INHOUD H.B.S.O KUNSTAMBACHTEN by fjzhxb

VIEWS: 625 PAGES: 49

									INHOUD B.S.O

KUNSTAMBACHTEN DECOR- EN STANDENBOUW

ONDERVERDELING DECORATIE

A. GEMEENSCHAPPELIJK GEDEELTE 1. Domein van de talen a. Nederlands b. Frans of c. Engels ................................................................ 2 ................................................................ 8 ................................................................ 10

2. Domein van de humane vakken a. Aardrijkskunde ........................................................... 13 b. Geschiedenis ........................................................... 18 3. Domein van de wiskunde en de wetenschappen a. Wiskunde .............................................................… 21

B. SPECIFIEK GEDEELTE 1. Domein van de technische vakken a. b. c. d. Kunstgeschiedenis ................................................ Geschiedenis van het ornament ............................... Actuele kunst ........................................................… Technologie ........................................................… 24 26 27 29

2. Domein van de praktijk a. b. c. d. e. Stand- en decorbouw ................................................. Toegepaste grafiek ................................................. Schildertechnieken - binnenhuiskunst ........................... Plan- en maquettestudie ............................................ Lijn en tekenen ........................................................…. 30 32 33 34 35

BIBLIOGRAFIEËN ……………………………………………… 37

1

A. HET GEMEENSCHAPPELIJK GEDEELTE 1. DOMEIN VAN DE TALEN a. NEDERLANDS
• BEGINSITUATIE De kandidaat moet blijk geven van een minimale beheersing van het Nederlands. • DOELSTELLINGEN EN LEERINHOUDEN  DEEL 1: lees- en schrijfvaardigheid: ° De kandidaat kan een synthese van een korte zakelijke tekst, over een actueel onderwerp schrijven. Hij mag een woordenboek gebruiken. De kandidaat kan de hoofdideeën en de belangrijke nevengedachten inhoudelijk correct weergeven, zonder er evenwel commentaar aan toe te voegen. Hij kan de gedachtegang logisch weergeven en maakt hiervoor gebruik van een goede stijl en zinsbouw om de overgangen tussen de verschillende ideeën te verzorgen en die ideeën persoonlijk te verwoorden. Daarnaast let hij ook op een correct gebruik van de spelling. (60p) De kandidaat kan ook een functionele zakelijke brief schrijven met een reële aanleiding uit het dagelijks leven zoals: een reactie op een advertentie, een vraag om informatie, een reactie op een vertraagde of een verkeerde levering, een aanvraag of een klacht bij openbare besturen en maatschappijen (vb. belastingen, water, telefoon, elektriciteit...). De kandidaat kan zijn ideeën en argumenten op een doeltreffende en volledige manier naar voor brengen. Hij kan zijn ideeën uitwerken in alinea's en maakt hiervoor gebruik van een correcte taal, zinsbouw en spelling. (40p) Er wordt vermeden op het terrein van de handelscorrespondentie te komen, omdat die brieven tot de handelsvakken gerekend worden (vb. sollicitatiebrief).  DEEL 2: Van de kandidaat wordt verwacht dat hij kan lezen en spreken. ° Lees- en spreekvaardigheid (fictie): De kandidaat kiest een oorspronkelijk Nederlandstalig werk (roman, verhalen- of gedichtenbundel of toneelstuk). In het Nederlands vertaalde en / of ingekorte en / of vereenvoudigde werken komen niet in aanmerking.
2

°

Verwacht wordt dat de kandidaat: de inhoud kan navertellen, wat betekent dat hij de verschillende hoofdlijnen volledig kan weergeven; de behandelde onderwerpen kan aangeven de belangrijkste personages kan bespreken een persoonlijk oordeel kan verwoorden en motiveren.

Hij kiest een treffende passage en verantwoordt zijn keuze. (30p) ° lees- en spreekvaardigheid (non-fictie): Daarnaast kiest de kandidaat 5 thema‟s uit de reeks verplichte onderwerpen.

1. Algemene wenken - de gekozen teksten worden op een verzorgde manier aangeboden in een map. - ze worden geordend per thema. - bij elke tekst is een verklarende woordenlijst gevoegd - bij elke tekst wordt de bron vermeld. Teksten komen uit tijdschriften, kranten, infoboeken of officiële sites op internet. Teksten waarvan de auteur niet gekend is komen niet in aanmerking. Bijdragen uit de boulevardpers zijn evenmin toegestaan. De teksten moeten voldoende recent zijn (maximum drie jaar oud). - vooraan in de map wordt een geordend overzicht van de gekozen teksten aangebracht (5 thema‟s – 2 teksten per thema) - elke tekst bevat minimum 1000 woorden. Het betreft doorlopende tekst en losse kaderstukjes worden niet meegerekend. - op elke tekst worden de naam van de kandidaat vermeld en de zittijd waaraan hij momenteel deelneemt. Op een volgende zittijd mogen dezelfde teksten opnieuw worden aangeboden, met vermelding van de nieuwe zittijd. - het gekozen boek dient de kandidaat op het examen mee te hebben. 2. Verplichte thema‟s toerisme: enkel teksten die geografische en culturele informatie bevatten komen in aanmerking film: de gekozen teksten behandelen het oeuvre van een regisseur, het verslag van een festival of de recensie van een film gastronomie: recepten komen niet in aanmerking milieu wonen: deze teksten kunnen handelen over wooncultuur, ruimtelijke ordening, architectuur, wooninrichting…

-

-

3

-

financiën: teksten over financiële of economische onderwerpen (komen bijvoorbeeld niet in aanmerking: teksten die de financiële toestand bespreken van bekende personen) mobiliteit: teksten over de mobiliteitsproblematiek (uitgesloten zijn verslagen over verkeersongelukken en over lokale verkeerssituaties) massamedia: het betreft teksten die handelen over de manier waarop informatie verspreid wordt. Het gaat dus over teksten die het tv-landschap, internet, de pers e.d. als onderwerp hebben. Feiten die in de media verslagen worden horen dus niet onder dit thema thuis.

-

-

-

ons politiek bestel: hiervoor komen enkel teksten over het Belgische politieke bestel in aanmerking. Teksten over internationale politiek kunnen dus niet. gezondheid beroepssfeer van de kandidaat: het betreft hier uitsluitend teksten over onderwerpen die verband houden met de studierichting waar de kandidaat examen over aflegt (en dus niet over het beroep dat de kandidaat eventueel uitoefent als dit geen verband houdt met de studierichting waarover hij examen aflegt). Zuiver technische teksten zijn hier echter uitgesloten.

-

3. Verwachte kennis De kandidaten moeten op het examen de inhoud van de aangeboden teksten grondig kennen en kunnen voorstellen en dit zonder gebruik te maken van die teksten. Ze kunnen eveneens de woorden en begrippen uit de voorgelegde teksten uitleggen. (30p)  DEEL 3: luister- en spreekvaardigheid: De examinator leest een fragment uit een zakelijke tekst voor en nadien moet de kandidaat gerichte vragen over de inhoud kunnen beantwoorden. (10p)  DEEL 4: deelvaardigheden: woordenschat: de kandidaat kan de woordenschat uit de voorbereide teksten in de context verklaren en die ook in een andere context gebruiken. (10p)

-

de kandidaat gebruikt een correcte taal en heeft een correcte uitspraak (10p) functioneel taalgebruik (10p): hoe zeg ik iets in bepaalde omstandigheden aan bepaalde personen? (informeren, overtuigen, overhalen, ontroeren, onderrichten)
4

LECTUURLIJST NEDERLANDS van Aken Brigitte Aspe Pieter Barst Casino Onvoltooid Verleden Tango Schuilen in regenbogen Zwanger van een droom Calypso Niets was alles wat hij zei Nachtzwemmers Lopen voor je leven Duivelsteen Twee koningskinderen De gele scooter Krassen Als de olifanten vechten Het engelenhuis Straks doet het geen pijn meer Zij & Haar De Antimeid Zwanendrift De vijfde jongen De droogte Mank De hoofdprijs Jeuk Yaka Mama Woestepet, een moffenkind Bloemen op de muur De stille pijn van Luca De prijs van het graan Marlow De hemel is geen huis Een dubbel vuurteken Engel in rood Abélard en Héloise Het huis van eb en vloed Dossier K. Geld Die dag aan zee Het web Loverboy & girl Zwarte engel Blind Date De grap Amira, prinses van Marokko
5

