Docstoc

Doku wiki manual

Document Sample
Doku wiki manual Powered By Docstoc
					ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

คำนำ
ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ศวท.) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีแห่งชาติ จัดทำคู่มือฉบับนี้ขึ้นมาเพื่อเผยแพร่แนวทางการประยุกต์ใช้โปรแกรม Dokuwki อันเป็นโปรแกรมหนึ่งในชุดโปรแกรมวิกิ (Wiki) ที่มีความน่าสนใจมาก โดยเฉพาะ การใช้จัดการความรู้ขององค์กร การทำระบบติดตามงาน ระบบจัดการหน่วยงานแบบอินทราเน็ต ขนาดเล็กที่ไม่ซับซ้อน ระบบเอกสารออนไลน์ อันเป็นจุดเริ่มต้นในการก้าวสู่องค์กรไร้กระดาษอย่าง เป็นรูปธรรม Dokuwiki มีความโดดเด่นในเรื่องการติดตั้งใช้งาน พร้อมโปรแกรมเสริมหลาก หลายที่รองรับการทำงานเกือบทุกรูปแบบ อีกทั้งรูปแบบคำสั่งที่ง่าย น่าจะเป็นเครื่องมือตัวหนึ่งของ สำนักงานได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะการนำมาประยุกต์ใช้จริงของ ศวท. ทำให้มีความมั่นใจในความ สามารถของโปรแกรม เนื้อหาส่วนหนึ่งของโปรแกรมนี้ ทาง ศวท. ได้จัดทำและเผยแพร่เพิ่มเติมไว้ ที่เว็บไซต์ http://stks.or.th/wiki และหากท่านมีความแนะนำหรือข้อสงสัยใดๆ สามารถติดต่อ ได้ที่ stks@nstda.or.th คณะผู้จัดทำ 18 พฤศจิกายน 2551

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

2

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

รู้จักกับ Wiki
เมื่อได้ยินคำว่า Wiki หลายๆ ท่านคงจะเข้าใจว่าคือ เว็บไซต์ Wikipedia ที่เป็นสารานุ กรมเสรีฉบับใหญ่ของโลกที่มีหลากหลายภาษา รวมทั้งภาษาไทย(http://th.wikipedia.org) แต่จริงๆ แล้ว Wiki ยังมีความหมายถึง ซอฟต์แวร์หรือกระบวนการสร้างสรรค์ความรู้ในลักษณะ ร่วมมือออนไลน์ (Online Collaboration) โดยมีซอฟต์แวร์ให้เลือกใช้งานหลากหลาย เช่น MediaWiki ที่นำมาพัฒนาเว็บไซต์ wikipedia หรือโปรแกรม Dokuwiki ที่ศูนย์บริการความรู้ทาง วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เลือกและส่งเสริม โดยเน้นใช้เป็นเครื่องมือบริหารจัดการสำนักงานไร้ กระดาษ (Paperless Office) และจัดการความรู้ภายใน ศวท. และ สวทช. ทั้งนี้ซอฟต์แวร์ในกลุ่ม Wiki ท่านที่สนใจมากกว่า 2 โปรแกรมนี้ สามารถเลือกและศึกษา รวมทั้งเปรียบเทียบความ สามารถได้ที่ Wikimatrix

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

4

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

Dokuwiki

Dokuwiki เป็นโปรแกรมหนึ่งในกลุ่มซอฟต์แวร์สร้างสรรค์ความรู้แบบร่วมมือออนไลน์ หรือที่เรียกว่า Wiki ที่ดาวน์โหลดได้ฟรีจากเว็บไซต์ Dokuwiki การติดตั้งทำได้ง่ายไม่ ต้องใช้ปรแกรมจัดการฐานข้อมูลใดๆ รูปแบบคำสั่งก็ง่าย จุดเด่นที่น่าสนใจคือ มี Plug-ins ให้เลือกใช้หลายหลาย เหมาะกับการนำมาประยุกต์ใช้งานหลากหลายรูปแบบ

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

5

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การประยุกต์ใช้งาน
ด้วยความสามารถของ Dokuwiki และ Plug-ins ต่างๆ ทำให้ Dokuwiki สามารถนำ ไปประยุกต์ใช้ได้หลากหลาย ตั้งแต่การสร้างสารานุกรมเสรี เครื่องมือการเรียนการสอนออนไลน์ใน ทุกวิชาทั้งดนตรี (มี Plug-ins ที่สร้างตัวโน้ตได้ง่าย) เคมี/ชีววิทยา และฟิสิกส์ รวมทั้งคณิตศาสตร์ หรือวิชาพื้นฐานทุกวิชาที่เน้นการเรียนแบบร่วมมือผ่านอินเทอร์เน็ต อันจะเป็นการบูรณาการเรียน การสอนด้วย ICT อย่างเป็นรูปธรรม นอกจากนนี้ยังสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือพัฒนาระบบ Intranet ขององค์กร/หน่วยงานได้ด้วย

