Get documents about "Khong Tu Va Nho Gia-070324
Document Sample
www.tusachvietthuong.org
Khoång Töû Vaø Caùc Nho Gia Khoång Moân
Ñaõ Hình Thaønh Daân Toäc
Vaø Ñaát Nöôùc Trung Hoa Nhö Theá Naøo?
Keå töø thôøi Daân Quoác sau khi nhaø Thanh xuïp ñoå tôùi nay nöôùc Taøu ñaõ ñöôïc trình baøy nhö
moät ñaát nöôùc töø maáy ngaøn naêm nay ñaõ naèm treân moät ñòa baøn roäng lôùn nhö hieän taïi vaø coù moät
daân toäc thuaàn chuûng goïi laø toäc Haùn.
Thöïc ra thì chính söû gia Will Durant töø naêm 1935 ñaõ thaéc maéc: “Khoâng ai bieát daân toäc Taøu
töø ñaâu ñeán, thuoäc gioáng ngöôøi naøo, ñaõ vaên minh töø bao laâu roài? (1)
Wolfram Eberhard, giaùo sö ñaïi hoïc California ñaõ töøng giaûng daïy taïi ñaïi hoïc Baéc Kinh vaø
ñaõ ñeå ra nhieàu naêm nghieâng cöùu veà phong tuïc, tín ngöôõng cuûa caùc saéc daân taïi Nam Trung
Quoác, cuõng ñaõ nhaän ñònh nhö sau: “YÙ kieán cho raèng chuûng toäc Haùn ñaõ saûn sinh ra neàn vaên
minh cao ñaïi hoaøn toaøn töï löïc do chính nhuõng taøi naêng ñaëc bieät cuûa hoï thì nay ñaõ khoâng theå
ñöùng vöõng. Hieän nay ngöôøi ta ñaõ bieát raèng xöa kia khoâng coù moät chuûng toäc Taøu vaø ngay caû
ngöôøi Taøu cuõng chaúng coù nöõa...Ngöôøi Taøu thöïc ra chæ laø söï pha troän daàn daàn theo moät tieán
trình vöøa phieàn toaùi, vöøa laâu daøi cuûa nhieàu boä toäc khaùc nhau. Vì theá, chuùng ta thaáy raèng khoâng
heà coù moät nöôùc Taøu vaên minh vôùi chung quanh toaøn laø nhöõng daân toäc man di moïi rôï, maø chæ coù
moät nöôùc Taøu vaø caùc quoác gia chung quanh cuõng vaên minh nhö hoï theo moät ñöôøng loái khaùc”
(2)
Giaùo sö W.J.F Jenner, Giaùm ñoác Trung Taâm Trung Quoác ñaïi hoïc quoác gia UÙc Ñaïi Lôïi taïi
Canberra cuõng phaûi nhaän ñònh raèng “Chuùng ta ñaõ chaáp nhaän nöôùc Taøu trong quaù khöù cuõng
nhö hieän taïi, haàu nhö laø moät chuyeän dó nhieân ñeán noãi chuùng ta caûm thaáy coù veû nhö laø ngaây thô
ñeå hoûi raèng baèng caùch naøo noù ñaõ tieán töø nguoàn goác xa xöa muø mòt tôùi caùi tình traïng hieän nay”
(3) vaø “Veà nguoàn goác cuûa ngöôøi Taøu thì caùc baèng chöùng quaù moûng manh ñeå cho pheùp ta coù
ñöôïc moät ñieàu gì vöõng chaõi hôn laø phoûng ñoaùn” (3bis). Rieâng veà vaán ñeà chuûng toäc GS Jenner
ñaõ coù nhaän xeùt nhö sau “Cho tôùi nay vaán ñeà huyeàn thoaïi hoùa lòch söû ñaõ ñaït ñöôïc hieäu naêng
ñaùng keå laø chaúng nhöõng hö caáu ra moät Haùn toäc ñoäc nhaát maø laïi coøn - vaø ñaây laø moät chieán
thaéng laãy löøng hôn nöõa - ñöôïc ngöôøi ta chaáp nhaän” (4)
Muoán tìm hieåu thaønh quaû cuûa quaù trình huyeàn thoaïi hoùa lòch söû vaø hö caáu hoùa keå treân,
chuùng ta phaûi ñi ngöôïc doøng lòch söû, trôû veà thôøi Xuaân Thu Chieán Quoác vôùi con ngöôøi (Khoång
Töû) mô phuïc hoaït nhaø Chu khoâng thaønh, nhöng caùc moân sinh cuûa oâng ñaõ thaønh coâng trong söï
nghieäp kieán laäp moâ hình ñoäc toân Nho hoïc, phuïc vuï giai caáp thoáng trò chuyeân cheá vôùi boä maët
giaû hình “ngoaïi nho noäi phaùp” vaøo ñôøi Haùn.
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 1
www.tusachvietthuong.org
I- Quaù Trình Hö Caáu Haùn Toäc Cuûa Khoång Moân:
1- YÙ ñoà khôûi thuûy moät trieàu ñaïi noái tieáp theo Chu vaøo nhöõng thaäp nieân khoaûng 500 naêm
tröôùc Taây lòch “Khoång Töû ñaõ hö caáu ra moät phieân baûn töôûng töôïng vaø lyù töôûng hoùa veà moät soá
ñònh cheá xaõ hoäi vaø chính trò vaøo luùc khôûi ñaàu cuûa nhaø Chu caùch thôøi ñaïi cuûa oâng ta chöøng nöûa
theá kyû.” (…...) Theo böùc tranh thieáu thöïc teá cuûa Khoång Töû veà thôøi ñaïi hoaøng kim naøy thì taát
caû moïi taàng lôùp trong xaõ hoäi ñeàu haønh xöû theo ñuùng danh phaän, treân ra treân döôùi ra döôùi
(chính danh ñònh phaän) (...) Ñaïi ña soá daân chuùng, ñaøn baø vaø “tieåu nhaân” ñeàu bò loaïi ra khoûi
chính tröôøng (5). Khoång Töû vaø caùc moân sinh ñaõ boân ba töø queâ höông mình (nöôùc Loã) ñeán bao
nhieâu nöôùc khaùc tìm caùch baùn rao moâ hình lyù töôûng thôøi hoaøng kim nhaø Chu maø ruùt cuoäc thaát
baïi, cuoái cuøng phaûi ruùt veà nöôùc Loã, soaïn Kinh Xuaân Thu ñeå laïi cho ñôøi sau. Kinh Xuaân Thu laø
moät noã löïc theå hieän lyù töôûng chính trò cuûa taùc giaû veà cheá ñoä ñaúng caáp phong kieán, phaân phong
hoaøn myõ döôùi quyeàn löïc taäp trung cuûa “Thieân töû” nhaø Chu tröôùc kia (6)
Sau khi Khoång Töû maát, caùc nho gia Khoång moân ñaõ huyeàn thoaïi hoùa Khoång Töû cho laø
chính oâng ta ñaõ ñöôïc Trôøi trao cho nhieäm vuï khai thuûy moät trieàu ñaïi tieáp theo nhaø Chu cho
neân veà maët lyù töôûng maø noùi, daãu khoâng ngai vaøng, khoâng ñaát ñai, oâng ñaõ trôû thaønh oâng vua
cai trò toaøn caû ñeá quoác (7) (...).