Baetens Rob Bal Vincent Balthazar Nic Bate Lies Beerten Els Bernauw Patrick van den Bogaart Elle Bracke Dirk

Briels Jo Broeckhoven Diane Brooijmans Jacques Brusselmans Herman van Campenhout Herman de Coster Saskia Coudenys Anna van Daele Henri Dieltiens Kristien Enckels Ludo Engelen Theo van Erkel Gerda

Franck Ed Geeraerts Jef van Gestel Peter Heyink Joost

Hoogstraaten Theo Janssens Gerrit van der Kolk Anton

Kruijssen Agave Lanoye Tom Minne Brigitte Molemaker Rom Mous Mirjam Naegels Tom van Ranst Do Rood Lydia Sax Aline Spillebeen Willy de Sterck Marita Stoffels Karlijn Vandenberghe Marc Vandewijer Ina Vanhoeck Roger Vanlierde Kirstin Verbeke Annelies Verleyen Karel Verstegen Danny Vervaele Katrien Vriens Jacques Westerman Frank •

Walewein Boze tongen Als rozenblaadjes vallen Gijzeling Doorgeschoten Los Mijn vader zegt dat wij levens redden Anansi‟s web De gebroken harp De muur Het toeval Met huid en haar Een-nul voor de autisten Liefje, monster, liefje De piratenkoningin Brief van goud Het rattenjong Als een spiegel Slaap! Amulet van de dood De poppenspeler Zoen Het Zonnewiel Eindelijk actie El Negro en ik

VERLOOP VAN HET EXAMEN EN EVALUATIECRITERIA:  Wat heeft de kandidaat nodig? De kandidaat mag enkel voor de synthese een woordenboek gebruiken. Op de dag van de mondelinge proef dient de kandidaat zowel het literaire werk (fictie) als de zakelijke teksten (non-fictie) bij zich te hebben.  Hoe verloopt het examen? Van dit literaire werk kan de kandidaat de inhoud navertellen, d.w.z. de verschillende hoofdlijnen volledig weergeven, de behandelde onderwerpen aangeven en de belangrijkste personages bespreken. Daarnaast kan hij ook zijn persoonlijk oordeel i.v.m. het gelezen werk verwoorden en motiveren en kiest hij een treffende passage waarvan hij zijn keuze verantwoordt. Van de zakelijke teksten moet de kandidaat de woordenschat kunnen verklaren, bondig de hoofdgedachten weergeven en terzelfder tijd zijn mening over deze tekst formuleren.

6



Hoe wordt het examen beoordeeld?

1. schriftelijk gedeelte ° lees- en schrijfvaardigheid: de synthese: 60p inhoud: 30p vorm: geordende weergave gedachtegang: 10p zinsbouw en stijl: 10p spelling: 10p

-

de zakelijke brief: 20p inhoud: 10p vorm (schikking, zinsbouw, spelling): 10p spelling: 20p

2. mondeling gedeelte ° lees- en spreekvaardigheid: - het literaire werk: 3Op - de zakelijke teksten: 30p luister- en spreekvaardigheid: 10p deelvaardigheden: woordenschat: 10p taalgebruik en uitspraak: 10p functioneel taalgebruik: 10p

° °

7

b. FRANS
DOELSTELLINGEN: De kandidaten moeten zich op een behoorlijke manier kunnen uitdrukken in het Frans. Zij moeten zich mondeling kunnen behelpen, weerbaar zijn in dagdagelijkse situaties. Zij moeten de basisterminologie eigen aan de specifieke studierichting begrijpen en er mondeling gebruik van kunnen maken. VAARDIGHEDEN: • Luistervaardigheid • Het begrijpen van en het kunnen beantwoorden van vragen in verband met eenvoudige werkelijk voorkomende situaties. Kunnen reageren op mondelinge instructies.

Spreekvaardigheid Een aantal "actes de parole" kunnen (zie verder) formuleren. De communicatie moet gebeuren in volledige, gestructureerde zinnen. Vermijd zeker "ja en neen" antwoorden! Een eigen mening kunnen uitdrukken wordt extra gewaardeerd. Deelnemen aan een rollenspel waarbij courante communicatiesituaties geschapen worden. (eigen aan de gekozen studierichting) Informatie kunnen vragen en verstrekken.(over het eigen domein)

•

Opmerking met betrekking tot de spreekvaardigheid De "actes de parole"stellen de kandidaat in staat bepaalde sociale functies te vervullen : saluer, prendre congé, se présenter, présenter quelqu'un/quelque chose, demander un objet, une information, le chemin, l'heure, un renseignement, renseigner quelqu'un, encourager, approuver, désapprouver, féliciter, remercier, demander de l'aide, un service, acheter, vendre, localiser dans le temps et dans l'espace, communiquer par téléphone, fixer un rendez- vous, décrire le temps, donner un ordre, interdire, exprimer des sentiments agréables, désagréables, rapporter un événement... Woorden en structuren worden gekozen uit de "vocabulaire de base" van +/- 2.000 woorden alsook uit de specifieke woordenschat eigen aan de gekozen specialiteit (nadere bepalingen :zie bibliografie).

-

HIERTOE dient men de volgende GRAMMATICALE elementen te beheersen en te kunnen gebruiken in GESPREKSVORM:

8

SPRAAKKUNST    Les articles (défini-indéfini-partitif-contracté) : formes et emploi. Les substantifs (le genre et le nombre - le singulier et le pluriel). L'adjectif (le genre et le nombre - le singulier et le pluriel - l'accord de l'adjectif avec le substantif). - les degrés de comparaison. - les sortes d'adjectifs : numéral, cardinal et ordinal possessif interrogatif. Les pronoms (formes et emploi général). - le pronom personnel. La place de 1 pronom personnel. - le pronom possessif - le pronom interrogatif (l'emploi dans la phrase). Le verbe et les conjugaisons.  Les formes : - les verbes réguliers (les verbes en -ER,-IR,-RE et -EVOIR) et les auxiliaires être et avoir. - l'indicatif présent, l‟imparfait, le futur simple, le futur proche, le conditionnel présent (beperkt tot de meest gebruikte structuren als: -je voudrais...-j‟aimerais...-voudriez-vous...-pourriez-vous...), le passé composé, l'impératif, le subjonctif présent, le gérondif et le passé récent. - Les remarques sur la conjugaison des verbes en -er, -ger,-cer,-eler et -eter. (uitspraak !). - Les verbes irréguliers : - envoyer - offrir - ouvrir - courir-dormir-mentir-mourir-partir-sortir-venir - voir-recevoir-devoir - boire-dire-écrire-mettre - attendre-entendre-prendre - faire - aller. - Les verbes pronominaux les plus employés. p.e. SE + VERBE.  L'emploi: - L'emploi des modes (indicatif, subjonctif, conditionnel, imperatief, gérondif): - au présent - au passé - et au futur. (sauf passé simple, pl-q-pf, futur antérieur, subjonctif imparfait et passé). Les différentes sortes de phrases : - la phrase énonciative (affirmative-interrogative-négative). - la phrase interrogative directe.
9







c. ENGELS
Het examen bestaat uit: • Zichzelf voorstellen (naam en voornaam, woonplaats, leeftijd, hobby's, toekomstplannen). Het lezen van een tekst. Beoordeling van uitspraak en leesvaardigheid. Conversatie over de gelezen tekst (eventueel samenvatting en vertaling) Oefeningen op de spraakkunst. SPREEKVAARDIGHEID  De kandidaat moet zich kunnen uitdrukken in eenvoudige, algemene situaties: beleefd groeten en daarbij gebruik maken van "Sir", "Madam", "Miss", "Mr" en "Mrs". zichzelf voorstellen getallen lezen: hoofd- en rangtelwoorden i.v.m. - datum - het uur vragen en geven - geld (£, $, €) de weg vragen en wijzen praten over het weer, eten en drinken eenvoudige winkelgesprekken een afspraak maken specifieke uitdrukkingen (functions) iemand danken: thank you , met antwoord: you're welcome/ my pleasure zich verontschuldigen: I'm sorry, met antwoord: that's all right, ... aandacht trekken: excuse me, sir/madam ..... afscheid nemen: goodbye/ see you soon / so long! suggesties maken: how about + -ing / shall we.....?/ shall I ...., waarschuwen: mind the steps! / watch out! beleefd verzoek: could you please ... / would you mind ..(+ ing) een wens uitdrukken (vb.: in het restaurant) I would like to...... correct gebruik van: here you are / please, .................., .... please

