Docstoc

Яруу сэтгэгч

Document Sample
Яруу сэтгэгч Powered By Docstoc
					    2009/7 (40)
1




                   Îþóí ñàíààíû ÿçãóóðòíóóäàä çîðèóëàâ               ¿íý 700¥              2009/07ñàð ¹10 (40)
                     Íîì Õýâëýë   Ëåêö Ñóðãàëò   “Õºãæèë” õ¿íèé õºãæëèéí òºâ    Ǻâëºãºº   www.yaruus.amjilt.com




                                                                     3-ð óëèðëûí íýìýëò
                                                                     çàõèàëãà àâ÷ áàéíà
                                                                     Íýìýëò çàõèàëãûí ¿íý 1400 òºã

                                                                     Ìîíãîë øóóäàí 70078977
                                                                     Óëààíáààòàð øóóäàí 70127027
                                                                     Sky Post 70121294




                  ÕYÍÈÉ ÕªÃÆËÈÉÃ
                    ÄÝÌÆÈÃ× FM
                                                                                                                                                               2009/7 (40)
                                                                                                                                                                               2
                                                                                   ÕYÍÈÉ YÍÝÒ ÇYÉË
                                                                                                                                                         Òýðã¿¿í ºã¿¿ëýë
Õàðíóóä îâãèéí Ãîìáîñ¿ðýíãèéí Ãàëáàäðàõ
                                                                                       ÕÝÐÝÃÒÝÉ ¯Ã
    ßìàð ÷ õîðèã, ñààäàä õ¿ëýãäýæ                              áàéñàí, óðàì äýìæëýãèéí ýñâýë             Õýçýý õîéíî, ººðñ人 ààâ ýýæ          õýö¿¿ãýýð òóñäàã. Ýíý ¿ãèéã ñîíñîõ
áàðèãääàãã¿é áîäîë ñàíàà ãýã÷,                                 çýìëýë õàðàìñëûí ¿ãèéã ñîíñîîä          áîëæ, ¿ð õ¿¿õäèéíõýý ñàéí ìóó           ãýæ áóñäàä õàíääàã õ¿í ãýæ ¿ã¿é.
ñýòãýë äîòðîî ÷ºëººòýé òýí¿¿÷èëíý.                             ñýòãýë íü òàéâøèðíà. ×óõàì òýð          ¿éëäëèéí òºëºº, áàÿðëàæ øàíàëàõ            Õàðàìñàæ øàíàëñàí ñýòãýëäýý,
Àéæ øàíàëæ, è÷èæ çîâîõã¿éãýýð òýð                              ë ¿ãýýð äóòàæ áàéñàí èòãýë óðàì,        ¿åäýý, "èíãýæ ë çîâæ, øàíàëæ            õýí íýãíýýñ õàòóó çýìëýëèéí ¿ã
ë îðîí çàéäàà äóðààð ñýëã¿¿öýæ,                                óõààðàë øàíàëàë íü òýðõýí çàéä          ÿâñàíû íü òºëºº, ààâ ýýæäýý íýãýí       ñîíñîîä òàéâøðàõ íü áèé. Õººð÷
ýðõ ÷ºëººòýé çîð÷èõ.                                           òýýãëýæ áàéñàí áîñãûã çàä òàòàí         ñàéõàí ¿ã õýëæ áàÿðëóóëæ ÷àäñàí         äýâýðñýí ñýòãýëäýý, àíõààðóóëãà,
     Àëèâ ç¿éëä áàÿðëàæ, ãóíèõ                                 äàâæ, ººðòºº ÿìàðõàí èõ õ¿÷, óðìûã      áèë¿¿?" ãýæ áîäîõ.                      äàðóóëãûí ¿ã ñîíñîîä òàéâøðàõ
òîõèîëäîë á¿ðäýý ººðºº ººðòýéãýý                               îëäîã ãýý÷.                               Ýðõ òàíõè çàíãààð ãîìäîæ,             íü áèé. Õ¿í á¿õýí ÿìàð íýãýí öàãò,
õ¿¿ðíýíý. ªºðèé㺺 ìàãòàæ, áàñ                                   ...Àæèë      õºäºëìºð,       á¿òýýë   òóíèæ ÿâñàíààñ, ñýòãýë ç¿ðõèéã          õýðýãòýé íýãýí ¿ãñèéã , õàìãààñ
çýìëýæ, çàðèìäàà çºð¿¿äëýõ àæ.                                 òóóðâèëûí          ÿâöäàà       ñàíàæ   íü îãøòîë, öýýæèíä íü õóðãàñàí          äîòíî íýãíýýñ ñîíñîõûã õ¿ñäýã
Ýíý áîäîë ñàíàà, ñýòãýë äîòðîîñ                                ñàíàà÷èëæ, õèéæ á¿òýýñýí ñàéí           õàéðûã íóëèìñ áîëãîí ìýëòýðòýë          àæýý.
ãàäàøëàõäàà, ÿã ººðòºº õýðýãòýé                                ñàéõàí ¿éëñèéíõýý òºëºº, óäèðäëàãà      íýãýí ñàéõàí ¿ãèéã õýëæ áàéõ ñàí
¿ãñèéã áóñäààñ õàéäàã. Ìàãàäã¿é                                áîëîí õàìò îëíîîñîî òàëàðõàë            äàà. Òà áèäíèéã õàéðëàí ýíõðèéëæ,        Òºãñãºë
çýìëýë, ýñâýë óðàì òàëàðõàë, áàñ                               äýìæëýã, óðìûí ¿ã ñîíñîõäîî,            òýð ë õàéð ýíõðèéëëýý, ºõººðäºë           -ßìàð ÷ ¿åä, õýí íýãýíä
õàéðûí ¿ãñèéã...                                               äîòîð ñýòãýëäýý áàÿðëàí óðàìøèæ,        áàõàäëûí ñàéõàí ¿ãýýð ºäºðæèí           õýðýãòýé ¿ãèéã, õ¿ññýí öàãò íü, ÷èí
  ...Ñàíàìñàð      áîëãîîìæã¿éãýýñ                             óëàì èõèéã õèéæ á¿òýýõ õ¿ñýë            óñàëæ áàéñàí òýäíèé ç¿ðõ ñýòãýëä,       ñýòãýëýýñýý õýëæ áàé. "Áè äààí ÷
áóðóó ç¿éë õèéñýí õ¿¿õýä, àéí                                  òºðäºã. Õèéæ á¿òýýñýí á¿õíýý õàðæ       ¿ð õ¿¿õäýýñýý ñîíñîõûã õ¿ññýí           ñàéõàí ÿðüæ ÷àääàã¿é þì ë äàà.
øèðâýýòýõäýý,       ýöýã     ýõýýñýý                           áàÿðëàí, ººðòºº òàëàðõàæ áàéõäàà        íýãýí ñàéõàí ¿ã äóòàãäàæ ë áàéñàí.      Ò¿¿íýýñ áèø       äîòðîî áîäîæ ë
õàëàãëàë çýìëýëèéí ¿ãñýýñ òýñ                                  áóñäààñ, ººðòºº õýðýãòýé ¿ãèéã            ...ªíãºò õîðâîîä ºìºã ò¿øèã,          ÿâäàã" ãýæ çàðèì íü ººðñäèé㺺
ººð, òàéâøðóóëæ óðàìøóóëñàí ¿ã                                 ñîíñîõûã èë¿¿òýé õ¿ñíý.                 íýãýí áèåíèé íºìºð íººëºã, õàòóó        ºìººðºí òàéëáàðëàäàã. Ãî¸ ñàéõàí,
ñîíñîõäîî, ç¿ðõ ñýòãýë íü áàÿð                                   ...Õàìãààñ èë¿¿ èòãýæ äîòíîññîí       纺ëºí á¿õíèéã õàìòäàà ýëýýæ            óÿíãàëàã ÿðóó ¿ãñ áóñ, õ¿íèé ñýòãýë
áàõàäëààð ãèéæ, ñýòãýëä íü íàð                                 íàéç íºõºðòºº, õ¿í áîëãîíä äýëãýí       ÿâàà õàíüäàà "õàéðòàé" ãýäýã ¿ãèéã      ç¿ðõíýýñ ãàð÷ áóé ÷èí ñýòãýëèéí
ìàíäàõ ìýò ãýãýý òàòàæ, ººðèéí                                 òîî÷äîãã¿é íàíäèí á¿õíýý äýëãýí         ºäºð áîëãîí õýëæ áàéãààã¿éäýý           ¿ã ë õ¿íèé ñýòãýë ç¿ðõýíä õ¿ðäýã
ìýäýëã¿é õººðºí áàÿñäàã.                                       ÿðüæ, ñàíàà áîäëûã íü ñîíñîí            õîæèì õàðàìñäàã. Àìüäðàëûí èõ           þì. Ãàäàãøàà ãàðãàäàãã¿é, ñýòãýë
  ...Àìüäðàëûí      ýëäýâ     çîâëîí                           òàéâøèðíà. Ýíý ë ¿åäýý ÷èí              íóãà÷ààíû àëäàà îíîîíû äýíñ             äîòðîî öîîæëîí õàäãàëäàã ñàéõàí
øàíàëàëä ñýòãýë íü àëæààæ,                                     ñýòãýëèéí õàòóó, 纺ëºí ¿ãñèéã          á¿õýíä, ¿ãëýæ çýìëýæ, õººðãºæ           ¿ãñýýð ÿàõ ÷ áèëýý.
òàâã¿éðõýõ ¿åäýý, õàéðòàé õ¿íýýñýý                             ñîíñîõûã õ¿ñäýã. Äîòíî íàéçààñàà        ìàãòàæ áàéäàã õàíü òàíü, ýðõýëæ           -Áóñäàä õýëæ áîëîõ õýðýãòýé ¿ãíèé
òàéâøðóóëæ,            çîðèãæóóëñàí                            ñîíññîí õýðýãòýé ¿ãýíäýý áàÿðëàí        òóíèõ, ãîìäîæ áàÿðëàõ öàãòàà,           òºëºº, áóñäûí ÿðèàã àíõààðàëòàé
¿ã ñîíñìîãö, ñýòãýë íü èòãýë                                   òàëàðõàæ,        ñýòãýë    ç¿ðõýíäýý    ìàãòààë õàéðûí ¿ãñèéã õ¿ëýýæ            ñîíñîæ, îéëãîæ ñóðàõûã õè÷ýý. Áèå
íàéäâàðààð áÿëõàæ, õýö¿¿ áýðõ                                  õàéðëàí, óðàìøèõ àæ.                    ë áàéäàã. "Àâãàéãàà ìàãòñàí õ¿í         áèåíèéõýý çàíã ìýääýã áîë, ò¿¿íèé
á¿õíèéã     äàâàí    òóóëàõ    óðàì,                               Õýðýãòýé ¿ã ãýäýã õ¿íèé ñýòãýëèéí   íýã òýíýã" ãýäýã õýëëýãýýñ, "þóí        îðîíä ººðèé㺺 òàâèí òºñººëººä
çîðèãîîð òýòãýãäýíý.                                           óðàì, ýð÷ õ¿÷, õ¿ñýë òýì¿¿ëýë íü        ÷ íÿëóóí þì áèëýý" ãýæ øîîëîõ           ÷ áîëîâ, íºõöºë áàéäëûã îéëãîæ
  -×è ìèíü ìóíäàã ø¿¿ äýý. Õî¸óëàà                             áîëäîã àæýý.                            áóñäûí õàðöíààñ è÷èæ, ýìýýæ             áîëäîã. "Õýðýâ áè ÷èíèé îðîíä
õàìòäàà ýíý á¿õíèéã äàâàí òóóëæ                                                                        íýãýí ñàéõàí ¿ãñèéã áèå áèåíýýñýý       áàéñàí áîë..." ãýñýí ¿ãñ çàðèìäàà
÷àäíà ø¿¿ äýý! ãýäýã ¿ã, ÿìàðõàí èõ                                                                    õàðàìëàõ. Õàíü òàíü, õààÿàõàíäàà
õ¿÷ ÷àäàë, èòãýë íàéäâàðûã ñýðãýýæ,
                                                                Õîîñîí ¿ã                              ãîìäîë     öºõðºëèéí       ñýòãýëäýý,
                                                                                                                                               ò¿¿íä õýðýã áîëîõ íü áèé.
                                                                 -ªðººë áóñäûí ººðò íü õàíäàí                                                    -Õýðýãòýé ¿ãýý ñîíñîõûã õ¿ñýõ
ñýòãýëèéí èõ òýíõýýã ºãäºãèéã òýð                                                                      æèíäñýí ñýòãýëèéí íóëèìñàíäàà,          õ¿ñýë íü, çàðèìäàà õýð¿¿ë áîëîí
                                                               ÿðüæ    áóé     çîâëîí    øàíàëàë,
áîëãîí àíçààðäàã áèë¿¿ áèä.                                                                            õàéð þóã íü äýâòýýõ íýãýí ñàéõàí        õóâèðäàã. "×è íàìàéã åð îéëãîõã¿é
                                                               õ¿ñýëòèéã õàéõðàìæã¿éõýí ñîíñîæ,
  ...Ààâ ýýæ, àõ ä¿¿ñ, àíä íºõºä人                                                                    ¿ãýýð äóòàæ ë áàéñàí..                  þì", "÷è ÿàñàí ìóóõàé õóâèà
                                                               àëáàðõóó õóóðàé ¿ãýýð "çºâëºë㺺"
ýëäýâ çîâëîí øàíàëàë, áàÿð õººðºº                                                                        ...ªõººðäºì õººðõºí ¿ðñèéíõýý         õè÷ýýñýí õ¿í áý?" ãýõ÷èëýí íºãºº
                                                               ºãºõ íýãýí. ×èí ñýòãýëýýñýý áóñ,
õóâààëöàæ ÿðèõäàà, ñýòãýë äîòðîî                                                                       õººð÷ îíãèðîõ, àéæ ãýìøèõ á¿õíèéã       õ¿íäýý áóõèìäàí, àëáàäàæ, õ¿ññýí
                                                               àëáàðõóó õîîñîí õýëñýí ¿ãñ íü
õýí íýãíèéã õýëýýñýé ãýæ õ¿ñ÷                                                                          òýãòëýý ¿ë àíçààðàõ. Òýä ãýíýí          ¿ãýý õýë¿¿ëýõ íü òèéì ÷ ñàéí ç¿éë
                                                               õ¿íèé ñýòãýëä õ¿ðýëã¿é, õ¿éòýí
                                                                                                       áàë÷èð íàñàíäàà, õèéñýí ñàéí ìóó        áèø. Àðãàà áàðàõäàà, àëáàäàí áàéæ
                                                               õºíäèé õàíà ìºðãºõ ìýò.
                                                                                                       ¿éëäýë á¿õýíäýý, ìàãòààë ñàéøààë,       òîòü øèã äàâòàí õýë¿¿ëýõ, õýðýãòýé
                                                                 -Áàÿð õººðºº õóâààëöàõ ãýæ, þóã
                                                                                                       çýìëýë ó÷èðëàëûã ààâ ýýæýýñýý           ¿ã òàíü, òàíûã òàéâøðóóëíà ãýæ ¿¿?
                                                               ÷ ¿ë àíçààðàí, á¿õíýý òîî÷èí ÿðèõ
                                                                                                       ë õ¿ëýýíý. Ààâ ýýæýýñýý ñîíñîæ            -Õ¿íèéã ÷èí ñýòãýëýýñýý îéëãîæ,
                                                               íýãýíä, àòààðõàæ õîðññîí ñýòãýëýý
                                                                                                       áàéñàí ìàãòààë çýìëýë á¿õýí íü,         ÷èí ñýòãýëýýñýý õàíäàæ áàéõ íü
 Ýðõëýã÷            Æ.Ëóâñàíäîðæ        99278174               íóóí áàéæ, óòãà ó÷èðã¿é õîîñîí
 Åð/ìåíåæåð         Æ.Õîðëîî            99158825                                                       òýð ë áÿöõàí îþóíû óõààðàë, áàñ         õàìãààñ ÷óõàë áàéäàã. Àðãàã¿éí
 Ìåíåæåð            Á.Õàëèóí            99168934               ìàãòààëûí ¿ã öóâóóëàõ íýãýí.
                                                                                                       øàíàëàë íü áàéäàã.                      ýðõýíä àÿëäàí äàãàëäàæ, çóñàð
 Ǻâëºõ             Æ.Áýãçñ¿ðýí         (ÍÑÌÒÕ-û òýðã¿¿í)      Í¿äýíä íü àòààðõàë ãÿëàëçàæ
                    Á.Áàòçîðèã          (Ìîíãîë ñóäëàà÷)                                                    Áèä ººðñäèéí çàâã¿é, ºìíºº         õîîñîí ìàãòààëûã öóâóóëàõ õýðýã
                                                               áàéâ÷, àìíààñ íü öàõèðòàí ãàðàõ
                                                                                                       òóëãàðñàí îëîí àñóóäàëä ¿¿ðòýõäýý,      þóí. Ç¿ðõíýýñ áóñ, çºâõºí àìíààñ
                     Õ¿íäýò íèéòëýë÷èä                         õîîñîí ìàãòààëûí ¿ãñ íü ÿã ë
 Çîõèîë÷, ã¿í óõààí÷                   Ä.Óðèàíõàé                                                      èðýýä¿é áîëñîí ¿ð õ¿¿õäýääýý,           ãàð÷ áóé ¿ãñ, ÿã ë õîîñîí öóóðàé
 Áîëîâñðîë ñóäëàà÷, íèéòëýë÷           Ã.Ãàëáàäðàõ             öóóðàé ìýò.
 Çîõèîë÷, ñýòã¿¿ë÷                     Õ.Áîëîð-Ýðäýíý                                                  ºíººäºð õýðýã áîëæ áàéãàà òýð           ìýò ñàíàãäàõ òºäèéã¿é, ÷èõýíä ÷
                                                                 -×èí ñýòãýëýýñýý þóã ÷ þì
 Çîõèîë÷, ñýòã¿¿ë÷                     À.Àìàðñàéõàí                                                    ë ¿ãñèéã íü õýëæ àìæäàãã¿é              õàõèð ñîíñîãäîõ. Òà äóðã¿é áàéãàà
 Ñýòã¿¿ë÷, ÿðóó íàéðàã÷                Çîñ Ñ.Áèëèãñàéõàí       ÿðèõ íýãíèéã, íºãºº íü øîîëîí
 Ñýòã¿¿ë÷                              Á.Áîëîðìàà                                                      áàéæ ìàãàä.       Õîæèì õîéíî, ¿ð       õ¿íýý çààâàë ìàãòàæ áàéõ àëáàòàé
                                                               èíýýæ, ºðººë áóñäàä òîõóóðõàí
                                                                                                       õ¿¿õäèéíõýý îíîî àëäààã õàðæ            áóñ ø¿¿ äýý. ×èí ñýòãýëýýñýý õýëæ
               “Õºãæèë” êëóáûí óäèðäàõ çºâëºë                  ñóðòàë÷èëíà.       ªºðèéí       õýð
 Ä.Ýðäýíýáààòàð, Ì.Íîìèíñóâä, Õ.Íîìèíçîë                                                               ìýäðýõ á¿ðäýý, òýð öàãò õýëæ áîëîõ      áàéãàà õ¿íèé í¿ä íü àíäàøã¿é
 Á.Õàíäìàà, Ã.Íàñàíöýöýã, Á.Õàëèóí
                                                               óõààíòàéãàà ñóðòàë÷ëàõ ãýæ, ºðººë
                                                                                                       áàéñàí, õýðýãòýé ¿ãñèéã íü õýëæ         áàéäàã.
                “Õºãæèë” êëóáûí õ¿íäýò ãèø¿¿ä                  áóñäûã øîîëîí òîõóóðõàõ ýíý
 Î.Áóëãàíõàíãàé, Á.Äàøõ¿¿, Ý.Àìàðò¿âøèí, Ï.Íàðàíõ¿¿                                                    áàéãààã¿éäýý õàðàìñäàã. Òýð ë ¿åä,        -Áóñäàä ÷èí ñýòãýëýýñýý õàíäàæ
 Á.Áýëã¿òýé, Ý.Îäáàÿð, Á.Àëòàíãýðýë
                                                               ¿éëäýë íü ÿã ë õèé ¿çýãäýë ìýò.
                                                                                                       áÿöõàí õ¿ñýë ìºðººäºë, òýì¿¿ëýë         õýëñýí õýðýãòýé ¿ã òàíü õýçýý íýãýí
                                                                    Õýðýãòýé ¿ã ñîíñîõ ãýæ, ÷èí
 E-mail: luvsandorjj@yahoo.com                                                                         íü, èòãýë óðìûã íü ñýðãýýõ íýãýí        öàãò òàíä çààâàë ýðãýæ èðäýã. Á¿õ
 Ö-õóóäàñ: http://yaruus.amjilt.com
                                                               ñýòãýëýýñýý    áóñäàä     õàíäñàíû
                                                                                                       ñàéõàí ¿ãñýýð äóòàæ ë áàéñàí.           ç¿éë ýýëæèëæ áàéäàã ýíý õîðâîîä,
 Õàÿã: Ä.Íàöàãäîðæèéí íýðýìæèò Óëààíáààòàð õîòûí òºâ           õàðèóä    èðýõ,    õºíäèé    õ¿éòýí
       íîìûí ñàí 208 òîîò, Ѻ¿ëèéí ãóäàìæ- 7, ÓÁ - 28                                                    ...Õàìòäàà àæèëëàæ, õààÿàäàà          öàã õóãàöààíû íóãà÷ààíä, ñàéí
                                                               çºâëºë㺺, àòààðõàë øèíãýñýí
                                                                                                       çîâëîí     æàðãàëàà       õóâààëöàæ,    ìóó, ñàéõàí ìóóõàé á¿õýí ýðãýæ ë
 ÍÎÌÛÍ ÑÀÍ ÁÀ ÌÝÄÝÝËËÈÉÍ ÒÅÕÍÎËÎÃÈÉÍ ÕÎËÁÎÎ                    õîîñîí ìàãòààë, øîîëîí òîõóóðõàõ
 ýðõëýí                      “Ñóòðà” ÕÕÊ-ä õýâëýâ                                                      ñýòãýëèéí æèõ¿¿í ñàëõèà àðèëãàõ         áàéäàã.
                                                               áàðäàìíàë íü, õîîñîí îðîí çàéä
                                                                                                       ãýæ, òàéâøðàõ ãýæ, çîðèí èðæ               Õýí íýãíýýñ õýðýãòýé ¿ã ñîíñîîä,
 Óëñûí á¿ðòãýëèéí äóãààð 1536, Èíäåêñ 101536, ISSN 1995-0004   öóóðàéòàí çàìõðàõ, õèé ¿çýãäýë
 Ñîíèíû íýðèéã äóðüäàí íèéòýä ò¿ãýýõèéã çºâøººðíº                                                      ÿðèëöäàã àíä íºõºä人 òýð ë öàãò        ÷èí ñýòãýëýýñýý áàÿðëàæ áàéãàà
                                                               ìýò àæãóó.
                                                                                                       õýðýãòýé ¿ãèéã íü õýëæ ÷àäààã¿éäýý      íýãíèéã õàðàõ ñàéõàí. ªä㺺 áèä
              Ñîíèíû àíäóóä                                                                            õàðàìñàõ       òîõèîëäîë      áàéäàã.   ìºíãºíººñ èë¿¿òýé, ñàéõàí ñýòãýë,
     * “Õýçýýä Áýëõýí” ÕÕÊ                                       Õàðàìñàë                              ªðººë áóñäàä óõààí ìóëãóó, óóðûí        õýðýãòýé ¿ãýýð ë äóòàæ ÿâäàã.
     * “Äàéð Ýò¿ãýí” íèéãýìëýã                                   ...Çàðèì õ¿ì¿¿ñ, òºð¿¿ëæ ºñãºæ,
     * www.media-od.com
                                                                                                       ìóíõàãèéí ãàéãààð õýëñýí ìóó ¿ã ýíý
                                                               ºäèé çýðýãò õ¿ðãýñýí ààâ ýýæäýý         íàñàíä ìàðòàãäàõã¿éãýýð õàäàãäàõ
     * “Yíäýñíèé óõàìñàð” êëóá                                                                                                                   Òàíû ñýòãýë, áàÿð áàÿñãàëàí
     * “Ñýòãýëèéí òîëü” ñýòãýëç¿éí òºâ                         áàÿðëàæ     òàëàðõñàí    ñýòãýëýý,      íü áèé.
     * “VIP êëóá” ÒÁÁ                                          óðàì òàëàðõëûí ñàéõàí ¿ã õýëæ              "Õîõü íü" ãýäýã ¿ã, øàíàëæ ç¿äýð÷      óðàì çîðèãîîð ä¿¿ðýí ÿâàã.
     * Ð3 ðàäèî FM 100.9                                       áàéãààã¿éäýý õîæèì õàðàìñäàã.           ÿâàà íýãíèé ç¿ðõýíä, õàìãèéí õ¿íä
     * “Ëàâàéí ýãøèã” ðàäèî FM 97.5