Theo phaàn ñoâng ngöôøi baáy giôø thì Khoång Töû laø vò thaàn soáng...bieát raèng sau oâng, moät ngaøy
kia nhaø Haùn (206 tröôùc CN - 220 CN) seõ leân ngoâi vaø do ñoù, oâng vaïch roõ trong Kinh Xuaân Thu
moät lyù töôûng chính trò toaøn haûo maø ngöôøi Haùn sau naøy phaûi thöïc hieän. Söï toân suøng oâng aáy laø
vinh quang toät ñænh cuûa Khoång Töû, vaø vaøo giöõa ñôøi Haùn, ta coù theå coi Nho hoïc laø moät toân
giaùo. Giöõa vaøo thôøi aáy xuaát hieän moät loaïi vaên hoïc goïi laø “vó thö”, thöïc ra chæ laø “nguïy taùc”
cuûa ngöôøi ñôøi Haùn.
Theo nhöõng saùch ñoù thì Khoång Töû laø moät thaàn nhaân, moät sieâu nhaân, coù theå ñoaùn ñöôïc
töông lai. Theo trieát gia Phuøng Höõu Lan neáu nhöõng quan nieäm kia maø thaéng thì ôû Trung Quoác
Khoång Töû ñaõ chieám moät ñòa vò töông töï nhö cuûa Da Toâ Cô Ñoác vaø Nho hoïc ñaõ trôû thaønh moät
toân giaùo, theo nghóa chính xaùc cuûa danh töø.”
Vì nghòch lyù noäi taïi cuûa Khoång Giaùo coi vua nhö con trôøi “thieân töû”, thieân haï khoâng theå
coù hai maët trôøi (hai vua) neân caùc nho gia “duy thöïc” vaø ”duy lyù” ñaõ chæ trình baøy Khoång Töû
nhö moät nhaø “hieàn trieát” moät baäc “thaày muoân thuôû”.
Tuy nhieân tôùi theá kyû thöù 20, sau khi laät ñoå nhaø Thanh, thaønh laäp neàn Coäng Hoøa vaøo naêm
1912, moân ñoà cuûa Khang Höõu Vi ñoøi hoûi trong döï thaûo hieán phaùp ñaàu tieân cuûa Coäng Hoøa
Trung Hoa phaûi coi Nho giaùo nhö laø quoác giaùo. Vì theá kyû 20 khoâng phaûi laø theá kyû cuûa toân
giaùo, vaø cuøng luùc aûnh höôûng cuûa Thieân Chuùa giaùo bò giôùi haïn chính töï noù taïi Trung Quoác neân
phong traøo thaønh laäp Nho giaùo bò cheát non (9). Sau moät cuoäc tranh luaän gay go, ngöôøi ta phaûi
ñi ñeán choã dung hoøa “Hieán phaùp xaùc nhaän raèng Trung Hoa Daân Quoác seõ aùp duïng Nho giaùo,
khoâng phaûi nhö laø moät quoác giaùo maø nhö laø moät nguyeân lyù caên baûn cho heä thoáng ñaïo ñöùc.
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 2
www.tusachvietthuong.org
Hieán phaùp aáy khoâng bao giôø ñöôïc aùp duïng, vaø töø ñoù ngöôøi ta khoâng bao giôø coøn nghe Nho
hoïc laø toân giaùo, trong yù nghóa Khang Höõu Vi ñaõ ñem laïi cho töø aáy (10).
2- Hai vò “nho toâng” nhaø Haùn ñaõ vaên trò hoùa nhaø Haùn ra sao?
a- Boái caûnh cuûa ñeá quoác Haùn thôøi môùi saùng laäp: Nhöõng ngöôøi saùng laäp ra ñeá quoác Haùn
ñeàu laø bình daân. Löu Bang laø moät gaõ voâ laïi khoâng lo laøm aên, Tieâu Haø laø moät vieân laïi, Phaøn
Khoaùi laø moät ñoà teå gieát choù, Haï Haàu Anh laø moät maõ phu, Quaùn Anh laøm ngheà baùn soït, Chu
Boäi thoåi keøn thueâ cho ñaùm ma, Baønh Vieät laø moät ngöôøi ñaùnh caù, Kình Boá laø moät keû toäi ñoà bò
thích chöõ leân maët, Haøn Tín laø moät teân löu manh “ngheøo maø voâ haïnh”. Trong ñoù chæ coù moät soá
ít ngöôøi nhö Tröông Löông, Traàn Bình laø töøng ñöôïc hoïc haønh. Nhöõng ngöôøi aáy baét ñaàu tham
gia caùch maïng, trong voøng vaøi naêm thoáng nhaát ñöôïc Trung Quoác, xaây döïng ñeá quoác thoáng
nhaát laàn thöù hai. Löu Bang laøm Hoaøng Ñeá, nhöõng ngöôøi kia ñeàu laøm vöông haàu töôùng vaên
töôùng voõ cuûa trieàu ñình môùi. Theâ thieáp cuûa hoï cuõng ñeàu trôû thaønh meänh phuï cuûa trieàu ñình
môùi. Anh em con chaùu cuûa Löu Bang ñeàu ñöôïc phong Vöông. Chính trò döôùi quyeàn cuûa moät
boïn nhaø queâ nhö theá quaû thaät coù choã ñaùng sôï. Baønh Vieät, Haøn Tín ñeàu cheát döôùi tay moät
ngöôøi ñaøn baø taøn nhaãn. Sau khi Cao Toå cheát, Löõ Haäu trò nöôùc tôùi möôøi laêm naêm (194 ñeán 180
tröôùc coâng nguyeân), chính trò nhô baån hoãn loaïn (11).
Nhaø Haùn daáy leân, tieáp thu moái teä cuûa nhaø Taàn, chö haàu ñeàu noåi daäy, daân maát ngheà
thöôøng maø raát ñoùi keùm, moät thaïch gaïo giaù naêm ngaøn (Söû kyù, Bình chuaån thö noùi “moãi thaïch
gaïo giaù moät vaïn ñoàng”). Ngöôøi ta aên thòt nhau, cheát maát quaù nöûa. Cao Toå beøn cho daân ñöôïc
baùn con tôùi töïu thöïc ôû Thuïc Hùaùn. Khi thieân haï ñaõ ñònh, daân khoâng coù nhaø cöûa, xe thieân töû
cuõng khoâng coù boán con ngöïa cuøng maøu loâng, coøn caùc quan töôùng coù khi ñi xe boø” (12).
Löu Bang tuy laøm Hoaøng Ñeá, nhöng oâng caûm thaáy boïn baïn beø “moå choù baùn soït” cuõ raát
khoù ñoái phoù. Quaàn thaàn uoáng röôïu tranh coâng, luùc say coù keû quaùt lôùn, tuoát kieám ñaäp vaøo coät.
Cao Ñeá lo laém (13).
Trong boái caûnh roái loaïn nhö vaäy hai vò “nho toâng nhaø Haùn” laø Thuùc Toân Thoâng vaø Ñoång
Troïng Thö ñaõ kheùo leùo “caûi bieán” moâ hình phuïc hoaït nhaø Chu cuûa Thaày vaøo vieäc “vaên trò
hoùa” nhaø Haùn.
b- Thuùc Toân Thoâng (cheát khoaûng 180 tr CN): Thuùc Toân Thoâng ngöôøi ñaát Trieát, nöôùc Sôû,
thôøi Taàn Thuûy Hoaøng ñöôïc giöõ chöùc Baùc só Ñaõi chieáu, sau boû troán döôùi trieàu Taàn Nhò Theá, boû
theo Haïng Voõ roài Sôû Hoaøi Vöông, sau Sôû Hoaøi Vöông cheát oâng laïi trôû laïi laøm thuû haï cho
Haïng Voõ, ñeán naêm nhaø Haùn thöù hai môùi ra ñaàu haøng Haùn Vöông. Nho sinh nöôùc Loã chöôûi oâng
laø “thôø caû chuïc ngöôøi, ñeàu nhôø saøm nònh maø ñöôïc phuù quí”. Tö Maõ Thieân ñaõ moâ taû thuû ñoaïn
troøn tròa cuûa oâng nhö sau: Thuùc Toân Thoâng maëc quaàn aùo nhaø nho, bò Haùn Vöông gheùt, beøn thay
maëc aùo ngaén cuûa Sôû, Haùn Vöông beøn vui veû” (14).
