξαζκα φηη «ε επηβνιή ηεο ζαλαηηθήο πνηλήο αληηπξνζσπεύεη ηελ
άζθνπε θαη αρξείαζηε εμάιεηςε ηεο δσήο κε ειάρηζηε κόλν ζπκβνιή ζε νπνηνπζδήπνηε νξαηνύο
θνηλσληθνύο ή δεκόζηνπο ζθνπνύο. Μηα πνηλή κε ηέηνηα κεδακηλά γηα ην Κξάηνο νθέιε απνηειεί
θαηαθαλώο ππεξβνιηθή θαη ζθιεξή θαη αζπλήζηζηε ηηκσξία». ΢πκπιήξσζε επίζεο φηη νη θπιεηηθέο
δηαθξίζεηο εμαθνινπζνχζαλ λα «δηαδξακαηίδνπλ απαξάδεθην ξόιν ζε ππνζέζεηο πνπ επηζύξνπλ ηε
ζαλαηηθή πνηλή».
Σν Γεθέκβξην, ν Άγηνο Υξηζηφθνξο θαη Νέβηο πξαγκαηνπνίεζε ηελ πξψηε κεηά ην 2000 εθηέιεζε
ζηελ αγγιφθσλε Καξατβηθή. Ο Σζαξιο Διξφη Λαπιάο απαγρνλίζηεθε ζηηο 19 Γεθεκβξίνπ, κεηά
απφ 10 ρξφληα παγψκαηνο ησλ εθηειέζεσλ. Δίρε θαηαδηθαζηεί γηα θφλν ην 2006 θαη ε έθεζή ηνπ
απεξξίθζε ηνλ Οθηψβξην ηνπ 2008 επεηδή ππνβιήζεθε εθπξφζεζκα.


ΑΠΟΚΛΔΙ΢ΜΟ΢
Ζ ηάζε πξνο βειηησκέλε πνιηηηθή ζηαζεξφηεηα, πνπ ζεκεηψζεθε ηα πξνεγνχκελα δέθα ρξφληα,
επηζθηάζηεθε απφ ηελ επηδεηλνχκελε θξίζε ζηε δεκφζηα αζθάιεηα.
Σα επίπεδα θαηαπαηήζεσλ θαη εγθιεκάησλ απφ ηελ αζηπλνκία θαη βίαο απφ ζπκκνξίεο ήηαλ
ρεηξφηεξα ζε πεξηνρέο φπνπ ην θξάηνο ζε κεγάιν βαζκφ απνπζίαδε, επηηξέπνληαο έηζη ζε
εγθιεκαηηθέο ζπκκνξίεο λα θπξηαξρνχλ ζε κεγάιν κέξνο ηεο δσήο ηεο θνηλφηεηαο. ΢ηε Βξαδηιία,
γηα παξάδεηγκα, πνιιέο εμαζιησκέλεο αζηηθέο θνηλφηεηεο εμαθνινπζνχζαλ λα ζηεξνχληαη
ζηνηρεησδψλ ππεξεζηψλ θαη ε αλάκημε ηνπ θξάηνπο πεξηνξηδφηαλ θπξίσο ζε πεξηνδηθέο,
ζηξαηησηηθνχ χθνπο αζηπλνκηθέο επεκβάζεηο. Απηέο νη επηρεηξήζεηο, πνπ ζπρλά πεξηιάκβαλαλ
εθαηνληάδεο αζηπλνκηθψλ ζε ζσξαθηζκέλα νρήκαηα θαη ειηθφπηεξα, ραξαθηεξίζηεθαλ απφ
ππεξβνιηθή ρξήζε βίαο, εμσδηθαζηηθέο εθηειέζεηο, βαζαληζηήξηα θαη θαηαρξεζηηθή ζπκπεξηθνξά
ζε βάξνο ησλ θαηνίθσλ. ΢ηε Σδακάηθα, ε πιεηνλφηεηα ησλ θφλσλ πνπ δηέπξαμαλ αζηπλνκηθνί,
πνιινί απφ ηνπο νπνίνπο ήηαλ έθλνκνη, έιαβαλ ρψξα ζε θησρνγεηηνληέο κέζα ζηελ πφιε.
΢ην Μεμηθφ, φπνπ ε εγθιεκαηηθή βία έρεη εθηηλαρζεί ζηα χςε, κεγάινο αξηζκφο ζηξαηησηηθνχ
πξνζσπηθνχ έρεη παξαηαρζεί καδί κε αζηπλνκηθνχο γηα ηελ θαηαπνιέκεζε ηνπ εγθιήκαηνο.
Διάρηζηεο είλαη νη θπβεξλήζεηο πνπ έρνπλ εληνπίζεη ηε ζχλδεζε αλάκεζα ζηελ άλνδν ηεο
εγθιεκαηηθφηεηαο θαη ηηο θαηαπαηήζεηο απφ θξαηηθνχο ιεηηνπξγνχο. Δληνχηνηο, ππνπξγνί ζε
νξηζκέλεο ρψξεο παξαδέρηεθαλ δεκνζίσο ην 2008 φηη ε πνηφηεηα ηεο αζηπλφκεπζεο είρε πέζεη ζε
επίπεδα ρακειφηεξα ηφζν ησλ εζληθψλ, φζν θαη ησλ δηεζλψλ πξνηχπσλ. Σν Μεμηθφ, ε Γνκηληθαλή
δεκνθξαηία θαη ην Σξηληδάδ θαη Σνκπάγθν παξαδέρηεθαλ ζεκαληηθά ειαηηψκαηα ησλ αζηπλνκηθψλ
ηνπο δπλάκεσλ θαη ηε ζπλαθφινπζε πεξηνξηζκέλε ηνπο ηθαλφηεηα λα πξνζθέξνπλ εχινγα επίπεδα
πξνζηαζίαο θαη απνηειεζκαηηθήο επηβνιήο ηνπ λφκνπ ζε πνιιέο θνηλφηεηεο. Παξ’ φια απηά, νη
ελέξγεηεο πνπ έγηλαλ γηα λα απνκαθξπλζνχλ απφ ηηο ζέζεηο ηνπο νη αμησκαηνχρνη πνπ επζχλνληαη
γηα θαηαπαηήζεηο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ή γηα δηαθζνξά, ζε θακία πεξίπησζε δελ



                                                                                         19
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢

αληαπνθξίζεθαλ ζην κέγεζνο ηνπ πξνβιήκαηνο θαη καζηίδνληαλ απφ δηαδηθαζηηθά θαη δηνηθεηηθά
εκπφδηα.
Τπεξβνιηθά πνιιέο θπβεξλήζεηο ζπλέβαιαλ ζηελ επηδείλσζε ησλ πξνηχπσλ αζηπλφκεπζεο
θιείλνληαο ηα κάηηα ζηηο θαηαγγειίεο βαζαληζηεξίσλ ή παξαλφκσλ θφλσλ. Οξηζκέλεο κάιηζηα
επηρείξεζαλ λα δηθαηνινγήζνπλ ηέηνηνπ είδνπο θαηαπαηήζεηο σο απαξαίηεηεο ζην ζεκεξηλφ θιίκα
δεκφζηαο αζθάιεηαο. Ζ χπαξμε αλεμάξηεησλ αζηπλνκηθψλ επηηξνπψλ δηεξεχλεζεο θαηαγγειηψλ ή
αλεμάξηεηεο αξρήο ΢πλεγφξνπ ηνπ Πνιίηε γηα αζηπλνκηθά δεηήκαηα παξέκεηλε ζε κεγάιν βαζκφ
πεξηνξηζκέλε ζηηο ΖΠΑ θαη ηνλ Καλαδά. ΢ηηο ειάρηζηεο άιιεο ρψξεο φπνπ πθίζηαληαη ηέηνηα
φξγαλα, ζπλέρηζαλ λα είλαη θαηά θχξην ιφγν αλαπνηειεζκαηηθά.
΢ε νξηζκέλεο ρψξεο, φπσο ε Γνπαηεκάια θαη ε Βξαδηιία, απνθαιχθζεθαλ ην 2008 λέα ζηνηρεία γηα
ηελ αλάκημε αζηπλνκηθψλ θαη πξψελ αζηπλνκηθψλ ζηνλ θφλν ππφπησλ εγθιεκαηηψλ. ΢ην
Πεξλακπνχθν ηεο Βξαδηιίαο, ην 70% ηνπ ζπλφινπ ησλ αλζξσπνθηνληψλ ην 2008 απνδφζεθε ζε
ηάγκαηα ζαλάηνπ ή ζε επνλνκαδφκελεο νκάδεο εμφλησζεο, πνπ ζπγθξνηνχληαη θπξίσο απφ
θξαηηθνχο ππαιιήινπο, ηδίσο αζηπλνκηθνχο. ΢ηε Γνπαηεκάια, νη θφλνη εθαηνληάδσλ λεαξψλ
αλδξψλ ζχκηζαλ ζε πνιινχο ηηο εθζηξαηείεο θνηλσληθήο εθθαζάξηζεο ηε δεθαεηία ηνπ 1990, φηαλ
βαζαλίδνληαλ θαη ζθνηψλνληαλ παηδηά ηνπ δξφκνπ πνπ ζεσξνχληαλ χπνπηα γηα κηθξνθινπέο. Σν
γεγνλφο ΄΄φηη αζηπλνκηθνί θαη άιινη έβαδαλ ζην ζηφραζηξν νκάδεο λεαξψλ θαη αγνξηψλ απφ
θησρέο θνηλφηεηεο βάζεη ηεο εκθάληζεο θαη ηεο ειηθίαο ηνπο, ελέηεηλε ηα αηζζήκαηα απνθιεηζκνχ
απφ ην θπξίσο ζψκα ηεο θνηλσλία.
΢ε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο, ε πεξηθξφλεζε γηα ηε δσή ζε απνθιεηζκέλεο θνηλφηεηεο ήηαλ ηδηαίηεξα
ζπγθινληζηηθή. Γηα παξάδεηγκα, κέιε ηνπ ζηξαηνχ ζθφησζαλ δεθάδεο λεαξνχο απφ ηε ΢νάηζα,
θνληά ζηε Μπνγθνηά ηεο Κνινκβίαο, γηα λα δηεθδηθήζνπλ ηα επηδφκαηα πνπ πξνζθέξεη ε
θπβέξλεζε γηα θάζε «αληάξηε» πνπ θνλεχεηαη.


«ΠΟΛΔΜΟ΢ ΚΑΣΑ ΣΗ΢ ΣΡΟΜΟΚΡΑΣΙΑ΢»
΢πλερίζηεθαλ νη αλεζπρίεο γηα ηε κεηαρείξηζε ησλ αιινδαπψλ πνπ θξαηνχληαλ απφ ηηο δπλάκεηο
ησλ ΖΠΑ ζηνλ «πφιεκν θαηά ηεο ηξνκνθξαηίαο». Πεξηζζφηεξνη απφ 200 άλδξεο θξαηνχληαλ ζηε
Ναπηηθή Βάζε ησλ ΖΠΑ ζηνλ Κφιπν ηνπ Γνπαληάλακν ζηελ Κνχβα. Δληνχηνηο, ην 2008
ζεκεηψζεθε θάπνηα πξφνδνο ζηελ αληίθξνπζε ησλ πξνζπαζεηψλ ηεο θπβέξλεζεο λα ηνπο
απνθιείζεη απφ ηελ πξνζηαζία ηνπ λφκνπ. Σνλ Ηνχλην, ζε κία απφθαζε-νξφζεκν, ην Αλψηαην
Γηθαζηήξην ησλ ΖΠΑ απέξξηςε ηα επηρεηξήκαηα ηηο θπβέξλεζεο πσο νη θξαηνχκελνη ηνπ
Γνπαληάλακν έπξεπε λα απνζηεξεζνχλ ηνπ δηθαηψκαηφο ηνπο λα ακθηζβεηήζνπλ δηθαζηηθά ηε
λνκηκφηεηα ηεο θξάηεζήο ηνπο (habeas corpus) γηα ηνλ ιφγν φηη ήηαλ αιινδαπνί ππήθννη πνπ
είραλ αηρκαισηηζηεί θαη θξαηνχληαλ εθηφο ηεο επηθξάηεηαο ησλ ΖΠΑ. Σνλ Ννέκβξην, ν λενεθιεγείο
Πξφεδξνο Μπάξαθ Οκπάκα επηβεβαίσζε ηε δέζκεπζή ηνπ λα πξνβεί γξήγνξα ζε ελέξγεηεο, κφιηο
αλαιάκβαλε ηα θαζήθνληά ηνπ ηνλ Ηαλνπάξην ηνπ 2009, γηα λα θιείζεη ην θξαηεηήξην ηνπ
Γνπαληάλακν θαη λα δηαζθαιίζεη φηη νη ΖΠΑ δελ ζα θαηέθεπγαλ ζε βαζαληζηήξηα.


΢ΣΔΡΗ΢Η ΦΧΝΗ΢
Οη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηε Λαηηληθή Ακεξηθή εμαθνινχζεζαλ λα
βξίζθνληαη ζηελ πξψηε γξακκή ησλ πξνζπαζεηψλ λα αθνπζηνχλ νη θσλέο ησλ ζπκάησλ, ζπρλά
παξά ηηο ζπλερείο πξνζπάζεηεο λα θηκσζνχλ. ΢ηηο 4 Φεβξνπαξίνπ θαη ζηηο 20 Ηνπιίνπ,
εθαηνκκχξηα άλζξσπνη δηαδήισζαλ ζηελ Κνινκβία θαη ζε φινλ ηνλ θφζκν δηακαξηπξφκελνη γηα ηηο
απαγσγέο απφ ηηο Δπαλαζηαηηθέο Έλνπιεο Γπλάκεηο Κνινκβίαο (Fuerzas Armadas
Revolucionarias de Colombia, FARC). Υηιηάδεο άλζξσπνη βγήθαλ επίζεο ζηνπο δξφκνπο ηεο
Κνινκβίαο ζηηο 6 Μαξηίνπ απαηηψληαο ηνλ ηεξκαηηζκφ ησλ θαηαπαηήζεσλ αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ απφ ηηο δπλάκεηο αζθαιείαο θαη παξαζηξαηησηηθέο νκάδεο. Σέζζεξηο κήλεο αξγφηεξα,
ν Σδνλ Φξέληη Κνξέα Φάγηα, κέινο ηνπ Δζληθνχ Κηλήκαηνο Θπκάησλ Κξαηηθψλ Δγθιεκάησλ
(Movimiento Nacional de Víctimas de Crímenes de Estado, MOVICE), ην νπνίν νξγάλσζε ηε



                                                                                          20
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢

δηαδήισζε ηνπ Μαξηίνπ, ππξνβνιήζεθε θαη ζθνηψζεθε απφ ηέζζεξηο νπινθφξνπο πνπ επέβαηλαλ
ζε κνηνζηθιέηεο. Αξθεηνί ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηε Γνπαηεκάια θαη ζηελ
Ολδνχξα δνινθνλήζεθαλ ιφγσ ηνπ έξγνπ ηνπο ππέξ ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ.
΢ε δηάθνξεο άιιεο ρψξεο, νη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ αληηκεηψπηζαλ επίζεο
νινέλα ερζξηθφηεξεο αληηδξάζεηο απφ ηηο αξρέο. ΢ηε Βελεδνπέια, γηα παξάδεηγκα, ηελ απέιαζε
ηνπ Γηεπζπληή γηα ηελ ακεξηθαληθή ήπεηξν ηεο Human Rights Watch ηνλ ΢επηέκβξην, κεηά ηε
δεκνζίεπζε επηθξηηηθήο έθζεζεο, αθνινχζεζε θχκα δεκνζίσλ δειψζεσλ πνπ θαηεγνξνχζαλ
ηνπηθέο ΜΚΟ θαη ππεξαζπηζηέο φηη είλαη «θηινακεξηθαλνί», «θαηά ηεο Μπνιηβαξηαλήο
επαλάζηαζεο» θαη «κε παηξηψηεο».
Οξηζκέλεο θπβεξλήζεηο θαηέθπγαλ ζηελ θαηάρξεζε ηνπ ζπζηήκαηνο πνηληθήο δηθαηνζχλεο γηα λα
καηαηψζνπλ ην έξγν ππεξαζπηζηψλ ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ. ΢ην Μεμηθφ, γηα παξάδεηγκα,
πέληε Απηφρζνλεο εγέηεο απφ ηελ Οξγάλσζε Απηνρζφλσλ Με’ θάα (Organización del Pueblo
Indígena Me’ phaa, OPIM) ζηελ πνιηηεία Γθεξέξν, ηέζεθαλ ππφ θξάηεζε ηνλ Απξίιην θαη ηνπο
απαγγέιζεθαλ θαηεγνξίεο γηα αλζξσπνθηνλία. Παξά ηελ νκνζπνλδηαθή απφθαζε ηνλ Οθηψβξην
πνπ βεβαίσλε πσο δελ ππήξραλ ζηνηρεία πνπ λα ζπλδένπλ ηνπο ηέζζεξηο κε ην έγθιεκα, θαη παξά
ηηο θαηαζέζεηο απηφπησλ καξηχξσλ φηη ν πέκπηνο βξηζθφηαλ αιινχ ηελ ψξα ηνπ θφλνπ, ζηα ηέιε
ηνπ 2008 παξέκελαλ θαη νη πέληε ππφ θξάηεζε.
΢ηε Νηθαξάγνπα, ελλέα ππεξαζπίζηξηεο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ αληηκεηψπηζαλ λνκηθέο
ζπλέπεηεο γηα ηελ αλάκημή ηνπο ζηελ ππφζεζε ελφο ελληάρξνλνπ θνξηηζηνχ πνπ ππνβιήζεθε ζε
λφκηκε άκβισζε κεηά ην βηαζκφ ηεο ην 2003. Παξά ην γεγνλφο ζηελ ππφζεζε ηνπ θνξηηζηνχ
αλακίρζεθαλ πνιινί επαγγεικαηίεο θαη αμησκαηνχρνη, ε κήλπζε εζηηάδεηαη κφλν ζηηο
ππεξαζπίζηξηεο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, πνπ έρνπλ ηζηνξηθφ ζηελ πξνψζεζε ηεο
ζεμνπαιηθήο πγείαο θαη ησλ δηθαησκάησλ ησλ γπλαηθψλ.
Οη ππεξαζπηζηέο ησλ δηθαησκάησλ θνηλνηήησλ, πνπ εδψ θαη πνιχ θαηξφ έρνπλ εμνξηζηεί ζην
πεξηζψξην ηεο θνηλσλίαο –Απηνρζφλσλ Λαψλ, θνηλνηήησλ απνγφλσλ Αθξηθαλψλ θαη θνηλνηήησλ
ιεζβηψλ, νκνθπινθίισλ, ακθηζεμνπαιηθψλ θαη ηξαλζέμνπαι– δηέηξεραλ ζπρλά ηδηαίηεξν θίλδπλν.
Γηα παξάδεηγκα, ζηελ Ολδνχξα, εγέηεο ηεο θνηλφηεηαο απνγφλσλ Αθξηθαλψλ Γθαξηθνχλα ζην
ρσξηφ ΢αλ Υνπάλ Σέια δέρηεθαλ απεηιέο θαη εμαλαγθάζηεθαλ ππφ ηελ απεηιή φπισλ λα
ππνγξάςνπλ ηε κεηαβίβαζε εθηάζεσλ ηεο θνηλφηεηαο ζε κία ηδησηηθή εηαηξεία. ΢ην Δθνπαδφξ, ε
Έζηεξ Λαληέηα, θνξπθαία αθηηβίζηξηα γηα ην πεξηβάιινλ θαη ηηο γπλαίθεο, έγηλε ζηφρνο
επαλεηιεκκέλσλ απεηιψλ θαη εθθνβηζκνχ εμαηηίαο ηνπ θξίζηκνπ ξφινπ ηεο ζηε δεκφζηα έθθξαζε
ησλ αλεζπρηψλ ηεο θνηλφηεηαο γηα ηηο πηζαλέο αξλεηηθέο επηπηψζεηο ηεο αληηθαλνληθήο
κεηαιιεπηηθήο δξαζηεξηφηεηαο ζηελ επαξρία Γθνπάγηαο.
Μπνξεί ε θαηαπίεζε θαη ν εθθνβηζκφο ησλ ππεξαζπηζηψλ ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ
πεξηνρή λα πνηθίιινπλ, φκσο κία φςε ηνπο παξέκεηλε αλεζπρεηηθά ζηαζεξή – ζε ζρεδφλ φιεο ηηο
ππνζέζεηο πνπ εξεχλεζε ε Γηεζλήο Ακλεζηία, νη ππαίηηνη δελ νδεγήζεθαλ ζηε δηθαηνζχλε.
Δληνχηνηο, ε δηθαηνζχλε γηα ηα θηκσκέλα επί πνιιά ρξφληα ζχκαηα θαηάθσξσλ παξαβηάζεσλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ηελ επνρή ησλ ζηξαηησηηθψλ θαζεζηψησλ ησλ δεθαεηηψλ ηνπ 1970 θαη
ηνπ 1980, ην 2008 ζε δηάθνξεο ρψξεο ήξζε αξθεηά βήκαηα πην θνληά.
΢ηελ Παξαγνπάε, ν Πξφεδξνο Φεξλάλην Λνχγν δήηεζε δεκνζίσο ζπγλψκε απφ ηα ζχκαηα
παξαβηάζεσλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ζηξαηησηηθνχ θαζεζηψηνο ηνπ
΢ηξαηεγνχ Αιθξέλην ΢ηξέζλεξ. Σνλ Γεθέκβξην, ε Δπηηξνπή Αιήζεηαο θαη Γηθαηνζχλεο δεκνζίεπζε
ηελ έθζεζε θαη ηηο ζπζηάζεηο ηεο γηα ηηο παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πνπ δηαπξάρζεθαλ
ηελ επνρή ηεο ζηξαηησηηθήο δηαθπβέξλεζεο (1954-1989) θαη ηεο κεηάβαζεο ζηε δεκνθξαηία.
Δληφπηζε ηελ ηαπηφηεηα πεξηζζφηεξσλ απφ 20.000 ζπκάησλ θαη ζπλέζηεζε λα εξεπλήζεη ν
Δηζαγγειέαο φιεο ηηο ππνζέζεηο.
΢ηελ Οπξνπγνπάε, δεθάδεο πξψελ αμησκαηηθνί ησλ ελφπισλ δπλάκεσλ θιήζεθαλ λα θαηαζέζνπλ
ζε βάξνο ηνπ ΢ηξαηεγνχ Γθξεγθφξην Άιβαξεο, επηθεθαιήο ηεο ζηξαηησηηθήο θπβέξλεζεο απφ ην
1981 κέρξη ην 1985, θαη ηνπ Ενπάλ Λαξζεκπφ, ζπληαμηνχρνπ αμησκαηηθνχ ηνπ Ναπηηθνχ, πνπ
θαηεγνξνχληαη γηα ηελ εμαλαγθαζκέλε εμαθάληζε πεξηζζφηεξσλ απφ 30 αηφκσλ.


                                                                                         21
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΜΔΡΗΚΑΝΗΚΖ ΖΠΔΗΡΟ΢

΢ηελ Αξγεληηλή, ζηελ πξψηε δηθαζηηθή απφθαζε ηνπ είδνπο ηεο, θαηαδηθάζηεθαλ ζε θπιάθηζε δχν
άλζξσπνη γηα ηελ «νηθεηνπνίεζε» ηεο θφξεο ελφο δεπγαξηνχ πνπ έπεζαλ ζχκαηα εμαλαγθαζκέλεο
εμαθάληζεο ην 1977. Ο πξψελ ινραγφο ηνπ ζηξαηνχ, πνπ έθιεςε ην παηδί θαη ην έδσζε ζε
εθείλνπο πνπ ην νηθεηνπνηήζεθαλ, θαηαδηθάζηεθε ζε δεθαεηή θπιάθηζε ηνλ Απξίιην.
΢ην Δι ΢αιβαδφξ, δχν νξγαλψζεηο γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαηέζεζαλ ηνλ Ννέκβξην ζε
ηζπαληθφ δηθαζηήξην αγσγή θαηά ηνπ πξψελ πξνέδξνπ ηνπ Δι ΢αιβαδφξ, Αιθξέδν Κξηζηηάλη
(1989-1994) θαη 14 αμησκαηηθψλ ησλ ελφπισλ δπλάκεσλ ζε ζρέζε κε ηε δνινθνλία έμη Ηεζνπηηψλ
ηεξέσλ, ηεο νηθνλφκνπ ηνπο θαη ηεο θφξεο ηεο ην 1989.
Ζ Βξαδηιία μερψξηζε σο κία απφ ηηο ειάρηζηεο ρψξεο ζηελ πεξηνρή πνπ δελ είραλ αθφκε
αληηκεησπίζεη ηηο νπιέο πνπ άθεζαλ νη παιαηφηεξεο θαηαπαηήζεηο. Σν θξάηνο ηεο Βξαδηιίαο,
παξακειψληαο εθείλνπο πνπ είραλ ππνζηεί βαζαληζηήξηα άιιεο θαηαπαηήζεηο, φρη κφλν παξέιεηςε
λα ζεβαζηεί ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα απηψλ ησλ ζπκάησλ, αιιά θαη επέηξεςε λα παγησζνχλ νη
θαηαπαηήζεηο.
΢ην Μεμηθφ, ηηκήζεθε ε 40ε επέηεηνο ηεο ζθαγήο ησλ θνηηεηψλ ζηελ πιαηεία Σιαηειφιθν ζηελ
Πφιε ηνπ Μεμηθνχ, αιιά απηφ δελ ζπλνδεχηεθε απφ θακία πξφνδν γηα ηελ παξαπνκπή ησλ
ππαηηίσλ ζηε δηθαηνζχλε.
΢ε άιιεο ππνζέζεηο, ζεκεηψζεθε θάπνηα πξφνδνο πξνο ηε ινγνδνζία ησλ ππαηηίσλ γηα πην
πξφζθαηεο παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ. ΢ηελ Κνινκβία, δεθάδεο κέιε ησλ ελφπισλ
δπλάκεσλ, κεηαμχ απηψλ πνιινί αλψηεξνη αμησκαηηθνί, απνηάρζεθαλ γηα ηε ζπκκεηνρή ηνπο,
ζχκθσλα κε ηζρπξηζκνχο, ζηηο εμσδηθαζηηθέο εθηειέζεηο ακάρσλ. ΢ηε Βνιηβία, ε πξσηνθαλήο
ηαρχηεηα κε ηελ νπνία θηλήζεθε ε δηεζλήο θνηλφηεηα γηα λα δηαζθαιίζεη έξεπλεο γηα ηνλ θφλν 19
θακπεζίλνο ηνλ ΢επηέκβξην, δεκηνχξγεζε ειπίδεο φηη νη ππαίηηνη ζα νδεγεζνχλ ζηε δηθαηνζχλε.
Σνλ Οθηψβξην, ε θπβέξλεζε ηεο Βνιηβίαο ππέβαιε ζηελ θπβέξλεζε ησλ ΖΠΑ αίηεκα έθδνζεο ηνπ
πξψελ Πξνέδξνπ Γθνλζάιν ΢άληζεο ληε Λνζάδα θαη δχν πξψελ ππνπξγψλ, πνπ θαηεγνξνχληαλ
γηα αλάκημε ζε γελνθηνλία γηα ηνλ ξφιν ηνπο ζηνπο θφλνπο 67 αλζξψπσλ θαηά ηε δηάξθεηα
δηαδειψζεσλ ζην Δι Άιην ην 2003.
΢ηηο ΖΠΑ, κηα επηηξνπή ηεο Γεξνπζίαο θαηέιεμε, κεηά απφ 18 κήλεο ζπζηεκαηηθήο έξεπλαο γηα ηε
κεηαρείξηζε ησλ θξαηνπκέλσλ ησλ ΖΠΑ, ζην ζπκπέξαζκα φηη αλψηαηνη αμησκαηνχρνη ηεο
ακεξηθαληθήο θπβέξλεζεο είραλ «δεηήζεη πιεξνθνξίεο γηα ην πώο λα ρξεζηκνπνηήζνπλ επηζεηηθέο
ηερληθέο, επαλαπξνζδηόξηζαλ ηνλ λόκν γηα λα δεκηνπξγήζνπλ ηελ εληύπσζε όηη απηέο είλαη λόκηκεο
θαη εμνπζηνδόηεζαλ ηε ρξήζε ηνπο ελαληίνλ θξαηνύκελσλ». Μεηαμχ άιισλ, ε επηηξνπή δηαπίζησζε
φηη ε εμνπζηνδφηεζε απφ ηνλ πξψελ Τπνπξγφ Άκπλαο Νηφλαιλη Ράκζθειλη γηα ρξήζε επηζεηηθψλ
ηερληθψλ ζην Γνπαληάλακν «απνηέιεζε άκεζν αίηην ηεο θαθνπνίεζεο θξαηνύκελσλ εθεί» θαη
ζπλέβαιε ζηελ θαθνπνίεζε θξαηνπκέλσλ ησλ ΖΠΑ ζην Αθγαληζηάλ θαη ζην Ηξάθ.


΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑ
΢ε φιε ηελ ήπεηξν, νη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζπλερίδνπλ λα εξγάδνληαη γηα
έλα θφζκν, φπνπ θάζε άλζξσπνο λα κπνξεί λα δεη κε αμηνπξέπεηα θαη φπνπ φια ηα αλζξψπηλα
δηθαηψκαηα λα γίλνληαη ζεβαζηά. ΢ηελ πξνζπάζεηα απηή, νη ππεξαζπηζηέο είλαη ζπρλά
αλαγθαζκέλνη λα ακθηζβεηνχλ ηζρπξέο θνηλσληθέο θαη νηθνλνκηθέο ειίη, θαζψο θαη ηελ αδξάλεηα θαη
ηε ζπλελνρή ησλ θπβεξλήζεσλ πνπ δελ ηηκνχλ ηηο ππνρξεψζεηο ηνπο λα πξνσζνχλ θαη λα
πξναζπίδνπλ ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα.




                                                                                            22
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢


Α΢ΙΑ & ΔΙΡΗΝΙΚΟ΢ ΧΚΔΑΝΟ΢
΢ηηο 20 Μαΐνπ, ζηνλ Γήκν Κανχρκνπ, θνληά ζηε Γηαλγθφλ, νη αξρέο ηεο Μηαλκάξ εκπφδηζαλ
απειπηζκέλνπο επηδήζαληεο ηνπ Κπθιψλα Ναξγθίο λα βγνπλ ζηνπο δξφκνπο γηα λα δεηηαλέςνπλ
θαη ηηκψξεζαλ αλζξψπνπο πνπ πξνζπάζεζαλ λα ηνπο βνεζήζνπλ – απνθφβνληάο ηνπο
νπζηαζηηθά απφ θάζε αλεπίζεκε βνήζεηα. Πεξίπνπ ηξεηο εβδνκάδεο λσξίηεξα, ν θπθιψλαο είρε
εξεκψζεη κεγάιν ηκήκα ηεο λφηηαο Μηαλκάξ, πξνθαιψληαο ηνλ ζάλαην ρηιηάδσλ αλζξψπσλ θαη
εθηνπίδνληαο εθαηνληάδεο ρηιηάδεο απφ ηα ζπίηηα θαη ηα κέζα δηαβίσζήο ηνπο.
Ο θπθιψλαο ζα έπξεπε επίζεο λα έρεη ζβήζεη φπνηα ακθηβνιία είρε ηπρφλ απνκείλεη γηα ην αλ νη
θαηαπηεζηηθέο θπβεξλεηηθέο πνιηηηθέο κπνξνχλ λα νδεγήζνπλ έλαλ πιεζπζκφ ζηε θηψρεηα. Ο
θφζκνο παξαθνινχζεζε κε θξίθε ηελ θπβέξλεζε ηεο Μηαλκάξ, ην Κξαηηθφ ΢πκβνχιην Δηξήλεο θαη
Αλάπηπμεο (SPDC) λα αξλείηαη λα αλαγλσξίζεη ηελ έθηαζε ηεο θαηαζηξνθήο θαη λα παξέρεη
ειάρηζηε κφλν βνήζεηα ζηνπο επηδήζαληεο απφ ηνλ θπθιψλα, πνπ ππνινγίδνληαη ζε 2,4
εθαηνκκχξηα. Δπί ηξεηο εβδνκάδεο, ην SPDC απέξξηπηε επίζεο ηε δηεζλή βνήζεηα θαη απέθιεηζε
ηελ πξφζβαζε ζην δέιηα ηνπ πνηακνχ Αγηεγηαξνπάληη ηελ ψξα πνπ νη επηδήζαληεο είραλ ηε
κεγαιχηεξε αλάγθε γηα ηξνθή, θαηάιπκα θαη θάξκαθα. Αλη’ απηνχ, κία εβδνκάδα κεηά ηνλ
θπθιψλα, θαζψο ηα ζχκαηα αγσλίδνληαλ αθφκε λα επηδήζνπλ, ην SPDC δηνρέηεπζε θξίζηκεο
ζεκαζίαο πφξνπο ζηε δηεμαγσγή δεκνςεθίζκαηνο-ζθξαγίδαο γηα ηελ έγθξηζε ελφο λένπ θαη βαζηά
πξνβιεκαηηθνχ ζπληάγκαηνο. Παξεκπνδίδνληαο εζθεκκέλα δσηηθήο ζεκαζίαο βνήζεηα ελψ
παξέιεηπε λα παξάζρεη ην ίδην επαξθή ππνζηήξημε, ην SPDC παξαβίαζε ην δηθαίσκα
εθαηνληάδσλ ρηιηάδσλ αλζξψπσλ ζηε δσή, ηελ ηξνθή θαη ηελ πγεία.
΢ε ρψξεο ζε φιε ηελ Αζία θαη ηνλ Δηξεληθφ, εθαηνληάδεο εθαηνκκχξηα άλζξσπνη ππέθεξαλ απφ
θπβεξλεηηθέο πνιηηηθέο, ηηο νπνίεο είηε δελ κπνξνχζαλ, είηε θνβνχληαλ λα ακθηζβεηήζνπλ.
Δθαηνκκχξηα άιινη θαηξαθχιεζαλ ζηε θηψρεηα θαζψο ην θφζηνο ησλ ηξνθίκσλ, ησλ θαπζίκσλ θαη
άιισλ αγαζψλ απμήζεθαλ, ελ κέξεη εμαηηίαο ηεο παγθφζκηαο ρξεκαηννηθνλνκηθήο θξίζεο. Οη
πεξηζζφηεξνη απφ απηνχο ηνπο αλζξψπνπο ζηεξήζεθαλ απφ ηηο ίδηεο ηνπο ηηο θπβεξλήζεηο ην
δηθαίσκα λα ζπκβάινπλ ζηε δηακφξθσζε κηαο θαηάιιειεο αληηκεηψπηζεο απηψλ ησλ θξίζεσλ.
΋κσο ηα γεγνλφηα γχξσ απφ ηνλ θπθιψλα Ναξγθίο ήηαλ ηφζν αθξαία, ψζηε πξνθάιεζαλ ελέξγεηεο
απφ ηνπο γείηνλεο ηεο Μηαλκάξ ζηνλ ΢χλδεζκν Κξαηψλ ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Αζίαο (ASEAN) ,
θαζψο θαη απφ ηελ Κίλα, ηνλ θπξηφηεξν δηεζλή ππνζηεξηθηή ηεο ρψξαο. Αλ θαη νη ρψξεο απηέο ζην
παξειζφλ έρνπλ ππνζηεξίμεη φηη ηα δηεζλή αλζξψπηλα δηθαηψκαηα έξρνληαη ζε ζχγθξνπζε κε ηηο
«αζηαηηθέο αμίεο», απεηινχλ ηελ εζληθή θπξηαξρία θαη αξλνχληαη ηελ πξσηνθαζεδξία ηεο
νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο, κπξνζηά ζε κηα θαηαζηξνθή ηφζν κεγάιεο έθηαζεο ν ΢χλδεζκνο θάιεζε
δεκφζηα ηηο αξρέο ηεο Μηαλκάξ λα παξάζρνπλ πξφζβαζε ζε βνήζεηα θαη δηακεζνιάβεζε κεηαμχ
ηνπ SPDC θαη ηεο δηεζλνχο θνηλφηεηαο.
Αθφκα πην αμηνζεκείσην είλαη φηη ε θηλεδηθή θπβέξλεζε αληαπνθξίζεθε ζηελ έθηαζε ηεο
θαηαζηξνθήο (θαη ζηελ επηζπκία ηεο λα πξνζηαηεχζεη ηελ εηθφλα ηεο ηελ πεξίνδν πξηλ ηνπο
Οιπκπηαθνχο Αγψλεο ηνπ Πεθίλνπ) αθνπιίλνληαο απφ ηελ πάγηα ζέζε ηεο λα κελ επεκβαίλεη ζηηο
ππνζέζεηο άιισλ θπξίαξρσλ θξαηψλ θαη θαίλεηαη φηη ρξεζηκνπνίεζε ηε ζεκαληηθή επηξξνή ηεο γηα
λα πείζεη ην SPDC λα ζπλεξγαζηεί κε ηηο δηεζλείο πξνζθνξέο γηα παξνρή βνήζεηαο.
Οη Οιπκπηαθνί Αγψλεο ηνπ Πεθίλνπ, θαη ε ζπλαθφινπζα νμπκέλε επαηζζεζία ηεο Κίλαο γηα ηελ
εηθφλα ηεο, δεκηνχξγεζαλ ειπίδεο γηα πξαγκαηηθέο θαη κφληκεο βειηηψζεηο ζηε ζπλνιηθή θαηάζηαζε
ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηε ρψξα. Μάιηζηα, απηφο ήηαλ έλαο απφ ηνπο ιφγνπο πνπ
επηθαιέζηεθε ε Γηεζλήο Οιπκπηαθή Δπηηξνπή γηα λα επηιέμεη ην Πεθίλν γηα ηνπο Αγψλεο. Αλη’
απηνχ, ε πεξίνδνο πξηλ ηνπο Αγψλεο θειηδψζεθε απφ απμεκέλε θαηαπίεζε ζε φιε ηε ρψξα, θαζψο
νη αξρέο ελέηεηλαλ ηνλ έιεγρν πάλσ ζηνπο ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, ηνπο
πηζηνχο ζξεζθεηψλ, ηηο εζλνηηθέο κεηνλφηεηεο, ηνπο δηθεγφξνπο θαη ηνπο δεκνζηνγξάθνπο. Οη
θηλεδηθέο αξρέο εθδίσμαλ δηά ηεο βίαο απφ ηα ζπίηηα ηνπο ρηιηάδεο θαηνίθνπο ηνπ Πεθίλνπ θαη
ηηκψξεζαλ φζνπο ηφικεζαλ λα ακθηζβεηήζνπλ ηηο πξάμεηο ηεο θπβέξλεζεο.




