Result of Esophagogastroscope Treatment in Massive Upper

							20                                                                       ขอนแกนเวชสาร ปที่ 32 ฉบับพิเศษ 7 เดือนธันวาคม 2551


      Result of Esophagogastroscope Treatment in Massive
               Upper Gastrointestinal Bleeding at
                   Maha Sarakham Hospital

Sudchai Loeivanichjaroen, M.D. , Thai Board of General Surgery
Department of Surgery, Maha Sarakham Hospital

                                                     Abstract

Background The massive upper gastrointestinal bleeding was a common problems in Surgical Department at
Maha Sarakham Hospital because of prolonged hospitalization, expensiveness and high mortality rate.
Objectives The purposes of this study were to determine treatment outcomes of the massive upper gastrointestinal
bleeding patients by using Esophagogastroscopic treatment at Maha Sarakham hospital.
Materials and Methods The study was conducted from the all of 352 patients who were hospitalised at
Maha Sarakham Hospital from 1 January 2005 to 31 December 2007, obtained using the all data in IPD recorders.
An interview form and an information recording form were used for collecting data. The statistics used
for analyzing the collected data were descriptive statistic.
Results Total 352 patients were treated from 1 January 2005 to 31 December 2007, 71.02% were male and most
age between 51-60 years old. The most occupation is agriculture. In 2005, treatment of massive upper gastrointestinal
bleeding was medical therapy and surgery by gastrotomy if medical failure. In 2006 and 2007, treatment of massive
upper gastrointestinal bleeding was medical therapy and esophagogastroscopic treatment and gastrotomy was the
last choice. In 2005 cirrhotic patients were death about 36% and non-cirrhotic patients were death about 20%. In
2006 cirrhotic patients were death about 11% and non-cirrhotic patients were death about 0%. In 2007 cirrhotic
patients were death about 8% and non-cirrhotic patients were death about 0%.
Conclusions Treatment of massive upper gastrointestinal bleeding using esophagogastroscope was an efficient
method for decreasing mortality.
Recommendation In hospital that there was no esophagogastroscope , the massive upper gastrointestinal bleeding
patients should be refered to higher potential hospital.




Keywords : Massive upper gastrointestinal bleeding, Esophagogastroscope
Khon Kaen Hospital Medical Journal Vol. 32 Supplement 7 December 2008                                          21

          ผลการรักษาดวยกลองสองทางเดินอาหารสวนตน
            ุ
       ในกลมโรคเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน
                    ในโรงพยาบาลมหาสารคาม
สุดชาย เลยวานิชยเจริญ พ.บ.
   ุ
กลมงานศัลยกรรม โรงพยาบาลมหาสารคาม


