Docstoc

“You are here” indicator

Document Sample
“You are here” indicator Powered By Docstoc
					                                     Internet glossarium

- Verklaringen kunnen een aantal hyperlinks bevatten (aangegeven in het vetjes), namelijk verwijzingen naar
termen die elders in de lijst worden uitgelegd.

- Bij de taalkeuze (N/E) werd gekozen voor de Nederlandse vertaling van de term, op voorwaarde dat het
woord voldoende gekend en gebruikt wordt. Zoniet werd de Engelse benaming behouden.

- Definities worden soms verrijkt met Weetjes, websites (WWW) en Tips. Syn. geeft de synoniemen aan of
de gangbare term in het Engels.




2-second rule                      Het principe dat de gebruiker niet langer dan 2 seconden moet wachten op
                                   respons van het systeem, zoals bij het opstarten van of het veranderen van een
                                   applicatie.


3-click rule                       De regel die stelt dat toegang tot elk onderdeel van een applicatie of elke logische
                                   stap in een proces niet meer dan 3 klikken ver mag zijn.

                                   Het toepassen van dit principe is niet eenvoudig, omdat het moeilijk te definiëren
                                   valt wat nu juist een belangrijk onderdeel of logische stap is, maar het is toch een
                                   bruikbare vuistregel om de aantal stappen te beperken bij het uitvoeren van een
                                   opdracht toch kan een te strikte naleving van deze regel misleidend zijn.


Above-the-fold                     Deze richtlijn heeft betrekking op het venster dat verschijnt op het scherm
                                   wanneer iemand een pagina oplaadt. Dat deel van de website kan bekeken
                                   worden zonder het scherm te verschuiven via de pijltjes.

                                   Dit is belangrijk omdat de surfer geneigd is om meer naar dit deel van de website
                                   te kijken, terwijl hij wacht tot de website volledig verschijnt en omdat surfers
                                   vaak niet scrollen.

                                   Tip: Denk er ook aan dat surfers vaak met een smaller scherm werken dan de
                                   schermen die bij webdesign gebruikt worden.


Anker                              Een anchor (anker) is een niet algemeen bekende term voor link die verwijst naar
                                   tekst op dezelfde webpagina.

                                   Weetjes: Ankers fungeren in feite als een soort index boven aan een pagina en
                                   bieden de Internetter houvast bij het scrollen. Vandaar de naam ankers.

                                   Syn.: anchor, bookmark


Applicatie                         Meestal een programma dat ontworpen wordt met een specifieke taak. Denk
                                   hierbij aan bijv. een forum op een website, een e-card programma, …


ASL                                = Age, Sex, Location

                                   Afkorting van age,sex,location. 'What is your asl?' is wellicht de meest gestelde
                                   vraag in chatsessies, waarbij wordt gevraagd naar het geslacht, de leeftijd en de
                                   woonplaats van een 'medechatter'.


Bandbreedte                        De bandbreedte is de maximale hoeveelheid gegevens die per tijdseenheid via
                                   een kanaal kan worden verzonden en wordt uitgedrukt in hertz of in bits per
                                   seconde (bps). De bandbreedte van een kanaal wordt bepaald door de fysische
                                   eigenschappen van de verbinding, maar ook door de componenten die verzending
                                   en ontvangst van data mede bepalen, zoals een modem bijvoorbeeld. Hoe groter
                                   de bandbreedte, hoe groter de hoeveelheid gegevens die per tijdseenheid kan
                                   worden overgebracht.
Banner                  (vaak kleine) advertentievorm op Internet, waarbij men door op de banner te
                        klikken wordt doorgeleid naar de site van de „adverteerder‟.

                        Syn.: webvertentie


Blindsurfer             Is een toegankelijkheidslabel, dat de visueel gehandicapte Internetgebruiker een
                        duidelijk herkenningspunt biedt wanneer een website vlot toegankelijk is.
                        Blindsurfer werd gecreëerd in het kader van het 'webtoegankelijkheidsproject'
                        met de steun van diverse overheidsinstellingen (waaronder Gelijke kansen in
                        Vlaanderen).

                        WWW: www.blindsurfer.be.


Bookmark                1). Een bookmark (letterlijk 'leeswijzer') is een functie van een browser waarmee
                        de adressen (URL's) van vaak opgevraagde webpagina's kunnen worden
                        gestockeerd, zodat ze later snel kunnen worden teruggevonden.

                        Deze term wordt gehanteerd door browsers als Netscape, Opera, Mozilla. Internet
                        Explorer gebruikt de term “favorieten”.

                        2).Ook wel woord voor anker/anchor in sommige editors, een link naar een
                        specifieke plaats op de website. Zie: Anker

                        Syn.: Favourites, Favorieten


Booleaanse operatoren   AND, OR, NOT, …

                        Booleaanse (logische) operatoren zijn afgeleid van de booleaanse logica,
                        geïntroduceerd door de wiskundige George Boole. Zij stellen gebruikers van
                        elektronische databestanden (bijvoorbeeld op het Internet) in staat om een
                        zoekopdracht te beperken of te verruimen door bepaalde trefwoorden te
                        combineren of uit te sluiten. De belangrijkste booleaanse operatoren zijn OR, AND
                        en NOT. Door tussen twee trefwoorden de operator AND te plaatsen, moeten
                        beide trefwoorden in het zoekresultaat voorkomen. Een OR-operator geeft aan
                        dat slechts één van de twee trefwoorden moet voorkomen in het zoekresultaat,
                        terwijl NOT een trefwoord uitsluit.

                        Bijvoorbeeld: de zoekactie 'Cultuur AND Internet' zal normaliter een beperkter
                        aantal zoekresultaten opleveren dan de zoekactie 'Cultuur OR Internet'. In het
                        eerste geval moeten beide trefwoorden in de tekst (of titel) voorkomen, in het
                        tweede geval slechts één van beide trefwoorden.


