Verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs en _jeugd - Dia 1

Document Sample
Verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs en _jeugd - Dia 1 Powered By Docstoc
					Landelijk Steunpunt ZAT’s




             Samenwerking
     tussen onderwijs en jeugdzorg;
                  het kind centraal


                            Studiedag
Associatie Interactiebegeleiding en Thuisbehandeling
               Dinsdag 24 november 2009, Ede


    Marij Bosdriesz         infozat@nji.nl     www.zat.nl
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Kind centraal …

• Kind heeft met verschillende leefmilieus te maken
• Kind niet opgedeeld in hokjes
• Kind gebaat bij samenhang pedagogische aanpak /zorg
• Daarom samenwerking tussen milieus nodig
• Zorg aan laten sluiten bij ‘vindplaats’; vanaf 4: school
• Hier professionals uit beide sectoren bijeen,
  rond krachtig middel in zorg voor ontwikkeling kind:
• Komt u elkaar tegen in uw werkveld?
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Samenwerking onderwijs en hulpverlening

•   Vroegsignalering en snelle, samenhangende zorg;
•   Hulpverlening sluit aan bij zorg van de scholen
•   Klinkt vanzelfsprekend, maar is een hele klus …
•   Geschiedenis en gegroeide verhoudingen
•   Heel veel specialismen in onderwijs en zorg
•   Voor elk probleem ergens anders heen
•   Overal aparte criteria, indicaties, commissies …
•   Budgetten hangen af van indicaties / etiketten
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Samenwerking onderwijs en hulpverlening

•   Hoe breng je dat samen?
•   Dat begon natuurlijk vanuit de praktijk
•   Scholen zien dat kind of ouders hulp nodig hebben
•   Hulpverleners die willen weten hoe het op school gaat
•   Zij zien dat samenwerken en één aanpak nodig zijn
•   Beleid en bestuur liepen achter
•   Noodzaak wel gezien, maar nog geen echte initiatieven
•   Hier en daar beweging in wetten; WCPV, WJZ, enz.
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Samenwerking onderwijs en hulpverlening

• Verkokering aangepakt in Operatie Jong (2003 – 2006)
• Per agendapunt integrale aanpak
• Samenhang tussen de onderwerpen weinig aandacht
• Daarom nu veel tegelijk aan de orde rond Jeugd;
  CJG, ZAT, Verwijsindex, Passend onderwijs, EKD,
  Veiligheidshuis, WMO, LEA …
• Ministerie Jeugd & Gezin, gemeenten, provincies,
  schoolbesturen én … de praktijk aan zet om dit in
  samenhang te brengen
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Actuele ontwikkelingen rond jeugd


•   Centrum voor jeugd & gezin (CJG)
•   Passend onderwijs
•   Verwijsindex risicojongeren
•   ‘Zorg in en om de school’
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Centrum voor Jeugd & gezin (CJG)

• Herkenbaar inlooppunt in de buurt, voor ouders en
  voor jeugdigen 0 – 23 jaar
• Voor hulp bij opvoeden en opgroeien
• Bundeling gemeentelijk hulpaanbod:
    –   jeugdgezondheidszorg (consultatiebureaus + GGD),
    –   maatschappelijk werk / opvoedingsondersteuning
    –   schakel met bureau jeugdzorg
    –   schakel met onderwijs / zorgteams / ZAT’s
• Taak voor gemeenten; minimaal 1 in 2011; nu 18%
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Passend Onderwijs


• Voor elk kind een passend onderwijs-zorgaanbod
• Zorgplicht voor schoolbesturen; als de school het zelf
  niet kan moet school op zoek naar alternatief
• Dat betekent: samenwerken met andere scholen
• Zowel met regulier als met speciaal onderwijs
• Meer passende zorg door samenwerking met jeugdzorg
• Samenwerkingsverbanden grotere rol; meer middelen
  om zorg op scholen te versterken
• ZAT’s schakelpunt voor onderwijs-zorgarrangementen
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Verwijsindex Risicojongeren


•   Langs elkaar heen werken hulpverleners voorkomen
•   Bij zorgen melden bij Verwijsindex risicojongeren
•   Bij 2 meldingen check op welke zorg er is ingesteld
•   Afspreken wie actie onderneemt
•   Is administratief systeem, geen zorgstructuur
•   Moet aansluiten bij bestaande zorgstructuren, zoals
    CJG, zorgteams / ZAT’s, veiligheidshuis
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Zorg in en om de school


• Preventieve inzet van hulp in scholen (bijvoorbeeld
  schoolmaatschappelijk werk)
• Zorgteams / ZAT’s voor PO, VO, MBO, SO
• Beschikbaarheid van achterliggende zorg
• Plusvoorzieningen voor ‘overbelaste jongeren’
• Kabinet heeft wetgeving voorgesteld;
    – in onderwijswetten (WPO, WVO, WEB, WEC)
    – In CJG-deel Wet op de Jeugdzorg over regierol gemeente
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Waarom zorgteams / ZAT’s?

