HIV_ de rol van de huisarts by lonyoo

VIEWS: 23 PAGES: 30

									HIV, de rol van de huisarts
   Dr.Tine Van Haegenborgh
           25.01.’07
Inhoudstafel

• Testen door huisarts
• Pre- en postcounseling
• Basis check-up
• Follow-up
• Adherence
• Huisartsennetwerk
Kenmerken huisartsenpraktijk
•   Geografische situering (stad, ...)
•   Praktijksetting en –inrichting (wachtzaal,...)
•   Diverse populatie
•   Deskundigheid: preventie-curatief-palliatief
•   Multidisciplinaire contacten
•   Leefomgeving (thuis, mantelzorgers, ...)
•   Laagdrempelig
•   Continue beschikbaarheid
Hiv-test

• Huisartsen ‘vinden’ 60% van hiv (België)
• 50% van personen die test vragen niet in
  verband met objectieve risicofactor
• Vooral screeningstesten
• Hiv test = soa check-up!
• Sserologie hiv + hbv +/- hcv + syf PLUS
  eerste straals urine (ESU) voor chlam.tr.
• Informed consent
Hiv test (vervolg)

1) patiënt vraagt test
• ‘Waarom komt deze patiënt nu bij mij?’
• Vraag achter de vraag?
• Window fase
• Soa-hypochondrie
• Repeat tester
• Anonieme test
Hiv test (vervolg 2)

2) arts overweegt test
• Zwangerschap(swens)
• Personen met hoogrisicoprofiel
• Bepaalde symptomen (jonge personen
  met ‘mononucleosis’, TBC, uitgebreide
  psoriasis, recidiv.vaginale mycose,…)
Precounseling (inhoud)

• Vraagverheldering
• Kennis soa/hiv toetsen
• Kennis/implicaties hiv-test toetsen
• Details bespreken: Wat? Waar? Wie?
  Wanneer?
• Postcounseling voorbereiden
Precounseling (methodiek)
• Open vragen, onbevangen, niet
  beoordelend !!
• Angstverhelderend, in dialoog
• Actief luisteren (gevoelsreflecties geven,
  benoemen, toetsen, samenvatten) :
  regisseren met stiltes en respect !
• Samen maken van inventaris van
  barrières, intenties en keuzes
Postcounseling (algemeen)

• Mondeling, na 1 week
• Ruimte laten
• Methodiek precounselen herhalen
• Negatieve test = evalueren vrijgedrag en
  ‘inventaris maken’
• Soa preventie (vaccin HBV)
• Positieve test: gesprek goed timen !
Postcounseling (praktisch)
• Schat in hoe ‘slecht’ het nieuws is
• Ben je ervoor bereid? Ter beschikking?
  (confrontatie met machteloosheid)
• Ben jij de beste om het te brengen?
  (informeren én beschermen)
• Mindfulness: stoppen kijken
  (onbevangen) handelen (‘respond’ met
  aandacht ipv ‘react’ vanuit reflex)
Fases slecht nieuws gesprek
1.   Bereid jezelf voor – eigen angst – timing
2.   Inleiden met ik-boodschap
3.   Slecht nieuws : kort en direct  pauze
4.   Ingaan op emoties (‘ik zie/merk..’) –reflecteren
     - spiegelen – ruimte laten!!
5.   Zo nodig toelichten slecht nieuws
6.   Samenvatten en planning maken (24 uur)
7.   Crisisopvang: beperkt aantal
     vertrouwenspersonen, profession.adres
Het ergste wat kan gebeuren
   is dat er niets gebeurt
          Fritz Perls
Valkuilen counselen

• Jezelf niet goed voorbereiden (1)
• Mededeling uitstellen, patiënt laten raden,
  afleidingsmanoeuvres (3)
• Troosten, tegenspreken, bagatelliseren,
  pil vergulden (4)
• contra-agressie, uzelf ontkrachten (« ik
  kan er ook niets aan doen »)
Eerste vervolgconsult
• Verwerking nagaan
• Respect eigen tempo patiënt
• Informatie geven in stapjes met tijd voor
  emoties (zie vorige dia’s)
• Tijdstip van besmetting? Seroconversie
  SY? Risicogedrag?
• Detailvragen respecteren
• Klinisch onderzoek/ labo: indien nu
  gepast!
Hiv basis check-up (1): anamnese