Broodkruimels           Een vorm van navigatie op websites waarbij de locatie in de website wordt
                        weergegeven door een lijst van bovenliggende pagina‟s in hiërarchische volgorde.
                        Elk van de bovenliggende pagina‟s is gewoonlijk aanklikbaar.

                        Weetjes: De term "breadcrumbs" verwijst naar het sprookje van Hans en Grietje,
                        waarin ze broodkruimels achterlaten tijdens hun tocht door het woud om hun weg
                        naar huis terug te vinden. De metafoor gaat niet volledig op, omdat de
                        broodkruimels niet de effectieve weg aangeven die gevolgd werd, maar de
                        optimale weg van de homepage naar de pagina in kwestie.

                        Syn. Breadcrumbs


(web)Browser            De term browser (ook soms 'webviewer' genoemd) kan letterlijk worden vertaald
                        als 'rondneuzer'. Het is een softwarepakket waarmee een Internetgebruiker op
                        een eenvoudige manier informatie op het WWW kan raadplegen. De meest
                        bekende webbrowsers zijn Netscape en Internet Explorer.

                        Weetjes: Steeds meer mensen kiezen een alternatief voor Internet Explorer en
                        kiezen vaak de Mozilla browser. De software van Mozilla is vooral populair onder
                        wat meer ervaren gebruikers die veel waarde hechten aan beveiliging.

                        Syn. Webbrowser, webviewer
Cache                       Geheugen waarin tijdelijk informatie, opgehaald van Internet, wordt opgeslagen.
                            Reeds bezochte sites kunnen bij een herhalingsbezoek vanuit het cache geheugen
                            getoond worden. Dit leidt tot een aanzienlijk snellere opbouw van de webpagina‟s.


CERN                        Europees laboratorium voor deeltjesfysica in Zwitserland, stond aan de basis van
                            het world wide web.


Chat                        Onlinegesprek in “real time” tussen verschillende Internetgebruikers die ingetypte
                            berichten uitwisselen.

                            Weetjes: Het meest gebruikt zijn de zogenaamde instant messaging
                            programma's, zoals messenger en icq. Hier stel je zélf een lijst met vrienden
                            samen waarmee je in real time kan praten, bestanden uitwisselen en zelfs
                            spelletjes spelen.
                            Op een Internet Relay Chat (IRC) chat je in een virtuele kamer waar meerdere
                            onbekende chatters tegelijk aanwezig zijn, meestal onder een nickname of
                            schuilnaam.

                            WWW: www.place.to.be – www.chat.be (grote chatsites van Vlaanderen)


Click trough rate (CTR)     De click through rate (CTR) is het aantal maal dat naar een bepaalde webpagina
                            wordt doorgeklikt vanuit andere webpagina's. De CTR is bij veel zoekmachines
                            bepalend voor de zogenaamde ranking (plaats) van die webpagina in de
                            zoekresultaten. Hoe hoger de CTR, hoe hoger de plaats in de resultatenlijst.


Closed user group (CUG)     Een CUG is een beperkt aantal gebruikers dat exclusief toegang heeft tot een
                            netwerk en/of een on line databestand, bijvoorbeeld op basis van een
                            lidmaatschap of een abonnement.


(Virtual) Community         Virtuele gemeenschap. Een op het Internet bestaande gemeenschap van Internet-
                            gebruikers met gedeelde interesse of andere overeenkomsten.


Content                     Inhoud op een website


Content management system   Systeem dat gebruikt wordt om de inhoud van een website te beheren.
(CMS)

Cookie                      Het gaat om een informatiepakketje dat wordt verstuurd naar de pc van de
                            gebruiker op het moment dat de gebruiker de website raadpleegt. De informatie
                            wordt op de harde schijf van de pc geïnstalleerd. Dit cookie bevat gewoonlijk de
                            naam van de site, een vervaldatum en natuurlijk de informatie zelf.
                            Via een cookie kunnen bepaalde gegevens vanaf het tweede bezoek automatisch
                            worden „ingevuld‟, zoals bijvoorbeeld een paswoord of een taalkeuze.

                            De meeste cookies hebben een commerciële functie : ze kunnen bijvoorbeeld het
                            „zoekpad‟ van de gebruiker van de betreffende site volgen („tracking‟); op die
                            manier kan de exploitant van de website bijvoorbeeld nagaan in welke informatie
                            (producten/diensten) elke individuele gebruiker geïnteresseerd is en aan de hand
                            daarvan bij een volgende bezoek de nieuwigheden aanbieden.

                            Weetjes:
                            Er zijn nogal wat Internetgebruikers die zich storen aan het gebruik van cookies
                            omdat ze de privacy zouden aantasten (vooral cookies die tracking registreren).
                            Voorstanders van cookies wijzen op het gemak ervan: doordat het sites een
                            geheugen geeft, wordt het surfen makkelijker en comfortabeler.
                            Browser-producenten hebben daarop ingespeeld door een optie in te bouwen die
                            waarschuwt wanneer een server een cookie te verzenden. De gebruiker kan het
                            cookie dan aanvaarden of weigeren.

                            Een link van een deel van de website naar een ander deel, dat niet in dezelfde
Crosslink                   hiërarchische structuur thuishoort. Hiërarchische boomstructuren op de website
                            zijn vaak zeer goed georganiseerd, maar niet alle types informatie vinden er een
                            plaats in.
Data mining           De analyse van data uit databanken om onderlinge verbanden en trends vast te
                      stellen.


Databasekoppelingen   Ook voor het koppelen van een website aan een database moet je gebruik maken
                      van programmeertalen. Met databasekoppelingen kun je o.a. Gebruikers
                      gegevens laten opzoeken uit een database (vb. Adresgegevens, boekenlijst,
                      productcatalogus, …), een gastenboek of een forum opzetten, een „content
                      management systeem (CMS) maken (waarbij je de website door verschillende
                      mensen kan laten updaten), …


Deep links            Links van buitenaf die onmiddellijk naar een onderpagina van een website gaan,
                      eerder dan naar de homepage. Dit laat toe onmiddellijk te linken met geschikte
                      en specifieke content.