-

10



De kandidaat moet in staat zijn een eenvoudig gesprek te voeren in functie van de te verwachten beroepssituaties: - hotel en keuken; - kantoor, verkoop en etalage; - organisatiehulp; - Rijn- en binnenvaart; - druk- en afwerkingtechnieken… De kandidaten moeten over een voldoende woordenschat beschikken om eenvoudige zakelijke gesprekken te voeren i.v.m. met hun beroepssituatie: - telefoneren; - hotelreservaties behandelen; - bediening in restaurant (vocabulary food and beverages); - vervoer en reizen - afspraken maken en regelen…

•

LEES- EN SCHRIJFVAARDIGHEID Een eenvoudige tekst, al dan niet beroepsgericht, kunnen lezen en begrijpen. De kandidaat is in staat de tekst luidop te lezen, in het Engels samen te vatten, in het Engels een eenvoudig gesprek te voeren naar aanleiding van de tekst. De kandidaat moet vakgebonden brieven en / of faxen kunnen lezen en begrijpen. Hij moet in staat zijn vakgebonden documenten en formulieren in te vullen (v.b.: facturen, bestelbons, e.d. ....) Aan de hand van modelbrieven een eenvoudige variant kunnen opstellen (een prijsaanvraag, een reservatie, verzoek om inlichtingen, ..... )

-

Opmerking: in de afdeling BSO Kantoor komt het onderdeel "brieven" uitgebreid aan bod in het aparte vak Engelse correspondentie. • SPRAAKKUNST (oefeningen in communicatieve context)  De werkwoorden: vorming en gebruik van de tijden - present - past - future: simple, continuous, perfect - de hoofdtijden van de frequente onregelmatige werkwoorden - de belangrijkste werkwoorden van modaliteit (must-have to-can-mayshould + past) - het eenvoudig gebruik van het passief  De woordsoorten Zelfst.nw.: meervoud met belangrijkste onregelmatige vormen (man-men / woman-women / sheep-sheep/ etc. ....)

11

Lidwoord: Bijv. nw.:

onbepaald gebruik: a-an bepaald gebruik: the (met juiste uitspraak) bij zelfst.nw. en als gezegde trappen van vergelijking: -er/-est en more.../most ....

Bijwoord: uitgang - ly verschil bijwoord - adjectief - he is a careful driver / he drives carefully Voorzetsels: het gewone gebruik en ook de belangrijkste werkwoorden met vaste voorzetsels de verschillen met het Nederlands Telwoorden: hoofd- en rangtelwoorden Voornaamwoorden: persoonlijke, bezittelijke, wederkerige, betrekkelijke, vragende (who, which, what, whose en de onbepaalde (some-any/much-many) de aanwijzende vnw. this-these / that-those



Zinstructuur Vorming van bevestigende, ontkennende en vragende zinnen (het gebruik van do-forms) Korte antwoorden ( Yes, ...... / No, ........) Question-tag question: You are Belgian, aren't you?

- De plaats van het bijwoord in de zin De plaats van de bijwoordelijke bepaling van plaats en tijd • LUISTERVAARDIGHEID Kennis van het Engels alfabet Engels begrijpen, ook buiten de strikte leerstofcontext. Hulpmiddel: luisteren naar: - BBC World Service (648 kHz, 463 Meter)

12

2. DOMEIN VAN DE HUMANE VAKKEN a. AARDRIJKSKUNDE
RICHTLIJNEN EN TIPS I.V.M. HET EXAMEN 1. Het programma Het voorgeschreven programma is de inhoud van de leerstof. Controleer of het handboek dat je gebruikt alle programmapunten bevat. Meestal moet er meer dan één handboek geraadpleegd worden. ( zie bibliografie achteraan)

2. Studie en voorbereiding Begin op tijd en neem het programma punt voor punt door en zoek de leerstof in de gekozen handboeken . - Gebruik bij het instuderen van de leerstof een recente schoolatlas ( zie bibliografie) Je kan die kopen maar je kan die ook lenen. Een atlas is een bron van informatie. Kaarten kunnen lezen is voor aardrijkskunde een must. - Gebruik het internet op een zinvolle manier. - Begin tijdig aan je werk. ( zie richtlijnen hieronder). 3. Het examen De juryleden vertrekken steeds vanuit het voorgeschreven programma voor het opstellen van de vragen. Je krijgt drie vragen gespreid over de verschillende leerstofonderdelen en één vraag in verband met het toeristisch werk. De antwoorden mogen steeds schriftelijk voorbereid worden. Je brengt een recente schoolatlas mee naar het examen. Een duplicaat van het toeristisch werk is niet nodig aangezien het ingediende werk tijdens het examen gebruikt wordt. -

ALGEMENE DOELSTELLING : Op het examen moeten de kandidaten bewijzen dat ze alle onderdelen van het leerplan beheersen. • Energie Doelstellingen : De voornaamste transportwegen, productie- en verbruiksgebieden van aardolie op een wereldkaart lokaliseren. Verklaren waarom we zuinig met energiebronnen moeten omgaan. Alternatieve energiebronnen benoemen en bespreken.

13

Leerinhouden :        Het groeiend energieverbruik in de wereld ( industrielanden , ontwikkelingslanden, landen in ontwikkeling ) verklaren. De evolutie van de gebruikte energiebronnen beschrijven vanaf 1800 tot nu.( fossiele energiebronnen en alternatieve energiebronnen) De belangrijkste productiegebieden van aardolie op wereldvlak aanduiden op een atlaskaart, benoemen en rangschikken volgens belang. De 3 belangrijkste verbruiksgebieden van aardolie aanduiden op een atlaskaart. De belangrijkste transportwegen en transportmiddelen van aardolie kennen en de mogelijke problemen hieraan verbonden bespreken. Vier alternatieve energiebronnen benoemen en de voor- en nadelen bespreken. De fossiele energiebronnen benoemen en de voor- en nadelen bespreken.

•

België : studie van de bevolking Doelstellingen : Kaarten en grafische voorstellingen van bevolkingsgegevens lezen en interpreteren. Zichzelf situeren in een leeftijdshistogram.

Leerinhouden:      De bevolkingsdichtheidkaart van België beschrijven . De minst dicht bevolkte gebieden en de dichtst bevolkte gebieden verklaren. De kaart met de spreiding van de vreemdelingen in België beschrijven en de vastgestelde concentraties verklaren. De begrippen natuurlijke aangroei, geboorte- en sterftecijfer, migratiesaldo, emigratie en immigratie kennen en hun invloed op het bevolkingsaantal en de bevolkingsevolutie verwoorden. Leeftijdshistogrammen lezen en vergelijken. De actieve bevolking volgens beroep plaatsen in primaire, secundaire, tertiaire en quartaire sector. De betekenis van deze sectoren en de evolutie in de tewerkstelling verwoorden.

•

Weer en klimaat Doelstellingen : Kaarten en grafische voorstellingen betreffende weer en klimaat lezen en interpreteren.

Leerinhouden :
14

    

Het verschil tussen weer en klimaat omschrijven. De factoren die het weer bepalen , de gebruikte meettoestellen en de eenheden opsommen. De symbolen op een weerkaart toelichten . Het klimatogram als grafische voorstelling van de temperatuur en de neerslag : bespreking aan de hand van een voorbeeld. Op de wereldkaart de klimaten en de natuurlijke plantengroei situeren en beschrijven . De begrippen toendra, taiga, steppe, savanne, tropisch regenwoud, loofwoud, gemengd woud en naaldwoud omschrijven.