                                                                                           23
          ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
          ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
          ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

Ωο αζιεηηθφ γεγνλφο, νη Αγψλεο επαηλέζεθαλ επξχηαηα γηα ηε ιακπξφηεηά ηνπο. Έδεημαλ ηελ
ηθαλφηεηα ηεο θπβέξλεζεο λα ζπληνλίζεη ηεξάζηηνπο πφξνπο θαη απέδεημαλ, φπσο ήηαλ θαη ν
ζηφρνο, φηη ε Κίλα έρεη θαηαιάβεη ηε ζέζε ηεο σο κία απφ ηηο εγεηηθέο δπλάκεηο ηεο πθειίνπ. ΋κσο
νη Αγψλεο επηζήκαλαλ επίζεο φηη κηα ρψξα ηθαλή λα δηνξγαλψζεη ηέηνην ζέακα δελ κπνξεί λα
δηθαηνινγήζεη ηελ απνηπρία ηεο λα αληαπνθξηζεί ζε πνιιέο απφ ηηο πξνζδνθίεο ηνπ ιανχ ηεο γηα
αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, θαη ηδίσο ηα δηθαηψκαηα δεθάδσλ εθαηνκκπξίσλ πνιηηψλ, ζηνπο νπνίνπο
δελ έρεη επηηξαπεί λα κεηάζρνπλ ζηελ εθπιεθηηθή νηθνλνκηθή αλάπηπμε ηεο ρψξαο.


΢ΣΔΡΗ΢Η
Δπί ρξφληα, ε θηλεδηθή θπβέξλεζε πξνψζεζε ηηο νηθνλνκηθέο ηεο πνιηηηθέο ζηεξηδφκελε ζηηο πιάηεο
πεξίπνπ 150 εθαηνκκπξίσλ κεηαλαζηψλ εξγαδνκέλσλ, νη πεξηζζφηεξνη απφ ηνπο νπνίνπο
ζπλέξξεπζαλ απφ ηελ χπαηζξν ζε εμαζιησκέλεο ζπλνηθίεο ζηηο ξαγδαία αλαπηπζζφκελεο πφιεηο
ηεο Κίλαο. ΋κσο κε ηε ιήμε ηηο θαηαζθεπαζηηθήο έθξεμεο πνπ ζπλδέζεθε κε ηνπο Οιπκπηαθνχο
Αγψλεο, θαη κε ηνλ απμαλφκελν αληίθηππν ηεο παγθφζκηαο νηθνλνκηθήο θξίζεο, νη εθαηνκκχξηα
κεηαλάζηεο εξγαδφκελνη ηεο Κίλαο είραλ λα αληηκεησπίζνπλ αβέβαην κέιινλ θαζψο ηειείσλε ην
2008 θαη επέζηξεθαλ ζηα ρσξηά ηνπο, ρσξίο ηελ ππφζρεζε κηαο δηαξθψο αλαπηπζζφκελεο
νηθνλνκίαο, θαη έρνληαο επίγλσζε πφζν δηαθνξεηηθή ήηαλ ε δσή ηνπο απφ εθείλε ησλ νινέλα
εππνξφηεξσλ αζηηθψλ κεζαίσλ ηάμεσλ ηεο Κίλαο. Οη θνηλσληθέο εληάζεηο πνπ πξνθιήζεθαλ απφ
απηφ ην απμαλφκελν ράζκα θαη ηελ επίγλσζε ησλ αληζνηήησλ κεηαμχ πινπζίσλ θαη θησρψλ,
πφιεο θαη ππαίζξνπ, νδήγεζαλ ζε ρηιηάδεο δηαδειψζεηο ζε φιε ηελ Κίλα.
΢ην ζχλνιφ ηεο, ε πεξηθέξεηα ηεο Αζίαο θαη Δηξεληθνχ Ωθεαλνχ θηινμελεί κεξηθέο απφ ηηο
πινπζηφηεξεο πεξηνρέο ηνπ θφζκνπ (ζηελ Απζηξαιία, ηελ Ηαπσλία, ηελ Κίλα, ηε Νφηηα Κνξέα)
δίπια ζε κεξηθνχο απφ ηνπο πην εμαζιησκέλνπο πιεζπζκνχο (ζην Αθγαληζηάλ, ηε Βφξεηα Κνξέα,
ην Λάνο, ηε Μηαλκάξ, ην Μπαγθιαληέο, ηελ Παπνχα Νέα Γνπηλέα). Καζ’ φιν ην 2008, νη δηαθνξέο
ζηελ πνηφηεηα δσήο απηψλ ησλ αλζξψπσλ έκνηαδε λα έρνπλ κεγαιχηεξε ζρέζε κε ηηο
θπβεξλεηηθέο πνιηηηθέο, παξά κε ηελ θαηαλνκή ησλ θπζηθψλ πφξσλ.
Ο άιινο γίγαληαο ηεο Αζίαο, ε Ηλδία, πξνζπάζεζε λα επηηχρεη νηθνλνκηθή πξφνδν δηαηεξψληαο ηε
ζηέξεε δέζκεπζή ηεο ζηα αηνκηθά θαη πνιηηηθά δηθαηψκαηα ζην εζσηεξηθφ ηεο. ΋κσο νη ηλδηθέο
αξρέο δελ έρνπλ θαηαθέξεη λα δηαζθαιίζνπλ ηα δηθαηψκαηα ησλ θησρψλ ησλ πφιεσλ θαη ησλ ήδε
πεξηζσξηνπνηεκέλσλ θνηλνηήησλ ζηελ χπαηζξν, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ αθηεκφλσλ αγξνηψλ
θαη ησλ θνηλνηήησλ αληηβάζη πνπ αληηηάζζνληαη ζηελ εθκεηάιιεπζε ηεο γεο ηνπο θαη άιισλ πφξσλ
ηνπο γηα βηνκεραληθά έξγα. ΢ε δηάθνξεο πνιηηείεο, νη αξρέο αγλφεζαλ ηηο ππάξρνπζεο
ζπληαγκαηηθέο δηαηάμεηο πνπ νξηνζεηνχζαλ πεξηνρέο σο απνθιεηζηηθά εδάθε ησλ αληηβάζη, θαη ηηο
δηέζεζαλ ζε κεηαιιεπηηθέο θαη άιιεο βηνκεραλίεο. ΢ηελ Οξίζα, κηα απφ ηηο θησρφηεξεο πνιηηείεο
ηεο Ηλδίαο, ν αληαγσληζκφο γηα ηνπο πεξηνξηζκέλνπο πφξνπο ήηαλ αιιειέλδεηνο κε πνιηηηθέο
δηακάρεο γχξσ απφ ηα δηθαηψκαηα ησλ αληηβάζη, ηε ζξεζθεπηηθή ειεπζεξία θαη ηηο αλαπηπμηαθέο
πνιηηηθέο ηεο θπβέξλεζεο. Σν απνηέιεζκα ήηαλ ε ζπλερηδφκελε βία κεηαμχ θνηλνηήησλ πνπ
νδήγεζε ζε ηνπιάρηζηνλ 25 ζαλάηνπο θαη εθηφπηζε ηνπιάρηζηνλ 15.000 αλζξψπνπο, θπξίσο
Υξηζηηαλνχο πνπ αληηκεηψπηδαλ δηψμεηο – θαη εκπφδηζε ρηιηάδεο αλζξψπνπο λα ιάβνπλ επαξθή
πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, παηδεία θαη ζηέγαζε.
Οη απηφρζνλεο θνηλφηεηεο ζην Μπαγθιαληέο επίζεο ππέθεξαλ απφ ηηο θπβεξλεηηθέο πνιηηηθέο. Σελ
ίδηα ψξα πνπ ζηα πξσηνζέιηδα θπξηαξρνχζε ε πνιηηηθή δηακάρε κεηαμχ ηεο ππεξεζηαθήο
θπβέξλεζεο, πνπ ζηεξίδεηαη απφ ηνπο ζηξαηησηηθνχο, θαη παιαίκαρσλ πνιηηηθψλ εγεηψλ, ζην
παξαζθήλην ε θπβέξλεζε ζπλέρηζε ηε ζηαζεξή ηεο ππνζηήξημε πξνο ηνπο επνίθνπο Μπελγθάιη
πνπ αξπάδνπλ εθηάζεηο γεο απφ ηνπο Σδνχκα, ηνπο Απηφρζνλεο θαηνίθνπο ησλ Λφθσλ
Σζίηαγθνλγθ.
Σνλ Οθηψβξην, ε Αζηαηηθή Σξάπεδα Αλάπηπμεο πξνεηδνπνίεζε φηη 2 εθαηνκκχξηα Κακπνηδηαλνί
ελδέρεηαη λα εμσζήζεθαλ ζηε θηψρεηα, θαζψο ην θφζηνο ησλ ηξνθίκσλ, ησλ θαπζίκσλ θαη άιισλ
αγαζψλ απμήζεθε κέζα ζηελ παγθφζκηα ρξεκαηννηθνλνκηθή θξίζε. Απηφο ν αξηζκφο έξρεηαη λα
πξνζηεζεί ζηα 4,5 εθαηνκκχξηα, πεξίπνπ ην έλα ηξίην ηνπ ζπλνιηθνχ πιεζπζκνχ, πνπ ήδε δνπλ



                                                                                             24
          ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
          ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
          ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

ζηε θηψρεηα. Πεξηζζφηεξεο απφ 4.000 νηθνγέλεηεο ζηελ Πλνκ Πελρ πνπ δνπλ γχξσ απφ ηε Λίκλε
Μπφενπλγθ Καθ, πνιιέο ζε ζηνηρεηψδεηο ζπλζήθεο ζηέγαζεο, αληηκεηψπηδαλ ηνλ θίλδπλν
εθηνπηζκνχ θαζψο ε ιίκλε κεηαηξάπεθε ζε ρσκαηεξή. Οη θάηνηθνη δελ έιαβαλ εηδνπνηήζεηο πξηλ
μεθηλήζεη ε επηρσκάησζε ζηηο 26 Απγνχζηνπ 2008, ελψ φζνη δηακαξηπξήζεθαλ αληηκεηψπηζαλ
εθηεηακέλεο απεηιέο απφ ηηο ηνπηθέο αξρέο θαη εξγαδνκέλνπο ηεο εηαηξίαο. ΢ην κεηαμχ, ε αζηπλνκία
ηεο Πλνκ Πελρ αχμεζε ηηο λπρηεξηλέο επηδξνκέο κεηαμχ φζσλ δνπλ ζηε θηψρεηα θαη ζην πεξηζψξην
ηεο θνηλσλίαο, ζπιιακβάλνληαο απζαίξεηα εξγαδφκελνπο ηνπ ζεμ, άζηεγνπο θαη δεηηάλνπο.
΢ηε Βφξεηα Κνξέα, εθαηνκκχξηα άλζξσπνη βίσλαλ ηελ πείλα ζε έθηαζε πξσηνθαλή γηα ηελ
ηειεπηαία δεθαεηία. Οη γπλαίθεο, ηα παηδηά θαη νη ειηθησκέλνη ήηαλ νη πην εππαζείο. Υηιηάδεο
ζπλέρηζαλ λα δηαζρίδνπλ ηα ζχλνξα πξνο ηελ Κίλα θπξίσο γηα ηξνθή θαη νηθνλνκηθνχο ιφγνπο.
΋ζνη ζπιιακβάλνληαλ θαη επαλαπαηξίδνληαλ δηά ηεο βίαο, ππνβάιινληαλ ζε θαηαλαγθαζηηθή
εξγαζία, βαζαληζηήξηα θαη άιιεο κνξθέο θαθνκεηαρείξηζεο ζε ζηξαηφπεδα-θπιαθέο. Ζ θπβέξλεζε
ηεο Βφξεηαο Κνξέαο δελ έιαβε θαλέλα κέηξν γηα λα αληηκεησπίζεη ηελ θαηάζηαζε, νχηε θαλ δήηεζε
βνήζεηα απφ ηε Νφηηα Κνξέα, ην κεγαιχηεξν δσξεηή ξπδηνχ θαη ιηπαζκάησλ ηα πξνεγνχκελα
ρξφληα, εμαηηίαο ησλ ηεηακέλσλ ζρέζεσλ.


ΔΛΛΔΙΦΗ Α΢ΦΑΛΔΙΑ΢
Δπηζήκσο θακία ρψξα ηεο πεξηνρήο δελ βξηζθφηαλ ζε πφιεκν κε θάπνηα άιιε θαηά ηε δηάξθεηα
ηνπ 2008, αιιά νη ζπγθξνχζεηο κεηαμχ θπβεξλήζεσλ θαη έλνπισλ αληηθπβεξλεηηθψλ νκάδσλ
απεηινχζαλ ηηο δσέο δεθάδσλ ρηιηάδσλ αλζξψπσλ ζηελ Αζία θαη εκπφδηζαλ ηελ πξφζβαζε
εθαηνκκπξίσλ άιισλ ζε πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, παηδεία, ζηέγε θαη ηξνθή. Απηέο νη ζπγθξνχζεηο
βαζίδνληαλ ηνπιάρηζηνλ θαηά έλα κέξνο ζηελ εζλφηεηα, κε ηε κία νκάδα ζπρλά λα παίξλεη ηα φπια
θαηά κηαο άιιεο γηα λα αμηψζεη ίζε, ή κεγαιχηεξε, πξφζβαζε ζε πφξνπο.
Αλεμάξηεηα απφ ηα αίηηα ηεο ζχγθξνπζεο, εθείλνη πνπ ήηαλ ηδηαίηεξα επάισηνη ήηαλ νη άκαρνη,
ηδίσο νη ήδε πεξηζσξηνπνηεκέλνη ιφγσ θχινπ, εζλφηεηαο, ζξεζθείαο, θάζηαο ή θνηλσληθήο ηάμεο.
Κάηνηθνη ηνπ Αθγαληζηάλ, ηνπ Παθηζηάλ, ηεο ΢ξη Λάλθα, ηεο Μηαλκάξ, ηεο λφηηαο Σατιάλδεο θαη ησλ
λφηησλ Φηιηππίλσλ αληηκεηψπηζαλ ζεκαληηθέο απεηιέο απφ έλνπιεο δπλάκεηο –θπβεξλεηηθέο θαη
αληηθπβεξλεηηθέο– πνπ ζπρλά πνδνπάηεζαλ αθφκε θαη ηνπο ζηνηρεηψδεηο λφκνπο ηεο έλνπιεο
ζχγθξνπζεο.
Δθαηνκκχξηα Αθγαλνί πνπ δνπλ ζην λφηην θαη ην αλαηνιηθφ Αθγαληζηάλ, ηξνκνθξαηνχκελνη απφ
ηνπο Σαιηκπάλ θαη άιιεο εμεγεξκέλεο νκάδεο, θαζψο θαη απφ ηνπηθέο πνιηηνθπιαθέο πνπ
θαηλνκεληθά είλαη ζχκκαρνη ηεο θπβέξλεζεο, αληηκεηψπηδαλ δηαξθή έιιεηςε αζθάιεηαο, πνπ
πεξηφξηζε αθφκε πεξηζζφηεξν ηελ ήδε πεξηνξηζκέλε πξφζβαζή ηνπο ζε ηξνθή, πγεηνλνκηθή
πεξίζαιςε, θαη ζρνιηθή εθπαίδεπζε, ηδίσο γηα ηα θνξίηζηα θαη ηηο γπλαίθεο. Ζ ρξνληά έζπαζε έλα
αθφκε αηκαηεξφ ξεθφξ βίαο ζην Αθγαληζηάλ, κε ηνλ ζάλαην πεξίπνπ 1.400 ακάρσλ σο άκεζν
απνηέιεζκα ησλ ζπγθξνχζεσλ, ελψ δεθάδεο ρηιηάδεο άλζξσπνη εγθαηέιεηςαλ ηα ζπίηηα ηνπο γηα
λα ηηο απνθχγνπλ, θαηαιήγνληαο πνιινί απφ απηνχο ζηε ζρεηηθή αζθάιεηα θαη επεκεξία ησλ
κεγάισλ πφιεσλ φπσο ε Κακπνχι θαη ε Υεξάη, φπνπ ζηξηκψρηεθαλ λέεο θησρνγεηηνληέο. Οη
Σαιηκπάλ θαη άιιεο αληηθπβεξλεηηθέο δπλάκεηο επζχλνληαλ γηα ην κεγαιχηεξν κέξνο ηεο βιάβεο
ζηνπο ακάρνπο, φκσο νη ζρεδφλ 60.000 ζηξαηηψηεο ηεο δηεζλνχο δχλακεο ζην Αθγαληζηάλ
ζπλέρηζαλ λα πξαγκαηνπνηνχλ αεξνπνξηθέο επηζέζεηο θαη λπρηεξηλέο επηδξνκέο πνπ έβιαςαλ
ακάρνπο θαη ηηο πεξηνπζίεο ηνπο, θαιιηεξγψληαο, φπσο ήηαλ αλακελφκελν, ηξνκαθηηθή ιατθή νξγή.
Ζ αθγαληθή θπβέξλεζε απέηπρε λα δηαηεξήζεη ην θξάηνο δηθαίνπ ή λα παξάζρεη ζηνηρεηψδεηο
ππεξεζίεο ζε εθαηνκκχξηα Αθγαλνχο, αθφκε θαη ζε πεξηνρέο ππφ ηνλ έιεγρφ ηεο. Οη Σαιηκπάλ θαη
άιιεο αληηθπβεξλεηηθέο νκάδεο επέθηεηλαλ ηελ επηξξνή ηνπο ζε πεξηζζφηεξν απφ ην έλα ηξίην ηεο
ρψξαο, απνθιείνληαο μαλά ηα θνξίηζηα απφ ηελ εθπαίδεπζε θαη ηελ πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, θαη
επηβάιινληαο ηε δηθή ηνπο βάλαπζε δηθαηνζχλε, ε νπνία ζπρλά ζηεξηδφηαλ ζε δεκφζηεο εθηειέζεηο
θαη καζηίγσκα. Ωο απνηέιεζκα, παξά ηηο φπνηεο βειηηψζεηο φζνλ αθνξά ηελ εγγξαθή παηδηψλ ζηα
ζρνιεία θαη ηε ζηνηρεηψδε πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, νη πεξηζζφηεξνη Αθγαλνί δνπλ ζχληνκεο δσέο
κε ηεξάζηηεο θαθνπρίεο. Σν πξνζδφθηκν δσήο είλαη κφιηο 42,9 ρξφληα, ε ρψξα βίσζε μαλά έλα απφ


                                                                                             25
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

ηα πςειφηεξα θαηαγεγξακκέλα επίπεδα κεηξηθήο ζλεζηκφηεηαο ζηνλ πιαλήηε θαη ην κέζν θαηά
θεθαιήλ εηζφδεκα ήηαλ κφιηο 350 δνιάξηα ηνλ ρξφλν, απφ ηα ρακειφηεξα ζηνλ θφζκν.
Ζ αλαζθάιεηα ζην Αθγαληζηάλ μερείιηζε πέξα απφ ηα ζχλνξα θαη θαηέθιπζε κεγάια ηκήκαηα ηνπ
Παθηζηάλ. ΋ρη κφλν ζηηο πεξηνρέο πνπ θαηνηθνχληαη απφ θπιέο θαη ζπλνξεχνπλ κε ην Αθγαληζηάλ,
αιιά νινέλα πεξηζζφηεξν θαη ζε άιιεο πεξηνρέο ηνπ Παθηζηάλ, θαζψο Παθηζηαλνί Σαιηκπάλ
ζπλέιαβαλ νκήξνπο, έβαιαλ ζην ζηφραζηξν θαη ζθφησζαλ ακάρνπο θαη δηέπξαμαλ πξάμεηο βίαο
ελαληίνλ γπλαηθψλ θαη θνξηηζηψλ. Μέρξη ην ηέινο ηνπ ρξφλνπ, νκάδεο Παθηζηαλψλ Σαιηκπάλ είραλ
εδξαηψζεη ηνλ έιεγρφ ηνπο ζε κεγάια ηκήκαηα κεζνξηαθψλ πεξηνρψλ πνπ θαηνηθνχληαη απφ,
θαζψο θαη ζηελ Κνηιάδα ΢νπάη, κηα θαηνηθεκέλε πεξηνρή έμσ απφ ηηο πεξηνρέο ησλ θπιψλ θαη ζε
κηθξή απφζηαζε απφ ηελ πξσηεχνπζα Ηζιακακπάλη. Οη Σαιηκπάλ έθιεηζαλ δεθάδεο ζρνιεία
ζειέσλ, θιηληθέο πγείαο θαη νπνηαδήπνηε επηρείξεζε έθξηλαλ αλεπαξθψο επζεβή, φπσο
θαηαζηήκαηα κνπζηθήο. Γελ απνηειεί έθπιεμε φηη νη άλζξσπνη –ηδίσο νη γπλαίθεο θαη ηα θνξίηζηα–
ζηηο πεξηνρέο ησλ θπιψλ ηνπ Παθηζηάλ δνχζαλ ζπληνκφηεξεο δσέο απ’ φηη ζε άιια κέξε ηεο
ρψξαο, ππέθεξαλ απφ πςειφηεξα πνζνζηά βξεθηθήο θαη κεηξηθήο ζλεζηκφηεηαο θαη είραλ
ζεκαληηθά κηθξφηεξα πνζνζηά εθπαίδεπζεο.
Μηα λενεθιεγκέλε πνιηηηθή θπβέξλεζε αλέιαβε ηελ εμνπζία ζην Παθηζηάλ ηνλ Φεβξνπάξην θαη
έδσζε πνιιέο ππνζρέζεηο φηη ζα βειηηψζεη ηελ θαηάζηαζε ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηε
ρψξα. Ζ θπβέξλεζε ηνπ Πξνέδξνπ Εαξληάξη ηήξεζε θάπνηεο απφ απηέο ηηο ππνζρέζεηο, αιιά
απνδείρζεθε εμίζνπ αλεπηηπρήο ζηελ αληηκεηψπηζε ηεο εληεηλφκελεο θξίζεο αλαζθάιεηαο ζηε
ρψξα φζν ζηάζεθε θαη ε ζηξαηησηηθή θπβέξλεζε ηνπ ΢ηξαηεγνχ Πεξβέδ Μνπζάξαθ. Μέρξη ην
ηέινο ηνπ ρξφλνπ, απιψο επαλαιάκβαλε ηελ θαηαζηξνθηθή ακθηηαιάληεπζε ηεο πξνεγνχκελεο,
κεηαμχ ηνπ λα εγθαηαιείςεη ζεκαληηθά ηκήκαηα ησλ πνιηηψλ ηνπ Παθηζηάλ ζηε δηαθπβέξλεζε ησλ
βάλαπζσλ εμεγεξκέλσλ νκάδσλ θαη λα αθνινπζήζεη ηαθηηθή θακέλεο γεο – ηηκσξψληαο ηνλ ηνπηθφ
πιεζπζκφ ρσξίο λα κεηψζεη ζεκαληηθά ηε καρεηηθή ηθαλφηεηα ησλ αληηθπβεξλεηηθψλ νκάδσλ.
Σν κνηίβν λα παγηδεχνληαη άκαρνη κεηαμχ θηινθπβεξλεηηθψλ θαη αληηθπβεξλεηηθψλ δπλάκεσλ, πνπ
πεξηθξνλνχλ ηελ επεκεξία ηνπο, ζεκεηψζεθε ζε φιε ηελ Αζία. ΢ηε λφηηα Σατιάλδε, ε βία
ππέθσζθε θαηά δηαζηήκαηα επί έλαλ αηψλα, αληηθαηνπηξίδνληαο ηε καθξφρξνλε ζηέξεζε
πνιηηηθψλ δηθαησκάησλ ηνπ πιεζπζκνχ ζηελ πεξηνρή, πνπ είλαη θπξίσο Μαιαίνη ζηελ εζλφηεηα θαη
ηε γιψζζα θαη Μνπζνπικάλνη ζην ζξήζθεπκα. Ζ πεξηνρή απηή είλαη απφ ηηο θησρφηεξεο θαη
ιηγφηεξν αλαπηπγκέλεο ζηελ Σατιάλδε θαη ν πιεζπζκφο ηεο δπζαλαζρεηεί αλέθαζελ γηα ηηο
πξνζπάζεηεο αθνκνίσζήο ηνπ απφ ηελ θεληξηθή θπβέξλεζε θαη ηελ πιεηνλφηεηα ηεο ρψξαο, πνπ
απνηεινχληαη απφ Βνπδηζηέο Σάη. Γπλάκεηο εμεγεξκέλσλ έρνπλ θαηαθχγεη ζε βάλαπζεο ηαθηηθέο
φπσο απνθεθαιηζκνχο θαη άιινπ είδνπο επηζέζεηο ελαληίνλ Βνπδηζηψλ ακάρσλ θαη επηζέζεηο ζε
ζρνιεία. ΋κσο ε θαηαπηεζηηθή αληίδξαζε ηεο θπβέξλεζεο γηα λα απνθαηαζηήζεη ηελ αζθάιεηα,
πνπ πεξηιάκβαλε βαζαληζηήξηα θαη θαθνκεηαρείξηζε Μνπζνπικάλσλ ππφπησλ, νδήγεζε ζε
εθηεηακέλεο παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαη απνμέλσζε ηνλ ηνπηθφ πιεζπζκφ.
Μηα θάπσο παξφκνηα δπλακηθή ηξνθνδφηεζε ηε ζχγθξνπζε ζην λεζί Μηληαλάν ζηηο λφηηεο
Φηιηππίλεο, φπνπ ν Μνπζνπικαληθφο πιεζπζκφο ηνπ λεζηνχ, πνπ αηζζάλεηαη φηη ζηεξείηαη ηα
πνιηηηθά ηνπ δηθαηψκαηα απφ ηελ, θπξίσο Υξηζηηαληθή, εγεζία θαη πιεηνλφηεηα ηεο ρψξαο, ππέθεξε
απφ ζεκαληηθά κηθξφηεξνπο ξπζκνχο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο. Ζ απνηπρία ησλ εηξελεπηηθψλ
δηαπξαγκαηεχζεσλ κεηαμχ ηεο θπβέξλεζεο ησλ Φηιηππίλσλ θαη ηνπ Ηζιακηθνχ Απειεπζεξσηηθνχ
Μεηψπνπ Μφξν (MILF) νδήγεζε ηνλ Αχγνπζην ζηελ επαλάιεςε ηεο βίαο, πνπ εμαθνινπζεί λα
ζπλνδεχεηαη απφ θαηαπαηήζεηο θαη απφ ηηο δχν πιεπξέο. Ο αξηζκφο ησλ ακάρσλ πνπ πιήηηνληαη
άκεζα απφ απηήλ ηελ πην πξφζθαηε θιηκάθσζε ηεο βίαο απμήζεθε δξακαηηθά, ρσξίο λα
δηαθαίλεηαη ζαθέο ηέινο. Μεηά ηηο επηζέζεηο ηνπ MILF ελαληίνλ ακάρσλ ζε θπξίσο Υξηζηηαληθέο θαη
κεξηθέο θνξέο κηθηέο Υξηζηηαληθέο θαη Μνπζνπικαληθέο γεηηνληέο ηνλ Αχγνπζην ηνπ 2008,
πεξηζζφηεξνη απφ 610.000 άλζξσπνη ηξάπεθαλ ζε θπγή απφ ηα ρσξηά ηνπο γηα λα γιηηψζνπλ –
ηφζν απφ ηηο επζείεο επηζέζεηο ηνπ MILF, φζν θαη απφ ηηο κάρεο κεηαμχ ηνπ MILF θαη ησλ
δπλάκεσλ αζθαιείαο. Πεξίπνπ 240.000 απφ απηνχο επέζηξεςαλ αξγφηεξα ζηα ζπίηηα ηνπο αθνχ
ν ζηξαηφο ησλ Φηιηππίλσλ θήξπμε ηα ρσξηά ηνπο αζθαιή. Πνιινί επηζηξέθνληαο βξήθαλ ηα ζπίηηα
ηνπο θακέλα θαη ηα δψα ηνπο θιεκκέλα θαη ζπλερίδνπλ λα δνπλ κέζα ζηνλ θφβν. Οη 370.000 πνπ
εμαθνινπζνχλ λα είλαη εθηνπηζκέλνη, παξακέλνπλ ζε θαηαπιηζκνχο ή ζε ζπγγελείο ηνπο.


                                                                                            26
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

΢ην Μπαλκάξ, ελψ νη πνιηηηθέο ηεο θπβέξλεζεο νδήγεζαλ νιφθιεξν ηνλ πιεζπζκφ ζηελ
εμαζιίσζε θαη ηελ εμάξηεζε, ην SPDC κεηαρεηξίζηεθε κε ηδηαίηεξν κέλνο ηηο 135 εζλνηηθέο θαη
ζξεζθεπηηθέο κεηνλνηηθέο νκάδεο – ζρεδφλ ην έλα ηξίην ηνπ ζπλνιηθνχ πιεζπζκνχ. Ο ζηξαηφο ηεο
Μηαλκάξ ζπλέρηζε ηελ επίζεζή ηνπ ελαληίνλ ησλ ακάρσλ Καξέλ ηεο Δπαξρίαο Καγίλ (Καξέλ) θαη
ηνπ Γηακεξίζκαηνο Μπαγθφ (Πεγθνχ). Απφ ηνλ Ννεκβξην ηνπ 2005, φηαλ άξρηζε ε ηξέρνπζα
επίζεζε ηεο θπβέξλεζεο, πεξηζζφηεξνη απφ 140.000 άκαρνη Καξέλ έρνπλ ζθνησζεί, βαζαληζηεί,
εθηνπηζηεί δηά ηεο βίαο, θαθνπνηεζεί ζεμνπαιηθά, ππνρξεσζεί ζε θαηαλαγθαζηηθή εξγαζία –
ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ επηθίλδπλσλ εξγαζηψλ πνπ ζρεηίδνληαη κε ζηξαηησηηθέο αζθήζεηο, φπσο ε
άξζε λαξθνπέδησλ– θαη ππνβιήζεθαλ κε δηάθνξνπο ηξφπνπο ζε εθηεηακέλεο θαη ζπζηεκαηηθέο
παξαβηάζεηο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ηνπο. Οη παξαβηάζεηο απηέο ζπληζηνχλ εγθιήκαηα
θαηά ηεο αλζξσπφηεηαο.
Μηα αθφκε «μεραζκέλε ζχγθξνπζε» καηλφηαλ ην 2008 κεηαμχ ηεο θπβέξλεζεο ηεο ΢ξη Λάλθα θαη
ησλ Σίγξεσλ γηα ηελ Απειεπζέξσζε ηνπ Σακίι Ζιάκ (LTTE). Ο κεγάινο πιεζπζκφο Σακίι ηνπ
λεζηνχ δηακαξηπξφηαλ εδψ θαη ρξφληα γηα ηηο πνιηηηθέο θαη νηθνλνκηθέο δηαθξίζεηο ζε βάξνο ηνπ
απφ ηελ ΢ηγγαιέδηθε πιεηνλφηεηα. Οη LTTE είραλ ρξεζηκνπνηήζεη κηα ζεηξά βάλαπζεο ηαθηηθέο,
φπσο βνκβηζηηθέο επηζέζεηο ελαληίνλ ακάρσλ θαη θαηαλαγθαζηηθή ζηξαηνιφγεζε παηδηψλ σο
ζηξαηησηψλ, γηα λα δεκηνπξγήζεη έλα ληε θάθην αλεμάξηεην θξάηνο ζηηο βφξεηεο θαη αλαηνιηθέο
πεξηνρέο ηνπ λεζηνχ επί ζρεδφλ κηα δεθαεηία. ΋κσο απηφ δελ απνηεινχζε αζθαιέο θαηαθχγην γηα
ηνλ πιεζπζκφ ησλ Σακίι, θαζψο νη LTTE δελ αλέρνληαλ θακία ελαληίσζε. ΢ηε δχζε ηνπ 2008, ε
θπβέξλεζε ηεο ΢ξη Λάλθα βξηζθφηαλ ζηε δηαδηθαοία θαηάθηεζεο απηνχ ηνπ ζχιαθα κε κηα αιπζίδα
απφ ζηξαηησηηθέο λίθεο. ΢ρεδφλ νιφθιεξνο ν πιεζπζκφο ησλ Σακίι ζηε βφξεηα πεξηνρή γλσζηή
σο Γνπάλη, πεξηζζφηεξνη απφ 250.000 άλζξσπνη, εγθαηέιεηςαλ ηηο θαηνηθίεο ηνπο αλαδεηψληαο
αζθάιεηα. Πνιινί, αλ φρη νη πεξηζζφηεξνη, είραλ ήδε εθηνπηζηεί αξθεηέο θνξέο απφ ηηο κάρεο,
κεηαμχ άιισλ ηα πξνεγνχκελα ρξφληα, ελψ κεξηθνί είλαη επηδήζαληεο ηεο θαηαζηξνθήο απφ ην
ηζνπλάκη ηνπ Ηλδηθνχ Ωθεαλνχ ην 2004.
Ζ θπβέξλεζε ηεο ΢ξη Λάλθα εκπφδηζε ην πξνζσπηθφ ησλ δηεζλψλ νξγαληζκψλ βνήζεηαο θαη ηνπο
δεκνζηνγξάθνπο λα θηάζνπλ ζηε δψλε ησλ ζπγθξνχζεσλ γηα λα βνεζήζνπλ ή λα γίλνπλ κάξηπξεο
ησλ δεηλψλ φζσλ παγηδεχηεθαλ αλάκεζα ζηηο δχν πιεπξέο. Απφ ηε δηθή ηνπο πιεπξά, νη
πνιηνξθνχκελνη LTTE εθκεηαιιεχηεθαλ απηφλ ηνλ πιεζπζκφ σο πξφζθνξε πεγή
θαηαλαγθαζηηθήο εξγαζίαο, σο ζηξαηησηηθφ πξνζσπηθφ, θαη σο αζπίδα θαηά ησλ ζηξαηεπκάησλ
ηεο ΢ξη Λάλθα πνπ πιεζίαδαλ.


ΑΠΟΚΛΔΙ΢ΜΟ΢
Αθφκε θαη εθεί φπνπ νη δηαθξίζεηο ιφγσ εζλφηεηαο δελ ππξνδφηεζαλ έλνπιεο ζπγθξνχζεηο,
εμαθνινχζεζαλ λα απνηεινχλ θνηλφ γλψξηζκα ηνπ θνηλσληθνχ ηνπίνπ ζηελ πεξηνρή Αζίαο-
Δηξεληθνχ, απφ ηηο πην εχπνξεο θνηλσλίεο κέρξη ηηο πην εμαζιησκέλεο. Σνλ Φεβξνπάξην, ε
απζηξαιηαλή θπβέξλεζε, ζε κηα ηζηνξηθήο ζεκαζίαο πξάμε, δήηεζε ζπγλψκε απφ ηηο «Κιεκκέλεο
Γεληέο»: Αβνξηγίλεο θαη Απηφρζνλεο ησλ Νήζσλ ηνπ Γηαχινπ Σφξεο πνπ, φηαλ ήηαλ παηδηά,
απνζπάζηεθαλ κε ηε βία απφ ηηο νηθνγέλεηέο ηνπο κε βάζε θπβεξλεηηθνχο λφκνπο θαη πνιηηηθέο.
΋κσο ε απζηξαιηαλή θπβέξλεζε αλαθνίλσζε φηη δελ ζα δεκηνπξγήζεη ηακείν απνδεκηψζεσλ γηα
ηνπο αλζξψπνπο απηνχο, νχηε θάπνηνλ άιιν ηξφπν απνθαηάζηαζεο.
Ζ θπβέξλεζε ηεο λεφηεξεο Γεκνθξαηίαο ηεο πθειίνπ, ηνπ Νεπάι, αγσλίζηεθε λα εθπιεξψζεη ηελ
ππφζρεζή ηεο λα βειηηψζεη ηε δσή ησλ θαηνίθσλ ηνπ Νεπάι, πνπ επί γεληέο είραλ ππνζηεί
ζηεξήζεηο κε ηε ζθξαγίδα ηνπ θξάηνπο. Οη Μαντζηέο πνπ ειέγρνπλ ηελ θπβέξλεζε ηνπ Νεπάι
έρηηζαλ ζε κεγάιν βαζκφ ηελ απήρεζή ηνπο πάλσ ζηελ πξνάζπηζε ησλ δηθαησκάησλ ησλ
γπλαηθψλ, ησλ θαηψηεξσλ θαζηψλ θαη ησλ θησρψλ. ΋κσο ε θπβέξλεζή ηνπο ζπλάληεζε ηε
ζεκαληηθφηεξε πξφθιεζε απφ ηνλ κεγάιν πιεζπζκφ ησλ Μαδέζη, θαηνίθσλ ηνπ πεδηλνχ λφηηνπ
ηξίηνπ ηεο ρψξαο, νη νπνίνη αηζζάλνληαλ φηη ε λέα θπβέξλεζε δελ ιάκβαλε επαξθψο ππ’ φςε ηα
καθξνρξφληα πξνβιήκαηά ηνπο.