Discussiegroep        Discussiegroepen vormen één van de meest populaire toepassingen van het
                      Internet. Via discussiegroepen kunnen gebruikers informatie en ideeën uitwisselen
                      over allerlei onderwerpen. Alhoewel ze qua toepassing niet zo erg veel van elkaar
                      verschillen, moet er een onderscheid worden gemaakt tussen een discussiegroep
                      en een nieuwslijst.

                      Anders dan bij het chatten worden berichten niet in realtime maar met een
                      zekere vertraging verspreid. Gebruikers kunnen alle door andere forumgebruikers
                      geschreven berichten lezen en hun collectief of afzonderlijk antwoorden.

                      Weetjes: De internationale verzamelnaam van alle nieuwsgroepen op het Internet
                      is 'Usenet' (ook wel 'Netnews' of kortweg 'News' genoemd).

                      Syn.: nieuwsgroep, newsgroup


Domein(naam)          Een domein is het tweede gedeelte van een Internetadres (achter de @).
                      Meestal is het laatste deel van een Internetadres een landcode, zoals 'be' voor
                      'België' en 'nl' voor 'Nederland'. De namen zijn gekoppeld aan IP-nummers die
                      uiteindelijk de werkelijk naam vormen van de Internetsite.

                      Weetjes: In de VS gebruikt men als domein geen landcode maar een 'sociaal'
                      domein: .com (commercial), .edu (educational), .gov (government), .mil
                      (military), .net (network), .org (organisation).

                      Een domeinnaam kan aangevraagd worden bij de vereniging DNS, Belgische
                      vereniging voor Internet domein naam registratie.

                      WWW: www.dns.be


Dropdown menu         Scherm met een keuzelijst, dat uit een menubalk rolt bij het aanklikken van een
                      item.

                      Pulldown menu’s zijn gelijkaardig, behalve dat het in dit geval meestal nodig is
                      de muis aangeklikt te houden om het menu open te houden.


E-flyer               Een flyer met animatie gemaakt in Flash en verzonden via Internet (web of e-
                      mail). Dikwijls interactief en gelinkt aan websites of e-mailadressen.


E-zine                =Electronic magazine

                      Een elektronisch tijdschrift dat via het Internet wordt verspreid (via e-mail) of ter
                      beschikking wordt gesteld via een website en geen gedrukte tegenhanger kent.


FAQ                   = Frequently asked questions.

                      FAQ-files zijn bestanden met lijsten van veelgestelde vragen (en het antwoord
                      erop) op het Internet. Via FAQ's wordt vermeden dat steeds dezelfde vragen
                      worden gesteld. Internetgebruikers die, bijvoorbeeld via Usenet, een vraag willen
                      stellen, kijken dus het best eerst in de FAQ's.


Feedback form         Een soort formulier dat opgesteld is om naar een reactie te peilen op een recente
                      ervaring van een Internetgebruiker, bijv. Met een website of softwarepakket.


Firewall              Beveiliging van een intern computernetwerk waarbij een fysieke scheiding is
                      aangebracht tussen het Internet en het interne netwerk.


Frames                HTML-codes waarmee het venster van de webbrowser in verschillende vakken
                      wordt opgesplitst. Een simpel en veelvoorkomend gebruik van frames is als de
                      pagina is opgedeeld in tweeën waarbij in het ene deel de navigatie staat, die
                      opent in het andere deel. Het is mogelijk om met linken een andere website
                      binnen het bestaande frame te halen.

                      Tips: Toch wordt het overmatig gebruik van frames bij webdesign niet
                      aangeraden omdat ze de surfer in de war kunnen brengen bij de navigatie,
                      bookmarking, printen, …


Framing               Met deze techniek kun je een pagina of informatie afkomstig van een site
                      (bronsite) in je eigen webpagina opnemen (doelsite), zonder dat je een nieuw
                      venster hoeft te openen in de browser die naar de bronsite verwijst. Het adres
                      van de doelsite komt dus in de plaats van dat van de bronsite, wat verkeerdelijk
                      de indruk wekt dat de informatie op de doelsite staat.


Forum                 Benaming voor een elektronisch discussieplatform.


Gastenboek            Een formulier op een webpagina dat de bezoeker toelaat om in te tekenen en
                      vragen en commentaar achter te laten. Deze informatie is al dan niet zichtbaar
                      voor andere bezoekers.

                      WWW: www.toneelhuis.be


Gebruikersinterface   Manier waarop de gebruiker met een computersysteem communiceert.
                      Onderdelen van de gebruikersinterface zijn bijvoorbeeld de schermlayout, de
                      manier waarop de cursor wordt verplaatst over het scherm, het gebruik van de
                      muis en de helpfunctie.

                      Er wordt over het algemeen onderscheid gemaakt tussen GUI(een grafische
                      gebruikersinterface) en een CUI (een gebruikersinterface gebaseerd op cijfers,
                      letters en symbolen).

                      Syn.: User Interface


GIF                   = Graphics interchange format

                      Bestandsformaat voor afbeeldingen, waarin een vorm van compressie wordt
                      toegepast, waardoor een grafisch bestand minder ruimte in beslag neemt. Dit
                      verklaart de populariteit van het gif-formaat voor grafische bestanden op het
                      Internet. Bestanden van dit type zijn te herkennen aan de extensie .gif.


GUI                   = Graphical user interface - grafische gebruikersinterface

                      Bij de grafische gebruikersinterface communiceert de gebruiker met behulp van
                      de muis en pictogrammen waarop kan worden geklikt.

                      = Joint photographic experts group
JPEG
                      Bestandsformaat voor afbeeldingen, waarin een vorm van compressie wordt
                      toegepast, waardoor een grafisch bestand minder ruimte in beslag neemt.
                      Bestanden van dit type zijn te herkennen aan de extensie .jpg of .jpeg.
Hacking     Het ongeoorloofd binnendringen of verblijven in het computersysteem van een
            derde.

