Abu Dhabi, Dubai, BAE ödemez, Dubai World öder

Document Sample
Abu Dhabi, Dubai, BAE ödemez, Dubai World öder Powered By Docstoc
					Abu Dhabi, Dubai, BAE ödemez, Dubai World öder!
Birleşik Arap Emirlikleri yedi ayrı monarşik Emirlik'ten oluşur: Abu Dhabi, Dubai, Sharjah,
Ajman, Umm al Quwain, Ras al Khaimah (en son katıldı) ve Fujairah. 1971 yılında kurulmuş
olan Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti aynı zamanda ikinci büyük kenti olan Abu
Dhabi'dir. Birleşik Arap Emirliği dünyanın altıncı büyük petrol rezervine (çoğu Abu
Dhabi'de) ve önemli doğalgaz kaynaklarına sahip olup, 2008 sonu verilerine göre, kişi başına
55 bin dolar civarında bir nominal gelir ve 262 milyar dolar toplam nominal GSYİH ile
Ortadoğu'nun ve dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Bugün Birleşik Emirliklerin
Başkanı, aynı zamanda Abu Dhabi'nin de başı olan Khalifa bin Zayed Al Nahyan'dır. (2004
yılında babasının ölümünden sonra işbaşına geçmiş). Emirliklerin Başkan Yardımcısı ve
Başbakanı ise, aynı zamanda Dubai'nin de Emiri olan Mohammed bin Rashid Al
Maktoum'dur. (O da kardeşinin vefatından sonra 2006 yılında işbaşına gelmiştir). İki
Başbakan Yardımcısı ise 1990 yılından beri işbaşında olan Sultan bin Zayid al Nahyan (Abu
Dhabi) ve 2003 yılından beri işbaşında olan Hamdan bin Zayid al Nahyan (Abu Dhabi)'dır.
Yönetimin tepesindeki yedi kişilik Federal Konsey (yedi Emirlik temsilcisinden oluşur)
senede dört defa toplanır ve Federal yönetimin ilkelerini belirler. (Sadece Abu Dhabi ve
Dubai Emirlikleri veto hakkı sahibidir).
Bugün her Emirlik kendi bütçesi ile yönetilmektedir ama bir de federal yapı vardır:
Emirlikler, Birleşik Emirlik bütçesine de katkı yapmaktadır. Ordu, karayolu, liman, havaalanı,
altyapı gibi projeler hem Emirliklerin kendisi tarafından hem de ortak bütçe katkısı ile
yapılmaktadır. BAE bir de ortak paraları Emirati Dirhem'i çıkartan Merkez Bankası sahibidir.
BAE Dirhemi 2002          yılından beri dolara endeksli bir değerde tutulmakta idi.
Bölgenin tarihi kabaca 1930 yılında petrol ve doğalgaz kaynaklarının bulunması ile değişmiş.
Abu Dhabi 1962 yılında ilk ham petrolünü ihraç ettikten sonra, şu andaki Abu Dhabi
Emiri'nin babası ve bölgenin en akıllı yöneticilerinden biri olan rahmetli Şeyh Zayed bin
Sultan Al Nahyan tarafından büyük bir kalkınma çabası içine sokulmuş ve gelişmiştir. Abu
Dhabi    bugün    900     bin   kişinin    oturduğu   modern     ve   liberal   bir   yerdir.
1969 yılında ise Dubai'nin petrol ihracatı başlayınca şimdiki Dubai Emiri'nin babası olan
rahmetli Şeyh Rashid bin Saeed Al Maktum da, güçlü bir kalkınma programı başlatmıştır.
Dubai bugün BAE'nin en büyük kenti olup 1.8 milyon kişilik nüfusu da kapsamaktadır.
Bugün B.A. Emirlikleri'nin nüfusu 5 milyon kişinin üstüne çıkmış bulunuyor. Nüfusun yüzde
seksen kadarı yabancı misafir işçilerden oluşuyor ve sadece yüzde yirmi kadarı asli BAE
vatandaşı. 2009 yılı ortası verilerinde BAE'de reel büyüme yüzde 7.5 civarında bir büyüme
hızından yavaşlamaya başlarken, işsizlik yüzde 2 düzeyinden yüzde 4 düzeyine çıkmış
bulunuyor. BAE'de nüfus da hızla artıyor, çünkü doğurganlık oranı yüzde 2.4, yani çok
yüksek. Ortalama yaşam beklentisi de yüksek: Doğumda ortalama 76 yıl. Enflasyon ise yüzde
2 değerinin biraz üstünde. BAE toplam 142 milyar dolar civarında toplam dış borç sahibi.
BAE yılda GSYİH oranı olarak yüzde 23 kadar yatırım yapmakta. BAE bütçesi 2008 yılında
78 milyar dolar gelir ve 48 milyar dolar gider ile yönetiliyor. Kamu borcu GSYİH oranı ile
yüzde 41 civarında. Toplam üretimin yüzde 15 kadarı olan sanayi üretimi ise yılda yüzde 7
civarında hızla artmakta idi. BAE petrol üretimi günde 3.1 milyon varil. Bunun altıda biri
kadar iç petrol tüketimi var. Doğalgaz ise nerede ise tümüyle içeride enerji kaynağı olarak
kullanılıyor. Ülkenin cari dengesi 2008 yılında 22 milyar dolar fazla vermiş. İhracat 239
milyar dolar (yüzde 45 kadarı enerji), ithalat ise 176 milyar dolar. Ülkenin toplam döviz ve
altın rezervi 32 milyar dolar civarında. BAE'de toplam 63 milyar dolarlık yabancı sermaye
yatırımı stoğu var. Kendisi de 29 milyar dolar dışarıda yapılmış yabancı sermaye yatırımı
stoğuna sahip.
İlke olarak, petrolün bitmesinin bir gün gerçekleşeceği gerçeğine karşılık, petrol ve doğalgaza
dayalı ekonominin yüzde 25 düzeyine indirilmesi planlanan B.A.Emirlikleri 2008 krizine
kadar müthiş bir inşaat sektörü patlaması yaşamakta idi. (Toplam 350 milyar dolarlık inşaat
yatırımı sürmekte.)
Bu çerçevede Dubai'in tüm BAE bölgesinin en önemli ve uluslararası ticaret, liman, eğlence
ve turizm merkezi haline getirilmesi projesi geleceğe dönük en önemli proje idi. İşte bugün
tehlikeye giren projeler bu bağlamdaki projeler! Aslında petrol ve gaz kaynağı çokluğu nedeni
ile enerji sektörlerine en bağımlı gözüken Abu Dhabi geçmişte en zengin Emirlik olarak son
derece akıllı yatırımlar yapmış. Abu Dhabi Investment Authority adlı ülkenin resmi yatırım
şirketi 900 milyar dolar civarında bir portföyü yönetmekte ve yurtdışında 360 milyar dolar
civarında menkul ve gayrimenkul yatırımı bulunmakta idi. Bu nedenle de bugün Dubai'de
yaşanan maddi kriz Abu Dhabi desteği ile derhal ortadan kaldırılabilir diye düşünenler de çok
sayıda.     Ama   Abu     Dhabi    hesap    bilen   bir   Emirlik.    Bizce    pek    ödemez!
Üstelik Dubai Hükümeti de, biz de ödemeyiz, krediyi alan şirket öder diyor! Bu şartlarda
herhalde kredi yeniden şartlandırılacak. Dubai World şirketi ödeyecek! Yarın devam
edeceğiz.