                                                            บทคัดยอ

                                                                                               ่
บทนำ ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding) เปนโรคทีพบไดบอยในโรง   
พยาบาลมหาสารคาม ปญหาที่เกิดขึ้นในกลุมโรคเหลานี้มักมีการรักษาที่ใชเวลานาน สิ้นเปลือง และเปนโรคที่มี
ความรุนแรง ผลของการรักษาไมดี
                   ่                       ู  ่ ี
วัตถุประสงค เพือศึกษาถึง ผลการรักษาผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (Massive Upper
GI Bleeding) ดวยกลองสองทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope) ในโรงพยาบาลมหาสารคามตังแตวนที่         ้ ั
1 มกราคม 2548 ถึง 31 ธันวาคม 2550
วิธีการศึกษา เปนการศึกษาเชิงพรรณนา (descriptive study) โดยการทบทวนเวชระเบียนผูปวยในยอนหลัง ตั้งแต
1 มกราคม พ.ศ. 2548 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2550 โดยศึกษาผลของการรักษาดวยกลองสองทางเดินอาหารสวนบน
                               ุ
(esophagogastroscope) ในกลมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding)
                  ู  ้                                 ู
ผลการศึกษา ผปวยทังหมดจำนวน 352 คน แยกเปนผชายรอยละ 71.02 หญิงรอยละ 28.98 ชวงอายุทพบมากคือ      ี่
                     ่                               ีั ู  ่ ี
51-60 ป อาชีพทีพบมากคือ เกษตรกร ในป 2548 วิธรกษาผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวน
                                                           ่
ตน เปนการใชยา ถาไมไดผลจะทำการผาตัดเปดกระเพาะเพือเขาไปหยุดเลือด สวนในป 2549 – 2550 ไดมการรักษาี
                                                   ่ ิ                                 ู 
ดวยยา และการสองกลองทางเดินอาหารสวนบนเพือวินจฉัยและรักษา พบวาในป 2548 มีผปวยทีเ่ ปนโรคตับแข็งรวม
            ิ                      ู  ่                             ิ
ดวยเสียชีวตประมาณรอยละ 36 ผปวยทีไมเปนโรคตับแข็งรวมดวยเสียชีวตประมาณรอยละ 20 สวนในป 2549 มีผปวย      ู 
                                 ิ                   ู  ่                            ี ู        ิ
ทีเ่ ปนโรคตับแข็งรวมดวยเสียชีวตประมาณรอยละ 11 ผปวยทีไมเปนโรคตับแข็งรวมดวยไมมผใดเสียชีวต และในป 2550
     ู                               ิ                     ู  ่                           ี ู
มีผปวยทีเ่ ปนโรคตับแข็งรวมดวยเสียชีวตประมาณรอยละ 8 ผปวยทีไมเปนโรคตับแข็งรวมดวยไมมผใดเสียชีวต      ิ
สรุป การรักษาภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน โดยใชกลองสองทางเดินอาหารสวนบนและ
                                     ้        ี ี่             ่
รักษาในโรงพยาบาลมหาสารคามนันเปนวิธทใหผลการรักษาทีดี และลดอัตราการเสียชีวตได     ิ
                              ่ ี                                          ู  ่ ี
ขอเสนอแนะ โรงพยาบาลทีไมมกลองสองทางเดินอาหารสวนบน ควรสงตอผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงใน
                                         ่ ีั
ทางเดินอาหารสวนตนไปโรงพยาบาลทีมศกยภาพสูงกวา



คำหลัก : ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน, กลองสองทางเดินอาหารสวนบน
22                                                                                 ขอนแกนเวชสาร ปที่ 32 ฉบับพิเศษ 7 เดือนธันวาคม 2551