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

6

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

Dokuwiki ผู้ช่วยฝีมือเยี่ยม
โปรแกรม Wiki ที่พัฒนาและให้ดาวน์ โหลดใช้ได้ฟรีมีให้เลือกใช้หลากหลายค่าย ศวท. ได้เลือกใช้ Dokuwiki (http:// www.dokuwiki.org) เนื่องจากความสามารถในการบริหาร จัดการการเข้าถึงเนื้อหาและจัดการ สมาชิกได้อย่างดีเยี่ยม มีโปรแกรมเสริม (Plug-ins) ให้เลือกติดตั้งและใช้

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

7

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การใช้งาน Dokuwiki เบื้องต้น
เว็บ
ไซต์ http://wiki.splitbrain.org/ ซึ่งเป็นเว็บหลักของ Dokuwiki นับเป็นเครื่องมือที่ช่วยฝึกหัดการใช้ wiki Wiki สร้างสรรค์เนื้อหาได้เป็นอย่างดี เพียงแต่เปิดเว็บเบราว์เซอร์ แล้วเข้าหน้าเว็บ http://wiki.splitbrain.org/ จากนั้นคลิกเมาส์ที่ช่องสืบค้น (Search) พิมพ์ชื่อบทความที่ต้องการ (ควรเป็นชื่อภาษาอังกฤษ) แล้วกดปุ่ม <Enter> เพียงเท่านี้ก็จะเป็นการสร้างบทความได้ไม่ยากนัก

เมื่อระบุชื่อบทความในช่องสืบค้นแล้วกดปุ่ม <Enter> โปรแกรมจะแสดงผลการสืบค้น ดังนี้

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

8

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การใช้งาน wiki เบื้องต้น (ต่อ)
ถ้า
เป็นชื่อบทความที่ยังไม่เคยมีในระบบ จะปรากฏปุ่ม Create this page ให้คลิกปุ่มนี้เพื่อเข้าสู่การสร้างเนื้อหา แต่ ถ้ามีเนื้อหาตรงกับชื่อบทความที่ระบุ ให้คลิกที่ชื่อบทความนั้นๆ เพื่อเข้าสู่การแสดงผลและแก้ไขต่อไป เมื่อคลิกปุ่ม Create this page จะปรากฏจอภาพทำงานกับ Dokuwiki ดังนี้

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

9

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

รู้จักเครื่องมือของ wiki
ในการพิมพ์ข้อความหรือสร้างเนื้อหาในหน้าเอกสาร วิกิได้เตรียมเครื่องมือ (Tools) อำนวยความสะดวกให้กับผู้ใช้งาน ในการเลือกใช้ปุ่มเครื่องมือในการจัดแต่งตัวอักษร เน้นข้อความ หรือนำเข้า รูปภาพ แทนการพิมพ์ชุดคำสั่ง ดังนี้

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

10

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การสร้างหมวดเนื้อหา (Namespace)
Dokuwiki อนุญาตให้จัดหมวดเนื้อหาโดยควบคุมด้วย Namespace โดยการสร้างหมวดเนื้อหาทำได้โดย • ป้อนชื่อหมวดเนื้อหาเป็นภาษาอังกฤษในช่องสืบค้น ตามด้วยเครื่องหมาย Colon เช่น knowledge: แล้วกดปุ่ม Enter หรือคลิกปุ่ม Search • หากโปรแกรมยังไม่มีหมวดเนื้อหาดังกล่าว ให้คลิกปุ่ม Create This Page เพื่อเข้าสู่การหมวดเนื้อหา ทั้งนี้หน้าแรก ของหมวดเนื้อหาจะถูกกำหนดด้วยชื่อ start • การสร้างเนื้อหาในหมวดเนื้อหาใดๆ ทำได้โดย ป้อนชื่อหมวดเนื้อหา ตามด้วยเครื่องหมาย Colon แล้วตามด้วยชื่อหน้า ของเนื้อหา เช่น knowledge:wiki-learning

การลบหน้าเนื้อหา / หมวดเนื้อหา
การลบเนื้อหาหรือหมวดเนื้อหาใดๆ ใช้วิธีการลบข้อความในเนื้อหานั้นๆ แล้วบันทึก