              Ñîíèíòîé õîëáîîòîé ñàíàë õ¿ñýëò, õàìòðàí àæèëëàõ ñàíàë áîëîí íèéòë¿¿ëýõ á¿òýýëýý luka_itgel@yahoo.com õàÿãààð èëãýýíý ¿¿
        2009/7 (40)
 3
                                                                         ÃÝÐ ÁYË
                                                                                                                                   Ãýð á¿ëèéí áîëîâñðîë
          ÕYÍÝÝÐ ÕYÍ ÕÈÉÕ
          Õ¿¿õäèéí õºãæèë ñóäëàà÷,
          Õóâü õ¿íèé õºãæëèéí ñóðãàã÷ áàãø Æ.Õîðëîî                                        Õ¿¿õäèéí òºäºâøèëä ààâ
¹10 Õ¯¯ÕÝÄÄÝÝ ÇÎÐÈÓËÀÕ ÕÎÐÎÌ
                                                                                            òàíû îðîëöîî þó âý?
                                                                       Á  èäíèé àìüäðàí áóé íèéãýì ýýæ íàðò
                                                                          ¿ð õ¿¿õäýý ºñãºõ, ààâ íàðò ãýð á¿ëýý
                                                                     òýæýýõ ¿¿ðýã ºã÷ áàéíà. Ãýâ÷ õ¿¿õä¿¿ä
                                                                                                                    áîäëîîñîî óõðàõ õýðýãòýé õýìýýí çºâëºæ
                                                                                                                    áàéíà. Òýãâýë ýöýã ¿ðèéí ýð¿¿ë õàðèëöàà
                                                                                                                    ÿìàð áàéõ ¸ñòîé âý? ªºðººð õýëáýë ààâ

      Õ ¿íèé õºãæëèéí ñóóðü íü, õ¿¿õäèéí áàãà íàñàíä
        òàâèãääàã áºãººä îþóíû ÷àäâàðûí 50%-íü
 0-4 íàñàíä, 30%-íü 5-8 íàñàíä, 20%-íü 9-18 íàñàíä
                                                                     ààâòàéãàà ÷ õàìò áàéõ õýðýãòýé áàéäàã.
                                                                     Íýãýí ñóäëàà÷ ààâòàéãàà õàðèëöàõ
                                                                                                                    íàð õ¿¿òýéãýý ýñâýë îõèíòîéãîî õýðõýí
                                                                                                                    õîëáîîòîé áàéõ âý? Ýíä “õóâààëöàõ” íü
                                                                     õàðèëöàà íü “ýð¿¿ë ÷èéðýã” íýãýí áîëæ          õàìãèéí ÷óõàë þì. Ýðýãòýé õ¿¿õýä ÷ áàé,
 á¿ðýëäýí áèé áîëäîã.                                                ºñºõºä íºëººëäºã ãýäãèéã áàòàëæýý.             îõèí ÷ áàé ààâòàéãàà ººðèéí ñàíàà áîäîë,
   Õ¿¿õäèéí õºãæèë íü òºðºëõèéí ºãºãäºë áóþó                           Ýìýãòýé÷¿¿ä     õºäºëìºð    ýðõëýõèéí        ñýòãýëýý õóâààëöàæ ìýääýã áàéõ ¸ñòîé.
 ýöýã, ýõèéí ãåí, óäàìøèëòàé õîëáîîòîé ÷, àñðàìæ,                    õàæóóãààð ÿíç á¿ðèéí ººð÷ëºëò¿¿ä ãàð÷,         Õ¿¿õä¿¿ä ààâ ¿¿íèéã ìýääýã áàéãààñàé ãýæ
 àð÷èëãàà, äàäàë îëãîõ ¿éë àæèëëàãààíóóä íü ò¿¿íýýñ                  óëàìæëàëò ãýð á¿ëèéí õàðèëöàà õóâèð÷           õ¿ñäýã. Èíãýæ èëýí äàëàíã¿é õóâààëöàõ
 ÷ èë¿¿òýé à÷ õîëáîãäîëòîé áîëîõûã ýðäýìòýä                          áàéãàà ÷ õ¿¿õäýý àñðàõ ¿¿ðýã õýâýýð            íü òýäíèé ñýòãýë ñàíààíä õàìãèéí
                                                                     áàéñààð áàéíà. Æèøýýëáýë õ¿¿õäèéí              øààðäëàãàòàé ç¿éëñèéí íýã þì.
                                                                     õ¿ì¿¿æèë
                                                                     ãýõýä þóíû                                                                       Ýðýãòýé
                                                                     ºìíº ýõ÷¿¿ä
                                                                     ñàíààíä îðíî.
                                                                                                                                                      õ¿¿õýä
                                                                     Õ¿¿õäýý ºñãºõ                                                                   ààâûãàà
                                                                     õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ                                                                    äóóðàéäàã
                                                                     ¿ ¿ ð ã è é ã                                                                   Ààâ          íàð
                                                                     ý õ ÷ ¿ ¿ ä
                                                                     õ¿ëýýäýã
                                                                     á º ã º º ä
                                                                     ààâ íàð íü
                                                                     ãýð     á¿ëýý
                                                                     ìàòåðèàëëàã
                                                                     ç¿éëñýýð
                                                                     õàíãàäàã.
                                                                     Õýäèéãýýð
                                                                     í è é ã ý ì
 íîòëîîä áàéíà. Òàðõè ñóäëàà÷èä, ñ¿¿ëèéí àðâàí                       ººð÷ëºãäºí áàéãàà ÷ ýíý àðãàã¿é ¿íýí           õ¿¿õä¿¿äòýéãýý õàðèëöàà òîãòîîõ íü
 æèëä õ¿¿õäèéí áàãà íàñíû õºãæèëä ºíäºð à÷                           áàéäàë þì. Ãýòýë õ¿¿õä¿¿äýä ýõèéí              õ¿éñíýýñ   øàëòãààëàí     ººð   áàéäàã.
 õîëáîãäîë ºãºí, áàãà íàñíààñ íü õºãæ¿¿ëæ ÷àäâàë                     çýðýãöýý ýöýã íü ÷ õýðýãòýé.                   Ñýòãýëç¿é÷ ýíý ÿëãààã èíãýæ òàéëáàðëàæ
 õ¿¿õýä á¿ðèéí îþóí óõààíû ñóó áèëèã ãèéæ, óõààëàã,                    Áàãà íàñàíäàà ààâòàéãàà õýðõýí               áàéíà: “Ýðýãòýé õ¿¿õä¿¿ä ààâûãàà ¿ëãýð
 ÷àäâàðëàã õ¿ì¿¿ñ áîëæ ÷àäíà õýìýýæýý. Ó÷èð íü,                      õàðèëöàæ áàéñàí íü íàñàíä õ¿ðýõäýý             äóóðàéë áîëãîí ¿çäýã ó÷ðààñ, ò¿¿íèé çàí
 õ¿¿õýä òºðºõ ¿åä ò¿¿íèé ìýäðýëèéí ýñèéí 95%-íü                      áóñàäòàé õàðèëöàõ õàðèëöààíä íºëººëäºã         ààø, ¿éë õºäëºë á¿õíèéã äóóðàéäàã. 4- 5
 íýãýíò á¿ðýëäýí òîãòñîí áàéäàã áàéíà. Òàðõèíû ýñ                    ãýäãèéã øèíæëýõ óõààí áàòàëæýý. ªºðººð         íàñòàé õ¿¿õýä ààâûíõàà ñóóæ áàéãààã íü
 á¿ð äîõèî áóþó ñèãíàë ãýæ íýðëýãäýõ öàõèëãààí                       õýëáýë ýöýã õ¿¿ õî¸ðûí ýð¿¿ë õàðèëöàà          õ¿ðòýë äóóðàéäàã. Øèëæèëòèéí íàñíû
 èìïóëüñûã õ¿ëýýí àâ÷, áàñ èëãýýí ýñ õîîðîíä õîëáîîñ                 íü èðýýä¿éä ººðòºº èòãýëòýé, àìæèëòòàé         ºñâºð õ¿¿õä¿¿ä ààâûíõàà ààø àâèð, òýð
 áèé áîëãîæ áàéäàã. Òàðõèíû ýñ õîîðîíäûí ýíýõ¿¿                      íýãýí áîëîõîä íºëººëäºã áàéíà.                 ÷ áàéòóãàé óóðëàõ áàéäëûã íü õ¿ðòýë
 õîëáîîñ õýð çýðýã îëîí áºãººä õîîðîíäîî áàò áºõ                                                                    äóóðàéíà. Ýðýãòýé õ¿¿õä¿¿äèéí õóâüä
 õîëáîãäñîíîîñ áîëæ õ¿íèé îþóí óõààí, ñýòãýëãýýíèé                           Ààâ íàð èòãýë íàéäâàð                  ààâ íü ýýæòýé íü õàðèëöàõ õàðèëöàà
 õóðä õàìààðäàã. Õ¿¿õýä ãóðâàí íàñ õ¿ðýõäýý áàðàã                                                                   íü èðýýä¿éä ýñðýã õ¿éñòýíäýý, ýõíýðòýý
                                                                               òºð¿¿ëýã÷ áàéäàã
 1000 òðèëëèîí õîëáîîñòîé áîëñîí áàéäàã íü òîì                                                                      õàíäàõ õàíäëàãàä íü íºëººëäºã. Èéì
                                                                       Íýãýí ñýòãýëç¿é÷ ºíººã õ¿ðòýë õèéñýí
 õ¿íèéõýýñ äàðóé õî¸ð äàõèí èõ áàéäàã áàéíà.                                                                        ó÷ðààñ ýöýã õ¿í õ¿¿ íü ººðººñ íü ¿ëãýð
                                                                     ñýòãýëç¿éí ýì÷èëãýýíèéõýý ¿ð ä¿íã
 Òèéìýýñ ýðäýìòýä, õ¿¿õäèéí àìüäðàëûí ýõíèé                                                                         äóóðàéë àâäãèéã óõààð÷, ººðèéí çàí
                                                                     íýãòãýýä íàñàíä õ¿ðñýí ýðýãòýé, ýìýãòýé
 ãóðâàí æèëèéã îíöãîéëîí àâ÷ ¿çýí, òýð ¿åä äóóëàõ,                                                                  ààø, äîòîîä åðòºíöºº çàäëàí øèíæëýõ
                                                                     õ¿ì¿¿ñ ººðòºº èòãýõ èòãýëã¿é, ç¿ðõ
                                                                                                                    õýðýãòýé”
 ø¿ëýã óíøèõ, á¿æèãëýõ, ÿðèëöàõ, òîãëîõ, ÿâãàí ÿâàõ                  çîðèãã¿é, äîòîîä ñýòãýëýý íóóäàã, àæèë
 ãýõ ìýò áèäíèé õ¿¿õýäòýéãýý õèéæ áóé ¿éëäýë á¿õýí                   àìüäðàëäàà àìæèëòòàé áàéæ ÷àääàãã¿éí
 ìààíü õ¿¿õäèéí òàðõèíû ýñ õîîðîíä õîëáîîñ áèé                       ó÷èð íü èõýâ÷ëýí áàãà íàñàíäàà ààâòàéãàà           Îõèäóóä òààëàãäàõûã õ¿ñäýã
 áîëãîæ, óëàì á¿ð ÷àäâàðòàé, óõààíòàé õ¿í áîëîõ                      äîòíî ñàéõàí õàðèëöààòàé áàéãààã¿é,       Ñýòãýëç¿é÷èä îõèä ýýæýýñýý ¿ëãýð
 ¿íäñèéã òàâüæ ºãäºã àæýý. Ó÷èð íü áàéíãà îëîí äàõèí                 ýñâýë îãò õàðèëöäàãã¿é áàéñíààñ áîëñîí  äóóðàéë àâäàã ÷, ººðòºº èòãýõ èòãýëèéã
 õýðýãëýãääýã õîëáîîñóóä óëàì á¿ð áàò áýõ áîëîí                      ãýæ ¿çýæ áàéíà. Òýðýýð õýëýõäýý: “¯¿íèé íü ààâ íü òºð¿¿ëäýã ãýäãèéã îíöîëæ
 ¿ëäýæ, õàðèí õýðýãëýãäýõã¿é áóþó öººí õýðýãëýãääýã                  ãîë øàëòãààí íü èòãýëöýë þì. Ó÷èð íü    áàéíà: “Îõèäóóä ààâààðàà õàéðëóóëæ,
                                                                     õ¿¿õýä õàéð õàëàìæèéã ýýæýýñýý, èòãýë   òààëàãäàõûã õ¿ñäýã áºãººä àìæèëò
 õîëáîîñóóä óñòàæ ¿ã¿é áîëäîã áàéíà.Òèéìýýñ õ¿¿õýä
                                                                     íàéäâàðûã ààâààñàà îëæ àâäàã. Õ¿¿õýä    îëîëòûã íü ààâ íü ìàãòàõ íü ÷óõàë áàéäàã.
 íàñíû àìüäðàë, õ¿¿õýä õºãæ¿¿ëýõ ïðîöåññ, áèäíèé
                                                                     ýýæèéí õàéð, ààâûíõàà èòãýëèéã ººðèé㺺 Ýöýã õ¿í îõèíòîéãîî õàòóó õàõèð, õîëîîñ
 õ¿¿õýäòýéãýý õàðüöàõ õàðüöàà ýíä ÷óõàë ¿¿ðýãòýé íü
                                                                     õºãæ¿¿ëýõ,    ýðãýí     òîéðíûõîíòîéãîî õàðèëöàõ áèø õàðèí îéðõîí á¿õíèéã
 õàðàãäàæ áàéíà.
                                                                     õàðèëöàõ ¿åäýý õàðóóëæ áàéäàã. Õàéð,    õóâààëöäàã áàéõ õýðýãòýé.”
    Èéìä ýöýã, ýõ÷¿¿ä òà á¿õýí õ¿¿õäýý áàãà áàéíà,                                                             ªíºº    ¿åèéí    àæëûí    øààðäëàãààð
                                                                     èòãýëèéã õàíãàëòòàé àìññàí õ¿¿õýä
 òîì áîëîõîîðîî ººðºº ñóð÷èõíà ãýñýí ìóéõàð áîäëîî                                                           àæèëäàà äàðàãäñàí ààâ íàð õ¿¿õä¿¿äòýéãýý
                                                                     àìæèëòòàé, àç æàðãàëòàé, õàéðààð
 õàÿæ, áàãà áàéõàä íü ë èë¿¿òýé ÿðèëöàí, øèíý äóó,                                                           õàðèëöàõ íü áàãà áîëñîí íü ÿàõ àðãàã¿é
                                                                     ä¿¿ðýí, ººðòºº áîëîí áóñàä õ¿ì¿¿ñò
 ø¿ëýã çààæ ºã÷, òàíèí ìýäýõ¿éã íü ºäºð á¿ð òýëæ,                    õ¿ëýýöòýé õàíääàã, ººðòºº èòãýõ èòãýë íü¿íýí þì. Àæèë õèéäýã ýõ÷¿¿ä ÷ ÿëãààã¿é
 õ¿ññýí àñóóëòàíä íü õàðèóëæ, òîî áîëîí ºí㺠çààæ                    õºãæñºí íýãýí áîëæ ºñäºã. Èéìä ààâ íàðò áàéäàã. Òèéì áîëîâ÷ ÿìàð ÷ ýõ õ¿í àæèë
 ºãºí, èõ áàãà, òîì æèæèã, àäèë, àäèëã¿éã àñóóí, ººðººð              èõ ¿¿ðýã íîîãääîã.”                     èõ, õ¿¿õä¿¿ääýý öàã ãàðãàæ ÷àäàõã¿é ãýýä
 íü ä¿ãíýëò õèéëã¿¿ëýí, îþóí óõààíûã íü õºãæ¿¿ëæ                                                             çóãòäàãã¿é. Õ¿¿õäýä òóëãàðñàí áýðõøýýë,
 áàéãààðàé. Õ¿¿õýäòýéãýý àæèëëàæ áóé, õ¿¿õäýäýý                                                              ñýòãýë ñàíààíû áàéäëûã íü ýýæ íü ë
 ãàðãàæ áóé õîðîì á¿õýí òàíü õ¿¿õäèéíõýý èðýýä¿éä
                                                                            Õàìãèéí ÷óõàë ç¿éë íü
                                                                                                             àíõààðäàã. Ñýòãýëç¿é÷èä, ààâ íàð õý÷íýýí
 îðóóëæ áóé, òýð òóñìàà îþóí óõààíä íü îðóóëæ áóé                             õóâààëöàõ áàéäàã               èõ àæèëòàé áàéñàí ÷ õ¿¿õýääýý öàã çàâ
 òîì õóâü íýìýð áîëîõûã óõàìñàðëàõûã õ¿ñüå.                            Ñýòãýëç¿é÷èä, ààâ íàð “Ýýæ íü õ¿¿õäýý ãàðãàæ áàéõ õýðýãòýéã ñàíóóëæ áàéíà:
                                                                     ºñãºäºã. Òýãýýä ÷ õ¿¿õäýä íàäààñ “Ýöýã õ¿¿õýä õî¸ð õàìòäàà öàã ºíãºð¿¿ëæ,
                                                                     èë¿¿ ýýæ íü õýðýãòýé. Áè ìàòåðèàëëàã
                                                                     ç¿éëñýýð õàíãàõàä ë áîëíî” ãýæ ¿çäýã                      (¯ðãýëæëýë 10–ð í¿¿ðò)