บทนำ                                                                  ่
                                                                    ทีโรงพยาบาลมหาสารคาม
            ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวน               นิยามศัพทเฉพาะ
                                                ่
ตน (massive upper GI bleeding) เปนโรคทีพบไดบอยใน                         1. ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหาร
ตางประเทศ และเปนโรคที่มีความรุนแรง ใชเวลา และ                    สวนตน (massive upper GI bleeding) หมายถึงภาวะที่
คาใชจายสูง(1-4) สวนในประเทศไทย และประเทศกำลัง
                                                                   เลื อ ดออกจากทางเดิ น อาหารส ว นต น ตั้ ง แต ป ากถึ ง
พัฒนาพบไดบอย มีความรุนแรง ใชเวลา และคาใชจายสูง
                                                                  ลำไสเล็กสวนตนบริเวณ ligament of Trietz(8) และมีภาวะ
                                           (5-7)
และเปนสาเหตุททำใหเสียชีวตสูงเชนกัน ในกลมงาน
                      ี่        ิ                           ุ       ดังตอไปนี(8)
                                                                                ้
ศัลยกรรม โรงพยาบาลมหาสารคาม พบวาเปนโรคที่                                                             ้
                                                                                  มีเลือดออกครังเดียว 1,500 ซีซี ในผใหญ   ู
                                    ่
พบบอยเปนอันดับ 9 ของโรคทีตองรักษาดวยยาและหรือ                                                                ู  ่ ี
                                                                                  มี Hct ต่ำกวา 24% ในผปวยทีไมมอาการซีดมา
รวมกับการผาตัด                                                    กอน
            ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหาร                                 Shock หรือ impending shock
สวนตน (massive upper GI bleeding) มีความสำคัญและ                                 ตองใหเลือดมากกวา 4 ยูนิตในทันที หรือ
จำเปนตองทราบโรคและการรักษาอยางรวดเร็ว(3,6-8)                                      ิ              ่        ่
                                                                    มากกวา 6 ยูนตใน 24 ชัวโมงเพือรักษา vital sign และ Hct
ดั ง นั้ น การใช กล อ งส อ งทางเดิ น อาหารส ว นบน                        2 . ก ล อ ง ส อ ง ท า ง เ ดิ น อ า ห า ร ส ว น บ น
(esophagogastroscope) จึงมีความสำคัญทั้งวินิจฉัยและ                                                                ่
                                                                    (esophagogastroscope) หมายถึง เครืองมือทีมกลองทีใช่ ี       ่
การรักษา(6)                                                         สองทางปากเขาไปถึงบริเวณลำไสเล็กสวนตนเพือวินจฉัย      ่ ิ
                                                                               (8)
            จากความสำคัญของภาวะเลือดออกอยางรุนแรง                  และรักษา
ในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding)                       ี
                                                                    วิธการศึกษา
  ูิั
ผวจยจึงมีความสนใจศึกษาผลของการรักษาดวยกลองสอง                            1.ประเภทของงานวิจย           ั
ทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope) ในกลม                 ุ                            1.1.รู ป แบบการศึ ก ษาเป น การศึ ก ษา
ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน                        เชิงพรรณนา (descriptive study) โดยการทบทวนเวช
(massive upper GI bleeding) เพื่อจะนำผลที่ไดไปทำ                             ู                      ้
                                                                    ระเบียนผปวยยอนหลัง ตังแต 1 มกราคม พ.ศ. 2548 ถึง
แนวทางปรับปรุงการรักษาใหเหมาะสมแกผปวยตอไป      ู               31 ธันวาคม พ.ศ. 2550 และศึกษาผลของการรักษาดวย
วัตถุประสงค                                                        กลองสองทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope)
               ่
            เพือศึกษาผลของการรักษาดวยกลองสองทางเดิน              ในกลุมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหาร
อาหารสวนบน(esophagogastroscope) ในกลมภาวะเลือด     ุ              สวนตน (massive Upper GI Bleeding)
ออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive                                               ่      ่
                                                                             2. เครืองมือทีใชในการวิจย          ั
upper GI bleeding)                                                                                          ู 
                                                                                             2.1.ระเบียนผปวยใน
ขอบเขตของการวิจย         ั                                                             ี
                                                                             3. วิธการดำเนินงาน
                           ั ้ ้ึ         ู 
            1. การศึกษาวิจยครังนีศกษากับผปวยในกลมภาวะ ุ                                    3.1.เก็บขอมูลยอนหลัง (retrospective
เลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive                   data collection) จากทะเบียนผูปวยใน โรงพยาบาล
upper GI bleeding) ที่เขารับการรักษาในโรงพยาบาล                                         ้
                                                                    มหาสารคาม ตังแต 1 มกราคม พ.ศ. 2548 ถึง 31 ธันวาคม
มหาสารคาม                                                           พ.ศ. 2550
                  ุ          ่                         ู 
            2. กลมตัวอยางทีใชในการศึกษา ไดแก ผปวยใน                                    3.2.ศึกษาผลของการรักษาดวยกลองสอง
     ุ
กลมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน                    ทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope) ในกลม                 ุ
                                  ่           ้
(massive upper GI bleeding) ทีมารักษาจนสินสุดการรักษา               ภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน
Khon Kaen Hospital Medical Journal Vol. 32 Supplement 7 December 2008                                                   23
(massive upper GI bleeding) จำนวน 352 ราย                          upper GI bleeding) กลุมงานศัลยกรรม โรงพยาบาล
                              
            4. การวิเคราะหขอมูล                                                  ้
                                                                   มหาสารคาม ตังแต 1 มกราคม พ.ศ. 2548 ถึง 31 ธันวาคม
                     4.1. วิเคราะหขอมูล อายุ เพศ อาชีพ           พ.ศ. 2550 จำนวน 352 ราย (รอยละ 100)
วันทีเ่ ขารับการรักษาพยาบาลในโรงพยาบาล พยาธิสภาพ                           แบงเปนเพศชาย 250 คน (71.02%) เพศหญิง
ของภาวะเลือดออกอยางรุนแรงทางเดินอาหารสวนตน
                                                                   102 คน (28.98%)
                       ีั
โรคตับแข็งรวม วิธรกษา และผลการรักษา
                                                                                       ู                    ู
                                                                            อายุของผปวยเพศชาย พบมากอยในชวง 21-30 ป
                     4.2. ใชสถิตเิ ชิงพรรณนาดวยการแจกแจง
ความถี่ รอยละ                                                     (รอยละ 21.50) และ ชวงอายุ 51-60 ป (รอยละ 24.70) สวน
ผลการศึกษา                                                                                 ู
                                                                   เพศหญิงจะพบวาอยในชวง 41-50 ป (รอยละ 21.20) และ
            จากการศึ ก ษาจำนวนผู ป ว ยที่ มี ภ าวะเลื อ ด        ชวงอายุ 51-60 ป (รอยละ 23.20) เปนสวนใหญ รายละเอียด
ออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive                                  ิ
                                                                   ดังแผนภูมที่ 1