การเปลี่ยนชื่อเนื้อหา / หมวดเนื้อหา
การลบเนื้อหาหรือหมวดเนื้อหาใดๆ ใช้วิธีการลบข้อความในเนื้อหานั้นๆ แล้วบันทึก

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

11

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การระบุหัวเรื่อง
• เนื้อหาที่ป้อนใน Wiki ควรกำกับและแยกส่วนเอกสารให้ชัดเจน โดยเนื้อหาที่เป็นหัวเรื่องให้กำกับด้วย H<n>text<n> แทนด้วยตัวเลข 1 - 5 • การระบุหัวเรื่อง สามารถระบุได้ 5 ลำดับ โดยใช้เครื่องหมาย = พิมพ์ต่อกันตาม จำนวนคล่อมข้อความกำกับหัวเรื่อง โดย • หัวเรื่องลำดับที่ 1 ให้พิมพ์ = จำนวน 6 ตัว ดังนี้ ====== หัวเรื่อง ====== • หัวเรื่องลำดับอื่น ก็ให้ลดจำนวน = ลงตามลำดับ ตัวอย่างการลงรหัสหัวเรื่อง ====== หัวเรื่อง 1 ====== =====หัวเรื่อง 2===== ====หัวเรื่อง 3==== ===หัวเรื่อง 4=== ==หัวเรื่อง 5==

ไม่แสดงสารบัญเนื้อหา
เนื้อหาที่พิมพ์ในรูปแบบ Heading โปรแกรมจะสร้างสารบัญ (Table of Content) ให้ อัตโนมัติ แต่หากมีเนื้อหาใดไม่ต้องระบุด้วยคำสั่ง NOTOC

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

12

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การจัดแต่งตัวอักษร
• การจัดแต่งอักษรให้เป็นตัวหนา ให้พิมพ์ * จำนวน 2 ตัว คล่อมข้อความ เช่น ตัวหนา พิมพ์ด้วยคำสั่ง ** ตัวหนา ** • การจัดแต่งอักษรให้เป็นตัวขีดเส้นใต้ ให้พิมพ์ _ จำนวน 2 ตัว คล่อมข้อความ เช่น ตัวขีดเส้นใต้ พิมพ์ด้วยคำสั่ง __ตัวขีดเส้นใต้__ • การจัดแต่งอักษรให้เป็นตัวเอียง ให้พิมพ์ / จำนวน 2 ตัว คล่อมข้อความ เช่น ตัวเอียง พิมพ์ด้วยคำสั่ง //ตัวเอียง// • สามารถใช้สัญลักษณ์ผสมกัน เพื่อสร้างแบบอักษรผสมผสานกันได้ เช่น ตัวหนาและเอียง พิมพ์ด้วยคำสั่ง **//ตัวหนาและเอียง//** • ตัวอักษรยกขึ้น (Superscript) เช่น A2 + B2 = C2 พิมพ์ด้วยคำสั่ง A<sup>2</sup> + B<sup>2</sup> = C<sup>2</sup> และตัวห้อย (Subscript) เช่น H2O พิมพ์ด้วยคำสั่ง H<sub>2</sub>O • สามารถขีดฆ่าข้อความได้ ขีดฆ่าข้อความ พิมพ์ด้วยคำสั่ง <del>ขีดฆ่าข้อความ</del>

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

13

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การสร้างลิงก์ (Link)
• • • • • DokuWiki สามารถสร้างลิงก์อัตโนมัติเมื่อพิมพ์ URL ของเว็บไซต์ เช่น http://stks.or.th เราสามารถเพิ่มความสามารถให้กับลิงก์ได้โดยใส่คำอธิบายลิงก์ ด้วยคำสั่ง [[url|คำอธิบาย]] การสร้างลิงก์หน้าเนื้อหา ให้พิมพ์ชื่อกำกับหน้าเอกสาร โดยใส่คำอธิบายลิงก์ได้ [[start|หน้าแรก]] การทำลิงก์ย้อนกลับไปต้นเอกสาร ให้พิมพ์คำสั่ง ~~UP~~ การทำลิงก์ไปยังหมวดเนื้อหาและเนื้อหา ให้พิมพ์คำสั่ง [[ชื่อหมวดเนื้อหา:เนื้อหา|คำอธิบาย]] เช่น ตัวอย่างการสร้างลิงก์ [[http://stks.or.th|เว็บไซต์ STKS]] [[start|หน้าแรก]] [[knowledge:google-map|แผนที่จาก Google Map]]