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 3
www.tusachvietthuong.org
Thuùc Toân Thoâng raát tinh yù, caûm thaáy Haùn Vöông raát khoù chòu vôùi ñaùm baïn beø “moå choù
baùn soït” beøn taâu: “Phaøm nhaø Nho khoù coù theå cuøng saùng nghieäp nhöng coù theå cuøng giöõ nghieäp”
vaø ñeà nghò tröng taäp ñeä töû ñeå cuøng laäp ra trieàu nghi (nghi thöùc trieàu chính) sau ñoù cuøng nhöõng
taû höõu coù hoïc cuûa vua vaø ñeä töû cuûa mình hôn traêm ngöôøi ñònh ra quí cheá, ra ñoàng troáng luyeän
taäp, sau moät thaùng Haùn Vöông duyeät qua chaáp nhaän, beøn sai quaàn thaàn hoïc taäp (15).
Söû kyù ghi cheùp laàn ñaàu tieân tieán haønh nghi thöùc môùi trong trieàu raát laø thuù vò:
“Thaùng möôøi, naêm thöù baûy nhaø Haùn, cung Tröôøng Laïc xaây xong, thaùng möôøi chö haàu
quaàn thaàn ñeàu vaøo chaàu (luùc baáy giôø laáy thaùng möôøi laøm thaùng ñaàu naêm).
Trieàu nghi: Saùng sôùm, caùc Yeát giaû Tri leã theo thöù töï vaøo ñieän. Trong ñình daøn ra quaân kî,
quaân boä, quaân tuùc veä, baøy binh khí, döông côø xí. Lôøi truyeàn noùi: Cho vaøo! Caùc Lang trung
döôùi ñieän tôùi gaàn beä, coù maáy traêm ngöôøi. Caùc coâng thaàn lieät haàu, töôùng quaân, quaân söù theo
thöù töï daøn ra hai beân Taây Ñoâng. Quan vaên töø Thöøa töôùng trôû xuoáng ñöùng phía Ñoâng, phía
Taây, quan Ñaïi haønh saép xeáp nhöõng ngöôøi xöôùng leänh töø treân xuoáng döôùi.
Luùc ñoù lieãn cuõa Hoaøng Ñeá tieán ra, baùch quan caàm hoát theo ñöôøng caûnh, daãn chö haàu chö
vöông trôû xuoáng tôùi caùc quan löông saùu traêm thaïch theo thöù töï haàu giaù. Töø chö Haàu chö
Vöông trôû xuoáng, khoâng ai khoâng nôm nôùp nghieâm trang kính caån. Ñeán khi laøm leã xong ñeàu
trôû veà choã.
Ñaët röôïu leã, chö haàu ngoài treân ñieän, ñeàu laïy phuïc xuoáng, ngaång ñaàu leân. Roài theo thöù töï
cao thaáp böôùc leân möøng thoï. Röôïu ñöôïc chín voøng, Yeát giaû noùi: Deïp röôïu! Sai keû laïi chaáp
phaùp neâu ra nhöõng ngöôøi khoâng bieát nghi thöùc daãn ra ngoaøi. Böõa röôïu trong trieàu hoâm aáy
khoâng ai daùm oàn aøo thaát leã.
Luùc aáy Cao Ñeá noùi: Hoâm nay ta môùi bieát Hoaøng Ñeá laø toân quyù! Beøn phong Thuùc Toân
Thoâng laøm Thaùi thöôøng, thöôûng cho naêm traêm caân vaøng. Thuùc Toân thoâng nhaân ñoù taâu: Caùc ñeä
töû chö sinh theo thaàn ñaõ laâu, cuøng thaàn laäp ra nghi thöùc, xin beä haï ban cho chöùc töôùc. Cao Ñeá
phong taát caû laøm quan lang. Thuùc Toân Thoâng ra, chia heát naêm traêm caân vaøng cho chö sinh, chö
sinh ñeàu vui veû noùi: Thuùc Toân sinh thaät laø thaùnh nhaân, bieát vieäc troïng yeáu cuûa ñôøi nay!”.
Caâu chuyeän ñònh trieàu nghi naøy coù yù nghóa raát quan troïng. Thöù nhaát, ñaây laø laàn ñaàu tieân
nho sinh ñöôïc söû duïng haøng loaït döôùi thôøi ñeá quoác Haùn. Thöù hai, ñaây laø laàn ñaàu tieân ñeá quoác
Haùn ngoài treân löng ngöïa maø laáy ñöôïc thieân haï baét ñaàu ñöôïc vaên trò hoùa. Thöù ba, ñaây laø laàn
ñaàu tieân caùch maïng cuûa bình daân sau khi laät doå cheá ñoä cuûa ñeá quoác Taàn tieán haønh xaây döïng
chính theå chuyeân cheá. Ba ñieàu aáy ñeàu coù yù nghóa lòch söû khoâng gì lôùn baèng. Löu Bang voán laø
moät gaõ löu manh, raát coi thöôøng vaên só nho sinh, thaäm chí tôùi möùc “Khaùch khöùa ñoäi muõ nhaø
nho tôùi chôi, Baùi coâng thöôøng giaät muõ cuûa hoï ra ñi tieåu vaøo, noùi chuyeän vôùi ngöôøi thöôøng chöûi
maéng” (Söû kyù, quyeån 97) (15 bic)
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 4
www.tusachvietthuong.org
Töø moät gaõ voâ laïi ñi tieåu vaøo muõ nhaø nho trôû thaønh moät tín ñoà cuûa Khoång Töû, thöïc laø moät
böôùc tieán daøi nhôø thuû ñoaïn troøn tròa cuûa Thuùc Toân Thoáng. Thuùc Toân Thoáng ñaõ töøng quen nhìn
thaáy söï oai nghieâm trong cung ñình cuûa Taàn Nhò Theá, neân caùi nghi thöùc cuûa oâng raát khieán boïn
löu manh nhaø queâ moå choù baùn soït khieáp sôï. Theo Hoà Thích thì caùi “coáng hieán lôùn nhaát” cuûa
Thuùc Toân Thoâng chæ laø “daïy cho Haùn Cao Toå gioáng Taàn Thuûy Hoaøng theâm moät chuùt maø
thoâi” (16).
Sau naøy khi Hieáu Hueä Ñeá leân ngoâi, oâng laïi ñöôïc môøi ñònh ra nghi thöùc cho toâng mieáu
nhaø Haùn. Sau khi Hueä Ñeá cheát, oâng ñaët ra pheùp ñaët teân thuïy cho theâm chöõ Hieáu, veà sau teân
thuïy caùc vua Haùn ñeàu theâm chöõ “Hieáu” ñeå toû yù laø “laáy ñaïi hieáu trò thieân haï”. Theo Hoà Thích
“Ñoù chính laø tieáng noùi ñaàu tieân cuûa vieäc Nho giaùo trôû thaønh quoác giaùo”.