                       ู  ่ ี
แผนภูมที่ 1 รอยละของผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding)
      ิ
            แบงตามเพศและชวงอายุ
24                                                              ขอนแกนเวชสาร ปที่ 32 ฉบับพิเศษ 7 เดือนธันวาคม 2551

            ่               ู                           ้    ่ ุ
         เมือดูตามอาชีพของผปวย พบวาอาชีพเกษตรกรรม นันพบมากทีสด 149 ราย (รอยละ 42.32) รองลงมาเปน
                                                       ิ
รับจาง จำนวน 95 ราย (รอยละ 26.88) รายละเอียดดังแผนภูมที่ 2




                          ู  ่ ี
แผนภูมที่ 2 รอยละของผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI
       ิ
              bleeding) แบงตามอาชีพ
            ่                                   ่                        ู
         เมือดูตามระยะเวลา(จำนวนวัน)ในการรักษาทีโรงพยาบาลพบวาสวนมากอยในชวง 0-3 วันและชวง 8-14 วัน
                                      ู                                    ิ
ในป 2548 สวนป 2549 และ 2550 สวนอยมากในชวง 4-7 วัน รายละเอียดดังแผนภูมที่ 3




                       ู  ่ ี
แผนภูมที่ 3 รอยละของผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding)
      ิ
                                                 ่
           แบงตามระยะเวลา(จำนวนวัน)ในการรักษาทีโรงพยาบาล
Khon Kaen Hospital Medical Journal Vol. 32 Supplement 7 December 2008                                                   25
         ผูปวยที่มีภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดิน              รายทีมอาการและผลเลือดเปนโรคตับแข็ง(4,8) พบวา ผปวย
                                                                          ่ ี                                           ู 
อาหารส ว นต น (massive upper GI bleeding)                          ่ ี
                                                                   ทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน
จะได รั บ การส อ งกล อ งทางเดิ น อาหารส ว นบน                                                   ุ ่ ี           ่
                                                                   (massive upper GI bleeding) มีกลมทีมโรคตับแข็งทีพบรวม
(esophagogastroscope) ทุกรายภายใน 48 ชั่วโมง และ                       ู
                                                                   อยดวยถึง 70, 56, 60 ราย (รอยละ41.67, 50.00, 50.00) ตาม
    ั
ไดรบยาลดกรด proton pump inhibitor drip, Ceftriazole               ลำดั บ ป 2548, 2549, และ 2550 รายละเอี ย ด
ทุกราย, Octeotide analog drip, Vitamin K iv เฉพาะใน                ดังตารางที่ 1

              ุ
ตารางที่ 1 กลมโรคตับแข็งรวมกับภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding)

             ุ     ่
          กลมโรคทีพบรวม                                                  จำนวน (คน)
                                                    ป 2548                  ป 2549                 ป 2550
           ี
    1. ไมมโรคตับแข็งรวม                         50 (58.33%)              56 (50.00%)             60 (50.00%)
    2. มีโรคตับแข็งรวม                           70 (41.67%)              56 (50.00%)             60 (50.00%)
             รวม                                  120 (100%)               112 (100%)              120 (100%)