            Weetjes: Het Internet is nog niet veilig genoeg. Dat probeert hacker 'Red Attack'
            aan te tonen. Red Attack is de schuilnaam van Frans Devaere. Red Attack
            probeert in te breken in computers. Het is hem al enkele keren gelukt.


Helpdesk    Telefonische bijstand (gratis of tegen betaling) verstrekt door een professional om
            tegemoet te komen aan de vragen van zijn klanten.


Hits        Aanduiding van het aantal malen dat er elementen van een site worden
            opgevraagd. Het meten van sitebezoek in hits is echter minder correct dan „page
            view’ want als een webpagina is opgebouwd uit meerdere elementen
            (afbeeldingen of frames), is er direct sprake van meerdere hits.


Hoax        Vals bericht of nepbericht dat vaak via e-mail op het Internet wordt verspreid.


Homepage    Hoofdpagina van een website. Homepages bevatten doorgaans links die naar
            andere pagina‟s van de eigen site of van externe sites verwijzen. Sommige grote
            websites kunnen meerdere homepages bevatten.


Hosting     Bij hosting wordt de website van een informatieleverancier op een server van de
            Internet access provider geïnstalleerd, zodat de informatieleverancier zelf geen
            server moet aanschaffen en een permanente lijn moet installeren. Naast hosting
            is ook housing mogelijk.


Hotspot     Gedeelte van een image map waarop kan worden geklikt en dat correspondeert
            met een hyperlink.


Housing     Bij housing wordt de Internetserver (hard- en software) van de
            informatieleverancieer bij de Internet access provider geïnstalleerd, zodat de
            informatieleverancier zelf geen permanente lijn moet installeren. Naast housing is
            ook hosting mogelijk.

HTML        = Hypertext markup language.

            HTMLis een markuptaal om informatiepagina's op het Internet aan te maken ('to
            mark up'). HTML bestaat uit een aantal codes (de zogenaamde tags) waarmee
            zowel de structuur als de lay-out van een www-pagina kan worden gedefinieerd,
            zoals het in 'vet' weergeven van een woord, het maken van een paginabrede titel,
            enz. Bovendien kunnen woorden, regels tekst of beelden worden gemarkeerd als
            hyperlinks die verwijzen naar een ander www (HTML)-document, zodat de
            gebruiker vanuit elke www-pagina kan 'springen' naar andere www-pagina's
            (eventueel opgeslagen in andere servers) of naar grafische beelden,
            videobestanden of audiofiles.


HTTP        = Hypertext transfer protocol.

            HTTP is een protocol dat ervoor zorgt dat www-browsers kunnen communiceren
            met www-servers. Daarom dat elke URL wordt voorafgegaan door het HTTP-
            protocol.


Hyperlink   Een verwijzing van een trefwoord naar een andere passage op dezelfde pagina,
            site of andere sites. De verwijzing kan zijn naar een trefwood, een illustratie of
            een muziekfragment. Bij het Internet wordt het gebruik van hyperlinks „surfen‟
            genoemd.


Hypertext   Een verwijzing van een trefwoord naar een tekstpassage.
Inloggen                   =zich aanmelden

                           Inloggen is het tot stand brengen van een on line-verbinding tussen een
                           gebruiker (werkstation) en een on line databestand. Inloggen gebeurt door het
                           invoeren van een login-naam en een paswoord.


Internet Access Provider   Een Internetaanbieder is een bedrijf/organisatie dat/die toegang verleent tot het
                           Internet door middel van een Internetaccount.

                           Syn.: ISP – Internet Service Provider


Internet account           Om toegang te krijgen tot het Internet moet een gebruiker beschikken over een
                           Internetaccount. Dit is een aansluiting bij een Internetaanbieder (Internet
                           access provider). Net zoals op een bankrekening wordt op elk account
                           bijgehouden hoeveel de gebruiker het netwerk heeft gebruikt, zodat dit in
                           rekening kan worden gebracht. Voor het account dient een maandelijkse bijdrage
                           te worden betaald.


Internetadres              1) een Internetadres is de code waarmee een Internetgebruiker op het netwerk
                           wordt geïdentificeerd en is dus in feite synoniem voor 'e-mail adress'. Het bestaat
                           uit de login-naam en de naam (domain name) van de hostcomputer (Internet
                           access provider) waarop de gebruiker is aangesloten. Beide namen worden
                           gescheiden door een @, zoals 'ddgrooff@innet.be'.

                           2) de term 'Internetadres‟ wordt ook soms gebruikt als afkorting van 'Internet
                           protocol address' (kortweg 'IP-address' genoemd).


IP-address                 Elke op het Internet aangesloten computer heeft een eigen IP-address. Een IP-
                           address komt voor in twee verschillende vormen: alfanumeriek (domeinnaam)
                           of numeriek (IP-nummer). De alfanumerieke versie is bestemd voor de
                           gebruikers, de numerieke voor de computers.


Internet broadcasting      Internet broadcasting, soms ook webcasting genoemd, is het verspreiden van
                           televisieprogramma's via het Internet, gebruik makend van streaming video.



Intranet                   Een intranet is een intern bedrijfsnetwerk dat werkt volgens de Internet-
                           technologie. Dit heeft het voordeel dat er communicatie mogelijk is met alle
                           soorten pc‟s (bijvoorbeeld van medewerkers thuis) en andere netwerken,
                           tenminste als de informatie in het juiste formaat (HTML) is opgeslagen. Via
                           intranet kan interne bedrijfsinformatie ook via het Internet beschikbaar worden
                           gesteld voor de „buitenwereld‟ en/of kan elke medewerker van een bedrijf zeer
                           gemakkelijk toegang hebben tot het Internet.


IRC                        = Internet Relay Chat.