•

De mens verovert de aarde en de ruimte Doelstellingen: De betekenis kennen en het belang inzien van de bewegingen van de aarde en hun gevolgen. - De opbouw van het zonnestelsel en de plaats van de aarde in het zonnestelsel beschrijven. - Het belang van kunstsatellieten aantonen en enkele praktische toepassingen kennen. Leerinhouden:  De aardrotatie omschrijven : - betekenis, duur, snelheid aan de evenaar. - gevolgen: - dag en nacht (met figuur) - uurgordels (met atlas)  De aardrevolutie omschrijven : - betekenis, duur. - winter en zomer op het noordelijk halfrond verklaren. ( met figuur)  Het zonnestelsel omschrijven : - opbouw: zon - planeten - andere hemellichamen. - verschil tussen planeet en ster.  Het belang van kunstsatellieten omschrijven : - soorten satellieten (geostationaire en polaire). - 3 praktische toepassingen van het gebruik van satellieten.

•

Toerisme in België en Europa Doelstellingen : Toeristische mogelijkheden binnen Europa onderzoeken.

Leerinhouden :  Persoonlijk werk: studie van een toeristische streek volgens onderstaande richtlijnen.

15

Maak een zelf geschreven toeristische gids van 10 tot 15 bladzijden over een toeristische streek. Het overnemen of kopiëren van elkaars werk wordt beschouwd als fraude. Dit werk wordt tijdens de eerste week van de zittijd van de afdeling ingediend op de data die vermeld staan in de richtlijnen die elke kandidaat samen met het examenrooster ontvangt. Wie zijn werk niet heeft ingediend verliest hiermee 25% van het puntentotaal. Een laattijdig ingediend werk kan niet gelezen worden. Met een toeristische streek bedoelen we een toeristisch gebied binnen Europa, dus geen stad (vb. Rome) geen Belgische provincie (vb. West-Vlaanderen ) geen land (vb. Frankrijk) Je streek bevat nooit je eigen woonplaats en is er ook niet te dichtbij gelegen. Je moet immers je reisweg van thuis naar de toeristische streek kunnen toelichten in alle facetten! Enkele voorbeelden in België Westkust Middenkust Oostkust Kempen Ardennen Vlaamse Ardennen Haspengouw in Europa een Spaanse Costa Bretagne Schotse Hooglanden Toscane Andalusië Zwarte Woud Waddeneilanden

16

De toeristische gids moet de volgende elementen en in onderstaande volgorde bevatten : 1. Kaarten met de situering van de gekozen streek, binnen Europa en binnen het land. ( De kaarten moeten voorzien zijn van een duidelijke, bruikbare en juiste schaal .) 2. De reisweg vanuit je woonplaats naar de gekozen streek, op kaart en in woorden uitgelegd. GEEN volledig uitgetypte routeplanner, WEL een selectie van de belangrijkste plaatsen onderweg die je op een kaart, voorzien van een duidelijke bruikbare en juiste schaal, kunt aanduiden. 3. Een aardrijkskundige beschrijving van het landschap van de streek, met name het reliëf, het uitzicht en het bodemgebruik. 4. Een vergelijking van alle mogelijke transportmiddelen van je woonplaats naar je bestemming wat afstand, tijd en prijs betreft en voor verschillende doelgroepen: 0 alleenstaanden 0 gezinnen met kinderen 0 senioren 0 jongeren 5. Uit het toeristische aanbod en de bezienswaardigheden van de streek selecteer je één aanrader voor de volgende doelgroepen: 0 gezinnen met kinderen 0 jongeren 0 natuurliefhebbers 0 cultuurliefhebbers 0 sportliefhebbers Je verantwoordt bij elke doelgroep de gekozen aanrader. 6. Twee positieve en twee negatieve gevolgen van het toerisme voor de bewoners van de streek. 7. Een bibliografie met geraadpleegde boeken, tijdschriften, folders en internetadressen. Enkel internet is onvoldoende.

17

b. GESCHIEDENIS
RICHTLIJNEN EN TIPS I.V.M. HET EXAMEN GESCHIEDENIS 1 Het programma de inhoud van de leerstof is het voorgeschreven programma elk punt van het programman van het begin tot het einde, is belangrijk! controleer daarom of het handboek dat je gebruikt alle programmapunten bevat. Meestal zal je meer dan één cursus of handboek moeten raadplegen. Consulteer uiteraard de bibliografie die wij u aanreiken. 2 Studie en voorbereiding begin ruim op voorhand; de leerstof is vrij uitgebreid! begin met het verzamelen van de leerstof; dit kan heel wat tijd in beslag nemen, maar zo kom je op het einde niet voor verrassingen te staan. eens de leerstof verzameld, werk dan het programma punt voor punt af. gebruik de programmatekst gerust als werkdocument; d.w.z. : zet b.v. bij het verzamelen van de leerstof een blauw kruisje bij die onderwerpen die je reeds hebt gevonden, bij het studeren een groen kruisje bij die onderwerpen die je kent, een rood kruisje bij die punten die je reeds instudeerde maar nog niet voldoende kent. het programma is een officiële tekst. Lees voor jezelf elk punt als een vraag of een opdracht, b.v. : “Bestuurlijke structuur van een gemeente” wordt: „hoe wordt een gemeente bestuurd?‟. vaak komen in de tekst begrippen voor zoals b.v. : “Federale staat”, … Deze begrippen moet je kunnen uitleggen. zoek voor het verzamelen van de leerstof en voor het instuderen waar nodig hulp. Je vindt zeker een leerkracht geschiedenis of MAVO die je een stuk kan begeleiden of op weg helpen. 3 Het examen de juryleden vertrekken steeds vanuit het programma. (zie belang punt 1 !!!) de kandidaten krijgen drie vragen, gespreid over de verschillende delen van de leerstof. De antwoorden mogen steeds schriftelijk voorbereid worden. Na de voorbereiding wordt het geheel mondeling overlopen en waar nodig wordt verdere toelichting gevraagd.

-

-

Veel succes!

18

DOELSTELLINGEN Inzicht verwerven in de eigen tijd en de historische groei. De actualiteit leren inpassen in de langetermijnvisie.

LEES OOK: “RICHTLIJNEN EN TIPS I.V.M. HET EXAMEN GESCHIEDENIS” LEERINHOUDEN DE BELGISCHE SAMENLEVING (1830-heden)  POLITIEK - Van unitaire naar federale staat  Het ontstaan van België: - Oorzaken van de scheiding van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden - België: + een constitutionele, parlementaire monarchie (begrippen) + een zeer liberale grondwet + scheiding der machten  België (1970 - heden): - Een unitaire staat, daarna een federale staat (begrippen) - Het Sint-Michielsakkoord (1993): de federale indeling; gewesten en gemeenschappen en hun bevoegdheden. - De bestuurlijke structuur (instellingen) van: gemeenten, provincies, gewesten en gemeenschappen, de federale overheid.  MAATSCHAPPIJ EN ECONOMIE  België in de 19de eeuw - Kenmerken van de eerste industriële revolutie in België - De sociale gevolgen van de industriële revolutie - Verschillen tussen het noorden en het zuiden van het land

 België (1970 - heden) economisch: - Verschillen tussen Noord - en Zuid - België - De informatica-revolutie en de gevolgen voor onze samenleving
19

* België (1970 - heden) sociaal: - RSZ en VDAB. : doel - Aan het werk : + de verschillende arbeidovereenkomsten + de belangrijkste punten in een arbeidsovereenkomt + de overlegorganen binnen een bedrijf + CAO + Werkloosheid : oorzaken - oplossingen

 RECHTELIJKE MACHT - België, een rechtsstaat: - Het verschil tussen burgerlijke en strafrechtelijke rechtbanken - De verschillende burgerlijke en strafrechtelijke rechtbanken en hun bevoegdheden DE INTERNATIONALE SAMENLEVING  De Noord-Zuidtegenstelling in de wereld De Derde Wereld - Oorzaken van onderontwikkeling o.a. kolonisatie, dekolonisatie, neokolonisatie, interne kolonisatie (begrippen) - Kenmerken van ontwikkelingslanden - Mogelijke oplossingen voor de ontwikkelingsproblematiek (korte en lange termijn)

 De UNO (Verenigde Naties)  ontstaan, doel, belangrijkste instellingen: Algemene Vergadering, Secretariaat, Veiligheidsraad, Commissariaat voor de Vluchtelingen, UNESCO, UNICEF, WHO, FAO.