         เมื่อดูพยาธิสภาพของโรคตามผลการรักษาดวย                   แผลในลำไสเล็กสวนตน (duodenal ulcer) 0, 0 คน (0.00,
กลองสองทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope)                  0.00%)
          ุ                 ีั
พบวา กลมตับแข็งและไมมตบแข็ง ป 2548 ไมไดรบการั                                      ุ      ีั
                                                                            และพบวา กลมไมมตบแข็งรวมดวยเปนเสนเลือด
สองกลองทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope)                  โปงเฉพาะหลอดอาหารสวนลาง (esophageal varices) 0, 0
ส ว นป 2549 และป 2550 พบว า กลุ ม ตั บ แข็ ง เป น                                                ่
                                                                   คน (0.00, 0.00%) เปนเสนเลือดโปงทีหลอดอาหารสวนลาง
เสนเลือดโปงเฉพาะหลอดอาหารสวนลาง (esophageal                    และกระเพาะอาหาร (esophagogastric varices) 0, 0 คน
varices) 26, 21 คน (46.43, 35.00%) เปนเสนเลือดโปง               (0.00, 0.00%) เปนกระเพาะอักเสบ (gastritis) 30, 35 คน
ที่หลอดอาหารสวนลางและกระเพาะอาหาร (esophago-                     (53.57, 58.33%) เปนแผลในกระเพาะอาหาร (gastric
gastric varices) 4, 4 คน (7.14, 6.67%) เปนกระเพาะ                 ulcer) 20, 20 คน (35.71, 33.33%) เปนแผลในลำไสเล็ก
อักเสบ (gastritis) 21, 30 คน (37.50, 50.00%) เปนแผลใน             สวนตน (duodenal ulcer) 5, 4 คน (8.93, 6.67%)
กระเพาะอาหาร (gastric ulcer) 5, 5 คน (8.92, 8.33%) เปน            รายละเอียดดังตารางที่ 2
26                                                            ขอนแกนเวชสาร ปที่ 32 ฉบับพิเศษ 7 เดือนธันวาคม 2551

ตารางที่ 2 พยาธิสภาพของโรคในภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive GI bleeding)
           จากการสองกลองทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope)
            ุ     ่
         กลมโรคทีพบรวม                                    จำนวน (คน)
                                             ป 2548          ป 2549                      ป 2550
                                           ี
                                      (ไมมการสองกลอง)
         ี
     ไมมโรคตับแข็งรวม                 50 (100.00%)        56 (100.00%)                 60 (100.00%)
       Esophageal varices                                     0 (0.00%)                    0 (0.00%)
       Esophagogastric varices                                0 (0.00%)                    0 (0.00%)
       Gastritis                                             30 (53.57%)                  35 (58.33%)
       Gastric ulcer                                         20 (35.71%)                  20 (33.33%)
       Duodenal ulcer                                         5 (8.93%)                    4 (6.67%)
       Other                                                  1 (1.79%)                    1 (1.67%)
     มีโรคตับแข็งรวม                  70 (100.00%)         56 (100.00%)                 60 (100.00%)
       Esophageal varices                                    26 (46.43%)                  21 (35.00%)
       Esophagogastric varices                                4 (7.14%)                    4 (6.67%)
       Gastritis                                             21 (37.50%)                  30 (50.00%)
       Gastric ulcer                                          5 (8.92%)                    5 (8.33%)
       Duodenal ulcer                                         0 (0.00%)                    0 (0.00%)
       Other                                                  0 (0.00%)                    0 (0.00%)

         ผลของการรักษา พบวากลมทีมตบแข็งรวมดวย สวนใหญเปนภาวะเลือดออกอยางรุนแรงจากเสนเลือด
                                   ุ ่ ีั
เสียชีวต 25, 6, 5 คน (35.71, 10.71, 8.33%) กลมไมมตบ โปงพองของหลอดอาหารสวนปลายรวมกับกระเพาะ
       ิ                                      ุ    ีั
แข็งรวมดวยเสียชีวต 10, 0, 0 คน (20.00, 0.00, 0.00%) อาหาร รายละเอียดดังตารางที่ 3
                   ิ
ตามลำดับป 2548, 2549, และ 2550 กลุมที่เสียชีวิต
Khon Kaen Hospital Medical Journal Vol. 32 Supplement 7 December 2008                                                  27

ตารางที่ 3 แสดงผลของการรักษาภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI bleeding)

                                                    ป 2548                      ป 2549                ป 2550
                                                  ี
                                              ไมมการสองกลอง
                                                    ิ
                                          ไมเสียชีวต เสียชีวต ิ        ไมเสียชีวต
                                                                                  ิ           ิ           ิ        ิ
                                                                                       เสียชีวต ไมเสียชีวต เสียชีวต

     ี
 ไมมโรคตับแข็งรวม                           40            10(20%)         56          0(0%)          60       0(0%)
   Esophageal varices                                                       0           0(0%)           0       0(0%)
   Esophagogastric varices                                                  0           0(0%)           0       0(0%)
   Gastritis                                                                30          0(0%)          35       0(0%)
   Gastric ulcer                                                            20          0(0%)          20       0(0%)
   Duodenal ulcer                                                           5           0(0%)           4       0(0%)
   Other                                                                    1           0(0%)           1       0(0%)
 โรคตับแข็งรวม                               45           25(36%)          50         6(11%)          55       5(8%)
   Esophageal varices                                                       25          1(4%)          20       1(5%)
   Esophagogastric varices                                                  0          4(100%)          0      4(100%)
   Gastritis                                                                20          1(5%)          30       0(0%)
   Gastric ulcer                                                            5           0(0%)           5       0(0%)
   Duodenal ulcer                                                           0           0(0%)           0       0(0%)
   Other                                                                    0           0(0%)           0       0(0%)