การทำรายการ
• การทำรายการให้เคาะช่องว่างนำหน้า 2 เคาะแล้วพิมพ์เครื่องหมาย * เพื่อทำรายการแบบ Bullet หรือพิมพ์ เพื่อทำรายการแบบเลขลำดับ • หากต้องการทำรายการย่อย ให้เคาะช่องว่างเพิ่มตามจำนวนลำดับรายการย่อย 1. ข้อ 1 2. ข้อ 2 1. ข้อ 2.1 3. ข้อ 3 ตัวอย่างการทำรายการ เคาะ1 เคาะ2* รายการที่ 1 เคาะ1 เคาะ2* รายการที่ 2 เคาะ1 เคาะ2 เคาะ3* รายการที่ 2.1 เคาะ1 เคาะ2* รายการที่ 3
ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS) 14

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

หมายเหตุ
• การใส่หมายเหตุ หรือต้องการแสดงสัญลักษณ์กำกับการลงรหัสใดๆ ให้ใส่เครื่องหมาย % จำนวน 2 ครั้ง ตัวคล่อมข้อความหมายเหตุ หรือข้อความที่ไม่ต้องการให้แสดงการลงรหัส เช่น **ตัวหน้า** • นอกจากนี้ยังสามารถใช้ <nowiki>....</nowiki> กำกับได้เช่นกัน

การสร้างตาราง
• การสร้างตารางให้ใช้เครื่องหมาย | เป็นส่วนกำกับการลงรหัส โดยให้คั่นแต่ละรายการด้วย | ตามจำนวนคอลัมน์ ตัวอย่าง ตารางข้อมูลขนาด 3 คอลัมน์ 2 แถว
aaa 111 bbb 222 ccc 333

ให้ป้อนคำสั่ง ดังนี้ |aaa|bbb|ccc| |111|222|333| • การระบุหัวเรื่องให้กับตาราง ก็ระบุด้วยเครื่องหมาย ^ นำหน้าข้อความ ตัวอย่าง
ไตรมาส 1 ค่าน้ำ ค่าไฟ
60 200

ไตรมาส 2
30 300

ตัวอย่างการสร้างตารางที่มีหัวเรื่อง ^ ^ไตรมาส 1^ไตรมาส 2^ ^ค่าน้ำ|60|30| ^ค่าไฟ|200|300|
ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS) 15

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

• การจัดตำแหน่งข้อความในตาราง การจัดชิดขวาให้เคาะช่องว่าง 2 เคาะนำหน้าข้อความ และถ้าจัดกึ่งกลางให้เคาะทั้ง หน้าและหลังข้อความจำนวน 2 เคาะเช่นกัน ตัวอย่าง
ไตรมาส 1 ค่าน้ำ ค่าไฟ
60 200

ไตรมาส 2
30 300

ตัวอย่างการสร้างตารางที่มีหัวเรื่อง ^ ^ไตรมาส 1^ไตรมาส 2^ ^เคาะเคาะค่าน้ำเคาะเคาะ|เคาะเคาะ60|เคาะเคาะ30| ^เคาะเคาะค่าไฟเคาะเคาะ|เคาะเคาะ200|เคาะเคาะ300|

การทำงานกับรูปภาพ
การนำรูปภาพใส่ในเอกสารให้คลิกปุ่ม Add images or other files จากนั้นคลิกเลือกภาพที่ต้องการ หรือ upload ภาพใหม่เข้าสู่ระบบก่อนจึงเลือก โดยโปรแกรมจะระบุคำสั่งในรูปแบบ ดังนี้ {{:ชื่อไฟล์ภาพพร้อมส่วนขยาย?ความกว้างxความสูง|คำอธิบายภาพ}} ตัวอย่าง {{:stks.jpg}} ภาพขนาดปกติ {{:stks.jpg?100}}ภาพที่ถูกย่อให้มีความกว้าง 100 พิกเซล

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

16

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

ภาพอยู่กึ่งกลาง ให้เคาะช่องว่างทั้งหน้าและหลัง 2 เคาะ ดังนี้ {{เคาะเคาะ:stks.jpgเคาะเคาะ|ภาพขนาดปกติ}}

ข้อความกับรูปภาพ
การนำเสนอข้อความพร้อมกับรูปภาพที่จัดตำแหน่ง จะปรากฏผลดังนี้

Paragraph#1 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and floating image and text and floating image and text and floating image and text Paragraph#2 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

17

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

หากต้องการนำเนื้อหาพารากราฟที่ 2 อยู่ใต้ภาพ จะต้องใช้คำสั่ง ~~ CL ~~ (พิมพ์ติดกัน) คั่นก่อนพารากราฟที่ 2 ซึ่งจะปรากฏผล ดังนี้