     Ñóðâàëæèò, áàÿí ÷èíýýëýã ÷ ãýëýý ºâ÷òýé ë áîë õýíñýí áèëýý? Ýä áàÿëãààð àç æàðãàëûã õóäàëäàí àâ÷ vë ÷àäíà. Àëäàð õvíäèéã îëëîî ÷ àç æàðãàëòàé ãýñýí vã áèø
                                                                                                                        2009/7 (40)
                                                                                                                                       4
                                                                  ÓÕÀÀÍ
                   Äîãøèí íî¸í Õóòàãòûí
                                                                                                     ÓÕÀÀÍÒÀÍ ÍÜ ÒÀ ªªÐªª
“ØÀÂÜ ÍÀÐÒÀÀ ÇÎÐÈÓËÑÀÍ ÑÓÐÃÀÀË”                     õýìýýõ îðøèâ
                                                                                                               P3 ðàäèîãèéí ñýòã¿¿ë÷
                                                                                                                   Áîëäûí Áîëîðìàà
Å   ð óðüäààñ ¿éëäñýí áóÿí, õèëýíöèéí à÷ ¿ð íýõýãääýã
    Èõýðõ¿¿ ñýòãýëèéí áóÿí ýâäýðäýã
Åã¿¿òãýë ¿ã¿é ñàéí ñýòãýë áàðüâàë ò¿¿íèé áóÿí ºñäºã
Åðºíõèé ë¿ãýý äàñâàë ò¿¿íèé ¿ã öîâîî áîëäîã
  Õàðàì ñýòãýëýýð ýä ìàëûã èõ áîëãîäîãã¿é                             Ýõ îðíîî õàéðëàõàä èõ áàãûí õýìæýý ãýæ ¿ã¿é
  Õààæ õàäãàëàõààð ÿâáàë èõ áîëäîã
  Õàòóó øèð¿¿í ¿ãýýð àìüòíûã ¿ë àéëãàäàã
                                                                      Ò¿¿íèé òºëºº á¿õíèéã õèéãýýã¿é áîë þó ÷
  Õàíõ (ñàíàà õàíàõ) ìýò ààøààð àéëãàäàã
Îëîí ¿ã õýëñíýýð ¿ë ãàðäàã
                                                                      õèéãýýã¿é ãýñýí ¿ã
Îíîæ ãàíö õî¸ð õýëáýë äóó ¿ë ãàðäàã                                   Áóé á¿õíýý ò¿¿íä çîðèóëààã¿é áîë ò¿¿íýýñ
Óõàìñàðã¿é ¿ãýý îëòãîâîë õîéíî ãýìøèë áîëäîã
Óëàì ñýðæ õýëáýë öýöýí áîëäîã                                         Á¿õíèéã õàðàìëàñàí ãýñýí ¿ã        /Ëþäâèã Áåðíå/
  Ãàéõàãäúÿ ãýæ õ¿íä çºâ áóðóó õýëæ ÿâñààð õ¿íä ìýäýãääýã
  Ãàíö íýã õýëæ ñóóâàë îíîâ÷òîé áîëäîã
  Õàé ýñ ìýäýâ õýìýýí õ¿í ¿ãèéã ÿâóóëáàë ºã¿¿ëäýã
  Õàìãèéã ìýäýõ õýìýýí óðüä ºã¿¿ëáýë ãýíýääýã
                                                                       ª   äºð èðýõ á¿ð öýëìýã õºõ
                                                                           òýíãýðèéã íü õàðæ áàéãàà
                                                                      ýõ îðíîî ç¿ðõýíä ÿìàð èõ îéð
                                                                                                          ºíäèéñíèéã õàðààä áºðòèéõ
                                                                                                          õîã ÷ õàÿõààñàà ýìýýäýã. Õàí
                                                                                                          ñ¿ðëýã óóëñ íü í¿äíèé õàðàà
Õ¿íèé ãàð äàõèéã àâúÿ ãýæ ÿâòëàà
Õàðèí ººðèéí ãàð äàõü ýä ìàëàà àëääàã                                 áàéãààã ìýäýð÷ áàéíà. Íàð, ñàð,     õóðöëàõàä    áîäîë   ñýðäýã,
Õ¿÷èðõýæ àìüòíûã àëúÿ ãýæ ÿâòàë                                       îä ìè÷èä, òýð ÷ á¿¿ õýë, õºðñò      Õàðãóé çàì ñàëõèà äàãàæ
Õàðèí ººðèéí àìü íü òàñàðäàã                                          äýëõèé õ¿ðòýë ìèíèé ýõ îðîíä        ò¿¿÷ýýëýõýä ñýòãýë õ¿ðòýë
  Õºíººí õîðëîõ ñýòãýëèéã ýñ òàâüáàë                                  äóðëàñàí þì øèã ñàíàãääàã.          àÿíäàà óõààæäàã. Ýíý ìèíèé
  ªºðò õîë áîëäîã
  Õ¿íäýðõýæ èõýðõýí ÿâáàë
  Õºíãºí áîëäîã
Îëîí ýðäìèéí íýðèéã ìýäñýíýýð
Õàìàãò ¿ë ºðãºãääºã
Îíîæ ãàíö áîäü ñýòãýëèéí çàëãàìæ ýñ òàñàëáàë
Åðòºíöºä òàõèãääàã
  Îíö áóñäûí õýëñíýýð õ¿íèéã ¿ë ýçýëäýã
  Óëàì ººðèéí ÿâäëàà çºâ ÿâáàë õàìãèéã ýçýëäýã
  Ìýäíý õýìýýí ººðèéí áèåý ãàíöààð ìàãòâàë
  Îëíû äýðãýä ãóòäàã
Ìýðãýäèéí çàðëèãèéã îëîíòîî ñîíñâîë
Ãàçàð á¿õýíä ãàéõàãääàã
Ìýäëýãã¿é õ¿íýýð òºðèéã áàðèóëáàë îëîí èðãýä ãóòäàã
Ìýäýã÷ ñàéí õ¿í òºðèéí ¿ã õýëáýë îëíîî çîõèðäîã
  Ñýòãýëèéí õîðîîð îëîí ýì àâñàí õ¿í
  Ýì ìóó æèä¿ãýýð áîëáîë ñàíàà óäàëã¿é çîâäîã
  Øèíæèëæ ãàíöòàé õàíèëñàí õ¿íèé ñýòãýë àìàðäàã
  Øàëãàæ èéíõ¿¿ õýëýã÷ ìýðãýäèéí çàðëèãèéã ýñ ñîíñâîë òýíýã áîëäîã
Ýíý ¿ãèéã ýñ îðõèâîë ÿäàì ñàõèóñàí áàÿñäàã
Óðüä õýëñýí ¿ãýý ìàðòàã÷ õ¿í îëîíä èòãýëã¿é áîëäîã
Îíö ¿ãýý áóöààí ìýëçýã÷ õ¿í õàìàãò æèãøèãääýã.
Îëîíòîî ìóó õèéñýí õ¿íèéã õîéíî ¿ë ìàðòäàã
¯ëýìæ òóñ õèéñýí õ¿íèéã ¿ðãýëæ ñàíàäàã                                  ÌÎÍÃÎË ãýäýã èõ ã¿ðíèé            ýõ îðîí.
  Çîâîõûí öàãò òóñ ýñ õèéñýí õ¿íèéã õîéíî ¿ë ìàðòäàã                  èðãýí    íü   áîëæ     òºðñºí人      Äýëõèéí     íºãºº    ºíöºãò
  Çîõèæ ñàéòàð õàíèëñàí õ¿í õ¿íäëýãääýã                               áàÿðëààä, áàõàðõààä õàíàøã¿é.       òóóëààä õ¿ðýõèéí ¿åä óòààòàé
  Çàëóó, ñàéí õèéñýí õ¿íä ÿíàãëàäàã                                   Öýëìýã òýíãýðèéíõýý àãààðààð        Óëààíáààòðàà ñàíàäàã þì…
  Ǻâ áóðóó õî¸ðûã ýñ ìýäñýí õ¿í äýìèé õýëäýã.                        öýýæ ä¿¿ðýí àìüñàãëààä ÷            Äýíä¿¿ ãîî ¿çýìæèíä í¿ä
ªëñºõ¿é, óìäààøèõóéä òóñàëñàí õ¿íèéã ¿ë ìàðòäàã.                      äóóñàøã¿é…                          àëäðàõ    ìº÷èä     áîðîîòîé,
¯íýõýýð ñàéí õèéñýí õ¿íòýé õàðèí àòààðõäàã
                                                                        Èéì èõ õóâü çàÿàòàé òºð÷èõººä     öàñòàé Ýõ îðíîî ¿ã¿éëäýã þì…
¯ëýìæ ìýäýõ ìýðãýä íü óðüäûíõàà ¿ãýý ¿ë ìàðòäàã
¯ë ìýäýõ õ¿í íü õîéò ¿ãýý ýðäýì áîëãîäîã.                             ýõ îðíîî áè àíçààðäàã áèë¿¿?!       Äóòàõ ç¿éëã¿é àìüäðàëûã õàà
  Ãýíýí õ¿í óðüäààð õýëæ, ¿ãýýð îðîîãääîã.                              Ýíý àñóóëòàíä õàðèóëàõäàà         õîëîîñ îëëîî ÷ äóðààðàà áàéæ
  Ãýìò õ¿í àðãà ¿¿ñãýæ, ¿íýí õóäàë ºã¿¿ëäýã                           ò¿ãäðýõã¿é ýý. ßàãààä ãýâýë         ÷àääàãã¿é… Äóóëãàõ ñîíèí
  Õýäýð õ¿í ñàéí, ìóóã ÿëãàëã¿é äàéð÷ äîðääîã                         ìèíèé çîâëîí ãóíèã, áàÿð æàðãàë     ò¿¿õèéã õàíàòëàà ñîíñëîî ÷
  Õýëýëöýõ ¿ãýíä äóðòàé õ¿í ò¿ðãýí ¿ë ñàëäàã                          á¿õýí ýõ îðíû ìèíü í¿äýíä           ÌÎÍÃÎË ãýñýí ãàíöõàí ò¿¿õèéã
Îëîí ¿ãò õ¿íèéã ÿàðàëòàé ¿éëýíä çàðâàë õîæèìääîã                      èëõýí áîëîõîîð ò¿¿íä áè ¿íýíýý      ìàðòäàãã¿é þì. Ýíý ýõ îðíîî
Îìîãò èõñèéí äýðãýä ñóóâàë çýìëýãääýã                                 õýëäýã.                             ñàíàñàí ýëýã íýãòíèé ìèíü
Õóäàë õýëæ öýöýí ¿ë áîëäîã
                                                                        ¯íýíýý     õýëäýã     áîëîõîîð    ñýòãýë.
Õóëãàé õèéæ áààòàð ¿ë áîëäîã
Õóóðìàã õýëæ ìýðãýí ¿ë áîëäîã.                                        àëäàà îíîî, çºâ áóðóó áîëãîí          Õàðèí óíøèã÷ òàíû ñýòãýëèéã
  Îòû㠺人õ èäøýýð îîíûã ¿ë áàðüäàã                                  ìèíü óõààðàëòàé, ¿ðãýëæëýëòýé       áè    ìýäýõã¿é.   Ýõ    îðíîî
  Îãò ¿ã¿é õýìýýí àì àëäàæ èäñýí ¿ë òàðãàëäàã                         áàéäàã. Èéì áîëîõîîð ë áè áîë       àíçààðäàã óó? ãýñýí àñóóëòàíä
  Îíö áàðàõûí óðüä ¿ã¿é õýìýýí õóäëààð ãóéæ ¿ë àðâèääàã               ÝÕ ÎÐÎÍ þì, ýõ îðîí áîë ÁÈ          ìèíü õàðèóëàõûã òàíü áàñ
  Îëîõ ýåð îðøèæ, õ¿íýýñ ãóéæ, çààõààð õ¿íèéã àéëãàäàãã¿é.            þì.                                 ñîíñîõ    áîëîìæã¿é.     Òèéì
 Ãýðò ¿ã¿é öàãò ºãºõ áèëýý õýìýýí ñàéõàí ¿ã õýëäýã                      Õ¿ì¿¿ñò     òýãòëýý     èòãýäýã   áîëîõîîð òà ç¿ãýýð ë ººðèé㺺
Õýðýâ áèé áîë äóó ¿ë ãàðäàã                                           àðàíøèí ìèíü õýí íýãýíä õààÿà       ÷àãíààðàé, ç¿ðõýíä ÷èíü Ýõ
Ãýíýòýä ò¿¿íýýí áàðâàë ìóó þì õèéñíýýí ¿ë ìýääýã
                                                                      ãîìääîã ÷ öºõºð÷ ¿çýýã¿é.           îðîí ëóãøèæ áàéãàà.
Ãýìòýé òýð ÿâäëûã íü ñàíàæ, ýñ ºãâºë õàðèí ìóó õýëäýã
  Ãàíöààð íóóæ àâàà÷ñàí èäýýãýý                                       Õîðâîîã òýãòëýý àðãàääàã ñýòãýë       Òóñãààð óëñûíõàà òóóðãûã
  Õ¿í èðâýë íóóæ îðõèäîã                                              ìèíü òàâèëàíä çàðèìäàà áóóæ         íü òîãòîîõ õ¿÷ íü õ¿ì¿¿ñ áèä
  Õàðæ ¿çýýä ìýäâýë õàðèí è÷äýã                                       ºãäºã ÷ áóðóóòãàæ ñóðààã¿é. Ýíý     ººðñ人.
  Õàðüæ î÷ñîí õîéíî èõ õàðààäàã.                                      ìèíèé ñýòãýë.
Ñàéí èäýýãýý ¸ðîîëä õèéæ                                                Õàà íýãòýýãýýñ íèñýõ øóâóóäûí
Ç¿ðõýíäýý ñàíàäàã
                                                                                                           Áèä áîë ÝÕ ÎÐÎÍ, ýõ
                                                                      ýðõ ÷ºëºº õàðö áóëààäàã, Õàéð
Ñàéòàð õÿíàæ, ãàäíû õ¿íä ¿ë ¿ç¿¿ëäýã                                  õ¿ðýì õºðñºíä íü ñóãñðàõ íîãîî      îðîí áîë ÁÈÄ þì ø¿¿!
Ñàíàñàí õ¿íäýý º÷¿¿õýí áàðàâ õýìýýí
Õýëæ ºãäºã                            /¯ðãýëæëýë äàðààãèéí äóãààðò/

                                   “Óóð ìýò õèëýíö ¿ã¿é. Õ¿ëöýíã¿é ìýò õóÿã ¿ã¿é” Ãýíäýí ìýéðýí
     2009/7 (40)
 5                                                   ÑÝÒÃÝËÝÝ ÒÀÍÈÕÓÉ

          Àñóóäëàà õóâààëö
          “Ñýòãýëèéí òîëü” òºâèéí ñýòãýë ñóäëàà÷,                                                           Ìèíèé íàéç þóíû
                          äîêòîðàíò Á.Óóãàíöýöýã
                                                                                                            òºëºº àìüäàðñàí
         د¯ÃÝÝ                             ªºðººñºº àñóóõ àñóóëòóóä                                        áîëæ òààðàõ ãýýä
                                                                                                               áàéíà âý?!
 Á    ¿õ ç¿éë ø¿¿ãýýíä áàãòàíà.
      Åðººñºº àìüäðàë ººðºº         Á
                                 èä õ¿ì¿¿ñò õàíäàæ ìàø îëîí àñóóëòóóä òàâüæ õàðèóëòûã íü ººðºº
                                 îëîõûã õè÷ýýäýã. Ñîíèí þì ø¿¿. Õàðèí ýíý àñóóëòóóäûã çºâõºí
ø¿¿ãýý þì øèã. Ìèíèé ë ººðòºº òàâèàä, õàðèóëààä ¿çýýðýé.
ãàðãàëãààãààð    ø¿¿.   Õýðýãòýé
                                                                                                          Ì    èíèé íýã íàéç Àìåðèêààñ
                                                                                                               ñàÿõàí èðñýí þì. Òýð íàéçàä
                                                                                                          ìààíü áèäíèé õ¿ñýæ ìºðººääºã
áàñ õýðýã áîëíî ãýæ õàäãàëñàí,                                                                            á¿õèé ë ç¿éëñ áàéíà àà.
íººöºëñºí, õýðýãëýãäýæ ìàãàä                                                                              • ̺ðººäëèéí Àìåðèê ÿâààä
ãýñýí, åðººñºº õýðýãëýõã¿é ÷                                                                              ¿ç÷èõýæ ýý.
"ñàéõàí" õàäãàëæ áàéãàà, áóñàä                                                                            • Áàãàã¿é ìºí㺠öóãëóóë÷èõæýý.
õ¿íèé õóâüä õîã íîâø áîëñîí ç¿éë                                                                          • 3 ºðºº áàéð àâ÷èõæýý.
÷ ãýñýí ººðèéíõ íü õóâüä õàìãèéí                                                                          • Æèéï àâààä óíà÷èõæýý.
                                                                                                          Íàéçòàéãàà óóëçààä ãýðò íü æààë
                                                                                                          ÿðèëöàæ ñóóëàà. Òýãñýí íàéç ìààíü
                                                                                                          ãýíýò óéë÷èõäàã þì áàéíà. Áè á¿¿ð
                                                                                                          ãàéõàæ îðõèëîî. ßàãààä óéëààä
                                                                                                          áàéãààã íü ÷ îéëãîñîíã¿é...
                                                                                                          - ßàãààä óéëààä áàéãàà þì áý? ãýæ
                                                                                                          àñóóæ ÷ ÷àäñàíã¿é. Þó ãýæ õýëýõ
                                    Òà...                                                                 óõààíàà ÷ îëñîíã¿é.
                                    - ýýæèéãýý õýçýý ¿íññýí áý?
                                    - ººðºº ººðòºº àíäãàéëñàí õàìãèéí àíõíû òàíãàðàã?                     Ñàÿõàí èíýýæ õºõðººä ñóóæ áàéñàí
                                    - áóñäûí äýðãýä õýí áàéõûã õ¿ñäýãã¿é âý?                              ñàéõàí çàëóó ãýíýò óéëààä ýõëýõýýð,
                                    - ººðèé㺺 áóñäààñ þóãààðàà äóòàãäàëòàé ãýæ áîääîã âý?                ÿàõ ÷ ó÷ðàà îëñîíã¿é.
                                    - ººðººñºº ÿìàð ñàéí øèíæ¿¿äèéí èëð¿¿ëýýä áàéíà âý?                   Æààõàí óéëæ ñóóñíàà, íàéç ìààíü
                                    - ÿã îäîî þó õèéõèéã õ¿ñýæ áàéíà âý?
                                    - ÿìàð ¿åä äóóëìààð ñàíàãääàã âý?

                                    Òàíûã...
                                    - òýâä¿¿ëäýã ç¿éë?
õàéðòàé ãýñýí òýð ç¿éë¿¿ä á¿ãä      - èäýâõèã¿é áàéäàëä îðóóëäàã ãàçàð?
áàéäàã.                             - áàÿðëóóëñàí îãò òàíèõã¿é õ¿í
  Èíãýýä ¿¿íýýñýý íýãýí ä¿ãíýëò     - óðàìøóóëäàã õ¿í?
                                    - äýðãýäýý áàéëãàõûã õ¿ñäýã õ¿í?
ãàðãàñàí þì. Ëîãèê íü õàðèí òà
á¿õýíä òîä õàðàãäàãäàõ óó ÿàõ íü    Òàíä...
óó.                                 - ýð÷ õ¿÷ ºãäºã ç¿éë?
  Àëèâàà ç¿éëèéã øóóä ë õàÿ÷èõäàã   - òýâýð÷ àâààä ¿íñìýýð ñàíàãääàã à÷òàí?
áîë ýðãýëçýëã¿é àëèâààã ýõýëæ,      - è÷ìýýð ñàíàãääàã ¿éë ÿâäàë?
äóóñãàæ ÷àääàã. Ò¿¿íäýý íýã èõ      - øóäàðãà áóñ ñàíàãääàã ç¿éë?
                                    - ºã뺺 ñýðýýä õàìãèéí ýõýíä áîäîãääîã áîäîë?
õàðàìñààä áàéäàãã¿é íºõºä. Õàÿæ     - õýçýý ÷ ìàðòàãäàõààðã¿é óòàñíû äóãààð?
ë áàéäàã îëîîä ÿâ÷ ë áàéäàã. ßã
¿¿íòýéãýý àäèë àìüäðàëä áàñ         Òàíû...
àñóóäëóóäàä    õàíääàã.    Ìèíèé    - ºã뺺 õýí íýãýíä õýëñýí õàìãèéí ñàéõàí ¿ã?
ýðãýí òîéðîí áè ººðºº ººðèé㺺 /    - àìüäðàëûí òóéëûí çîðèëãî?
èíòðîñïåêöè/ ýíý òàë äýýð íèëýýä    - õóâüä ãàéõààä ÷ áàðààã¿é õýí íýãíèé õà÷èðõàëòàé ¿éëäýë /õýçýý/?     ÿðüæ áàéíà.
óäààí àæèãëàæ áàéãàà þì.            - ààâäàà /ýýæäýý/ ºãñºí õàìãèéí ñàéõàí áýëýã?
                                                                                                          - Íàéçàä íü õ¿ì¿¿ñèéí õ¿ñýæ
                                    - ¿çýí ÿääàã, ø¿¿ìæëýëòýé õàíääàã ç¿éë?
                                    - õàìãèéí èõ õàéðëàäàã õ¿í õýí áý?                                    ìºðººääºã á¿õ ë ç¿éëñ áàéíà àà.
  Õàìãèéí èõ àñóóäëûã õóðààäàã      - ãàíöààðàà áàéõäàà áîäîõûã õ¿ñäýãã¿é ç¿éë?                           Ãýõäýý íàéçàä íü èõ õýö¿¿ áàéíà.
íººäºã, õ¿ì¿¿ñ áàðàã ë þì           - àéäàã àìüòàí?                                                       Íàéç íü þóíû òóëä àìüäðààä
õàÿäàãã¿é,   áèäíèé     õýëäýãýýð   - õ¿ñýýä ÷ õèéæ ÷àäàõã¿é ç¿éë?                                        áàéãààãàà ñàéí îéëãîõã¿é áàéíà.
õîã èõ õóðààäàã õ¿ì¿¿ñ. ªºðò        - õàðàõààð ë óóð õ¿ðäýã õ¿í ýñâýë ¿çýãäýë?                            Áè ýíý á¿õíèéã ÿàõ ãýæ öóãëóóëààä
íü îäîî õýðýãã¿é ÷ ø¿¿ãýýíäýý       - õàìãèéí äóðòàé ôîòî çóðàã /õýíòýé àâàõóóëñàí/?                      áàéãààãàà ÷ îéëãîõã¿é áàéíà. Íàäàä
                                    - õàìãèéí õàéðòàé ýñðýã õ¿éñíèé õ¿í?                                  èòãýëòýé äîòíû õ¿í ÷ àëãà, ñàéõàí
õàäãàëààñòàé )
                                    - ººðèé㺺 õàìãèéí èõ ãîëñîí ìº÷?                                     íàéçóóä ÷ àëãà, õàéðòàé á¿ñã¿é ÷
  Àñóóäëûã ò¿ðãýí ìàðòäàã áàñ       - õàìãèéí èõ áîääîã ìºðººäºë?
ººðèé㺺 äàðàìòààñ õîë áàéëãàäàã    - àìüäðàëäàà ìàðòààã¿é ñàéõàí ¿íýð?                                   àëãà, íèéãìèéí õ¿ðýýëýë ÷ àëãà.
õ¿ì¿¿ñ åð íü þóã ÷ àìàðõàí          - õàìãèéí èõ æàðãàëòàéãàà ìýäýðñýí ìº÷?                               Íàäàä á¿õ ç¿éë óòãàã¿é ñàíàãäàæ
õàÿ÷èõäàã.                          - äóðã¿é ºíãº?                                                        áàéíà. Áè þóí òºëºº ýíý á¿õíèéã
  Ø¿¿ãýýãýý, pc, áîëîí äýâòýð       - òîëãîéä áàéíãà áîäîãääîã áîäîë?                                     õèéãýýä áàéãààãàà ÷ îéëãîõ îî
äýýðõ áè÷ëýã¿¿äýý õàðààðàé. Òýð     - ººðººñºº ÷ íóóäàã áîäîë ñàíàà?                                      áàéëàà ãýäýã þì áàéíà...
                                    - äóðòàé òîî?
áîë òàíû òàðõèíû ýìõ öýãö. Õàà      - õ¿íèéã ñîíñîæ áàéõäàà áàéíãà äàâòàæ õèéäýã ¿éëäýë?
õàìààã¿é íýðëýñýí ôàéë, õýðýãòýé                                                                          ¨ñòîé èéì ¿ã ñîíñîíî ÷èíýý
                                    - ãàëçóóðòëàà äóðëàæ áàéñàí çàëóó /á¿ñã¿é/?                           ñàíñàíã¿é ÿâñàí ìèíèé áèå...,
õýðýãã¿é íü ìýäýãäýõã¿é îëîí        - äàëä ìºðººäºë?
                                                                                                          Îäîî áè ÿàëòàé ÷ áèëýý äýý, ýõíýð,
ìýäýýëë¿¿ä ýíý áîë òàðõèí äîòîðõ    - ãóéæ, àðãàäààñàé ãýæ áîääîã õ¿í?
                                    - áîäîõîîð ë èíýýä õ¿ðäýã äóðñàìæ?                                    õ¿¿õýä, íàéç íºõºä, ñýòãýë õàíàìæ
ìýäýýëëýý òà õýðõýí õàäãàëäàã
                                                                                                          õóäàëäàæ àâ÷ ºãºëòýé áèø äýý...
áîäèò ä¿ð çóðàã þì.
  ªºðººñºº àñóóãààðàé. Òà àëèâààã   Äýýðõ àñóóëòóóäûã ñàéòàð òóíãààí áîäñîíû ýöýñò ººðèé㺺 îëæ
                                    ººðèé㺺 íýãýí á¿õýë ãýäãýý òîäîðõîé õýìæýýãýýð ìýäýðñýí áàéõ.        ...Áè þó ãýæ õýëýõ âý???
õýð õóðäàí õàÿäàã âý? Òýð õèðýýð
òàíû ñýòãýë ç¿éãýý õýðõýí àâ÷       Õ¿ì¿¿ñ áèä ÷èíü ººðºº ººðººñºº äýíä¿¿ õîëäîîä ººðèé㺺 ÷ àíçààðàõ
                                    çàâã¿é ÿâíà.                                                          Ìèíèé íàéç þóíû òºëºº àìüäàðñàí
ÿâäàã ÷èíü õàðàãäàõ áîëíî.                                                                                áîëæ òààðàõ ãýýä áàéíà âý?!... !?
                                                             (Ñýòãýë ñóäëàà÷, äîêòîðàíò Á.Óóãàíöýöýãèéí                      Æ.Ëóâñàíäîðæ
                                                                 “Òà ººðèé㺺 ìàðòóóçàé” íîìíû õýñãýýñ)