Vaø cuõng theo Hoà Thích, töø ñoù trôû ñi, oâng vua chuyeân cheá trôû thaønh “cha meï cuûa daân” vaø
“keû laøm vua khoâng laøm ñieàu sai”.Keá ñoù daãn ñaàu thieân haï khoâng coù cha meï naøo khoâng ñuùng,
vì theá “vónh vieãn khoâng sao thoaùt khoûi caùi aùch chuyeân cheá hai taàng aáy” (17)
c- Ñoång Troïng Thö: Lyù Thuyeát Gia Cuûa Ñeá Quoác Haùn.
Ñoång Troïng Thö (khoaûng 179 - 104 tr CN) laø lyù thuyeát gia lôùn, goác ôû mieàn Nam tænh Haø
Baéc. OÂng ñoùng vai troø troïng yeáu vaøo vieäc laøm cho nho gia trôû thaønh “tín ngöôõng chính thoáng”
cuûa trieàu Haùn duø phaûi hy sinh caùc hoïc phaùi khaùc (18).
Ñoång Troïng Thö ñaéc toäi vôùi Hoaøi Nam Vöông bò kheùp vaøo toäi cheát sau ñöôïc Haùn Vuõ Ñeá
ñaëc xaù. Haùn Vuõ Ñeá laø moät vò Hoaøng ñeá tính tình hung baïo, neùt maët ñanh aùc, gieát ngöôøi khoâng
gheâ tay, neân trong daân chuùng moïi ngöôøi thöôøng laáy teân Hoaøng ñeá ra maø huø doïa nhau. “Treû
con khoùc, meï noùi ñeán teân Haùn Vuõ Ñeá laø nín ngay” (19). Haùn Vuõ Ñeá ñaõ gieát hai Thöøa töôùng,
hai Hoaøng haäu, moät Thaùi töû, hai Coâng chuùa, hai Hoaøng toân, dieät toäc raát nhieàu tôùi möùc “kinh ñoâ
ngaäp maùu” “coù maáy vaïn xaùc cheát” “maùu chaûy thaønh ngoøi” (20) Theo Hoà Thích luùc aáy Trung
Quoác quaû thaät ñaõ böôùc saâu vaøo thôøi Trung coå. (20).
Trong boái caûnh nhö vaäy, Ñoång Troïng Thö coá gaéng ñöa hoïc thuyeát cuûa Khoång vaøo.
Theo Ñoång Troïng Thö thì nhaø Taàn, nhaø Haùn ñeàu khoâng phaûi laø keá thöøa tröïc tieáp cuûa nhaø
Chu. OÂng cho raèng Khoång Töû môùi thaät ñaõ nhaän meänh Trôøi ñeå keá tuïc nhaø Chu vaø bieåu thò Haéc
thoáng. Khoång Töû khoâng phaûi laø vua thaät söï, maø laø vua theo lyù luaän ñöông nhieân.
Thuyeát aáy, daãu laï luøng, vaãn thaät do Ñoång Troïng Thö vaø phaùi oâng chuû tröông vôùi taát caû
thieän yù. Hoï cho raèng (moät caùch sai laàm) Kinh Xuaân Thu, voán laø boä söû nöôùc Loã, nôi sinh tröôûng
cuûa Khoång Töû, laø taùc phaåm chính trò cuûa phu töû, trong aáy Khoång Töû thi haønh quyeàn vua vöøa
môùi nhaän ñöôïc. OÂng bieåu thò Haéc thoáng vaø thieát laäp moïi caûi caùch song song vôùi trieàu ñaïi aáy.
Ñoång Troïng Thö ñöôïc noåi tieáng laø nhôø chuù giaûi Xuaân Thu. OÂng coù theå bieän giaûi moïi phöông
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 5
www.tusachvietthuong.org
dieän cuûa trieát hoïc oâng baèng nhöõng caâu trích daãn laáy töø saùch aáy. Chính vì oâng thöôøng trích daãn
Xuaân thu coi nhö quyeàn uy chính, neân saùch oâng nhan ñeà Xuaân Thu Phieàn Loä (21).
(Theo Ñoång Troïng Thö söï chuyeån ñoäng cuûa trieàu ñaïi aên khôùp vôùi caùi oâng goïi laø “tam
thoáng”: Haéc thoáng, Baïch thoáng, Xích thoáng. Moãi thoáng coù moät heä thoáng cai trò rieâng, moãi trieàu
ñaïi bieåu thò moät thoáng. Theo hoï Ñoång thì nhaø Haï bieåu thò Haéc thoáng, Thöông: Baïch thoáng,
Chu: Xích thoáng, sau nhaø Chu laø Haéc thoáng.
Theo Ñoång Troïng Thö thì tam thoáng khoâng khaùc gì nhau. OÂng chuû tröông raèng: khi oâng
vua môùi laäp moät trieàu ñaïi laø nhaän ñöôïc söù maïng cuûa Trôøi.
Lyù thuyeát theo ñoù nhaø vua trò vì theo meänh Trôøi khoâng phaûi laø thuyeát môùi. Trong boä Söû
kyù, ta tìm thaáy nhieàu caâu noùi ñeán yù töôûng aáy vaø Maïnh Töû cuõng dieãn taû moät caùch roõ raøng.
Nhöng Ñoång Troïng Thö ñaõ laøm cho thuyeát aáy caøng khuùc trieát hôn baèng caùch ñöa vaøo ñoù
caû trieát hoïc cuûa oâng veà töï nhieân vaø veà nhaân söï.
Trong thôøi phong kieán, quyeàn haønh cuûa moïi vua chuùa laø do toå tieân ñeå laïi. Ngay Taàn Thuûy
Hoaøng cuõng khoâng ngoaïi leä aáy. Nhöng ngöôøi saùng laäp trieàu Haùn thì khaùc haún. Töø daân aùo vaûi,
oâng ta ñaõ daønh ñöôïc Hoaøng ñeá cuûa moät theá giôùi vaên minh (theo quan ñieåm ngöôøi Trung
Quoác). Nhaø vua caàn tôùi moät loái bieän minh, vaø Ñoång Troïng Thö ñaõ mang laïi cho oâng.
Nhaø Haùn khoâng nhöõng keá tieáp nhaø Taàn veà phöông dieän thôøi gian, maø coøn keá thöøa bieän
phaùp chính trò duøng bôõi nhaø Taàn, troïng yeáu hôn caû laø thoáng nhaát tö töôûng ñeå traùnh veát xe ñoå
cuûa Taàn vì caùc phöông phaùp taøn baïo loä lieãu. Haùn Vuõ Ñeá ñaõ hình thaønh theo moät höôùng khaùc
theo lôøi khuyeân cuûa Ñoång Troïng Thö.
Ñoång Troïng Thö trong thö daâng vua khoaûng naêm 136 tr CN coù moät ñeà nghò aûnh höôûng raát
lôùn tôùi tö töôûng hoïc thuaät Trung Quoác chính laø chính saùch xaùc ñònh ngoâi vò ñoäc toân cuûa Nho
hoïc.
“Ñieàu ñaïi nhaát thoáng trong Kinh Xuaân Thu laø leã thö, trong trôøi ñaát, lôøi baøn luaän suoát coå
kim. Nay thaày daïy ñaïo, ngöôøi baøn ñaïo, traêm nhaø khaùc caùch, toân chæ khaùc nhau, neân nhaø vua
khoâng sao naém moái nhaát thoáng, phaùp ñoä thay ñoåi maáy laàn, ngöôøi döôùi khoâng bieát laøm sao.