                           Dit is de naam van de elektronische babbelbox op het Internet waarin de
                           gebruikers ('chatters') real time-informatie met elkaar kunnen uitwisselen. Het
                           verschil tussen IRC en e-mail is dat de conversatie bij babbelboxen in real time
                           gebeurt: de gesprekspartners zien onmiddellijk de reactie van de correspondent
                           op het scherm. Behalve van tekst wordt tijdens de dialoog ook gebruik gemaakt
                           van zogenaamde „smileys‟ om allerlei gevoelens uit te drukken.


Javascript                 Een van Java afgeleide en door Netscape ontwikkelde programmeertaal waarmee
                           HTML pagina's kunnen worden uitgebreid met allerlei interactieve en
                           geanimeerde toepassingen, waardoor de websites attractiever en dynamischer
                           kunnen worden gemaakt.


Kbps                       Kilobits per seconde. Uitdrukking van de transmissiesnelheid in duizenden bits per
                           seconde.
Link rot           Het verouderd zijn van hyperlinks die verwijzen naar niet (meer) bestaande
                   URL's.


Log file           Logboekbestand waarin meldingen over het gebruik van computers en diensten
                   worden bewaard. Aan de hand van een logfile op een webserver kan bijvoorbeeld
                   worden uitgerekend hoe vaak een pagina is geraadpleegd.


Login              Gebruikersnaam of identificatienummer om zich op een server te identificeren.
                   Een login gaat meestal gepaard met een wachtwoord.


Look-and-feel      De vormgeving (look) en de interactieve stijl (feel) van de front end van een
                   website.


Mbps               Megabits per seconde. Uitdrukking van de transmissiesnelheid in miljoenen bits
                   per seconde.


Pathway            De volledige beschrijving van de locatie van een bestand op een computer. Een
                   pad ('path' in het engels) is een soort routebeschrijving naar het bestand.


Metadata           De informatie die gebruikt wordt om de context en de structuur van data en
                   informatieprocessen te beschrijven. Metadata gaan dus niet alleen over gegevens,
                   maar ook over applicaties en processen.


Multimedia         Gecombineerd en geïntegreerd gebruik van tekst, beeld en geluid, bijvoorbeeld
                   via het Internet, cd-rom of cd-i


Navigeren          Het kiezen van verwijzingen, informatie ophalen en bekijken van verschillende
                   websites op het Internet met behulp van een zogeheten browser, bijvoorbeeld
                   Internet Explorer of Netscape.

                   Syn.: (Net)Surfen


Netiquette         Verzameling van ongeschreven gedragsregels voor gebruikers op Internet.


Nieuwsbrief        Een elektronische brief waarop Internetgebruikers zich via een website kunnen
                   abonneren om regelmatig informatie over die site te ontvangen.

                   Syn.: Newsletter


Nieuwslijst        Een nieuwslijst is een soort nieuws(discussie)groep. In plaats dat de berichten
                   van de deelnemers op een nieuwsserver terecht komen, worden ze via e-mail
                   verstuurd naar alle andere op de nieuwslijst ingeschreven deelnemers. Eén en
                   ander wordt (meestal automatisch) beheert door een listserver. In tegenstelling
                   tot nieuwsgroepen zijn nieuwslijsten niet voor iedereen automatisch toegankelijk.
                   Een geïnteresseerde moet zich eerst inschrijven via een zgn. 'Request to
                   subsribe'. Er bestaan duizenden verschillende nieuwslijsten op het Internet.

                   Syn.: Mailinglist, adreslijst


Online marketing   Het gebruik van het Internet of andere digitale technologieën om marketing
                   objectieven te behalen.


Mouse-over         Toelichting die verschijnt zodra je met je muis op een tekst, icoon of menu gaat
                   staan.
Opt-in e-mail    Commerciële e-mail die door de bestemmeling is aanvaard. De gebruiker wordt
                 eerst gevraagd of hij promotionele e-mail wil ontvangen over bepaalde producten
                 en/of diensten. Pas na bevestiging wordt de e-mail (eventueel op periodieke
                 basis) verstuurd. Op die manier dekt de adverteerder zich in tegen mogelijke
                 spammingklachten.



Opt-in           Opt-in en opt-out zijn termen die aangeven hoeveel controle de burger heeft
                 over het gebruik van zijn gegevens. Opt-in is daarbij het strengst: enkel wie
                 ervoor kiest („zich intekent‟), zal commerciële boodschappen ontvangen. Zo
                 werken bijvoorbeeld nieuwsbrieven: wie er regelmatig een wil ontvangen moet
                 dat zelf expliciet melden.


Opt-out          Bij opt-out wordt gewerkt volgens het principe „behoudens tegenbericht‟. Het laat
                 adverteerders toe boodschappen te bezorgen zonder voorafgaand signaal van de
                 ontvanger, maar verplicht hen wel zijn of haar gegevens onmiddellijk te
                 schrappen als er om gevraagd wordt.


Page view        Opgevraagde Internetpagina. Het bezoek van een website wordt meestal gemeten
                 in page views, het aantal pagina‟s dat ineen bepaalde periode wordt opgevraagd.




Personalisatie   Trend in Internet om informatie, communicatie en transactie voor één persoon
                 geschikt te maken, op basis van informatie over persoonlijke gewoonten en
                 voorkeuren, verzameld via acties op Internet.

POP              1).= point-of-presence.

                 Een pop is een lokaal Internetknooppunt (inbelpunt), aangeboden door een
                 Internet access provider. Via een POP kan de gebruiker tegen zonaal
                 telefoontarief gebruik maken van het Internet.

                 2).= post office protocol.

                 Een Internetprotocol om e-mailberichten te versturen tussen verzenders, de
                 (pop)servers van de Internet access providers en de ontvangers. Het protocol
                 zorgt er m.a.w. Voor dat e-mailberichten bij de juiste bestemmeling terecht
                 komen.


Pop-up window    Scherm met een keuzelijst, dat verschijnt op de voorgrond van een invoerscherm
                 of een formulier.