 De Europese Unie   ontstaan, doel, belangrijkste instellingen (ministerraad, Europees Parlement, Europese Commissie, Europese raad) Invloed van de Unie op ons dagelijks leven

20

3. DOMEIN VAN DE WISKUNDE EN DE WETENSCHAPPEN a. WISKUNDE
DOELSTELLINGEN • Cognitief • Rekenvaardigheden bezitten met en zonder rekenmachine. Methodisch en logisch te werk gaan bij het oplossen van meetkundige problemen. Eenvoudige problemen kunnen mathematiseren door middel van figuren, symbolen en / of getallen. Tekenvaardigheid bezitten (bijvoorbeeld bij het tekenen van meetkundige figuren). Wiskundige terminologie correct kunnen gebruiken. Nauwkeurig en ordelijk kunnen werken.

Affectief Vertrouwen hebben in eigen wiskundig kunnen. Uitkomsten aan een kritisch onderzoek onderwerpen. Bereidheid aanscherpen om een wiskundig probleem op te lossen. De noodzaak en het belang van wiskundige striktheid inzien.

LEERINHOUDEN • Percentrekenen een percent bepalen van een gegeven getal een getal bepalen waarvan het percent gekend is Toepassingen: vraagstukken omtrent: hoofdprijzen: inkoopprijs, verkoopprijs enkelvoudige interestrekening

•

Oplossen van rechthoekige driehoeken som van de hoeken van een driehoek stelling van Pythagoras (toepassing op kwadrateren en vierkantswortels) sinus, cosinus en tangens van een hoek oplossen van rechthoekige driehoeken, definities

21

•

Verhoudingen de basisbegrippen recht evenredig en omgekeerd evenredig vraagstukken op de regel van drieën

•

Vergelijkingen en vraagstukken oplossen van eenvoudige vergelijkingen van de eerste graad algebraïsch oplossen van vraagstukken van de eerste graad driehoek, vierkant, ruit, parallellogram, trapezium, cirkel

•

Vlakke figuren -

toepassingen op de formules voor omtrek en oppervlakte toepassingen op het tekenen op schaal

•

Ruimtefiguren - kubus, balk, prisma, piramide, cilinder, kegel, bol toepassingen op de formules van oppervlakte en inhoud

•

Rekenvaardigheid de 4 hoofdbewerkingen met natuurlijke getallen, positieve decimale getallen en breuken met eenvoudige noemers toepassingen op de lengte-, oppervlakte-, inhouds-, tijdsmaten en gewichten

•

Grafieken, diagrammen en tabellen informatie aflezen interpreteren berekenen van een rekenkundig gemiddelde

22

B. SPECIFIEK GEDEELTE 1. DOMEIN VAN DE TECHNISCHE VAKKEN
BEGINSITUATIE De groep kandidaten in de derde graad decoratie komt grotendeels uit de tweede graad BSO met kunstkarakter of uit een andere studierichting van de tweede graad BSO. Een deel kan ook uit KSO of TSO komen. De kandidaten zijn gemotiveerd voor alles wat met het vakkenpakket decoratie te maken heeft. De kandidaten kunnen nu hun artistieke en technische vaardigheden verder inoefenen. Zij die komen uit een andere studierichting of onderwijsvorm, moeten op hun niveau hun persoonlijke aanleg uitbouwen, vooral door extra persoonlijke inzet. ALGEMENE DOELSTELLINGEN Optimaal gebruik maken van de eigen verworven uitdrukkingsmogelijkheden en ze gericht toepassen. Ontwikkelen van voldoende creativiteit voor visuele verwerking van ideeën of opdrachten. De verworven beeldende vaardigheden, technieken en materialen in functie van decoratie, decor- en standenbouw toepassen. De verworven beeldende middelen twee- en / of driedimensionaal ervaren en toepassen in diverse opdrachten. Verwerven van attitudes als: zin voor nauwkeurigheid, orde, netheid en stiptheid; zin tot verder ontwikkelen en specialiseren; gebruik van vakterminologie; ontwikkelen van verbale communicatievaardigheid; ontwikkelen van zelfstandigheid en het opnemen van verantwoordelijkheid; vormen van concentratie, inzet en doorzettingsvermogen; zich opstellen met een brede belangstelling en een positief kritische houding ten opzichte van de kunst, media en ethiek; verwerven van een studiehouding waarbij analyseren, observeren, informeren, documenteren, synthetiseren, zorgvuldig uitvoeren en presenteren als een logisch proces orden ervaren. Deze studiehoudingen worden op een creatieve manier, persoonlijke wijze, functioneel verworven via de verschillende vakonderdelen; verder leren kennen, functioneel en met grootte zorg leren gebruiken van het materiaal en de uitrusting van de ateliers en vaklokalen; vormen en verwoorden van waardeoordelen over eigen en andermans werk. Kritisch evalueren en verantwoorden ten opzichte van vooropgestelde normen en doelen binnen het vakgebied; ontwikkelen van overtuigingskracht in functie van verantwoording van het eigen werk
23

-

a. KUNSTGESCHIEDENIS
• Kunstgeschiedenis 19de eeuw De romantiek Europa op de vooravond van de romantiek De vele kenmerken van de romantiek Romantiek en natuur Constable + Turner C.D. Friedrich Goya Géricault, Delacroix

Realisme Het landschap: Impressionisme Maatschappelijke context waarin het impressionisme tot stand kwam Voorlopers en invloeden (Japanse kunst) Technische vernieuwingen Belangrijke kunstenaars vergelijking 17de eeuw, romantiek, realisme, Courbet

Jugendstil / Art Nouveau Arts & Craftmovement in Engeland België: Horta - Van De Velde Wenen: Wagner - Hoffman - Olbrich - Loos Spanje: Gaudi

Expressionisme Die Brücke Der Blaue Reiter De Latemse School

Futurisme De manifesten van Marinetti Theorie & praktijk

Abstracte kunst Kandinsky Mondriaan + "de stijl"

24

Dadaïsme - De manifesten - Dada in Zurich, Berlijn, Parijs - Dada in New-York Surrealisme Breton, de leider Max Ernst S. Dali R. Magritte Y. Tanguy De Chirico

25

b. GESCHIEDENIS VAN HET ORNAMENT
De traditionele geschiedenis van de Westerse ornamentiek: - Ornamentiek in de kunst van - Mesopotanië - Egypte - Kreta - Mykene - Griekenland - Rome - Het ornament in de Romaanse tijd - gotiek - renaissance - De versierende Jugendstil: - meubels - architectuur - affiches Het ornament in de twintigste eeuw: - Functionalisme in de: - design - architectuur - kleding - Futurisme en ornamentiek - Rayonisme en ornamentiek - Bauhaus enz. Versierkunst op andere continenten: - Islam en ornamentiek - Boeddhisme en ornamentiek - Precolumbiaanse ornamentiek - Chinese ornamenten - Japanse ornamenten - Etnische culturen en ornamentiek - enz. Vergelijkende studies van het ornament Het ornament als blikvanger in de reclame

26

c. ACTUELE KUNST
• Kunst na 1945 Amerika rond 1945 - algemeen geestesklimaat Jackson Pollock - "Jack, the dripper" - de nieuwe techniek - kritieken op deze techniek - Abstract expressionisme - Mark Rothho - W. De Mooning Europa rond 1945 - algemeen geestesklimaat - de informele schilders - Dubuffet - Fautrier - Wols - Cobra - K. Appel - P. Alechinsky Van beide kunstenaars zijn korte films ter beschikking bij het ministerie In deze films ziet men de kunstenaars aan het werk Dit vormt een ideaal uitgangspunt voor discussie over actuele kunst Popart - de jaren '60: geestesklimaat - voorlopers: Rauschenberg, Johns - de 5 van New-York: Warhol Oldenburg Lichtenstein Wesselman J. Rosenquist - beeldhouwers in de jaren '60: - gewijzigde opvatting (Segal, Céroti, Kienholz) Hyperrealisme - Hanson / John D. Andrea - Chuck Close, Ralph - Vergelijking met E. Hopper

-

-

-

•

De jaren 70 Algemeen geestesklimaat De beeldhouwkunst - primary structures in Amerika, Engeland - arte povera