Paragraph#1 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and ~~CL~~

Paragraph#2 floating image and text (with some more floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image and text and floating image

ทำงานกับแฟ้มเอกสารอื่นๆ
สำหรับการทำงานกับแฟ้มเอกสารอื่นๆ ใช้หลักการเดียวกับการทำงานกับรูปภาพ แต่เปลี่ยน syntax เป็น {{:ชื่อไฟล์พร้อมส่วนขยาย|คำอธิบายแฟ้มเอกสาร}} ตัวอย่าง {{:20080413-web-behavior-v2.pdf|รายงานพฤติกรรมผู้ชมเว็บ โดย ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล}}

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

18

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การจัดพารากราฟ
• การพิมพ์เนื้อหาพารากราฟ ให้พิมพ์ไปเรื่อยๆ ไม่ต้องสนใจกั้นหลัง และใช้ช่องว่างเพียง 1 เคาะ และเมื่อต้องการขึ้นพารากราฟใหม่ ให้กดปุ่ม Enter สร้างบรรทัดว่างก่อน 1 บรรทัด • การตัดคำขึ้นบรรทัดใหม่ ก่อนจบพารากราฟ ให้พิมพ์เครื่องหมาย \ จำนวน 2 ตัวตามด้วยช่องว่าง 1 เคาะ นำก่อน เนื้อหาที่จะขึ้นบรรทัดใหม่

ยกเลิกการแสดงผลคำสั่งใดๆ
หากมีความจำเป็นต้องนำเสนอ syntax ของคำสั่ง dokuwiki สามารถใช้แท็ก <code>....</code> ควบคุมได้ กรณี ที่ต้องการการหมายเหตุเฉพาะบรรทัด ใช้คำสั่ง <!-- หมายเหตุ -->

การอ้างอิงในลักษณะ Footnote
กรณีที่นำเนื้อหาจากแหล่งอื่นมาประกอบการเขียนเนื้อหา ควรอ้างอิงโดยระบุแหล่งอ้างอิงในเครื่องหมาย (( )) ต่อท้ายเนื้อ หาดังกล่าว เช่น เนื้อหาส่วนนี้ อ้างอิงจาก 1)((http://www.dokuwiki.org/syntax#footnotes เข้าถึงเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2551)) ผู้เขียน • บุญเลิส อรุณพิบูลย์ นักวิชาการ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี dokuwiki, tutorial
1)

http://www.dokuwiki.org/syntax#footnotes เข้าถึงเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2551

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

19

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การใช้งาน Dokuwiki ขั้นประยุกต์
คำสั่งขั้นประยุกต์ จำเป็นต้องติดตั้ง Plug-ins ของ Dokuwiki ก่อนจึงจะทำงานได้ โดยดาวน์โหลด Plug-ins แล้ว Upload ไปไว้ที่โฟลเดอร์ /lib/plugins ในเครื่องแม่ข่ายเว็บที่ติดตั้ง Dokuwiki (บาง Plug-ins จะำเป็นต้อง ปรับแต่งระบบก่อนใช้งานจากเมนู Admin)

สีข้อความ
การเติมสีสันให้กับข้อความ ใช้คำสั่ง <color ชื่อสี> … </color> เช่น <clolor green>การเติมสีสันให้กับข้อความ </color> จะปรากฎผลดังนี้ การเติมสีสันให้กับข้อความ

การสร้างสไลด์โชว์ด้วย Dokuwiki
Dokuwiki สนับสนุนการสร้างสไลด์อัตโนมัติ โดยพิมพ์คำสั่ง ~~SLIDESHOW~~ จากนั้นให้แบ่งแต่ละสไลด์ด้วย Heading 1 / Heading 2 ตามลำดับ โดยสไลด์แรกควรกำหนดด้วย Heading 1 และ เนื้อหาแต่ละรายการใช้ความสามารถของ Bullet และ List

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

20

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

จำนวนสไลด์ • จำนวนสไลด์ควบคุมด้วย Heading 1 และ Heading 2 • Heading 1 มักใช้กับสไลด์แรก หรือ Intro Slide เนื้อหาในแต่ละสไลด์ • เนื้อหาแต่ละสไลด์ใช้ความสามารถ Bullet ควบคุม • รายการที่ 1 • รายการที่ 2 • รายการที่ 2.1 • รายการที่ 2.2 • รายการที่ 3