                                                                                          27
          ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
          ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
          ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

Οη κεγάιεο εζλνηηθέο κεηνλφηεηεο ηεο Κίλαο ζηα δπηηθά ηεο ρψξαο, ζε πεξηνρέο πνπ θαηνηθνχληαη
απφ Θηβεηαλνχο θαη ζηελ θπξίσο Μνπζνπικαληθή επαξρία ηεο Απηφλνκεο Πεξηθέξεηαο Ξηληδηάλγθ
Οπηγνχξ, εμαθνινχζεζαλ λα πθίζηαληαη ζπζηεκαηηθέο δηαθξίζεηο. Καη νη δχν απηέο πεξηνρέο
έδεζαλ ην 2008 κεξηθέο απφ ηηο ρεηξφηεξεο ηαξαρέο ησλ ηειεπηαίσλ εηψλ. Οη δηακαξηπξίεο
Θηβεηαλψλ κνλαρψλ ζηηο 10 Μαξηίνπ θαη νη δηακαξηπξίεο άιισλ κνλαρψλ πνπ αθνινχζεζαλ,
δεηνχζαλ λα ζηακαηήζνπλ νη εθζηξαηείεο πνιηηηθήο εθπαίδεπζεο πνπ επηβάιιεη ε θπβέξλεζε θαη
λα ραιαξψζνπλ νη πεξηνξηζκνί ζηελ άζθεζε ησλ ζξεζθεπηηθψλ πεπνηζήζεσλ. Βία μέζπαζε φηαλ
ζηηο δηακαξηπξίεο πξνζηέζεθαλ Θηβεηαλνί ιατθνί, εθθξάδνληαο καθξνρξφληα παξάπνλα, κεηαμχ
άιισλ γηα ηνλ, φπσο ζεσξνχλ, απνθιεηζκφ ηνπο απφ ηα νθέιε ηεο νηθνλνκηθήο αλάπηπμεο θαη γηα
ηελ εμαζζέλεζε ηεο ζηβεηαληθήο θνπιηνχξαο θαη εζλνηηθήο ηαπηφηεηαο κέζσ θπβεξλεηηθψλ
πνιηηηθψλ. Μεξηθνί δηαδεισηέο επηηέζεθαλ ελαληίνλ κεηαλαζηψλ Υαλ θαη ησλ επηρεηξήζεψλ ηνπο
ζηε Λάζα, φκσο νη δηακαξηπξίεο ζπλερίζηεθαλ ελ πνιινίο εηξεληθά ζε φιεο ηηο πεξηνρέο ηνπ Θηβέη.
Οη θηλεδηθέο αξρέο αλέθεξαλ ηειηθά φηη 21 άλζξσπνη είραλ θνλεπζεί απφ βίαηνπο δηαδεισηέο θαη φηη
πεξηζζφηεξα απφ 1.000 άηνκα, πνπ είραλ ηεζεί ππφ θξάηεζε θαηά ηε δηάξθεηα ησλ δηαδειψζεσλ,
αθέζεθαλ ειεχζεξα. Θηβεηαληθέο νξγαλψζεηο ζην εμσηεξηθφ αλέθεξαλ φηη είραλ θνλεπζεί
πεξηζζφηεξνη απφ 100 Θηβεηαλνί θαη εθηηκνχζαλ φηη ηνπιάρηζηνλ κεξηθέο εθαηνληάδεο παξέκελαλ
ππφ θξάηεζε ζην ηέινο ηνπ έηνπο. Οη αθξηβείο αξηζκνί είλαη δχζθνιν λα πξνζδηνξηζηνχλ, δηφηη νη
αξρέο αξλήζεθαλ ηελ πξφζβαζε ζηα κέζα ελεκέξσζεο θαη ηνπο αλεμάξηεηνπο παξαηεξεηέο.
΢ην Ξηληδηάλγθ, ζηηο 14 Απγνχζηνπ, ν Γνπάλγθ Λεηζνπάλ, Γξακκαηέαο ηνπ Κνκκνπληζηηθνχ
Κφκκαηνο ζην Ξηληδηάλγθ, θήξπμε κάρε «δσήο θαη ζαλάηνπ» ελαληίνλ ηεο «απνζρηζηηθήο ηάζεο»
ησλ Μνπζνπικάλσλ Οπηγνχξσλ. Οη αξρέο επηθαιέζηεθαλ κηα ζεηξά βίαησλ πεξηζηαηηθψλ απφ
θεξφκελνπο σο ηξνκνθξάηεο γηα λα δηθαηνινγήζνπλ έλα θχκα ζαξσηηθήο θαηαζηνιήο ζπλέρηζαλ
ηνλ ζηελφ ηνπο έιεγρν ζηηο ζξεζθεπηηθέο πξαθηηθέο, πνπ πεξηιακβάλεη ηελ απαγφξεπζε ζε φινπο
ηνπο θπβεξλεηηθνχο ππαιιήινπο θαη ηα παηδηά λα ηεινχλ ιαηξεπηηθέο εθδειψζεηο ζηα
Μνπζνπικαληθά ηεκέλε. Οη θηλεδηθέο αξρέο αλέθεξαλ φηη πεξηζζφηεξνη απφ 1.300 άλζξσπνη
ζπλειήθζεζαλ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο κε θαηεγνξίεο ηξνκνθξαηίαο, ζξεζθεπηηθνχ εμηξεκηζκνχ
ή άιισλ παξαβάζεσλ ησλ λφκσλ πεξί θξαηηθήο αζθάιεηαο, θαη ζε 1.154 απαγγέιζεθαλ επίζεκα
θαηεγνξίεο ή αληηκεηψπηζαλ δίθεο ή δηνηθεηηθέο θπξψζεηο.


ΦΧΝΗ
Καζψο ην ηέινο ηνπ έηνπο πιεζίαδε θαη νη επηπηψζεηο ηεο θξίζεο ζηελ παγθφζκηα νηθνλνκία
εθδειψλνληαλ κε απψιεηα ζέζεσλ εξγαζίαο, ιηγφηεξε ηξνθή ζην ηξαπέδη, θαη κηθξφηεξν εηζφδεκα
γηα αλάγθεο φπσο ε ζηέγε, ε παηδεία θαη ε πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, πεξηζζφηεξνη άλζξσπνη ζε
νιφθιεξε ηελ πεξηνρή Αζίαο-Δηξεληθνχ απαίηεζαλ ινγνδνζία απφ ηηο θπβεξλήζεηο ηνπο. Αληί λα
αληαπνθξηζνχλ ζηηο αλάγθεο ησλ πνιηηψλ, νη θπβεξλήζεηο ηνπο πξνζπάζεζαλ λα ηνπο θηκψζνπλ.
Απηή ε ηαθηηθή επηδείλσζε ηε καθξφρξνλε, επηθξαηνχζα έιιεηςε αλεθηηθφηεηαο γηα ηελ ειεχζεξε
έθθξαζε απφ πνιιέο θπβεξλήζεηο ζηελ πεξηνρή, πνπ δελ είλαη πνπζελά ζαθέζηεξε απ’ φηη ζηε
Βφξεηα Κνξέα θαη ηε Μηαλκάξ, νη νπνίεο νπζηαζηηθά απαγνξεχνπλ απνιχησο επί ρξφληα ηελ
ειεπζεξία ηνπ ιφγνπ.
Οη θηλεδηθέο αξρέο πξνζσξηλά ραιάξσζαλ ηνπο πεξηνξηζκνχο ζηελ ειεπζεξία ηνπ Σχπνπ θαηά ηελ
πεξίνδν πξηλ ηνπο Οιπκπηαθνχο Αγψλεο. Δπέηξεςαλ ζε μέλνπο δεκνζηνγξάθνπο κηα άλεπ
πξνεγνπκέλνπ ειεπζεξία λα θάλνπλ ξεπνξηάδ θαη θαηέζηεζαλ πξνζσξηλά δπλαηή ηελ πξφζβαζε
ζε ηζηνηφπνπο φπσο ηεο Γηεζλνχο Ακλεζηίαο θαη ηνπ BBC. ΋κσο κέρξη ην ηέινο ηνπ ρξφλνπ, κε ηε
ιατθή δπζαξέζθεηα λα απμάλεηαη, νη θηλεδηθέο αξρέο επέζηξεςαλ ζηε θίκσζε θαη ηνλ εθθνβηζκφ
ησλ επηθξηηψλ ηνπο. ΋ζνη ππέγξαςαλ ηε Υάξηα 08, πνπ δεηνχζε ζεκειηψδεηο λνκηθέο θαη πνιηηηθέο
κεηαξξπζκίζεηο, ππνβιήζεθαλ ζε έληνλν εμνλπρηζηηθφ έιεγρν απφ ηελ θπβέξλεζε θαη αξθεηά κέιε
ηεο νκάδαο δέρζεθαλ παξελνριήζεηο θαη ππέζηεζαλ θαθνκεηαρείξηζε. Σνπιάρηζηνλ έλαο απφ
απηνχο, ν Ληνπ Ξηανκπφ, εμαθνινχζεζε λα βξίζθεηαη ππφ απζαίξεηε θξάηεζε ζην ηέινο ηνπ
ρξφλνπ. ΢ηηο αξρέο ηνπ 2009, ν ηζηφηνπνο ηεο Γηεζλνχο Ακλεζηίαο ήηαλ έλαο απφ ηνπο πνιινχο
πνπ είραλ μαλά απαγνξεπηεί.




                                                                                             28
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

Παξφκνηα, ην Βηεηλάκ ζπλέρηζε ηελ θαηαζηνιή ησλ ππνζηεξηθηψλ ηνπ Bloc 8406, ελφο πνπ
ζηεξηδφκελνπ ζην Γηαδίθηπν θηλήκαηνο ππέξ ηεο δεκνθξαηίαο, φπσο θαη άιισλ αλεπίζεκσλ
νκάδσλ πνπ δεηνχλ δεκνθξαηία θαη αλζξψπηλα δηθαηψκαηα. ΢ε πνιινχο απφ απηνχο
απαγγέιζεθαλ θαηεγνξίεο κε βάζε ην Άξζξν 88 ηνπ Πνηληθνχ Κψδηθα γηα «δηελέξγεηα
πξνπαγάλδαο θαηά ηεο ΢νζηαιηζηηθήο Γεκνθξαηίαο ηνπ Βηεηλάκ», ή λφκνπο πνπ πνηληθνπνηνχλ ηελ
«θαηάρξεζε δεκνθξαηηθψλ ειεπζεξηψλ γηα λα ζηγνχλ ηα ζπκθέξνληα ηνπ Κξάηνπο».
Οη επηζέζεηο θαηά ηεο ειεπζεξίαο ηνπ ιφγνπ δελ πεξηνξίζηεθαλ ζε ζνζηαιηζηηθά θξάηε. Ζ
θπβέξλεζε ηεο ΢ηγθαπνχξεο ζπλέρηζε λα εθαξκφδεη θαηαρξεζηηθά λφκνπο πεξί δπζθήκεζεο γηα
λα θηκψζεη ηελ θξηηηθή: Ζ Far Eastern Economic Review (Οηθνλνκηθή Επηζεώξεζε ηεο Άπσ
Αλαηνιήο) θαηαδηθάζηεθε γηα δπζθήκεζε ηνπ Πξσζππνπξγνχ Λη Υζηελγθ Λη, ελψ ε Wall Street
Journal Asia (Εθεκεξίδα ηεο Γνπόι ΢ηξηη Αζίαο) αληηκεηψπηζε λνκηθέο ελέξγεηεο ηνλ ΢επηέκβξην
επεηδή ακθηζβήηεζε ηελ αλεμαξηεζία ηνπ δηθαζηηθνχ ζψκαηνο. Πεξίπνπ 19 αγσληζηέο θαηά ηεο
θηψρεηαο αληηκεηψπηζαλ θαηεγνξίεο γηα πξαγκαηνπνίεζε κε εμνπζηνδνηεκέλσλ δεκφζησλ
ζπγθεληξψζεσλ ζηνλ δξφκν.
΢ηελ Σατιάλδε ππήξμε έληνλε αχμεζε ηνπ αξηζκνχ ησλ αλζξψπσλ πνπ αληηκεηψπηζαλ θαηεγνξίεο
κε βάζε ηνλ λφκν γηα πξνζβνιή ηνπ πξνζψπνπ ηνπ Βαζηιηά (lese majestè), πνπ απαγνξεχεη θάζε
ιέμε ή ελέξγεηα πνπ δπζθεκεί, πξνζβάιιεη ή απεηιεί ηε βαζηιηθή νηθνγέλεηα. Ζ πξνζσξηλή
θπβέξλεζε ησλ Νεζηψλ Φίηδη αλαθνίλσζε ηνλ Αχγνπζην φηη ζα ηδξχζεη ειεγθηηθή επηηξνπή γηα
«ηζρπξφηεξν ξπζκηζηηθφ έιεγρν» ησλ κέζσλ ελεκέξσζεο.
΢ηε ΢ξη Λάλθα, ην άιινηε πνιχ δσληαλφ πεξηβάιινλ ησλ κέζσλ ελεκέξσζεο ππέζηε ηξνκαθηηθά
πιήγκαηα θαζψο ζπλερίζηεθε ην θχκα επηζέζεσλ ελαληίνλ δεκνζηνγξάθσλ θαη εξγαδνκέλσλ ζηα
κέζα ελεκέξσζεο. Σνπιάρηζηνλ 14 εξγαδφκελνη ζηνλ Σχπν έρνπλ θνλεπζεί έθλνκα ζηε ΢ξη Λάλθα
απφ ηηο αξρέο ηνπ 2006. Άιινη ηέζεθαλ απζαίξεηα ππφ θξάηεζε, βαζαλίζηεθαλ, ή αλαθέξζεθε φηη
έπεζαλ ζχκαηα εμαλαγθαζκέλεο εμαθάληζεο, ελφζσ βξίζθνληαλ ζηα ρέξηα ησλ δπλάκεσλ
αζθαιείαο. Πεξηζζφηεξνη απφ 20 δεκνζηνγξάθνη έρνπλ εγθαηαιείςεη ηελ ρψξα κεηά απφ απεηιέο
θαηά ηεο δσήο ηνπο.


΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑ
Κάησ απφ απμαλφκελε πνιηηηθή θαη νηθνλνκηθή πίεζε, πνιινί άλζξσπνη ζηελ πεξηνρή Αζίαο-
Δηξεληθνχ ζηξάθεθαλ ζην δηεζλέο πιαίζην ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ γηα λα εληζρχζνπλ ηηο
πξνζπάζεηέο ηνπο λα δηαζθαιίζνπλ κεγαιχηεξε αμηνπξέπεηα γηα ηνπο εαπηνχο ηνπο θαη γηα ηνπο
ζπλαλζξψπνπο ηνπο.
Παξακεξίδνληαο ηελ ηζηνξηθή ηνπ επηθπιαθηηθφηεηα λα κηιήζεη ηε γιψζζα ησλ αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ, ν ΢χλδεζκνο Κξαηψλ ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Αζίαο (ASEAN) θαηέβαιε πνιχηηκεο
πξνζπάζεηεο κεηά ηνλ θπθιψλα Ναξγθίο, νη νπνίεο ζπλέβαιαλ ψζηε νη άλζξσπνη πνπ επιήγεζαλ
λα ιάβνπλ δσηηθήο ζεκαζίαο βνήζεηα. Με πην καθξνπξφζεζκεο ζπλέπεηεο, ν Καηαζηαηηθφο Υάξηεο
ηνπ ASEAN ηέζεθε ζε ηζρχ ηνλ Ννέκβξην, φηαλ επηθπξψζεθε θαη απφ ηα 10 θξάηε-κέιε ηνπ
΢πλδέζκνπ. Ο Καηαζηαηηθφο Υάξηεο βεβαηψλεη ηε δέζκεπζε ησλ θξαηψλ-κειψλ ζηα αλζξψπηλα
δηθαηψκαηα θαη παξέρεη ζηνλ ASEAN ηελ πξσηνθαλή επθαηξία λα δεκηνπξγήζεη έλα ηζρπξφ φξγαλν
γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα.
Οη βνπιεπηέο ζηε Γηαθνηλνβνπιεπηηθή Γηάζθεςε ηνπ Δηξεληθνχ ηνλ Γεθέκβξην ζηήξημαλ νκφθσλα
ελέξγεηεο γηα ηελ εγθαζίδξπζε ελφο πεξηθεξεηαθνχ κεραληζκνχ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηνλ
Δηξεληθφ – έλα ζνβαξφ βήκα κπξνζηά γηα ηα λεζηά ηνπ Δηξεληθνχ θαη γηα ηελ πεξηνρή Αζίαο-
Δηξεληθνχ ζπλνιηθά.
Καη νη δχν απηέο πξσηνβνπιίεο νθείινληαη ζηνπο αθηηβηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ
Αζία θαη ηνλ Δηξεληθφ, νη νπνίνη ζηάζεθαλ ζηελ πξψηε γξακκή ησλ θηλεηνπνηήζεσλ γηα απηέο ηηο
αιιαγέο. Καη παξά ηηο αδηάιιαθηεο αληηδξάζεηο θπβεξλήζεσλ, πνπ έζεζαλ ηνπο ππεξαζπηζηέο ησλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζε κεγάιν πξνζσπηθφ θίλδπλν, απηνί νη άλζξσπνη ζπλέρηζαλ λα




                                                                                         29
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - Α΢ΗΑ & ΔΗΡΖΝΗΚΟ΢ ΩΚΔΑΝΟ΢

εξγάδνληαη γηα λα εμαζθαιίζνπλ ηα δηθαηψκαηα ησλ αλζξψπσλ πνπ ππνθέξνπλ απφ ζηεξήζεηο θαη
θαηαπαηήζεηο.
΢ε πνιιά κέξε, νινέλα πεξηζζφηεξνη αθηηβηζηέο θαη επηθξηηέο ηεο θπβέξλεζεο άξρηζαλ λα
ρξεζηκνπνηνχλ ην Γηαδίθηπν σο εξγαιείν γηα λα εθθξάζνπλ ηε δηαθσλία ηνπο θαη λα
θηλεηνπνηήζνπλ ππνζηεξηθηέο. ΢ηελ Κίλα, ε ρξήζε ηνπ Γηαδηθηχνπ έρεη απμεζεί ξαγδαία, δίλνληαο
ηε δπλαηφηεηα ζηνπο αλζξψπνπο λα κνηξάδνληαη πιεξνθνξίεο γηα ηηο ελέξγεηεο ησλ θπβεξλήζεψλ
ηνπο θαη, ζηελ πεξίπησζε ιίγσλ, ζαξξαιέσλ αλζξψπσλ, λα δεηνχλ αιιαγέο. Παξφκνηα, ζην
Βηεηλάκ γελλαίνη αθηηβηζηέο ζηξέθνληαλ νινέλα πεξηζζφηεξν ζηα ηζηνιφγηα (blogs) γηα λα δεηήζνπλ
αιιαγέο θαη λα εθθξάζνπλ ηε δηαθσλία ηνπο. ΢ηε Μαιαηζία θαη ηε ΢ηγθαπνχξε, ρψξεο ζηηο νπνίεο
ε θαηαπίεζε ηεο ειεπζεξίαο ηνπ ιφγνπ ζπλερίδεηαη ακείσηε, νη κπιφγθεξο είλαη ε θχξηα πεγή
αλεμάξηεηεο πιεξνθφξεζεο, αλάιπζεο θαη άζθεζεο θξηηηθήο – θαη πιεξψλνπλ ην ηίκεκα.
΢ηε ξίδα φισλ απηψλ ησλ πξνζπαζεηψλ βξίζθεηαη ε πεπνίζεζε φηη ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαη
ε αμηνπξέπεηα αλήθνπλ ζε φινπο ηνπο αλζξψπνπο. Αλ θαη απηή ε πεπνίζεζε ζπλήζσο ηηκάηαη κε
ηελ παξαβίαζή ηεο, ηα γεγνλφηα ηνπ 2008 θαηέδεημαλ έληνλα φηη έρεη πιένλ ξηδψζεη γηα ηα θαιά ζε
πνιιέο θνηλφηεηεο ζηελ πεξηνρή Αζίαο-Δηξεληθνχ.




                                                                                            30
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ


ΑΦΡΙΚΗ
΢ηξαηηψηεο κε θφθθηλνπο κπεξέδεο ηαμίδεςαλ 300 ρηιηφκεηξα βφξεηα απφ ηελ πξσηεχνπζα ηεο
Γνπηλέαο, Κφλαθξη, κέρξη ηελ πφιε Κνξέξα βνξεηφηεξα, θνληά ζην Μπνθέ. Οη ζηξαηηψηεο
αλαδεηνχζαλ ηνλ Καξακπά Νηξακέ, εγέηε ηεο λενιαίαο ζηελ πφιε. ΋ηαλ ηνλ εληφπηζαλ, έλαο απφ
ηνπο ζηξαηηψηεο ηνλ ππξνβφιεζε. Ο Καξακπά Νηξακέ πέζαλε πξηλ θηάζεη ζην λνζνθνκείν ζηηο 31
Οθησβξίνπ 2008.
΋πσο θαη ζε πνιιέο άιιεο ρψξεο ηεο αθξηθαληθήο επείξνπ, ν πιεζπζκφο ηεο Γνπηλέαο επιήγε
ζθιεξά απφ ηηο απμαλφκελεο ηηκέο ησλ ηξνθίκσλ θαη ησλ αγαζψλ επξείαο ρξήζεο θαηά ηε δηάξθεηα
ηνπ έηνπο. Ξέζπαζαλ δηαδειψζεηο θαη νη αξρέο πίζηεπαλ φηη ν Καξακπά Νηξακέ ήηαλ έλαο απφ
ηνπο δηνξγαλσηέο ησλ δηακαξηπξηψλ. Έηζη, ηνλ ζθφησζαλ.
Ζ επηζηηηζηηθή θξίζε, ε νπνία ζεκάδεςε ην 2008 ζηελ Αθξηθή, είρε δπζαλάινγν αληίθηππν ζηηο
εππαζείο πιεζπζκηαθέο νκάδεο, ηδίσο ζε φζνπο ήδε δνχζαλ ζηελ θηψρεηα. ΢ε φιε ηελ ήπεηξν,
άλζξσπνη δηαδήισζαλ θαηά ηεο απειπηζηηθήο θνηλσληθήο θαη νηθνλνκηθήο θαηάζηαζεο θαη ηεο
θαηαθφξπθεο αχμεζεο ηνπ θφζηνπο δσήο. Μνινλφηη νξηζκέλεο δηαδειψζεηο κεηαηξάπεθαλ ζε
βίαηεο, νδεγψληαο ζηελ θαηαζηξνθή δεκφζηαο θαη ηδησηηθήο πεξηνπζίαο, νη αξρέο ζπρλά
θαηέζηεηιαλ ηηο δηακαξηπξίεο ρξεζηκνπνηψληαο ππέξκεηξε βία. Οη δπλάκεηο αζθαιείαο
ηξαπκάηηζαλ θαη ζθφησζαλ πνιπάξηζκνπο αλζξψπνπο πνπ δηεθδηθνχζαλ ην δηθαίσκα ζε επαξθέο
βηνηηθφ επίπεδν, πεξηιακβαλνκέλνπ ηνπ δηθαηψκαηνο ζηελ ηξνθή. Γηαδεισηέο ζπλειήθζεζαλ
απζαίξεηα θαη ηέζεθαλ ππφ θξάηεζε. Κάπνηνη ππνβιήζεθαλ ζε θαθνκεηαρείξηζε ή θαηαδηθάζηεθαλ
ζε πνηλέο θπιάθηζεο κεηά απφ άδηθεο δίθεο. Σηο πεξηζζφηεξεο θνξέο, δελ δηεμήρζεζαλ έξεπλεο γηα
λα εληνπηζηνχλ εθείλνη, αλάκεζα ζηα ζψκαηα αζθαιείαο, πνπ επζχλνληαλ γηα ηηο παξαβηάζεηο
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πνπ δηαπξάρζεθαλ θαηά ηελ απφθξηζε ζηηο δηακαξηπξίεο.


΢ΣΔΡΗ΢Η
Δθαηνκκχξηα άλζξσπνη ζε φιε ηελ αθξηθαληθή ήπεηξν εμαθνινχζεζαλ λα ζηεξνχληαη ηα
ζηνηρεηψδε παξά ηε ζπλερή νηθνλνκηθή αλάπηπμε ζε πνιιέο ρψξεο ηεο Αθξηθήο ηα πξνεγνχκελα
ρξφληα. Άλζξσπνη αληηκεηψπηδαλ ηεξάζηηεο πξνθιήζεηο πξνθεηκέλνπ λα εμαζθαιίζνπλ ηνλ
επηνχζην, νη νπνίεο ζπρλά επηδεηλψλνληαλ απφ ηελ πεξηζσξηνπνίεζε ή ηελ πνιηηηθή θαηαπίεζε,
απφπεηξεο λα θηκσζνχλ νη θσλέο ηνπο θαη λα ζηεξεζνχλ θάζε δχλακε.
Παξά ηελ θαηαπίεζε απηή, δηαδεισηέο θαηά ηεο δεηλήο θνηλσληθήο θαη νηθνλνκηθήο θαηάζηαζεο θαη
ηεο θαηαθφξπθεο αχμεζεο ηνπ θφζηνπο δσήο βγήθαλ ζηνπο δξφκνπο ζε πνιπάξηζκεο ρψξεο,
κεηαμχ απηψλ ζηελ Αθηή Διεθαληνζηνχ, ηε Γεκνθξαηία ηεο Γνπηλέαο, ηε Εηκπάκπνπε, ην
Κακεξνχλ, ην Μάιη, ηε Μνδακβίθε, ην Μπελίλ, ηε Μπνπξθίλα Φάζν, ηε ΢ελεγάιε θαη ηε ΢νκαιία. Οη
δηαδειψζεηο, νξηζκέλεο θνξέο βίαηεο θαη νη ίδηεο, ζπλήζσο ζπλάληεζαλ αθφκε κεγαιχηεξε βία απφ
ην θξάηνο. ΢ηα ηέιε Φεβξνπαξίνπ, ηα ζψκαηα αζθαιείαο ζην Κακεξνχλ ζθφησζαλ κέρξη θαη 100
αλζξψπνπο ζε απφθξηζε ζηηο βίαηεο δηαδειψζεηο ζε δηάθνξεο πφιεηο θαηά ηνπ θιηκαθνχκελνπ
θφζηνπο δηαβίσζεο θαη ησλ ρακειψλ ακνηβψλ. Οξηζκέλνη απφ ηνπο λεθξνχο θαίλεηαη φηη
ππξνβνιήζεθαλ ζην θεθάιη εμ επαθήο. ΢ηε Μνδακβίθε, ε αζηπλνκία ζθφησζε ηξεηο αλζξψπνπο
θαη ηξαπκάηηζε 30 άιινπο ηνλ Φεβξνπάξην φηαλ ρξεζηκνπνηήζεθαλ πξαγκαηηθά ππξά ελαληίνλ
αλζξψπσλ πνπ δηαδήισλαλ θαηά ηεο αχμεζεο ησλ θνκίζηξσλ ζηα κέζα κεηαθνξάο.
΢ην Μάιη νξγαλψζεθαλ πνξείεο θαηά ηεο αχμεζεο ηεο ηηκήο βαζηθψλ αγαζψλ θαη ελαληίνλ ησλ
ζρεδίσλ ηδησηηθνπνίεζεο ηεο πδξνδφηεζεο ζηελ πφιε Λεξέ, ζηα βνξεηνδπηηθά ηεο ρψξαο. Σνλ
Ννέκβξην ηξαπκαηίζηεθαλ ηνπιάρηζηνλ έμη άλζξσπνη, έλαο εθ ησλ νπνίσλ ππέθπςε ζηα ηξαχκαηά
ηνπ αξγφηεξα ζην λνζνθνκείν, φηαλ νη δπλάκεηο αζθαιείαο ππξνβφιεζαλ ελαληίνλ ησλ
δηαδεισηψλ. ΢ηε Μπνπξθίλα Φάζν νη δπλάκεηο αζθαιείαο ζπλέιαβαλ αξθεηέο εθαηνληάδεο
αλζξψπνπο, φηαλ νη δηαδειψζεηο θαηά ηνπ απμαλφκελνπ θφζηνπο δηαβίσζεο ζηηο πφιεηο
Οπαγθαληνχγθνπ θαη Μπφκπν-Νηηνπιάζν μέζπαζαλ ζε βία. Σνπιάρηζηνλ 80 απφ ηνπο
ζπιιεθζέληεο θαηαδηθάζηεθαλ ζε πνηλέο θπιάθηζεο ρσξίο λα έρνπλ πξφζβαζε ζε δηθεγφξν.




                                                                                           31
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ

΢ηε Εηκπάκπνπε, εθαηνληάδεο αθηηβηζηέο, πνπ δηακαξηχξνληαλ θαηά ηεο δξακαηηθήο επηδείλσζεο
ηεο νηθνλνκίαο θαη ησλ θνηλσληθψλ ππνδνκψλ, ζπλειήθζεζαλ θαη ηέζεθαλ ππφ θξάηεζε ρσξίο λα
ηνπο απαγγειζνχλ θαηεγνξίεο. Πνιιέο δηακαξηπξίεο δηαιχζεθαλ απφ ηελ αζηπλνκία, πνιιέο
θνξέο κε ηε ρξήζε ππεξβνιηθήο βίαο. Ζ θπβέξλεζε ζπλέρηζε λα ρεηξαγσγεί ηελ πξφζβαζε ζηα
ηξφθηκα εμππεξεηψληαο πνιηηηθέο ζθνπηκφηεηεο, κνινλφηη κέρξη ην ηέινο ηνπ έηνπο ν ΟΖΔ
ππνιφγηδε φηη πεξίπνπ πέληε εθαηνκκχξηα άλζξσπνη είραλ αλάγθε επηζηηηζηηθήο βνήζεηαο. Υηιηάδεο
άλζξσπνη, ηδίσο ζηηο αγξνηηθέο πεξηνρέο, εθηνπίζηεθαλ εμαηηίαο ηεο ππνθηλνχκελεο απφ ηελ
θπβέξλεζε πνιηηηθήο βίαο θαη δελ είραλ πιένλ πξφζβαζε ζηα απνζέκαηα ηξνθίκσλ πνπ
δηαηεξνχζαλ, ζηε γε ηνπο ή ζε άιια κέζα δηαβίσζεο.
Υηιηάδεο άλζξσπνη εμαθνινχζεζαλ λα κεηαλαζηεχνπλ ζε άιιεο ρψξεο ειπίδνληαο λα βειηηψζνπλ
ηε δσή ησλ νηθνγελεηψλ ηνπο. Πνιινί, ζε απφγλσζε, ζηξάθεθαλ ζηε ζάιαζζα ζέηνληαο ηηο δσέο
ηνπο ζηα ρέξηα αδίζηαθησλ δηαθηλεηψλ. Δθαηνληάδεο άλζξσπνη, πνπ εγθαηέιεηςαλ ην Κέξαο ηεο
Αθξηθήο γηα λα δηαζρίζνπλ ηνλ Κφιπν ηνπ Άληελ, ζε κηα απφπεηξα λα θηάζνπλ ζηελ Τεκέλε,
πέζαλαλ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ ηαμηδηνχ. ΢ηε Μαπξηηαλία, εθαηνληάδεο κεηαλάζηεο, πνπ πηζηεχεηαη
φηη θαηεπζχλνληαλ ζηελ Δπξψπε, ζπλειήθζεζαλ απζαίξεηα θαη ηέζεθαλ ππφ θξάηεζε ζηε ρψξα.
Πνιινί θξαηήζεθαλ ππφ απάλζξσπεο ζπλζήθεο θαη ππνβιήζεθαλ ζε θαθνκεηαρείξηζε πξηλ
απειαζνχλ, ζπρλά φρη ζηηο ρψξεο πξνέιεπζήο ηνπο θαη ρσξίο λα έρνπλ ηε δπλαηφηεηα λα
ακθηζβεηήζνπλ ηελ απφθαζε απέιαζεο.
Ζ ξαγδαία αζηηθνπνίεζε θαη ε επηθξαηνχζα θηψρεηα ζε πνιιέο Αθξηθαληθέο ρψξεο ζεκαίλεη φηη
πνιινί άλζξσπνη βξίζθνληαη λα κελ έρνπλ θαηάιιειε ζηέγε θαη ζπρλά λα δηακέλνπλ ζε
παξαγθνππφιεηο. Γηαηξέρνπλ ηνλ θίλδπλν λα εθδησρζνχλ κε ηε βία απφ ηηο αξρέο θαη ελφζσ δνπλ
ζηηο παξαγθνππφιεηο ζπρλά δελ έρνπλ θακία πξφζβαζε ζε ζηνηρεηψδεηο επθνιίεο, κεηαμχ απηψλ
ζε χδξεπζε θαη απνρέηεπζε. ΢ην Λάγνο ηεο Νηγεξίαο, πνιπάξηζκνη άλζξσπνη εθδηψρζεθαλ κε ηε
βία ρσξίο λα ηεξεζεί ε λφκηκε δηαδηθαζία θαη ζπλαθφινπζα δελ έιαβαλ απνδεκίσζε ή ελαιιαθηηθή
ζηέγε. ΢ην Σζαλη, έλα πξνεδξηθφ δηάηαγκα, ην νπνίν εθδφζεθε θαηά ηε δηάξθεηα ηεο θαηάζηαζεο
έθηαθηεο αλάγθεο, ζηηο αξρέο ηνπ 2008, δηέηαμε ηελ θαηεδάθηζε ρηιηάδσλ θαηνηθηψλ ζηελ πφιε
Ν’Σδακέλα θαζψο νη αξρέο ζεσξνχζαλ φηη είραλ αλαγεξζεί ζε θπβεξλεηηθή γε ρσξίο
εμνπζηνδφηεζε. Γεθάδεο ρηιηάδεο έκεηλαλ άζηεγνη θαη αλαγθάζηεθαλ λα αλαδεηήζνπλ ελαιιαθηηθά
θαηαιχκαηα. ΢ηελ Κέλπα, εθαηνληάδεο νηθνγέλεηεο πνπ δνχζαλ θνληά ζηνλ Πνηακφ Νατξφκπη,
αληηκεηψπηζαλ ηελ απεηιή αλαγθαζηηθψλ εμψζεσλ κεηά απφ ηελ αλαθνίλσζε ηεο θπβέξλεζεο φηη
φζνη θαηνηθνχλ ζε αλεπίζεκνπο νηθηζκνχο θνληά ζην πνηάκη πξέπεη λα εγθαηαιείςνπλ απηέο ηηο
πεξηνρέο.
Οη ζπλζήθεο ζηηο θπιαθέο ζε πνιιέο ρψξεο εμαθνινπζνχζαλ λα ππνιείπνληαη θαηά πνιχ ησλ
δηεζλψλ πξνηχπσλ, ζπλδεδεκέλεο ζπρλά κε ηνλ ππεξβνιηθφ ζπλσζηηζκφ. ΋πσο πάληα, νη
θπιαθηζκέλνη απφ θησρέο νηθνγέλεηεο πιήηηνληαλ πεξηζζφηεξν θαζψο ζπρλά δελ είραλ ηνπο
πφξνπο λα θαιχςνπλ ηηο βαζηθέο ηνπο αλάγθεο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο θξάηεζήο ηνπο.


ΔΛΛΔΙΦΗ Α΢ΦΑΛΔΙΑ΢
Οη έλνπιεο ζπγθξνχζεηο θαη ε αλαζθάιεηα ζε δηάθνξεο αθξηθαληθέο ρψξεο αλάγθαζαλ
εθαηνληάδεο ρηιηάδεο αλζξψπνπο λα εγθαηαιείςνπλ ηηο εζηίεο ηνπο, πξνζπαζψληαο λα βξνπλ
δηεζλή πξνζηαζία εθηφο ζπλφξσλ ή θάπνηαο κνξθήο αζθάιεηα κέζα ζηε ρψξα ηνπο. ΢ε νξηζκέλεο
απφ ηηο ρεηξφηεξεο έλνπιεο ζπγθξνχζεηο πνπ ηαιαλίδνπλ αθφκε ηελ ήπεηξν, νη θπβεξλεηηθέο
δπλάκεηο θαη νη έλνπιεο νκάδεο πεξηθξφλεζαλ ηειείσο ηελ αμηνπξέπεηα θαη ηε ζσκαηηθή
αθεξαηφηεηα ηνπ πιεζπζκνχ. Ο άκαρνο πιεζπζκφο γηλφηαλ ζπζηεκαηηθά αληηθείκελν επηζέζεσλ
απφ ηηο αληηκαρφκελεο πιεπξέο: ν βηαζκφο θαη άιιεο κνξθέο ζεμνπαιηθήο βίαο εμαθνινπζνχζαλ λα
ρξεζηκνπνηνχληαη επξέσο· παηδηά ζπρλά ζηξαηνινγήζεθαλ γηα λα ζπκκεηάζρνπλ ζηηο
ερζξνπξαμίεο· θαη πξνζσπηθφ αλζξσπηζηηθψλ νξγαληζκψλ κπήθε ζην ζηφραζηξν. Οη ππαίηηνη
εγθιεκάησλ ηνπ δηεζλνχο δηθαίνπ, πνπ δηαπξάρζεθαλ ζην πιαίζην απηψλ ησλ ελφπισλ
ζπγθξνχζεσλ, ζρεδφλ πνηέ δελ αλαγθάζηεθαλ λα ινγνδνηήζνπλ.




