feature by telesatellitedutch

VIEWS: 8 PAGES: 4

									FEATURE

Beeldverhouding

Beeldverhouding, simpel toch?
Jacek Pawlowski
Beeldverhouding is de verhouding tussen beeldbreedte en beeldhoogte. Alhoewel gedurende tientallen jaren veel verschillende waardes in gebruik waren, variërend van 1,19:1 tot zoveel als 4:1, zien we hiervan in de praktijk in digitale televisie nog maar twee terug – 1,33:1 (of 4:3) en 1,56:1 (of 16:9). Standaard definitie TV (SDTV) wordt overwegend uitgezonden in het 4:3 formaat maar soms kun je een breedbeeld SDTV signaal tegenkomen dat een 16:9 beeldverhouding heeft. Dit laatste is, ondanks dezelfde beeldverhouding, niet gelijk aan HDTV. Dit wordt geïllustreerd in figuur 1. Zoals je kunt zien, worden veel meer pixels uitgezonden voor hetzelfde schermgebied in HDTV vergeleken met breedbeeld SDTV. Met andere woorden: het breedbeeld SDTV signaal heeft dezelfde beeldverhouding maar een veel slechtere beeldresolutie dan HDTV. Daarnaast geldt nog, dat voor het 4:3 SDTV en 16:9 HDTV signaal een pixel vrijwel perfect vierkant is, terwijl het breedbeeld SDTV signaal horizontaal uitgerekte pixels gebruikt. Hoe signalen met verschillende beeldverhoudingen op je TV worden getoond? Dat hangt af van de instelling van de set-top-box (STB) en de TV kelijkerwijs het centrale gedeelte van het originele beeld laat zien (zoals getoond in figuur 2). Tijdens het coderen van een digitaal signaal is het mogelijk om de coördinaten van het belangrijkste deel van het scherm mee te sturen. We kunnen dus ofwel een gedeelte in het midden zien of een gedeelte maar naar links of meer naar gechts. Dit werkt automatisch – we voelen het niet. Maar mocht je me niet geloven, zet dan maar gewoon een 4:3 TV op een 16:9 uitvoering en bekijk beide terwijl je afgestemd staat op een 16:9 signaal. Dat gaat uiteraard veel eenvoudiger wanneer beide TV’s exact dezelfde beeldhoogte hebben. We wachten op jullie foto’s van Pan & Scan in actie! 4:3 signaal op een 4:3 TV Waarom 4:3 op 4:3 in ogen-

Figuur 1. Beeldverhouding van SDTV, breedbeeld SDTV en HDTV. Het vergrote gedeelte van het scherm toont het formaat en de vorm van de pixels.

16:9 signaal bekeken op een 4:3 TV.

zelf. Laten we verschillende scenario’s onderzoeken. 16:9 signaal op een 4:3 TV Traditionele TV’s hebben gewoonlijk geen signaalverwerking ten aanzien van de

beeldverhouding. Oftewel wat we zien is afhankelijk van het inkomende signaal en de instelling van de ontvanger. Figuur 2 toont 2 instellingen die we kunnen maken in onze set-top-box: Pan & Scan of Letterbox. Letterbox

resulteert in zwarte horizontale balken boven en onder het beeld, terwijl Pan & Scan maar een gedeelte van het beeld laat zien (maar zonder die vervelende balken). Het is de moeite waard om te weten dat Pan & Scan niet noodza-