ส่งออก (Export) บทความเป็น Word ในรูปแบบ OpenOffice.org Writer
เนื้อหาจาก Dokuwiki สามารถแบ่งเป็นเอกสาร Word ในรูปแบบ OpenOffice.org Writer (.odt) ได้โดยการเพิ่มคำสั่ง ~~ODT~~

การแสดงรายชื่อหนังสือจาก Amazon.com
สำหรับท่านที่มีหนังสือเล่มโปรดจากเว็บ Amazon สามารถนำมาแสดงผ่าน Dokuwiki ได้ด้วยคำสั่ง {{amazon>1591841933}} ทั้งนี้เลขรหัสตัวเลขที่กำกับในคำสั่ง คือ book-id จากเว็บไซต์ amazon นั่นเอง

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

21

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

นับถอยหลัง
การนับถอยหลังกิจกรรมใดๆ สามารถใช้คำสั่ง <COUNTDOWN:dd.mm.yyyy|คำอธิบาย> (พิมพ์ติดกัน) โดยระบุวันสิ้นสุดกิจกรรมในรูปแบบ dd.mm.yyyy (ระบุปี ค.ศ.) เช่น <COUNTDOWN:20.8.2008|ครบกำหนดส่งมอบงาน> แสดงผลดังนี้ 31 days until ครบกำหนดส่งมอบงาน (12/20/2008)

สมการทางเคมี
การนำเสนอสมการเคมีให้ใช้คำสั่ง <chem> … </chem> กำกับการนำเสนอ เช่น <chem>C2H5O2-Na+</chem> ซึ่งจะปรากฎผลดังนี้ C2H5O2- Na+ ตัวอย่าง สมการเคมีของ เฮกเซน C6H14 C2H6 <chem>C2H6</chem>
ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

แอมโมเนีย NH3

22

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

Na2HPO4 12H2O <chem>Na2HPO4 12H2O</chem> C2H5O2-Na+ <chem>C2H5O2|-Na+</chem> // | is a splitter. Al2(SO4)3 <chem>Al2(SO4)3</chem>

สมการคณิตศาสตร์ ดึง RSS มานำเสนอ
Dokuwiki มีฟังก์ชันนำเนื้อหาหรือข่าวที่เป็น RSS จากแหล่งอื่นๆ มานำได้โดยใช้คำสั่ง {{rss>ชื่อเว็บไซต์}} เช่น ข่าวไอทีจาก RSSThai.com ใช้คำสั่ง {{rss>http://www.rssthai.com/rss/it.xml}} • • • • • • • • สนง.สถิติ เผย e-commerce เติบโตในสภาวะเศรษฐกิจซบ กทช. เผยไวแมกซ์ใกล้คลอด คาดปี 52 ออกใบอนุญาตจากการประมูล ไทยรองแชมป์ใช้อินเทอร์เน็ตมากในเอเชีย แบตเตอรี่ เมทานอล ใช้ยาอะไรอยู่ ตรวจสอบผ่านเว็บไซต์ “Ya&You” ได้แล้ว แอนดรอยด์ฮ็อต โมโตโรลาเตรียมโชว์-EAส่งเกมรองรับ สมาคมผู้ดูแลเว็บฯติงไอซีที แก้ปัญหาเว็บหมิ่นไม่ตรงจุด ปิดฉากประชันทักษะสมองกลฝังตัว มก.คว้าแชมป์ หวังใช้งานจริง

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

23

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

ทั้งนี้สามารถเพิ่มความสามารถได้โดยระบุคำสั่งต่อท้าย เช่น {{rss>http://www.rssthai.com/rss/it.xml date description}} จะปรากฎผลดังนี้ • สนง.สถิติ เผย e-commerce เติบโตในสภาวะเศรษฐกิจซบ (2008/11/17 15:30) นาง ธนนุช ตรีทิพยบุตร เลขาธิการสถิติแห่งชาติ กล่าวว่า จากสภาพเศรษฐกิจโลก และประเทศไทยกำลังประสบ ปัญหาธุรกิจ ทั้งด้านธุรกิจการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ หรือการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเพื่อซื้อขายสินค้าผ่าน ระบบออ นไลน์ หรือที่เรียกว่า e-commerce • กทช. เผยไวแมกซ์ใกล้คลอด คาดปี 52 ออกใบอนุญาตจากการประมูล (2008/11/17 15:29) นาย กิตติน อุดมเกียรติ ผู้เชี่ยวชาญประจำสำนักงานคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กทช. กล่าวว่า จากการทดสอบให้บริการ และรวบรวมข้อมูลด้านไวแม็กซ์ เพื่อนำมาจัดเป็นร่างออกใบอนุญาต โดยคาดว่าปี 2552 จะสามารถออกใบอนุญาตไวแม็กซ์ให้กับผู้ประกอบการไปดำเนินการ • ไทยรองแชมป์ใช้อินเทอร์เน็ตมากในเอเชีย (2008/11/11 07:15) ผล สำรวจแพคซ์ ระบุ คนใช้เน็ตมีรายได้และใช้ชีวิตหรูหรากว่าคนไม่ใช้เน็ต ขณะที่ไทยเป็นอันดับสองในเอเชียที่ใช้ เวลาในการเข้าเน็ตมาก คาดอีก 1-2 ปีข้างหน้า การใช้เวลาเล่นเน็ตจะแซงหน้าการใช้เวลาดูทีวี • ปิดฉากประชันทักษะสมองกลฝังตัว มก.คว้าแชมป์ หวังใช้งานจริง (2008/10/28 00:01) หลัง จากเปิดโครงการ TESA TOP GUN RALLY 2008 ประชันทักษะสมองกลฝังตัว ครั้งที่ 3 หัวข้อ การพัฒนาต้นแบบ Real-Time Engine Control Unit(ECU) เมื่อวันที่ 20 ต.ค. 2551 ที่ผ่านมา