                                                                                           32
          ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
          ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
          ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ

Ο ξφινο ησλ εηξελεπηηθψλ απνζηνιψλ ηνπ ΟΖΔ θαη πεξηθεξεηαθψλ νξγάλσλ ζηελ Αθξηθή
απμήζεθε θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ 2008, αιιά απέηπρε λα ζεκεηψζεη αμηφινγα απνηειέζκαηα φζνλ
αθνξά ζηε δηαζθάιηζε ηεο πξνζηαζίαο ηνπ άκαρνπ πιεζπζκνχ. Απηφ νθείιεηαη ελ κέξεη, αιιά φρη
εμ νινθιήξνπ, ζηνπο αλεπαξθείο πφξνπο. Ο ΟΖΔ θαη πεξηθεξεηαθά φξγαλα, φπσο ε Αθξηθαληθή
Έλσζε, ζεκείσζαλ ειάρηζηε πξφνδν ζηελ επίιπζε ησλ ελφπισλ ζπγθξνχζεσλ ζην ΢νπδάλ
(Νηαξθνχξ), ην Σζαλη, ηε ΢νκαιία θαη ηε Λατθή Γεκνθξαηία ηνπ Κνλγθφ (Βφξεην Κηβνχ).
Ζ δηάδνζε ησλ φπισλ κηθξνχ δηακεηξήκαηνο εμαθνινχζεζε λα απνηειεί ζεκαληηθφ παξάγνληα
πνπ ζπκβάιιεη ζηε ζπλέρηζε ησλ έλνπισλ ζπγθξνχζεσλ θαη ζε εθηεηακέλεο θαηαπαηήζεηο
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ. Σα εκπάξγθν φπισλ ηνπ ΟΖΔ δελ έρνπλ ππάξμεη απνηειεζκαηηθά. Ζ
δηεζλήο θνηλφηεηα θηλεηνπνίεζε πξσηνθαλείο πφξνπο γηα λα θαηαπνιεκήζεη ηελ πεηξαηεία ζηα
αλνηρηά ησλ αθηψλ ηεο ΢νκαιίαο θαη λα πξνζηαηεχζεη ηα εκπνξηθά ηεο ζπκθέξνληα. ΋κσο δελ
θαηέβαιε θακία ηέηνηα πξνζπάζεηα γηα λα ζηακαηήζεη ηελ εηζξνή φπισλ ζηε ΢νκαιία – παξά ην
εκπάξγθν ηνπ ΟΖΔ. Οχηε θαη έδξαζε απνηειεζκαηηθά γηα λα ζηακαηήζεη ηηο εθηεηακέλεο
παξαβηάζεηο ηνπ δηεζλνχο αλζξσπηζηηθνχ δηθαίνπ απφ φια ηα αληηκαρφκελα κέξε. Οχηε γηα λα
θαηαζηήζεη ππφινγνπο ηνπο ππαηηίνπο εγθιεκάησλ ηνπ δηεζλνχο δηθαίνπ.
Δθαηνληάδεο ρηιηάδεο άλζξσπνη εθηνπίζηεθαλ επίζεο κέζα ζην έηνο σο απνηέιεζκα ηεο
ζχγθξνπζεο ζηε ΢νκαιία. Μάρεο ζην εζσηεξηθφ θαη ηα πεξίρσξα ηεο πξσηεχνπζαο Μνγθαληίζνπ
νδήγεζαλ ζε 16.000 ζαλάηνπο θαη άγλσζην αξηζκφ ηξαπκαηηψλ κεηαμχ ησλ ακάρσλ απφ ηνλ
Ηαλνπάξην ηνπ 2007. Ζ Μεηαβαηηθή Οκνζπνλδηαθή Κπβέξλεζε δελ ζηάζεθε ηθαλή λα εδξαηψζεη ηελ
εμνπζία ηεο ζηελ θεληξηθή θαη λφηηα ΢νκαιία θαη έραζε έδαθνο απέλαληη ζε έλνπιεο
αληηθπβεξλεηηθέο δπλάκεηο. Οη αλζξσπηζηηθνί νξγαληζκνί είραλ κφλν πεξηνξηζκέλε πξφζβαζε γηα
λα παξάζρνπλ επείγνπζα βνήζεηα ζε 3,2 εθαηνκκχξηα αλζξψπνπο, ζχκθσλα κε ππνινγηζκνχο,
πνπ ηελ έρνπλ αλάγθε. Σν πξνζσπηθφ ησλ νξγαληζκψλ βνήζεηαο, θαζψο θαη δεκνζηνγξάθνη θαη
ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, απνηέιεζαλ ζπρλά απνηεινχλ ζηφρνπο γηα
πνιηηηθνχο θαη εγθιεκαηηθνχο ιφγνπο.
Ζ έλνπιε ζχξξαμε ζηελ αλαηνιηθή Λατθή Γεκνθξαηία ηνπ Κνλγθφ θιηκαθψζεθε θαηά ην δεχηεξν
εμάκελν ηνπ 2008. Πνιπάξηζκεο θαηαπαηήζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ δηαπξάρζεθαλ απφ φια
ηα αληηκαρφκελα κέξε, κεηαμχ απηψλ θφλνη θαη απαγσγέο ακάρσλ, βηαζκνί θαη άιιεο κνξθήο
ζεμνπαιηθή βία, θαη ζηξαηνιφγεζε θαη ρξήζε παηδηψλ σο ελφπισλ καρεηψλ. Δθαηνληάδεο ρηιηάδεο
άλζξσπνη εθηνπίζηεθαλ γηα λα γιηηψζνπλ απφ ηηο κάρεο.
Ζ έλνπιε ζχγθξνπζε ζην Νηαξθνχξ εληάζεθε θαζ’ φιε ηε δηάξθεηα ηνπ έηνπο ρσξίο λα δηαθαίλεηαη
πνιηηηθή ιχζε. Οη επηζέζεηο ελαληίνλ ακάρσλ ζπλερίζηεθαλ, ην ίδην θαη νη βηαζκνί, νη ιεειαζίεο θαη
ε θαηαζηξνθή ρσξηψλ. Δθαηνκκχξηα άλζξσπνη παξέκελαλ εθηνπηζκέλνη ζην εζσηεξηθφ ηεο ρψξαο,
ελψ νη αλζξσπηζηηθνί νξγαληζκνί δελ είραλ θακία πξφζβαζε ζε φζνπο είραλ αλάγθε, εμαηηίαο ηεο
ζπλνιηθήο έιιεηςεο αζθάιεηαο θαη ησλ επηζέζεσλ ελαληίνλ αλζξσπηζηηθψλ εθνδηνπνκπψλ. Ωο
απνηέιεζκα, ρηιηάδεο άλζξσπνη παξέκελαλ απξφζηηνη γηα ηελ αλζξσπηζηηθή βνήζεηα. Οη
άλζξσπνη ζηεξνχληαλ πξνζηαζία απφ ηε βία, αθφκε θαη ζε θαηαπιηζκνχο εθηνπηζκέλσλ. ΢ε έλα
κφλν παξάδεηγκα ηνλ Αχγνπζην, νη αξρέο πεξηθχθισζαλ ηνλ θαηαπιηζκφ Κάικα ζην λφηην
Νηαξθνχξ, άλνημαλ ππξ θαη αλαθέξεηαη φηη ηνλ θαλνληνβφιεζαλ, ζθνηψλνληαο 47 αλζξψπνπο.
Ζ έλνπιε αληηθπβεξλεηηθή νκάδα, ην Κίλεκα γηα Γηθαηνζχλε θαη Ηζφηεηα (JEM), εμαπέιπζε επίζεζε
ελαληίνλ ηνπ Οκληνπξκάλ ζηα πεξίρσξα ηεο πξσηεχνπζαο Υαξηνχκ ηνλ Μάην. Μεηά ηελ επίζεζε,
νη αξρέο ηνπ ΢νπδάλ επηδφζεθαλ ζε δησγκφ αλζξψπσλ πνπ πηζηεπφηαλ φηη θαηάγνληαλ απφ ην
Νηαξθνχξ. Δθαηνληάδεο άλζξσπνη ζπλειήθζεζαλ θαη ηέζεθαλ ππφ θξάηεζε απζαίξεηα – πνιινί
βαζαλίζηεθαλ ή ππέζηεζαλ άιιεο κνξθήο θαθνκεηαρείξηζε. Τπήξμαλ επίζεο αλαθνξέο γηα
εμσδηθαζηηθέο εθηειέζεηο.
Μάρεο μέζπαζαλ επίζεο ζηελ Ακπγέη, ζην λφηην ΢νπδάλ, κεηαμχ ησλ ΢νπδαληθψλ Δλφπισλ
Γπλάκεσλ θαη δπλάκεσλ ηνπ Κηλήκαηνο Απειεπζέξσζεο ηνπ ΢νπδαληθνχ Λανχ (SPLM), κε
απνηέιεζκα ηελ θαηαζηξνθή ηεο πφιεο, ηνλ εθηνπηζκφ 50.000 αλζξψπσλ, θαη ηελ πξφθιεζε
πξφζζεησλ εληάζεσλ ζηε ΢πλνιηθή Δηξελεπηηθή ΢πκθσλία κεηαμχ Βφξεηνπ θαη Νφηηνπ ΢νπδάλ.




                                                                                               33
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ

Ζ έληαζε κεηαμχ Σζαλη θαη ΢νπδάλ αλαδσππξψζεθε θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ 2008, ηδίσο κεηά απφ
κία επίζεζε ζηηο αξρέο Φεβξνπαξίνπ ελαληίνλ ηεο πξσηεχνπζαο Ν’Σδακέλα απφ έλνπιεο
αληηθπβεξλεηηθέο νκάδεο ηνπ Σζαλη. Μεηά απφ δχν εκέξεο ζθνδξψλ καρψλ, νη δπλάκεηο ηεο
θπβέξλεζεο ηνπ Σζαλη απέθξνπζαλ ηελ επίζεζε. ΢ηε ζπλέρεηα, ε θπβέξλεζε θήξπμε ην θξάηνο ζε
θαηάζηαζε έθηαθηεο αλάγθεο θαη ζπλέιαβε δηάθνξα κέιε ηεο αληηπνιίηεπζεο, έλα απφ ηα νπνία
έρεη πέζεη ζχκα εμαλαγθαζκέλεο εμαθάληζεο. Τπήξμαλ επίζεο αλαθνξέο γηα εμσδηθαζηηθέο
εθηειέζεηο ακέζσο κεηά ηελ επίζεζε. Δθηηκάηαη φηη 50.000 άλζξσπνη εγθαηέιεηςαλ ηε Ν’Σδακέλα
ιφγσ ηεο βίαο θαη αλαδήηεζαλ θαηαθχγην ζην γεηηνληθφ Κακεξνχλ.
Οη έλνπιεο ζπγθξνχζεηο δελ ήηαλ ν κφλνο ιφγνο ηεο εθηεηακέλεο αλαζθάιεηαο ζηελ Αθξηθή θαηά
ην 2008. Ζ πνιηηηθή βία κεηά ηηο εθινγέο έπαημε επίζεο ηνλ ξφιν ηεο ζε δηάθνξεο ρψξεο. ΢ηελ
Κέλπα, πεξηζζφηεξνη απφ 1.000 άλζξσπνη έραζαλ ηε δσή ηνπο σο απνηέιεζκα ηεο εζλνηηθήο βίαο
κε πνιηηηθά θίλεηξα θαη ησλ ζρεηηθψλ θφλσλ απφ αζηπλνκηθνχο κεηά ηηο εθινγέο ηεο 30 εο
Γεθεκβξίνπ 2007. Δθαηνληάδεο ρηιηάδεο άλζξσπνη εγθαηέιεηςαλ ηνλ ηφπν θαηαγσγήο ηνπο θαη
νξηζκέλνη θαηέθπγαλ ζε γεηηνληθέο ρψξεο, φπσο ζηελ Οπγθάληα. ΢ηε Εηκπάκπνπε, ηνπιάρηζηνλ
180 άλζξσπνη ζθνηψζεθαλ θαη ρηιηάδεο ηξαπκαηίζηεθαλ σο απνηέιεζκα ηεο θξαηηθά
ππνθηλνχκελεο πνιηηηθήο βίαο πξηλ θαη κεηά ηνλ δεχηεξν γχξν ησλ πξνεδξηθψλ εθινγψλ. Πνιινί
εμαθνινχζεζαλ λα θαηαθεχγνπλ ζε γεηηνληθέο ρψξεο, θπξίσο ηε Νφηηα Αθξηθή. Σφζν ζηελ Κέλπα,
φζν θαη ζηε Εηκπάκπνπε, ε βία θαη ε αλαζθάιεηα έπιεμαλ φρη κφλν ηε ζσκαηηθή αζθάιεηα ησλ
αλζξψπσλ, αιιά θαη ηελ ηθαλφηεηά ηνπο λα βγάινπλ ηα πξνο ην δελ θαζψο ρηιηάδεο άλζξσπνη
έραζαλ ηα ζπίηηα ηνπο, ηα απνζέκαηά ηξνθίκσλ, ηελ πξφζβαζε ζηε γε ηνπο θαη ζε άιιεο πεγέο
εηζνδήκαηνο. Δθαηνληάδεο ρηιηάδεο άλζξσπνη θαηέιεμαλ λα εμαξηψληαη απφ ηελ αλζξσπηζηηθή
βνήζεηα γηα λα θαιχςνπλ ηηο ζηνηρεηψδεηο αλάγθεο ηνπο σο απνηέιεζκα ηεο πνιηηηθήο βίαο.
Γεθάδεο ρηιηάδεο άλζξσπνη, πνπ ηξάπεθαλ ζε θπγή απφ ηηο μελνθνβηθέο επηζέζεηο ζηε Νφηην
Αθξηθή ηνλ Μάην θαηέιεμαλ επίζεο λα εμαξηψληαη απφ ηελ αλζξσπηζηηθή βνήζεηα, θαζψο
αλαγθάζηεθαλ λα εγθαηαιείςνπλ ηα ζπίηηα ηνπο θαη έραζαλ φια ηα ππάξρνληά ηνπο. Πεξηζζφηεξνη
απφ 60 άλζξσπνη ζθνηψζεθαλ θαη πεξηζζφηεξνη απφ 600 ηξαπκαηίζηεθαλ απφ ηνπο μπινδαξκνχο,
ηηο ζεμνπαιηθέο επηζέζεηο θαη ηνπο θφλνπο αλζξψπσλ ζε δηάθνξεο επαξρίεο, ζπρλά απφ
αλζξψπνπο πνπ δνχζαλ ζηελ ίδηα θνηλφηεηα. Απηέο νη μελνθνβηθέο επηζέζεηο ελαληίνλ αηφκσλ, πνπ
έγηλαλ ζηφρνη ιφγσ ηεο ππνηηζέκελεο εζληθφηεηαο, εζλφηεηαο ή κεηαλαζηεπηηθήο θαηάζηαζήο ηνπο,
ηξνθνδνηήζεθαλ ελ κέξεη απφ ηηο ζπλζήθεο ζηέξεζεο ζηηο νπνίεο εμαθνινπζνχλ λα δνπλ πνιινί
Ννηηναθξηθαλνί. Οη επίζεκεο έξεπλεο απέηπραλ λα νδεγήζνπλ ηνπο δξάζηεο ελψπηνλ ηεο
δηθαηνζχλεο ή λα δηαιεπθάλνπλ ηα αίηηα ησλ θξνπζκάησλ βίαο.


ΑΠΟΚΛΔΙ΢ΜΟ΢
Πνιιέο νκάδεο ζηηο αθξηθαληθέο θνηλσλίεο εμαθνινχζεζαλ λα αληηκεησπίδνπλ δηαθξίζεηο θαη
απνθιεηζκφ απφ ηνπο κεραληζκνχο πξνζηαζίαο ή απφ ηα κέζα γηα λα επηηχρνπλ επαλφξζσζε γηα
ηηο θαηαπαηήζεηο πνπ ππέζηεζαλ. ΢ηελ Οπγθάληα, γηα παξάδεηγκα, ηα ζχκαηα πνιπάξηζκσλ
θαηαπαηήζεσλ ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο έλνπιεο ζχξξαμεο ζην βφξεην
ηκήκα ηεο ρψξαο παξέκελαλ άπνξνη, ηξαπκαηηζκέλνη, ζπρλά απνθιεηζκέλνη απφ νπνηνδήπνηε
κέζν απνθαηάζηαζεο.
΢ε φιε ηελ Αθξηθή, άλζξσπνη ππέθεξαλ απφ δηαθξίζεηο κέζα ζηηο νηθνγέλεηεο θαη ηηο θνηλφηεηέο
ηνπο ιφγσ ηνπ θχινπ ηεο ή ηεο νξνζεηηθήο ηνπο θαηάζηαζεο, δηαθξίζεηο ηηο νπνίεο επηδείλσλε ε
θηψρεηα ηνπο. ΢ηε Νφηηα Αθξηθή, γηα παξάδεηγκα, φπνπ 5.700.000 άλζξσπνη δνχζαλ κε ηνλ ηφ HIV,
νη θησρέο γπλαίθεο ηεο ππαίζξνπ εμαθνινπζνχζαλ λα αληηκεησπίδνπλ εκπφδηα ζηελ πξφζβαζε
ζηηο ππεξεζίεο πγείαο γηα ηνλ ηφ HIV θαη ην AIDS ιφγσ ησλ αλππέξβιεησλ απνζηάζεσλ απφ ηηο
εγθαηαζηάζεηο πγείαο θαη ηνπ θφζηνπο κεηαθίλεζεο. Ο ζηηγκαηηζκφο θαη νη δηαθξίζεηο κε βάζε ην
θχιν, πεξηιακβαλνκέλεο ηεο βίαο, έπιεηηαλ επίζεο ηελ ηθαλφηεηα ησλ γπλαηθψλ λα
πξνζηαηεπηνχλ απφ ηε κφιπλζε απφ ηνλ ηφ HIV θαη λα επηδηψμνπλ πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε θαη
ππνζηήξημε.




                                                                                          34
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ

Γπλαίθεο αληηκεηψπηδαλ επίζεο δηαθξίζεηο ζε δηάθνξεο θνηλσλίεο ιφγσ εζηκηθψλ λφκσλ θαη
παξαδνζηαθψλ πξαθηηθψλ. Οη εζηκηθνί λφκνη ζε νξηζκέλεο εζλφηεηεο ζηε Νακίκπηα, γηα
παξάδεηγκα, θάλνπλ δηαθξίζεηο ζε βάξνο ησλ γπλαηθψλ θαη ησλ θνξηηζηψλ, εηδηθά νη λφκνη πεξί
γάκνπ θαη θιεξνλνκηάο.
΢ε δηάθνξεο ρψξεο, κε αμηνζεκείσην παξάδεηγκα ηελ Σαλδαλία, άλζξσπνη κε αικπηληζκφ
δνινθνλήζεθαλ κε ηξφπν πνπ πηζηεχεηαη φηη ήηαλ ηειεηνπξγηθφο. Αλ θαη ε θπβέξλεζε ηεο
Σαλδαλίαο θαηαδίθαζε ηνπο θφλνπο, νπδείο δηψρζεθε πνηληθά γηα απηνχο θαηά ην 2008, παξ’ φιν
πνπ ζπλειήθζεζαλ αξθεηνί άλζξσπνη.
Άλζξσπνη αληηκεηψπηζαλ δησγκφ γηα ηνλ (ππνηηζέκελν) ζεμνπαιηθφ ηνπο πξνζαλαηνιηζκφ ζε
ρψξεο φπσο ε Γθάκπηα, ην Κακεξνχλ, ε Νηγεξία, ε Οπγθάληα, ε Ρνπάληα θαη ε ΢ελεγάιε. ΢ε
δηάθνξεο ρψξεο νη ζεμνπαιηθέο ζρέζεηο κεηαμχ αλζξψπσλ ηνπ ίδηνπ θχινπ απνηεινχζαλ πνηληθφ
αδίθεκα.
΢ε πνιιέο αθξηθαληθέο ρψξεο ην δηθαζηηθφ ζχζηεκα ζηεξείηαη αλεμαξηεζίαο. Δπηπιένλ, ζπρλά δελ
δηαζέηεη επαξθείο πφξνπο, εμνπιηζκφ θαη πξνζσπηθφ, κε απνηέιεζκα ππεξβνιηθά κεγάιεο
θαζπζηεξήζεηο ζηελ εθδίθαζε πνηληθψλ ππνζέζεσλ. Γηα φζνπο δηαζέηνπλ ειάρηζηε πξφζβαζε ζε
ρξεκαηηθνχο πφξνπο, ε ζπλαιιαγή κε ην δηθαζηηθφ ζχζηεκα κπνξεί λα απνδεηρζεί εθηαιηηθή
εκπεηξία.
΢ηε Νηγεξία, γηα παξάδεηγκα, φζνη είλαη θησρνί αληηκεησπίδνπλ πνιπάξηζκα εκπφδηα πξνθεηκέλνπ
λα επηηχρνπλ δίθαηε δίθε ζε απνδεθηφ ρξνληθφ δηάζηεκα. Αλ θαη έρνπλ γίλεη νξηζκέλεο
πξνζπάζεηεο γηα λα παξέρεηαη λνκηθή ζπλδξνκή, απηή θαζφινπ δελ επαξθεί ψζηε λα παξέρεηαη
λνκηθή εθπξνζψπεζε γηα φινπο φζνπο ηε ρξεηάδνληαη αιιά δελ έρνπλ ηελ νηθνλνκηθή δπλαηφηεηα
λα πιεξψζνπλ δηθεγφξν – αθφκε θαη ζε ππνζέζεηο πνπ επηζχξνπλ ηε ζαλαηηθή πνηλή. Οη
πεξηζζφηεξνη απφ 700 ζαλαηνπνηλίηεο ζηε Νηγεξία ην 2008 είραλ έλα θνηλφ ζηνηρείν: ήηαλ φινη
θησρνί.
Δληνχηνηο, ζε κία απφθαζε-νξφζεκν, ην Κνηλνηηθφ Γηθαζηήξην ηεο Οηθνλνκηθήο Κνηλφηεηαο
Γπηηθναθξηθαληθψλ Κξαηψλ (ECOWAS) δηέηαμε ηελ θπβέξλεζε ηνπ Νίγεξα λα θαηαβάιεη
απνδεκίσζε ζε κία γπλαίθα πνπ είρε θξαηεζεί ζε νηθηαθή θαη ζεμνπαιηθή δνπιεία επί κία δεθαεηία,
κε ην ζθεπηηθφ φηη νη αξρέο ηνπ είραλ παξαιείςεη λα εθαξκφζνπλ ηελ θείκελε λνκνζεζία θαηά ηεο
δνπιείαο.


΢ΣΔΡΗ΢Η ΦΧΝΗ΢
Κπβεξλήζεηο ζπλέρηζαλ λα πεξηνξίδνπλ, ρσξίο λα δηθαηνινγείηαη, ηα δηθαηψκαηα ζηελ ειεπζεξία ηεο
έθθξαζεο, ηνπ ζπλεηαηξηζκνχ θαη ηεο εηξεληθήο ζπλάζξνηζεο. Ωζηφζν, νη πξνζπάζεηεο ησλ
θπβεξλήζεσλ λα ειέγμνπλ ηελ πιεξνθφξεζε αληηθξνχζηεθαλ επίζεο απφ φιν θαη πην δσληαλέο
θνηλσλίεο ησλ πνιηηψλ, νη νπνίεο ζπρλά ζπλεξγάζηεθαλ κεηαμχ ηνπο, θαη απφ ηζρπξφηεξα
αλεμάξηεηα κέζα ελεκέξσζεο.
Νφκνη ή άιιεο κνξθέο θαλνληζκψλ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ζπρλά γηα λα πεξηνξίζνπλ ην έξγν ηεο
θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ θαη ησλ κέζσλ ελεκέξσζεο. ΢ηελ Αηζηνπία νη αξρέο εηνίκαζαλ ζρέδην
λφκνπ πνπ πνηληθνπνηεί ηηο δξαζηεξηφηεηεο γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαη παξέρεη ζηηο αξρέο
ππέξκεηξν επίπεδν ειέγρνπ επί ησλ νξγαλψζεσλ ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ. ΢ηε ΢νπαδηιάλδε ν
λένο Νφκνο πεξί Καηαζηνιήο ηεο Σξνκνθξαηίαο, κε ηνπο αλεπίηξεπηα επξείο νξηζκνχο ηεο
ηξνκνθξαηίαο, απνηέιεζε ςπρξνινπζία γηα ηηο δξαζηεξηφηεηεο ησλ νξγαλψζεσλ ηεο θνηλσλίαο
ησλ πνιηηψλ θαη παξαβίαζε ηα δηθαηψκαηα ζηελ ειεπζεξία ηεο έθθξαζεο, ηεο εηξεληθήο
ζπλάζξνηζεο θαη ηνπ ζπλεηαηξηζκνχ. ΢ην Σζαλη έλα πξνεδξηθφ δηάηαγκα γηα ηνλ πεξηνξηζκφ ηεο
ειεπζεξίαο ηνπ Σχπνπ παξέκεηλε ζε ηζρχ αθφκε θαη κεηά ηελ άξζε ηεο θαηάζηαζεο έθηαθηεο
αλάγθεο. ΢ην ΢νπδάλ εληζρχζεθε ε ινγνθξηζία ζηα ηδησηηθά κέζα ελεκέξσζεο. ΢ηε Ρνπάληα ηα
πεξηζψξηα γηα ηνπο εξγαδνκέλνπο ζε αλεμάξηεηα κέζα ελεκέξσζεο, κεηαμχ απηψλ θαη γηα ηνπο
μέλνπο δεκνζηνγξάθνπο, παξέκεηλαλ πεξηνξηζκέλα. ΢ην Λεζφην νη πεξηνξηζηηθνί θαλνληζκνί πεξί
ξαδηνηειενπηηθήο κεηάδνζεο, θαη ε ρξήζε πνηληθψλ θαηεγνξηψλ γηα δπζθήκεζε, αλαηξεπηηθέο



                                                                                            35
          ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
          ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
          ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ

ελέξγεηεο θαη άιισλ παξφκνησλ, ζπλέρηζαλ λα πιήηηνπλ κεκνλσκέλνπο εξγαδνκέλνπο ηνπ Σχπνπ
θαη λα παξαβηάδνπλ ην δηθαίσκα ζηελ ειεπζεξία ηεο έθθξαζεο. ΢ηε Κέλπα ε βνπιή ελέθξηλε
λνκνζρέδην γηα ηα κέζα ελεκέξσζεο θαη ζηελ Οπγθάληα νη αξρέο εηνίκαδαλ λνκνζρέδην: θαη ζηηο
δχν πεξηπηψζεηο απηνί νη λφκνη ζα πεξηνξίζνπλ αθφκε πεξηζζφηεξν ηελ ειεπζεξία ηνπ Σχπνπ.
΢ηνλ Νίγεξα ε θπβέξλεζε επέβαιε ζηα κέζα ελεκέξσζεο απαγφξεπζε κεηάδνζεο πιεξνθνξηψλ
γηα ηε ζχγθξνπζε ζηνλ βνξξά ηεο ρψξαο θαη απαγφξεπζε ζηνπο δεκνζηνγξάθνπο λα κεηαβαίλνπλ
εθεί.
΢ε πνιπάξηζκεο ρψξεο, κεηαμχ απηψλ ζηελ Αγθφια, ηε Γθάκπηα, ηελ Ηζεκεξηλή Γνπηλέα, ην
Κακεξνχλ, ηνλ Νίγεξα, ηε Νηγεξία, ηε ΢ελεγάιε, ην ΢νπδάλ, ηελ Σαλδαλία, ην Σφγθν θαη ην Σζαλη,
αλεζηάιε ε ιεηηνπξγία κέζσλ ελεκέξσζεο επεηδή νη αξρέο δελ ελέθξηλαλ ηα δεκνζηεχκαηά ηνπο.
Γεκνζηνγξάθνη ζπιιακβάλνληαλ ζπλεζέζηαηα θαη κεξηθέο θνξέο ηνπο απαγγέιινληαλ θαηεγνξίεο
γηα πνηληθά αδηθήκαηα, θαζαξά θαη κφλν επεηδή έθαλαλ ηε δνπιεηά ηνπο.
Πνιηηηθνί αληίπαινη ηεο θπβέξλεζεο ζπλειήθζεζαλ θαη ηέζεθαλ ππφ θξάηεζε απζαίξεηα ζηελ
Αηζηνπία, ηε Γθάκπηα, ηε Εηκπάκπνπε, ηελ Ηζεκεξηλή Γνπηλέα, ην Κακεξνχλ, ηε Λατθή Γεκνθξαηία
ηνπ Κνλγθφ, ηε Μαπξηηαλία, ηε Μπνπξθίλα-Φάζν, ην Μπνπξνχληη, ηε ΢νπαδηιάλδε θαη ην Σζαλη. ΢ε
νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο κέιε ηεο αληηπνιίηεπζεο ππνβιήζεθαλ ζε εμαλαγθαζκέλε εμαθάληζε ή
θνλεχζεθαλ έθλνκα. ΢ε άιιεο ρψξεο ηα πεξηζψξηα γηα αληηπνιίηεπζε, ειεπζεξία ηνπ ιφγνπ θαη
θνηλσλία ησλ πνιηηψλ ήηαλ αλχπαξθηα, φπσο ζηελ Δξπζξαία.
Οη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ εμαθνινχζεζαλ λα δηαηξέρνπλ θίλδπλν ζε
δηάθνξεο ρψξεο, ελψ ζπρλά δέρηεθαλ παξελνριήζεηο θαη κεξηθέο θνξέο ζπλειήθζεζαλ επεηδή
ππεξαζπίζηεθαλ ηα δηθαηψκαηά ηνπο θαη ηα δηθαηψκαηα άιισλ. Γεκνζηνγξάθνη θαη αθηηβηζηέο ησλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ππνρξεψζεθαλ ζπλεζέζηαηα λα εγθαηαιείςνπλ ηε ρψξα ηνπο ιφγσ
θηλδχλσλ γηα ηελ αζθάιεηά ηνπο.
΢ηε Εηκπάκπνπε ζπλειήθζεζαλ πνιπάξηζκνη αθηηβηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ,
εθπξφζσπνη ζπλδηθαιηζηηθψλ νξγαλψζεσλ θαη κέιε ηεο αληηπνιίηεπζεο. Οξηζκέλνη απήρζεζαλ
θαη θνλεχζεθαλ απφ ηηο θπβεξλεηηθέο δπλάκεηο αζθαιείαο θαζψο θαη απφ κε θξαηηθνχο
παξάγνληεο πνπ εξγάδνληαλ γηα ινγαξηαζκφ ησλ αξρψλ. ΢ην Κακεξνχλ, ηελ Κεληξναθξηθαληθή
Γεκνθξαηία, ην ΢νπδάλ θαη ην Σζαλη ζπλειήθζεζαλ επίζεο ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ. ΢ε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο νη θξαηνχκελνη ππνβιήζεθαλ ζε βαζαληζηήξηα ή άιιεο
κνξθέο θαθνκεηαρείξηζεο. ΢ε δηάθνξεο ρψξεο νξγαλψζεηο ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ έθιεηζαλ ή
απεηιήζεθαλ κε θιείζηκν απφ ηηο αξρέο.


ΛΟΓΟΓΟ΢ΙΑ
Αλ νη θπβεξλήζεηο δελ αληηκεησπίζνπλ κε ζνβαξφηεηα ηελ αηηκσξεζία, νη εθηεηακέλεο παξαβηάζεηο
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζε φιε ηελ ήπεηξν ζα ζπλερηζηνχλ. Πξνο ην παξφλ, φζνη θαηαπαηνχλ ηα
δηθαηψκαηα ησλ άιισλ κπνξνχλ λα ζπλερίζνπλ λα ην πξάηηνπλ ειεχζεξα. Καηά θαηξνχο, κεηά απφ
κεγάιεο θιίκαθαο παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, ηδξχνληαη εμεηαζηηθέο επηηξνπέο ή
άιινπ ηχπνπ εξεπλεηηθά φξγαλα, αιιά ζπρλά ππάξρνπλ πεξηζζφηεξν γηα λα θαηεπλάζνπλ ηελ
θνηλή γλψκε παξά γηα λα δηαπηζηψζνπλ ηελ αιήζεηα θαη λα εληνπίζνπλ ηνπο ππαηηίνπο.
΢ην Σζαλη ε εζληθή εμεηαζηηθή επηηξνπή γηα ηνπο εθαηνληάδεο θφλνπο θαη άιιεο παξαβηάζεηο
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ηνλ Φεβξνπάξην ηνπ 2008 εμέδσζε ηελ έθζεζή ηεο ην ΢επηέκβξην –
θακία ελέξγεηα δελ έθαλε ε θπβέξλεζε γηα λα εθαξκφζεη ηηο ζπζηάζεηο ηεο. Ζ εμεηαζηηθή επηηξνπή
πνπ ζπζηήζεθε ζηε Γεκνθξαηία ηεο Γνπηλέαο γηα λα εξεπλήζεη ηηο παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ πνπ δηαπξάρζεθαλ ην 2006 θαη ην 2007 δελ δηελήξγεζε θακία έξεπλα. ΢ηε Ληβεξία ε
Δπηηξνπή Αιήζεηαο θαη ΢πκθηιίσζεο νινθιήξσζε ηηο δεκφζηεο αθξνάζεηο ηεο θαη ηα πνξίζκαηά
ηεο εθθξεκνχζαλ κέρξη ην ηέινο ηνπ έηνπο. Ζ εμεηαζηηθή επηηξνπή ζηελ Κέλπα, πνπ δεκηνπξγήζεθε
γηα λα δηεξεπλήζεη ηε κεηεθινγηθή βία, έδσζε ζηε δεκνζηφηεηα ηα πνξίζκαηά ηεο ηνλ Οθηψβξην.
Παξ’ φιν πνπ ε θπβέξλεζε δεζκεχηεθε λα εθαξκφζεη ηηο ζπζηάζεηο πνπ πεξηείρε ε έθζεζε ηεο
επηηξνπήο, κέρξη ην ηέινο ηνπ έηνπο δελ είρε θαηαξηίζεη ζπλνιηθφ ζρέδην δξάζεο γηα λα ην πξάμεη.



                                                                                             36
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΑΦΡΗΚΖ

Γπζηπρψο ζπρλά νη θπβεξλήζεηο ρξεζηκνπνηνχλ ηηο εμεηαζηηθέο επηηξνπέο, ή ηηο επηηξνπέο
αιήζεηαο θαη ζπκθηιίσζεο, σο ππνθαηάζηαην ησλ δηθαζηηθψλ αλαθξίζεσλ, νη νπνίεο είλαη δσηηθήο
ζεκαζίαο γηα λα δηαπηζησζεί ε αηνκηθή πνηληθή επζχλε.
Σν Γηεζλέο Πνηληθφ Γηθαζηήξην (ΓΠΓ) ζπλέρηζε λα εξεπλά δηάθνξεο ππνζέζεηο απφ ηελ αθξηθαληθή
ήπεηξν. Ζ αίηεζε ηνπ Δηζαγγειέα ηνπ ΓΠΓ λα εθδνζεί έληαικα ζχιιεςεο ηνπ Πξνέδξνπ ηνπ
΢νπδάλ Οκάξ Αι Μπαζίξ γηα εγθιήκαηα πνιέκνπ, εγθιήκαηα θαηά ηεο αλζξσπφηεηαο θαη
γελνθηνλία πξνθάιεζε πξνζπάζεηεο λα ππνλνκεπζεί ην έξγν ηνπ ΓΠΓ απφ δηάθνξα θξάηε θαη
πεξηθεξεηαθά ζεζκηθά φξγαλα, κεηαμχ ησλ νπνίσλ απφ ηελ Αθξηθαληθή Έλσζε. Ζ Αθξηθαληθή
Έλσζε, ν ΢χλδεζκνο Αξαβηθψλ Κξαηψλ θαη ν Οξγαληζκφο Ηζιακηθήο Γηάζθεςεο θάιεζαλ ην
΢πκβνχιην Αζθαιείαο ηνπ ΟΖΔ λα αλαβάιεη ηελ ππφζεζε. Με πξσηνβνπιία ηεο Ρνπάληα, ε
Αθξηθαληθή Έλσζε πηνζέηεζε κία απφθαζε πνπ επέθξηλε απηφ πνπ απνθάιεζε θαηάρξεζε ηεο
νηθνπκεληθήο δηθαηνδνζίαο.
Δλψ ην ΓΠΓ ζπλέρηζε λα εξεπλά δηάθνξεο ππνζέζεηο απφ ηελ Αθξηθή, κπνξεί λα δηψμεη πνηληθά
πεξηνξηζκέλν κφλν αξηζκφ αηφκσλ. Δίλαη δσηηθήο ζεκαζίαο νη εζληθέο δηθαηνδνζίεο λα
δηεξεπλήζνπλ θαη απηέο θαη λα δηψμνπλ πνηληθά φζνπο βαξχλνληαη κε ηελ ππνςία φηη επζχλνληαη
γηα εγθιήκαηα ηνπ δηεζλνχο δηθαίνπ, αζθψληαο κεηαμχ άιισλ νηθνπκεληθή δηθαηνδνζία. Γπζηπρψο
ε ΢ελεγάιε έρεη ζεκεηψζεη πεξηνξηζκέλε κφλν πξφνδν ζηελ ππφζεζε ηνπ πξψελ Πξνέδξνπ ηνπ
Σζαλη Ηζέλ Ακπξέ, γεγνλφο πνπ ππνδειψλεη έιιεηςε πνιηηηθήο βνχιεζεο λα δηεμαγάγεη ζνβαξέο
έξεπλεο.
΢ε ζεηηθφηεξν ηφλν, ε Αθξηθαληθή Έλσζε πηνζέηεζε ην Πξσηφθνιιν γηα ην Καηαζηαηηθφ ηνπ
Αθξηθαληθνχ Γηθαζηεξίνπ γηα ηα Γηθαηψκαηα ηνπ Αλζξψπνπ θαη ησλ Λαψλ ηνλ Ηνχιην. Απφ ηε
ζηηγκή πνπ ζα ηεζεί ζε ιεηηνπξγία, ην Γηθαζηήξην ζα κπνξνχζε λα ζπκβάιεη ζεκαληηθά ζηνλ
ηεξκαηηζκφ ηεο αηηκσξεζίαο ζηελ Αθξηθή, αλ ηα κέιε ηεο Αθξηθαληθήο Έλσζεο ζπκθσλήζνπλ λα
επηηξέπνπλ ζηα ζχκαηα παξαβηάζεσλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ λα απεπζχλνληαη θαηεπζείαλ ζην
Γηθαζηήξην γηα απνηειεζκαηηθή επαλφξζσζε.


΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑ
Δμαθνινπζεί λα ππάξρεη ηεξάζηην ράζκα αλάκεζα ζηε ξεηνξηθή ησλ αθξηθαληθψλ θπβεξλήζεσλ, νη
νπνίεο ηζρπξίδνληαη φηη πξνζηαηεχνπλ θαη ζέβνληαη ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, θαη ηελ θαζεκεξηλή
πξαγκαηηθφηεηα, φπνπ νη παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ εμαθνινπζνχλ λα απνηεινχλ ηνλ
θαλφλα.
Σν 2008, νη Αθξηθαλνί πνπ έρνπλ ζηεξεζεί ηα δηθαηψκαηά ηνπο βγήθαλ ζηνπο δξφκνπο. Οη
δηακαξηπξίεο ζπρλά έγηλαλ βίαηεο, θαζψο ε απέρζεηα ηξνθνδνηήζεθε απφ ηελ θαηαπηεζηηθή ζηάζε
ησλ θπβεξλήζεσλ απέλαληη ζηε δηαθσλία θαη ηε δηακαξηπξία. Απηέο νη δηακαξηπξίεο πηζαλφηαηα ζα
ζπλερηζηνχλ. Πάξα πνιινί άλζξσπνη δνπλ ζε άθξα εμαζιίσζε· πάξα πνιχ ιίγνη απφ απηνχο
έρνπλ ηελ παξακηθξή επθαηξία λα απνηηλάμνπλ ηε θηψρεηα. Ζ δεηλή ηνπο θαηάζηαζε εληείλεηαη απφ
ηελ παξάιεηςε ησλ θπβεξλήζεσλ ηεο πεξηνρήο λα παξάζρνπλ ζηνηρεηψδεηο θνηλσληθέο ππεξεζίεο,
λα δηαζθαιίζνπλ ηνλ ζεβαζκφ γηα ην θξάηνο δηθαίνπ, λα αληηκεησπίζνπλ ηε δηαθζνξά θαη λα είλαη
ππφινγεο ζηνπο πνιίηεο ηνπο. Καζψο ε δηεζλήο νηθνλνκηθή πξννπηηθή κνηάδεη φιν θαη πην δνθεξή,
ε ειπίδα έγθεηηαη ζηε ζπλερηδφκελε δσηηθφηεηα ησλ θνηλσληψλ ησλ πνιηηψλ ζε φιε ηελ ήπεηξν, θαη
ζηελ απνθαζηζηηθφηεηα ησλ αθηηβηζηψλ ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πνπ είλαη πξφζπκνη λα
ακθηζβεηήζνπλ παγησκέλα ζπκθέξνληα παξά ηνπο θηλδχλνπο πνπ αληηκεησπίδνπλ.




                                                                                           37
          ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
          ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
          ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ


ΔΤΡΧΠΗ & ΚΔΝΣΡΙΚΗ Α΢ΙΑ
΢ηηο αξρέο ηνπ Απγνχζηνπ 2008, γηα πξψηε θνξά κεηά απφ ζρεδφλ κία δεθαεηία, δπν επξσπατθά
θξάηε πνιέκεζαλ κεηαμχ ηνπο. Μεηά ηηο ζπξξάμεηο ζηηο αξρέο ηνπ 1990, ε Δπξψπε ζεσξνχζε
δεδνκέλε κηα θάπνηα ζηαζεξφηεηα φζνλ αθνξά ζηελ νηθνλνκία, ηελ αζθάιεηα θαη ηελ παγίσζε ηνπ
θξάηνπο δηθαίνπ. ΋κσο ν πφιεκνο απηφο έδεημε πφζν εχζξαπζηα κπνξεί λα είλαη ηα «δεδνκέλα»
ηεο αζθάιεηαο πνπ απνηεινχλ ηε βάζε ηεο κεηαςπρξνπνιεκηθήο Δπξψπεο θαη πψο –φπσο ηφζν
ζπρλά ζπκβαίλεη– νη άκαρνη θαη ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηά ηνπο είλαη απηνί πνπ πιεξψλνπλ ην
ηίκεκα φηαλ απηά ηα «δεδνκέλα» θαηαξξίπηνληαη.
Ζ πελζήκεξε ζχγθξνπζε κεηαμχ Γεσξγίαο θαη Ρσζίαο γηα ηελ ακθηζβεηνχκελε πεξηνρή ηεο Νφηηαο
Οζεηίαο θαηέιεμε ζε εθαηνληάδεο ζαλάηνπο ακάρσλ, ρηιηάδεο ηξαπκαηηζκνχο θαη, ζην
απνθνξχθσκά ηεο, ζηνλ εθηνπηζκφ ζρεδφλ 200.000 αλζξψπσλ. Οη ερζξνπξαμίεο κεηαμχ
Γεσξγίαο θαη Ρσζίαο θαη ε ιαθπξαγψγεζε θαη νη εκπξεζκνί πνπ αθνινχζεζαλ, πξνθάιεζαλ
επίζεο εθηεηακέλεο δεκηέο ζε θαηνηθίεο ακάρσλ ζηε Νφηηα Οζεηία θαη ηηο γεηηνληθέο πεξηνρέο.
Υξεζηκνπνηήζεθαλ φπια δηαζπνξάο, θαηαζηξνθηθά γηα ηηο δσέο θαη ηα κέζα δηαβίσζεο ησλ
ακάρσλ, ηφζν ηελ ψξα ηεο ρξήζεο ηνπο, φζν θαη κεηά ηηο ερζξνπξαμίεο.
Μέρξη ην ηέινο ηνπ έηνπο, ε παγθφζκηα νηθνλνκηθή θξίζε έδεημε επίζεο πψο ε ππνηηζέκελε
ζηαζεξφηεηα ηεο νηθνλνκηθήο αξρηηεθηνληθήο ηεο πεξηνρήο ήηαλ εμίζνπ επάισηε ζε πξνθιήζεηο.
Γηάθνξα επξσπατθά θξάηε ρξεηάζηεθε λα δεηήζνπλ παξεκβάζεηο ηνπ Γηεζλνχο Ννκηζκαηηθνχ
Σακείνπ γηα λα ζηεξίμνπλ ηηο νηθνλνκίεο ηνπο, κέζα ζε γεληθφηεξνπο θφβνπο πσο ε θξίζε ζα
έζπξσρλε βαζχηεξα ζηελ θηψρεηα πεξηζζφηεξνπο αλζξψπνπο –ηδίσο φζνπο είραλ ήδε θαηαζηεί
επάισηνη απφ ζπγθξνχζεηο, δηαθξίζεηο ή έιιεηςε αζθάιεηαο.


ΑΝΔΥΔΙΑ
΢ε θάζε γσληά ηεο Δπξψπεο ην 2008, φζνη ήδε δνχζαλ θάησ απφ ην φξην ηεο θηψρεηαο ζπλέρηζαλ
λα κελ έρνπλ πξφζβαζε ζηελ θάιπςε πνιιψλ ζηνηρεησδψλ αλαγθψλ. Παξά ηελ ππνθψζθνπζα
νηθνλνκηθή θξίζε, ην 2008 ε Δπξψπε πεξηιάκβαλε κεξηθά απφ ηα πινπζηφηεξα θξάηε ζηνλ θφζκν.
Πεξηιάκβαλε, φκσο, επίζεο, ζνβαξέο ειιείςεηο ζηελ εθαξκνγή ησλ δηθαησκάησλ ησλ θαηνίθσλ
ηεο ζηελ παηδεία, ηελ πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε, ηελ αζθαιή ζηέγαζε θαη ηα κέζα δηαβίσζεο. ΢ε φιε
ηελ Δπξψπε, ην ράζκα κεηαμχ πινχζησλ θαη θησρψλ παξέκεηλε βαζχηαην θαη ε εκπεηξία ηεο
πξφζβαζεο ζηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα ήηαλ πνιχ δηαθνξεηηθή ζηηο δχν πιεπξέο απηνχ ηνπ
ράζκαηνο. Σν ίδην ίζρπε θαη γηα δηαθνξεηηθέο νκάδεο ζην εζσηεξηθφ ησλ θξαηψλ – ζην Σαηδηθηζηάλ,
γηα παξάδεηγκα, ε θηψρεηα θαη ε αλεξγία έπιεηηε ηηο γπλαίθεο ζε δπζαλάινγα κεγάιν βαζκφ θαη ηηο
θαζηζηνχζε πην επάισηεο ζε θαηαπαηήζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ.
΋ηαλ ηα εμσηεξηθά γεγνλφηα ή ε εζσηεξηθή θαθνδηαρείξηζε νδήγεζαλ ζε ειιείςεηο, ήηαλ νη
θησρφηεξνη εθείλνη πνπ ηηο έλησζαλ πξψηνη θαη πην έληνλα. ΢ηελ Αιβαλία, γηα παξάδεηγκα, νη
άλζξσπνη πνπ δνχζαλ θάησ απφ ην εζληθφ φξην ηεο θηψρεηαο –πάλσ απφ ην 18% ηνπ
πιεζπζκνχ– ππέθεξαλ εληνλφηεξα απ’ φινπο απφ ηελ ήδε πεξηνξηζκέλε πξφζβαζε ηεο ρψξαο ζε
παηδεία, θαζαξφ λεξφ, πγεία θαη θνηλσληθή πξφλνηα. Έλαο απφ ηνπο δξηκχηεξνπο ρεηκψλεο πνπ
έπιεμαλ ηελ Κεληξηθή Αζία εδψ θαη δεθαεηίεο, πξνθάιεζε πξνβιήκαηα ζε δσηηθήο ζεκαζίαο
ππνδνκέο θαη, ζε ηεξάζηηεο εδαθηθέο εθηάζεηο, ζνβαξά ελεξγεηαθά πξνβιήκαηα θαη ειιείςεηο
ηξνθίκσλ, ελψ ηα Ζλσκέλα Έζλε παξαθηλήζεθαλ λα απεπζχλνπλ εθθιήζεηο έθηαθηεο βνήζεηαο γηα
ηνπο θαηνίθνπο ηνπ Σαηδηθηζηάλ θαη ηνπ Κηξγηζηάλ.

ΔΛΛΔΙΦΗ Α΢ΦΑΛΔΙΑ΢
΋πσο θαη ηα πξνεγνχκελα έηε, ην ζχλζεκα ηεο αζθάιεηαο ρξεζηκνπνηήζεθε γηα λα ηεζνχλ ζε
θίλεζε πνιηηηθέο θαη πξαθηηθέο πνπ έδσζαλ ην αληίζεην απνηέιεζκα: ηελ ππνλφκεπζε ησλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζην φλνκα ηεο θαηαπνιέκεζεο ηεο ηξνκνθξαηίαο, ηε ζπγθάιπςε ησλ
θαηαπαηήζεσλ ζε πέπιν αηηκσξεζίαο, ηελ ελίζρπζε ησλ θξαγκψλ ελαληίνλ φζσλ πξνζπαζνχλ
λα δηαθχγνπλ απφ ηηο δηψμεηο, ηε βία ή ηε θηψρεηα.



                                                                                            38
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ

Δμαθνινχζεζε λα ππάξρεη έιιεηκκα πνιηηηθήο βνχιεζεο λα απνθαιπθζεί ή αιήζεηα γχξσ απφ ηηο
έθλνκεο κεηαγσγέο θξαηνπκέλσλ απφ ηηο ΖΠΑ ζε ρψξεο φπνπ νη θξαηνχκελνη αληηκεηψπηδαλ
θαηαπαηήζεηο, παξά ηα ζηνηρεία πνπ δελ άθελαλ πεξηζψξην ακθηβνιίαο γηα ηε ζπλελνρή
επξσπατθψλ θξαηψλ. Ζ αλάγθε γηα πιήξεηο θαη αλεμάξηεηεο έξεπλεο γηα ηνπο ηζρπξηζκνχο πεξί
αλάκημεο ζηηο πηήζεηο έθλνκσλ κεηαγσγψλ αλαδείρζεθε ηνλ Φεβξνπάξην, φηαλ ε Βξεηαλία
επηβεβαίσζε πσο, παξά ηηο επαλεηιεκκέλεο δηαβεβαηψζεηο γηα ην αληίζεην, νη ΖΠΑ είραλ
ρξεζηκνπνηήζεη ηελ ππεξπφληηα βξεηαληθή θηήζε Νηηέγθν Γθαξζία ζε δπν ηνπιάρηζηνλ
πεξηπηψζεηο ην 2002 γηα ηε κεηαθνξά θξαηνπκέλσλ ζην πιαίζην ηνπ ακεξηθαληθνχ πξνγξάκκαηνο
έθλνκσλ κεηαγσγψλ θαη κπζηηθήο θξάηεζεο.
Κξάηε φπσο ε Βξεηαλία, ε Γεξκαλία, ε Γαλία, ε Ηζπαλία θαη ε Ηηαιία ήηαλ έηνηκα λα δερηνχλ
αλεθάξκνζηεο «δηπισκαηηθέο δηαβεβαηψζεηο» σο δηθαηνινγία γηα λα απειάζνπλ ππφπηνπο
ηξνκνθξαηίαο ζε ρψξεο φπνπ ππήξρε πξαγκαηηθφο θίλδπλνο λα ππνζηνχλ βαζαληζηήξηα θαη άιιεο
κνξθέο θαθνκεηαρείξηζεο. ΢ηελ Σνπξθία, νη θαηαδίθεο κε ηνπο αληηηξνκνθξαηηθνχο λφκνπο ζπρλά
βαζίζηεθαλ ζε επνπζηψδε ή αλαμηφπηζηα ζηνηρεία. Ζ κπζηηθφηεηα ζηελ εθαξκνγή
αληηηξνκνθξαηηθψλ κέηξσλ ζηε Βξεηαλία νδήγεζε ζε άδηθεο δηθαζηηθέο δηαδηθαζίεο.
Σν Δπξσπατθφ Γηθαζηήξην Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ ηνλ Φεβξνπάξην, ζε απφθαζε-νξφζεκν θαη
έλδεημε ηνπ είδνπο εγεζίαο πνπ ρξεηάδεηαη θαη ζε άιια δεηήκαηα αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ
πεξηνρή, επαλαβεβαίσζε ηελ απφιπηε απαγφξεπζε ησλ βαζαληζηεξίσλ θαη άιισλ κνξθψλ
απάλζξσπεο ή εμεπηειηζηηθήο κεηαρείξηζεο ή ηηκσξίαο. Ζ απφθαζε απαγνξεχεη ζηα θξάηε λα
ζηέιλνπλ νπνηνλδήπνηε –νχηε εθείλνπο πνπ είλαη χπνπηνη ηξνκνθξαηίαο ή/θαη εθείλνπο πνπ
θέξνληαη λα απνηεινχλ απεηιή γηα ηελ εζληθή αζθάιεηα– ζε ρψξεο φπνπ ππάξρεη ιφγνο λα
πηζηεχεηαη πσο ζα αληηκεησπίζνπλ ηέηνηεο παξαβηάζεηο.
΢ηηο πεξηπηψζεηο βαζαληζηεξίσλ θαη άιιεο θαθνκεηαρείξηζεο, πνπ ζπρλά δηαπξάρζεθαλ κε βάζε
ιφγνπο θπιεηηθνχο ή ηαπηφηεηαο θαη πνιιέο θνξέο ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα λα απνζπαζηνχλ
νκνινγίεο, ηα δηθαζηηθά ζπζηήκαηα πάξα πνιχ ζπρλά πξφδσζαλ ηα ζχκαηα, θαζψο δελ
θαηέζηεζαλ ππφινγνπο εθείλνπο πνπ είλαη επηθνξηηζκέλνη λα εγγπψληαη ηελ αζθάιεηα θαη ην
θξάηνο δηθαίνπ. ΢ηα εκπφδηα γηα ηε ινγνδνζία ζπγθαηαιέγνληαλ ε έιιεηςε άκεζεο πξφζβαζεο ζε
δηθεγφξν, ε παξάιεηςε εηζαγγειέσλ λα επηδηψμνπλ ζζελαξά ηε δηελέξγεηα εξεπλψλ, ν θφβνο ησλ
ζπκάησλ γηα αληίπνηλα, ε επηβνιή ρακειψλ πνηλψλ ζε θαηαδηθαζζέληεο αζηπλνκηθνχο θαη ε
απνπζία θαηάιιεια εμνπιηζκέλσλ θαη αλεμάξηεησλ ζπζηεκάησλ γηα ηελ παξαθνινχζεζε ησλ
θαηαγγειηψλ. ΢ε ρψξεο φπσο ε Βνζλία-Δξδεγνβίλε, ε Διιάδα, ε Ηζπαλία, ην Καδαθζηάλ, ην
Οπδκπεθηζηάλ, ε Οπθξαλία, ε Ρσζία θαη ε Σνπξθία, ηέηνηα ειαηηψκαηα δηαηψληζαλ ην θαηλφκελν
ηεο αηηκσξεζίαο.
΢ε φιε ηελ πεξηνρή, γπλαίθεο αληηκεηψπηζαλ έιιεηςε πξνζσπηθήο αζθάιεηαο, θαζψο ηα θξάηε
παξέιεηςαλ λα ηηο πξνζηαηέςνπλ απφ ηε βία πνπ αληηκεηψπηζαλ ζην ζπίηη θαη απφ ζηελνχο
ζπληξφθνπο. Απηή ε θαηαπάηεζε εμαθνινχζεζε λα είλαη δηάρπηε ζε φιε ηελ πεξηνρή, γηα θάζε
ειηθία θαη θνηλσληθή νκάδα, θαη εθδήισζή ηεο ήηαλ φηη γπλαίθεο ππνβιήζεθαλ ζε επξχ θάζκα
ιεθηηθψλ θαη ςπρνινγηθψλ επηζέζεσλ, ζσκαηηθήο θαη ζεμνπαιηθήο βίαο, νηθνλνκηθνχ ειέγρνπ,
αθφκα θαη ζε θφλν. Τπήξμαλ θελά ζηελ πξνζηαζία, νη πθηζηάκελνη λφκνη ελαληίνλ ηέηνηνπ είδνπο
βίαο ζπρλά δελ εθαξκφζηεθαλ πιήξσο, ελψ νη πφξνη, κεηαμχ άιισλ γηα θαηαθχγηα θαη γηα ηελ
εθπαίδεπζε ησλ ζπλαθψλ δησθηηθψλ αξρψλ, ζπρλά εμαθνινχζεζαλ λα είλαη νηθηξά αλεπαξθείο. Σν
΢πκβνχιην ηεο Δπξψπεο απνθάζηζε ηνλ Γεθέκβξην λα θαηαξηίζεη κία ή πεξηζζφηεξεο ζπλζήθεο
πνπ λα ζέηνπλ δεζκεπηηθά πξφηππα γηα ηελ πξφιεςε, ηελ πξνζηαζία θαη ηελ πνηληθή δίσμε ηεο
βίαο θαηά ησλ γπλαηθψλ θαη ηεο ελδννηθνγελεηαθήο βίαο θαηά ησλ γπλαηθψλ.
Άιιεο πεξηζσξηνπνηεκέλεο θνηλσληθέο νκάδεο βξήθαλ επίζεο ζπρλά εκπφδηα λα θξάδνπλ ηνλ
δξφκν ηνπο πξνο ηελ επαλφξζσζε ή ηελ πξνζηαζία – σο ζπλήζσο, εθείλνη πνπ ππέζηεζαλ ηε
κεγαιχηεξε έιιεηςε αζθάιεηαο ήηαλ νκάδεο φπσο νη Ρνκά, νη κεηαλάζηεο, νη γπλαίθεο, νη
άλζξσπνη πνπ δνπλ ζηε θηψρεηα.
Μεξηθνί άλζξσπνη σθειήζεθαλ απφ απηήλ ηελ έιιεηςε αζθάιεηαο θαη έβγαιαλ ρξήκαηα ζηελ
Δπξψπε, ζε ηνπηθφ θαη δηαζπλνξηαθφ επίπεδν, δηαθηλψληαο ιαζξαία αλζξψπνπο. Σξεθφκελνη απφ
ηνπο θησρνχο θαη εθκεηαιιεπφκελνη ηε δηαθζνξά, ηελ έιιεηςε παηδείαο θαη ηελ θαηάξξεπζε ηνπ


                                                                                         39
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ

θνηλσληθνχ ηζηνχ, εμψζεζαλ άληξεο, γπλαίθεο θαη παηδηά ζε νηθηαθέο εξγαζίεο, ζηε γεσξγία, ζηε
βηνκεραλία, ζηηο θαηαζθεπέο, ζηηο ππεξεζίεο θηινμελίαο θαη ζηελ πνξλεία.
Έλα κεγάιν βήκα πξνο ηελ πξνζηαζία ησλ δηθαησκάησλ ησλ ζπκάησλ εκπνξίαο έγηλε ηνλ
Φεβξνπάξην, φηαλ ηέζεθε ζε ηζρχ ε ΢χκβαζε ηνπ ΢πκβνπιίνπ ηεο Δπξψπεο Καηά ηεο Δκπνξίαο
Αλζξψπσλ . Μέρξη ην ηέινο ηνπ έηνπο, 20 απφ ηα 47 θξάηε-κέιε επηθχξσζαλ ηε ζπλζήθε θαη άιια
20 ηελ ππέγξαςαλ. Σψξα ηα θξάηε πξέπεη λα εθαξκφζνπλ ηηο πξνυπνζέζεηο θαη ηηο εγγπήζεηο ηεο,
έηζη ψζηε ζηα επεξρφκελα ρξφληα απηή ε «ζχγρξνλε» κνξθή δνπιείαο λα πεξάζεη ζηελ Ηζηνξία.


ΠΡΟ΢ΦΤΓΔ΢ ΚΑΙ ΜΔΣΑΝΑ΢ΣΔ΢
Δμαθνινχζεζε λα ππάξρεη έλα ζηαζεξφ κνηίβν παξαβηάζεσλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ
ζπλδεφκελσλ κε ηελ αλαραίηηζε, ηελ θξάηεζε θαη ηελ επαλαπξνψζεζε απφ ηα θξάηε αιινδαπψλ,
ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ φζσλ επηδεηνχζαλ δηεζλή πξνζηαζία. ΢ε κεξηθέο ρψξεο, άλζξσπνη
ζηεξήζεθαλ ηελ αζθάιεηα ηεο πξφζβαζεο ζηηο δηαδηθαζίεο ρνξήγεζεο αζχινπ, ελψ ζε άιιεο ν
βαζκφο πξνζηαζίαο πνπ πξνζθεξφηαλ ζηνπο Ηξαθηλνχο αηηνχληεο άζπιν ήηαλ κεησκέλνο, ελψ
νξηζκέλνη απειάζεθαλ. Ζ Οπθξαλία, ε Ρσζία θαη ε Σνπξθία ήηαλ αλάκεζα ζηηο ρψξεο πνπ
επαλαπξνψζεζαλ κε ηε βία αηηνχληεο άζπιν ζε ρψξεο φπνπ δηέηξεραλ θίλδπλν ζνβαξψλ
παξαβηάζεσλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ.
Ζ Όπαηε Αξκνζηεία ησλ Ζλσκέλσλ Δζλψλ γηα ηνπο Πξφζθπγεο αλέθεξε πσο 67.000 άλζξσπνη
πξαγκαηνπνίεζαλ, θαηά ην 2008, ην επηθίλδπλν ζαιάζζην ηαμίδη πξνο ηελ Δπξψπε, ελψ
εθαηνληάδεο – είλαη αδχλαηνλ λα γλσξίδεη θαλείο ηνλ αθξηβή αξηζκφ– έραζαλ ηε δσή ηνπο ζηε
δηαδξνκή. Μφλν ζηελ Ηηαιία θαη ζηε Μάιηα έθηαζαλ πεξίπνπ 38.000 άλζξσπνη, ζπλήζσο αθνχ
δηήιζαλ απφ ηε Ληβχε. ΢ηε ζπληξηπηηθή ηνπο πιεηνλφηεηα δήηεζαλ άζπιν θαη ζε πεξηζζφηεξνπο
απφ ηνπο κηζνχο αηηνχληεο ρνξεγήζεθε δηεζλήο πξνζηαζία. ΢ε φιε ηελ Δπξψπε, φκσο, ε
ραξαθηεξηζηηθή αληίδξαζε ζηηο πξνθιήζεηο ηφζν κεγάισλ θαη εηεξφθιεησλ ξεπκάησλ παξάηππεο
κεηαλάζηεπζεο εμαθνινχζεζε λα είλαη ε θαηαπίεζε.
΢ε κηα βαζχηαηα απνγνεηεπηηθή θίλεζε, ε Δπξσπατθή Έλσζε πηνζέηεζε Οδεγία γηα ηνλ
επαλαπαηξηζκφ παξάηππσλ κεηαλαζηψλ. Θεζκνζέηεζε κηα ππεξβνιηθή κέγηζηε πεξίνδν
θξάηεζεο ησλ αηηνχλησλ άζπιν θαη ησλ άιισλ παξάηππσλ κεηαλαζηψλ κέρξη θαη επί 18 κήλεο.
Απηή ε Οδεγία εκθαλίδεη ηνλ θίλδπλν λα κεησζνχλ ηα πθηζηάκελα πξφηππα ζηα θξάηε-κέιε ηεο Δ.Δ.
θαη δίλεη θαθφ παξάδεηγκα ζηηο άιιεο πεξηνρέο ηνπ θφζκνπ.


ΑΠΟΚΛΔΙ΢ΜΟ΢ ΚΑΙ ΓΤ΢ΜΔΝΗ΢ ΓΙΑΚΡΙ΢Η
Πνιινί αηηνχληεο άζπιν θαη κεηαλάζηεο ππνβιήζεθαλ επίζεο ζε δηαθξίζεηο θαη απνθιεηζκφ απφ
ππεξεζίεο θαη απαζρφιεζε, θαη βίσζαλ αθξαία θηψρεηα. ΢ε κεξηθέο ρψξεο φπσο ε Διβεηία, νη
αηηνχληεο άζπιν, ησλ νπνίσλ νη αηηήζεηο έρνπλ απνξξηθζεί, απνθιείζηεθαλ απφ ην ζχζηεκα
πξφλνηαο, κε απνηέιεζκα πεξηζσξηνπνίεζε θαη εμαζιίσζε. ΢ηε Γεξκαλία, νη κεηαλάζηεο
εμαθνινχζεζαλ λα πθίζηαληαη πεξηνξηζκέλε πξφζβαζε ζε πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε θαη ζε
δηθαζηηθά κέζα επαλφξζσζεο ζε πεξηπηψζεηο πεξηπηψζεηο παξαβίαζεο ησλ εξγαζηαθψλ ηνπο
δηθαησκάησλ, ελψ ε πξφζβαζε ησλ παηδηψλ ησλ κεηαλαζηψλ ζηελ παηδεία ήηαλ πεξηνξηζκέλε.
Πνιιέο ρψξεο έζεηαλ παγίσο ππφ θξάηεζε ηνπο κεηαλάζηεο θαη ηνπο αηηνχληεο άζπιν, θαη κάιηζηα
ζε αλάξκνζηεο ζπλζήθεο. Ζ Δπηηξνπή Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ ηνπ ΟΖΔ εμέθξαζε ηελ
αλεζπρία ηεο γηα ηηο ζπλζήθεο πνπ επηθξαηνχλ ζηα γαιιηθά θέληξα θξάηεζεο κεηαλαζηψλ, ηα
νπνία καζηίδνληαη απφ αθξαίν ππεξζπλσζηηζκφ θαη θαθέο ζπλζήθεο πγηεηλήο. ΢ηελ Οιιαλδία
ζπάληα ρξεζηκνπνηήζεθαλ ιχζεηο ελαιιαθηηθέο ηεο θξάηεζεο, αθφκε θαη γηα αζπλφδεπηνπο
αλειίθνπο θαη ζχκαηα βαζαληζηεξίσλ ή εκπνξίαο αλζξψπσλ. Ζ πνιηηηθή ηεο Μάιηαο λα ζέηεη ππφ
θξάηεζε ζπζηεκαηηθά φινπο ηνπο κεηαλάζηεο θαη ηνπο αηηνχληεο άζπιν ζπλδέζεθε απφ ηελ
Δπξσπατθή Δπηηξνπή Καηά ηνπ Ραηζηζκνχ θαη ηεο Μηζαιινδνμίαο κε ηελ άλνδν ηνπ ξαηζηζκνχ θαη
ηεο κηζαιινδνμίαο ζην λεζί.



                                                                                          40
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ

Άιινη αληηκεηψπηζαλ δηαθξίζεηο θαη απνθιεηζκφ ιφγσ ηεο λνκηθήο ηνπο ππφζηαζεο, ή ηεο έιιεηςεο
λνκηθήο ππφζηαζεο, αλάκεζά ηνπο εθείλνη πνπ εθηνπίζηεθαλ απφ ηηο ζπγθξνχζεηο ζηελ πξψελ
Γηνπγθνζιαβία θαη ηε ΢νβηεηηθή Έλσζε, ησλ νπνίσλ ε πξφζβαζε ζε κηα ζεηξά δηθαησκάησλ ήηαλ
πεξηνξηζκέλε ή αδχλαηε, θαζψο ζπλδεφηαλ κε δεηήκαηα θαηαγξαθήο ζηα κεηξψα θαη ηφπνπ
δηακνλήο. Ζ ζπλερηδφκελε ρξήζε, ζε νξηζκέλεο πεξηνρέο, ηεο «πξόπηζθα» –ζπζηήκαηνο
θαηαγξαθήο ζηνλ ηφπν κφληκεο θαηνηθίαο, απφ ηελ επνρή ηεο ΢νβηεηηθήο Έλσζεο– απνηέιεζε
επίζεο εζηία δηαθζνξάο θαη εθκεηάιιεπζεο, θαζψο ήηαλ θαλείο ζε ζέζε λα παξαθάκςεη, κε
δσξνδνθίεο, πνιινχο απφ ηνπο πεξηνξηζηηθνχο ηεο θαλνληζκνχο. Σν απνηέιεζκα, βέβαηα, ήηαλ
πσο φζνη δελ είραλ ηελ νηθνλνκηθή άλεζε λα πιεξψζνπλ, απνθιείνληαλ απφ απηφ ην επηθίλδπλν
ζχζηεκα.
Πνιινί παιιηλνζηνχληεο, κέιε κεηνλνηήησλ ζε πεξηνρέο ηεο πξψελ Γηνπγθνζιαβίαο,
εμαθνινχζεζαλ λα αληηκεησπίδνπλ δηαθξίζεηο ζηελ πξφζβαζε ζε δηάθνξεο ππεξεζίεο, ζηελ
εμεχξεζε απαζρφιεζεο –κεηαμχ άιισλ θαη ζε δεκφζηνπο ζεζκνχο– θαη ζηελ αλάθηεζε ηεο
πεξηνπζία ηνπο ή ησλ δηθαησκάησλ δηακνλήο ηνπο. ΢ην Σνπξθκεληζηάλ ζπλερίζηεθε ε πνιηηηθή λα
ειέγρεηαη ε ηνπξθκεληθή θαηαγσγή ησλ αλζξψπσλ κέρξη ηελ ηξίηε γεληά θαη πεξηφξηζε ηελ
πξφζβαζε ησλ κεηνλνηήησλ ζηελ απαζρφιεζε θαη ηελ αλψηεξε εθπαίδεπζε.
Σν θιίκα ξαηζηζκνχ θαη κηζαιινδνμίαο ζε πνιιέο ρψξεο ζπλέβαιε ψζηε λα κείλνπλ άλζξσπνη
απνθιεηζκέλνη απφ ηελ θνηλσλία ή απφ θπβεξλεηηθέο ζέζεηο θαη θαιιηέξγεζε πεξαηηέξσ δηαθξίζεηο.
Μεηαλάζηεο, Ρνκά, Δβξαίνη θαη Μνπζνπικάλνη ήηαλ κεηαμχ εθείλσλ πνπ ππέζηεζαλ εγθιήκαηα
κίζνπο απφ άηνκα ή εμηξεκηζηηθέο νκάδεο. ΢πρλά, ε παξάιεηςε λα αλαγλσξηζηεί ε βαξχηεηα ησλ
εγθιεκάησλ κε ξαηζηζηηθά θίλεηξα θαη ε έιιεηςε πνιηηηθήο βνχιεζεο νδήγεζαλ ζηελ αηηκσξεζία
ησλ ππαηηίσλ. Μεηά ηελ αχμεζε ηνπ αηζζήκαηνο θαη ησλ ζρεηηθψλ βίαησλ θξνπζκάησλ θαηά ησλ
Ρνκά ζε δηάθνξεο επξσπατθέο ρψξεο, φπσο ε Σζερία θαη ε Οπγγαξία, ν Δηδηθφο Δηζεγεηήο ησλ
Ζλσκέλσλ Δζλψλ γηα ηνλ ξαηζηζκφ δήισζε ηνλ Ννέκβξην πσο «ηέηνηεο πξάμεηο απνθαιύπηνπλ
ζνβαξά θαη βαζηά ξηδσκέλα πξνβιήκαηα ξαηζηζκνύ θαη δηαθξίζεσλ ελαληίνλ ησλ Ρνκά ζηελ θαξδηά
ηεο ζύγρξνλεο Επξώπεο, ηα νπνία πξέπεη λα αληηκεησπηζηνύλ κε ηνλ πην ζζελαξό ηξόπν θαη κέζσ
ηνπ θξάηνπο δηθαίνπ».
Σν πην έληνλν, ίζσο, δσληαλφ παξάδεηγκα ζπζηεκαηηθψλ δηαθξίζεσλ ζηελ πεξηνρή ήηαλ ελαληίνλ
ησλ Ρνκά, νη νπνίνη παξέκεηλαλ ζε κεγάιν βαζκφ απνθιεηζκέλνη απφ ηε δεκφζηα δσή ζε φιεο ηεο
ρψξεο. Οηθνγέλεηεο Ρνκά δελ ήηαλ ζε ζέζε λα απνιαχζνπλ πιήξε πξφζβαζε ζε ζηέγε, παηδεία,
απαζρφιεζε θαη ππεξεζίεο πγείαο. Πνιιέο δηέκελαλ ζε ζπλζήθεο πνπ ηζνδπλακνχζαλ κε ρσξηζηά
γθέην, γεσγξαθηθά απνκνλσκέλα απφ ηα ππφινηπα ηκήκαηα ηεο θνηλσλίαο, θαη ζπρλά κε
πεξηνξηζκέλεο ή αλχπαξθηεο πδξνδφηεζε θαη ειεθηξνδφηεζε, ζπζηήκαηα απνρέηεπζεο,
αζθαιηνζηξσκέλνπο δξφκνπο ή άιιεο ζηνηρεηψδεηο ππνδνκέο. Παξάλνκεο αλαγθαζηηθέο εμψζεηο
Ρνκά ζε ρψξεο φπσο ε Ηηαιία ηνπο νδήγεζαλ βαζχηεξα ζηελ θηψρεηα. Μεξηθνί Ρνκά
εμαθνινχζεζαλ λα είλαη εθηνπηζκέλνη ζε θαηαπιηζκνχο ζην βφξεην Κνζζπθνπέδην, φπνπ ηελ πγεία
ηνπο έπιεμε ζνβαξά ε κφιπλζε απφ κφιπβδν.
΢ε κεξηθέο ρψξεο νη αξρέο παξέιεηςαλ λα εληάμνπλ πιήξσο ηα παηδηά Ρνκά ζην εθπαηδεπηηθφ ηνπο
ζχζηεκα, αλερφκελεο ή πξνσζψληαο ζρνιεία απνθιεηζηηθά γηα Ρνκά θαη ηνπνζεηψληαο ηνπο Ρνκά
ζε εηδηθά ζρνιεία ή ζε ηάμεηο γηα καζεηέο κε δηαλνεηηθέο αλαπεξίεο φπνπ δηδαζθφηαλ πεξηνξηζκέλε
χιε. ΢ηελ Βνζλία-Δξδεγνβίλε, ζχκθσλα κε ηε δηεζλή κε θπβεξλεηηθή νξγάλσζε «΢ψζηε ηα
Παηδηά» (“Save the Children”), κφλν ην 20% έσο 30% ησλ παηδηψλ Ρνκά παξαθνινπζνχζαλ
πξσηνβάζκηα εθπαίδεπζε κφλν ην 0,5% έσο 3 % παξαθνινπζνχζαλ πξνζρνιηθή εθπαίδεπζε.
Οη αλεπαξθείο ζπλζήθεο ζηέγαζεο, ε γεσγξαθηθή θαη πνιηηηζκηθή απνκφλσζε, ε θηψρεηα θαη ε
έιιεηςε κεηαθνξηθψλ κέζσλ ήηαλ επίζεο παξάγνληεο πνπ παξαθψιπζαλ ηε δπλαηφηεηα ησλ
παηδηψλ Ρνκά λα έρνπλ ζρνιηθή εθπαίδεπζε. Παξφκνηα, ηα αξλεηηθά ζηεξεφηππα θαηέζηξεθαλ ηηο
κειινληηθέο ηνπο πξννπηηθέο θαη νδεγνχζαλ ζε πεξαηηέξσ ζηέξεζε δηθαησκάησλ.
Οη αιβαληθέο αξρέο παξέιεηςαλ μαλά λα ζέζνπλ ζε εθαξκνγή λνκνζεζία πνπ παξέρεη πξφζβαζε
ζηε ζηέγαζε θαηά πξνηεξαηφηεηα γηα ηα νξθαλά παηδηά πνπ νινθιεξψλνπλ ηε δεπηεξνβάζκηα
εθπαίδεπζε ή πνπ θηάλνπλ ζηελ ελειηθίσζε. Πεξίπνπ 300 ελήιηθεο πνπ έκεηλαλ νξθαλνί σο



                                                                                            41
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ

παηδηά εμαθνινχζεζαλ λα κνηξάδνληαη δσκάηηα ζε εηνηκφξξνπα θαη αλεπαξθή θηίξηα, ζπλζήθεο
πνπ φμπλαλ ηνλ θνηλσληθφ απνθιεηζκφ ηνπο. Γηαζέηνληαο ειάρηζηα πξνζφληα, ζπρλά ήηαλ άλεξγνη
ή αλαιάκβαλαλ επθαηξηαθέο εξγαζίεο γηα ρακειέο απνιαβέο, επηβηψλνληαο κε ηελ απεηξνειάρηζηε
θξαηηθή βνήζεηα.
Αλαγλσξίδνληαο ηηο ζπλερηδφκελεο δπζκελείο δηαθξίζεηο πνπ αληηκεησπίδνπλ πνιινί άλζξσπνη, ε
Δπξσπατθή Έλσζε πξφηεηλε ηνλ Ηνχιην λα αλαβαζκίζεη ηε λνκνζεζία ηεο θαηά ησλ δηαθξίζεσλ.