18 TELE-satellite & Broadband — 12-01/2008 — www.TELE-satellite.com

www.TELE-satellite.com — 12-01/2008 — TELE-satellite & Broadband

19

breedbeeld bioscoopfilm wordt uitgezonden als 4:3 signaal. Zie figuur 3. Wanneer een 4:3 signaal al zwarte balken bevat, dan zullen we die op de 4:3 TV zien ongeacht de instelling die we maken in de satellietontvanger. Je hebt deze situatie bij analoge TV vast en zeker eerder gezien. Het is niet echt eerlijk van de aanbieders om dergelijke inhoud via digitale TV aan te bieden maar wanneer hetzelfde signaal nog gebruikt wordt voor het terrestriale analoge TV signaal en digitaal heruitgezonden schouw nemen? Uiteraard, wanneer het signaal echt 4:3 is – dan is er geen probleem. We zien het correct op onze traditionele TV. De meerderheid van de satellietkanalen zendt nog steeds zulke signalen uit. Het gebeurt echter ook, dat een wordt via de satelliet, dan kunnen we ze vergeven. 4:3 signaal op een 16:9 TV En nu het lastiger gedeelte. We hebben de moderne flat screen versie of het niet zo moderne CRT type en het signaal komt er niet mee overeen. Ik heb geprobeerd de verschillende plaatjes te laten zien die we kunnen produceren door te spelen met de instellingen van de ontvanger en van de TV.

Wanneer een 4:3 signaal al zwarte balken bevat (na conversie van een bioscoopfilm), dan zullen we die op de 4:3 TV zien ongeacht de instelling die we maken.

20 TELE-satellite & Broadband — 12-01/2008 — www.TELE-satellite.com

Alhoewel de naam van de functie kan verschillen van model tot model, heeft in het algemeen elke set-top-box 2 opties: Letterbox en Pan & Scan. Sommige STB’s zijn voorzien van de Full Screen mode waarin het beeld op een dusdanige manier wordt getransformeerd dat hiermee het hele scherm gevuld wordt; het wordt horizontaal samengeperst (stream verhouding 16:9; TV verhouding 4:3), of het wordt verticaal samengeperst

ken (niet in de figuur getoond). Maar de beeldkwaliteit zal slechter zijn. Dat is omdat we eerst een klein beeld produceren om het later in de TV te vergroten. Het is altijd beter om het grotere beeld in de ontvanger zelf te produceren.

lingen van tijd tot tijd moeten wijzigen wanneer het inkomende signaal verandert. Een algemene regel

(stream verhouding 4:3; TV verhouding 16:9). Aangezien deze optie nog niet vaak gebruikt wordt heb ik geen tekening gemaakt waarop dit te zien is. Het meest gebruikelijk is het, dat een TV het signaal kan weergeven zonder enige verwerking (de tweede kolom in figuur 4) of het kan oprekken of zoomen (de derde kolom in figuur 4). De meeste gebruikers zullen waarschijnlijk kiezen voor de Letterbox

Afspelen van een 4:3 signaal op een 16:9 TV.

instelling in de ontvanger en nietlineair oprekken op de TV. Het beeld zal vervormd worden maar hoofdzakelijk in de linker en rechter hoeken en niet in het midden. Dit zal echter niet optimaal zijn wanneer het 4:3 signaal een conversie van een breedbeeld film is – zie het onderste gedeelte van de tekening. In een dergelijke situatie is de meest optimale instelling Pan & Scan in de ontvanger en normale mode in de TV. Het is duidelijk dat we een vergelijkbaar effect kunnen krijgen door Letterbox + Zoom te gebrui-

Conclusie Dus, hoe zouden we nou onze ontvanger en TV moeten configureren? Er is niet één perfecte instelling die voor alle signalen geschikt is. Verder hangt het er ook nog van af of de zwarte (of grijze) balken je irriteren of niet. Je zou ze bijvoorbeeld kunnen accepteren wanneer de TV echt groot is en het je voorkeur heeft om het beeld zo dicht mogelijk bij het origineel te houden. Want zeg nou zelf, wie wil er nou graag een opgezwollen en dikke Miss World zien? Nou, sommige vrouwen, misschien… We zullen de STB en TV instel-

die gehanteerd kan worden is: maak zo min mogelijk gebruik van de signaalbewerking door een TV. Laat de satellietontvanger het beeld zo dicht bij wat je wilt zien als mogelijk produceren. Op deze manier zul je een betere beeldkwaliteit

verkrijgen. Gelukkig hebben de HDTV signalen en HD TV’s de benodigde 16:9 beeldverhouding. Zodra alle kanalen overschakelen naar HDTV zal dit probleem niet meer bestaan. Laten we geduld hebben.

www.TELE-satellite.com — 12-01/2008 — TELE-satellite & Broadband

21


								
To top