ปรับแต่งด้วย CSS
Dokuwiki อนุญาตให้นำคำสั่ง HTML และ CSS มาปรับแต่งการแสดงผลได้ตามต้องการ โดยจะต้องพิมพ์ภายใต้ <html>...</html> เช่น <html> <p style=”border:2px dashed red;”>And this is some block HTML</p> </html> ซึ่งจะได้ผลลัพธ์ดังนี้ And this is some block HTML

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

24

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

การเน้นข้อความในรูปแบบ Blockquote
การนำเนื้อหา/ข้อความจากแหล่งอื่นมาใช้ ควรใช้คำสั่ง <blockquote>..</blockquote> กำกับเพื่อให้แสดง ที่ชัดเจน ทั้งนี้ควรระบุแหล่งที่มาของข้อความ/เนื้อหาภายใต้คำสั่ง <cite>...</cite> เช่น <blockquote> Test with loads of markup... Another paragraph with a little [[http://nowhere|link]] to nowhere. Oh, and while we are at it, what about some **bold**, some //italic// and some __underlined__ text? And finally, an itemization: * item 1 * item 1.1 * item 1.2 * item 2 - ordered item 2.1 - ordered item 2.2 - ordered item 2.2.1 * item 3 Works :-) <cite>http:// foosel.org/snippets/dokuwiki/blockquote</cite> </blockquote> ซึ่งจะปรากฏผลดังนี้ Test with loads of markup… Another paragraph with a little link to nowhere. Oh, and while we are at it, what about some BOLD, some italic and some underlined text? And finally, an itemization: • item 1 • item 1.1 • item 1.2 • item 2 • ordered item 2.1 • ordered item 2.2 • ordered item 2.2.1 • item 3 Works :-)

http://foosel.org/snippets/dokuwiki/blockquote

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

25

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

สร้างกรอบ (Box) ให้กับเนื้อหา
Dokuwiki มี Plug-ins ที่เพิ่มความโดดเด่น สวยงามให้กับข้อความ/เนื้อหาในรูปแบบกรอบ (Box) โดยใช้คำสั่ง ดังนี้ <box> the box contents </box> ซึ่งจะปรากฏผลลัพธ์ดังนี้ the box contents นอกจากนี้ยังสามารถปรับแต่งความสามารถของการนำเสนอกรอบได้ ได้ด้วยคำสั่ง <box width classes colours | title text> contents text </box> โดย • width คือความกว้าง มักจะระบุเป็น % เ่ช่นเต็มจอภาพก็ระบุเท่ากับ 100% • classes คือ ส่วนขยายเพื่อบ่งบอกประเภท/รูปแบบของกรอบ เช่น • round ระบุให้กรอบมีขอบมน • blue เลือกแสดงด้วยชุดสี blue • red เลือกแสดงด้วยชุดสี red • green เลือกแสดงด้วยชุดสี green • orange เลือกแสดงด้วยชุดสี orange • left ระบุให้กรอบชิดซ้าย • right ระบุให้กรอบชิดขวา • Colours ให้ระบุค่าสีในรูปแบบฐานสิบหก โดยแบ่งเป็นสีดังนี้ content background title background outer box background borders เช่น <box 80% round orange|a title> the box contents</box>