     “Íàñ ìèíü ºíãºðñºí áîëîâ÷ ñýòãýë çîðèã ìèíü çàëóó õýâýýð áàéíà. ̺íõ çàëóó ñýòãýë ìàíäòóãàé” Ö.Äàìäèíñ¿ðýí
                                                                                                                             2009/7 (40)
                                                               ÝЯ¯Ë ÌÝÍÄ                                                                    6




             Ñòðåññèéã õÿëáàð òàéëàõ 6 àðãà                                                             Õîîë – àìèí äýì
ª   ã뺺 ýð÷ õ¿÷ýýð ä¿¿ðýí, ººäðºã ¿çýëòýé         5. ×èõíèé èëëýã

                                                                                                    À    ìèíäýìvvä íü:
    áàéñàí õ¿í àæëûí ºäºð äóóñàõ ¿åä íýëýýä        ×èõíèé äýëáýýã íàð çºâ ýðã¿¿ëýí èëëýã õèéíý.
ÿäàð÷, áàãàã¿é ñòðåññò îðñíîî ìýäýðäýã. Òîëãîé     Ǻºëºí, ººðò òààëàìæòàé áàéõ õóðä, äàðàëòààð
áàãà çýðýã ºâäºæ, àíõààðàë òºâëºðºë áóóð÷,         èëëýã õèéíý. Èëëýã õèéõ õóãàöàà 3-5 ìèíóò. Ýíý   • Áèå ìàõáîäûí õýâèéí véë àæèëëàãàà, ºñºëò
áóøóóõàí ãýðòýý õàðüæ, ýñâýë áóéäõàí ãàçàð         èëëýãèéã ºäºðò õýä õýäýí óäàà äàâòàæ áîëíî.      õºãæëèéã õàíãàõ
íàéç íºõäèéí õàìò ñóóæ ñòðåññýý òàéëàõ õ¿ñýë       Ãýõäýý ýíý èëëýã íü áèå ìàõáîäèéã ñóëëàõ ñàéí    • Áîäèñûí ñîëèëöîîã èäýâõævvëýõ
ººðèéí ýðõã¿é òºðäºã.                              íºëººòýé òóë îéð îéðõîí õèéãýýä áàéâàë õýò       • Áèåèéí ýñýðãvvöëèéã ñàéæðóóëàõ, ýñýðãv-
Ãýâ÷ ãýðòýý õàðèàä çóðàãò ¿çýõýýð íàìóóäûí         òàéâøèð÷, íîéðìîãëîõ çýðãýýð àæèë õèéõòýé        vöýõ ÷àäâàðûã íýìýãävvëýõ
õýð¿¿ë, ãýìò õýðýã, ¿íèéí ºñºëò ãýýä á¿ð ÷         ìàíòàé áîëæ ìàãàäã¿éã ìàðòàæ áîëîõã¿é. Èéìä      • Õîîë áîëîâñðóóëàõ, øèíãýýõ, ìýäðýëèéí
èõýýð ñòðåññò îðóóëæ ìýäýõ ìýäýýëýë õýò            ÿëàíãóÿà àæèëòàé õîëáîîòîé øèð¿¿í ìàðãààí,       ñèñòåìèéí véë àæèëëàãààã ñàéæðóóëàõàä
èõ. ªäºð áîëãîí íàéç íºõºäòýéãýý áóéäõàí           ìýòãýëöýýíèé äàðàà õèéõýä ¿ð ä¿íòýé ãýæ          îëîí òºðëèéí ìàø íàðèéí vvðýã ãvéöýòãýäýã.
ãàçàð øàð àéðàã øèìñýí øèãýý ñóóãààä áàéíà         ¿çäýã.                                           Àìèíäýìèéí çàðèì òºëººëºã÷äèéã ýíä
ãýâýë õýòýâ÷íèé çóçààí áîëîí ýð¿¿ë ìýíäýä                                                           òàíèëöóóëúÿ. Àìèíäýì íü óñàíä áà òîñîíä
á¿ð ÷ õàëòàé. Èéìä ñòðåññ òàéëàõ ººð õÿëáàð                                                               óóñäàã ãýæ 2 õóâààãääàã. Óñàíä óóñäàãò
àðãóóäûã ìýäýýä àâàõàä èë¿¿äýõã¿é.                                                                        Ñ áîëîí Â àìèíäýìvvä áàãòàíà.

1. Îð÷íîî ñîëèõ                                                                                           Àìèíäýì     Ñ íü çºâõºí õîîëîîð
Õî¸ð ãóðâàí ìèíóòûí òóðø àíõààðëàà                                                                        äàìæóóëàí ãàäíààñ àâäàã. Àìèíäýì
àæëààñàà ººð ç¿éë äýýð òºâëºð¿¿ëýõ õýðýãòýé.                                                              Ñ íü øèíý æèìñ æèìñãýíý, õvíñíèé
Æèøýýëýõýä, ýðãýí òîéðîíäîî áàéãàà ýä                                                                     íîãîîíä èõýýð àãóóëàãäàíà. Íîõîéí
ç¿éëñèéã àíõààðàëòàé øèðòýõ çóóðàà òîä õàð,                                                               õîøóó, ÷àöàðãàíà, võðèéí ívä çýðýãò èõ
ýñâýë ñààðàë ºíãºòýé ýä ç¿éë òàâ òàâûã îëîõ ã.ì.                                                          áàéõ áà Ñ àìèíäýì íü àìàðõàí ýñýëäýæ
ªºðèéí øèðýý, äýðãýäýõ õ¿íèéõýý øèðýýí äýýðõ                                                              çàäàðäàã òóë õvíñíèé íîãîî, æèìñèéã
ýä ç¿éëñèéã æèæèã ãýëòã¿é á¿ãäèéã íü àæèãëàí                                                              óäààí õóãàöààãààð õàäãàëàõ, áóöàëãàõ,
òîîëæ áîëæ áàéíà.                                                                                         õàëààõàä èäýâõýý àëääàã.
Ýñâýë ò¿ð àìñõèéæ ººð ºðººíä îðæ, ýñâýë
ãóäàìæèíä ãàð÷ àëõàëæ ÿâàà õ¿ì¿¿ñ, äàâõèëäàõ                                                              Â1 àìèíäýì /òèàìèí/ òºâ áîëîí
ìàøèíóóäûã õàðñàí øèãýý òàâàí ìèíóò çîãñîæ                                                                çàõûí ìýäðýëèéí véë àæèëëàãààã
áîëíî. Èíãýõäýý ãóäàìæèíä ñýð¿¿í áàéõ òóñàì                                                               õàíãàõàä èäýâõòýé îðîëöîæ, ívvðñ óñíû
ñòðåññ õóðäàí òàéëàãäàíà. Ó÷èð íü ñýð¿¿í,                                                                 ñîëèëöîîã çîõèöóóëàõàä ôåðìåíòèéí
õ¿éòýí àãààð íü ñåðîòîíèí íýðòýé òàéâøðóóëàõ                                                              íàéðëàãàä îðäîã. Àìèíäýì Â-èéí
¿¿ðýãòýé ãîðìîíû ÿëãàðóóëàëòûã íýìýãä¿¿ëäýã.                                                              òºðëvvä íü áóóðöàãò óðãàìàë, ãóðèëàí
Èéìä ãàäàà õàëóóí áàéãàà áîë í¿¿ð, ãàðàà                                                                  ávòýýãäýõvví, ÿëàíãóÿà 2 äóãààð
õ¿éòýí óñààð óãààæ áîëíî. Èíãýõäýý çààâàë                                                                 ãóðèë, áóäààíä ýëáýã áàéíà. Õîíîãèéí
÷èõýý öóã óñààð óãààæ áàéõ õýðýãòýéã õ¿í á¿ð                                                              õýðýãöýý 1,7-2ìã .
ìýääýãã¿é. ×èõýíä ìàø îëîí òîîíû õÿëãàñàí
ñóäàñ, áèîëîãèéí èäýâõò öýã¿¿ä áàéäàã áºãººä                                                              Â2 àìèíäýì /Ðèáîôëàâèí/ óóðàã,
òýäíèéã õ¿éòýí óñààð óãààæ öî÷ðîîõ íü ñàéí                                                                ººõ òîñûã áîëîâñðóóëàí øèíãýýõ,
íºëººòýé.                                                                                                 ôåðìåíòvväèéí íàéðëàãàíä îðîëöäîã.
                                                                                                          Ñvv öàãààí èäýý, ìàõ, òàëõ, ºíäãºíä
2. Õî¸ð çýýðäýýðýý                                                                                        àãóóëàãäàíà.     àìèíäýìvvä     íü
Ñýòãýë ñàíàà òààã¿éòñýí, ñòðåññò îðñîí ¿åä                                                                õàëóóíä òýñâýðòýé, õîîë áýëòãýõýä
ÿâãàí ÿâàõ íü ýâã¿é áàéäëààñ ãàðàõ ìàø ñàéí                                                               àëäàãäàõãvé.
àðãà. Ãîë íü ÿàð÷ òýâäýëã¿éãýýð òàéâàí àëõàõ
õýðýãòýé. Àëõàõ ¿åä à÷ààëàë, àíõààðàë íü                                                                  Â12 àìèíäýì /öèàíêîáàëàìèí/ àìèí
àÿíäàà áóë÷èíä øèëæèæ òîëãîé òàðõè òààã¿é 6. Ǻâ àìüñãàëàõ                                          õv÷èë, íóêëåéíû õv÷ëèéí ñîëèëöîî, öóñ
áîäëîîñîî àíãèæèðíà.                           Ñòðåññò îðîõ ¿åä àìüñãàëûí õýìíýë àëäàãäàæ           òºëævvëýõ véë àæèëëàãààíä îðîëöîíî. Â12
                                               óëìààð, õ¿÷èë òºðºã÷èéí õàíãàìæ ìóóääàã.             àìèíäýì ýõ vvñâýð íü çºâõºí àìüòíû ãàðàëòàé
3. Íýãýí õýìèéí õºäºëãººí                      Èéìä òóí ýíãèéí ýíý äàñãàëûã õèéãýýä ñóð÷èõñàí       õvíñíèé ávòýýãäýõvví þì. Ìàëûí ýëýã,
Ò¿ãøèæ, ñýòãýë íü òààã¿éòñýí õ¿í õºëºº áàéõàä èë¿¿äýõã¿é.                                           Ẻð, çàãàñàíä, ñvvíä òîäîðõîé õýìæýýãýýð
õºäºëãºõ, íààø öààø õîëõèõ, õóðóóãààðàà Íóðóó öýõ, áèå ñóë, ñàíäëûíõàà ò¿øëýãèéã                    àãóóëàãääàã.
øèðýý áºìáºðäºõ çýðýã ç¿éëñèéã õàð àÿíäàà íàëæ áîëíî. Íýã ãàðàà ãýäñýí äýýðýý, íºãºº
õèéæ ýõýëäýã. Çàðèì õ¿í ¿¿íä äóðã¿éöýæ áàéíà ãàðàà öýýæèí äýýðýý àâíà. Õàìðààðàà ã¿íçãèé            Àìèíäýì ÐÐ áóþó íèêîòèíû õv÷èë íü
ãýäýã. Ãýòýë èéì íýã õýìíýëòýé õºäºë㺺í íü àìüñãàà àâàõ ¿åä àãààð äîîøëîí ãýäýñ òºâèéæ             óóðãèéí ñîëèëöîî, ýñèéí àìüñãàëä îðîëöîõîîñ
òàéâøðóóëàõ íºëººòýé áàéäàã àæ. Èíãýæ íýãýí èðíý. Èíãýýä õàìðààðàà ¿ðãýëæë¿¿ëýí àìüñãàà             ãàäíà õîîë áîëîâñðóóëàõ áîëîí ìýäðýëèéí
õýìèéí õºäºë㺺í õèéõýä äýðãýäýõ õ¿íä ÷èíü àâ÷ àÿãûã óñààð ä¿¿ðãýæ áàéãàà ìýò àãààð íü              ñèñòåìèéí véë àæèëëàãààã çîõèöóóëàõàä
ýâã¿é áàéãàà áîë ìààíü, òàðíè ãýõ ìýò ç¿éëñèéã ãýäýñíýýñ äýýøëýí óóøãèéã ä¿¿ðãýæ áàéíà ãýæ          îðîëöîíî. ÐÐ àìèíäýì íü èõýâ÷ëýí ìàõ
àìàíäàà îëîí äàðààëàí óíøèæ áîëíî. ¯ð ä¿í òºñººëíº. Óóøèã àãààðààð ä¿¿ðìýãö õàìðààðàà               ìàõàí ávòýýãäýõvvíä àãóóëàãäàíà. Íàñàíä
íü ìºí ë ÿëãààã¿é.                             ãàðãàíà. Ãýõäýý äàðààëàë íü ýñðýãýýðýý.              õvðñýí õvíä õîíîãò 18-20ìã øààðäàãäàíà.
                                               ªºðººð õýëáýë àãààð ýõëýýä óóøèãíààñ ãàð÷,
                                               äîîøèëñîîð ãýäýñíèé õýñãýýñ ãàðíà. Àìüñãàëûã
4. Õóðóóíû ìýäðýëèéã öî÷ðîîõ                   óäààí ãàðãàõ òóñàì ñàéí. Àðâàí óäàà èíãýæ
                                                                                                    Àìèíäýì À íü áèå ìàõáîäèéí ºñºëò, ýñèéí
Ñòðåññò îðñîí, ò¿ãøèõ ¿åä öàãààí áóäààòàé                                                           ºñºëòºíä îðîëöîõîîñ ãàäíà íväíèé õàðààã
                                               àìüñãàëàõàä ë õàíãàëòòàé.
óóòàíä ãàðàà ä¿ðæ, õóðóóãààðàà áóäààã èìðýõ                                                         õýâèéí áàéëãàõàä ÷óõàë vvðýã ãvéöýòãýíý.
                                               Èíãýæ àìüñãàëàõäàà ãàðààðàà àìüñãàëûí
íü ìàø ñàéí íºëºº ¿ç¿¿ëäýã. Ó÷èð íü èíãýõ                                                           Íàñàíä õvðñýí õvíä õîíîãò 1,5 ìã õýðýãëýõýä
                                               yÿâöûã õÿíàõààñ ãàäíà, àíõààðëàà àìüñãàëæ
¿åä õóðóó, ãàðûí ìýäðýëèéí òºãñãºë ¿¿äèéã                                                           õàíãàëòòàé . Çàãàñíû òîñîíä õàìãèéí èõ
                                               áàéãàà ÿâö äýýð òºâëºð¿¿ëíý.
áóäààíû øèðõýã íü 纺ëºí öî÷ðîîõ õýëáýðýýð                                                          áàéäàã. Óëààí ëóóâàí, íîãîîí ñîíãèíî, óëààí
ñýðãýýæ ºãäºã. Õÿòàäóóä òºìºð áºìáºëºã àëãàí                                                        ëîîëèíä À àìèíäýì áîëæ õóâèðäàã êàðîòèí
                                               Ýöýñò íü èíýýæ áàé ãýæ çºâëºìººð áàéíà. Íýã
äýýðýý ýðã¿¿ëæ ÿâäàãèéí ó÷èð íü ìºí ë ýíý.                                                          ãýäýã áîäèñ ýëáýã áàéäàã.
                                               ìèíóòûí èíýýä íü àëäàãäñàí ýíåðãèéã íºõºõ òàë
Õýðýâ ýíý á¿õýí áàéõã¿é áîë øèðýýí äýýðõ
                                               äýýðýý 45 ìèíóòûí ãèìíàñòèêòýé àäèë ¿ð ä¿í
íîì ñýòã¿¿ëèéíõýý õóóäàñ á¿ðèéã õóðóóíûõàà                                                                    Ãåðîíòîëîãè ñýðãýýí çàñàëòûí òºâ
                                               ¿ç¿¿ëäãèéã àíãëèéí ýì÷ íàð òîãòîîñîí áàéäãèéã
¿ç¿¿ðýýð ýðã¿¿ëýí õàðñàí ÷ áîëíî. ¯ð ä¿í íü
                                               òîãòîîãîîä àâ÷èõ. ßëàíãóÿà ººðèéí ãàðãàñàí
ìºí àäèë.
                                               àëäàà, òóëãàðààä áàéãàà ÿëèõã¿é àñóóäëóóä
                                               äýýðýý èíýýæ áàéõ õýðýãòýé.