•   Scholen signaleren meer opvoed- en opgroeiproblemen
•   Leraar / IB’er / zorgcoördinator zijn geen hulpverleners
•   Snel zorg nodig voor kind en ouders
•   Handelingsgerichte adviezen nodig voor leraren
•   Multidisciplinaire beoordeling voor juiste aanpak
•   Hulpverlening sluit aan bij zorg van de school
•   Passend onderwijs voor meer leerlingen
•   Samenhang in de zorg; één kind, één plan
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Wat signaleren scholen?

•   (Zeer) druk gedrag / ADHD
•   Gebrek aan sociale vaardigheden
•   Agressief gedrag
•   Faalangst en minderwaardigheidsgevoelens
•   Gezondheidsproblemen
•   Autisme en verwante stoornissen
•   Opvoedingsonmacht, verwaarlozing, mishandeling
•   Relatie-/echtscheidingsproblematiek
•   Psychiatrische stoornissen, verslaving, criminaliteit
•   Armoede- en schuldproblematiek
•   Combinaties van problemen (multiproblem-situaties)
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Aansluiting van zorg bij onderwijs
Zorg- en adviesteams / ZAT’s:
multidisciplinair team, op school of bovenschools, waarin lokale
zorgpartners en jeugdzorg samenwerken met het onderwijs
Doel:
kinderen en ouders, waarbij op school problemen gesignaleerd
worden, vroegtijdig, snel, effectief en samenhangend zorg bieden
In het ZAT participeren, naast de school, onder meer:
    –   Schoolmaatschappelijk werker
    –   Jeugdgezondheidszorg; jeugdverpleegkundige / jeugdarts
    –   (Indicatie)medewerker bureau jeugdzorg
    –   Medewerker speciaal onderwijs (REC’s)
    –   Leerplichtambtenaar
    –   Politie / HALT                 en anderen………………..
Landelijk Steunpunt ZAT’s



ZAT’s in het voortgezet onderwijs (VO)

• ZAT’s op individuele VO-scholen (95%)
• Op school multidisciplinaire beoordeling, consultatie,
  snelle hulp, toeleiding naar lokale of geïndiceerde zorg
  en schoolondersteuning
• Team van zorgcoördinator, jeugdverpleegkundige of
  jeugdarts, (school)maatschappelijk werker, bureau
  jeugdzorg, leerplichtambtenaar, politie
• REC’s, Jeugd-GGZ sluiten aan, met name in het kader
  van passend onderwijs
Landelijk Steunpunt ZAT’s




ZAT’s in het primair onderwijs (PO)
• Zorgteam op school én bovenschools ZAT (71% / 69%)
• Zorgteam op school;
    – Op school snelle beoordeling, directe hulp en ondersteuning
    – Team van IB’er, leerkracht, jeugdverpleegkundige/jeugdarts,
      schoolmaatschappelijk werker
• Bovenschools ZAT;
    – complexere problemen, multidisciplinaire beoordeling, directe
      hulp, indicaties en toeleiding naar zwaardere zorg
    – IB’er, jeugdarts, SMW, bureau jeugdzorg, WSNS en REC’s
    – op niveau van WSNS-verband, gemeente of regio
• Indien gewenst aangevuld met anderen:
    – leerplicht, politie, onderwijsadviesbureau, Jeugd-GGZ…
Landelijk Steunpunt ZAT’s



ZAT’s in het MBO

• ZAT’s per ROC/AOC, per locatie of per opleiding (73%)
• Ingewikkelde populatie; nood is groot
• Psychosociale begeleiding nog in de kinderschoenen
• ZAT’s geven hieraan een impuls
• ZAT vaak gekoppeld aan Loopbaan- en Adviescentra
  (Servicecentra)
• Snelle multidisciplinaire beoordeling, directe hulp,
  toeleiding naar lokale en zwaardere zorg
• Team van zorgcoördinator, arts, schoolmaatschappelijk
  werker, bureau jeugdzorg, leerplichtambtenaar/RMC,
  REC 4, jeugd-GGZ, politie
Landelijk Steunpunt ZAT’s