27

-

Land-art: -W. De Maria, R. Long, Christo Afbraakpanden als medium: G. Motta - Clarck Pseudo-archeologische sites: A & P Poirier Besluit: Kunst – Wetenschap

Overzicht van de beeldhouwkunst vanaf begin van de 20'ste eeuw - Vernieuwers in de beeldhouwkunst - Picasso - Gonzales - Brancusi - Boccioni - M. Marini - De Constructionisten - H. Moore - A. Giacometti - A. Calder - Spatiale beeldhouwkunst

28

d. TECHNOLOGIE Lichttheorieën Glassoorten Schildersondergronden: - papier - doek - hout - metaal - muurstructuren Pigmenten De toepassing van kleur: - interieur - reclame Harsen Lijmen Bindmiddelen Verdunningsmiddelen Schildersmateriaal Vloerbekleding en behang Metaal- en houtverbindingen

-

-

29

2. DOMEIN VAN DE PRAKTIJK a. STAND- EN DECORBOUW
• Oefeningen: Analyse van een fragment van een decor, stand, ..., meestal meubelstuk Op schaal uittekenen van de plannen (volledig) als toepassing planopmaak n.a.v. één foto, perspectief of dergelijke Eigen interpretatie - Eerst kennismaking met de begrippen - schaal - verhouding - planopmaak (zoals grondplan) - horizontale, verticale en andere aanzichten - Uitvoeren in maquette: karakteristieken leren zien van het bestudeerde object + theorie inzake kenmerken van de uitvoeringsmaterialen - Naar de uitvoering toe - tekenen in ware grootte - alle nodige plannen ter uitvoering - alle nodige details ter uitvoering - kunstharsen ) - gips ) - hout ) + hun specifieke - polystyreen ) toepassingen - verf ) - e.a. )

Analyse van het geheel of een deel van een beeld analyse begrippen over modelleren + toepassingen begrippen over verftechnieken + toepassingen ornamentiek

Analyse accessoire voorbeelden plannenopmaak maquette tekenen op ware grootte uitvoering op ware grootte

Analyse decorelement / standelement plannenopmaak maquette tekenen op ware grootte uitvoering op ware grootte

30

Analyse complex decoronderdeel plannenopmaak maquette tekenen op ware grootte uitvoering op ware grootte

Analyse decorontwerp plannenopmaak maquette tekenen op ware grootte uitvoering op ware grootte

31

b. TOEGEPASTE GRAFIEK
Vergroten en verkleinen van ontwerpen. Airbrush: werking en mogelijkheden van dit instrument, zowel op klein als groot formaat, mediums en afdekmiddelen. Letters, cijfers en symbolen: afwrijfsysteem, eigenhandige constructies op alle formaten (als tekenconstructie en door middel van projectie) Materiestudies Illustratietechnieken: potlood, pen, penseel. Toepassingen: boek, muur, textiel. Presentatietechnieken: schilderen grafische film, kleurfilm airbrush Voorbeelden Overzicht: muurschildering grafische illustratietechnieken tekstverwerking van folder tot stand reclameitems: panelen neon ontwerp embleem briefpapier stickers omslag gadgets allerhande materiaalkennis uitvoeringsmaterialen fotografie als uitgangspunt voor reclamezaken fotoretouche airbrush Illustratietechnieken: toegepast met een verschillend doel. Boek: als vorm / object typo handzetten en drukken van kleine teksten thema doorwerken in vorm, beeld en tekst

-

-

Muurschildering: ontwerp - uitvoering Kledingstuk: Affiche als totaalbeeld, overall beschilderen (airbrush) met herhaalbaar motief

32

c. SCHILDERTECHNIEKEN - BINNENHUISKUNST
Marmersoorten die op zichzelf kunnen bestaan, maar die ook kunnen dienen als basis voor andere soorten, plus de mogelijkheid om te combineren. - Blanc Veiné, jaune de Sienna - Grijs brokkelmarmer, groene marmer Vert de mère - Begin "valse moulures" - Houtimitatie (notelaar + pitsch pinè) Patineren en brakleren Eventuele toepassingen: op wanden op volumes: zuilen sokkels Enkele basistechnieken: - Verder uitwerken van valse moulures - Sjabloontechniek i.v.m. friezen en ornamenten - Patineren Trompe-l'oeil-effecten of schilderijen op groot formaat (decorformaat) die de illusie wekken van natuur, bos, landschap, ..., stadsgezichten en dorpsgezichten, straten, pleinen, interieurs, enz. Het overbrengen van de tekening op de wanden is mogelijk door middel van rastervergroting, projectie of door schetsen. De menselijke maten (maatbepalend voor onze interieurs) De schaal van de mens t.o.v. de ruimte Schaal van de mens t.o.v. een voorwerp Centraalperspectief - introductie Introductie "kleur" + toepassing vlakverdeling + toepassing perforaties Introductie "textuur" + toepassing (gecombineerde oefening) - opmeting + optekenen van de opmeting - inleidende begrippen perspectief aan de hand van de opmeting - centraalperspectief - plan en ontwerp - perspectivische controle en aanpassingen - zwart / wit aquarel of gouache - kleur

-

-

-

-

33

d. PLAN & MAQUETTESTUDIE
Inleiding: doel plannen doel maquette Begrippen en definities: grondplan horizontale doorsnede opstanden: gevels doorsneden aanzichten / bovenaanzichten schaal / verhoudingen Bespreking voorbeelden van plannen (gemaakte voorbeelden) Bespreking voorbeelden van maquettes (gemaakte voorbeelden) De samenhang tussen plannen en maquettes Materiaalkennis: - voor grafische werken (steinbach, polyester, kalk) - tekengereedschappen (pen, potlood, passer, mallen) - maquettes: - hout (balza, bristol, composieten) - lijmen - snijgereedschap Voorafgaande opmerking: de praktische oefeningen zullen toegespitst zijn, eerst grafisch en dan in isometrie (45°) en daarna door middel van schaalmodellen, met het oog op het vak Stand en Decorbouw.

-

-

34

e. LIJN EN TEKENEN
• Waarnemingstekenen Tekenen naar enkelvoudige - samengestelde composities Vlugschetsen met diverse materialen: Oost-Indische inkt, pen en penseel, grafietpotlood, conté ... en op diverse dragers naar - voorwerpen uit eigen omgeving - levend model - interieur - exterieur Natuurtekenen naar - planten, bloemen - groenten, fruit - dieren, ... vooral gelet op de globale opbouw (vorm) onderlinge verhoudingen + materiaalweergave

-

•

Documentair tekenen Opzoeken van documentatie naar bepaalde thema's in samenspraak jury kandidaat Individuele keuze bij de tekenkundige verwerking, uitwerking ervan, gestaafd door: - tekst + analytische uitleg + ontwerptekening - individuele keuze van het te gebruiken tekenmateriaal + aangewende tekentechnieken - vrije interpretatie (verbeelding - fantasie - tekenen) - beschrijvende tekening met nadruk op het globale concept - ontwerptekening met nadruk op de te gebruiken materialen + aangewende technieken tot mogelijke reële uitvoering (decor)

-

Lineaire weergave: vooral gelet op bladschikking (compositie), structuur. Door middel van hoofd- en hulplijnen met grafietpotloden en of pen + OostIndische inkt. Picturale weergave: vooral gelet op textuur (materieweergave) en schaduwaanbreng. Door middel van diverse tekenmaterialen, kleurpotlood, vetkrijt.

-

35

-

Constructietekenen:

opdracht: "De fiets" + kleurelementen. Grote tekeningen met fiets die verwijzen naar de onderdelen van de fiets. opdracht: "Decorstukken": tekeningen naar decorstukken. grote monumentale

opdracht: "Vormen in het atelier": grote tekeningen van grote vormen in het atelier geplaatst. De twee tekeningen moeten de vormen in de ruimte integreren. • Natuurtekenen, documentair en waarnemingstekenen: opdracht: opdracht: studies en tekeningen van de omgeving rondom het atelier. Buitenzichten vanuit het venster. zelf een stilleven samenstellen met het contrast tussen organische en anorganische voorwerpen. Het contrast tussen hoekige en ronde vormen.