                                            Ýðvvë ìýíä òàíü òàíû ýðõ ó÷ðààñ òýðõvv ýðõýý ýäëýõ ¸ñòîé
      2009/7 (40)
  7
                                                                ÁÎËÎÂÑÐÎË

                ÒÎÌ ÑÝÒÃÝ, ÁÀÉÆ ÁÎËÎÕ ÒÎÌÎÎÐ ÕÝÐÝÃƯ¯Ë, ÒÎÌ ÀÌÜÄÀÐ
                                                                                    “Òîì ñýòãýæ Òîì àìüäàð” Äîíàëüä Òðàìï

 Ò    à ýíý òàëààð þó ãýæ áîäîæ
      áàéíà? Áèä 2 èõ ã¿ðýíèé
äóíä áàéãàà ó÷ðààñ ýíý õî¸ð
                                     âý?
                                       Ìàíàé Óëñ çàõ çýýëèéí õàðèëöààíä
                                     øèëæýýä 20 ãàðóé æèëèéí í¿¿ðèéã
                                                                           áîëæýý.
                                                                             Òàíû       ¿éë÷èëãýý       áàðàà
                                                                                                                 õàðèëöàà"-ã ýðõýìëýõ íü áàãà áàéõ
                                                                                                                 øèã. Áèäíèé õàéðòàé õ¿ì¿¿ñ, ÷àìàéã,
                                                                                                                 íàìàéã, òàíûã áàòàëãààòàé îðøèí
                                                                           á¿òýýãäýõ¿¿íä    õýðýãëýã÷    ÿìàð
îðûí áîäëîãîîñ ÷ äàâæ ñýòãýõ,        ¿çñýí õýäèé ÷ Äýëõèéí òîìîîõîí èõ     ñýòãýë   ç¿éãýýð    õàíääàã     âý?   òîãòíóóëæ, áèäíèéã õàìãààëäàã
òºëºâëºõ áîäîõã¿é áîë íóõóóëàõ íü    ñóðãóóëèóäàä çààäàã áèçíåñèéí ã¿í     õýðýãëýã÷èéã òîãòîîæ áóé ñýòãýë ç¿é   "õóóëü"-èéã õ¿ðòýë õàðèóöëàãã¿é
ãàðöààã¿é. Òèéìýýñ ÷ òîì ñýòãý Òîì   óõààí, òåõíîëîãèéí, ìýäýýëëèéí        óäààí òîãòîæ ÷àäàõ áîëîâ óó? ã.ì      ø¿¿ìæëýõ      áîëæ.     Ø¿¿ìæèëæ
àìüäàð. Áèäýíä àãóó èõ áîëîìæ        òåõíîëîãèéí ã¿í óõààí çýðýã ãó÷       îëîí àñóóëò óðãàí ãàð÷ áàéíà. Áàñ     áîëíî. Ø¿¿ìæëýõäýý ¿íäýñëýëòýé,
ãàð÷ èðæ áàéãààã õàðæ áàéíà.         ãàðóé ìàø ñîíèðõîëòîé, õýðýãòýé       õýìæèë áîëîí ¿íýëãýýíèé òàëààðõ       òîäîðõîé, îíîâ÷òîé, õàéðëàñàí,
¯íýõýýð ãàéõàëòàé èõ áîëîìæ.         õè÷ýýëèéã ºíººã õ¿ðòýë ¿çýýã¿é,       îéëãîëò òàíä õýð çýðýã áàéíà âý?      ñóðãàñàí áàéäëààð ø¿¿ìæèëâýë
Òèéìýýñ ÷ Òîì ñýòãý Òîì àìüäàð.      ¿çäýãã¿é áàéñààð áàéíà. Òèéìýýñ                                             èë¿¿ õàðèóöëàãàòàé, èë¿¿ îíîâ÷òîé
Ìîíãîë ºíãºðñºíä àãóó èõ ã¿ðýí       ÷ ãàäààä îðíû ºñâºð íàñíûõàíä                                               õàðèóëò, õàðèó-/öëàãà/ àâíà. Ãýòýë
áàéñàí. Èðýýä¿éä äàõèí îëîí óäàà     çîðèóëñàí ã¿í óõààíû àãóóëãàòàé
                                                                           ÕÝÌÆÈË ÁÎËÎÍ                          áàðàã àìòàé á¿õýí ìîíãîëä õóóëü
áàéíà ãýäýãò èòãýæ áàéíà. Òèéìýýñ    áàÿí ààâ ÿäóó ààâûã áèçíåñ ýðõëýã÷    ¯ÍÝËÃÝÝ                               õýðýãæäýãã¿é, ìîíãîëûí õóóëü ãóðàâ
÷ Òîì ñýòãý Òîì àìüäàð. Òîì õ¿í
òîì çîâëîíòîé, æèæèã õ¿í æèæèã
çîâëîíòîé!
                                     çàëóóñ íü øèìòýæ óíøäàã áàéõ
                                     ìàãàäëàë áèé þì.
                                       Õèéæ áàéãàà ç¿éëýý ÿìàð ÷
                                                                            Õ   ýìæèõã¿éãýýð ¿íýëæ ÷àäàõã¿é,
                                                                                ¿íýëæ ÷àäàõã¿éãýýð òºëºâëºæ
                                                                           ÷àäàõã¿é. Òºëºâëºæ ÷àäàõã¿é ó÷ðààñ
                                                                                                                 õîíîã ãýýä á¿õ õóóëèéã õàìðóóëæ
                                                                                                                 áàéãààä ø¿¿ìæèëæ ãàðíà. Ãýòýë
                                                                                                                 íýã õýñýã óõàìñàðã¿é õ¿ì¿¿ñ íü
  Áèçíåñò, óëñ òºðä, ãåîïîëèòèê,     õ¿íä ãàéõàëòàé ìýäýãäýõ¿éö ã¿í        îíîâ÷òîé    óäèðäàõ    áîëîìæã¿é,     ¿¿íèéã äýâýðãýæ, èíãýæ îéëãîæ
óðàí, óóë óóðõàéí îðä, öºìèéí        óõààíòàé õèéíý ãýäýã òàíû õèéæ áóé    àìæèëòàíä õ¿ðýõã¿é. Ýíý áîë           õ¿í àëíà, õóëãàé õèéíý, õ¿í çîäíî,
öàõèëãààí ñòàíö ãýýä ë òîì ñýòãýõ    íýã ¿éëäýë ºðñºëäºã÷èéí òàíü àðâàí    àêñèîì. Áèä õóó÷èí ýäèéí çàñàãò       õ¿÷èðõèéëíý. Ãýìò õýðãèéí òîî
ñàëáàð àñàð îëîí áàéíà. Òîì          ¿éëäýëòýé òýíöýõ èëýðõèéëýë þì.       ýä áàÿëàã íººöèéã õýìæäýã, áàéñàí     ÿìàð àéìøèãòàé èõ áàéíà ãýý÷.
áàéõûí òóëä òîì ñýòãý òîì òºëºâëº,     Áèçíåñèéã ã¿í óõààíû àãóóëãàòàé     áîë îð÷èí ¿åèéí ýäèéí çàñàãò íººö,    Áèäíèé áîäîëã¿é õýëñýí ¿ã áóñäûí
òîì õýëýëö, òîì òîõèð! Òîì áýëòãý,   õèéæ, ã¿í ã¿íçãèé óòãà ó÷èðòàé àøèã   ýä áàÿëãààñ ãàäíà îþóí óõààí, óð      ñýòãýë ð¿¿ ç¿¿ øèâíý, ãàíö ÷¿äýíç
Òîì ñýä, Òîì íóó. Òîì ñýòãýëãýýíèé   îëöãîî¸! Àøèã îëîõûí òóëä çààâàë      ÷àäâàð, ìýäýýëýë áîëîí ìýäëýãèéí      îé ìîäûã øàòààäàãûí àäèë. Õýëæ
÷èíü íýãýýõýí õýñýã íü áèçíåñèéí     òîîöîõ ¸ñòîé íýã îéëãîëò áîë          õýìæèõ íýí øààðäëàãàòàé áîëæýý.       áàéãàà ¿ãýíäýý ýçýí áîëîîä ÿìàð ¿ð
ã¿í óõààí áàéã.                      áèçíåñèéí ñýòãýëç¿é ãýäãèéã áàñ                                             ä¿íã ãàðàõûã òîîöîîä áàéõ õýðýãòýé
                                     ñàíóóëúÿ.                                                                   ñàíàãäàíà. Áèäíèé ¿ð õ¿¿õýä,
                                                                                                                 õàéðòàé õ¿ì¿¿ñ àìüäàð÷ àìüñãàëàæ
ÁÈÇÍÅÑÈÉÍ Ã¯Í ÓÕÀÀÍ                                                                                              áàéãàà ýíý íèéãìýý ñýòãýë, îþóí,
                                     ÁÈÇÍÅÑÈÉÍ ÑÝÒÃÝË Ç¯É
 Á   èçíåñ áîë ýðõýëñýí õ¿íýý
     ãàéõàëòàé      õ¿ì¿¿æ¿¿ëäýã,
îëñîí àøãàà ¿ð àøèãòàé çàðöóóëàõ
                                      Ý    ðèí,    çóóí    öàã
                                           ººð÷ëºëòèéã äàãàæ áèçíåñ
                                                                   ¿åèéí                                         ýäýýð ãÿëòàéëãà÷èõ ñýòãýë áèäýíä
                                                                                                                 áàéñààð áàéíà ãýäýã áè õóâüäàà
                                     ÷ ººð÷ëºãäñººð áàéäàã æàìòàé.                                               èòãýæ ÿâäàã. Íýã óðàãøàà àëõàæ,
óõààíûã õàéðëàäàã ººðººñ òîäîðñîí                                                                                õî¸ð àëõàì õîéøîî óõðàõ ãýæ ¿¿?
                                     Èíãýõ òóñàì øèíý øèíý áèçíåñèéí
îþóíû òåõíîëîãè áèëýý. Áèçíåñ                                                                                      Õàðèóöëàãàà         óõàìñàðëààä
                                     äàâàëãàà áèé áîëñîîð áàéíà.
ýðõëýã÷èéí çàéëøã¿é ìýäýõ ¸ñòîé                                                                                  ººðèéíõºº îðãèë ººä ç¿òãýæ
                                     ªíººäðèéí õýëýëöýõ ÷óõàë íýãýí
ç¿éë áîë "Áèçíåñèéí ã¿í óõààí"                                                                                   ÿâàà Ýðõýì òàíû àìæèëò òàíü
                                     õ¿÷èí ç¿éë áîë Áèçíåñèéí ñýòãýë
þì. ÿí óõààí ãýõýýð íýã õýñýã íü                                                                                òýíöâýðòýé áàéíà óó?
                                     ç¿é þì. Äýëõèé íèéòýä èõýä ÷óõàë
õèé õîîñîí îíîë ¿çýë ãýæ îéëãîäîã.
                                     ìýðãýæèëòýí     áîëîõ   áèçíåñèéí
Ãýâ÷ ¿íýíäýý òèéì áèø. Ôèçèêä
ñóóðèëñàí áóþó áîäèò áàéäàëä
                                     ñýòãýë ç¿é÷èäèéã çàðèì èõ ñóðãóóëü                                          ÒÝÍÖÂÝÐÒÝÉ ÀÌÆÈËÒ
                                     áýëòãýýä ýõëýâ. Õýðýãëýã÷ ñîíãîæ
ñóóðèëñàí ã¿í óõààí áîë áîäèòîé
áàéõ ¿íäýñëýë ìàø ºíäºð þì.
                                     áóé      á¿òýýãäýõ¿¿íèé      ºíãºíä
                                     õàíäàæ áóé áàéäàë, ò¿¿íèéã õààíà
                                                                                                                  Á   èä á¿ãä àç æàðãàëòàé àìüäàð÷,
                                                                                                                      àìæèëòàíä õ¿ðýõèéã ìàø
                                                                                                                 èõ õ¿ñýæ áàéãàà ÷ àìüäðàë ãýäýã
Áèçíåñèéí ã¿í óõààí çýðýã õè÷ýýë
                                     áàéðøóóëñàí, ÿìàð ¿ã õýëëýã áè÷ñýí,                                         äýíä¿¿ áàÿëàã, ñîíèðõîëòîé, àç
áîë èéì çàð÷ìààð çààãääàã àæýý.
                                     áîðëóóëàã÷ ò¿¿íèéã ÿìàð ¿ãýýð                                               ýçòýé áîëîõîîð îëîí ¿éë ÿâäàëòàé
  Çàõ çýýë ÿìàð òºëºâ áàéäàëòàé                                       Ýíý óòãààðàà îð÷èí ¿åèéí ýäèéí
                                                                                                                 ó÷èðäàã áèëýý.
                                                                      çàñãèéí ñòàòèñòèêò õ¿íèé îþóí,
                                                                                                                   Àìæèëò ººä òýìöýõ çàìäàà îëîí
                                                                      ÷àäâàð, ìýäëýã, ìýäýýëëèéã õýìæèõ
                                                                                                                 ç¿éëèéã ÷ ñàíààòàé ñàíààíäã¿é
                                                                      íü òîìîîõîí áàéð ñóóðèéã ýçëýõ
                                                                                                                 çîëèîñ õèéäýã. Öààøèä ÷ çîëèîñ
                                                                      áîëîâ.
                                                                                                                 õèéõýýð áýëäýæ áóé ìàãàä. ¯¿íèéã
                                                                        Æèøýý íü, Òàíàé áàéãóóëëàãà
                                                                                                                 óõàí áîäâîë õ¿í á¿ð ººðèéí ãýñýí
                                                                      õºðºí㺠ñàíõ¿¿ îëæ áàéíà ãýäýã
                                                                                                                 òºâòýé áºãººä ýäãýýð òºâ¿¿ä áîë ãýð
                                                                      ººðñäèéí õýìæýýä ¿íýëñýí íîó
                                                                                                                 á¿ë, àíä íºõºä, õàéð äóðëàë, àæèë
                                                                      õàóòàé áàéíà ãýñýí ¿ã. Ñàéí õ¿íèé
                                                                                                                 ãýýä æàëñààëò öóâðàõ áèç. ¯¿íòýé
                                                                      íººöòýé áàéíà ãýäýã íü õ¿íèéã ñàéí
                                                                                                                 èæèë àìæèëòûí òºâ¿¿ä áàéõ àæýý.
                                                                      õýìæèæ àâ÷ çºâ ¿íýëýýä ò¿¿íèéã
                                                                                                                   Àìæèëòûí òºâ¿¿ä ãîëëîõ, òóñëàõ
                                                                      ç¿éòýé õºãæ¿¿ëæ, îíîâ÷òîé óäèðäàæ
                                                                                                                 àìæèëòóóäààñ á¿ðäýíý. Òà ìàãàä
                                                                      áàéíà ãýñýí óòãà.
                                                                                                                 îëîí óëñûí øèëäýã áèçíåñìåí
                                                                        - Òà õ¿íèéã õýðõýí õýìæèæ ¿íýëäýã
                                                                                                                 áîëîõûã õ¿ññýí ãîëëîõ àìæèëòûí
                                                                      âý?
                                                                                                                 òºëºº òýìöýæ áàéãàà õýäèé ÷
                                                                        - Îþóí óõààíûã õýðõýí õýìæèæ
                                                                                                                 ýð¿¿ë ìýíäèéí àìæèëò, ãýð á¿ëèéí
                                                                      ¿íýëäýã âý?
                                                                                                                 àìæèëòàà àëäàæ áàéãàà áèø áèç?
                                                                        - Ìýäýýëýë ìýäëýãèéã õýðõýí
                                                                                                                 Ãîëëîõ àìæèëòûí òºëºº áóñàä
                                                                      õýìæýýä ¿íýëäýã âý?
                                                                                                                 òóñëàõ àìæèëòóóäàà çîëèîñ õèéæ
                                                                        Õýìæèæ ¿íýëæ ÷àäñàí áîë õàðèí
                                                                                                                 áàéãàà áèø áèç? ¯¿íèéã ñàéòàð
                                                                      îäîî õàðèóöëàãà òàíûã óëàì óðàãø
                                                                                                                 îéëãîõîîñ ãàäíà ýäãýýð ãîëëîõ
                                     òàéëáàðëàõ, òóõàéí õýðýãëýã÷èéí õºòëºõ áîëíî.                               òóñëàõ     àìæèëòóóäàà      õýðõýí
áàéãàà òàëààðõ ñ¿¿ëèéí ¿åèéí ã¿í
                                     ñýòãýõ¿éä õýðõýí íºëººëæ áóé                                                çîõèöóóëàõ íü õàìãèéí óõààí
óõààíûã òà ìýäýõ ¿¿? Áèçíåñèéí
                                     áàéäàë, õýðýãëýã÷èäòýé õýðõýí ÕÀÐÈÓÖËÀÃÀ ÁÀ                                 øààðäñàí àæèë àæýý.
¿éë àæèëëàãàà öààíàà ÿìàð ã¿í
                                     õàðüöàæ áàéãàà çýðýã íü õóäàëäàí ÁÓÑÄÛÍÕÀÀ Ҫ˪ª                              "Îëîëò áîë àìæèëò áèø"
óõààíûã àãóóëæ äàéòàõ æàÿãòàéã
                                     àâàõ, àâàõã¿é áàéõ ñîíãîëòûã áèé
òà óíøèâ óó? Äýëõèéä òàíèãäñàí
                                     áîëãîæ áàéäàã. Öààøèëáàë òóõàéí
                                                                      ÑÝÒÃÝË
áèçíåñèéí ã¿í óõààíû òºðë¿¿äýýñ                                                                                    Òýíöâýðòýé àìæèëòûã á¿ãäýä íü
òà ñîíãîâ óó? Òà áèçíåñýý ã¿í
àãóóëãàã¿é õèéãýýä áàéäàã áèø áèç?
                                     ñåãìåíòèéí õýðýãëýã÷èäòýé ÿìàð
                                     ñýòãýë ç¿éãýýð õàðüöàõ õýðýãòýé
                                                                            Íèéãìèéí, áèçíåñèéí, õóâèéí,
                                                                             ìýðãýæëèéí ãýýä õàðèóöëàãà
                                                                      äîðòîî îëîí ÿíç. Õàðèóöëàãà ãýäãèéã
                                                                                                                              õ¿ñüå!

                                     þì áîë ãýñýí øààðäëàãûí ¿ð                                                            Ñóäëàà÷ Ò.Æàâõëàíäîðæ
Òîìîîõîí áèçíåñìåí¿¿ä ÿàãààä                                          îëîí òàëò áàéäëààð îéëãîõ îéëãîëò
                                     ä¿íä áèçíåñèéí ñýòãýë ç¿é ÷óõàë
òèéì èõ íºëººëºõ ÷àäàëòàé áàéäàã                                      ñóëàðñíààñ ãàäíà "¿ð ä¿íã òîîöñîí

                               “Çóñðûí õ¿íäýò äîêòîðîîñ ¸ñëîëûí õóâöàñ íü ë ¿ëääýã” Ø.Öýíä-Àþóø
                                                                                                                                 2009/7 (40)
                                                                    ÓÐËÀÍ                                                                        8



                           Á.Ëõàãâàñ¿ðýí          “Íóëèìñòàé äóðñàìæ”
                (Ààâ ìèíü áîðîîíä íîðñîí ºðõ øèã çîâõèî àðàé ÿäàí ºðãºæ “Ýð õ¿í íóëèìñ õîâîðòîé ÿâäàã þì ø¿¿” ãýæ áèëýý)