 Wat kan een zorgteam / ZAT doen?
•   Tijdige signalering problemen jeugdigen / ouders
•   Multidisciplinaire beoordeling ingebrachte casussen
•   Vraagverheldering/ aanvullend onderzoek / diagnostiek
•   Snelle, effectieve hulp aan jeugdigen / ouders
•   Toeleiding naar lokale voorzieningen of jeugdzorg
•   Consultatie en handelingsadviezen voor scholen
•   Afstemming / coördinatie van de geboden zorg
•   Voorbereiding (integrale) indicaties BJZ en REC’s
•   Voorbereiden onderwijs-zorgprogramma’s
•   Versterking van de (preventieve) zorg op scholen

Doel: Gezonde ontwikkeling en optimale onderwijskansen
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Zorgteam / ZAT in de zorgroute

•   Observeren en signaleren door leraar - mentor
•   Consultatie collega / zorgcoördinator
•   Aanmelding bij / bespreking in zorgteam
•   Uitvoeren acties n.a.v. zorgteam
•   Zo nodig aanmelding bij / bespreking in ZAT
•   Bieden van passende speciale zorg / hulp
•   Nazorg / evaluatie
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Zorgteam / ZAT PO in beeld …

•   Casus uit praktijk zorgteam / ZAT PO
•   Geen praktijkopname; in scene gezet
•   Gespeeld door professionals uit onderwijs en zorg
•   Accent op route, deelnemers, structuur, enz.
•   Minder op de interactie … (zoals SVIB en VHT)
•   De start, het traject + stukje zorgteam …
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Samenwerken met ouders in zorgtrajecten
•   Kennis van ouders en scholen vullen elkaar goed aan
•   Ouders soms deel van probleem, altijd van oplossing
•   Neem ouders serieus, ook als ze boos zijn
•   Samenwerking begint bij start op school; niet pas als
    het ‘fout’ gaat
•   Schoolbeleid nodig op partnerschap met ouders
•   School heeft informatieplicht, maar meer mogelijk/nodig
•   Stappen in het zorgtraject zijn ook stappen met ouders
•   Schakel evt. partners in bij communicatie met ouders
•   Mogelijkheden als ouders dan nog zorg mijden;
    – zorgmelding BJZ of AMK
    – schorsen / verwijderen
Landelijk Steunpunt ZAT’s



ZAT’s en passend onderwijs …

•   Door inzet hulp meer leerlingen passend aanbod
•   Ondersteuning leraren / mentoren door hulpverlening
•   Minder thuiszitters, meer thuisnabij onderwijs + zorg
•   Beoordeling benodigde onderwijs- en jeugdzorg in ZAT
•   ZAT kan benodigde indicaties voorbereiden (JZ + SO)
•   In ZAT afspraken over gecombineerde onderwijs-
    zorgprogramma’s
Landelijk Steunpunt ZAT’s



ZAT’s en CJG …
• Voorkomen van overlap; elkaar aanvullen!
• CJG vooral:
    – Laagdrempelige toegang voor ouders die zelf hulp zoeken
    – Casusoverleg voor 0 – 4 jaar rond consultatiebureau
    – Bundeling + versterking opvoedingsondersteuning
• ZAT vooral:
    – Casusoverleg 4 – 18/23
    – Aanpak bij door scholen en partners gesignaleerde problemen
    – Aansluiting jeugdzorg bij leerlingenzorg en passend onderwijs
• Zo worden ZAT en CJG sterker
Landelijk Steunpunt ZAT’s



Waar gaat het heen?

• Steeds meer integraal / intersectoraal samenwerken
• Samenwerking gemeenten en schoolbesturen (LEA)
• Steeds meer samen in de uitvoering van programma’s;
  samen in de klas, gecombineerde programma’s
• Wat betekent dit voor SVIB/VHT?
    –   VHT vaker ingezet door zorgteams/ZAT’s …
    –   VIB voor zorgteams / ZAT’s …
    –   Ouders, school en hulpverleners kijken samen naar video …
    –   SVIB en VHT werken nauwer samen …
Landelijk Steunpunt ZAT’s




Meer informatie ?




• www.zat.nl

• infozat@nji.nl

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Stats:
views:45
posted:5/6/2010
language:Dutch
pages:24