΢ΣΔΡΗ΢Η ΦΧΝΗ΢
Με πνιινχο ηξφπνπο, κεγάιεο πεξηνρέο ηεο επείξνπ έρνπλ παξαδνζηαθά ππάξμεη πξνπχξγηα
ειεχζεξεο έθθξαζεο θαη ζπκκεηνρηθήο δεκνθξαηίαο. Αλά ηηο δεθαεηίεο, νη ππεξαζπηζηέο ησλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, νη ΜΚΟ θαη νη αθηηβηζηέο ησλ ηνπηθψλ θνηλνηήησλ έρνπλ ζεκεηψζεη
πνιιέο επηηπρίεο ζηελ Δπξψπε θαη ηελ Κεληξηθή Αζία. ΋κσο ε έιιεηςε αζθάιεηαο ζηελ πεξηνρή
νδήγεζε, ζε κεξηθνχο ηνκείο, ζε ζπξξίθλσζε ηνπ πεδίνπ έθθξαζεο γηα ηηο αλεμάξηεηεο θσλέο θαη
ηελ θνηλσλία ησλ πνιηηψλ ην 2008. ΢ε ρψξεο φπνπ ην πεξηζψξην δηαθσλίαο ήηαλ ήδε κηθξφ, φζνη
επηδίσθαλ λα δεκνζηνπνηήζνπλ θαηαπαηήζεηο, λα αξζξψζνπλ ελαιιαθηηθέο απφςεηο ή λα
θαηαζηήζνπλ ππφινγεο ηηο θπβεξλήζεηο θαη άιινπο, δελ εηζαθνχζηεθαλ. Ή αληηκεησπίζηεθαλ κε
θαηαπίεζε. Οη ειεπζεξίεο ηεο έθθξαζεο θαη ηνπ ζπλεηαηξηζκνχ εμαθνινχζεζαλ λα δέρνληαη
επηζέζεηο, φπσο άιισζηε θαη νη ίδηνη νη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ.
΢ηελ Σνπξθία νη δηαθσλνχζεο απφςεηο εμαθνινχζεζαλ λα αληηκεησπίδνληαη κε πνηληθέο δηψμεηο θαη
εθθνβηζκφ. Ζ δνπιεηά ησλ ππεξαζπηζηψλ ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ εκπνδίζηεθε απφ
αδηθαηνιφγεηεο πνηληθέο δηψμεηο, κεξηθνί γλσζηνί ππεξαζπηζηέο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ
ππνβιήζεθαλ ζε ηαθηηθέο πνηληθέο έξεπλεο, ελψ άιινη δέρηεθαλ απεηιέο απφ άγλσζηα άηνκα ή
νκάδεο ιφγσ ηνπ έξγνπ ηνπο. Οη ΜΚΟ γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα επίζεο αληηκεηψπηζαλ
ππεξβνιηθφ δηνηθεηηθφ έιεγρν ηνπ έξγνπ ηνπο, ελψ ηα δηθαζηήξηα ελέξγεζαλ κε ηξφπν δπζαλάινγν
θιείλνληαο ηζηνηφπνπο. Μεξηθέο δηαδειψζεηο απαγνξεχηεθαλ ρσξίο ζεκηηφ ιφγν θαη φζεο
πξαγκαηνπνηήζεθαλ ρσξίο άδεηα, ηδίσο ζηηο θαηνηθνχκελεο απφ Κνχξδνπο λνηηναλαηνιηθέο
πεξηνρέο ηεο Σνπξθίαο (κηα απφ ηηο θησρφηεξεο πεξηνρέο ηεο επείξνπ), δηαιχζεθαλ κε ρξήζε
ππέξκεηξεο βίαο, ζπρλά πξηλ θαλ δνθηκαζηνχλ εηξεληθέο κέζνδνη γηα ηε δηάιπζή ηνπο.
΢ηε Λεπθνξσζία, ε θπβέξλεζε εμαθνινχζεζε λα αζθεί ππέξκεηξν έιεγρν ζηελ θνηλσλία ησλ
πνιηηψλ, κε επηηξέπνληαο νπνηαδήπνηε ειεπζεξία ζπλεηαηξηζκνχ ή έθθξαζεο. Ο θξαηηθφο έιεγρνο
πάλσ ζηα κέζα ελεκέξσζεο απμήζεθε, ελψ ζπλερίζηεθαλ νη πεξηνξηζκνί ζηα αλεμάξηεηα κέζα.
Μεξηθέο δεκφζηεο εθδειψζεηο απαγνξεχηεθαλ, εηξεληθνί δηαδεισηέο ππνβιήζεθαλ ζε πξφζηηκα
θαη ζχληνκε θξάηεζε, ελψ αθηηβηζηέο ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ θαη δεκνζηνγξάθνη ππέζηεζαλ
παξελνριήζεηο.
Διάρηζηε πξφνδνο ππήξμε ζηελ ειεπζεξία έθθξαζεο θαη ζπλάζξνηζεο ζην Οπδκπεθηζηάλ.
Τπεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ, αθηηβηζηέο θαη αλεμάξηεηνη δεκνζηνγξάθνη
εμαθνινχζεζαλ λα απνηεινχλ ζηφρν εμαηηίαο ηνπ έξγνπ ηνπο, παξά ηνπο ηζρπξηζκνχο ησλ αξρψλ
γηα ην αληίζεην. Σνπιάρηζηνλ 10 ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ εμαθνινχζεζαλ λα
βξίζθνληαη ζηε θπιαθή ζε ζθιεξέο, απάλζξσπεο θαη ηαπεηλσηηθέο ζπλζήθεο, έρνληαο θαηαδηθαζηεί
ζε καθξνρξφληεο πνηλέο θπιάθηζεο κεηά απφ άδηθεο δίθεο. Δίραλ πεξηνξηζκέλε πξφζβαζε ζε
ζπγγελείο θαη λνκηθνχο εθπξνζψπνπο θαη, ζχκθσλα κε αλαθνξέο, ππνβιήζεθαλ ζε βαζαληζηήξηα
ή άιιεο κνξθέο θαθνκεηαρείξηζεο. Μεξηθνί αλαθέξζεθε φηη βξίζθνληαλ ζηε θπιαθή βαξηά
άξξσζηνη.
Οη αξρέο ζην Σνπξθκεληζηάλ εμαπέιπζαλ λέν θχκα θαηαπίεζεο ελαληίνλ αλεμάξηεησλ αθηηβηζηψλ
ηεο θνηλσλίαο ησλ πνιηηψλ θαη δεκνζηνγξάθσλ. Αλεμάξηεηνη δεκνζηνγξάθνη θαη κέζα ελεκέξσζεο
ζηελ Αξκελία θαη ην Αδεξκπατηδάλ, πνπ θάιπςαλ δξαζηεξηφηεηεο ηεο αληηπνιίηεπζεο, δέρηεθαλ
παξελνριήζεηο.
΢ηε Ρσζία νη λφκνη πεξί ζπθνθαληηθήο δπζθήκηζεο θαη ε λνκνζεζία γηα ηελ θαηαπνιέκεζε ηνπ
εμηξεκηζκνχ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα λα θαηαπληγεί ε δηαθσλία θαη λα θηκσζνχλ δεκνζηνγξάθνη θαη



                                                                                          42
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ

αθηηβηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ. Αλεμάξηεηνη δεκνζηνγξάθνη, κέζα ελεκέξσζεο θαη
ΜΚΟ έγηλαλ ζηφρνο ησλ αξρψλ επεηδή αλέθεξαλ παξαβηάζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ
άζηαηε πεξηνρή ηνπ Βνξείνπ Καπθάζνπ. ΢ε θιίκα απμαλφκελεο κηζαιινδνμίαο απέλαληη ζηηο
αλεμάξηεηεο απφςεηο, δηάθνξνη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαη ππνζηεξηθηέο
αληηπνιηηεπφκελσλ νκάδσλ αληηκεηψπηζαλ πνηληθέο θαηεγνξίεο επεηδή εμέθξαζαλ δηαθσλνχζεο
απφςεηο ή επέθξηλαλ θπβεξλεηηθέο αξρέο.
Δθπξφζσπνη ζξεζθεπηηθψλ νκάδσλ ή δνγκάησλ εθηφο ησλ επίζεκα αλαγλσξηζκέλσλ δνκψλ, ή
απφ κε παξαδνζηαθέο νκάδεο, εμαθνινχζεζαλ λα δέρνληαη παξελνριήζεηο ζην Αδεξκπατηδάλ, ηελ
Αξκελία, ην Καδαθζηάλ, ην Οπδκπεθηζηάλ θαη ην Σαηδηθηζηάλ.
Οη αξρέο ζε δηάθνξεο ρψξεο εμαθνινχζεζαλ λα ππνζάιπνπλ θιίκα κηζαιινδνμίαο ελαληίνλ ησλ
θνηλνηήησλ ιεζβίσλ, νκνθπιφθηισλ, ακθηζεμνπαιηθψλ θαη ηξαλζέμνπαι (ΛΟΑΣ), θάλνληαο
δπζθνιφηεξν λα αθνπζηνχλ νη θσλέο ηνπο θαη λα πξνζηαηεπηνχλ ηα δηθαηψκαηά ηνπο. Οη αξρέο
παξεκπφδηζαλ δεκφζηεο εθδειψζεηο, παξέιεηςαλ λα πξνζθέξνπλ επαξθή πξνζηαζία ζηνπο
ζπκκεηέρνληεο, θαη ζε κεξηθέο πεξηπηψζεηο πςειά ηζηάκελνη πνιηηηθνί ρξεζηκνπνίεζαλ αλνηρηά
νκνθπινθνβηθή θξαζενινγία. Γεκφζηεο εθδειψζεηο γηα ηελ ππνζηήξημε θνηλνηήησλ ΛΟΑΣ
απαγνξεχηεθαλ ζηε Λεπθνξσζία, ηε Ληζνπαλία θαη ηε Μνιδαβία. ΢ηε Βνζλία-Δξδεγνβίλε ε πξψηε
ηέηνηα εθδήισζε ηεξκαηίζηεθε πξφσξα εμαηηίαο απεηιψλ θαηά ηεο δσήο ησλ δηνξγαλσηψλ θαη
ζσκαηηθψλ επηζέζεσλ ελαληίνλ ζπκκεηερφλησλ. Σν θεζηηβάι είρε πεξηβιεζεί κε αηκφζθαηξα
εθθνβηζκνχ θαζψο κεξηθνί πνιηηηθνί θαη κέζα ελεκέξσζεο δηνξγάλσζαλ νκνθπινθνβηθή
εθζηξαηεία. ΢ηελ Σνπξθία ζπλερίζηεθαλ επίκνλα νη δπζκελείο δηαθξίζεηο κε βάζε ηνλ ζεμνπαιηθφ
πξνζαλαηνιηζκφ θαη ην θχιν, φπσο θαη νη ηζρπξηζκνί γηα βίαηεο ελέξγεηεο κειψλ ησλ ζσκάησλ
αζθαιείαο ελαληίνλ ηξαλζέμνπαι. Γηθαζηήξην ζηελ ίδηα ρψξα δηέηαμε ην θιείζηκν νξγάλσζεο πνπ
ππνζηεξίδεη ηα δηθαηψκαηα ησλ ΛΟΑΣ, κε ην ζθεπηηθφ φηη νη ζθνπνί ηεο νξγάλσζεο ήηαλ «ελαληίνλ
ησλ εζηθώλ αξρώλ θαη ηεο δνκήο ηεο νηθνγέλεηαο».


΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑ
Παξφια ηηο αλεζπρεηηθέο εμειίμεηο πνπ παξεκπφδηζαλ ηελ πιήξε πξαγκάησζε ησλ αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ γηα φινπο ηνπο αλζξψπνπο ηεο Δπξψπεο θαη ηεο Κεληξηθήο Αζίαο, ην 2008
ζεκεηψζεθαλ νξηζκέλα ζεηηθά βήκαηα ηα νπνία πξέπεη λα αμηνπνηεζνχλ ηα επφκελα ρξφληα.
΢πλερίδνληαο κηα ζεηηθή ηάζε, ην Οπδκπεθηζηάλ αθνινχζεζε ηηο γείηνλεο ρψξεο ζηελ θαηάξγεζε
ηεο ζαλαηηθήο πνηλήο, αθήλνληαο ηε Λεπθνξσζία σο ηε κφλε, ηειεπηαία ρψξα-εθηειεζηή, φρη κφλν
ζηελ Δπξψπε, αιιά πιένλ θαη ζηελ Κεληξηθή Αζία.
΢ηελ πξψηε δήισζε ηνπ είδνπο ηεο, ν Σνχξθνο Τπνπξγφο Γηθαηνζχλεο δήηεζε ηνλ Οθηψβξην
ζπγλψκε απφ ηελ νηθνγέλεηα ελφο άλδξα πνπ είρε πεζάλεη ππφ θξάηεζε θαη παξαδέρηεθε πσο ν
ζάλαηνο κπνξεί λα πξνήιζε απφ βαζαληζηήξηα. Ήηαλ έλα βήκα πξνο ηε ινγνδνζία θαη ηελ
επαλφξζσζε, πνπ πξέπεη λα κηκεζνχλ θαη άιινη.
Πνιινί δξάζηεο θαηαπαηήζεσλ ζε φιε ηελ πεξηνρή ζπλέρηζαλ λα δηαθεχγνπλ απφ ηε δηθαηνζχλε,
φκσο ε ζχιιεςε ηνπ πξψελ εγέηε ησλ ΢εξβνβνζλίσλ, Ράληνβαλ Κάξαηδηηο, θαη ε κεηαθνξά ηνπ
ζηνπο ζεζκνχο ηεο δηεζλνχο δηθαηνζχλεο ήηαλ έλα ζεκαληηθφ βήκα πξνο ηελ αληηκεηψπηζε ηεο
αηηκσξεζίαο γηα ηα εγθιήκαηα πνιέκνπ πνπ δηαπξάρζεθαλ ζηελ πξψελ Γηνπγθνζιαβία. Ζ
πξφθιεζε ηψξα είλαη λα αλαπαξαρζεί απηφ ην βήκα ζε ηνπηθφ επίπεδν, φπνπ νη αλεπαξθείο ή
απνζπαζκαηηθέο πξνζπάζεηεο ησλ εγρψξησλ δηθαζηεξίσλ απνηέιεζαλ ππεξβνιηθά ζπρλά ηελ
αηηία ή ηνλ ιφγν γηα ηε ζπλέρηζε ηεο αηηκσξεζίαο ζηα δηάδνρα βαιθαληθά θξάηε.
Απφ ηελ Δπξψπε πάξα πνιχ ζπρλά έιεηςε ε πνιηηηθή εγεζία πνπ ζα δηαζθάιηδε ηελ πξνζηαζία
ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ ζηελ πεξηνρή, ελψ απφ πνιιά απφ ηα θξάηε-κέιε ηεο έιεηςε
επίζεο ε πνιηηηθή βνχιεζε λα αληαπνθξηζνχλ ζηηο ππνρξεψζεηο ηνπο.
Ζ απνηειεζκαηηθή πξνζηαζία ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πξέπεη λα δηαζθαιηζηεί απφ
ζπζηήκαηα ινγνδνζίαο. Μαδί κε ην ΢πκβνχιην ηεο Δπξψπεο, ε Δπξσπατθή Έλσζε πξέπεη λα
επσκηζηεί ηελ επζχλε ηεο ζηελ θαηαπνιέκεζε ησλ δηαθξίζεσλ, ηεο θηψρεηαο θαη ηεο αλαζθάιεηαο.



                                                                                          43
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΔΤΡΩΠΖ ΚΑΗ ΚΔΝΣΡΗΚΖ Α΢ΗΑ

Ζ ρξνληά ηειείσζε κε έλα ζεκαληηθφ ζεηηθφ γεγνλφο γηα ηε ινγνδνζία: έλα γεγνλφο πνπ απέδεημε
πψο νη αγψλεο ελφο αηφκνπ λα αθνπζηεί, λα ιεθζεί ππφςε, λα γίλεη απνδεθηφ, κπνξνχλ λα
επνδσζνχλ. ΢ηηο 25 Γεθεκβξίνπ, ε θπβέξλεζε ηνπ Μαπξνβνχληνπ αλαγλψξηζε επίζεκα ηελ επζχλε
ηεο γηα ηελ «απέιαζε» Βφζληνκνπζνπικάλσλ πξνζθχγσλ ην 1992. Οη ζπγγελείο απηψλ ησλ
πξνζθχγσλ είραλ ππνβάιιεη αγσγέο ελαληίνλ ηεο θπβέξλεζεο, επηδεηψληαο απνδεκηψζεηο γηα ηελ
εμαθάληζε ησλ αγαπεκέλσλ ηνπο, φκσο ε θπβέξλεζε είρε αζθήζεη έθεζε ελαληίνλ θάζε απφθαζεο
ησλ δηθαζηεξίσλ λα απνδνζεί απνδεκίσζε ζηνπο ζπγγελείο. ΢ηελ πξάμε κπιφθαξε ην δηθαίσκα
ησλ ζπκάησλ ζε επαλφξζσζε θαη απνδεκίσζε. ΋κσο ηνλ Γεθέκβξην ε θπβέξλεζε ελεκέξσζε
ηνπο δηθεγφξνπο ησλ νηθνγελεηψλ φηη ζα παξείρε απνδεκηψζεηο γηα φινπο ηνπο 193 αλζξψπνπο
πνπ επιήγεζαλ απφ ηηο εμαλαγθαζκέλεο εμαθαλίζεηο. ΢ε απηνχο πεξηιακβάλνληαη ελλέα επηδψληεο
ηνπ ζηξαηνπέδνπ ζπγθέληξσζεο ηνπ ζεξβνβνζληαθνχ ζηξαηνχ ζηε Φφηζα, 28 ζπγγελείο ηνπο θαη
156 γπλαίθεο θαη παηδηά, θαζψο θαη νη γνλείο θαη ηα αδέιθηα 83 αλδξψλ πνπ θνλεχζεθαλ κεηά ηελ
εμαλαγθαζκέλε εμαθάληζή ηνπο απφ ηελ αζηπλνκία ηνπ Μαπξνβνπλίνπ θαη ηελ παξάδνζή ηνπο
ζηηο ζεξβνβνζληαθέο ζηξαηησηηθέο δπλάκεηο.
΢ε επηζηνιή ηνπο πξνο ηε Γηεζλή Ακλεζηία νη Νηξάγθαλ θαη Σέα Πξέιεβηηο, νη δηθεγφξνη πνπ
εθπξνζψπεζαλ ηηο νηθνγέλεηεο 45 ζπκάησλ, έγξαςαλ: «Όιεο νη νηθνγέλεηεο αηζζάλνληαη όηη έθπγε
από πάλσ ηνπο έλα ηεξάζηην βάξνο 16 ρξόλσλ θξαηηθήο άξλεζεο, θαη επηηέινπο ληώζνπλ όλησο
θάπνηα δηθαίσζε. Μεηαθηλήζεθε έλα νξόζεκν θαη πξνζδνθνύκε όηη ζα έρεη ζεηηθό αληίθηππν ζε όια
ηα ζύκαηα εγθιεκάησλ πνιέκνπ ζην Μαπξνβνύλην θαη ηε γύξσ πεξηνρή. … Έρνπκε κεγάιε
επίγλσζε όηη όινη εθείλνη νη γελλαίνη θαη θαηεζηξακκέλνη άλζξσπνη, γπλαίθεο, παηδηά θαη άλδξεο,
δελ ζα είραλ πνηέ θηάζεη λα δνπλ απηή ηε κέξα ρσξίο ηελ ππνζηήξημή ζαο.»




                                                                                            44
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ


ΜΔ΢Η ΑΝΑΣΟΛΗ & ΒΟΡΔΙΑ ΑΦΡΙΚΗ
΢ηηο 27 Γεθεκβξίνπ, θαζψο ην 2008 πιεζίαδε ζην ηέινο ηνπ, ηζξαειηλά αεξησζνχκελα εμαπέιπζαλ
ελαέξην βνκβαξδηζκφ ζηε Λσξίδα ηεο Γάδαο, φπνπ δνπλ 1,5 εθ. Παιαηζηίληνη, ζπλσζηηζκέλνη ζε
κηα απφ ηηο πην ππθλνθαηνηθεκέλεο πεξηνρέο ηνπ πιαλήηε. ΢ηηο ηξεηο εβδνκάδεο πνπ αθνινχζεζαλ,
πεξηζζφηεξνη απφ 1.300 Παιαηζηίληνη έραζαλ ηε δσή ηνπο, κεηαμχ ησλ νπνίσλ ηνπιάρηζηνλ 300
παηδηά, ελψ ρηιηάδεο άιινη ηξαπκαηίζηεθαλ. Οη ηζξαειηλέο δπλάκεηο παξαβίαζαλ επαλεηιεκκέλα ην
δίθαην ηνπ πνιέκνπ, κεηαμχ άιισλ πξαγκαηνπνηψληαο επζείεο επηζέζεηο ελαληίνλ ακάρσλ θαη
θηηξίσλ κε ζηξαηησηηθνχ ραξαθηήξα θαη επηζέζεηο ελαληίνλ Παιαηζηηλίσλ καρεηψλ νη νπνίεο
πξνθάιεζαλ δπζαλάινγεο απψιεηεο ακάρσλ.
Σν Ηζξαήι ηζρπξίζηεθε πσο εμαπέιπζε ηηο επηζέζεηο πξνθεηκέλνπ λα ζηακαηήζεη ηηο εθηνμεχζεηο
ξνπθεηψλ ελαληίνλ πφιεσλ θαη ρσξηψλ ηνπ λνηίνπ Ηζξαήι απφ ηε Υακάο θαη άιιεο έλνπιεο
παιαηζηηληαθέο νξγαλψζεηο. Μέζα ζην 2008, επηά Ηζξαειηλνί άκαρνη βξήθαλ ην ζάλαην απφ απηέο
ηηο θαηά θχξην ιφγν απηνζρέδηεο, αδηάθξηηνπ ραξαθηήξα ξνπθέηεο, ή ζε άιιεο επηζέζεηο
Παιαηζηηλίσλ απφ ηε Γάδα. Σξεηο Ηζξαειηλνί άκαρνη ζθνηψζεθαλ θαηά ηε ζχγθξνπζε πνπ άξρηζε
ζηηο 27 Γεθεκβξίνπ θαη δηάξθεζε ηξεηο εβδνκάδεο.
Ζ μαθληθή απηή ζχξξαμε ήξζε κεηά απφ έλα δηάζηεκα 18 κελψλ, θαηά ηνπο νπνίνπο ν ηζξαειηλφο
ζηξαηφο είρε ππνβάιεη ηνπο θαηνίθνπο ηεο Γάδαο ζε αδπζψπεην απνθιεηζκφ, εκπνδίδνληαο
νπζηαζηηθά θάζε κεηαθίλεζε αλζξψπσλ θαη αγαζψλ πξνο θαη απφ ηελ πεξηνρή θαη ηξνθνδνηψληαο
κηα νινέλα κεγαιχηεξε αλζξσπηζηηθή θαηαζηξνθή. Ο απνθιεηζκφο ζηξαγγάιηζε ζρεδφλ θάζε
νηθνλνκηθή δσή θαη νδήγεζε νινέλα πεξηζζφηεξνπο Παιαηζηηλίνπο λα εμαξηψληαη απφ ηε δηεζλή
επηζηηηζηηθή βνήζεηα. Αθφκε θαη ζε αζζελείο πνπ ραξνπάιεπαλ απαγνξεπφηαλ ε έμνδνο απφ ηελ
πεξηνρή πξνθεηκέλνπ λα δερηνχλ ηαηξηθή πεξίζαιςε, ηελ νπνία δελ κπνξνχζαλ λα παξάζρνπλ ηα
λνζνθνκεία ηεο Γάδαο, πνπ αληηκεηψπηδαλ έληνλε έιιεηςε πφξσλ θαη θαξκάθσλ.
Απηφο ν πην πξφζθαηνο γχξνο αηκαηνρποίαο ππνγξάκκηζε γηα κηα αθφκε θνξά ηνλ πςειφ βαζκφ
έιιεηςεο αζθάιεηαο ζηελ πεξηνρή θαη ηελ παξάιεηςε ησλ ζηξαηησηηθψλ δπλάκεσλ, ζε ακθφηεξεο
ηηο πιεπξέο, λα ζπκκνξθσζνχλ κε ηηο βαζηθέο απαηηήζεηο ηεο δηάθξηζεο θαη ηεο αλαινγηθφηεηαο,
πνπ είλαη ζεκειηψδεηο γηα ηηο αξρέο ηνπ δηεζλνχο αλζξσπηζηηθνχ δηθαίνπ. Αλέδεημε επίζεο ηε
ζπλερηδφκελε απνηπρία ησλ δχν πιεπξψλ, θαζψο θαη ηεο δηεζλνχο θνηλφηεηαο, λα επηιχζνπλ απηή
ηε καθξνρξφληα θαη ζθιεξή δηακάρε, λα θέξνπλ εηξήλε, δηθαηνζχλε θαη αζθάιεηα ζηελ πεξηνρή θαη
λα πξνζθέξνπλ ζε φινπο ηνπο αλζξψπνπο ηεο ηε δπλαηφηεηα λα δνπλ κε ηελ αμηνπξέπεηα πνπ
απνηειεί αλζξψπηλν δηθαίσκά ηνπο.


ΔΛΛΔΙΦΗ Α΢ΦΑΛΔΙΑ΢
Απηή ε ζπλερηδφκελε δηαπάιε κεηαμχ Ηζξαειηλψλ θαη Παιαηζηηλίσλ, καδί κε ηελ παξνπζία
ζηξαηεπκάησλ ησλ ΖΠΑ ζην Ηξάθ, ηηο αλεζπρίεο γηα ηηο ππξεληθέο πξνζέζεηο ηνπ Ηξάλ, ηηο εκθαλείο
δηαηξέζεηο κεηαμχ ηζιακηζηψλ θαη νπαδψλ ηνπ θνζκηθνχ θξάηνπο, θαη ηελ έληαζε κεηαμχ νξηζκέλσλ
πνιηηηζκηθψλ παξαδφζεσλ θαη ησλ απμαλφκελσλ ιατθψλ πξνζδνθηψλ, φινη απηνί νη παξάγνληεο
ζπλέβαιαλ ζε έλα θιίκα πνιηηηθήο αλαζθάιεηαο ζε φιε ηελ πεξηνρή. ΢ε απηήλ ην 2008
πξνζηέζεθε ε απμαλφκελε νηθνλνκηθή θαη θνηλσληθή αλαζθάιεηα, θαζψο ε παγθφζκηα νηθνλνκηθή
θξίζε έγηλε αηζζεηή θαη νη απμαλφκελεο ηηκέο ησλ ηξνθίκσλ έπιεμαλ εθείλνπο πνπ ήδε δνχζαλ ζηε
θηψρεηα ή ζηα φξηά ηεο. Σν γεγνλφο απηφ ππνγξακκίζηεθε απφ έλα θχκα απεξγηψλ θαη άιισλ
εθδειψζεσλ δηακαξηπξίαο απφ εξγαδνκέλνπο ζηνλ ηδησηηθφ θαη ην δεκφζην ηνκέα, φπσο ζηελ
Αίγππην, θαη απφ πνιχκελεο ηαξαρέο ζηελ πινχζηα ζε θσζθνξηθά άιαηα πεξηνρή Γθάθζα ηεο
Σπλεζίαο. ΢ηηο ρψξεο απηέο, θαζψο θαη ζε άιιεο, πνιινί άλζξσπνη δνχζαλ ζε ζπλζήθεο αθξαίαο
θηψρεηαο, επηβηψλνληαο ζην πεξηζψξην σο θησρνί ρσξηθνί ή ζε αζθπθηηθά ππθλνθαηνηθεκέλεο
αζηηθέο θησρνγεηηνληέο, ζηελ πξάμε ζχκαηα θαηάθνξσλ αληζνηήησλ ζηελ πξφζβαζε ζε
ζηνηρεηψδε δηθαηψκαηα: ζε επαξθή ζηέγαζε θαη πξνζηαζία, ζε πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε θαη παηδεία,
ζε εξγαζία θαη επθαηξίεο λα εμαζθαιίζνπλ κηα θαιχηεξε δσήο, πινχζηα ζε δηθαηψκαηα, γηα ηνπο
ίδηνπο θαη ηηο νηθνγέλεηέο ηνπο.



                                                                                            45
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

΢ην Ηξάθ, έλαο πφιεκνο πνπ θαιχπηεηαη πιένλ πνιχ ιηγφηεξν απφ ηα κέζα ελεκέξσζεο ζπλέρηζε
λα θζείξεη ηηο δσέο εθαηνκκπξίσλ αλζξψπσλ, παξά ηελ ειπηδνθφξα αξηζκεηηθή κείσζε ησλ
επηζέζεσλ ελαληίνλ ακάρσλ. Ζ ζρεδφλ ζπλερήο θαηάζηαζε ζχγθξνπζεο ζηε ρψξα εκπφδηζε
πνιινχο αλζξψπνπο λα βειηηψζνπλ ηα κέζα δηαβίσζήο ηνπο θαη λα εμαζθαιίζνπλ ην κέιινλ ησλ
νηθνγελεηψλ ηνπο. Πεξηζζφηεξνη απφ δχν εθαηνκκχξηα άλζξσπνη εμαθνινπζνχζαλ λα είλαη
εθηνπηζκέλνη ζην εζσηεξηθφ ηνπ Ηξάθ, ελψ δχν εθαηνκκχξηα άιινη δνχζαλ σο πξφζθπγεο ζην
εμσηεξηθφ, θπξίσο ζηε ΢πξία θαη ηελ Ηνξδαλία. Ζ βίαηε ζξεζθεπηηθή θαη εζλνηηθή δηαζπαζηηθή
κηζαιινδνμία εμαθνινχζεζε λα δηράδεη θνηλφηεηεο θαη λα επεξεάδεη αξλεηηθά ηελ θαζεκεξηλή δσή.
Έλνπιεο αληηθπβεξλεηηθέο νκάδεο πξαγκαηνπνίεζαλ επηζέζεηο απηνθηνλίαο θαη άιιεο βνκβηζηηθέο
επηζέζεηο, ζπρλά ζηνρεχνληαο πνιπζχρλαζηα κέξε φπσο αγνξέο γεκάηεο θφζκν. ΢ην κεηαμχ,
ρηιηάδεο Ηξαθηλνί εμαθνινχζεζαλ λα θξαηνχληαη απφ ηηο δπλάκεηο ησλ ΖΠΑ ρσξίο απαγγειία
θαηεγνξίαο ή δίθε, κεξηθνί γηα δηάζηεκα κεγαιχηεξν ησλ πέληε εηψλ. Υηιηάδεο άιινη ήηαλ
θξαηνχκελνη ησλ δπλάκεσλ ηεο ηξαθηλήο θπβέξλεζεο: πνιινί ππνβιήζεθαλ ζε βαζαληζηήξηα,
κεξηθνί θαηαδηθάζηεθαλ ζε ζάλαην γηα ππνηηζέκελα ηξνκνθξαηηθά εγθιήκαηα, ζπρλά κεηά απφ
θαηάθσξα άδηθεο δίθεο, θαη θάπνηνη απφ απηνχο εθηειέζηεθαλ. ΢ην ηέινο ηνπ 2008, φινη νη
θξαηνχκελνη ησλ δπλάκεσλ ησλ ΖΠΑ επξφθεηην λα παξαδνζνχλ ζηελ ηξαθηλή θπβέξλεζε, έπεηηα
απφ θνηλή ζπκθσλία κεηαμχ ησλ ΖΠΑ θαη ηνπ Ηξάθ. Ζ ζπκθσλία δελ πεξηιακβάλεη ξήηξεο γηα ηελ
πεξηθξνχξεζε ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ.
Ζ ζαλαηηθή πνηλή ρξεζηκνπνηήζεθε εθηελψο απφ ηηο αξρέο ζην Ηξάθ, ην Ηξάλ, ηε ΢ανπδηθή Αξαβία
θαη ηελ Τεκέλε, ππήξμαλ σζηφζν εππξφζδεθηα ζεκάδηα απμαλφκελνπ απνηξνπηαζκνχ ζε άιια
αξαβηθά θξάηε. Απηφ έγηλε εκθαλέζηεξν ην Γεθέκβξην, φηαλ νθηψ αξαβηθά θξάηε απνθάζηζαλ λα
κελ θαηαςεθίζνπλ έλα θαίξην ζρέδην απφθαζεο ηεο Γεληθήο ΢πλέιεπζεο ηνπ ΟΖΔ, πνπ δεηνχζε
παγθφζκην πάγσκα ησλ εθηειέζεσλ, ζπκβάιινληαο έηζη ζηελ ππεξςήθηζε ηεο πξφηαζεο κε
επξεία πιεηνςεθία. Οη αξρέο ζην Ηξάλ, κηα απφ ηηο ειάρηζηεο ρψξεο φπνπ εμαθνινπζνχλ λα
εθηεινχληαη αλήιηθνη παξαβάηεο, θαη ζηε ΢ανπδηθή Αξαβία, φπνπ ην κεξνιεπηηθφ δηθαζηηθφ
ζχζηεκα νδήγεζε ζηελ εθηέιεζε δπζαλάινγα κεγάινπ αξηζκνχ θησρψλ αιινδαπψλ, έκνηαδαλ
φιν θαη πεξηζζφηεξν παξάηαηξεο ζε ζρέζε κε ηηο απφςεηο ηεο επξχηεξεο δηεζλνχο θνηλφηεηαο.


Βία θαηά ηωλ γπλαηθώλ θαη ηωλ θνξηηζηώλ
Οη γπλαίθεο ηεο πεξηνρήο αληηκεηψπηζαλ πξφζζεηε αλαζθάιεηα, κέζσ δπζκελψλ δηαθξίζεσλ ζην
λφκν θαη ζηελ πξάμε, θαζψο θαη βία, ζπρλά πξνεξρφκελε απφ ηνπο άλδξεο ζπγγελείο ηνπο. ΢ηελ
νμχηεξε κνξθή ηεο, ε βία απηή εθδειψζεθε κε θφλνπο γπλαηθψλ ζε ιεγφκελα «εγθιήκαηα ηηκήο»,
φπσο ζηελ Ηνξδαλία, ην Ηξάθ, ηελ Παιαηζηηληαθή Αξρή θαη ηε ΢πξία. Οη κεηαλάζηξηεο νηθηαθέο
βνεζνί ήηαλ ηδηαίηεξα επάισηεο ζε ζεμνπαιηθή θαη άιιε θαθνκεηαρείξηζε απφ ηνπο εξγνδφηεο ηνπο,
θαζψο ζπρλά δελ πξνζηαηεχνληαλ απφ ηελ εξγαζηαθή λνκνζεζία. Σφζν ζηελ Ηνξδαλία, φζν θαη
ζην Λίβαλν, νηθηαθέο βνεζνί βξήθαλ ην ζάλαην ππφ χπνπηεο ζπλζήθεο. Δηθάδεηαη πσο θάπνηεο
δνινθνλήζεθαλ, ή έραζαλ ηε δσή ηνπο ζηελ πξνζπάζεηα λα δξαπεηεχζνπλ απφ ην ρψξν
εξγαζίαο ηνπο, ή νδεγήζεθαλ ζηελ απηνθηνλία απφ απειπηζία. ΢ηελ Πεξηθέξεηα Κνπξδηζηάλ ζην
βφξεην Ηξάθ, ε κεγάιε ζπρλφηεηα ζαλάησλ γπλαηθψλ απφ θσηηά, ηελ νπνία είηε έβαιαλ νη ίδηεο είηε
άιινη, νδεγνχζε ζην ίδην ζπκπέξαζκα.
΢ε άιια θξάηε ππήξμαλ ζεηηθέο εμειίμεηο πνπ αληηθαηφπηξηδαλ ηελ απμαλφκελε ζπλεηδεηνπνίεζε
απφ ηηο θπβεξλήζεηο, πσο δελ είλαη πιένλ δπλαηφλ λα ππνβηβάδνληαη νη γπλαίθεο ζε έλα είδνο
πνιηηψλ δεχηεξεο θαηεγνξίαο. Οη αξρέο ηεο Αηγχπηνπ απαγφξεπζαλ ηελ πξαθηηθή ηνπ
αθξσηεξηαζκνχ ησλ γπλαηθείσλ γελλεηηθψλ νξγάλσλ. Οη θπβεξλήζεηο ηνπ Οκάλ θαη ηνπ Καηάξ
πξαγκαηνπνίεζαλ λνκηθέο κεηαξξπζκίζεηο πξνθεηκέλνπ λα δψζνπλ ζηηο γπλαίθεο ηελ ίδηα λνκηθή
ζέζε κε εθείλε ησλ αλδξψλ ζε δηάθνξα ζέκαηα ζηέγαζεο θαη απνδεκίσζεο. Καη ε θπβέξλεζε ηεο
Σπλεζίαο πξνζρψξεζε ζε κηα θαίξηα δηεζλή ζπλζήθε γηα ηα δηθαηψκαηα ηεο γπλαίθαο θαη
εγθαηλίαζε κηα αλνηρηή ηειεθσληθή γξακκή γηα γπλαίθεο πνπ αληηκεησπίδνπλ ελδννηθνγελεηαθή βία.




