YENİ EKONOMİDE BİLGİNİN STRATEJİK ÖNEMİ VE ETKİN BİLGİ YÖNETİMİ İÇİN ÖRGÜT TASARIMI
N. Bilge ATİLA – 11.05.2007
Rekabetin Temel Dayanaği: BİLGİ
İşletmelerin rekabet avantajı elde edebilmesi ve sürdürebilmesi rakiplerinin uygulayamayacağı ve kolay taklit edemeyeceği kendine özgü bir strateji geliştirmesine bağlıdır.
Bilginin stratejik kullanımı ve bilgi yönetimi “rekabet avantajı ve uzun vadede sürdürülebilirlik sağlar”.
ENFORMASYON ve BİLGİ NEDİR?
Enformasyon: Bir olguya( rakipler, müşteriler) ait birşeyler bilmek Bilgi: O olgunun bir değişime nasıl tepki gösterebileceğini bilmektir.
Enformasyonun Bilgiye Dönüşümü: Bilişsel bir süreçten geçenenformasyon, kültür, kişilik, duygu, sezgi, eğitim vb. faktörlerle,başarıya yönelik “savunabilinecek doğru inanç/yargılar” haline dönüşerek Bilgiye dönüşür .
STRATEJİK BİLGİ YÖNETİMİ
Stratejik Bilgi Yönetimi: Bir örgütün entellektüel sermayesinin en etkin biçimde kullanılması, bu uygun insanların beyinlerini bir ağ yapısına dönüştürmek, bilgiyi paylaşmak, akıl yürütmek ve işbirliğini günlük çalışmanın bir parçası haline getirmektir.
Her bilgi Stratejik midir?
•Bilgi Değerli olmalıdır •Rakipler arasında kıt olmalıdır •Kolay taklit edilmemelidir •Aynı derecede önemli ikamelerinin olmaması gerekir
STRATEJİK BİLGİ ÇEŞİTLERİ VE YÖNETİMİ
İŞARETSEL BİLGİ
DENEYİMSEL BİLGİ
Ancak yaparak, tekrarlanarak ortaya çıkan bilgidir. İş Süreçlerini Yeniden Tasarlama Bechmarking Sürekli Geliştirme
Bilgi, önemli işaretlerden oluşur ve yoğun bilişsel nitelik taşır ve alıcıya Yorumlaması için mesajlar iletir.
“İşaretleri yorumlamak, eyleme dönüştürmek ve bilgiyi işarete dönüştürerek yaymak bilgi yönetiminin işlevidir.”
1.
2. 3.
STRATEJİK BİLGİ ÇEŞİTLERİ VE YÖNETİMİ -2
KURUMSAL BİLGİ Bilgi, entellektüel sermayenin sistematik araştırma ve Geliştirme çalışmalarından kaynaklanır ve bu Çalışmalarının hızı ve kapasitesi ile gelişir .
1. Evrimci Kurumsal Bilgi Arttırımı ( Yaptığın işi geliştir ) 2. Devrimci Kurumsal Bilgi Arttırımı ( İş yapma Yolunu tamamen Değiştir )
GİRİŞİMCİ BİLGİ
Bilgi, girişimci ve yenilikçilerin pürüzsüz ticari akış ve pazarın dengesini bir yaratıcı yıkıcılıkla değiştirmeleridir. Bireyin zihinsel aktiviteleridir Taklit edilemez Fikir ancak satın alınır
1. 2. 3.
BİLGİ YÖNETİMİ Mİ , BİLGİ ÜRETİMİ Mİ ?
Bilgi Yönetimi, açıkça ifade edilmiş bilginin paylaşılması ve yönetilmesidir, kısacası Operasyonel Verimlilik sağlama amaçlıdır. Bilgi Üretimi, Organizasyonların hedeflerini gerçekleştirmesine yönelik stratejik değer katacak bilgilerin ortaya çıkartılmasıdır.
ÖRGÜTSEL BİLGİ YÖNETİMİ STRATEJİSİ
Her firma kendine özgü işletme stratejilerine yönelik – know how’ını da kullanarak - örgütsel yapının, süreçlerin ve düzenlemelerin nasıl olması gerektiğine karar verir ve bir örgüt kültürü oluşturur.
“Anlatabileceklerimizden daha fazlasını biliriz" - Polanyi, 1962
.
İNSAN MERKEZLİ ÖRGÜTLENMELER
Bilgi Üreten şirketlerde bilginin paylaşılabilmesi için bireylerin birbirini dinlemesi ve düşüncelere tepkiler göstermesi, kısacası insan merkezli bir örgüt yapısında çalışmaları gerekmektedir. Ancak bu şekilde zihinlerde saklı bilgi paylaşılabilir.
"We did not inherit this world from our parents, we have borrowed it from our children" - Jan R. Carendi, CEO of AFS, Skandia
Skandia Entellektüel Sermaye Modeli
Skandia, Entellektüel Sermayeyi yıllık finansal raporuna entegre ederek dünyada ilk entellektüel sermaye raporunu yayımlayan İsviçre şirketidir. Bu raporda entellektüel sermayenin insan ve yapısal olmak üzere iki temel bileşenden oluştuğu belirtilmektedir (Skandia, 1996). Bu rapora göre, yapısal sermaye müşteri ve organizasyonel sermaye olmak üzere iki alt bölüme ayrışırken, organizasyonel sermaye de kendi altında yenilik ve süreç sermayelerine ayrılmaktadır.
YRD. DOÇ. DR. GÜLÇİN BÜYÜKÖZKAN
* STEWARD Modeli
SKANDIA’NIN ENTELLEKTUEL SERMAYE ANAHTARI
İŞLETME ÜSTÜ BİLGİ TOPLAYICILAR
İşletmede var olan Saklı bilgiyi ortaya çıkartmak ve yeni bilgi üretmek için formal organizasyon yapısı dışında platformlar oluşturmaktır.
BİLGİ TABANLI UZMAN SİSTEMLER
İşletme, farklı birim ya da farklı işletmelerde ortaya çıkan yeni problemleri ve çözüm önerilerini internet aracılığıyla veri tabanlarında toplar, gelen verileri sürekli günceller ve bilginin kişiselleştirilmesine de olanak sağlar.
RAKİP TAKIMLAR OLUŞTURMAK VE ROTASYON
İşletmede, kapasite fazlası oluşturmak için; örgütiçi rekabet ilkesine göre, aynı projeye odaklanan farklı takımlar yaratarak, bakış açısı geliştirilir ve en iyi yaklaşım ortaya çıkar. Bir diğer yol da farklı teknoloji alanları arasında stratejik rotasyon ile işletmeyi birden fazla açıdan kavramaktır.
Kaynak:
Yrd. Doç. Dr. Mehmet Barca
Sakarya Üniversitesi İ.İ.B.F İşletme Bölümü http://www.sakarya.edu.tr