Å   ð íü õîðâîîãèéí õ¿ì¿¿ñ ýöãèéã
    áàãà, ýõèéãýý èõ ÿðüñààð
äóóñäàã þì óó äàà. Ààâûãàà õàà íýã
                                       íü íóòãèéí õýäýí õºãø÷¿¿ëòýéãýý
                                       æààõàí õàëñàí. Ìýäýý îðñîí
                                       öàãààñàà õîéø ìèíèé ¿çñýí “ààâûí
                                                                            Ý   ýæ ìèíü 1971 îíä ººä áîëñíîîñ
                                                                                õîéø ààâ áèä 2 èõ ºí÷èðñºí
                                                                            人. Íýìæ áàñ ºí÷ðºõ õ¿ì¿¿ñèéã
                                                                                                                  ýíä õàìààã¿é” ãýæ øóóä ãàðààä
                                                                                                                  àëõ÷èõñàí. Àëäàñ õèéñýíäýý áè
                                                                                                                  ¿õòëýý ãýìøñýí ø¿¿. Ýíý ìº÷èä
ãàçàð ÿâæ áàéãààä èõ äààðàõààðàà       ìèíü àëäàà” ýíý. Àìüäðàëûíõàà        çºí人 öóãëóóëñàí þì áè. Ìèíèé        áè ÿðóó íàéðàã õýðýãã¿é ãàçàð
þì óó ãóòàë õóâöàñ ìóóäàæ ýëýõ         òóðøèä öýðýã äàðãûí àëáûã õàøèæ      õàíü õ¿¿õä¿¿ä “¯õëèéí ò¿éìýðò”        áàéäàã þì áàéíà ãýæ áîäîãäîæ,
¿åä ë áîääîã. Áàñ ºëñºõ ¿åäýý.         ÿâàõäàà ñàéøààë øàãíàë òºðººñ        ºâñ ìýò àññàí äàà. Õ¿íèé ¿ð õ¿¿õýä    øàòààð äîîø áóóæ ÿâàà ààâûí
Áè íýãýíòýý õ¿éòýí õàéðóó öàãààð       õ¿ðòýæ øóäàðãà çàíòàé íýãýí          ãýæ ¿ð õ¿¿õýä ë áàéäàã. Õàíü áàéæ     ìèíü òàÿãíû äóó íèìãýí õààëãàíû
õºíæ뺺 ÿðæ óíàãààãààä äààð÷           õîðâîîã òóó÷èæ ºíãºðººñºí 人 ýöýã   ÷àääàãã¿é þì áèëýý. Ààâûãàà áè        öààíààñ ñîíñîãäîõ íü øàòûã áèø
ñýðñíèéõýý äàðàà ààâûãàà èõ ñàíàæ      ìèíü. Ààâ ìèíü íàìàéã òàâäóãààð      ãîìäîîæ çîâîîæ áàéãààã¿é ÷ ààõàð      ìèíèé òîëãîéã òîíøîîä áàéõ
áèëýý. Ààâ õ¿í ºòãºí äóðäàòãàë         àíãèä õàëäâàðò ãåïàòèò ºâ÷íººð       øààõàðõàí ãèéã¿¿ëæ ÿâñàí ìèíü         øèã ñàíàãäñàí. Øºíº íü íîéð
¿ëäýýäýãã¿é. Ýýæ øèã îéð áàéäàãã¿é                                                                                õ¿ðäýãã¿é. Ìàðãààø íü áàãà ¿äèéí
ó÷ðààñ òýð áàéõ. Áè çàðèìäàà                                                                                      àëäàä ààâ ìèíü àìüñãààäñààð îðæ
ààâòàéãàà àìüä þì øèã ÿðüäàã þì.                                                                                  èðýõýä îðîõ áàéõ ãàçàð îëäîõã¿é
Õîâ õýëæ áàéãàà þì øèã ø¿ëýã ÷                                                                                    ñàíàãäñàí. Ààâ ìèíü õýíýãã¿é íü
áèé. Áàéõã¿é þìàíä òýãæ õýëñíýýð                                                                                  àðãàã¿é “Ààâ íü òýòãýâýðýý àâààä”
íýãýí áîäëûí ãóíèã çîâëîíãîî                                                                                      ãýýä íóñíû àë÷óóðàíäàà áîîæ
ýì÷èëæ     ñàíààãàà   òàéâøðóóëæ                                                                                  áîî÷èõñîí õî¸ð õàéðöàã “ÂÒ”
áàéãàà õýðýã þì óó äàà. Ààâûãàà                                                                                   ãàðãàæ    ºã뺺.   Òýíýãëýñíèéõýý
àëãà áîëñíû íü äàðàà ë ¿¿íèéã èë¿¿                                                                                òºëºº áè òàìõèàð øàãíóóëàâ.
ìýäýðñýí. Ãàäààä òºðõ íü àäèëõàí                                                                                  Ààâ ìèíü òýð øºíº áàñ íîéðã¿é
õ¿íòýé òààðàëäàõ, òàíüäàã õ¿íòýé                                                                                  õîíîñîí áèç ýý. Õ¿íèé ààâ ãýäýã
íü óóëçàõ ñàéõàí ø¿¿. Ìèíèé õóâüä                                                                                 èéì ë àìüòàí. Ìèíèé õýðýãëýäýã
òèéì õ¿í èõ ¿íýòýé áîëæ áèëýý.                                                                                    “õîð” ààâä ìèíü òýòãýâýðèéí õýäýí
                                                                                                                  ìºíãºíººñ íü ¿íýòýé áàéíà. Íàìàéã
   Ààâ ìèíü íàäòàé àäèë                                                                                           õàéðëàäàã õàéð íü òèéì íàíäèí ãýæ
                                                                                                                  áè ÿñ ìàõàíäàà øèíãýòýë óõààðñàí.
  íÿëöãàð õ¿í áàéãààã¿é...                                                                                        Òýãýýä áè õ¿í õàëàíä áèø, õàéðàíä
À   àâ ìèíü ýðýýã¿é, õ¿äýð õàäàð
    òàëäàà. Íàäòàé àäèë íÿëöãàé
õ¿í áàéãààã¿é. ªâ÷èíã áàãà òîîäîã
                                                                                                                  õ¿í áîëäîã þì áàéíà ãýæ õýäýí
                                                                                                                  õ¿¿õäýý ààâ øèãýý ë ýðõë¿¿ëæ
                                                                                                                  ºñãºñºí. Ìèíèé áóðóó çºâèéí ä¿í
õýíõýã õ¿í áàéñàí þì. Ýýæèéã
                                                                                                                  îäîî áîëòîë ãàðààã¿é ë áàéíà.
îðøóóëàõäàà øàðèë äýýð íü õàðèí
èõ ººð ¿ã õýëñýí. Èõýíõ õ¿í íàìòàð
                                       õ¿íä ºâäñºí, õîæèì ýëýãíèé õîðò      ààâûí ìèíü íàìàéã ãýñýí õàéðûí
óíøäàã áîëîõîîð áè òèéìýðõ¿¿ ¿ã
                                       õàâäðààð íàñàí àëäàõûí íü ýõëýë      äýðãýä þó ÷ áèø. Ààâûíõàà ºìíº        49 æèë àíãèð øàðãàë íàðàí
õýëýõ áàéõ ãýæ áîäñîí. Ãýòýë ààâ
                                       òýð áàéñàí þì áîëîâ óó ãýæ áè        ¿õýæ ë áàéæ “ëóéâàðäàæ” äóóñàõ
ìèíü “Ãàäàà èõ äóëààõàí áàéíà. Àõ
                                       áîääîã. Àðõè óóäàãã¿é òàìõè          àãóó èõ ºðòýé ¿ëäñýí. Áèå íü íýã
                                                                                                                   äîð ààâòàéãàà áàéæýý...
ä¿¿ íàð ÷èíü á¿ãä èðæýý, õ¿¿ áèä
2 ÷èíü ýíä áàéíà” ãýýä õîîëîé íü
çàíãèðààä öààø ¿ã õýëæ ÷àäààã¿é.
                                       òàòäàãã¿é õ¿í ýíý ºâ÷íººð ºâäºõã¿é
                                       þì øèã ñàíàæ ÿâñàí íàäàä õà÷èí
                                                                            èõ äîðîéòîîã¿é áàéõäàà íýã ºã뺺,
                                                                            ìèíèé õ¿¿ã ãóéæ óðòûí äóó òàâèàä
                                                                                                                  À   àâ ìèíü 76 íàñ çîîãëîñîí, 27-
                                                                                                                      òîéä íü áè ãàðñàí ãýõýä 49 æèë
                                                                                                                  ààâäàà ýðõýëæ, ¿íñ¿¿ëæ, òýíýãëýæ
                                       ñàíàãäàæ áàéëàà. Ýëäâèéí ¿íýí        ºãºº÷ ãýñýí ãýäýã. Ñîíñîîä íóëèìñ
Èéì ¿ã ñîíñîîã¿é íàäàä èõ ñîäîí                                                                                   ÿâæ äýý. ªºðººð õýëáýë 49 æèë
                                       õóäàë ñóðòàë÷èëãàà íàìàéã òèéì       íü óðñààä áàéñàí ãýæ õ¿¿ ìèíü
áàéëàà.                                                                                                           àíãèð øàðãàë íàðàí äîð ààâòàéãàà
                                       áîëãîñîí õýðýã.                      íàäàä õýëñýí. Îð÷ëîíä õ¿í èõ
                                                                                                                  áàéæýý. Æèë ãýäýã õà÷èí. Ìèíèé
                                                                            õîðãîäîõ þì áèëýý. Òýãæ ÿâààðàé,
  Ýð÷¿¿ä èõ ¿íýã¿é õ¿ì¿¿ñ                                                                                         25-íû æèë îðæ áàéõàä èæèé ººä
                                       Òóéëäñàí ààâûãàà õàðæ áè             èíãýæ àìüäðàõ ¸ñòîé ãýæ íàäàä
                                                                                                                  áîëæ, 49-íèé æèë îðîõîä ààâ
       þì óó äàà...                         íýã èõ óéëñàí...                ÿðüäàãã¿é, ñóðãàäàãã¿é áàéñàí. Íýã
                                                                                                                  ìèíü ººä áîëñîí äîî. Ààâûãàà ººä
                                                                            óäàà õàðèí “Ìèíèé õ¿¿ ÷ ñàéí õ¿¿ ë
À   àâ íàäàä óõààíòàé õ¿í òóëäàà
    ýðõëýýã¿é, õààÿà õ¿ñäýã áàéñàí
÷ áàéæ ìàãàäã¿é, ãýëýý ÷ ýðõýëæ
                                       À   àâ ìèíü á¿òýí ãóðâàí ñàð
                                           õýâòýðò îðæ øàíàëæ çîâîõäîî
                                                                            äýý. ªã뺺 áîñîõäîî óöààðòàé áîñîõ
                                                                            þì. Áèòãèé òýãæ áàé, ºäºðæèí㺺
                                                                                                                  áîëñíîîñ õîéø 3 æèëèéí äàðàà
                                                                                                                  îíãîëñîí ãàçðûã íü ýðãýëýý. Ãàçàð
                                       “¸î” ãýæ ãàíö õýëýýã¿é äýý.                                                äýýð íü î÷èõîä øèâðýý áîðîîòîé
÷àäààã¿é. Ǻºëºí ãóòàë ÷ íýõýýã¿é,                                          àæèë ÷èíü á¿òýõã¿é ø¿¿ äýý” ãýñýí
                                       Òóéëäñàí ààâûãàà õàðæ áè íýã èõ                                            áóäàí áóó÷èõñàí áàéñàí. Õºë
ãàíö õ¿¿ãèéíõýý àÿûã äàãààä ë                                               äóóãàà ºíäºðñ㺺ã¿é, óóðã¿é õýëñýí
                                       óéëñàí. Î÷èæ î÷èæ äýðíèéõ íü                                               ãàðûíõ íü àëèíûõ íü þì ãàíöõàí
ÿâñàí. Òýâ÷ýýðòýé õ¿í äýý. Õàðèí                                            ýíý ¿ã íàä äýýð ÿìàð ÷àíãà áóóñàí
                                       äýðãýä ø¿¿. Ààâ ìèíü áîðîîíä                                               ãàíöõàí øàãàéí ÷èíýý öàéñàí
áè òýãýõã¿é ýý, ýíý õýäýí õ¿¿õýääýý                                         ãýæ ñàíàíà. Ýöýã ãýäýã åð íü ç¿òãýæ
                                       íîðñîí ºðõ øèã çîâõèî àðàé ÿäàí                                            ¿åíèé ÿñ ë ¿ëäýæ. Áè õàíüòàéãàà
ýðõýëæ, òóíèðõàæ, àéëãàæ áàéæ ¿õüå                                          ýëýãääýã èõ ¿¿ñãýë áîëîëòîé þì. ¯ð
                                       ºðãºæ “Ýð õ¿í íóëèìñ õîâîðòîé                                              õ¿¿õä¿¿äòýéãýý õàð áàãûí íàéç
ãýæ áîääîã þì. Ýíý íü õ¿¿õä¿¿äýý                                            íü áàãà õàéðëàäàãòàà áèø, õàëäàæ
                                       ÿâäàã þì ø¿¿” ãýæ õýëýýä àì íü                                             õóóð÷ ÓÃÆ Èäýðáàòòàéãàà î÷ñîí
¿ëäýõýä íü ãîìäëûã íü áàãà                                                  áîëäîãã¿é äýý, íîîëæ áîëäîãã¿é
                                       ºìºëçºæ äààõã¿é áîëñîí ãàðûí                                               þì. ßã òàâüñàí ãàçðûí íü ºëìèéä
áàéëãàõ ãýñýí þì. Áè ààâûãàà ººä                                            äýý, íÿëóóí áèø äýý, “Õîëûí óóë”
                                       íü ¿ç¿¿ð õºäëºõ àÿäñàí. Íàìàéã                                             Ë.Èäýðáàò ìèíü õóóðàà óäààí
áîëñîíû äàðàà íü òýãýõ ìèíü ÿàëàà                                           áàéäàã àæ.
                                       òýâýð÷ ¿íñýõ ãýæ áàñ óéëñàí áàéõ.                                          ãýã÷ íü òàòñàí. Õóóðûí ýãøèãýíä
èíãýõ ìèíü ÿàëàà ãýæ èõ áîäñîí.
                                       Íóëèìñ íü ãàäàãøàà áèø äîòîãøîî                                            óóë õàä ºíäèé㺺ä èðýõ øèã
Íýãýí áîäëûí ººðèé㺺 èõ ÿëëàñàí.
                                       óðñàæ áàéñàí áèç ýý. Íàìàéã ãàðûã                                          ñàíàãäñàí. Ààâ ìèü õóóðûí ýãøèã
Çàðèìäàà áè ýð õ¿í íýã èõ ¿íýã¿é                                             Õ¿í õàëàíä áèø õàéðàíä
                                       íü àòãàõàä ç¿ðõ íü àëãàí äîòîð íü                                          ñîíñäîã÷ ¿ã¿é áàéãàà äàà ãýõäýý
õ¿ì¿¿ñ þì óó äàà ãýæ áîääîã.
                                       îð÷èõñîí þì øèã äýíä¿¿ õóðäàí          õ¿í áîëäîã þì áàéíà...              õóóðäóóëñàí õýðýã. Ìîðèí õóóðûí
                                       öîõèëæ áàéëàà. Ààâ áèä õî¸ðûí                                              ýãøèã òýð ºíäºð óóëûí ýíãýðò
  Ýöýã ìèíü øóäàðãà çàíãààð
        õîðâîîã òóó÷èæ
                                       õàìãèéí ñ¿¿ëä ñîëüñîí ¿ã åð人 ë
                                       ýíý. Õàðèóã¿é ººä áîëîõ ãýæ áàéãàà
                                                                            À   àâ ìèíü íýã ºäºð “Áè çàÿà
                                                                                ìóóòàé õ¿í äýý” ãýñýí. ¯ã¿é åð
                                                                            íü þóíààñ èíãýæ õýëýâ ãýæ áîäîîä
                                                                                                                  áàãòàõã¿é óðä èõ õºíäèéã ä¿¿ðýí
                                                                                                                  áàéõ øèã. Òýãýõýä áè íýã öýýæýý
       ºíãºðººñºí 人...               ààâûíõàà áèåèéí áàéäàë í¿äíýýñ       áàéñàí ÷èíü ÿíç á¿ðèéí õàðèó ãàð÷     îíãîéòîë óéëñàí äàà. ªòëºõ òóñàì

Ä   óó ø¿ëãýýð õ¿íèéã àðãàääàã,
    ¿õñýíýýñ íü õîéø ÿìàð ÿâñíààð
àðãàääàã. À÷ õ¿¿ íü ààâûíõàà õºðãèéã
                                       íü õ¿í àìüäðàëä äóðëàæ àìüäàð÷,
                                       àìüäðàëûã ¿çýí ÿäàæ áóöäàã
                                       þì áàéíà ãýäãèéã õàðñàí. Óäààí
                                                                            áàéâ. Áè õàðèóã íü îíîæ îëîõã¿é
                                                                            áîëîõîîðîî íýãýíòýý ààâààñàà
                                                                            àñóóëàà. Òýãýõýä ààâ ìèíü “Õàíèà
                                                                                                                  íóòàã ãýäýã ñàíàãäàíà. Òýãýõ
                                                                                                                  òîîëîí ààâûí ìèíü “Íóòàãò ìèíü
                                                                                                                  íàìàéã òàâèàðàé” ãýæ õè÷ýýíã¿éëýí
çóðñàí òýð ¿åä íàäààñ èë¿¿ à÷èéã       çîâñíîîñ ÷ èíãýäýã áàéæ ìýäýõ þì.    çàëãè÷èõñàí õ¿í ÿàæ çàÿàòàé áàéõ      çàõèñíû ó÷ðûã öàã ìº÷ òîîëîí
íü õàðèóë÷èõàâ óó ãýæ áîäîãäñîí        Ýð çîðèãèéã ãàðãàëàà ÷ èõ æàìûí      âý äýý” ãýýä èõ øèð¿¿í õàðñàí. Áè     ÿñàíäàà õàäòàë îéëãîõ áîëîëòîé.
ø¿¿. Ààâ ìèíü àðõè, àéðàã áèòãèé       õºëä õ¿í ãýäýã äààí÷ º÷¿¿õýí.        íýã èõ ñýòãýäýã õ¿í áîëîõ ãýæ “Íýã    Áè ººðºº àìèðëàõûí öàãòàà àíãèëàí
õýë òàðàã ÷ óóõã¿é. Áè ààâûãàà                                              àâñàíä õî¸ð õ¿í áàãòäàãã¿é þì         äýýäýëæ     íóòàãëóóëäàã    “Àëòàí
äàë ãàð÷èõñàí õîéíî íü õî¸ð óäàà        Ààâûíõàà ºìíº ¿õýæ ë áàéæ           ÷èíü äýý ààâ ìèíü” ãýýä õýëýýä        ºëãèé”-ä àëäàðàà äàãàæ î÷èõã¿é,
õàëàìöàõûã ë ¿çñýí. Íýã íü õàìãèéí      “ëóéâàðäàæ” äóóñàõ àãóó èõ          òàâü÷èõñàí ÷èíü èõ óöààðòàé           àíõ óíàñàí íóòàãòàà ñ¿íñýý äàãàæ
ñ¿¿ë÷èéí óäàà íóòàãòàà, íºãºº                                               íü àðãàã¿é “ßðóó íàéðàã ÷èíü          î÷íî. Ààâäàà îéðõîí î÷íî.
                                              ºðòýé ¿ëäñýí...