                                                                                            46
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ ΚΑΗ ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

Αηηνύληεο άζπιν, πξόζθπγεο θαη παξάηππνη κεηαλάζηεο
Πνπζελά ζηελ πεξηνρή ε αλαζθάιεηα δελ ήηαλ ηφζν πξφδειε φζν ζηηο θνηλφηεηεο ησλ πξνζθχγσλ
θαη ησλ αηηνχλησλ άζπιν, πνπ εμαθνινπζνχζαλ λα κελ έρνπλ κφληκν λνκηθφ θαζεζηψο ή ζηέγε,
πνιινί έπεηηα απφ δεθαεηίεο αλακνλήο κέζα ζηε θηψρεηα.
Υηιηάδεο πξφζθπγεο απφ ην Ηξάθ κεηά βίαο εμαζθάιηδαλ ηα πξνο ην δελ ζηε ΢πξία, ηελ Ηνξδαλία,
ην Λίβαλν θαη άιιεο ρψξεο, κε ηε θηψρεηα θαη ηελ απειπηζία ηνπο λα απμάλεηαη ζπλερψο, αιιά κε
ηελ απεηιή ηεο απέιαζεο ζε πεξίπησζε πνπ αλαιάκβαλαλ πιεξσκέλε εξγαζία. ΢ην Ηξάθ, ε
θπβέξλεζε απαίηεζε λα θχγνπλ απφ ηε ρψξα 3.000 εθπαηξηζκέλνη Ηξαλνί, νη νπνίνη δνχζαλ επί
πνιιά ρξφληα ζηνλ Καηαπιηζκφ Αζξάθ, παξ’ φιν πνπ έκνηαδε απίζαλν λα ηνπο δερηεί θάπνηα άιιε
ρψξα, θαη παξ’ φιν πνπ ζα δηέηξεραλ ζνβαξφ θίλδπλν αλ επαλαπαηξίδνληαλ δηά ηεο βίαο ζην Ηξάλ.
Πεξίπνπ 80 Ηξαθηλνί πξφζθπγεο, πνπ εγθαηέιεηςαλ ηε ρψξα ηνπο ην 1991, ηελ επνρή ην Πξψηνπ
Πνιέκνπ ηνπ Κφιπνπ, παξέκεηλαλ γηα έλαλ αθφκε ρξφλν πεξηνξηζκέλνη ζε έλαλ πεξηθξαγκέλν θαη
θπιαζζφκελν θαηαπιηζκφ πνπ είραλ δεκηνπξγήζεη νη αξρέο ηεο ΢ανπδηθήο Αξαβίαο, νη νπνίεο
εμαθνινπζνχζαλ λα ηνπο αξλνχληαη ηε ρνξήγεζε αζχινπ. ΢ην Λίβαλν, πεξίπνπ νη κηζνί απφ ηνπο
εθαηνληάδεο ρηιηάδσλ Παιαηζηίληνπο πξφζθπγεο ζηε ρψξα παξέκεηλαλ ζε αζθπθηηθά γεκάηνπο
θαηαπιηζκνχο δηαζθνξπηζκέλνπο ζε φιε ηε ρψξα, 60 ρξφληα αθφηνπ πξσηνήξζαλ εθεί νη ίδηνη ή νη
πξφγνλνί ηνπο. Ζ θπβέξλεζε μεθίλεζε ελέξγεηεο γηα λα απνθαηαζηήζεη ηε λνκηθή ζέζε ησλ πην
εππαζψλ –εθείλσλ πνπ δελ δηαζέηνπλ επίζεκα έγγξαθα θαη έηζη δελ κπνξνχλ λα παληξεπηνχλ
λφκηκα ή λα δειψζνπλ ηε γέλλεζε ησλ παηδηψλ ηνπο– αιιά εμαθνινπζνχζαλ λα ππάξρνπλ λνκηθά
θαη άιια εκπφδηα πνπ ζηεξνχζαλ απφ ηνπο Παιαηζηίληνπο πξφζθπγεο ηελ πξφζβαζε ζηα
δηθαηψκαηά ηνπο ζηελ πγεία, ηελ εξγαζία θαη ηελ θαηάιιειε ζηέγαζε.
΢ε δηάθνξα θξάηε, νη αξρέο επαλαπξνψζεζαλ κε ηε βία πξφζθπγεο θαη άιινπο αλζξψπνπο, θαηά
παξάβαζε ηεο δηεζλνχο λνκνζεζίαο, ζε ρψξεο ζηηο νπνίεο θηλδχλεπαλ λα βαζαληζηνχλ ή λα
εθηειεζηνχλ. Οη αξρέο ηεο Τεκέλεο επέζηξεςαλ εθαηνληάδεο αηηνχληεο άζπιν θαη έζηεηιαλ
ηνπιάρηζηνλ νθηψ αλζξψπνπο πίζσ ζηε ΢ανπδηθή Αξαβία, παξά ηνπο θφβνπο γηα ηελ αζθάιεηά
ηνπο. Σνλ Ηαλνπάξην, ε θπβέξλεζε ηεο Ληβχεο αλαθνίλσζε ηελ πξφζεζή ηεο λα απειάζεη φινπο
ηνπο «παξάλνκνπο κεηαλάζηεο» θαη αξγφηεξα πξαγκαηνπνίεζε καδηθέο απειάζεηο αλζξψπσλ
απφ ηε Νηγεξία, ηε Γθάλα θαη άιιεο ρψξεο. Σνλ Ηνχλην αλαθέξζεθε πσο ε θπβέξλεζε
απνπεηξάζεθε λα απειάζεη πεξηζζφηεξνπο απφ 200 αλζξψπνπο απφ ηελ Δξπζξαία,
πιεξνθνξψληαο ηνπο πσο ζα κεηαθέξνληαλ αεξνπνξηθψο ζηελ Ηηαιία, ελψ ζηελ πξαγκαηηθφηεηα
ζα ηνπο επέζηξεθαλ ζηελ παηξίδα ηνπο, απφ ηελ νπνία πνιινί είραλ θχγεη γηα λα απνθχγνπλ ηε
ζηξαηνιφγεζε.
Οη αξρέο ηεο Αηγχπηνπ πξνέβεζαλ θαη απηέο ζε θαηαρξεζηηθέο ελέξγεηεο. Δθηφο απφ ηηο καδηθέο
απειάζεηο, πνπ έζηεηιαλ ηνπιάρηζηνλ 1.200 αηηνχληεο άζπιν πίζσ ζηελ Δξπζξαία, ζπλνξηαθνί
θξνπξνί ππξνβφιεζαλ θαη ζθφησζαλ ηνπιάρηζηνλ 27 αλζξψπνπο πνπ πξνζπάζεζαλ λα θχγνπλ
απφ ηελ Αίγππην θαη λα αλαδεηήζνπλ θαηαθχγην ζην Ηζξαήι. Δθαηνληάδεο άιινη ζπλειήθζεζαλ θαη
θπιαθίζηεθαλ έπεηηα απφ δίθεο ζε ζηξαηνδηθεία. Οη ηζξαειηλέο αξρέο ήηαλ εμίζνπ αδηάιιαθηεο:
απέιαζαλ πίζσ ζηελ Αίγππην πνιινχο αηηνχληεο άζπιν θαη κεηαλάζηεο πνπ θαηάθεξαλ λα
πεξάζνπλ ηα ζχλνξα, παξά ηνπο θφβνπο πσο θάπνηνη απφ απηνχο ζα ζηέιλνληαλ πίζσ ζην
΢νπδάλ, ηελ Δξπζξαία ή άιιεο ρψξεο ζηηο νπνίεο κπνξεί λα αληηκεηψπηδαλ βαζαληζηήξηα ή
εθηέιεζε.
΢ην Μαξφθν / Γπηηθή ΢αράξα, νη αξρέο ζπγθέληξσζαλ θαη απέιαζαλ ρηιηάδεο αλζξψπνπο, πνπ
ππνπηεχνληαλ φηη ήηαλ παξάηππνη κεηαλάζηεο. Κάπνηνη απφ απηνχο αλαθέξζεθε φηη ππνβιήζεθαλ
ζε ππέξκεηξε βία ή άιινπ είδνπο θαθνκεηαρείξηζε, ελψ άιινη φηη εγθαηαιείθζεθαλ ρσξίο επαξθή
ηξνθή ή λεξφ ζε αθηιφμελν έδαθνο θνληά ζηα λφηηα ζχλνξα ηεο ρψξαο. Οη αξρέο ηεο Αιγεξίαο
ελέηεηλαλ ηα κέηξα ειέγρνπ γηα ηνπο κεηαλάζηεο, εθνδηαδφκελεο κε λέεο λνκηθέο εμνπζίεο ψζηε λα
απειαχλνπλ κε ζπλνπηηθέο δηαδηθαζίεο μέλνπο, πνπ ζεσξνχλ φηη βξίζθνληαη ζηε ρψξα παξάλνκα.




                                                                                           47
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

ΑΠΟΚΛΔΙ΢ΜΟ΢, ΓΙΑΚΡΙ΢ΔΙ΢ ΚΑΙ ΢ΣΔΡΗ΢Η
΢ε πνιιέο ρψξεο, ζπγθεθξηκέλεο θνηλφηεηεο απνθιείνληαλ απφ ηελ πξφζβαζε ζηα αλζξψπηλα
δηθαηψκαηά ηνπο ηζφηηκα κε ην γεληθφ πιεζπζκφ. Κάπνηεο απφ απηέο πεξηιάκβαλαλ αιινδαπνχο,
πξφζθπγεο θαη αηηνχληεο άζπιν, θαζψο θαη λφκηκνπο θαη παξάηππνπο κεηαλάζηεο, επηηείλνληαο
ηελ αλαζθάιεηά ηνπο, φπσο εθηέζεθε παξαπάλσ. Άιινη ήηαλ κέιε εζλνηηθψλ, ζξεζθεπηηθψλ ή
άιισλ κεηνλνηήησλ, ζηηγκαηηζκέλνη ιφγσ ησλ πεπνηζήζεσλ ή ηεο ηαπηφηεηάο ηνπο.
΢ηνλ Αξαβηθφ Κφιπν, ε θπβέξλεζε ηνπ Καηάξ ζπλέρηζε λα αξλείηαη ηελ εζληθφηεηα ζε εθαηνληάδεο
κέιε ηεο θπιήο αι-Μνχξξα, κεξηθά απφ ηα νπνία είραλ αλακηρζεί ζε κηα απνηπρεκέλε απφπεηξα
πξαμηθνπήκαηνο ην 1996. Καηά ζπλέπεηα, απνθιείζηεθαλ απφ ηελ πξφζβαζε ζηελ θνηλσληθή
αζθάιηζε, ηελ πγεηνλνκηθή πεξίζαιςε θαη ηα δηθαηψκαηα απαζρφιεζεο. ΢ην Οκάλ, κέιε ησλ
θπιψλ Αι Σανπάγηα θαη Αι Υαιηθάηλ παξέκεηλαλ πεξηζσξηνπνηεκέλα θαη δπζθνιεχνληαλ λα
απνθηήζνπλ επίζεκα δειηία ηαπηφηεηαο, λα ηαθηνπνηήζνπλ νηθνγελεηαθέο ππνζέζεηο, φπσο
δηαδχγην ή θιεξνλνκηά, θαη λα θαηαρσξήζνπλ ηηο επηρεηξήζεηο ηνπο ιφγσ ηεο απφθαζεο ηεο
θπβέξλεζεο ην 2006 λα ππνβηβάζεη ηελ θνηλσληθή ηνπο ζέζε ζε εθείλε ησλ αρληάκ, δειαδή ησλ
ππεξεηψλ.
΢ην Ηξάλ νη αξρέο ζπλέρηζαλ λα απαγνξεχνπλ ηε ρξήζε κεηνλνηηθψλ γισζζψλ ζηα ζρνιεία, λα
ελεξγνχλ θαηαζηαιηηθά ελαληίνλ αθηηβηζηψλ κεηνλνηήησλ –Αξάβσλ Αρνπάδη, Ηξαλψλ απφ ην
Αδεξκπατηδάλ, Βαινχρσλ, Κνχξδσλ θαη Σνπξθνκάλσλ– πνπ αγσλίδνληαλ γηα επξχηεξε
αλαγλψξηζε ησλ δηθαησκάησλ ηνπο, θαζψο θαη λα απνθιείνπλ απζαίξεηα απφ ηελ πξφζιεςε ζην
δεκφζην ηνκέα κέιε ππφπησλ κεηνλνηήησλ. ΢ηε ΢πξία, ε θνπξδηθή κεηνλφηεηα, πνπ απνηειεί κέρξη
θαη ην 10% ηνπ πιεζπζκνχ, ζπλέρηζε λα πθίζηαηαη θαηαπίεζε. Γεθάδεο ρηιηάδεο ΢χξνη Κνχξδνη
ζπλέρηζαλ λα θαζίζηαληαη πξαθηηθά αληζαγελείο θαη έηζη ζηεξήζεθαλ ηελ ίζε πξφζβαζε ζε
θνηλσληθά θαη νηθνλνκηθά δηθαηψκαηα.
Πξνζσπηθέο ζξεζθεπηηθέο πεπνηζήζεηο, πνπ δηέθεξαλ απφ εθείλεο ηνπ θξάηνπο, ζε πνιιέο ρψξεο
δελ γίλνληαλ αλεθηέο θαη νη εθείλνη πνπ ηηο αζθνχζαλ απνθιείνληαλ απφ ηελ πιήξε ζπκκεηνρή
ζηελ θνηλσλία ή ηηκσξνχληαλ ζσκαηηθά. ΢ηελ Αιγεξία, πξψελ Μνπζνπικάλνη πνπ
πξνζειπηίζηεθαλ ζην ρξηζηηαληθφ επαγγειηθφ δφγκα δηψρζεθαλ πνηληθά, παξ’ φιν πνπ ην
΢χληαγκα εγγπάηαη ηελ ειεπζεξία ζπλείδεζεο. ΢ηελ Αίγππην αλαθέξζεθε πσο πξψελ
Μνπζνπικάλνη πνπ πξνζειπηίζηεθαλ ζην Υξηζηηαληζκφ, θαζψο θαη Μπαρατζηέο, εμαθνινπζνχζαλ
λα δπζθνιεχνληαη λα απνθηήζνπλ επίζεκα δειηία πνπ λα αλαγλσξίδνπλ ηελ πίζηε ηνπο, παξά ηηο
απνθάζεηο ησλ Γηνηθεηηθψλ Γηθαζηεξίσλ. ΢ην Ηξάλ, νη αξρέο ηεο Ηζιακηθήο Γεκνθξαηίαο ζπλέρηζαλ
λα παξελνρινχλ θαη λα θαηαηξέρνπλ ηνπο Μπαρατζηέο θαη κέιε άιισλ ζξεζθεπηηθψλ κεηνλνηήησλ,
ζέηνληαο ππφ θξάηεζε ΢νπλίηεο θιεξηθνχο θαη θαηαδηθάδνληαο έλαλ ζξεζθεπηηθφ εγέηε ησλ ΢νχθη
ζε πέληε ρξφληα θπιάθηζε θαη καζηίγσζε γηα «δηάδνζε ςεκάησλ».
΢ηα θξάηε ηνπ Κφιπνπ, κεηαλάζηεο εξγάηεο απφ ηελ Ηλδηθή ρεξζφλεζν θαη άιια κέξε ηεο Αζίαο
απνηέιεζαλ ζηπινβάηεο ησλ πεηξειατθψλ νηθνλνκηψλ, παξέρνληαο εξγαζία θαη δεμηφηεηεο ζηνπο
θιάδνπο ησλ θαηαζθεπψλ θαη ηεο παξνρήο ππεξεζηψλ. ΢πρλά, σζηφζν, απηνί νη ζπκβεβιεκέλνη
εξγάηεο αλαγθάδνληαλ λα δνπλ θαη λα εξγάδνληαη ζε θαηάθσξα αθαηάιιειεο ζπλζήθεο,
απνθιεηζκέλνη απφ νπνηαδήπνηε θξαηηθή πξνζηαζία θαηά ηεο εθκεηάιιεπζεο θαη ηεο θαθνπνίεζεο.
Αλ δηακαξηχξνληαλ γηα ηηο ζπλζήθεο, φπσο ζην Κνπβέηη θαη ηα Ζλσκέλα Αξαβηθά Δκηξάηα, ε
αληίδξαζε ησλ αξρψλ ήηαλ λα ηνπο ζπγθεληξψζνπλ θαη λα ηνπο απειάζνπλ.
Ζ νκνθπινθηιία εμαθνινχζεζε λα απνηειεί ζέκα ηακπνχ ζην κεγαιχηεξν κέξνο ηεο πεξηνρήο θαη
νη άλδξεο, γηα ηνπο νπνίνπο ππήξρε ε ππνςία πσο είλαη νκνθπιφθηινη, κπήθαλ ζην ζηφραζηξν ζε
δηάθνξεο ρψξεο. ΢ηελ Αίγππην, άλδξεο πνπ ππήξρε ε ππνςία πσο είραλ πξνβεί ζε ζπλαηλεηηθέο
ζεμνπαιηθέο πξάμεηο κεηαμχ αλδξψλ δέρηεθαλ επηζέζεηο ελψ βξίζθνληαλ ππφ θξάηεζε,
εμαλαγθάζηεθαλ λα ππνζηνχλ πξσθηηθέο εμεηάζεηο θαη ηεζη HIV παξά ηε ζέιεζή ηνπο, ελψ κεξηθνί
αιπζνδέζεθαλ ζηα θξεβάηηα ηνπο φζν βξίζθνληαλ πεξηνξηζκέλνη ζην λνζνθνκείν πξνηνχ
θαηαδηθαζηνχλ ζε πνηλέο θπιάθηζεο γηα αθνιαζία. ΢ην Μαξφθν / Γπηηθή ΢αράξα, έμη άλδξεο
θπιαθίζηεθαλ γηα «νκνθπινθηιηθή ζπκπεξηθνξά» αθνχ θαηεγνξήζεθαλ δεκφζηα πσο παξέζηεζαλ
ζε έλαλ «γάκν νκνθπινθίισλ» ην 2007.



                                                                                          48
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

Σν ΢επηέκβξην, θαηνιίζζεζε βξάρσλ ζθφησζε πεξηζζφηεξνπο απφ 100 θαηνίθνπο ελφο
αλεπίζεκνπ νηθηζκνχ ζην Κάηξν, αλαδεηθλχνληαο ηελ επηζθαιή επηβίσζε ηνπ ήδε ζηεξεκέλνπ
θησρνχ αζηηθνχ πιεζπζκνχ ζε πφιεηο ηεο Μέζεο Αλαηνιήο & Βφξεηαο Αθξηθήο. Φαίλεηαη πσο ε
ηξαγσδία κπνξνχζε λα πξνβιεθζεί. Νεξά πνπ δηέξξεαλ απφ ηελ πιαγηά ελφο θνληηλνχ ιφθνπ
είραλ ήδε δψζεη πξνεηδνπνηεηηθά κελχκαηα γηα πηζαλή θαηαζηξνθή –κάιηζηα ζηελ πεξηνρή είραλ
γίλεη θαηνιηζζήζεηο θαη ζην παξειζφλ– φκσο νη αξρέο παξέιεηςαλ λα πξνβνχλ ζε ελέξγεηεο έσο
φηνπ ήηαλ πνιχ αξγά. ΢ε φιε ηελ πεξηνρή ππήξραλ άιιεο θνηλφηεηεο θησρψλ αλζξψπσλ, ηφζν
αζηηθέο φζν θαη αγξνηηθέο, πνπ θαίλνληαλ θαηαδηθαζκέλεο ζε έλαλ θαχιν θχθιν ζηέξεζεο –
έιιεηςε αμηνπξεπνχο θαηνηθίαο, πγεηνλνκηθήο πεξίζαιςεο ή πξφζβαζεο ζε ακεηβφκελε εξγαζία–
θαη απνδπλάκσζεο, κε ειάρηζηε ή θακία δπλαηφηεηα παξέκβαζεο ζηηο απνθάζεηο πνπ επεξέαδαλ
ηηο δσέο ηνπο. Σν ζίγνπξν είλαη πσο δελ είραλ θακία παξέκβαζε ζην πψο λα πξνζηαηεπηνχλ απφ
πεξαηηέξσ επηδείλσζε ηεο θηψρεηαο.
΢ηα ππφ ηζξαειηλή θαηνρή παιαηζηηληαθά εδάθε, Παιαηζηίληνη πνπ ήδε δνχζαλ ζε ζπλζήθεο
θηψρεηαο θαηέζηεζαλ άζηεγνη σο απνηέιεζκα κηαο εζθεκκέλεο πνιηηηθήο. ΢ηε Γπηηθή ΋ρζε,
ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο Αλαηνιηθήο Ηεξνπζαιήκ, ηζξαειηλέο δπλάκεηο θαηεδάθηζαλ πνιιέο
παιαηζηηληαθέο θαηνηθίεο, εθδηψθνληαο εθαηνληάδεο αλζξψπνπο, κε ηε δηθαηνινγία πσο ρηίζηεθαλ
ρσξίο λφκηκε άδεηα, ηε ζηηγκή πνπ γεληθά αξλνχληαη λα εθδψζνπλ ηέηνηεο άδεηεο ζε Παιαηζηηλίνπο.
΢ηελ Κνηιάδα ηνπ Ηνξδάλε έθεξαλ κπνπιληφδεο γηα λα ηζνπεδψζνπλ ηα ζπίηηα θαη ηα καληξηά ησλ
ρσξηθψλ, ζηεξψληαο ηνπο ηα κέζα δηαβίσζήο ηνπο. ΢ε άιιεο πεξηνρέο νη Παιαηζηίληνη
απνθιείζηεθαλ απφ ηελ πξφζβαζε ζηα ρσξάθηα ηνπο κε ηελ αλέγεξζε ηνπ θξάρηε / ηείρνπο, ελψ
εκπνδίδνληαλ λα κεηαβνχλ ζηνλ ηφπν εξγαζίαο ή ζπνπδψλ ηνπο, αθφκε θαη λα δερζνχλ
λνζνθνκεηαθή πεξίζαιςε, απφ ηα ηζξαειηλά ζεκεία ειέγρνπ θαη νδνθξάγκαηα. ΢ηε Λσξίδα ηεο
Γάδαο, ε ηζξαειηλή επίζεζε, πνπ μεθίλεζε ζηηο 27 Γεθεκβξίνπ θαη θξάηεζε ηξεηο εβδνκάδεο,
θαηέζηξεςε ή πξνθάιεζε κεγάιεο δεκηέο ζε πεξηζζφηεξεο απφ 20.000 παιαηζηηληαθέο θαηνηθίεο,
πξνθάιεζε θαηαζηξνθέο ζε ζρνιεία θαη ηφπνπο εξγαζίαο θαη ζθφησζε εθαηνληάδεο Παιαηζηίληνπο
ακάρνπο. ΢ην κεηαμχ, νη Ηζξαειηλνί νηθηζκνί ζηελ θαηερφκελε Γπηηθή ΋ρζε ζπλέρηζαλ λα
επεθηείλνληαη θαη λα αλαπηχζζνληαη, θαηά παξάβαζε ηνπ δηεζλνχο δηθαίνπ.


΢ΣΔΡΗ΢Η ΦΧΝΗ΢
΢ε φιε ηελ πεξηνρή, φζνη κηινχζαλ αλνηρηά ππεξαζπηδφκελνη ηα δηθαηψκαηα ηα δηθά ηνπο ή ησλ
άιισλ, θηλδχλεπαλ λα ππνζηνχλ δηψμεηο ζηα ρέξηα ππεξβνιηθά ηζρπξψλ κπζηηθψλ αζηπλνκηθψλ,
ζηνπο νπνίνπο νη πνιηηηθνί ηνπο αθέληεο ζπρλά επέηξεπαλ λα παξαβαίλνπλ ην λφκν κε αηηκσξεζία.
Οη θπβεξλήζεηο γεληθά δελ αλέρνληαλ ηε δηαθσλία θαη έκνηαδαλ λα θνβνχληαη ηελ θξηηηθή θαη ηελ
πξφθιεζε, θαζψο θαη ηε δεκφζηα έθζεζε ηεο δηαθζνξάο ή άιισλ παξαπησκάησλ ηνπο.
΢ε φιε ηελ πεξηνρή, νη θξαηηθέο αξρέο ρξεζηκνπνίεζαλ ηελ αλάγθε λα είλαη «αζθαιείο» θαηά ηεο
«ηξνκνθξαηίαο» σο κέζν γηα λα ζπείξνπλ ην θφβν, ηελ αλαζθάιεηα θαη ηελ θαηαπίεζε. Έλνπιεο
πνιηηηθέο νκάδεο πξαγκαηνπνίεζαλ βίαηεο επηζέζεηο ζε δηάθνξεο ρψξεο, κεηαμχ ησλ νπνίσλ ζηελ
Αιγεξία, ην Ηξάθ, ην Λίβαλν, ηε ΢πξία θαη ηελ Τεκέλε, φκσο νη θπβεξλήζεηο ρξεζηκνπνίεζαλ
αληηηξνκνθξαηηθνχο λφκνπο, ζπρλά ζθφπηκα αζαθείο θαη ζαξσηηθνχο, γηα λα θαηαζηείινπλ ηνπο
πνιηηηθνχο ηνπο αληηπάινπο θαη λα θαηαπλίμνπλ ζεκηηή θξηηηθή θαη δηαθσλία. Ζ αιαδνληθή εμνπζία
ησλ Μνπρακπαξάη, ησλ ππεξεζηψλ αζθαιείαο θαη πιεξνθνξηψλ, ήηαλ δηάρπηε ζηελ πεξηνρή.
΢πλήζσο απηέο νη κπζηηθέο αζηπλνκίεο έδηλαλ αλαθνξά θαηεπζείαλ ζηνλ αξρεγφ ηνπ θξάηνπο ή ηεο
θπβέξλεζεο θαη ηνπο επηηξεπφηαλ λα ζπιιακβάλνπλ, λα θξαηνχλ θαη λα αλαθξίλνπλ ππφπηνπο, θαη
ζπρλά λα δηαπξάηηνπλ βαζαληζηήξηα θαη άιινπ είδνπο θαθνκεηαρείξηζε κε αηηκσξεζία. Ζ Γηεζλήο
Ακλεζηία έιαβε ηεθκεξησκέλεο αλαθνξέο βαζαληζκψλ απφ δηάθνξεο ρψξεο, κεηαμχ ησλ νπνίσλ
απφ ηελ Αίγππην, ηα Ζλσκέλα Αξαβηθά Δκηξάηα, ηελ Ηνξδαλία, ην Ηξάθ, ην Λίβαλν, ην Μπαρξέηλ, ηε
΢ανπδηθή Αξαβία, ηε ΢πξία, ηελ Σπλεζία θαη ηελ Τεκέλε. Αλαθέξζεθαλ επίζεο βαζαληζκνί
Παιαηζηηλίσλ πνπ ζπλειήθζεζαλ απφ ηηο ηζξαειηλέο δπλάκεηο, θαζψο θαη θξαηήζεηο θαη
βαζαληζκνί κε αηηκσξεζία Παιαηζηηλίσλ απφ ηηο αληαγσληζηηθέο δπλάκεηο αζθαιείαο ηεο Φαηάρ
θαη ηεο Υακάο, ζηε Γπηηθή ΋ρζε θαη ηε Γάδα αληίζηνηρα.




                                                                                            49
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

Έλαο βαζηθφο ζηφρνο ησλ βαζαληζηεξίσλ ήηαλ ε απφζπαζε νκνινγηψλ γηα πνηληθέο δηψμεηο ζε
κεξνιεπηηθά δηθαζηήξηα, ησλ νπνίσλ νη δηθαζηέο είηε θνβνχληαλ είηε δελ ελδηαθέξνληαλ λα
ειέγμνπλ πψο απνθηήζεθαλ ηα απνδεηθηηθά ζηνηρεία. ΢ε δηάθνξεο ρψξεο, νη δίθεο αληηπάισλ ηεο
θπβέξλεζεο δηεμάγήρζεζαλ απφ «εηδηθα» δηθαζηήξηα, νη δηαδηθαζίεο ησλ νπνίσλ δελ
ηθαλνπνηνχζαλ ηα δηεζλή πξφηππα πεξί δίθαηεο δίθεο. ΢ηελ Αίγππην, εγέηεο ηεο Μνπζνπικαληθήο
Αδειθφηεηαο, φινη πνιίηεο, δηθάζηεθαλ απφ ζηξαηνδηθείν θαη νη δηεζλείο παξαηεξεηέο
απνθιείζηεθαλ. Άιινη θαηεγνξνχκελνη παξαπέκθζεθαλ ζε δηθαζηήξην πνπ ηδξχζεθε κε βάζε ηελ
θαηάζηαζε έθηαθηεο αλάγθεο, πνπ ηζρχεη εδψ θαη πνιιά ρξφληα ζηελ Αίγππην. ΢ηε Ληβχε, 11
άληξεο πνπ ζπλειήθζεζαλ αθνχ δηνξγάλσζαλ εηξεληθή δηακαξηπξία ζηε κλήκε ησλ θφλσλ
δψδεθα δηαδεισηψλ απφ αζηπλνκηθνχο, θαηαδηθάζηεθαλ ζε θπιάθηζε κέρξη θαη 25 εηψλ απφ ην
Γηθαζηήξην Κξαηηθήο Αζθαιείαο, αλ θαη φινη εθηφο απφ δχν απνθπιαθίζηεθαλ πξηλ ην ηέινο ηνπ
έηνπο. ΢ηε ΢πξία, ηνπιάρηζηνλ 300 άλζξσπνη αληηκεηψπηδαλ δίθε ελψπηνλ ηνπ δηαβφεηα άδηθνπ
Αλψηαηνπ Γηθαζηεξίνπ Κξαηηθήο Αζθαιείαο ή άιισλ δηθαζηεξίσλ ζηα νπνία δελ ζα είραλ δίθαηε
δίθε, ελψ 12 εμέρνληεο θηινδεκνθξαηηθνί αθηηβηζηέο θαηαδηθάζηεθαλ ζε θπιάθηζε κε θαηεγνξίεο
φπσο ε «απνδπλάκσζε ηνπ εζληθνχ ζπλαηζζήκαηνο». Γηακαξηπξήζεθαλ φηη είραλ μπινθνπεζεί
θαηά ηελ πξνθπιάθηζε γηα λα αλαγθαζηνχλ λα ππνγξάςνπλ «νκνινγίεο», φκσο ην δηθαζηήξην δελ
έθαλε θακία ελέξγεηα γηα λα εξεπλήζεη ηελ θαηαγγειία. ΢ε άιιεο πεξηπηψζεηο, φξγαλν ηνπ ΟΖΔ
απνθάλζεθε πσο θπιαθηζκέλνη θξαηνχληαλ απζαίξεηα, θαζψο είραλ θαηαδηθαζηεί, ζε άδηθεο δίθεο,
γηα πξάμεηο πνπ ηζνδπλακνχζαλ κε ηε ζεκηηή άζθεζε ηνπ δηθαηψκαηφο ηνπο ζηελ ειεπζεξία ηεο
έθθξαζεο – νη ζπξηαθέο αξρέο δελ έθαλαλ θακία ελέξγεηα. Οη αξρέο ηεο ΢ανπδηθήο Αξαβίαο έζεζαλ
ππφ θξάηεζε εθαηνληάδεο αλζξψπνπο γηα ιφγνπο αζθαιείαο, κεηαμχ ησλ νπνίσλ εηξεληθνχο
επηθξηηέο ηεο θπβέξλεζεο, ελψ ρηιηάδεο άιινη πνπ είραλ ζπιιεθζεί ηα πξνεγνχκελα ρξφληα
παξέκεηλαλ ζηε θπιαθή, νπζηαζηηθά ζε θαζεζηψο κπζηηθφηεηαο. Σνλ Οθηψβξην ε θπβέξλεζε
αλαθνίλσζε πσο ζα ίδξπε εηδηθφ δηθαζηήξην γηα λα δηθάζεη πεξηζζφηεξνπο απφ 900 αλζξψπνπο
πνπ θαηεγνξνχληαη γηα ηξνκνθξαηηθά αδηθήκαηα, αιιά δελ έδσζε ιεπηνκέξεηεο γηα ηνπο
θαηεγνξνπκέλνπο, ηηο εκεξνκελίεο ηεο δίθεο ηνπο, αλ ζα ηνπο επηηξαπεί λα έρνπλ ζπλεγφξνπο ή αλ
ην δηθαζηήξην ζα είλαη αλνηρηφ ζε δηεζλείο παξαηεξεηέο.
Παληνχ, αθφκε θαη ζε ζρεηηθά πην αλνηρηά θξάηε, νη δεκνζηνγξάθνη θαη νη εθδφηεο γλψξηδαλ πσο
έπξεπε λα ιεηηνπξγνχλ κέζα ζε ζπγθεθξηκέλα φξηα, αλ δελ ήζειαλ λα θηλδπλεχζνπλ λα ππνζηνχλ
πνηληθή δίσμε, θιείζηκν ηεο εθεκεξίδαο ηνπο ή αθφκε κεγαιχηεξα δεηλά. ΢ηελ Αίγππην, έλαο
εθδφηεο θαηαδηθάζηεθε ζε θπιάθηζε επεηδή ζρνιίαζε ηελ πγεία ηνπ πξνέδξνπ. ΢ηελ Αιγεξία,
δεκνζηνγξάθνη δηψρζεθαλ πνηληθά φηαλ έγξαςαλ γηα ηνπο ηζρπξηζκνχο πεξί δηαθζνξάο ζε
επίζεκνπο θχθινπο, ελψ έλαο θνξπθαίνο δηθεγφξνο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ δέρζεθε
παξελνριήζεηο κε ηελ θαηεγνξία πσο έπιεηηε ηελ ππφιεςε ηνπ δηθαζηηθνχ ζψκαηνο. ΢ηε Ληβχε,
εμαθνινπζεί λα θξαηείηαη έλαο πνιηηηθά δηαθσλψλ, πνπ είρε ηεζεί ππφ θξάηεζε ην 2004 φηαλ έθαλε
έθθιεζε γηα πνιηηηθή κεηαξξχζκηζε ζε κηα ζπλέληεπμή ηνπ ζηα κέζα ελεκέξσζεο. ΢ην Μαξφθν /
Γπηηθή ΢αράξα, φπνπ ε θξηηηθή ζηε κνλαξρία εμαθνινπζεί λα απνηειεί ηακπνχ, ππεξαζπηζηέο ησλ
αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ δηψρζεθαλ πνηληθά επεηδή κηα εηξεληθή δηακαξηπξία ζεσξήζεθε
πξνζβιεηηθή γηα ην Βαζηιηά, αλ θαη αξγφηεξα ηνπο έδσζε ράξε, ελψ έλαο 18ρξνλνο θνηηεηήο
θαηαδηθάζηεθε ζε θπιάθηζε φηαλ έλα ζχλζεκα γηα ηελ αγαπεκέλε ηνπ πνδνζθαηξηθή νκάδα πνπ
έγξαςε ζε ηνίρν ζεσξήζεθε φηη πξνζέβαιιε ηε κνλαξρία. ΢ηε ΢πξία, φπνπ ε θπβέξλεζε δελ
δείρλεη αλνρή νπζηαζηηθά ζε θακία δηαθσλία, κεηαμχ ησλ ζηφρσλ ζπγθαηαιέγνληαλ εθδφηεο
ηζηνινγίσλ (κπιφγθεξο) πνπ θαηεγνξήζεθαλ φηη «δηέδηδαλ ςεπδείο εηδήζεηο» ή «απνδπλάκσλαλ ην
εζληθφ ζπλαίζζεκα», κε βάζε ζαξσηηθνχο λφκνπο ζρεδηαζκέλνπο γηα λα απνζαξξχλνπλ θαη λα
θαηαζηέιινπλ ηελ ειεχζεξε έθθξαζε. Οη θπβεξλήζεηο ηνπ Κνπβέηη θαη ηνπ Οκάλ πξνρψξεζαλ ζε
απζηεξφηεξνπο ειέγρνπο ηεο έθθξαζεο κέζσ ηνπ Γηαδηθηχνπ, ελψ νη αξρέο ζην Ηξάλ, ηελ Σπλεζία
θαη άιια θξάηε κπιφθαξαλ ζπζηεκαηηθά επηθξηηηθνχο ηζηνηφπνπο θαη δηέθνπηαλ ηε δηαδηθηπαθή
ζχλδεζε κεηαμχ ηνπηθψλ κε θπβεξλεηηθψλ νξγαλψζεσλ γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα θαη ηνπ έμσ
θφζκνπ.
΢ηελ Αίγππην θαη ηελ Σπλεζία, ε απάληεζε ησλ αξρψλ ζηηο δηακαξηπξίεο ησλ εξγαηψλ γηα ηηο
νηθνλνκηθέο ζπλζήθεο ήηαλ λα ηηο θαηαζηείινπλ κε ππέξκεηξε βία θαη καδηθέο ζπιιήςεηο. Παξφκνηα,
νη καξνθηλέο δπλάκεηο αζθαιείαο έζπαζαλ έλαλ απνθιεηζκφ δηακαξηπξίαο ζην ιηκάλη ηνπ ΢ίληη Ίθλη



                                                                                            50
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

θαη εμαπέιπζαλ θχκα θαηαζηνιήο ελαληίνλ εθείλσλ, ηνπο νπνίνπο ππνπηεχνληαλ φηη ηνλ
δηνξγάλσζαλ ή ηνλ ππνζηήξημαλ.
Οη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ θαη φζνη ηάζζνληαλ ππέξ δηεχξπλζεο ησλ
δηθαησκάησλ –γηα ηηο γπλαίθεο, ηηο κεηνλφηεηεο θαη άιινπο, ή ππέξ κεγαιχηεξεο πνιηηηθήο
ειεπζεξίαο ή πξφζβαζεο ζε θνηλσληθά θαη νηθνλνκηθά δηθαηψκαηα– βξέζεθαλ ζηελ πξψηε γξακκή
ζε φιε ηελ πεξηνρή. ΢ηηο πεξηζζφηεξεο ρψξεο, σζηφζν, νη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ εμαθνινχζεζαλ λα αληηκεησπίδνπλ πνιχ κεγάια εκπφδηα. ΢ηε ΢πξία θαη ηελ Σπλεζία,
αλεμάξηεηεο νξγαλψζεηο γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα αλαγθάζηεθαλ λα ιεηηνπξγνχλ ζε λνκηθφ
θελφ, αθνχ ν λφκνο ηηο ππνρξέσλε λα απνθηήζνπλ επίζεκε αλαγλψξηζε, ηελ νπνία νη αξρέο ηνπ
θξάηνπο νπζηαζηηθά αξλνχληαλ λα παξαρσξήζνπλ. ΢ην Ηξάλ, κηα θνξπθαία κε θπβεξλεηηθή
νξγάλσζε γηα ηα αλζξψπηλα δηθαηψκαηα, κε ζπληδξχηξηα ηελ ηηκεκέλε κε ην Βξαβείν Δηξήλεο ηνπ
ΟΖΔ ΢ηξίλ Δκπάληη, έθιεηζε κε θπβεξλεηηθή εληνιή, θαηά εηξσληθή ζχκπησζε ηελ ψξα αθξηβψο
πνπ ε νξγάλσζε εηνηκαδφηαλ λα θηινμελήζεη εθδήισζε γηα ηελ 60 ε επέηεην ηεο Οηθνπκεληθήο
Γηαθήξπμεο ησλ Γηθαησκάησλ ηνπ Αλζξψπνπ.