36

BIBLIOGRAFIEËN
BIBLIOGRAFIE VOOR HET GEMEENSCHAPPELIJK GEDEELTE NEDERLANDS Er is heel wat degelijk studiemateriaal op de markt. Hieronder vind je enkele voorbeelden van werken en adressen van websites die nuttig kunnen zijn bij de voorbereiding van je examen.

S. Roosen, T. Sleeuwaert e. a. Vitaal Nederlands, Compendium Derde Graad Nederlands, Wolters Plantyn 2006 Taalvaardigheid, taalbeschouwing, literatuur. ISBN 90 301 8907 7 info@woltersplantijn.be www.woltersplantijn.be Eric Tiggeler, Vraagbaak Nederlands, Sdu Uitgevers Den Haag 2008. Van spelling tot stijl : snel een helder antwoord op praktijkvragen over taal. Schrijfwijze, woordkeuze, leestekens, zinsbouw en stijl, brieven. ISBN 90 12 10855 1 www.sdu.nl W. Smedts & W. Van Belle, Taalboek Nederlands, Pelckmans 1996 Grammatica, geschiedenis van het Nederlands, spelling, communicatie, tekstopbouw en stijl. ISBN 90 289 1795 0 www.pelckmans.be

J.P. Steevens & E. Wils, Nederlandse basisgrammatica, Uitg. Die Keure 2006 ISBN 90 6200 525 X educatieve.uitgaven@diekeure.be www.diekeure.be J.P. Steevens, Thuis in taal, Uitg. De Boeck 2007 Een minigrammatica. info@uitgeverijdeboeck.be www.uitgeverijdeboeck.be

37

H. Heidbuchel & G. Luyten, Hoe zeg en schrijf ik het, Novum Antwerpen. 1998, 30ste druk Uitspraak, spelling, spraakkunst en woordenschat. Handboek en werkboek. ISBN 90 520 2216 X : handboek ISBN 90 520 2218 6 : werkboek info@novum.be www.novum.be www.woltersplantyn.be

W. Penninckx, P. Buyse & W. Smedts, Correct taalgebruik, UGA 2006 Duidelijke en betrouwbare antwoorden op vragen die taalgebruikers vaak stellen. Trefwoorden zijn alfabetisch gerangschikt. ISBN 90 676 8808 8 www.uga.be F. Bruffaerts, F. du Mong, M. Van De Putte, Handigram, Uitg. Van In 2006 Naslagwerk over zinsleer, woordleer en spelling. ISBN 90 306 2402 8 uitgeverij@vanin.be www.vanin.be P. Van Der Horst, De taalgids, Sdu 1999. Zinsbouw, woordkeuze, leesbaarheid, interpunctie, stijlfouten enz…. ISBN 90 5797 022 8 www.sdu.nl

J. Renkema, Schrijfwijzer compact, Sdu 2005 Teksten schrijven, formulering, taalkwesties, spelling ISBN 90 12 10826 8 www.sdu.nl H. Aalbrecht, Schrijfstijl, uitgeverij Augustus Antwerpen 2008 De basis voor een goede tekst : zinsbouw, stijlmiddelen, spelling. ISBN 90 457 0150 9 www.augustus.nl L. Permentier, Stijlboek. Voor wie helder wil schrijven, Roularta Books, 2008 ISBN 90 8679 124 8 www.roulartabooks.be

38

M. Klein en M.Visscher, Handboek verzorgd Nederlands, M. Nijhoff Groningen 2002 Contact Amsterdam Spellingregels , stijladviezen. ISBN 90 014 7185 4 www.uitgeverijcontact.nl Eric Tiggeler, Check je tekst, Sdu Uitgevers Den Haag, 2006 Tips om beter een tekst te schrijven o.a. indeling van een tekst, een duidelijke structuur aanbrengen enz ….. ISBN 90 12 11553 1 www.sdu.nl

P. Wagenaar, Voor de vorm, uitgeverij Augustus Antwerpen 2008. Zinsbouw, beeldspraak, woordkeuze, stijlmiddelen, spelling. ISBN 90 457 0149 3 www.augustus.nl Jan van Coillie, Klare taal, Davidsfonds 2006 Efficiënt leren schrijven : doelgericht en lezergericht schrijven, exactheid, informatiedichtheid, oefeningen en oplossingen. ISBN 90 6306 440 3 www.davidsfonds.be M. Heerink, Praktische schrijfgids, Pearson Education 2008 Correct Nederlands, logisch en leesbaar formuleren, rapporteren, correspondentie, samenvatten en notuleren. ISBN 90 340 1682 7 www.pearsoneducation.nl W. Kas, Teksten schrijven, Sdu 2006 Schrijfdoelen, structuur, alinea‟s, signaalwoorden, enz… ISBN 90 12 11482 9 www.sdu.nl K. Heij & W. Visser, Schrijven in eenvoudig Nederlands, Sdu 2006 Taalniveaus en teksten structureren. ISBN 90 12 11657 0 www.sdu.nl R. Van Hogen, Samenvatten : een praktische cursus, Uitgeverij Wolters-Noordhoff 1997 Leren structureren kernideeën vatten. ISBN 90 014 0016 3 www.woltersplantyn.be

39

G. Van Roosbroeck, Praktisch handboek ; schrijven zonder fouten, Deltas 2006 Regels, voorbeelden, oefeningen. Inclusief alle regels van de nieuwe spelling. ISBN 90 243 6512 0 G. Van Roosbroeck, Schrijven zonder fouten, Deltas 2007 Alles over de spelling van de Nederlandse Taal. Regels, voorbeelden en oefeningen. ISBN 90 447 1695 5 J. Van Coillie, L. Sollie, Spel(l)enderwijs, Uitgeverij Van In 2007 Belangrijkste regels en een beperkt aantal oefeningen. ISBN 90 306 2925 2 uitgeverij@vanin.be www.vanin.be

L. Sollie, H. Janssens e.a., Zo spel je zoo, Uitg. Van In 2006 Complete spellingsmethode met alle regels van de herziene spelling van 2005 aangevuld met oefeningen. ISBN 90 306 3477 5 uitgeverij@vanin.be www.vanin.be J.P. Steevens, Spel correct, Uitg. Die Keure, 2006 Praktisch naslagwerk met meer dan 5500 voorbeelden. ISBN 90 5958 939 4 educatieve.uitgaven@diekeure.be www.diekeure.be M. Bringmans & A. Cooreman, Als spelling een kwelling is 1 en 2, Uitg. De Boeck 2007 Eenvoudige regels en talrijke voorbeelden. ISBN 978 11 640 0091 4 info@uitgeverijdeboeck.be www.uitgeverijdeboeck.be P. Kustermans & F. Melis, Nieuw werkschrift voor spelling 1, Uitg. De Boeck 2006 Handleiding en dictees ISBN 90 455 1669 1 info@uitgeverijdeboeck.be www.uitgeverijdeboeck.be H. Elsinga & J. Van Putten, Struikelblokken, Uitg. Van In ISBN 90 306 2934 4 uitgeverij@vanin.be www.vanin.be

40

Fr. Michiels, 150 modelbrieven voor persoonlijke en zakelijke doeleinden, Deltas Voor persoonlijke en zakelijke doeleinden. ISBN 90 243 7794 7 A. De Witte, P. Hernalsteen, Bij de zaak, Uitg. Van In 2007 Nederlandse Handelscorrespondentie en zakelijke communicatie ISBN 90 306 2393 9 uitgeverij@vanin.be www.vanin.be F. Vandergraesen, Zakelijk : leerwerkboek, Uitg. De Boeck 2006 Vaardigheden i.v.m. zakelijke communicatie ISBN 90 455 2073 5 info@uitgeverijdeboeck.be www.uitgeverijdeboeck.be R. Baeckens, P. Meukens, Zakelijke communicatie, Uitg. Pelckmans 2003 Opbouw en stijl van een zakelijke tekst, vorm en schikking van een zakelijk bericht, verslagen en rapporten, solliciteren enz…. ISBN 90 289 2894 7 www.pelckmans.be B. Dussenbroek, R. Debbaut, Markant, Vademecum 3de graad TSO, Uitg. Pelckmans 2007 Communicatieproces, effectief taalgebruik, GIP : informatie verzamelen, selecteren en verwerken, voorbeelddocumenten, beoordelingsformulieren enz…. ISBN 90 289 3863 2 www.pelckmans.be

