DatTenChoCayLan by hoanglap45

VIEWS: 18 PAGES: 3

									Thứ Sáu, 29/08/2008 21:47 PDT [GMT-8] Gần đây có một số bạn vẫn chưa hiểu vì sao chúng ta cần phải đặt tên cho một cây lan và đặt tên như thế nào cho hợp lệ, đúng với tiêu chuẩn khoa học quốc tế. Ngày nay chúng ta không còn chơi lan ở địa phương với nhau, mà đã vươn ra ngoài để tìm kiếm loại hoa mới, thi đua trong toàn quốc và các nước khác trên thế giới. Vì vậy, nếu như cây lan của chúng ta không có tên thì rất khó để diễn tả và nói chuyện với nhau. Khi một cây lan lai giống đã có một cái tên được đăng ký hợp lệ, nghĩa là phải có tên của cây bố và cây mẹ hợp lệ thì mới được tham dự vào các cuộc chấm triển lãm thi hoa lan của Hoa Kỳ, hoặc các cuộc triển lãm tầm cỡ quốc tế khác. Nếu là một giống cây lan rừng, hoàn toàn chưa được công bố trên thế giới thì sẽ được gửi đi khảo nghiệm và hợp pháp lý với quốc gia chủ quyền, trước khi được công nhận giải thưởng là một giống mới hay giải thưởng cây đẹp của Hoa Kỳ và sẽ được công bố trên báo sau đó. Thông thường chúng ta thấy tên cây lan gồm 2 chữ, được gọi là Grex name (tức là tên riêng biệt) bao gồm có tên Genus (loài) và Specific Epithets (tên riêng) Thí dụ: Paphiopedilum delenatii (Grex name) Paphiopedilum (Genus) delenatii (Specific epithets) Những tên này viết theo chữ thường và nghiêng cho biết là cây lan nguyên thủy (Species) Nếu tên viết hoa và chữ thẳng đó là những cây lai giống (hybrid) như: Phalaenopsis Pago Pago Sau đó tên của một cây lan có thể có 4 phần: Genus, Specific Epithet, Varietal name, Cultivar name hoặc Clonal name. Thí dụ: Phalaenopsis Pago Pago 'Long Ngo' HCC/AOS Paphiopedilum vietnamense var. alba 'Hoang Van' 1. Tên loài, hay chủng loại (Genus/Genera): ta cần biết để phân biệt các loại lan vì có lan có trên 600 loài. Thí dụ: Paphiopedilum, Masdevallia, Phalaenopsis.

2. Tên giống, tên cây (Specific Epithet): Tên riêng để phân biệt cây này với cây khác, vì một loài có vài chục đến vài trăm cây khác chưa kể đến hàng ngàn cây đã bị lai giống. Thí dụ: Paphiopedilum micranthum (tên cây rừng nguyên thủy), viết chữ thường và nghiêng Phalaenopsis Pago Pago (tên cây con đã được lai tạo) = (P. Lippeglut x P. venosa), viết hoa và thẳng. Tên cây mẹ (Lippeglut sẽ để trước, và cây bố (venosa) sẽ để sau. Tất cả các cây lai tạo phải gửi qua Anh Quốc để đăng ký mới hợp lệ và những cây lai về sau bắt buộc phải dùng tên này và người ta có thể tìm ra cây lan được lai tạo từ đâu. 3. Tên riêng, biệt danh (Varietal Name) gồm đặc điểm khác, mầu khác, không bình thường: var. alba, var coccinea v.v... Thí dụ: Cây lan hài micranthum bình thường màu tím nhưng về sau phát hiện mấy cây có hoa màu trắng tinh nên ta cần phân biệt rõ khi chấm thi hoặc khi lai giống. Vậy nên ta có thêm cây Paphiopedilum micrantum var. Alba • Cây lan Masdevallia (mặt khỉ) coccinea (màu đỏ) về sau tìm được màu vàng thì gọi là Masdevallia coccinea var. flavum, tức là màu vàng để dễ phân biệt khi nói đến. • Cây lan hài vietnamense màu đỏ, nhưng về sau tìm được màu trắng nên ta gọi là Paphiopedilum vietnamense var. alba để phân biệt với giống thường mầu hồng. 4. Tên do người trồng đặt riêng, sở hữu chủ (Clonal Name or Cultivar Name) Thí dụ: Phalaenopsis Pago Pago 'Ten HLVN' 'Long Ngo' 'Huntington Beach' 'Hoang Van' Những tên kể trên được đặt riêng để phân biệt khi đem 4 cây lan đi dự thi. Nếu được giải thưởng để trao bằng hoặc khi nhân giống bằng tế bào (mericlones) thì được mang theo tên và giải như cây mẹ. Thí dụ: Phalenopsis Pago Pago 'Long Ngo' HCC/AOS, nếu được cấy mô (mericlones) thì hàng ngàn cây con cũng sẽ mang tên như vậy mà không được thay đổi. Hoặc nếu những cây đã có tên mà được chia tách hay đẻ cây con thì tất cả các cây đó cũng mang một tên. Ta gọi đó là 'Clonal name' hoặc 'Cultivar Name'. Nhưng nếu nhân giống bằng cách cấy ghép nhi đực với nhị cái của chính cây đó (x self) hay thụ phấn với cây anh em lai giống với nhau (x sibling) như Pago Pago 'HLVN' thì tất cả các cây con sẽ có tên "khác nhau", không được giống cây bố hoặc cây mẹ. Khi mua một cây lan mới lai giống, hoặc nhân giống anh em (x sibling) hoặc là tự ghép (x selfing) thì chúng ta có quyền đặt tên clonal của mình vào.

Thí dụ: Cây Phalaenopsis venosa x Phalaenopsis Lippeglut = Phalaenopsis Pago Pago, trong trường hợp này ta có quyền đặt tên cho cây của mình Thí dụ: Phalaenopsis Pago Pago (My Love). Lưu ý nhớ "Viết Hoa Trong Ngoặc" và "Không Hơn 4 Chữ" Chính nhờ việc biết tên của cây lan nên đã làm cho cuộc chấm thi hoa lan được chính xác hơn, và khi lai tạo giống mới ta cũng biết trước được phần nào về cây con. Hơn nữa, chúng ta có thể truy tìm được nguồn gốc của cây bố, cây mẹ và những cây trước đó và do ai đã lai giống. Hy vọng rằng các bạn sẽ thấy thich thú hơn và hiểu rộng về tên cây lan hơn. 18/8/2008 Ngô Long


								
To top