Portaalsite      Een portaalsite is een website die door zeer veel Internetgebruikers bij het
                 opstarten van een Internetsessie geraadpleegd wordt. Meestal zijn deze websites
                 ontwikkeld rond een zoekmachine. Om zoveel mogelijk gebruikers te 'lokken'
                 wordt naast het zoeken nog andere functies geïntegreerd, zoals woordenboeken,
                 nieuwsdiensten, teleshoppingservices, enz. Door veel gebruikers aan te trekken
                 kunnen portaalsites dan ook flinke reclamebudgetten aantrekken. Thematische
                 portaalsites worden minIPortals of verti-ports genoemd.


Proxy(server)    Een proxy(server) is een HTTP-computer die vooral door Internet access
                 providers wordt gebruikt. Deze proxy bundelt de aanvragen van meerdere
                 klanten alvorens ze naar de eigenlijke host te versturen die instaat voor het
                 doorsturen van de aanvraag via nationale en internationale verbindingen. Op die
                 manier kan het aantal connecties naar de host worden beperkt. Proxy's houden
                 ook lokale kopieën bij (in de zogenaamde 'cache') van de door de gebruikers
                 opgevraagde webpagina's. Wanneer een gebruiker via de access provider een
                 website probeert te bereiken, zal de proxyserver eerst nagaan of het document
                 niet reeds in de proxy is opgeslagen, zoniet wordt de site toch opgehaald en zal
                 alsnog een lokale kopie worden gemaakt. De proxyserver zal echter op zeer
                 regelmatige tijdstippen de website zelf raadplegen om na te gaan of het
                        document niet is veranderd. Proxy‟s worden gebruikt om het 'surfen' sneller te
                        laten verlopen, maar ze fungeren ook als gateway tussen een intranet en het
                        Internet. De proxy wordt dan vaak gecombineerd met een firewall.


Pulldown menu           Menu dat zich ontrolt onder een woord in een menubalk.

                        Syn.Rolmenu


Real time               Directe uitwisseling van informatie, zonder vertraging.


Scrollbar               Balk aan de rand van een venster in het scherm, waarmee met de muis tekst
                        horizontaal of verticaal over het scherm kan worden verschoven.


Scrollen                Het naar boven en onderen verschuiven van tekst via de op- en neerwaartse
                        pijlen van een schuifbalkje (scrollbar) aan de zijkant van een tekstvenster.


Search engine ranking   Het oplijsten van hits in functie van hun relevantie. Dit wordt gewoonlijk bepaald
                        door het aantal, de plaats en de frequentie van een term dat in een document
                        wordt gezocht.

                        Een snellere methode om een taak uit te voeren dan via de gewone weg.
Shortcut



Sitemap                 Schematisch overzicht van de opbouw en inhoud van een website.


Smiley                  Combinatie van tekens die een emotie symboliseren, bijvoorbeeld :-) voor
                        (glim)lach.

                        Weetjes: De naam Scott Fahlman doet misschien geen belletje rinkelen, maar de
                        onderzoeker bij IBM is wel de man die 20 jaar terug het Internet leerde
                        glimlachen. Begin jaren '80 werd de nood aan dergelijke non-verbale hints
                        immers steeds duidelijker.

                        Syn.: Emoticon, Emotion Icon


Spam(ming)              Massale en herhaalde verzending van ongevraagde - meestal commerciële -
                        berichten.


Spider                  Programma dat voor een zoekmachine het Internet afzoekt naar sites en
                        bijbehorende trefwoorden.

                        Syn.: Crawler


Spyware                 Wat spam is voor e-mail is spyware voor het web. "Spyware" is software die een
                        PC binnensluipt , activiteiten op het net in de gaten houdt en af en toe reclame in
                        een venstertje op het scherm laat verschijnen. Dit soort software houdt in feite de
                        PC gegijzeld door de Internetverbinding gade te slaan en uit eigen beweging
                        websites op te roepen. Sommige spyware verzamelt daarnaast ook persoonlijke
                        gegevens, zoals een e-mail adres, woonplaats of soms zelf kredietkaartgegevens.

                        Als de software niet kan uitgeroeid worden, zou ze voor het web kunnen doen wat
                        spam voor e-mail heeft gedaan: voor een zodanig grote kwelling zorgen dat het
                        Internet er een stuk minder nuttig door wordt.


Streaming               Techniek waardoor een bestand kan worden gelezen (beeld, audio- of
                        videobestand) zonder te moeten wachten tot het bestand volledig gedownload is.
                        Een plug-in, aan de webbrowser toegevoegd, decomprimeert en leest de
                        gegevens naarmate ze op de computer binnenkomen.
URL                         = Uniform research locator.

                            Een URL is het adres van een www-pagina op het Internet. Elk www-document
                            heeft een unieke URL. De URL heeft vier delen: in het eerste deel staat het
                            protocol waarmee het document moet worden opgehaald (http, ftp, gopher:,
                            mail:, news, enz.). Het tweede gedeelte (achter de twee schuine strepen) bevat
                            de domain name van de computer waarin de pagina zich bevindt. Het derde deel
                            bevat het lokale directory-pad van het document. Het vierde deel bestaat uit de
                            bestandsnaam van de pagina. Aan de hand van zo'n url kan elke www-pagina -
                            onafhankelijk van de computer waarin ze is opgeslagen - rechtstreeks worden
                            opgevraagd.


Usability
                            De mate waarin een interactief systeem de gebruiker in staat stelt effectief,
                            efficiënt en comfortabel in een gegeven omgeving zijn taak te voltooien. Kort
                            gezegd de gebruiksvriendelijkheid van websites.