วิจารณ
           จากการศึ ก ษาจำนวนผู ป ว ยที่ มี ภ าวะเลื อ ด                 อาชี พ ที่ เ กี่ ย วข อ งส ว นมากประกอบอาชี พ
ออกอยางรุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper                 เกษตรกรรม ซึ่งมีความเกี่ยวของกับการดื่มสุรา และ
GI bleeding) กลมงานศัลยกรรม โรงพยาบาลมหาสารคาม
                   ุ                                                                                 ่ ่
                                                                   ยาแกปวดตางๆทีเ่ ปนปจจัยเสียงทีทำใหเกิดเลือดออกทาง
ตังแต 1 มกราคม พ.ศ. 2548 ถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2550
  ้                                                                เดินอาหารสวนตน
จำนวน 352 ราย (รอยละ 100)                                                                                ่ั   ่
                                                                           ระยะเวลา(จำนวนวัน)ทีรกษาทีโรงพยาบาล ในป
           สวนใหญเปนเพศชาย เชนเดียวกับการศึกษาของ                        ู                                   ่
                                                                   2548 จะอยในชวง 0-3 วันเปนสวนมาก ซึงมีความสัมพันธ
ทานอืนๆทีผานมา(4,7) อายุของผปวยเพศชาย พบมากอยใน
      ่ ่                        ู                   ู                         ิ ้  ่ั                     ู 
                                                                   กับการเสียชีวตตังแตตนทีรบการรักษาผปวย สวนป 2549
ชวง 21-30 ป และ ชวงอายุ 51-60 ป เชนเดียวกับการศึกษา           และ 2550 ระยะเวลา(จำนวนวัน)ที่รักษาที่โรงพยาบาล
ของทานอืนๆทีผานมา(4,7) มีความสัมพันธกบการดืมสุรา
             ่ ่                             ั     ่                          ั
                                                                   จะสัมพันธกบเวลาการรักษาพยาบาลดวยกลองสองทางเดิน
และยาแกปวดตางๆ สวนเพศหญิงจะพบวาอยูในชวง                      อาหารสวนบน และการเฝาสังเกตอาการหลังรักษาดวย
41-60 ป เชนเดียวกับการศึกษาของทานอืนๆทีผานมา(4,7)
                                           ่ ่                    กลองสองทางเดินอาหารสวนบน
ก็มีความสัมพันธกับวัยหมดประจำเดือนและยาแกปวด                                     ู  ่
                                                                           พบวาผปวยทีมาดวยภาวะเลือดออกอยางรุนแรง
ตางๆ ทีเ่ ปนปจจัยเสียงทีทำใหเกิดเลือดออกทางเดินอาหาร
                       ่ ่                                         ในทางเดินอาหารสวนตน มีจำนวนทีเ่ ปนโรคตับแข็ง และ
สวนตน                                                            ไมเปนโรคตับแข็งใกลเคียงกัน เหมือนการศึกษาของ
28                                                                           ขอนแกนเวชสาร ปที่ 32 ฉบับพิเศษ 7 เดือนธันวาคม 2551