Thaàn ngu muoäi cho raèng nhöõng ngöôøi khoâng hoïc khoa luïc ngheä (töùc luïc kinh), khoâng theo
ñaïo Khoång Töû thì ñeàu caét ñöôøng, khoâng cho tieán thaân. Daäp taéc nhöõng thuyeát sai traùi thieân
leäch, sau ñoù moái gieàng coù theå thoáng nhaát maø phaùp ñoä coù theå laøm roõ, daàu bieát phaûi theo ñöôøng
naøo. (Ñoái saùch 3) Theo Hoà Thích chöõ nghóa vaø tinh thaàn trong kieán nghò ñoù ñeàu raát gioáng vôùi
ñeà nghò cuûa Lyù Tö (Thöøa töôùng nhaø Taàn) (23).
Sau naøy caên cöùù ñeà nghò cuûa Ñoång Troïng Thö laäp Thaùi Hoïc vaø Quaân quoác töï, laáy keû thoâng
kinh laøm quan, qui moâ cheá ñoä giaùo duïc Trung Quoác ñònh hình.Vì taøi lieäi giaùo duïc vaø noäi dung
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 6
www.tusachvietthuong.org
thi cöû giôùi haïn trong kinh Dòch cuûa Nho giaùo neân Nho gia bao bieän luoân cheá ñoä giaùo duïc vaø
thi cöû ôû Trung Quoác suoát hai ngaøn naêm (24). Cheá ñoä giaùo duïc naøy ñaõ taïo neân moät taàng lôùp
thö laïi phuïc vuï cuûng coá cheá doä toaøn trò.
Song song vôùi vieäc “vaên trò Nho hoùa” cheá ñoä beân trong nhaø Haùn vaãn keá thöøa hình pheùp
nhaø Taàn, coù nhieàu hình pheùp taøn khoác nhö “xöû nguõ hình” “tru di tam toäc”. Haùn Vuõ Ñeá ñaõ ngöï
trò moät trieàu ñaïi khuûng boá kinh hoaøng nhö ñaõ daãn ôû treân. Treân thöïc teá moâ hình “Ngoaïi Nho
Noäi Phaùp” do ñeä töû Khoång moân kieán laäp ñaõ khôûi söï vaø ñöôïc duy trì trong suoát gioøng lòch söû
Trung Quoác. Theo nhaän ñònh cuûa Hoà Thích thì hoïc thuyeát “chính danh” cuûa Khoång Töû bao
goàm moät soá nhaân toá, môû ñaàu cho trieát hoïc veà Phaùp, neáu khoâng muoán noùi tôùi cô sôû cuûa noù (25).
Ñaëc bieät laø caùc Nho gia Khoång Moân coøn: “hö caáu hoùa” trieàu ñaïi “Nho hoïc ñoäc toân” ñaàu
tieân thaønh “chuûng toäc duy nhaát vaø thuaàn nhaát” cuûa Trung Quoác maø hoï meänh danh laø “Haùn
toäc”. Theo Hoà Thích, tröôùc ñoù chæ coù yù thöùc veà “ngöôøi nöôùcTeà”à, “ngöôøi nöôùc Taàn”, “ngöôøi
nöôùc Sôû”, “ngöôøi nöôùc Taán”, ñeán luùc aáy môùi coù yù thöùc “ngöôøi Trung Quoác”. Ngöôøi Haùn ñaõ
thaønh danh töø ñoàng nghóa vôùi “ngöôøi Trung Quoác” (26).
Theo Vöông Soùc vaø Laõo Hieäp (25bis) neàn vaên hoùa Trung Quoác coù “noäi Nho ngoaïi phaùp”
laø thaät. Thuaät cai trò laø “Nho - Phaùp” boå sung cho nhau. “ñoái ngoaïi thì giöõ Nho, giöõ leã nghóa,
baét ngöôøi khaùc khaéc kyû phuïc leã (töï kieàm cheá loøng rieâng tö theo leã nghóa). Ñaáu tranh quyeàn löïc
ñoái noäi thì toaøn laø caùi loái cuûa caùc nhaø aâm döông vaø phaùp gia, thaâm hieåm maø ñoäc ñòa”.
Tuy vaây, treân thöïc teá, maëc daàu caùc theá heä nho só heát söùc coá gaéng trong coâng taùc “thöïc theå
hoùa” hö caáu cuûa hoï qua ngoân töø chöõ nghóa nhö “haûo Haùn töû” “Haùn töï” “Haùn vaên” quaûng ñaïi
quaàn chuùng vaãn khoâng chaáp nhaän vì baûn chaát ñoäc aùc xaáu xa cuûa nhaø Haùn, cho maõi ñeán thôøi
Coäng Hoøa Daân Quoác chaáp nhaän vaø Trung Coäng töø Haùn toäc môùi ñöôïc chính thöùc duøng trong
caùc vaên kieän.
Thôøi “Nguõ Hoà Loaïn Hoa Thaäp Luïc quoác” caùch goïi “ngöôøi Haùn” baét ñaàu xuaát hieän bôõi
daân toäc cuûa 13 nöôùc “thieåu soá” goïi daân noäi ñòa, sau naøy trôû thaønh lôøi chöôûi ngöôøi, ngay caû khí
chaát ngöôøi Tieân Ti gaàn gioáng vôùi ngöôøi Haùn cuõng bò chöûi laø “Haùn nhaân” (27).
Daân Quaûng Ñoâng, maëc duø bò nhaø Haùn thaâu phuïc, vaãn khoâng chòu nhaän laø ngöôøi “Haùn” maø
luoân töï xöng laø “Ñöôøng nhaân”. Caùc phoá Taøu taïi AÂu, Myõ, UÙc töø xöa vaãn ñöôïc ngöôøi Hoa ñaët
teân laø “Ñöôøng nhaân nhai” (Phoá ngöôøi nhaø Ñöôøng), chöõ nho goïi laø “Ñöôøng töï”, nhöõng ngöôøi
Hoa ôû nöôùc ngoaøi goïi toå quoác cuûa mình laø “Ñöôøng Sôn” (28).
Ñaëc bieät thôøi Moâng Coå ñoâ hoä Taøu, hoï chia ra laøm boán loaïi ngöôøi roõ reät: ngöôøi Moâng Coå,
ngöôøi Saéc Muïc (Taây Vöïc vaø Taây Haï), ngöôøi Haùn (goàm coù Khieát Ñan, Nöõ Chaân, Cao Ly vaø
daân baûn ñòa ôû Baéc Hoaøng Haø) vaø ngöôøi Nam (caùc saéc daân ôû Nam Döông Töû) (29).
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 7
www.tusachvietthuong.org
Söï phaân ñònh naøy neâu roõ tính chaát taïp chuûng cuûa thaønh phaàn Haùn toäc ôû phía Baéc vaø tính
chaát khaùc bieät veà vaên minh cuõng nhö chuûng toäc cuûa daân mieàn Nam Döông Töû (Baùch Vieät,
Vaên Hoùa Luùa Nöôùc) (29).
Vì “Haùn toäc” laø moät “chuûng toäc hö caáu” neân Toân Trung Sôn môùi ví tình daân toäc Trung
Quoác nhö “moät chaäu caùt rôøi” vaø ngöôøi Trung Quoác thöôøng nhaän ñònh söï thieáu tính caùch ñoaøn
keát cuûa ngöôøi Trung Quoác vì “heã buoân loûng laø loaïn, heã thoáng nhaát laø cheát.” (30).
II Duøng Vaên Hoùa Nguïy Trang Thaønh Moät Ñaát Nöôùc
Löông Khaûi Sieâu laø moät trong nhöõng hoïc giaû Trung Quoác hieám hoi ñaõ thöøa nhaän raèng
Trung Hoa coù nguoàn goác du muïc (31).