                            Weetjes: Jacobs Nielsen wordt bestempeld als de goeroe van website usability.
                            Toch zijn er kwade tongen die beweren dat zijn eigen website www.useit.com
                            helemaal niet zo gebruiksvriendelijk is, o.a. omwille van de wel heel sobere
                            (onaantrekkelijke) vormgeving…

                            WWW: www.usabilityfirst.com


Usenet                      = Users Network

                            Usenet is de verzamelnaam van alle nieuwsgroepen op het Internet. Usenet is
                            naast WWW en e-mail één van de belangrijkste toepassingen van het Internet. De
                            onderwerpen binnen de totale Usenet-gemeenschap zijn zeer divers. Het netwerk
                            bevat meer dan 10.000 verschillende onderwerpen waarover de gebruiker iets
                            kwijt kan. Het verschil tussen het uitwisselen van berichten via Usenet en
                            klassieke e-mail is dat de berichten die via Usenet worden verspreid, openbaar
                            zijn en in principe door iedere Internetgebruiker kunnen worden gelezen.


User testing                Een reeks van methodes om een gebruikersinterface te evalueren door data te
                            verzamelen van gebruikers van het systeem.


Virtual community locator   Een zoekmachine waarmee een gebruiker naar bepaalde doelgroepen (in
                            discussiegroepen) kan zoeken op het Internet.

                            WWW: www.liszt.com.


Vortal                      = Vertical industry portal

                            Een vortal is een portaalsite die zich - in tegenstelling tot een algemene
                            portaalsite - richt tot een welbepaalde professionele sector.


Wave                        Test-tool, alternatieve testmethode. Dit hulpmiddel wijst op elk ontbrekend of
                            foutief alt-attribuut!


Webcam                      = Webcamera

                            Een webcam is een camera die aangesloten is op een webserver en waarmee
                            stilstaande en bewegende beelden kunnen worden verstuurd via het Internet.


Weblog                      Een weblog, of blog, is een site in dagboekstijl. De maker, de weblogger of
                            blogger, plaatst links naar andere webpagina's die hij of zij leuk of interessant
                            vindt. Deze links zijn vaak voorzien van een (kort) stukje commentaar van de
                            weblogger. Een weblog wordt over het algemeen vaak geactualiseerd. De
                            fanatieke bloggers schrijven meerdere malen per dag nieuwe stukjes. De
                            nieuwste berichten komen altijd bovenaan de pagina te staan. Er zijn zo veel
                         soorten weblogs als er webloggers zijn. Eén onderscheid dat vaak gemaakt wordt
                         is dat tussen een persoonlijke weblog en een weblog over één vastomlijnd
                         onderwerp. De persoonlijke weblog gaat vooral over het leven van de weblogger
                         zelf. Hij of zij schrijft over zijn/haar belevenissen en gedachten en voorziet dit van
                         commentaar.

                         Weetjes:
                         - Het gretigst gelezen van alle bloggers is glenn reynolds, een professor in de
                         rechten aan de universiteit van tenessee, die met zijn www.instapundit.com elke
                         dag 105.000 surfers op visite krijgt.
                         - Weblogs hebben een gemiddelde levensduur van 126 dagen.
                         - Ondertussen zijn volgens sommige tellingen meer dan 1,5 miljoen weblogs
                         actief, en hebben marketeers, politici, reclame- en pr mensen de kracht van de
                         blogs ontdekt.
                         - De verzameling van weblogs, WIKIS, … laat zich ook wel “sociale software”
                         noemen. Deze sociale software stelt ondernemingen in staat netwerken tussen
                         medewerkers, klanten en contacten te bouwen.


                         De beheerder van een webserver.
Webmaster - webmanager


Website design           Het proces van vormgeving van de inhoud, de look-and-feel, de structuur, de
                         navigatie en de implementatie van de website.

                         Website design is een jonge en snel veranderende sector. Goede website
                         designers moeten een stevige kennis hebben van het onderwerpen van
                         gebruikersinterface en oog hebben voor de processen die met
                         gebruiksvriendelijkheid gepaard gaan, zoals user testing. Veeleer dan louter
                         vast te houden aan de richtlijnen van gebruiksvriendelijkheid die rap achterhaald
                         raken door de snel veranderende technologie en gebruikersprofielen.


Website maintenance      Steun en ontwikkeling van een website op lange termijn. Dit kan volgende
                         handelingen inhouden: het toevoegen van nieuwe materialen, nieuwe
                         categorieën, aanpassen van de organisatie en navigatie, technische bijstand,
                         nieuwe vormgeving, actualiseren van informatie edm.


Wysiwyg                  = what you see is what you get.

                         Wanneer in desktop publishing het resultaat op het beeldscherm identiek is met
                         de afdruk (het eigenlijke resultaat), spreekt men van wysiwyg: what you see is
                         what you get.


Zoekrobot                Een zoekrobot is een programma of „zoekmachinesite‟ om informatie op het
                         Internet te zoeken op trefwoord of op een combinatie van trefwoorden. De
                         gevonden ingangen worden aan de hand van zoekmachinespecifieke criteria
                         getoond: de zoekmachine onderhoudt indexen van trefwoorden en vindplaatsen
                         met behulp van een spider.

                         De bekendste zoekmotoren zijn Google, Alta Vista, Lycos en Yahoo!

                         Syn. Zoekmachine, Search engine


                         = Alternatieve text tags, tekstalternatieven.

                         Alt tags beschrijven een beeld met woorden, zodat mensen met een visuele
Alt tags
                         handicap weten wat er zich op dat gedeelte van de webpagina afspeelt . Dit is
                         handig voor surfers die de webpagina‟s alleen in text-only bekijkt, of voor mensen
                         met een visuele handicap.

Anchor                   Zie: Anker
Blog                     Zie: Weblog
Breadcrumbs              Zie: Broodkruimels, Kruimelpad
Crawler                  Zie: Spider
Emoticon                 = samentrekking van “Emotional Icon”. Zie: Smiley
Favorieten               Zie: Bookmark
                          Met flash kunnen speciale audiovisuele effecten en animaties voor het Internet
                          ontwikkeld worden, die gemakkelijk in een site geïntegreerd kunnen worden.
Flash
                          Weetjes: Het gebruik van flash is omstreden, omdat de animatie op
                          Internetpagina's veel toegankelijkheidsproblemen oplevert.