• Reeds ziektes gehad? hepatitis, diabetes,
  windpokken, nierziekten, TB, soa, andere
• Familiale anamnese: cardiovasc. risico?
• Allergie ?
• leefgewoontes: roken, drugs, medicatie,
  leef- en werkgebied
• Aanmoedigen partners te verwittigen
Hiv basis check-up (2)
• Klinisch onderzoek : BD, LG, mucosae,
  huid, NKO, abdomen, …
• Labo nuchter:
- hemato (complet, T4 aantal/%, VL) (2x)
- biochemie: Glc, nierftie, urinezuur, chol,
  TG, lever, CK, amylase, Fe, …
- serologie (Toxo, CMV, EBV, syf, HBV,
  HCV,..)
• Urine (ESU) :microscopie, PCR (CT, gono)
Hiv basis check-up (3)
• Soa check-up : ‘met letsel/met
  afscheiding/onzichtbare’ (Cave HPV)
• Vaccinaties (basis, HAV, HBV, pneumococ)
• RX thorax indien indicatie
• IDR (Mantoux)
• ECG indien indicatie > 40 j
• Anticonceptie bespreken; PAP 1 x/j (met
  HPV bepaling)
Hiv, follow-up
• Klinische/biologische parameters
• Preventie items (vaccinatie, CV risico,
  osteoporose, veilig vrijen & soa, ..)
• Ziekte- en gezondheidsbeleving
• Mantelzorg/partners…
• ( Ethische) grenzen van arts ?
• Netwerk: wie, wat, waar, wanneer -
  werkmap
Follow-up onbehandelde patiënt

• Stadium en kliniek ~T4
• Hemato, T4, biochemie, serologie : 2 x /j
• Soa check-up, Pap, IDR : 1 x/j
• Vaccinaties
• Kennis opportunistische infecties !
• evtl. therapiestart/ resistentiebepaling hiv
• Voorbereiden adherence !!
Adherence: negatieve voorspellers

• Gebrek aan info/kennis rond hiv/soa
• Ontkenning, angst, depressie
• Alcohol/druggebruik
• Slechte sociale status
• Onvolkomen ziekteverzekering
• Medicatie: frequentie, aantal, restricties,
  bijwerkingen, …
Verwijzen behandeling

• T4 < 250 – 300 ; snelle T 4 daling
• VL > 10 000-50 000
• Symptomen
• ! Compliance beter bij juiste startmoment
• Slaagkansen verminderen na elke cocktail:
  80% na eerste, 70 % na tweede,…
• Bijwerkingen HAART? Start statine?
Follow-up behandelde patiënt

• Biologische en klinische parameters
- hemato, biochemie: 4 x/j
• Interacties
• Bijwerkingen : diabetes, hyperlipidemie,
  neuropathie, osteoporose, …
• ‘Positieve lijst’
• Psychosociale begeleiding
Positieve lijst
• Pijnstillers: aspirine, paracetamol,
  ibuprofen
• Antibiotica: peni’s (amoxy-clav), tetra’s,
  azithro, (cipr)ofloxacine
• Antihistaminica: cetirizine
• Sedativa: lorazepam, temazepam,
  oxazepam; géén valium!
• Antidepressiva: fluoxetine
• Neuroleptica: Risperdal, haloperidol
Positieve lijst (vervolg)

• Antimycotica: fluconazole (Diflucan): mag
  met PI’s , niet met Nevirapine
• Antimigraine: sumatriptan
• Antiviraal: acyclovir, famciclovir, ...
• Betablokkers: atenolol
• Cholesterol: pravasine, fenofibraat
Huisartsen-hiv-netwerk

= deskundigheidsbevordering soa én hiv
• Horizontaal (huisartsen A’pen) (intervisie)
• Verticaal (patiënt/sensoa/ARC/ziekenhuis)
• Praktijkmap
• Peer review
• Productinfo
• KAR, HAVAC, UA,…
Huisartsenhivnetwerk
Antwerpen
• 15-tal huisartsen A’pen
• 3-4 x/j navorming (reeds 27
  vergaderingen gehad!)
• Peer review , met ‘gasten’
• Medisch technisch
• Psychosociaal
• Richtlijnen
  (http://webhost.ua.ac.be/cha/HIVNet)
Samenwerkingsprotocol

• Onderling vertrouwen, zonder competitie
• Inzicht in complementaritiet
• Duidelijke taakomschrijving
• Uitwisseling van informatie
• Bekendheid van patiënt/verwijsbeleid
= model van integrale samenwerking
Taakomschrijving huisartsen

• Medisch technisch:
-correct testen en counselen
-basis check-up
-preventie
-correct verwijzen indien nodig/gewenst
-mede follow-up (vooral T4, VL,…)
-adherence
• Psychosociale ondersteuning
Taakomschrijving ARC
• Medisch technisch:
- counselen rond AVT (wanneer, wat,
   hoe,…)
- follow-up AVT (2-4 x/j)
- switchen AVT
- verwijzen derde lijn
• Psycho-sociaal: gespecialiseerde hulp
• Research
Kenmerken gezondheid
•   Autonomie
•   Wilservaring, vanuit innerlijke
•   Keuzes maken
•   Ervaring van betekenis en zingeving
•   Vermogen tot diepgaande relaties
•   Lichaamsbewustzijn
•   Expressie geven
•   Humor

								
To top