Theo naõo traïng du muïc, hoï khoâng coù quan nieäm veà yeáu toá ñaát ñai hay bieân giôùi, nöôùc cuûa
hoï laø “nöôùc treân löng ngöïa” (maõ thöôïng quoác). Hoï soáng treân thaûo nguyeân meânh moâng, ñoaøn
muïc suùc aên heát coû vuøng naøy, hoï phaûi tìm vuøng coù coû khaùc, nghe theo tieáng eách nhaùi maø ñi (chæ
daáu laø vuøng coù nöôùc töùc coù coû). Bieân giôùi khoâng phaân ñònh roõ reät, döôùi voøm trôøi ñaâu cuõng laø
ñaát nöôùc, choã naøo coù ñieàu kieän soáng toát thì hoï coi laø trung taâm döôùi voøm trôøi vaø hoï laø chuûng
toäc öu vieät nhaát. Vôùi naõo traïng ñoù khi hoï taïm ñònh cö taïi löu vöïc Hoaøng Haø thì hoï naûy sinh ra
quan nieäm laø hoï löu nguï taïi trung taâm theá giôùi vaø laø daân toäc vaên minh duy nhaát trong theá giôùi
loaøi ngöôøi. Theo trieát gia Phuøng Höõu Lan thì “ngöôøi Trung Quoác theo truyeàn thoáng, quan nieäm
coù ba loaøi sinh vaät: ngöôøi Trung Quoác laø vaên minh nhaát, sau ñoù laø Di dòch, thuù vaät thì hoaøn
toaøn khoâng coù vaên minh (32).
Ñaõ theá, theo Kinh Thi do Khoång Töû san ñònh laïi coù moät quan nieäm bao truøm taát caû döôùi
voøm trôøi naøy ñeàu cuûa vua (dó nhieân laø vua Taøu) caû. Khaép nôi döôùi voøm trôøi naøy coù ñaát naøo
khoâng phaûi laø cuûa vua. Baát kyø ai ôû beán bôø naøo maø khoâng phaûi laø thaàn daân cuûa Vua.
Maø Kinh Thi sau khi do Khoång Töû söûa chöõa laïi chæ coøn 300 baøi, coøn taùm phaàn möôøi ñeàu
bò oâng ta baùc boû caû, do ñoù baøi thô treân raát coù theå do Khoång Töû söûa chöõa hay nguïy taïo. Theo
Laõo Hieäp “moãi trieàu ñaïi Trung Quoác ñeàu vieát saùch, ñeàu phaûi söûa chöõa nhieàu nhaát laø “Tö Khoá
Toaøn Thö” ñôøi nhaø Thanh bieân soaïn, di saûn bò tieâu dieät laø bao nhieâu, khoù maø roõ laém, duø sao soá
löôïng khoâng phaûi laø ít. Nghe noùi Khoång Töû coøn soaïn caû “Xuaân thu” (...)Ngoaøi ra Khoång Töû
coøn söûa chöõa ñieån tích cuûa ngöôøi tröôùc, so vôùi vieäc ñoát saùch cuûa Taàn Thuûy Hoaøng cuõng khoâng
khaùc gì ñaâu. Nhöõng saùch bò söûa chöõa khoâng coøn bao giôø tìm thaáy nöõa.(33)
Söï phoái hôïp naõo traïng du muïc vaø quan nieäm “aên truøm” thieân haï, Khoång Töû vaø moân sinh
ñaõ ñem chieâu baøi vaên minh vaên hoùa ra maø nguïy bieän vaø nguïy trang cho ñaát nöôùc Trung Hoa:
nhaän vô caùc ñaát ñai do keû xaâm löôïc trong thôøi ñoâ hoä baønh tröôùng laø ñaát ñai cuûa mình (Nguyeân
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 8
www.tusachvietthuong.org
vaø Thanh). Söï traùo trôû cuûa caùc nhaø caàm quyeàn Trung Quoác trong söï vieäc naøy ñaõ ñöôïc theå hieän
qua hieän töôïng “thaéng lôïi tinh thaàn” cuûa A Q trong A Q chính truyeän.
Veà phöông dieän naøy Vöông Soùc (ñöôïc xeáp haïng thöù ba sau Kim Dung vaø Loã Taán) coù thaûo
luaän vôùi Laõo Hieäp maø chuùng toâi xin trích sau ñaây: “... cöù noùi ngay ñeán lòch söû chieán tranh ñoái
ngoaïi dieãn ra cuûa daân toäc Haùn chuùng ta cuõng bieát, daân toäc Moâng Coå coù moät duùm ngöôøi, cöôõi
nhöõng con ngöïa luøn beù nhoû, xuûng xoaûng moät hoài, chieám heát Trung nguyeân, chia ngöôøi thaønh
maáy ñaúng caáp, ngöôøi Haùn thuoäc ñaúng caáp thaáp nhaát. Daân toäc Maõn cuõng chæ coù moät duùm ngöôøi,
cuõng côõi ngöïa beù nhoû luøn tòt vöôït qua sôn haûi quan laø queùt saïch Trung nguyeân, baét caùc ngöôøi
ñeå toùc ñuoâi sam to coàm coäm. Nhöng ngöôøi daân toäc Haùn cuõng hoùm hænh, hieän nay ñeàu coi nhöõng
keû xaâm löôïc ngoaïi toäc ñoù laø anh huøng cuûa daân toäc mình. Töø laâu Loã Taán ñaõ töøng noùi ñeán söï heøn
haï dí doûm naøy...”(34).
Ñeå khoûi maát thì giôø cuûa quí vò ñoäc giaû, xin xem theâm chi tieác trong baøi Toång Quan Veà
Vai Troø Cuûa Neàn Vaên Hoùa Vieät, Thöôøng Nhöïc Thuûy ôû cuoái saùch naøy...
Keát Luaän
Khoång Töû vaø moân sinh qua hình thöùc hö caáu vaø gæa hình ñaõ thöïc theå hoùa moät moâ hình
xem ra nhö toaøn haûo trong vieäc thieát laäp vaø cuûng coá moät giai caáp thoáng trò toaøn trò, duy trì
ñöôïc moät neàn “vaên minh” bieåu kieán nhieàu ngaøn naêm. Nhöng baûn chaát hö caáu giaû hình vaø aùp
böùc cuûa moâ hình ñoù ñaõ taïo neân moät neàn vaên hoùa khuyeát taät.
Moät trong nhöõng haäu quaû cuûa khuyeát taät naøy laø “tính khoâng thaønh thaät”. Hoïc giaû xaõ hoäi
noåi tieáng Marx Weber trong taùc phaåm Nho Giaùo Vaø Ñaïo Giaùo 1915 ñaõ quyeát ñoaùn raèng
“Ngöôøi Trung Quoác laø moät daân toäc khoâng thaønh thaät nhaát theá giôùi” (35). Quan ñieåm naøy cuõng
ñöôïc chia xeû bôûi Laõo Hieäp: “caùi khoaûn noùi doái vaø xaûo quyeät thì chaéc chaéc Trung Quoác laø soá
moät” vaø vaán ñeà cuûa giôùi trí thöùc Trung Quoác laø khoâng bieát thaønh thaät laø theá naøo. (36)
Vaên haøo Löông Khaûi Sieâu trong “AÅm Baêng Theá Vaên Taäp” (1904) cuõng nhaän ñònh khaùi
quaùt daân toäc tính Trung Quoác laø “vuõ ñoaùn, giaû doái” (37). Trieát gia Hoà Thích, ngöôøi caàm côø vó
ñaïi cuûa phong traøo Vaên Hoùa môùi thì cho raèng ngöôøi Trung Quoác “khoâng bieát xaáu hoå” (37 bis)
Moät haäu quaû teä haïi khoâng keùm do chuû yù cuûa moâ hình phuïc vuï toaøn trò laø tinh thaàn noâ leä
maø Löông Khaûi Sieâu meänh danh laø “tình chaát ñaày tôù, vì mình”. Vaên haøo Loã Taán cuõng duøng
cuøng moät cuïm töø “tính chaát ñaày tôù” (38). Nhaø hoïc giaû Anh Russel moâ taû ñaëc tình ñoù laø “heøn
haï” (39).