Gebruiksvriendelijkheid   Zie: Usability
Guestbook                 Zie: Gastenboek
Hoofdpagina               Zie: Homepage
ISP                       Zie: Internet Access Provider
Keyword tags              Zie: Meta tags
Kruimelpad                Zie: Broodkruimels
Link                      Zie: hyperlink
Mailing list              Zie: Nieuwslijst

                          Code die informatie geeft over een HTML-pagina om zoekmachines informatie te
                          bezorgen over de inhoud van de pagina, de maker ervan en over de
Meta tags                 sleutelwoorden waarop de pagina kan worden gevonden.

                          Syn.: Keyword tags

Nieuwsgroep               Zie: Discussiegroep

                          Tekst, beeld of advertentie die in een apart scherm wordt geopend. Talrijke sites
Pop-ups
                          nemen reclame op in dergelijke vensters.

Search engine             Zie: Zoekrobot

                          Geheel van programma-instructies in hun oorspronkelijk hogere taal (bijvoorbeeld
                          pascal of c), zoals geschreven door de programmeurs. Het is niet mogelijk een
Source code
                          programma aan te passen zonder in het bezit te zijn van de broncode; vandaar
                          dat bij kwesties rond de intellectuele rechten van een programma het bezit van
                          de broncode een belangrijke rol speelt.
Surfen                    Zie: Navigeren

                          Een taxonomie is een structuur die het mogelijk maakt om content over
                          personen, organisaties, gebeurtenissen en dingen te clusteren in (hiërarchische)
                          groepen om ze gemakkelijk te identificeren, te bestuderen en terug te vinden.
Taxonomie
                          Taxonomieën zijn, samen met het definiëren van metadata en integratie, de
                          meest kritische componenten van content management systemen (CMS) en
                          information portals.


                          Opmaakmodel in HTML, bestaande uit HTML-tags met de standaardopmaak van
Templates                 een HTML-document. Een HTML-pagina is in deze standaard opmaak te zien door
                          het model in de betreffende pagina aan te roepen.


                          Verkleinde weergave van een grafische afbeelding waarop met de muis kan
Thumbnail
                          worden geklikt, waarna de volledige afbeelding van de server wordt opgehaald en
                          op het scherm verschijnt.
User interface            Zie: Gebruikersinterface
Virtual community         = Virtuele gemeenschap. Zie: Community
                          = Website accessibility initiative

                          De te volgen richtlijnen bij het bouwen van een website om de toegankelijkheid te
WAI (guidelines)
                          vergroten voor mensen met een handicap.

                          WWW: www.w3.org/wai
Webbrowser                Zie: Browser
Webvertentie              Zie: Banner
Webviewer                 Zie: Browser

Wiki                      Wikis vormen, samen met weblogs, de interactieve en publieke kant van het
                          Internet. Wikis vertrekken vanuit dezelfde basisfilosofie als weblogs: het net open
                          maken voor individuele inhoud. Dat kan door het ontwikkelen van webpagina‟s die
                          individuele gebruikers toelaten om daar op een eenvoudige manier tekst, foto‟s,
                          filmpjes etc. Op te plaatsen. Wikis zijn, nog sterker dan weblogs, gericht op het
                                  aanpassen van de inhoud en de structuur van de webpagina zelf. Een wiki pagina
                                  kan dus door iedere gebruiker gewijzigd worden. Wikis zorgen ervoor dat
                                  iedereen elkaars inhoud kan corrigeren, becommentariëren, aanpassen.
                                  In feite gaat het om een klein stukje software dat op een Internetserver draait en
                                  bezoekers een soort gigantisch kladblok voorschotelt.



                                  Weetjes:
                                  - Ward Cunningham is de geestelijke vader van de Wikis. De term “Wikiwiki” komt
                                  uit Hawaï en betekent “snel”. En snel is het zeker, omdat zowel het lezen als het
                                  veranderen van de tekst via een standaard web browser verloopt. Zelf
                                  omschrijft cunningham wiki als “the simplest online database that could possibly
                                  work.”

                                  - Ondertussen zijn er Wiki websites over reizen, boeken, steden, schrijvers enz.
                                  Een bekend voorbeeld van een uitgebreide wiki is Wikipedia, een encyclopedie
                                  samengesteld door de gebruikers ervan.

                                  - Artikels, rapporten, verslagen van meetings, lesmateriaal, … alles kan op een
                                  wiki als het door de anderen mag worden aangevuld of aangepast.

                                  WWW:
                                  Http://c2.com/cgi/wiki?wikiwikiweb
                                  Http://en.wikipedia.org/wiki/main_page
                                  http://c2.com/cgi/wiki?corporatewikis


                                  = World Wide Web

                                  Wereldwijde verzameling van sites gebaseerd op het HyperText Transfer
WWW                               Protocol. Multimedia en hypertext zijn de belangrijkste kenmerken van het world
                                  wide web, dat begon als experiment van het CERN. Momenteel is het World Wide
                                  Web Consortium (W3C) belast met standaardisering en ontwikkeling van het
                                  worldwide web.



Literatuuroverzicht:

De Grooff Dirk (2001), Het grote woordenboek van de nieuwe media. Leuven: Davidsfonds
Jager Rita, van Twisk Pieter (red.) (2001), Internetjournalistiek. Amsterdam: Boom
Van Driel (2001), Digitaal communiceren. Amsterdam: Boom
Walrave Michel (2003), Com.pas. Antwerpen: Halewijn


Geraadpleegde websites:

www.encyclomedia.be (sluit aan bij het grote woordenboek van de nieuwe media)
www.furore.nl/iwb
www.usabilityfirst.com
www.acmi.net.au/PAML/glossary.htm
www.beginnersweb.nl/woordenboek.php
www.uia.ac.be/didascalia/pedagora/glossari.htm
http://whatis.techtarget.com
www.webwereld.nl
www.trends.be

				
DOCUMENT INFO