Duurzame ontwikkeling geschiedenis toekomst van een wazig begrip by hkn69139

VIEWS: 45 PAGES: 19

									    Duurzame ontwikkeling:
geschiedenis & toekomst van een
         wazig begrip

           L. Reijnders
Intellectuele traditie (I)
   ‘stationary economy’ volgens J. Stuart Mill
    (1842)

   ‘justice between the generations’

   ‘internaliseren van afgewentelde kosten’
    (Pigou, Kapp e.a.; sinds ~ 1920)
Intellectuele traditie (II)
   ‘Steady state economy’ (H. Daly, 1973)

   Sustainability (IUCN, 1980)

   Sustainable development (Our Common
    Future, 1986); toevoeging: een
    rechtvaardiger relatie tussen ‘Noord’ en
    ‘Zuid’
Sinds 1986:
   Meer dan 100 operationaliseringen
    duurzame ontwikkeling

   ‘Sterke’ en ‘zwakke’ duurzaamheid op basis
    van aannamen t.a.v. substitutie diverse
    soorten ‘kapitaal’

   Relatief populair: 3P (people, planet, profit)
Operationalisering duurzaamheid met
oog op milieu (‘sterke duurzaamheid’)
   Aansluitend bij stationary of steady state economy
   Conservering hulpbronnen op zelfde niveau
   Geen export schadelijke vervuiling naar volgende
    generaties
   Behoud ecosysteemdiensten

N.B. gericht op de mens > kritiek vanuit standpunt
  dat levende natuur rechten heeft
3P bij bedrijven (I)
   Diverse namen

 MVO (Maarschappelijk Verantwoord
  Ondernemen)
 ‘Responsible care’ (chemische industrie)
 ‘Duurzaam ondernemen’
 ‘License to produce’
3 P bij bedrijven (II)
   Grote variëteit van praktijken op milieu &
    sociaal gebied

   Indicatoren zoals Dow Jones Sustainability
    Index sterk procedureel georiënteerd;
    zeggen weinig over inhoudelijke prestaties
3P bedrijven i.p.v. staatsinterventie?

   Invloed ‘race to the bottom ‘

   Geen grote stappen vooruit zonder
    gedwongen ‘internalisering’ van nu
    afgewentelde kosten
Index voor Duurzame Samenleving
(IDS)
 22 indicatoren, die worden geaggregeerd
 6 voor persoonlijke ontwikkeling (o.m.
  gelijke kansen, voldoende scholing, veilige
  sanitatie, genoeg te eten)
 6 voor stabiele samenleving (o.m.
  werkeloosheid, inkomensverdeling,
  schuldenlast)
(uit Index voor Duurzame Samenleving 2006)
3P; IDS?
 Eenstemmigheid dat voor bereiken
  duurzame relatie met milieu sociale &
  economische aspecten belangrijk zijn.
 Onenigheid over vraag of economische en
  sociale aspecten onlosmakelijk onderdeel
  zijn van begrip duurzaamheid & over
  begrippen als ‘duurzame samenleving’.
Nu:
   Hernieuwde belandstelling voor
    duurzaamheid vooral vanwege:

 Klimaatverandering
 Deze eeuw: ‘Hubbert pieken’ in
  wereldwijde conventionele gas- en
  olieproductie
Meer belangrijke milieuproblemen
   Met oog op duurzaamheid vooral:

 Vermindering voorraden geochemisch
  schaarse nauwelijks vernieuwbare ertsen
 Aftakeling vernieuwbare hulpbronnen (o.m.
  water, vis)
 Oplading oceanen & bodems met vuil
 Verminderde ecosysteem dienstverlening
Klimaatverandering (I)
   Wereldwijd gemiddelde temperatuurstijging sinds
    begin industriële revolutie: 0.6-0.8 oC

   Daarvan verklaarbaar door natuurlijke oorzaak
    (verandering zonnestraling, vulkanisme etc. ): <
    0.2 oC

C.M. Annan et al. PNAS 104 (2007) 3713-3718
Klimaatverandering (II)
   Geen verdere stijging van temperatuur:
    emissies broeikasgassen met > 80% omlaag

   Netto-resultaat Kyoto protocol:
    temperatuurstijging gaat in iets sneller
    tempo door
Hubbert peak in de USA
    Aardolie en aardgas
Fossiele                   Verbruik anno 2005 in
koolstofverbinding         jaren vorming tijdens
                           geologische piekproductie
Aardolie (conventioneel)   1 miljoen


Aardgas (conventioneel)    3 miljoen


Steenkolen                 60.000
Wat te doen (1): verbetering energie-
efficiency (J/euro BNP)
 Nederland 1980-1985: verbetering met ~
  2.5%/jaar
 Nederland nu: verbetering < 0.5%/jaar
 Europese Commissie: Europa naar 2% per
  jaar
 Technisch mogelijk in Nederland:
  verbetering met factor 3-4 (veronderstelling:
  dezelfde energiediensten)
Wat te doen (2): toepassing
stromingsenergie
 Zonne-energie:       121300x 1012 Watt
 Wind energie:             600x 1012 Watt
 Aardwarmte:                 30x 1012 Watt
 (Totale voorraad fossiele brandstoffen +
  uraan < 1 maand zonne-energie)
 menselijk energieverbruik:
  ~14x 1012 Watt
Moraal:
   Genoeg stromingsenergie; probleem is de prijs
    daarvan

   Veel mogelijkheden voor verbetering van energie
    efficiency; echter: sociale dilemma’s en prijs
    kunnen een probleem zijn

   Zonder ingrijpende overheidsinterventie oplossing
    niet in zicht

								
To top