ทานอืนๆทีผานมา(7) และพบวากลมทีเ่ ปนตับแข็งก็พบเปน
        ่ ่                                ุ                              ผลการรักษานั้นพบวาสาเหตุเสียชีวิตโดยสวน
เส น เลื อ ดโป ง พองใกล เ คี ย งกั บ โรคกระเพาะอั ก เสบ     มากเปนโรคเสนเลือดโปงพองทั้งในหลอดอาหารสวน
และกลมเปนแผลในกระเพาะลำไส เหมือนการศึกษาของ
           ุ                                                                                      ่
                                                               ปลายรวมกับในกระเพาะอาหาร ซึงพบไดเปนสวนใหญ
ทานอื่นๆที่ผานมา(7) แตพบวาแนวโนมของ duodenal              เหมือนการศึกษาของทานอืนๆทีผานมา(5)
                                                                                             ่ ่
ulcer bleeding ลดลง ซึงนาจะเกียวของกับการ eradicate
                         ่                ่                    สรุป
Helecobacter pylori ทีมากขึน และพบอีกวาแนวโนมของ
                        ่ ้                                              การใช ก ล อ งส อ งทางเดิ น อาหารส ว นบน
                                      ้
gastric ulcer และ gastritis มากขึน จากผสงอายุทใชยาใน
                                                  ู ู ี่       (esophagogastroscope) เปน non-invasive procedure ทีชวย ่
กลม NSAID (non-steroidal anti-inflammatory agent)
     ุ                                                         ในการวินิจฉัยและรักษาผูปวยที่มีภาวะเลือดออกอยาง
เพิมขึน เชนเดียวกับการศึกษาของทานอืนๆทีผานมา(8)
    ่ ้                                          ่ ่          รุนแรงในทางเดินอาหารสวนตน (massive upper GI
             ผลการรักษาในป 2548 พบวามีอตราเสียชีวตสูง
                                                    ั    ิ     bleeding) ที่สามารถทำไดในชวงตนๆของการรักษาเพื่อ
                                                                                 ั              ิ
                                                               หยุดเลือด ทำใหอตราการเสียชีวตจากภาวะเหลานีลดลง  ้
                            ้           ุ
กวาป 2549 และ 2550 ทังในกลมทีเ่ ปนตับแข็งรวม และ
                                                                         ผลการศึกษานี้จะเปนประโยชนตอการวินิจฉัย
ในกลุมที่ไมเปนตับแข็งรวม พบวาปจจัยที่ทำใหเกิดการ
                                                                            ู  ่ ี
                                                               และรักษาผปวยทีมภาวะเลือดออกอยางรุนแรงในทางเดิน
         ิ
เสียชีวตสูงนาจะเกิดจาก ความลมเหลวในการรักษาดวยยา
                                                                                                               ่
                                                               อาหารสวนตน (massive upper GI bleeding) เพือลดอัตรา
                                              ุ ู  ่
และการทำ invasive procedure ในกลมผปวยทีคอนขาง               การเสียชีวิต และเปนแนวทางสำหรับการรักษาโรคนี้
อาการหนัก พบวาหลังจากมีการใชกลองสองอาหารสวน                         ้                                 ู 
                                                               อีกดวย ทังยังสามารถเปนแนวทางการสงตอผปวยอยางรีบ
                                               ิ
บนในป 2549 และ 2550 ในการชวยวินจฉัยและรักษา ซึง          ่           ่
                                                               ดวน เพือการรักษาไดอยางรวดเร็วในโรงพยาบาลทีมกลอง ่ ี
เปน non-invasive procedure จึงสามารถรักษาชีวิตของ             สองทางเดินอาหารสวนบน (esophagogastroscope) จะได
  ู 
ผปวยไดมากยิงขึน่ ้                                                               ิ       ู 
                                                               ลดอัตราการเสียชีวตของผปวยลงได

เอกสารอางอิง
1. Schwartz et al. ; Stomach : Principles of Surgery 7 edition , 1999 : 951.
2. Townsend et al. ; Stomach : Sabiston Text Book of Surgery 17 edition , 2004 : 664.
3. Neville Krasner. ; Gastrointestinal Bleeding : http://www.blackwellpublishing.com/book.asp?ref=9780727910080
4. Maurice A Cerulli, MD, FACG. ; Upper Gastrointestinal Bleeding : http://www.emedicine.com/med/topic3565.html
5. Cyrla Zaltma et al. ; Upper Gastrointestinal Bleeding in a Brazilian Hospital : http://www.scielo.br/
   dcielo.php?script=sci_arttext&pid=s0004-28032002000200002
6. นท.สุพจน ตันติพานิชธีรกุล ; การดูแลรักษาโรคเลือดออกในทางเดินอาหารสวนตน :
   http://www.medbhumibhol.com/PracMed/Current%20Management%20of%20Upper%20GI%20Bleeding.pdf
7. ภาวะเลือดออกในทางเดินอาหารสวนตน : http://www.medinfo2.psu.ac.th/surgery/collective%20review/
   GI%20Bleeding.pdf
8. พัฒนพงศ นาวีเจริญ Upper Gastrointestinal Bleeding : http://www.med.chula.ac.th/surgery/lecture/yr4.sheet/
   ugibleed.pdf