Nhöng nguy haïi hôn caû laø caùi quan nieäm töï cao töï ñaïi cho Trung quoác laø trung taâm theá
giôùi “daân toäc Trung quoác öu tuù nhaát theá giôùi”.
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 9
www.tusachvietthuong.org
Hoïc giaû Ñaøi Loan Haïng Thoaïi keát naêm 1986 trong cuoán saùch “nghieân cöùu tính daân toäc
cuûa Trung Quoác” ñaõ nhaän ñònh raèng “Ngöôøi Trung Quoác coù yù thöùc saâu ñaäm cuûa moät nöôùc lôùn
vôùi neàn lòch söû laâu ñôøi, coù khi raát ngaïo maïn, khinh reû ngöôøi ngoaïi quoác” (40). Vaên hoøa Loã Taán
cuõng coù nhaän xeùt laø ngöôøi Trung Quoác “töï kieâu töï ñaïi”. Nhaø truyeàn giaùo Myõ laø A.H Smith
cuõng nhaän ñònh raèng “ngöôøi Trung Quoác khinh thöôøng ngöôøi nöôùc ngoaøi” (41)
Caùi yù thöùc töï coi mình laø Trung taâm cuûa theá giôùi ñaõ theå hieän roõ trong caùi teân ñaõ choïn laø
Trung Quoác, coäng vaøo ñoù laïi coøn caùi maàm moáng chuû nghóa baù quyeàn töø thôøi nhaø Chu tieàm aån
trong caùi moâ hình do hoï Khoång vaø moân sinh thieát laäp (baù laø keû caû trong ñaùm chö haàu, leân ngoâi
thieân töû khi thieân töû ngaén theá) caëp naùch thieân töû maø ra leänh cho chö haàu, hieåu theo nghóa ngaøy
nay laø “chuû nghóa baønh tröôùng”) “Chuû nghóa baønh tröôùng baù quyeàn” vaø “hoäi chöùng Ñaïi Haùn”
laø heä quaû cuûa moâ hình naøy. Hoài coøn laø chö haàu cuûa Coäng saûn Nga, Mao caûm thaáy coù theá
maïnh, ñaõ caûm thaáy mình laø trung taâm, toaøn Trung Quoác hoâ to khaåu hieäu: “Trung Quoác laø
trung taâm caùch maïng theá giôùi, laõnh tuï Mao Traïch Ñoâng vó ñaïi laø maët trôøi hoàng trong loøng
nhaân daân caùch maïng theá giôùi”...Toaøn daân phaán ñaáu tieán leân vì söï nghieäp giaûi phoùng toaøn nhaân
loaïi (42). Sau côn aùc moäng caùch maïng vaên hoùa, nay vöøa môùi ñoû da thaém thòt nhôø caûi toå kinh
teá, Trung Quoác laïi to tieáng “Theá kyû 21 laø theá kyû cuûa Trung Quoác” (43) hoaëc “Trung Quoác coù
theå noùi “khoâng” (Rieâng ñoái vôùi Vieät Nam, Trung Coäng luoân luoân coi ta laø chö haàu. Mao
Traïch Ñoâng khi môùi chieám Trung Quoác, trong moät baøi noùi veà bieân cöông cuõ cuûa Trung Quoác
ñaõ ñeà caäp tôùi moât soá nöôùc chö haàu Trung Quoác bò caùc ñeá quoác phöông Taây chieám ñoaït, trong
ñoù coù Nhaät chieám Cao Ly, Ñaøi Loan, Löu Caàu, Baønh Hoà. Anh chieám Mieán Ñieän, Buthan,
Nepal vaø Hoàng Koâng; Phaùp chieám An Nam, Boà chieám Macao...(44) Ñaëng Tieåu Bình ñoøi daïy
cho ñaøn em Vieät Nam moät “baøi hoïc” (chaúng may gaäy oâng ñaäp löng oâng). Giang Traïch Daân
xaác xöôïc “vi haønh” sang Vieät Nam, ngang nhieân taém taïi Ñaø Naüng nôi baõi bieån mang teân
China Beach. Chu Dung Cô khi sang Vieät Nam ñaõ tôùi Chôï Lôùn tröôùc khi thaêm thuû ñoâ Haø Noäi.
Trung Coäng coøn ñe doïa söï oån ñònh cuûa Ñoâng Nam AÙ vaø Ñoâng Baéc AÙ, ñieàu ñoäng haûi quaân taïi
haûi phaän Vieät Nam, Phi Luaät Taân, Ñaøi Loan, Nhaät Baûn, tuyeân boá vöông quoác Koguryo cuûa
Haøn Quoác ñaõ thuoäc Trung Quoác töø tröôùc coâng nguyeân.
Roäng hôn, Trung Quoác gaàn ñaây cho theá giôùi thaáy laø muïc ñích cuûa Baéc Kinh taïi vuøng bieån
Ñoâng laø “taùi laäp vôùi baát cöù giaù naøo nguyeân veïn laõnh thoå cuûa Ñeá quoác”. “Nguyeân veïn laõnh thoå
ñoù laø gì? Laø Ñaøi Loan, laø Bieån Ñoâng, laø caùi boùng cuûa Trung Quoác traûi roäng treân caùi vuøng maø
ai cuõng noùi laø vuøng aûnh höôûng cuûa Trung Quoác (45).
Ñieåm ñaùng löu yù laø moâ hình do Khoång Töû vaø moân sinh kieán laäp coù moät haáp löïc raát lôùn ñoái
vôùi caùc cheá ñoä toaøn trò vì hình thöùc giaû hình “ngoaïi Nho (hay ngoaïi Vöông) noäi phaùp”. Töø moät
teân löu manh ñaùi vaøo muõ nhaø Nho, Löu Bang ñaõ chaáp nhaän thaønh moät keû toân thôø Khoång Töû
duø chæ laø beà ngoaøi. Nhaø Thanh, moät keû ngoaïi xaâm ñaõ ñöôïc taäp ñoaøn nho só chaáp nhaän phuïc vuï,
coi nhö laø moät trieàu ñaïi chính thoáng, chæ vì Thuaän Trò theo lôøi khuyeân cuûa “Haùn (nho) gian
laøm moät cuoäc teá Khoång Töû tröôùc Quoác Töû Giaùm. Tin töùc lan truyeàn nhanh choùng trong thieân
haï, raát nhieàu ngöôøi Haùn rôi leä, caùc nho sinh, ñòa chuû caùc vuøng nghe tin caûm ñoäng voâ cuøng,
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 10
www.tusachvietthuong.org
caûm thaáy vò Hoaøng ñeá Ñaïi Thanh khoâng coøn laø moät nhaân vaät dò toäc nöõa, maø thöïc laø “ñeä töû
Thaùnh moân, laø chaân meänh thieân töû giaùng phaøm”, neân yù töôûng phaûn Thanh luùc ñaàu giôø ñaây
cuõng tan bieán caû (46). Gaàn ñaây thuû ñoaïn chính trò töông töï vaø thuû phaùp thoáng trò cuõng ñang
ñöôïc Trung Coäng aùp duïng. Trung Coäng ñaõ baét ñaàu cho aùp duïng vieäc giaûng daïy moät soá ñoaïn
trong Töù Thö Nguõ Kinh vaøo baäc tieåu hoïc vaø vaøo khoaûng thaùng 8 naêm 2005 ñaõ coâng boá seõ
truøng tu queâ höông Khoång Töû taïi Khuùc Phuï thaønh moät ñieåm du lòch. Giang Traïch Daân ñeà caäp
ñeán chính saùch “Ñaïi Ñoàng” . Hoà Caåm Ñaøo ñeà caäp tôùi thôøi Tieåu Khang trong thieân leã vaän cuûa
saùch Leã Kyù ñeå aùp duïng vieäc chaáp nhaän cho giôùi tö saûn ñöôïc gia nhaäp ñaûng vaø caùc ñaûng vieân
ñöôïc tham döï vaøo caùc sinh hoaït kinh teá.