          “Õýðâýý ÷è õ¿í þì áîë ºâºã äýýäñýý á¿¿ ìàðò. Õýçýý íýãýí öàãò ÷àìàéã ºâºã äýýäýñ ìèíü ãýíý” Î.Äàøáàëáàð
       2009/7 (40)
  9
                                                    ªªÐ×˪ËÒÈÉà ªªÐªªÑªª
                                         Ç¿ðõýíä ¿éëäâýðëýâ
      “Ãýðýýñëýë” ºã¿¿ëëýã
                                                     Çîõèîë÷, ñýòã¿¿ë÷ Õ.Áîëîð-Ýðäýíý
                                                                                                   “Öýâýðëýãýý” ºã¿¿ëëýã
 Ã    ýíýòõýí ò¿¿íèéãýý ¿ã¿éëæ ýõëýâ.
      Ñàÿõàí ë áàéñàí. Áàéõ áàéõäàà       Ã   ýð îðíîî öýâýðëýõ. Áèäíèé áàéíãûí õýðýãöýýíä
                                              áàéäàã ýíý ¿ã öààíàà ë íýã íóõàöòàé ººð÷ëºëò
                                         õèéõèéã øààðäàõ ìýò øóðãóó áàñ çàëõìààð óëèãòàé
                                                                                                 çàëóó,
                                                                                                   -Çà, èíãýýä ãàíöõàí äàëàâ÷òàé ¿ëääýã þì áàéæýý
                                                                                                 ãýæ ñàíàà àëäààä íàä ðóó íýã ñîíèí õàðö òîãòîîí
á¿¿ð ýí¿¿õýíä áàéñàí. Àâ÷èõàæ.
Àëä÷èõàæ.                                ñàíàãäàíà. Ãýñýí ÷ ýíý óëèãëàëûã ã¿éöýòãýõ çàéëøã¿é     õàðñíàà õóíäàãàòàéãàà íýã òîì áàëãà÷èõààä,
     Ýýæýýñýý àñóóâ. “Õàðààã¿é ýý,       øààðäëàãà íàäàä îëîí òîõèîëääîã. ªíººäºð ÷ òèéì           -Àëèâ ÿâúÿ. Õààëòàà õèéå ãýæ íàäàä õýëýýä
ìýäýõã¿é.”                               ë ºäºð. Ãýðýý öýâýðëýõ àæëûã áè òóí ÷ õè÷ýýíã¿é         ãàðààñ ìèíü ýëýý øèã ø¿¿ðýí àâààä ÷èðýí ãàðàâ.
     Õºðøººñºº ñóðàãëàâ. “Òýð¿¿ãýýð      õèéäýã. Á¿ð äàëäûí äàëä áàéãàà õèð òîîñûã ÷             Áèä ò¿¿íèé ìàøèíä ñóóõààð àëõàæ ÿâàõ ¿åä ýðãýí
ÿàäàã þì.”                               ¿ëäýýëã¿é öýâýðëýõ ãýæ õè÷ýýíý. Õýðâýý õàà íýã          õàðâàë íàéç á¿ñã¿é ìààíü êàôåíèé ãàçðûí öîíõíû
  Õóâöàñíû ø¿¿ãýý, äýð, ãóäñàà ñºõººä    ãàçðûã äóòóó öýâýðëýýä îðõè÷èõâîë òýð ç¿ãýýñ ìóóõàé     öààíààñ áèäíèéã í¿ä ñàëãàõã¿é øèðòýí ñóóæ áàéñàí
÷ îëñîíã¿é.                              õàðàíõóé õàíõàëæ, òýð õàðàíõóéä õàð ºâñí¿¿ä óðãààä,     þì. Áè ò¿¿í ð¿¿ ãàð äàëëàí èíýýñýí, õàðèí ò¿¿íèé
Èéì õóðäàí,                                               õîðõîé øàâüæ ä¿¿ðýýä áàéõ ìýò          í¿¿ðíèé íýã ÷ áóë÷èí õºä뺺ã¿é øèã ñàíàãäàæ áàéíà.
èíãýýä     ë                                              òºñººëºãääºã.                          Òýð æèõ¿¿í ñýòãýãäýë õ¿éòýí æàâàðòàé õàìò ýíãýð
àëä÷èõíà                                                    Ãýðýý öýâýðëýõ àæëûã á¿ð çóðãèéí     ë¿¿ øóðãàëàí îðîõîä áè íàéç çàëóóãèéíõàà ìàøèíä
                                                          öîìîãíîîñ ÷ ýõëýõ íü áèé. Òýð          ýâã¿éöñýýð øóðãàí îðîâ.
ãýæ áîäîæ
                                                          áîëãîíäîî ìèíèé åðòºíöºä íýãýí           Áèä òýð øºíº ãàëçóóðñàí ìýò ¿íñýëöýæ, áàðàã çîãñîî
áàéñàíã¿é.
                                                          öàãò îðæ èðýýä òóõëàí ñóóæ àÿãà        ÷ºëººã¿é áèå áèå ð¿¿ãýý äàéðàí äîâòîëãîâ. ßàãààä
“Íàäààñ
                                                          öàé óóãààä ãàðñàí, îäîî áîë îãò        ÷ þì ýíý áàéäàë ìààíü áèäíèé õýí õýíèé äîòðûã
º º ð º º
                                                          õýðýãã¿é áîëñîí õ¿ì¿¿ñèéí çóðãèéã      ÿìàð íýã óÿàíààñ ÷ºëººëæ áàéõ øèã ñàíàãäñàí. Áèä
ÿâ÷èõàâ óó?
                                                          öîìîãíîîñîî õóóëæ õàÿíà. Ýíý ìº÷èä     ºã뺺 íü àìðàã õîñóóä øèã íÿëóóðàí ¿ä áîëòîë îðîíä
Ò¿¿íã¿éãýýð                                               íýã çóðãàí äýýð áè òóí èõ ýðãýëçýæ     õºëáºð÷ ýëäâèéã õººðºëäñºí ÷ íàéç á¿ñã¿éíõýý òóõàé
áè îðøèí                                                  áàéíà. Õàÿõ óó, áàéõ óó. Òîîñ äàðñàí   îãò äóðñààã¿é. Òýð ¿åä áè òýð çàëóóãààñ á¿ðìºñºí
òîãòíîíî                                                  /Óã íü ÷ ãÿëàëçààä öààíàà ë ºíãºòýé    àíãèæðàõ öàã áîëñíîî îéëãîâ. Áàñ ò¿¿íä îãò õàéðã¿é,
ãýäýãòýý                                                  áàéíà ë äàà. Ãýõäýý íàäàä òîîñ         õýçýý ÷ äàñàæ ÷àäàõã¿éãýý óõààðñàí. Áèä èíãýýä ë
èòãýõã¿é                                                  äàðñàí þì øèã õàðàãäààä áàéõ þì/       ñàëñàí. Äàõèæ îãò óóëçààã¿é. áèå áèå ð¿¿ãýý óòàñ
íü.”                                                      íýã õ¿ðýí çóðàã ººäººñ “Õàÿõ íü óó”    ÷ öîõèîã¿é. Îäîî áîë áàðàã ç¿¿ä øèã õîë, á¿ðõýã
        ̺÷,                                              ãýõ øèã õÿíàìãàé õàðíà. Çóðãàí äýýð    ñàíàãäàõ òýð ºäð¿¿äèéí òóõàé ÿàãààä ÷ þì ýðãýí
õîðîì, ñàð,                                               áàéãàà ýìýãòýé íýãýí öàãò ìèíèé        äóðñàõààñ äóðã¿é õ¿ðäýã. Ñóðàã äóóëáàë íàéç çàëóó
æèë.     Õºë                                              ºäðèéã çóãààòàé ºíãºð¿¿ëäýã íàéç       ìààíü ýõíýðòýé áîëæ, òýäíèéãýý àâààä ãàäààäàä
õºíãºð÷ýý.                                                íàðûí íýã áàéæ áèëýý. Áè ò¿¿íòýé       ãàðñàí ãýñýí. Õàðèí íàéç á¿ñã¿é ìààíü ºäºð á¿ð
Òýð ºäðººñ                                                çîðèóä õºòëºëöºí ÿâæ ýíý çóðãèéã       øàõàì ìèíèé õàæóóãààð øóðõèéòýë çºðºí ºíãºðäºã.
õ î é ø                                                   äàðóóëñàí þì. Õàÿõààð øèéäñýí          Íýãýíò áèå áèåíýý òàíèõã¿é øàõàì àìüäàð÷ áàéãàà
íóëèìñ,                                                   øàëòãààí áîë îäîî òýð íàäàä îãò        ó÷ðààñ ýíý çóðàã îäîî ãàëûí äºë áîëîõ íü ç¿éòýé ãýæ
è í ý ý ä                                                 õàìààã¿é íýãýí áîëñîíä ë áàéãàà        áè áîäîîä áàéíà ë äàà.
õ î ¸ ð û ã                                               õýðýã.                                   Òýãýýä íàéç á¿ñã¿éòýéãýý õàìò àâàõóóëñàí çóðãàà
ìàðòàâ.                                                     Óã íü ºäºð á¿ð øàõàì ë òààðàëääàã    ãàëä õýðõýí øàòàõûã õàðàõñàí ãýñýí õ¿ñýë ó÷èðã¿é
Õ ó ä ë à à                                               þì ë äàà. Ãýõäýý á¿¿ð ìýíä óñàà        îâîëçîâ. Áè ¿íñíèé ñàâ àâààä çóðàãíû äîîä áóëàíãààñ
õ ý ë æ                                                   ìýäýëöýõýý ÷ áàé÷èõñàí. Íàìàéã         ãàë àñààëàà. Çóðàã äýýð íàéçûí ìààíü õ¿ðýìíèé ç¿¿í
ñóðëàà.                                                   òàíüäàã ýñýõèéã íü á¿¿ ìýä. ßàæ        òàëààñ ýõëýí õºõ äºë í¿¿æ áàéñíàà ààæìààð õàðëàæ,
Õóóðàí ìýõëýõ áîëëîî. Ýýæèéãýý           áàéãààä ÷ õî¸ð òèéøýý ñàëöãààñàí þì, á¿¿ ìýä.           õºõíèéõ íü õàâüöàà óëàéðàí öîîð÷èõîâ. Òýðõ¿¿ öîîð÷
îðõèëîî.     Ãóíèãëàñàíã¿é.    ͺõ人    Çàðèìäàà èõ ë ÿàðóó ÿâæ õàðàãääàã. Çàðèìäàà             õàðëàñàí í¿õèéã òîéðîí íºãººõ õºõ äºë óëàì äýýøëýí
õàÿëàà. Ãàíöààðäñàíã¿é.                  áîë ýðãýí òîéðíîî ÷ àíçààðàõã¿é øàõàì ãàçàð             í¿¿æ áàéñíàà ìèíèé øàíàà ðóó óðñàí îðæ èðëýý.
  Äýëõèé ìèíèé òºëºº ýðãýíý. Íàð         øàãàéí õºëºº äààæ ÿäàí àðàé ãýæ ãèøãýëæ áàéõ            Øàíàà ìèíü ¿ð÷ëýýòñýí ýìãýíèéõ øèã àòèðàëäàí
ìèíèé òºëºº ìàíäàíà. Õ¿ì¿¿ñ ìèíèé        øèã ñàíàãääàã. Áèä õî¸ð äóíäàà íýã çàëóóòàé áàéâ.       áàéñíàà èíýýìñýãëýñýí í¿äíèé ìààíü äîîãóóð
òºëºº àìüäàðíà. Îäîä ìèíèé òºëºº         Òýð çàëóó áèä õî¸ðûã õàìò áàéõàä ë óóëçàõ äóðòàé,       Ẻãíºðºí îðæ èðñíýý øóóä ë íàéçûí ìààíü í¿ä ð¿¿
ãÿëàëçàíà. Ýíä íàäààñ ººð õýí ÷ ¿ã¿é.    ñîíèí ýð áàéëàà. Õàìò áàéõäàà áèä ãóðàâ òóí ÷           õóðö æàä ìýò ¿ñðýâ. Òýãñíýý ÿàãààä ÷ þì, ò¿¿íèé íýã
̺÷, õîðîì, ñàð, æèë…                    çóãààòàéãààð öàã íºãöººäºã áàéñàí. Õàðèí òóñ òóñäàà     í¿äèéã òîéðîí äýýøèëñíýý íºãºº í¿äèéã íü á¿ðõýí
  ¯ñýíä õÿðóó óíàæ, ¿ð õ¿¿õä¿¿ä îðõèâ.   áîë çààâàë áàéõã¿é íýãíèéãýý ÿðèíà. Ãýõäýý áèäíèé       àâëàà. Ýíý á¿õíèé ýöýñò ìèíèé çóðàã á¿ðýí øàòàæ,
Äýëõèé õºëèéã ìèíü òýýðøààæ, íàð         ñàëàõ øàëòãààí áîë òýð çàëóó áèø áàéëàà. Þóòàé ÷        çºâõºí èíýýìñýãëýñýí óðóóë ìèíü ë á¿òýí ¿ëäýâ.
                                         áè òýãæ ë áîääîã. Áèä õàìò áàéõäàà õ¿éñèéí ÿëãààãàà     Õàðèí íàéçûí ìààíü íýã í¿ä íàä ðóó õàéíãà õýðíýý
ñàëõèâ÷ààð öóõàëçàíà. Õ¿ì¿¿ñ íàìàéã
                                         ìàðòàæ, á¿ð áèå áèåíýý ºâºð äýýðýý ñóóëãààä ¿ñýýð       ãóíèãòàé øèðòñýýð…
ìàðòàæ, îäîä ãýðëýý õóìèíà. Òýð ìº÷èä
                                         íü òîãëîõ /ãàäíû õ¿í õàðâàë øàëèãëàæ áàéíà ë ãýæ          -Þó áèëýý? ßàõààðàà òýðíèé í¿ä èéì ãóíèãòàé
äàõèàä ë ò¿¿íèéãýý ¿ã¿éëæ ýõëýâ. Õýçýý
                                         áîäîõ áàéõ/, õºõèéã íü áàçàëæ, çàðèìäàà õýòýðõèé        áàéäàã áèëýý?
íýãýí öàãò áàéñàí. Õýðýã áîëãîí õàéæ
                                         äàâàðâàë õàìò áóóäàëä îðîîä õîíîæ îðõèäîã ë               Àìàíäàà ººðºº ÷ ìýäýëã¿é èíãýæ äóó àëäñàíûõàà
îëîîã¿é. Òàÿãàà òóëààä ãóäàìæèíä
                                         áàéñàí. Ãýõäýý áèä ãóðàâ õýçýý ÷ áèå áèåíèéõýý          äàðàà áè ò¿¿íèé í¿äèéã àíõààðàëòàé øèðòýâ.
ãàðëàà. Òààðàëäñàí á¿õíýýñýý àñóóæ       äýðãýä ñåêñ õèéæ áàéãààã¿é. Òýð òóõàé ÿðèàíûõàà         ¯íýõýýð ãóíèãòàé õàðö ººäººñ “×è ÿâààä ºãºº÷” ãýæ
ñóðàãëàâ.                                ñýäâ¿¿äýä ÷ îðóóëäàãã¿é áàéëàà. Àíä íºõºä ãýõýä         ãóéõ ìýò õàðàõ àæ. Ýíý ¿åä áè íàéç á¿ñã¿éíõýý ààø
  “Òèéì þì áàéäàã þì óó?” Õýí íýã íü     àðàé ë áèø. Íóóö àìðàãóóä ãýõýä áàñ èõ ººð. Çàëóó       àÿãèéã íýõýí ñàíàëàà. Òýð íºãºº çàëóóòàé õºòëºëöºí
ìºðºº õàâ÷èíà.                           õ¿ññýí ¿åäýý áèä õî¸ðûí àëü íýãèéã õºò뺺ä ãàðààä       ãàðàõäàà í¿ä íü îãò ººð ºí㺺ð ãÿëàëçàæ áàéõ þì. /Áè
    “Òýðýí øèã õýðýãã¿é þì áàéõã¿é.”     ÿâ÷èõíà. Òýð ¿åä õàëóóí êîôå îî÷ëîí ¿ëäýæ áàéãàà        ÿàãààä òóõàéí ¿åä òýð õàðöûã àíçààðààã¿é þì áîë?/
Õýñýã õàð÷óóë ñóðãàìæèëíà.               áè íàéç á¿ñã¿éäýý ãàð äàëëàí “áàÿðòàé, ñàéõàí           Õàðèí ìèíèé ýýëæ áîëîõîä òýð ñàíäðàí çóãòàõ ìýò
    “Íàäàä ëàâ òèéì þì áàéãààã¿é”.       æàðãààðàé” ãýæ ¿íýí ñýòãýëýýñýý õýëäýã áàéñàíñàí.       ãàðààä ã¿é÷èõäýã áàéñàí íü õàðàãäàâ.
Àéëûí ýõíýð øèðýâ òàòíà.                 Õàðèí ìèíèé ýýëæ áîëîõîä íàéç á¿ñã¿é ìààíü ººðºº          -Òèéì ýý, òýð äóðëà÷èõààä áàéñàí áàéíà ø¿¿ äýý.
   “Õóëãàéëààä àâ÷èõã¿é þó.” Õ¿¿õä¿¿ä    ÷ áàñ õàà íýã òèéøýý ÿàð÷ áàéãààãàà õýëýýä çýðýãöýí     Õ¿éòýí õºëä¿¿, çóãàà öýíãýëýýñ ººð þì ñîíèðõäîãã¿é
äààæèãíàíà.                              ãàð÷ àëãà áîëíî. Ìèíèé õóâüä òýð çàëóóòàé õàìò          íàéç çàëóó áèä õî¸ð õàðèí ò¿¿íèéã òîõóóðõàõ ìýò
  ̺÷, õîðîì, ñàð, æèë. Ìºíººõ ë         ¿äøèéã ºíãºð¿¿ëýõýä òàéâàí, àÿòàéõàí ñàíàãääàã          è÷ã¿¿ðòýé ÿâäëààðàà ãàéõóóëàí çóãààöäàã áàéæ. Òèéì
ýðýë. Õóðààæ öóãëóóëñàí á¿õíèéã ìèíü     áàéæ áèëýý.                                             ó÷ðààñ ë òýð íàìàéã îäîî îãò òàíèõã¿é öàðàéëäàã þì
îãòîðãóéí òîîñ çàëãèæýý. Ìàðòàãäàæ         Áèä óóëçàëäñààð ë áàéâ. Áàðàã ãóðâàí æèë îð÷èì        áàéíà.
õîöîðñîí íàäàä ýýæ ÷ àëãà, íàéç ÷        áîëñîí áàéõ. Íýã ºäºð íàéç á¿ñã¿é ìààíü õóðèìàà           Ýíý áîäëûí äàðàà áè òýð ýìýãòýéã ó÷èðã¿é ºðºâäºæ,
àëãà. Õóìèæ äàâ÷èãäñàí ñ¿¿ë÷èéí          õèéõ áîëñíîî õýëýâ. Çàëóó áèä õî¸ðûí í¿ä äóõàí          õººðõèéëºëòýé á¿ñã¿é õ¿íèéõ íü õóâüä õ¿íäýòãýõ
àìüñãàë. Õ¿¿ãýýñýý áè èíãýæ ãóéëàà.      äýýðýý ¿ñðýí ãàð÷ èðýýä “ßàãààä îäîî áîëòîë áèä ýíý     ñýòãýãäýë òºðñºí þì. Õýäèéãýýð ýíý öýâýðëýãýýãýýð
“Õ¿í ÷àíàðûã ìèíü çààâàë îëîîðîé!”       òóõàé ìýääýãã¿é áèëýý?” ãýæ çýðýã øàõàì õàøãèðàí        òýð çóðàã ìèíèé öîìîãò áàéõã¿é áîëñîí ÷ áè õýíýãã¿é
                                         àñóóñàí þì. Õàðèí íàéç á¿ñã¿é ìààíü èíýýä àëäñàíàà      çàíãèéíõàà ìàíàíã àð÷ààä àðèëãà÷èõ øèã áîëëîî.
                                         “Òà õî¸ð áîë ìèíèé àìüäðàëààñ òóñäàà óëñ. Õóðèìàí       Îäîî õýçýý ÷ õ¿ì¿¿ñò òèéì õàéõðàìæã¿é õàíäàæ
                                         äýýð ìààíü áèòãèé èðýýðýé, ãóéÿ” ãýæ õàðèóëæ áèëýý.     ÷àäàõã¿é áèç. Ãýðýý ¿ðãýëæë¿¿ëýí öýâýðëýñýýð
                                           Ãóðâûí õîëáîî òàñàð÷ áàéãààã áè ë ëàâ òýð ¿åä         äóóñàõ õ¿ðòëýý áè íºãºº á¿ñã¿éí ¿ëäñýí ãàíö í¿ä ð¿¿
                                         ñ¿ðõèé òîä ìýäýð÷ áàéñàí ÷ ãîìäîîã¿é. Õàðèí íàéç        õÿëàì õÿëàìõèéñýýð ë áàéëàà.

                           “Í¿ãýëã¿é õ¿íèé í¿äýíä àç æàðãàëûí èíýýìñýãëýë òîäîðäîã” Î.Áóëãàíõàíãàé
                                                                                                                              2009/7 (40)
                                                           ÀÌÜÄÐÀË ªªÐªª                                                                      10


                                                                                                                ªâººãèéí ¿ëãýð

Á¿òýýë÷ ñýòãýëãýýíèé                                  Áèä àìüäðàëàà                                 ñàéõàí áàéøèíä àìüäàðíà, ñýòãýëã¿é õàíäâàë
                                                                                                    ìóóõàí îðîìæèíä àìüäàðíà…

  ñóóðü øèíæ ÷àíàð                                    õýðõýí á¿òýýí                                 Õàðàìñàëòàé íü öàã õóãàöààã áóöààæ
                                                                                                    áîëäîãã¿é. Òà áîë àìüäðàëûíõàà áàðèëãà÷èí.

                                                    áàéãóóëæ áàéíà âý?                              Ãàíö õàäààñ õàäàõ, õàíà áîñãîõ, öîíõ
                                                                                                    øèëëýõäýý õ¿ðòýë òà àìüäðàëàà áîñãîæ
                                                                                                    áàéãàà.
Á    ¿òýýë÷ýýð ñýòãýí øèíý ñýäë¿¿ä ¿¿ñãýñíèé
     ¿ð ä¿íä äýëõèé äýýðõ á¿õ äýâøèëòòýé ýä
ç¿éëñ, òåõíîëîãè, ìåíåæìåíò, òýýâýð õîëáîî          Õ   ºãøèí áîëñîí áàðèëãà÷èí òýòãýâýðòýý
                                                        ãàðàõûã õ¿ñ÷, ýçýíäýý ýíý òóõàéãàà õýëýâ:   Òàíû ºíººäðèéí ãàðãàæ áóé õàíäëàãà,
ãýýä ë òîî òîìøã¿é îëîí ç¿éë áóé áîëñîí. Øèíý       “Áè õºãøèð÷, íàñ ìèíü ÿâæ, áèå ìààíü ÷          ñîíãîëòóóä áîë òàíû ìàðãààøèéí àìüäðàë.
íýýëò õèéõ, ñàíàà÷ëàãà ãàðãàõûí ãîë àðãà çàì        äèéëýõýý áîëèëîî. Îäîî òýòãýâýðòýý ãàð÷,        Òýãýõýýð àìüäðàëäàà óõààíòàéõàí õàíäàæ,
íü á¿òýýë÷ áàéäàë þì. Ýíý àðãà çàìààð çîðèæ         àìàð òàéâàí àìüäàðìààð áàéíà” ãýæýý.            ñàéí ñàéõàí áàðèëãà áàðüöãààõ óó?!
áóé áèä àâúÿàñ õè÷ýýë ç¿òãýëýý ãàìã¿é äàé÷ëàõ       Ýçýí íü “Òàí øèã ñàéí àæèëòàíàà ÿâóóëàõàä
õýðýãòýé. Á¿õ òàëààðàà àñàð õóðäàí ººð÷ëºãäºæ       õàðàìñàëòàé áàéíà” ãýýä ñ¿¿ë÷èéí óäàà           Òà ÿã îäîî ÿìàð áàðèëãà áàðüæ áàéíà âý?
áàéãàà äýëõèé äýýð óðüäûíõààñàà èë¿¿òýéãýýð         ãàíöõàí áàéøèí áàðüæ ºãºõèéã õóâèéí ç¿ãýýñ
á¿òýýë÷ áàéõûã øààðäàæ áàéíà.                       õ¿ñ÷ýý.
 Á¿òýýë÷ áàéõ ñóóðü øèíæèéã äóðäâàë:
 • Øèíý ñàíààíóóä ¿éëäâýðëýäýã
                                                    Áàðèëãà÷èí “Çà” ãýñýí áîëîâ÷ ñýòãýë
                                                    ãàðãàñàíã¿é.   Òýðýýð    ìóóõàí     ìàòåðèàë
                                                                                                         Òàðèà÷íû ¿ëãýð
 • Àóãàà òîì ìºðººäºë, çºí áèëãèéã                  àøèãëàæ, óð õèéö ìóóòàé, ÷àíàðã¿é áàéøèí
ýðýëõèéëäýã
 • Îþóí óõààíäàà çàðèì ç¿éëñèéã øèíýýð õèéõ
                                                    áàðèâ. Òýð ¿íýõýýð ñýòãýëýýñýý õàíäñàíã¿é,
                                                    “áàðüæ ºãñºí” ãýñýí íýð ç¿¿ãýýä õóðäõàí
                                                                                                    Ý   ðò óðüä öàãò íýãýí òàðèà÷èí ãàçðàà
                                                                                                        õàãàëàõ ãàíö ìîðüòîé áàéñàí þì áàéæ.
                                                                                                                                 Íýã ºäºð ºíººõ
ýåðýã õàíäëàãàòàé                                                                                                                íü     àëäóóð÷,
 • ×àäâàð, ìýäýëãýý àøèãëàí øèíý àðãà çàìä                                                                                       õîë       ãàçàð
õ¿ðñýí ¿ð ä¿íã ¿íýëäýã                                                                                                           äàâõèí îäîõîä
 • Åð áóñûí ãýìýýð ç¿éëèéã åðèéí áîëãîäîã.                                                                                       õ º ð ø ¿ ¿ ä
 • Õóó÷íûã õîîðîíä íü äàõèí õîëáîæ çàðèì                                                                                         íü         èõýä
ç¿éëèéã ººðººð øèíýýð áè áîëãîäîã                                                                                                ºðºâäºõºä
 • Ñàíàà ñýäýõäýý õóó÷èí ñýòãýëãýýã õîéø òàâüæ                                                                                   ºâãºí òàðèà÷èí
÷ºëººòýé áàéäëûã áè áîëãîäîã                                                                                                     “ñàéí óó ìóó
 • Óëàìæëàëò áà äàäàë áîëñîí ñýòãýõ àðãààñ                                                                                       þó, õýí ìýäýý
çóãòäàã ãýõ ìýò...                                                                                                               àæ”     õýìýýí
                                                                                                                                 ºíãºð÷.
                                                                                                                                 Ä î ë î î
                                                                                                                                 õ î í î ã è é í
                                                                                                                                 äàðààãààð
                                                                                                                                 ºíººõ     ìîðü
                                                                                                                                 íü       çýðëýã
                                                                                                                                 àçàðãà     àäóó
                                                                                                                                 äàãóóëñààð
                                                                                                                                 è ð ý õ ý ä
                                                                                                                                 õºðø¿¿ä      íü
                                                                                                                                 áàÿðëàëäàí
                                                                                                                                 àòààðõàõàä
                                                    àìðàõûã ë õ¿ñ÷ áàéëàà.
                                                                                                    ºâãºí “ñàéí óó ìóó þó, õýí ìýäýý àæ” õýìýýí
                                                    Èíãýýä áàðüæ äóóñààä áàéøèíã äàðãàäàà
                                                                                                    ºíãºð÷.
                                                    õ¿ëýýëãýí ºãºâ. Äàðãà íü áàéøèíãèéí
                                                                                                    Ãýòýë òàðèà÷íû õ¿¿ íýã çýðëýã àäóóã óíàí,
                                                    ò¿ëõ¿¿ðèéã áàðèëãà÷íû ãàðò àòãóóëààä “Ýíý
                                                                                                    áóëãèóëæ áàéõäàà øèäýãäýæ, õºëºº õóãàëæ
 Õ¿ì¿¿ñ ººðñäèéí àìüäðàëàà õºíãºí, àÿòàéõàí,        áîë òàíû áàéøèí. Ìèíèé òàíä ºã÷ áóé áýëýã”
                                                                                                    ãýíý. Õºðø¿¿ä íü ìºí ë øîãøðîëäîæ ýõëýõýä,
àþóëã¿é, ýð¿¿ë, ñîíèðõîëòîé áîëãîõûí òóëä           ãýâ. Áàðèëãà÷èí øîêîíä îðîâ. “ßìàð è÷ìýýð
                                                                                                    ºâãºí “ñàéí óó ìóó þó, õýí ìýäýý àæ” õýìýýí
òàñðàëòã¿é øèíý øèíý ç¿éëèéã á¿òýýñýýð              þì áý? Íàäàä ºãºõèéã íü ìýäñýí áîë ýõíýýñ íü
                                                                                                    ºíãºð÷.
èðñýí áºãººä ¿ðãýëæë¿¿ëýí á¿òýýñýýð áàéãàà          ñàéí áàéøèí áàðèõ áàéæ äýý” ãýæ ãàñëàëàà…
                                                                                                    Õýäýí äîëîî õîíîãèéí äàðààãààð õààíû àëáàò
áèëýý.¯¿íèéã ë á¿òýýë÷ ñýòãýëãýý ãýæ õýëæ                                                           öýðã¿¿ä òîñãîíä èðæ, ýðèéí öýýíä õ¿ðñýí á¿õ
áîëíî. Îëîí ìÿíãàí æèëèéí ºìíº õóðö èðòýé           Áèä ººðñäèéíõºº àìüäðàëûã ºäºð òóòàì, öàã
                                                                                                    ýð÷¿¿äèéã öýðýãò òàòàí àâ÷ ÿâàõäàà õºëºº
÷óëóóíä ìîäîí èø õèéæ àíõíû ÷óëóóí ñ¿õ              òóòàì áàðüæ, áîñãîæ, á¿òýýæ áàéäàã. Ýöñèéí
                                                                                                    õóãàëñàí ºíººõ õ¿¿ã íü îðõèîä ÿâæýý. Îäîî
á¿òýýñýí, õèéìýë äàãóóë õººðãºñºí ã.ì á¿ãä ë        ä¿íäýý áèä ººðñäèéíõºº áîñãîñîí òýð ë
                                                                                                    õàðèí ñàéí óó ìóó þó, õýí ìýäëýý.
á¿òýýë÷ ñýòãýëãýýíèé ¿ð ä¿í þì.                     “áàéøèí”-ä àìüäàðäàã. Ñýòãýë, ç¿òãýë ãàðãàâàë