΢ΤΜΠΔΡΑ΢ΜΑ
Ζ ινγνδνζία εμαθνινχζεζε λα ιείπεη επψδπλα απφ ηελ πεξηνρή γηα νπνηαδήπνηε απφ ηηο
θαηαπαηήζεηο αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ πνπ αληηκεηψπηδαλ ζε θαζεκεξηλή βάζε νη άλζξσπνη.
Βπζηζκέλνη βαζχηεξα ζηελ αλαζθάιεηα, απνθιεηζκέλνη απφ ηηο δηαδηθαζίεο ιήςεο απνθάζεσλ,
αγλννχκελνη –ή θαηαπηεδφκελνη– φηαλ επηρεηξνχζαλ λα αθνπζηνχλ, νη άλζξσπνη ζηηο ρψξεο ηεο
Μέζεο Αλαηνιήο θαη ηεο Βφξεηαο Αθξηθήο είδαλ ηηο θαθνπρίεο ηνπο λα δηαησλίδνληαη θαζ’ φιε ηε
δηάξθεηα ηνπ 2008.
Ζ αηηκσξεζία παξέκεηλε αθξνγσληαίνο ιίζνο ηεο πνιηηηθήο ζε κεγάιν κέξνο ηεο πεξηνρήο. ΢ην
Μαξφθν / Γπηηθή ΢αράξα, γηα παξάδεηγκα, ε δηαδηθαζία απνθαηάζηαζεο ηεο αιήζεηαο γηα ηηο
εμαλαγθαζκέλεο εμαθαλίζεηο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εγεκνλίαο ηνπ Βαζηιηά Υαζάλ Β’ έκνηαδε λα
βξίζθεηαη ζε ζηαζηκφηεηα. ΢ηελ Αιγεξία, νη αξρέο εμαθνινχζεζαλ λα κπινθάξνπλ νπνηαδήπνηε
έξεπλα γηα ηηο βαξχηαηεο παξαβηάζεηο πνπ δηαπξάρζεθαλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εκθχιηαο
ζχγθξνπζεο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990. ΢ην Ηξάλ, ην Λίβαλν, ηε Ληβχε θαη ηε ΢πξία νη αξρέο
παξέιεηςαλ λα πξνβνχλ ζε νπνηεζδήπνηε απνηειεζκαηηθέο ελέξγεηεο γηα λα δηεξεπλήζνπλ ή λα
επαλνξζψζνπλ ηηο θαηάθσξσλ θαηαπαηήζεηο ηνπ παξειζφληνο. Γελ απνηειεί έθπιεμε φηη απηέο
νη θπβεξλήζεηο ζπγθαηαιέγνληαλ ζε εθείλεο πνπ δελ έδεημαλ θακία πξνζπκία λα εξεπλήζνπλ λένπο
ηζρπξηζκνχο ή θξνχζκαηα, φπσο ηελ αλαθεξζέληα θφλν 17 θπιαθηζκέλσλ θαη άιισλ αλζξψπσλ
απφ ηηο ζπξηαθέο δπλάκεηο αζθαιείαο ζηε ΢ηξαηησηηθή Φπιαθή ΢εληλάγηα.
Αιιά κπξνζηά ζε ηφζν πνηθίια θαη ζπρλά θαηλνκεληθά αλππέξβιεηα πξνβιήκαηα ζε φιε ηελ
πεξηνρή, πνιιά άηνκα –άλδξεο, γπλαίθεο, αθφκε θαη παηδηά– εξγάζηεθαλ γηα λα πξαγκαηψζνπλ ηα
δηθαηψκαηα ηα δηθά ηνπο θαη ησλ άιισλ. Πνιινί δελ πηνήζεθαλ αθφκε θαη κπξνζηά ζε ζνβαξνχο
θηλδχλνπο γηα ηε δσή θαη ηα κέζα δηαβίσζήο ηνπο. ΢ηελ Αιγεξία, ζπγγελείο ησλ ζπκάησλ ησλ
εμαλαγθαζκέλσλ εμαθαλίζεσλ θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ «βξψκηθνπ πνιέκνπ» ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990
ζπλέρηζαλ λα πηέδνπλ γηα ηελ αιήζεηα θαη γηα δηθαηνζχλε, παξά ηελ ακείιηθηε αθακςία ηεο
θπβέξλεζεο θαη ηηο παξελνριήζεηο. ΢ην Ηξάλ, γπλαίθεο –θαη άλδξεο– πξνψζεζαλ κηα έθθιεζε Δλφο
Δθαηνκκπξίνπ Τπνγξαθψλ, απαηηψληαο λα δνζεί ηέινο ζηηο λνκηθέο δηαθξίζεηο θαηά ησλ γπλαηθψλ,
παξά ηηο επαλεηιεκκέλεο παξελνριήζεηο, ζπιιήςεηο θαη επηζέζεηο θξαηηθψλ ππαιιήισλ πνπ
ελέξγεζαλ παξαβηάδνληαο ηνλ λφκν, ελψ άιινη αγσλίζηεθαλ γηα ηνλ ηεξκαηηζκφ ησλ εθηειέζεσλ
αλήιηθσλ παξαβαηψλ.
΢ηηο ρψξεο απηέο θαη άιιεο, νη ππεξαζπηζηέο ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ βξίζθνληαλ ζηελ
πξψηε γξακκή ηεο πξνψζεζεο ηεο αιιαγήο. Ωζηφζν ππήξμαλ ελδείμεηο πσο κεξηθνί απφ ηνπο
έρνληεο πνιηηηθή εμνπζία επίζεο αλαγλσξίδνπλ ηελ αλάγθε γηα αιιαγή, γηα κεηαξξχζκηζε θαη γηα
πεξηζζφηεξεο ελέξγεηεο γηα ηελ πξνάζπηζε ησλ αλζξσπίλσλ δηθαησκάησλ. Ζ θπβέξλεζε ηνπ
Μπαρξέηλ, γηα παξάδεηγκα, αμηνπνίεζε ηελ επθαηξία ηεο δηαδηθαζίαο Οηθνπκεληθήο Πεξηνδηθήο
Δπαλεμέηαζεο ηνπ ΟΖΔ γηα λα ζέζεη ζε θίλεζε έλα πξφγξακκα κεηαξξπζκίζεσλ ζηα αλζξψπηλα



                                                                                         51
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΓΔΩΓΡΑΦΗΚΖ ΔΠΗ΢ΚΟΠΖ΢Ζ - ΜΔ΢Ζ ΑΝΑΣΟΛΖ & ΒΟΡΔΗΑ ΑΦΡΗΚΖ

δηθαηψκαηα πνπ, αλ εθαξκνζηεί, ζα απνηειέζεη ηζρπξφ παξάδεηγκα γηα ηνπο γείηνλέο ηνπ. ΢ην
Λίβαλν, ν Τπνπξγφο Γηθαηνζχλεο πξνψζεζε έλαλ λφκν γηα ηελ θαηάξγεζε ηεο ζαλαηηθήο πνηλήο,
ελψ ε θπβέξλεζε ηεο Αιγεξίαο ππήξμε έλαο απφ ηνπο θαίξηνπο ππνζηεξηθηέο ηεο έθθιεζεο γηα ην
παγθφζκην πάγσκα ησλ εθηειέζεσλ. Αξγά αιιά ζηαζεξά, ππήξμαλ κέζα ζην 2008 ελδείμεηο πσο
αλαδχεηαη κηα λέα γεληά, κε κεγαιχηεξε επίγλσζε ησλ δηθαησκάησλ ηεο θαη ησλ δξφκσλ πνπ
πξέπεη λα ηεο αλνίγνληαη, θαη κε απμαλφκελε απνθαζηζηηθφηεηα λα ηα επηηχρεη.




                                                                                        52
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΔΛΛΑΓΑ


ΔΛΛΑΓΑ

 ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΓΗΜΟΚΡΑΣΙΑ
 Αξρεγφο θξάηνπο: Κάξνινο Παπνχιηαο
 Αξρεγφο θπβέξλεζεο: Κσλζηαληίλνο Καξακαλιήο
 Θαλαηηθή πνηλή: Έρεη θαηαξγεζεί γηα φια ηα εγθιήκαηα
 Πιεζπζκφο: 11,2 εθαηνκκχξηα
 Πξνζδφθηκν δσήο: 78,9 έηε
 Θλεζηκφηεηα θάησ ησλ 5 εηψλ (α/θ): 8/8 ζηα 1000 άηνκα
 Πνζνζηφ εγγξακκάησλ ελειίθσλ: 96%


Αθ’ όηνπ αζηπλνκηθόο ππξνβόιεζε θαη ζθόηωζε έλα 15ρξνλν αγόξη ηνλ Γεθέκβξην,
αζηπλνκηθνί αλαθέξεηαη όηη ρξεζηκνπνίεζαλ ππεξβνιηθή βία ελαληίνλ δηαδειωηώλ θαζώο
νη δηακαξηπξίεο, κεηαμύ απηώλ θαη βίαηεο ηαξαρέο, εμαπιώζεθαλ ζε όιε ηε ρώξα. Παξά ηε
ζέζπηζε λέαο λνκνζεζίαο γηα ηε δηαδηθαζία αζύινπ θαη ηηο ζπλζήθεο ππνδνρήο ηωλ
κεηαλαζηώλ, ε κεηαρείξηζε ηωλ παξάηππωλ κεηαλαζηώλ θαη ηωλ αηηνύληωλ άζπιν
ζπλέρηζε λα παξαβηάδεη ηα δηεζλή ζεζκηθά θείκελα. Υηιηάδεο θπιαθηζκέλνη θαηέθπγαλ ζε
απεξγία πείλαο δηακαξηπξόκελνη γηα ηε κεηαρείξηζή ηνπο ζηε θπιαθή. Έλαο αληηξξεζίαο
ζπλείδεζεο θαηαδηθάζηεθε ζε πνηλή θπιάθηζεο.

Ο θόλνο ηνπ Αιέμε Γξεγνξόπνπινπ – ππεξβνιηθή ρξήζε βίαο
΢ηηο 6 Γεθεκβξίνπ, ν δεθαπεληάρξνλνο Αιέμεο Γξεγνξφπνπινο θνλεχζεθε απφ έλαλ αζηπλνκηθφ,
ν νπνίνο ππεξεηνχζε σο «εηδηθφο θξνπξφο», ζην θέληξν ηεο Αζήλαο. Οη πεξηγξαθέο ησλ
γεγνλφησλ πνπ νδήγεζαλ ζηελ δνινθνλία πνηθίιινπλ. ΢χκθσλα κε ηελ αζηπλνκία, δχν
αζηπλνκηθνί ζε φρεκα δέρηεθαλ επίζεζε απφ νκάδα 20 έσο 30 λεαξψλ. ΢ε κηα δεχηεξε
αληηπαξάζεζε έλαο απφ ηνπο αζηπλνκηθνχο έξημε ρεηξνβνκβίδα θξφηνπ-ιάκςεο ελψ ν άιινο
ππξνβφιεζε δχν θνξέο ζηνλ αέξα θαη κία πξνο ην έδαθνο θαη κία απφ ηηο ζθαίξεο εμνζηξαθίζηεθε
θαη ηξαπκάηηζε ζαλάζηκα ηνλ Αιέμε Γξεγνξφπνπιν. ΢χκθσλα κε παξηζηακέλνπο, δχν αζηπλνκηθνί
ζε φρεκα πιεζίαζαλ ηνλ Αιέμε Γξεγνξφπνπιν θαη ηελ παξέα ηνπ πεξίπνπ ζηηο 9 κ.κ. θαη ηνπο
εμχβξηζαλ ιεθηηθά. Καζψο νη αζηπλνκηθνί έθεπγαλ, θάπνηνο απφ ηελ παξέα πέηαμε έλα κπνπθάιη
πξνο ην πεξηπνιηθφ, ην νπνίν ζηακάηεζε, νη αζηπλνκηθνί επέζηξεςαλ πεδνί θαη εμχβξηζαλ ιεθηηθά
ηνπο λεαξνχο. Καηά ηε δηάξθεηα απηήο ηεο ινγνκαρίαο έλαο αζηπλνκηθφο ππξνβφιεζε ηξεηο θνξέο
θαη κία απφ ηηο ηξεηο ζθαίξεο ζθφησζε ηνλ δεθαπεληάρξνλν Αιέμε Γξεγνξφπνπιν. Μέζα ζηηο
επφκελεο εκέξεο θαη νη δχν αζηπλνκηθνί ηέζεθαλ ζε δηαζεζηκφηεηα. ΢ηνλ αζηπλνκηθφ πνπ
ππξνβφιεζε απαγγέιζεθαλ θαηεγνξίεο γηα παξάλνκε νπινρξεζία θαη γηα αλζξσπνθηνλία κε
πξφζεζε, ελψ ζηνλ άιιν απαγγέιζεθε ε θαηεγνξία ηεο απιήο ζπλέξγεηαο.
Σν γεγνλφο απηφ ππξνδφηεζε εθηεηακέλεο αληηθπβεξλεηηθέο δηακαξηπξίεο ζε φιε ηε ρψξα, πνπ
ζπλερίδνληαλ ζην ηέινο ηνπ έηνπο. Ζ αζηπλνκία αλαθέξεηαη φηη ρξεζηκνπνίεζε ππεξβνιηθή θαη
ηηκσξεηηθή βία ελαληίνλ εηξεληθψλ δηαδεισηψλ αληί λα ζηξαθεί ζηνπο ηαξαμίεο πνπ θαηέζηξεθαλ
πεξηνπζίεο. Αλάκεζα ζε απηνχο πνπ μπινθνπήζεθαλ απφ ηελ αζηπλνκία ήηαλ θαη δπν κέιε ηεο
Γηεζλνχο Ακλεζηίαο. Ζ αζηπλνκία επίζεο πξαγκαηνπνίεζε πνιιέο απζαίξεηεο ζπιιήςεηο.




                                                                                          53
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΔΛΛΑΓΑ

Πξόζθπγεο θαη αηηνύληεο άζπιν
Γχν πξνεδξηθά δηαηάγκαηα αλαγγέιζεθαλ ηνλ Ηνχιην ζρεηηθά κε ηηο δηαδηθαζίεο αλαγλψξηζεο
ηεο πξνζθπγηθήο ηδηφηεηαο θαη ηα θξηηήξηα γηα λα ζεσξεζεί θαλείο πξφζθπγαο. Καη ηα δχν
απέηπραλ λα αληαπνθξηζνχλ πιήξσο ζηηο αλεζπρίεο ησλ νξγαληζκψλ αλζξσπίλσλ
δηθαησκάησλ θαη άιισλ. Σν Πξνεδξηθφ Γηάηαγκα 90/2008 θαζηζηά ηε λνκηθή ζπλδξνκή
δηαζέζηκε κφλν ζην ζηάδην ηεο πξνζθπγήο, αθνχ ην αίηεκα γηα άζπιν έρεη απνξξηθζεί. Ζ
δηαδηθαζία επαλεμέηαζεο γηα ηα αηηήκαηα πνπ απνξξίθζεθαλ ζηεξείηαη αλεμαξηεζίαο, αθνχ
ε Γεπηεξνβάζκηα Δπηηξνπή παξακέλεη ζπκβνπιεπηηθφ φξγαλν πξνο ηνλ Τπνπξγφ
Δζσηεξηθψλ. Ζ πξφζβαζε ησλ δηθεγφξσλ ζηηο δηθνγξαθίεο θαη ηνπο θξαηνπκέλνπο πειάηεο
ηνπο είλαη πεξηνξηζκέλε. Οη αηηήζεηο γηα άζπιν πξέπεη λα ππνβάιινληαη απηνπξνζψπσο,
ζέηνληαο νξηζκέλνπο αηηνχληεο ζε θίλδπλν ζχιιεςεο. Οη αηηήζεηο πξέπεη λα ππνβάιινληαη
ακέζσο κεηά ηελ είζνδν ζηελ ρψξα, ρσξίο λα ππάξρνπλ εηδηθέο δηαηάμεηο πνπ λα
δηαζθαιίδνπλ ηελ πξφζβαζε ζηε δηαδηθαζία φζσλ ηίζεληαη ππφ θξάηεζε θαηά ηελ άθημή ηνπο.
Δπηηξέπεηαη ε θξάηεζε αηηνχλησλ άζπιν έσο θαη επί 60 κέξεο. Σν Πξνεδξηθφ Γηάηαγκα
96/2008 δηαηππψλεη ηα θξηηήξηα ρνξήγεζεο πξνζθπγηθήο πξνζηαζίαο θαη πξνζηαζίαο γηα
αλζξσπηζηηθνχο ιφγνπο. ΢ηνπο ιφγνπο απνθιεηζκνχ απφ ηελ επηθνπξηθή αλζξσπηζηηθή
πξνζηαζία ζπγθαηαιέγνληαη πιεκκειήκαηα πνπ ηηκσξνχληαη κε ηξεηο κήλεο θπιάθηζεο.
Σνλ Απξίιην ην ηνπηθφ γξαθείν ηεο Όπαηεο Αξκνζηείαο ηνπ ΟΖΔ γηα ηνπο Πξφζθπγεο
αλέθεξε φηη ε πξφζβαζε ησλ αλειίθσλ ζηελ πξνζθπγηθή πξνζηαζία ήηαλ απζαίξεηε θαη φηη
νη πιεξνθνξίεο πνπ παξέρνληαλ ζρεηηθά κε ηε δηαδηθαζία αζχινπ ήηαλ αλεπαξθείο.
Γηαπίζησζε επίζεο φηη ε ειηθία ζπάληα έπαηδε ξφιν ζηελ ηεξάξρεζε ησλ αηηήζεσλ. Ζ έθζεζε
ηεο Όπαηεο Αξκνζηείαο ηνπ ΟΖΔ γηα ηνπο Πξφζθπγεο δεηνχζε ηνλ ηεξκαηηζκφ ηεο
δηνηθεηηθήο θξάηεζεο αλειίθσλ.
      Σνλ Οθηψβξην, 160 αζπλφδεπηα παηδηά-κεηαλάζηεο, θάπνηα απφ ηα νπνία
       πηζαλφηαηα ήηαλ αηηνχληεο άζπιν, αλαθέξζεθε φηη βξίζθνληαλ ζην θέληξν θξάηεζεο
       ηεο Παγαλήο ζηελ Λέζβν, ζε εμεπηειηζηηθέο, απάλζξσπεο θαη αλζπγηεηλέο ζπλζήθεο
       θξάηεζεο. Οη θξαηνχκελνη θνηκνχληαλ ζην δάπεδν, ην νπνίν ήηαλ ζπλερψο
       πιεκκπξηζκέλν ιφγσ ειαηησκαηηθψλ πδξαπιηθψλ, θαη ζπάληα ηνπο επηηξεπφηαλ
       έμνδνο γηα άζθεζε. Σν θέληξν απηφ, ην νπνίν ρηίζζεθε γηα ηελ θξάηεζε 300 αηφκσλ,
       ζηέγαδε 830 θξαηνχκελνπο, κεηαμχ απηψλ κεηέξεο κε βξέθε θαη ηνπιάρηζηνλ κία
       έγθπν γπλαίθα. Ζ πξφζβαζε ζε δηθεγφξνπο θαη ζε κε θπβεξλεηηθέο νξγαλψζεηο ήηαλ
       πεξηνξηζκέλε.


Βαζαληζκνί θαη άιιεο κνξθέο θαθνκεηαρείξηζεο
Καθνπνίεζε θξαηνπκέλσλ απφ αζηπλνκηθνχο, ηδίσο κεηαλαζηψλ                   θαη   κειψλ
πεξηζσξηνπνηεκέλσλ νκάδσλ, αλαθέξζεθε θαζ’ φιε ηε δηάξθεηα ηεο ρξνληάο.
      Μεηαλάζηεο πνπ θαηέθζαζαλ ζηελ ΢άκν αλαθέξζεθε φηη θαθνπνηήζεθαλ απφ
       ιηκελνθχιαθεο κεηά ηε ζχιιεςε ηνπο ζηηο 7 Ηνπιίνπ. Οη κεηαλάζηεο είπαλ πσο
       ραζηνπθίζηεθαλ θαη ρηππήζεθαλ κε γξνζηέο θαη θινηζηέο επάλσ ζην ζθάθνο ηνπ
       ιηκεληθνχ. Έλαο ιηκελνθχιαθαο θέξεηαη λα αλάγθαζε έλαλ άληξα λα θαηαπηεί
       αληειηαθή θξέκα, ελψ έλαο άιινο άξπαμε έλαλ κεηαλάζηε απφ ηα καιιηά θαη
       ρηππνχζε ην θεθάιη ηνπ ζηα ηνηρψκαηα ηνπ ζθάθνπο. Έλαο ηξίηνο κεηαλάζηεο
       αλαθέξζεθε πσο ππέζηε ξήμε ηπκπάλνπ αθνχ ραζηνπθίζηεθε. Μέρξη ην ηέινο ηνπ
       έηνπο δελ είρε νινθιεξσζεί θάπνηα έξεπλα γηα ηνπο ηζρπξηζκνχο απηνχο. Ζ έξεπλα
       γηα ηηο θαθνπνηήζεηο κεηαλαζηψλ ζηε Υίν, πνπ είρε δηαηαρζεί ηνλ Οθηψβξην ηνπ 2007,
       επίζεο δελ είρε νινθιεξσζεί.
      ΢ηηο 26 Οθησβξίνπ αζηπλνκηθνί έμσ απφ ηε Γηεχζπλζε Αιινδαπψλ ζηελ Αζήλα
       επηηέζεθαλ ζε πιήζνο αηηνχλησλ άζπιν πνπ πεξίκελαλ λα θαηαζέζνπλ ηηο αηηήζεηο
       ηνπο, ζθνηψλνληαο έλαλ άλδξα θαη ηξαπκαηίδνληαο αξθεηνχο άιινπο, ζχκθσλα κε



                                                                                      54
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΔΛΛΑΓΑ

       ηελ Οκάδα Γηθεγφξσλ γηα ηα Γηθαηψκαηα Μεηαλαζηψλ θαη Πξνζθχγσλ, πνπ εδξεχεη
       ζηελ Αζήλα. Ζ Γηεχζπλζε Αιινδαπψλ αλαθέξεηαη φηη αξλνχηαλ λα δερηεί λέεο
       αηηήζεηο γηα άζπιν ηνπο δχν κήλεο πνπ πξνεγήζεθαλ.
      Έλαο άλδξαο Ρνκ, πνπ ηέζεθε ππφ θξάηεζε ζηηο 19 Ηνπλίνπ, είπε πσο ππνβιήζεθε
       ζε μπινδαξκφ ζην αζηπλνκηθφ ηκήκα Αραξλψλ, επί αξθεηέο ψξεο κεηά ηε ζχιιεςή
       ηνπ.
      ΢ηηο 16 Οθησβξίνπ, ηξεηο αζηπλνκηθνί ηηκσξήζεθαλ κε πξφζηηκν θαη αξγία κέρξη έμη
       κελψλ απφ ην Γεπηεξνβάζκην Πεηζαξρηθφ ΢πκβνχιην ηεο αζηπλνκίαο γηα ηνλ ξφιν
       ηνπο ζηνλ μπινδαξκφ ελφο Κχπξηνπ θνηηεηή, ηνπ Απγνπζηίλνπ Γεκεηξίνπ, ζηηο 17
       Ννεκβξίνπ 2006 ζηελ Θεζζαινλίθε. Ο Απγνπζηίλνο Γεκεηξίνπ ηξαπκαηίζηεθε
       ζνβαξά ιφγσ ηνπ μπινδαξκνχ. Σέζζεξηο αζηπλνκηθνί, πνπ παξεπξίζθνληαλ ζην
       ζπκβάλ αιιά δελ έιαβαλ κέξνο ζηνλ μπινδαξκφ, απαιιάρζεθαλ.
Σνλ Φεβξνπάξην δεκνζηεχηεθε ε έθζεζε ηεο επίζθεςεο ζηε ρψξα ην 2007 ηεο Δπξσπατθήο
Δπηηξνπήο γηα ηελ Πξφιεςε ησλ Βαζαληζηεξίσλ (CPT). Ζ έθζεζε ζεκείσλε ζνβαξή
παξαβίαζε ησλ Άξζξσλ 3 θαη 8 ηεο Δπξσπατθήο ΢χκβαζεο γηα ηα Γηθαηψκαηα ηνπ
Αλζξψπνπ ζρεηηθά κε ηελ απαγφξεπζε ησλ βαζαληζηεξίσλ θαη ηνλ ζεβαζκφ ηνπ
πξνζσπηθνχ απνξξήηνπ. Ζ Δπηηξνπή αλέθεξε απάλζξσπεο θαη ηαπεηλσηηθέο ζπλζήθεο ζε
νξηζκέλνπο ζηαζκνχο ζπλνξνθπιαθήο θαη πνιπάξηζκνπο ηζρπξηζκνχο γηα θαθνπνηήζεηο.
΢εκείσλε επίζεο φηη ηα δηθαηψκαηα ησλ θξαηνπκέλσλ κεηαλαζηψλ, λα έρνπλ πξφζβαζε ζε
δηθεγφξν θαη λα ελεκεξψζνπλ ηηο νηθνγέλεηέο ηνπο φηη βξίζθνληαη ππφ θξάηεζε, δελ
εθαξκφδνληαλ ζηελ πξάμε θαη φηη ε πξφζβαζε ζε ηαηξηθή πεξίζαιςε ήηαλ πεξηνξηζκέλε. Ζ
Δπηηξνπή πξαγκαηνπνίεζε δεχηεξε έθηαθηε επίζθεςε ζηελ Διιάδα απφ ηηο 23 έσο ηηο 29
΢επηεκβξίνπ.


Δκπνξία αλζξώπωλ
΢ηηο 23 Μαΐνπ, ην Δθεηείν Αζελψλ κείσζε ηελ θαηαδίθε ελφο άλδξα πνπ θαηεγνξήζεθε γηα
εκπνξία αλζξψπσλ απφ 19 ζε 7 ρξφληα θπιάθηζεο γηα ιαζξαία δηαθίλεζε αλζξψπσλ, αθνχ
αλέηξεςε ηηο θαηαδίθεο ηνπ γηα εκπνξία αλζξψπσλ θαη εθβηαζκφ. Απηή ήηαλ κηα απφ ηηο
πξψηεο ππνζέζεηο πνπ εθδηθάζζεθαλ βάζεη ελφο λένπ λφκνπ γηα ηελ εκπνξία αλζξψπσλ.
Παξαηεξεηέο ηεο δίθεο εμέθξαζαλ αλεζπρία γηα ηε επηείθεηα ηνπ δηθαζηεξίνπ απέλαληη ζε
ξαηζηζηηθά θαη εμεπηειηζηηθά ζρφιηα ηνπ ζπλεγφξνπ ππεξάζπηζεο θαη γηα ηελ παξάιεηςε ησλ
δηεξκελέσλ λα κεηαθέξνπλ επαθξηβψο ηηο δειψζεηο ησλ ζπκάησλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ
ησλ καξηπξηψλ γηα βαζαληζκφ απφ ηνπο εκπφξνπο ηνπο.
Τπήξμε εληεηλφκελε εθζηξαηεία γηα ηελ πξνζηαζία ησλ δηθαησκάησλ ησλ ζπκάησλ εκπνξίαο,
πνπ πεξηέιαβε κεηαμχ άιισλ παξαζηάζεηο πξνο ηελ θπβέξλεζε πξνθεηκέλνπ λα επηθπξψζεη
ηε ΢χβαζε ηνπ ΢πκβνπιίνπ ηεο Δπξψπεο γηα ηελ Καηαπνιέκεζε ηεο Δκπνξίαο Αλζξψπσλ
θαη λα ηξνπνπνηήζεη ηελ λνκνζεζία ψζηε λα δηαζθαιίδεη φηη ηα ζχκαηα δελ πνηληθνπνηνχληαη.


Γηθαηώκαηα ηωλ εξγαδνκέλωλ
      ΢ηηο 23 Γεθεκβξίνπ ε Γεληθή Γξακκαηέαο ηεο Παλαηηηθήο Έλσζεο Καζαξηζηξηψλ θαη
       Οηθηαθνχ Πξνζσπηθνχ, Κσλζηαληίλα Κνχλεβα, πνιίηεο Βνπιγαξίαο, δέρηεθε επίζεζε
       κε ζεηηθφ νμχ απφ αγλψζηνπο ζηελ Αζήλα. Τπέζηε πνιιαπιά ζνβαξά ηξαχκαηα θαη
       ζην ηέινο ηνπ έηνπο παξέκελε ζε εληαηηθή ζεξαπεία ζην λνζνθνκείν. Ζ αζηπλνκηθή
       έξεπλα ππνζηεξίρηεθε φηη ήηαλ αηειέζθνξε, αθνχ εζηίαζε ζηελ πξνζσπηθή δσή ηεο
       Κσλζηαληίλαο Κνχλεβα θαη παξέιεηςε λα ιάβεη ππ’ φςε ηηο ζπλδηθαιηζηηθέο ηεο
       δξαζηεξηφηεηεο.




                                                                                      55
         ΔΣΗ΢ΙΑ ΔΚΘΔ΢Η 2009
         ΣΗ΢ ΓΙΔΘΝΟΤ΢ ΑΜΝΗ΢ΣΙΑ΢
         ΔΛΛΑΓΑ

΢πλζήθεο ζηηο θπιαθέο
Σνλ Οθηψβξην θαη ηνλ Ννέκβξην θπιαθηζκέλνη αλά ηελ ρψξα πξαγκαηνπνίεζαλ δηακαξηπ-
ξίεο γηα ηηο ζπλζήθεο θπιάθηζήο ηνπο, κεηαμχ ησλ νπνίσλ γηα ηνλ ππεξβνιηθφ ζπλσζηηζκφ,
ηηο αλεπαξθείο εγθαηαζηάζεηο πγηεηλήο, ηηο θαθνπνηήζεηο, ηηο αηειέζθνξεο έξεπλεο γηα ηνπο
ζαλάηνπο θξαηνπκέλσλ, ηα ηηκσξεηηθά πεηζαξρηθά κέηξα θαη ηνπο πεξηνξηζκνχο ζηα
δηθαηψκαηα ηεο ειεπζεξίαο ηεο έθθξαζεο θαη ηεο επηθνηλσλίαο. ΢ηηο 3 Ννεκβξίνπ
θπιαθηζκέλνη άξρηζαλ απεξγίεο πείλαο ζε νιφθιεξε ηε ρψξα. Μηα εβδνκάδα αξγφηεξα ε
Πξσηνβνπιία γηα ηα Γηθαηψκαηα ησλ Κξαηνπκέλσλ αλέθεξε φηη 3.311 θπιαθηζκέλνη
βξίζθνληαλ ζε απεξγία πείλαο θαη ρηιηάδεο άιιεο είραλ αξλεζεί ην ζπζζίηην. Μεηαμχ ησλ
απεξγψλ πείλαο ήηαλ 17 θπιαθηζκέλνη ζηα Σξίθαια πνπ έξαςαλ ηα ρείιηα ηνπο, θαζψο θαη
παηδηά πνπ θξαηνχληαλ ζε θπιαθέο αλειίθσλ. Ζ Πξσηνβνπιία γηα ηα Γηθαηψκαηα ησλ
Κξαηνπκέλσλ αλέθεξε θαηαγγειίεο γηα εθθνβηζκφ ησλ απεξγψλ πείλαο απφ δεζκνθχιαθεο.


Αληηξξεζίαο ζπλείδεζεο ζηε ζηξαηηωηηθή ζεηεία
΢ηηο 20 Μαΐνπ, ν αληηξξεζίαο ζπλείδεζεο Λάδαξνο Πεηξνκειίδεο θαηαδηθάζηεθε εξήκελ απφ
ην Ναπηνδηθείν Πεηξαηά ζε ηξηεηή θπιάθηζε γηα δχν θαηεγνξίεο γηα αλππνηαμία. Απηή ήηαλ ε
15ε δίθε ηνπ γηα ηηο ίδηεο θαηεγνξίεο. Δθδφζεθε έληαικα ζχιιεςεο, ζέηνληαο ηνλ ζε θίλδπλν
θπιάθηζεο γηα ηηο πεπνηζήζεηο ηνπ.


Διεπζεξία ηεο έθθξαζεο
Σνλ Μάξηην, ην Δπξσπατθφ Γηθαζηήξην Αλζξσπίλσλ Γηθαησκάησλ απνθάλζεθε φηη ππήξμαλ
παξαβηάζεηο ηνπ Άξζξνπ 11 ηεο Δπξσπατθήο ΢χκβαζεο γηα ηα Γηθαηψκαηα ηνπ Αλζξψπνπ
(Δ΢ΓΑ) φζνλ αθνξά ηελ ειεπζεξία ηεο ζπλάζξνηζεο θαη ηνπ ζπλεηαηξηζκνχ ζε δχν
ππνζέζεηο, Εκίλ θαη άιινη θαηά Ειιάδαο θαη Σνπξθηθή Έλσζε Ξάλζεο θαη άιινη θαηά
Ειιάδαο, πνπ αθνξνχζαλ ελψζεηο πνπ ηδξχζεθαλ απφ κέιε κεηνλφηεηαο. Ο Πνιηηηζηηθφο
΢χιινγνο Σνχξθσλ Γπλαηθψλ Ννκνχ Ρνδφπεο δελ αλαγλσξίζηεθε γηαηί ζην φλνκά ηεο
πεξηιακβαλφηαλ ε ιέμε «Σνχξθνο». Ζ Σνπξθηθή Έλσζε Ξάλζεο δηαιχζεθε ην 1986 γηα ηνπ
ίδηνπο ιφγνπο. ΢ηηο ππνζέζεηο Αιεμαλδξίδεο θαηά Ειιάδαο θαη Απγή Εθδνηηθή Α.Ε. & Κάξεο
θαηά Ειιάδαο ην Δπξσπατθφ Γηθαζηήξην απνθάλζεθε ηνλ Φεβξνπάξην θαη ηνλ Ηνχλην
αληίζηνηρα φηη είραλ ππάξμεη παξαβηάζεηο ησλ δηθαησκάησλ ηεο ειεπζεξίαο ηεο ζθέςεο, ηεο
ζπλείδεζεο θαη ηνπ ζξεζθεχκαηνο (Άξζξν 9) θαη ηεο ειεπζεξίαο ηεο έθθξαζεο (Άξζξν 10).


Γηθαηώκαηα ιεζβηώλ, νκνθπινθίιωλ, ακθηζεμνπαιηθώλ θαη ηξαλζέμνπαι
΢ηηο 3 Ηνπλίνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ νη πξψηνη γάκνη κεηαμχ αηφκσλ ηνπ ηδίνπ θχινπ απφ ηνλ
Γήκαξρν ηεο Σήινπ. Οη γάκνη θεξχρηεθαλ άθπξνη απφ ηνλ Τπνπξγφ Γηθαηνζχλεο θαη ε
θπβέξλεζε ππέβαιε αίηεκα γηα ηελ επίζεκε αθχξσζή ηνπο. Σν γεγνλφο απηφ πξνθάιεζε
δηακαξηπξίεο ηνλ ΢επηέκβξην.


Δθζέζεηο ηεο Γηεζλνύο Ακλεζηίαο
    Διιάδα: Δπαλεηιεκκέλεο θαηαδίθεο ηνπ Λάδαξνπ Πεηξνκειίδε γηα ηηο πεπνηζήζεηο
     ηνπ (EUR 25/003/08)
    Διιάδα: Υξεσθνπία ηνπ ζπζηήκαηνο ινγνδνζίαο ηεο αζηπλνκίαο, 9 Γεθεκβξίνπ 2008
    Ζ Διιεληθή αζηπλνκία ρξεζηκνπνηεί ηηκσξεηηθή βία ελαληίνλ εηξεληθψλ δηαδεισηψλ,
       11 Γεθεκβξίνπ




                                                                                      56