Nhìn chung nhö vaäy Khoång Töû vaãn coøn giaù trò lôïi duïng veà phöông dieän thuû phaùp chính trò
vaø thoáng trò.
Qua aûnh höôûng saâu ñaäm cuûa Khoång Töû vaø moân sinh cuûa oâng ñoái vôùi Trung Quoác vaø
”thieân haï” ta thaáy moâ hình Khoång moân ñoái vôùi Trung Quoác ñöôïc caùc nhaø Trung Quoác hoïc,
trong ñoù coù giaùo sö G.S.W.J Jenner coi nhö laø gioïng kìm khaéc nghieät cuûa lòch söû: Trung Quoác
seõ khoâng bao giôø daân chuû hoùa noåi, vì noù boùp ngheït yù töôûng coâng daân, vì tính chuyeân cheá
cuûa noù.
Rieâng ñoái vôùi “thieân haï” nhaát laø caùc nöôùc laân bang, chöøng naøo Trung Quoác chöa goät röûa
ñöôïc naõo traïng baønh tröôùng, baù quyeàn vaø hoäi chöùng Ñaïi Haùn, thì ngaøy ñoù söï oån ñònh vaø toaøn
veïn laõnh thoå trong vuøng coøn bò ñe doïa.
Nhö vaäy thì Khoång Töû, neân ñöôïc coi laø vaïn theá sö bieåu hay laø Thieân coå toäi nhaân ñoái
vôùi Trung Quoác noùi rieâng vaø neàn an ninh vaø toaøn veïn laõnh thoå noùi chung cuûa Vieät Nam
vaø Ñoâng Nam AÙ?
THƯỜNG NHƯỢC THỦY
Tủ Sách Việt Thường
www.tusachvietthuong.org
Chuù Thích
(1) Lòch Söû Vaên Minh Trung Quoác - Will Durant - Nguyeãn Hieán Leâ dòch, NXB Vaên Ngheä
1999, Trang 19
(2) Toång Quan Veà Vò Trí Vaên Hoùa Vieät - Thöôøng Nhöôïc Thuûy - Ñaïo Soáng Vieät, trang 22
(3) The Tyranny of History- W.J.F Jenner, 1992, trang 28
(3 bis) ibid, trang 29
(4) ibid, trang 45
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 11
www.tusachvietthuong.org
(5) ibid trang 49
(6) Lòch Söû Logic Hoïc Thôøi Tieân Taàn - Hoà Thích - NXB TPHCM, Trang 93
(7 + 7 bis) Ñaïi Cöông Tieát Hoïc Trung Quoác - Phuøng Höõu Lan NXB Thanh Nieân trang 63
(8) Ñaïi Cöông Trieát Hoïc Trung Quoác - Phuøng Höõu Lan , NXB Thanh Nieân trang 211
(9) Ñaïi Cöông Trieát Hoïc Trung Quoác - Phuøng Höõu Lan, NXB Thanh Nieân - Trang 219.
(10 ) nt trang 219
(11 , 12) Lòch Söû Tö Töôûng Trung Quoác Coå - Hoà Thích NXB TPHCM - 2004 trang 149 –
150.
(13) nt trang 129
(14) nt trang 128
(15, 15 bis) nt trang 130
(16, 17) nt trang 133
(18) Ñaïi Cöông THTQ, Phuøng Höõu Lan trang 196.
(19) Caùc Trieàu Ñaïi Trung Hoa, Leâ Giang bieân soaïn, NXB Thanh Nieân 1999.
(20)Lòch Söû THTQ Thôøi Trung Coå - Hoà Thích, trang 282.
(21) Ñaïi cöông THTQ,- Phuøng Höûu Lan, trang 205.
(22) nt trang 204.
(23) Lòch Söû THTQ Thôøi Trung Coå - Hoà Thích - Trang 331.
(24) Lòch Söû THTQ Thôøi TC - Hoà THích, trang 337.
(25) Lòch Söû Logic Hoïc Thôøi Tieân Taàn - Hoà Thích trang 258.
(25 bis) Vöông Soùc - Laõo Hieäp - Ñoái Thoaïi Vaên Hoïc - NXB VaêN Hoùa Daân Toäc , 2000 trang
317.
(26) Lòch Söû THTQ Thôøi TC - Hoà Thích trang 93.
(27) Coäi Nguoàn Vaên Hoùa Trung Hoa - Ñöôøng Ñaéc Döông , NXB Hoäi Nhaø Vaên 2003 trang
51.
(28) “Bieát taát taät chuyeän trong thieân haï” NXB Thuaän Hoùa dòch töø Haùn töï “Tieåu hoïc sinh
thieân haï toaøn tri ñaïo” 2003 trang 282.
(29) Caùc Trieàu Ñaïi Trung Hoa - Leâ Giaûng - NXB Thanh Nieân 1999 trang 290.
(30) Tìm Hieåu Vaên Hoùa Trung Quoác, Nhaät Baûn Vaø Haøn Quoác NXB Vaên Hoùa Thoâng Tin
2004 Trang 211.
(31) Xem Ñaïo Soáng Vieät - Thöôøng Nhöôïc Thuûy
(32, 32 bis) Ñaïi Cöông THTQ - Phuøng Höõu Lan, trang 193.
(33) Ñoái Thoaïi Vaên Hoïc - Vöông Soùc, Laõo Hueäp, NXB Vaên Hoùa Daân toäc 2000, trang 292.
(34)nt trang 245.
(35) Tìm Hieåu VH Ngöôøi TQ, NB vaø Haøn Quoác - NXB VHDT 2004, trang 244.
(36) Ñoái Thoaïi Vaên Hoùa nt trang 192
(37) nt tr 235; (37 bis) nt tr 237;(38) nt tr 235;(39) nt tr 244; (40) nt tr 239;(41) nt tr
243;(42) nt tr 313
(43) Ñoái Thoaïi VH trang 193
(44) The Political Thoughts of Mao Tse Tung - Stuard Schram 1977 trang 375.
(45) Vaïn Ñaïi Dung Thaân - Cao Huy Thuaàn, Tham luaän taïi Hoäi Thaân Höõu Ñaø Naüng 2005
(46) Möu Trí Ñôøi Nhaø Thanh - Döông Ngaïn Sinh - NXB Phuï Nöõ 2003, trang 158, 159.
Trích trong “Cuoäc Xaâm Laêng Khoâng Tieáng Suùng – Tuû Saùch Vieät Thöôøng” trang 12