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

26

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

<box 50% left blue>the box contents</box|a caption>

<box 60% round #f99 #fc9 #fcc #f60|title>the box contents></box|caption>

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

27

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

คำนวณใน Wiki
Dokuwiki เตรียมฟังก์ชันคำนวณค่าต่างๆ ให้ใช้งานได้สะดวก โดยพิมพ์ในรูปแบบคำสั่ง calc:สมการคำนวณ= เช่น ระบุคำสั่ง ระบุคำสั่ง ระบุคำสั่ง ระบุคำสั่ง ระบุคำสั่ง calc:2+3*5= จะปรากฏผลลัพธ์เท่ากับ 17 calc:-1234.56*78.9= ปรากฏผลลัพธ์เท่ากับ -97,406.784 calc:sin(pi()/4)= ปรากฏผลลัพธ์เท่ากับ 0.707106781187 calc:round(exp(1),3)= ปรากฏผลลัพธ์เท่ากับ 2.718 calc:(1+sqrt(5))/2= ปรากฏผลลัพธ์เท่ากับ 1.61803398875

หรือจะใช้คำสั่ง calc:สมการคำนวณ>= เพื่อให้แสดงสูตรคำนวณด้วย เช่น ระบุเป็น calc:2+3*5>= จะปรากฏผล คือ 2+3*5 = 17 ฟังก์ชันการคำนวณตรงกับของ PHP

การเพิ่ม Tag
แต่ละหน้าสามารถระบุ Tag เพื่อจัดหมวดหมู่เอกสารได้ด้วยคำสั่ง {{tag>tag1 tag2 tagN}} ได้ผล ดังรูป

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

28

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

กระดานสนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
สร้างกระดานสนทนา แลกเปลี่ยนความคิดเห็นได้ โดยเพิ่มคำสั่ง ~~DISCUSSION~~ ได้ผลดังรูป

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

29

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

สร้างลิงก์แบบปฎิบัติการ (Action Link)
Dokuwiki มีคำสั่งแบบปฏิบัติให้เลือกใช้งานหลายคำสั่ง เช่น คำสั่งแก้ไขหน้าเอกสาร (Edit) คำสั่งแสดงหน้ าเอกสารที่แก้ไขล่าสุด (Recent changes) ซึ่งสามารถนำมาระบุเป็นคำสั่งควบคุมในเนื้อหาได้ด้วยรูปแบบ {{actionlink>[action]|[title]}} เช่น คำสั่งคือ {{actionlink>edit|คลิกที่นี่}} {{actionlink>history|คลิกที่นี่}} {{actionlink>recent|คลิกที่นี่}} {{actionlink>login|คลิกที่นี่}} {{actionlink>index|คลิกที่นี่}}

คุณสามารถแก้ไขหน้านี้ได้โดย คลิกที่นี่. คุณสามารถดูประวัติการแก้ไขหน้านี้ได้โดย คลิกที่นี่. คุณสามารถดูแสดงหน้าที่มีการแก้ไขล่าสุดโดย คลิกที่นี่. คุณสามารถ Login เข้าสู่ระบบได้โดย คลิกที่นี่. คุณสามารถแสดงรายการหน้าเอกสารทั้งหมดของระบบได้โดย คลิกที่นี่.

ตารางกิจกรรม
Dokuwiki ได้เตรียม Plug-ins BTable ที่ช่วยสร้างตารางกิจกรรม โดยมีรูปแบบคำสั่ง ดังนี้ <nowiki> <btable ชื่อกิจกรรม> <columns> หัวเรื่อง 1^หัวเรื่อง 2^หัวเรื่อง n </columns> <rows> รายการที่ 1^รายการที่ 2^รายการที่ n </rows> </btable> </nowiki>
ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS) 30

ร่วมสร้างสรรค์แบ่งปันความรู้ออนไลน์ด้วยวิกิ

ตัวอย่างที่ 1

ตัวอย่างที่ 2

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี Science and Technology Knowledge Services (STKS)

31


				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Stats:
views:388
posted:2/1/2010
language:Thai
pages:32
Description: Dokuwiki เป็นโปรแกรมหนึ่งในกลุ่มซอฟต์แวร์สร้างสรรค์ความรู้แบบร่วมมือออนไลน์ที่ เรียกว่า Wiki ที่ดาวน์โหลดได้ฟรีจากเว็บไซต์ Dokuwiki การติดตั้งทำได้ง่าย ไม่ต้องใช้โปรแกรมจัดการฐานข้อมูลใดๆ รูปแบบคำสั่งก็ง่าย จุดเด่นที่น่าสนใจคือ มี Plug-ins ให้เลือกใช้หลายหลาย เหมาะกับการนำมาประยุกต์ใช้งานหลากหลายรูปแบบ