 (¯ðãýëæëýë, ò¿ð¿¿÷ íü 3-ð í¿¿ðò)                èòãýæ ÷àääàãã¿é ó÷ðààñ òýäíèéã õàìò áàéëãàõûã íü ààâòàéãàà äîòíî õàðèëöäàãã¿é, ààâòàéãàà
                                                 õ¿ñäýãã¿é ìàø îëîí ýõ÷¿¿äèéã òàíèíà” ãýýä     ÿìàð íýã ç¿éë õàìòðàí õèéäýãã¿é áàéæýý. Áè
  õ¿¿õäèéí íàñàíä òîõèðñîí ç¿éëèéã õàìò õèéõ     “Õ¿¿õäýý öýíãýëäýõ õ¿ðýýëýí àâ÷ ÿâáàë õàðæ    ààâä íü ìàø ýíãèéí çºâëºãºº ºãñºí þì. “Òà
øààðäëàãàòàé. Öýíãýëäýõ õ¿ðýýëýí, êèíî òåàòð     ÷àäàõã¿é óíàãàà÷èõíà”, “Ãýðòýý õàìò îðõè÷èõâîëõ¿¿õýääýý õýðýãòýé. Òýð îäîîãîîð áàãà áàéãàà
ëóó ÿâàõ, óñàíä ñýëýõ, õàìò àëõàõ çýðýã íü       áèå áèåòýéãýý òààðàõã¿é” ãýñýí áîäëîî õàÿõûã  òóë òà ò¿¿íòýé õàìò òîãëî. Èíãýñíýýð òà äîòíî
õîîðîíäûí õàðèëöààã óëàì áàòæóóëäàã.” Òýðýýð     çºâëºæ áàéíà. Ýöýã ¿ðèéí ýð¿¿ë õàðèëöàà ¿íýí  õàðèëöààòàé áîëíî.” ãýñýí þì. Íýã äîëîî
õ¿¿õýäòýéãýý öàã ºíãºð¿¿ëýõ òóõàéä õàìãèéí       õýðýãòýý õ¿¿õýä òºðñºí öàãààñ ýõýëäýã. Ýíý ¿åäõîíîãèéí äàðàà óóëçàõààð èðýõäýý òýð ýöýã:
÷óõàë ç¿éë áîë: “Õ¿¿õýäòýéãýý ºíãºð¿¿ëñýí öàã    ýõ õ¿í ààâä íü èòãýõ èòãýë íü èðýýä¿éí àìüäðàëä
                                                                                               “Òàíû çºâëºãºº íàäàä ¿íýõýýð õýðýãòýé þì.
èõ áàãàäàà áèø, õàðèí ¿ð ä¿í íü ÷óõàë. Èõýíõ     ÷ ÷óõàë íºëºº ¿ç¿¿ëäýã. “Ýõ÷¿¿ä íÿëõ õ¿¿õäèéã Ãýõäýý íýã áýðõøýýë áàéíà.” ãýëýý. Ò¿¿íýýñ
ààâ íàð àæëààñàà èðýýä íýã áîë çóðàãò ýñâýë      õàðæ õàíäàõ, àñðàõ àæëûã íºõºðòºº èòãýæ       ÿìàð áýðõøýýë áàéãààã íü àñóóõàä òýð ¿íýõýýð
êîìïüþòåðèéí àðä ñóóäàã. Ò¿¿íèé îðîíä õàãàñ      äààëãàäàãã¿é. Òèéì ó÷ðààñ ààâ íàð õ¿¿õäýý íÿëõãàéõàæ ìýãäñýí áàéäàëòàéãààð “Áè õ¿¿õýäòýéãýý
öàã ÷ ãýñýí õ¿¿õýäòýéãýý õàìò áàéâàë èðýýä¿éí    áàéõààñ íü ýõëýýä õîë õºíäèé áàéäàã. Ýõ÷¿¿ä   ÿìàð òîãëîîì òîãëîõîî ìýäýõã¿é áàéíà.” ãýõ
àìüäðàëä íü òóñòàé” ãýæ õýëæ áàéíà.              íºõºðòºº õ¿¿õäýý óãæèõ, óíòóóëàõ, æèâõèéã íü  íü òýð. “Òà ÷ áàñ õ¿¿õýä áàéæ ¿çñýí, òýð ¿åäýý
                                                 ñîëèõ çýðýã äààëãàâàð ºãºõ õýðýãòýé.”         ýðãýí î÷èõûã îðîëäîîðîé.” ãýæ áè çºâëºëºº. Ààâ
  Ýýæ¿¿ä ààâ íàðò ¿¿ðýã õàðèóöëàãà                                                             íàð çàðèìäàà ¿ð õ¿¿õäýý ¿íýõýýð ìàðòäàã. Òýä
                                                   Ààâ íàð çàðèìäàà õ¿¿õä¿¿äýý õàðàõ õýðýãòýé ººðñäèé㺺 õ¿¿õäèéíõýý îðîíä òàâèí áîäîæ,
         äààëãàõ õýðýãòýé                          Ýöýã ¿ðèéí õàðèëöààíû òóõàé õè÷ýýë çààõ íýã õîðîì ÷ áîëñîí õ¿¿õýä øèã áîäîæ ñýòãýõýýð
 Ààâòàéãàà õàìò áàéõàä ýýæ íü ñààä áîëæ          ¿åä íýãýí ýýæ èíãýæ ÿðüñàí þì. Õ¿¿õýä íü 5 îðîëäîõ õýðýãòýé.
áîëíî. Ñýòãýëç¿é÷èä õýëýõäýý: “ͺõºðòºº          íàñòàé áºãººä çàí ààø íü ýâäðýýä áàéâ. Õ¿¿õýä
                        “Èðýýä¿éã óðüä÷èëàí õýëýõ øèëäýã àðãà áîë ò¿¿íèéã á¿òýýõ ÿâäàë þì” Ðîáåðã Òèíåð
     2009/7 (40)
11                                                   Õ¯ÍÈÉ ÕªÃÆÈË

                           ÕªÃÆÈË                                                  Õý Õý
                            Õºãæèë êëóáûí ãèø¿¿äèéí áóëàí


                           Ãàíö õóâü
 Á    èäíèé    àìüäàð÷

òýðáóì ãàðóé áóðõíû á¿òýýë
                            áóé
      öýíõýð ãàðàã äýýð çóðãààí
                                  Òýä     ººðñäèé㺺     äàõèí
                                  äàâòàãäàøã¿é ãàíöõàí õóâü
                                  ãýäãýý îéëãîæ ÷àäñàí.
áàéõ áºãººä òýäãýýðèéí àëü
íü ÷ íýãýíòýéãýý àäèëõàí áèø
á¿ãä öîð ãàíö õóâü íàíäèí
                                   Ì    ýäýð÷ ÷àäâàë àìüäðàë
                                        òýð ÷èãýýðýý áàÿëàã.
                                  Õ¿í áàñ òýãýýä ñîíèí áàéõ
ñàéõàí á¿òýýë¿¿ä. Òýãýëã¿é        þì. ªºðòºº áàéõã¿é õ¿íä
ÿàõàâ áè ººðñäèéíõºº òóõàé        áàéãàà þì á¿õýíä áàãà ÷
õ¿íèé òóõàé ë ÿðèàä áàéíà.        ãýñýí àòààðõàõ ñýòãýë òºðººä




Õ¿ì¿¿ñ á¿ãä äàâòàãäàøã¿é          ë. Õàðèí ººðòºº áàéãàà
òýñ ººð îð÷ëîí åðòºíö. Òèéì       íàíäèí ýðäýíýý àíçààðàõã¿é.
ýý áè ãàíö õóâü. Ýíý ìèíèé        Àëäñàí õîéíîî àìàà áàðèàä
                                                                  Õý Õý




õàìãèéí     òîì     áàõàðõàë.     ë. Õ¿ì¿¿í áèäýíä ºíãº
Õýðâýý õîðâîîãîîð ä¿¿ðýí          ìºíãº, ìàòåðèàëëàã ç¿éëñýýð
ÿã íàä øèã õ¿ì¿¿ñ áàéäàã          îðëóóëæ ¿ë áîëäîã ¿íýò ç¿éë
áàéñàí áîë ìºí õà÷èí þì           îëîí ø¿¿ äýý. Çàëóóñ áèäíèé
áîëíîî. Áè ººðèéíõºº þì           õóâüä çàëóó íàñ ìèíü ãýæ
á¿õýíä     õàéðòàé.    Íàäàä      õàìãèéí ¿íý öýíýòýé ãî¸ë.
áàéãàà á¿õíèéã áóðõíààñ           Ýíý ë ñàéõàí íàñàíäàà èõèéã
ºãñºí õàìãèéí òîì øàãíàë ãýæ      ñóð÷, èõèéã ìýäýæ èõèéã
áîääîã. Íàäàä õîðâîîã õàðàõ       á¿òýýõ ¿íäýñ ñóóðèà òàâèõ
í¿ä, åðòºíöèéí äóó ÷èìýýã         õýðýãòýé þì áîëîâ óó? Çàëóó
ñîíñîõ ÷èõ, ãàçàð äýýð íàìàéã     áàéõäàà òýãñýí áîë èíãýñýí
ºðãºí ÿâàà õî¸ð õºë ìèíü áèé.     áîë ãýæ õàëàãëàæ áàéãàà
Ìèíèé í¿ä äàâõðààòàé áàéíà        õýí íýãíèéã íýã áèø óäàà
óó, ÷èõ ìèíü òîì æèæèã áàéíà      õàðæ ë áàéñàí áàéõ. Çààâàë
óó íàäàä õàìààã¿é ýý. ßàãààä      èíãýæ õàðàìñàõã¿éãýýð õèéæ
ãýâýë òîì ÷ ãýñýí õàìàð,          àìæààã¿é     ãýýä   õàëàãëàí
äàâõðààã¿é ÷ ãýñýí õîðâîîãèéí     ñóóãàà õ¿íèé àëäààí äýýðýýñ
ºí㺠áóäãèéã ÿëãàí õàðæ,          ñóðàëöàæ óéäàõ, óéòãàðëàõ
ãàéõàí áèøðýõ í¿äòýéäýý           çàâã¿éãýý𠺺ðèé㺺 äàé÷ëàí
áè áàÿðëàíà. Äýëõèéí ìèññ         õºäºëìºðëºõ õýðýãòýé. Çàëóó
õý÷íýýí õººðõºí ÷ ãýëýý           íàñ ÷ ãýñýí öîðûí ãàíö. Áèä
ò¿¿íèé í¿ä íàäàä áàéâàë ò¿¿í      äýëõèé äýýð ¿äëýýä áóöäàãèéí
øèã áè õàðàãäàæ ÷àäàõã¿é.         àäèëààð çàëóó íàñ ìèíü ÷
Ò¿¿íèé í¿ä ò¿¿íä, ìèíèé í¿ä       ãýñýí áèäíèéã øóâóóíû ñ¿¿äýð
çºâõºí íàäàä ë çàÿàãäñàí          øèã äàéðààä ë ºíãºðäºã. Áàñ ë
ó÷ðààñ òýð þì áîëîâ óó.           ãàíö þì.
Õàðàõ í¿äã¿é, àëõààä ÿâàõ
õºëã¿é õýðíýý àìüäðàëûã
ººðèéí ãàðààð á¿òýýæ, ººðòºº
                                   Á   îäîîä áàéñàí öîðûí
                                       ãàíö áàéäàã ç¿éë ÿìàð ÷
                                  îëîí þì äýý. Ýíý ýññý ÷ áàñ
ñýòãýë õàíãàëóóí ÿâàà õ¿ì¿¿ñ      öîðûí ãàíö.
îëíîîñ îëîí áàéíà. Òýä
ººðñäèé㺺 ÿëæ ÷àäñàí. Òýä             “Õºãæèë” êëóáûí Õ¿íäýò
ººðñäèé㺺 ìýäýð÷ ÷àäñàí.                 ãèø¿¿í Ì.Íîìèíñóâä


                   “Õ¿í ãýæ þó âý ãýäýãò øèíæëýõ óõààí, õ¿í ãýäýã õýí áý ãýäýãò óðëàã õàðèó ºãäºã” Ø.Öýíä-Àþóø
                                                                                                                        2009/7 (40)
                                                                                                                                         12


Ã. Ìýíä-Îî¸î                          Ã. Ìýíä-Îî¸î                                    Îìàð Õàéÿàì
Õ¯ÍÈÉ ÃÝÐËÈÉÍ ÄÓÓËÜ                   ÖÀÃËÀØÃ¯É ÃÝÐÝËÒ
                                                                                      Ãàõàé øèã òýíýã¿¿äýä òààëàãäàõ ãýæ óäààí
Îð÷ëîí òºðõºº îëîîã¿é áàéõàä          ßðèã öàãààí áîòãî ¿¿ðýýð áóéëàõàä ãèéå.         èíãýæ ã¿éõ ¿¿?
Îãòîðãóéí íàðàí ìàíäààã¿é áàéõàä      ßâóóë ãýãýýí ñàðàí ¿¿ëíýýñ áóëòàéõàä            Ãàíöõàí öàäàõûí òºëºº ÿëàà ë àìèà ºãäºã áàéõ
Ýðòíèé õ¿ì¿¿ñ ººðèéí áèåýñýý          ãýðýëòüå.                                       Ç¿ðõýý ÷àíãàë õ¿íèé öàðàéã á¿¿ õàðàà÷!
Ýðäýíèéí ãýðýë öàöðààäàã áàéæýý.      ßíçàãà õýíçëýõ íàìðûí óëáàð ñàëõèíä             Ç¿éã¿é øàâõðóó ñîðñíîîñ íóëèìñàà çàëãèñàí
Ñàëàà ìîäîä ãýðýëò æèìñòýé            ä¿ðýëçüå.                                       íü äýýð ø¿¿
Ñàíàà ñýòãýë ãýðýëò áîäîëòîé          ßâóóõóëàí áàãøûíõàà óÿíãûí áàäãàíä äýâðýå.      ***
Ãýðýëò õ¿ì¿¿ñ õàðàíõóéã ñ¿ëæ          ßòãà áîëîîä õóóðûí ÿðóóõàí ýãøãýíä áàäðàÿ.
Ãýì çýìã¿é àìüäàð÷ áàéæýý.            ßðãóé öýíõýð òàëààñàà ºã뺺í íàðòàé ìàíäúÿ.     Õóóðàì÷ ÿíàãò õàéð äóðëàëàà ºãñºí ÷èíü
ªºðèéí ìîäíûõ íü ãýðýëò æèìñ          ßðãàé òàøóóðàà áàðèàä ÿëãóóí ñààðàëäàà          Õóó áèå ìèíü òàõàëä ºðòºæ óõààí ñàìóóðëàà
ªäèé òºäèé㺺ð ñàãñàéæ áàéõàä         äàðöàãëàÿ.                                      Ýì÷ äîì÷ ìààíü ººðºº ºâäñºí áîëîõîîð
Áóñäûí æèìñ çàðèì íýãä íü             ßíãèð ä¿¿ëýõ óóëñûíõàà ÿí ºíäºðò àñúÿ.          Ýìçýã ç¿ðõèéã ìèíü îäîî õýí ýì÷ëýõ áèëýý
Áóçãàé àìòòàé ñàíàãäàõ áîëæýý.        ßøèë çàíäàí ìîäíîîñ àÿëãóó öàöðààæ              ***
Ãýðëýý óíòðààãààä òèéì õ¿ì¿¿ñ         ýãøèãëüå.
Ãýòýæ ìÿðààæ ÿâàõ áîëæýý.             ßìáóó, ìàãíàã õî¸ðûí ÿëãààã àðèëãàæ             Ñàâ åðòºíöèéí àìüäðàëûã áè îëîí æèë
Õàÿà Ẻ𺺠õàäðàí õóìñàëæ            áÿñàëãàÿ.                                       ýðãýö¿¿ëëýý
Õàðàíõóé öàðàéëàí ñóóõ áîëæýý.        ßëäàì øºíèéí òýíãýðò îä àñààæ ãÿëàëçúÿ.         Ñàðíû äîð íàäàä ìýäýõ þì àëãà áîëëîî
Íýã íýãýýðýý ãýðëýý áºõººñººð         ßìõ ÿìõààð ºãñºæ ººðèéíõºº îðãèëä ä¿ðýëçüå.     Áè þó ÷ ìýäýõã¿éãýý ñàéòàð ìýäíý
Íýëýíõ¿é äàÿàðàà õàðàíõóéä æèâæýý.    ßíæèíëõàì áóðõàíû ÿòãûí ÷àâõäàñàíä              Áèåýð íýýñýí ñ¿¿ë÷èéí ãàíö ¿íýí ýíý
Ãàëàâ ýðèí þ¿ëýí ºíãºð÷               ýãøèãëüå.
Ãàíöõàí äîìîã õîðâîîä ¿ëäæýý.         ßðóó íàéðãèéíõàà áîëîð ñ¿ìä öàãèéí öàãò
Áóìàí æèëèéí õàðàíõóéí äàðàà          ãýðýëòüå.                                       Ýì¿æèí
Áóðõàíû àâðàëààð íàðàí ãèéæýý.
                                                                                      ÕÀ×ÈÍ
Áè÷èí áàëðûí çóóí óëèð÷
Áèäíèé ýðèí äýëõèéä ìàíäæýý.
                                                                                      Òîðãîìñîã àë÷óóð õºëèéí äîð
Ãýðýë ãýäýã óëàì ë õýðýãòýé
                                                                                      Òîãòîîë óñ ìýò òóíàðàí óíàõàä
Ãýãýýí íàðàí ÷ áàãàäàõ áîëæýý.
                                                                                      Ãýçãýýðýý áè õºõºº õàëõëààä
Îðîí äýëõèéãýý ãýðëýýð ñîíäîðëîæ
                                                                                      Ãýíýò àññàí äýí ìýò
Îäîí ìè÷äèéí ãèæãèéã õ¿ðãýæýý.
                                                                                      Ãýðýëòýí ¿ëäñýí
Öàöðàõ òóÿàòàé ÷èìýã þóãààð
                                                                                      Áèåã¿é õîîñîí, áàñ õàðöã¿é
Öàðàé ç¿ñýý ÷ ãîîäîõ áîëæ
                                                                                      Áèò¿¿õýí îðãèëñîí äóðëàëã¿é
Îíäîî áóñäûí ãýðýëä ø¿òýæ
                                                                                      Á¿òýýæ îðõèñîí íàòóð ìýò
Îäîîãèéí õ¿ì¿¿ñ ÿâàõ áîëæ
                                                                                      Íàäàä á¿¿ øóíà.
ªºðò íü áàéñàí ºíèéí ãýðëèéí
                                                                                      Ýíä õàéð áàéõã¿é
ªí㺠íü óëàì áóóðàõ áîëæýý…
                                                                                      Ýíý ç¿ãýýð ë àãøèí, àõóé...
Ñýâã¿é öàðàé íü ãýðýëòýõ õ¿ì¿¿ñèéí
Ñýòãýëèéí ãýðëèéã ë ¿ã¿éëýõ áîëëîî.
ªìíºõ ãàëàâ ðóó äàõèàä ºíãèéæ
ªíººõ äîìãîî äóðñàõ áîëëîî.

                                                                                    “Ñýòãýëèéí øóâóóä” ìåññåæíèé ø¿ëýã     99158825-ä èëãýý


   
                                                                                      95537462
                                                                                      Õàöðûã ÷èíü äààðóóëæ õ¿ëýýëãýñýí áîë óó÷èë
                                                                                      Õàðàíõóé ¿äøýýð ãàíöààðäóóëñàí áîë óó÷èë
                                                                                      ªºðèé㺺 áîäñîí ìº÷ á¿ðèéã ìèíü óó÷èë

                                                                                      Èòãýë ñºðäºã øóóðãà íü àìüäðàë þì áèëýý
                                                                                      Ñýòãýæ áîäîîã¿é óõààí íü çàÿà þì áèëýý
                                                                                      Ǻºæ äóóñäàãã¿é à÷àà íü õ¿ñýë þì áèëýý
                                                                                      Ç¿éðëýøã¿é àìüäðàëûí áîñãî íü õàéð þì áèëýý.

                                                                                      Ñàðíû ãýðýëä ñàíàà àëäàí ñóóõäàà áè ÷àìàéã ñàíàäàã
                                                                                      Ñàéõàí öàðàéã ÷èíü ñàíàí öààñàí äýýð áóóëãàäàã
                                                                                      ¯äøèéí ñàðàíã ¿äýæ áè ÷àìàéã õ¿ëýýäýã
                                                                                      ¯¿ðãýëñýí íîéðîî àðãàìæèæ áè ººðºº æàðãàäàã

                                                                                      95237915
                                                                                      Õàéð áîë ãýðýë ãýãýý
                                                                                      Õàéð áîë ãàíö ñýòãýë
                                                                                      Õàéð áîë õàðóóñàë
                                                                                      Õàéð áîë õàðäàëò
                                                                                      Õàéð áîë áèäíèé ñýòãýëèéí èëðýë

                                                                                      99722489
                                                                                      Öàñûã áè óñ áîëãîæ ÷àäíà
                                                                                      Öààñûã áè çàõèà áîëãîæ ÷àäíà
                                                                                      Ç¿ðõýý áè ÷àìä çîðèóëæ ÷àäíà
                                                                                      Õàéðòàé ø¿¿ brown /Óóãàíàà/-äàà...

                                                                                      88444859
                                                                                      Áàÿíõîíãîð àéìãèéí Æàðãàëàíò ñóìûí 8à àíãèéí
                                                                                      ñóðàã÷ Ãàâààä, àíãèéí íàéç
                                                                                      Õóëàíãààñ
                                                                                      Õàéðëàÿ ãýõýýð á¿òýõã¿é þì
                                                                                      Õàðäàÿ ãýõýýð ÷àäàõã¿é þì
                                                                                      Õàðààÿ ãýõýýð õàéðëààä áàéõ þì
                                                                                      Õàãàöàÿ ãýõýýð ñàíàõ ãýýä áàéõ þì




                                                                                                   Áóñàä ø¿ëýã¿¿ä íü
                                                                                                   www.yaruus.amjilt.com-ä íèéòëýãäýâ

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:18470
posted:3/10/2010
language:Vietnamese
pages:12
Description: Яруу сэтгэгч сонин 40