BIN-normen : efficiënte communicatie, uitg. Licap ISBN 90 685 8760 9 www.standaardboekhandel.be

Interessante sites : www.taal.vrt.be www.woordenlijst.org www.taaladvies.net www.onzetaal.nl www.taalunieversum.be
41

FRANS Vocabulaire Pour toi 6 Pelckmans ISBN 978 90 289 3117 6

Grammatica : voor elke richting volgens leerplan Franse basisgrammatica “Infogram” Van In ISBN 90 306 1751 9

Aanvullende oefeningen “Infogram” Van In ISBN 90 306 1916 3

Interactief oefenen ( voor elke richting !) www.didieraccord.com (livre niveau 1/ 2 )

oefeningen met verbeteringen / woordenschat en grammatica : keuze maken volgen je leerplan

www.lepointdufle.net om vervoegingen te oefenen

www.bonjourdefrance.com site met oefeningen, korte grammaticale uitleg wordt gegeven

ENGELS In deze lijst werden met opzet geen ‘school’handboeken opgenomen. Deze zijn in eerste instantie ontwikkeld voor klasgebruik en doen in toenemende mate beroep op multimedia. Daardoor is men voor zelfstudie aangewezen op het dure lerarenpakket. Kandidaten zijn uiteraard vrij ze in de voorbereiding van hun examen te gebruiken. GRAMMAR: MURPHY, Essential Grammar in Use. Cambridge University Press 3rd ed. With answers ISBN 9780521675802 Eigentijds oefenboek met duidelijke grammaticale uitleg

42

MURPHY , Essential Grammar in Use. Supplementary Exercises. Cambridge University Press 2nd ed. With answers ISBN 9780521675420

THOMPSON, AJ & MARTINET, AV, A Practical English Grammar. Exercises. Oxford University Press Book 1 ( with answers ) ISBN 9780194313490 Book 2 ( with answers ) ISBN 9780194313506 Didactisch verouderd, maar met zeer veel oefeningen in 3 moeilijkheidsgraden CLAEYS, G & DENTANT; J. , Grip on Grammar. Wolters Plantyn ISBN 9030163615 Grip on Grammar. Exercises ISBN 9030163623 Handleiding ISBN9030163631 NN , Grammar Guide. Pelckmans. 2004 ISBN 9789028934764

WOORDENBOEKEN : Van Dale Nederlands-English Beeld Woord & Boek." Van Dale. (specific notions, specifieke woordenschat) Cambridge International Dictionary of English. Cambridge University Press. Verklarend woordenboek (met achteraan een lijst van ongeveer 2000 woorden, i.e. basic notions, de basiswoordenschat): Vertaalwoordenboeken (met gratis online woordenboek): Prisma woordenboeken Nederlands-Engels, Engels-Nederlands. WOORDENSCHAT: McCARTHY,M & O‟DELL, F , English Vocabulary In Use. Cambridge University Press. (4 levels) level Elementary with answers and CD-Rom ISBN 9780521614641 with answers ISBN 978052199573

REDMAN , Stuart , English Vocabulary In Use level Pre-Intermediate and Intermediate Edition with answers and CD-ROM 9780521614658 Edition with answers 9780521011716

CARLETON,N & GERTSCH , Today’s Words in Context – New edition. Intertaal ISBN 9789054516439 NN , Beknopte thematische woordenschat Engels. Intertaal ISBN 9789054514541
43

Reeks BACKBONE . Pelckmans: Backbone. Business and Commerce: leerwerkboek Backbone. Techs and Tools: leerwerkboek Backbone 2 Basic: leerwerkboek

ISBN9789028937307 ISBN 9789028937284 ISBN9789028937277

Backbone. Sharing and Caring: leerwerkboek ISBN9789028944769 Voor richtingen verzorging – modern schoolhandboek – weinig teksten

Specifiek „business‟ English ( ook voor examen Engelse Handelscorrespondentie ): NN , In Company . MacMillan Education Intermediate 9780230020580 Upper Intermediate ISBN9780230020627 EMMERSON, Paul, Business Builder. MacMillan Education. Module 1,2,3 Module 4,5,6 ISBN9780333990957 Module 7,8,9 ISBN9780333990964 ISBN

ISBN9780333980940

EMMERSON, Paul , Business Grammar Builder. MacMillan Education ISBN978033375492 MASCULL, Bill , Business Vocabulary in Use. Cambridge University Press Intermediate to Upper-Intermediate ISBN9780521775298 LEESVAARDIGHEID: DRISCOLL, Liz , Real Reading . Cambridge University Press. 2008 With answers : level 3 ISBN 9780521705738 Level 4 ISBN 9780521705769 Schooltijdschriften: Uitgeverij Pelckmans: Alquin niveau is hoger dan te verwachten op examen Drive Speakeasy Mary Glasgow: Current niveau is hoger dan te verwachten op examen Club

ON-LINE TEKSTEN EN OEFENINGEN ( vaak gratis ! ): Oxford University Press/Student Sites www.oup.com/elt/global/products/newhotline/ www.oup.com/elt/global/products/solutions/businessbasics/ www.smic.be/smic5022
44

http://web2.uvic.ca/elc/studyzone/index.htm http://esl.about.com/library www.englishpage.com www.bbc.co.uk http://klascement.net www.macmillanenglish.com/register www.businessenglishonline.net www.nonstopenglish.com www.short-stories.co.uk

AARDRIJKSKUNDE  Atlassen : maximaal 5 jaar oud Wolters‟ Algemene Wereldatlas Plantyn Algemene Wereldatlas Wolters‟ Kleine Wereldatlas De Boeck Atlas (editie 2004 of 2006)  Handboeken : - Wereldvisie T 5/6 Bronnenboek - Geoscoop 5/6 - Terranova 5 en 6 - Geogenie TSO/KSO 5 & 6 Leerboek Websites van de uitgeverijen: www.pelckmans.be www.woltersplantyn.be www.uitgeverijdeboeck.be Uitgeverij Pelckmans, Kapellen ISBN 9789028931824 Wolters Plantyn, Leuven ISBN 9789030180064 De Boeck, Antwerpen ISBN 9789045512273 ISBN 9789045515175 De Boeck, Antwerpen ISBN 9789045527253 Wolters Plantyn, Leuven Wolters Plantyn, Leuven ISBN 9789030195627 Wolters Plantyn, Leuven ISBN 9789030184942 De Boeck, Antwerpen ISBN 9789045520223

GESCHIEDENIS Leerboek – Infoboeken We duiden hier de meest recente publicaties aan, maar nog in omgang zijnde edities zijn evengoed bruikbaar. Historia T 5 Infoboek (versie TSO). Uitgeverij Pelckmans, Kapellen, 2008 (vernieuwde uitgave) Historia T 6 Infoboek (versie TSO). Uitgeverij Pelckmans, Kapellen, vernieuwde uitgave voorzien voor augustus 2009
45

Storia 5 TSO. Wommelgem, Uitgeverij Van In, 2008 (vernieuwde uitgave) Storia 6 TSO. Lier, Van In, vernieuwde uitgave voorzien voor voorjaar 2009 Spiegelbeelden 5 (TSO). Uitgeverij Plantyn, Mechelen, vernieuwde uitgave voorzien voor voorjaar 2009 Spiegelbeelden 6 (TSO). Uitgeverij Plantyn, Mechelen, vernieuwde uitgave voorzien voor voorjaar 2010 Anno 5. Wommelgem, Uitgeverij Van In, 2001 (versie wordt niet meer herwerkt) Anno 6. Wommelgem, Uitgeverij Van In, 2002 (versie wordt niet meer herwerkt) Ontdek geschiedenis 5. Wommelgem, Uitgeverij Van In, 2001 (versie wordt niet meer herwerkt) Ontdek geschiedenis 6. Wommelgem, Uitgeverij Van In, 2002 (versie wordt niet meer herwerkt) Tekens TSO 5.1 leerboek, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2006 Tekens TSO 6.1 leerboek, Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2002 Memo 5 leerboek, Nieuwste Tijden – 19de eeuw. Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2007 Memo 6 leerboek, Nieuwste Tijden – 20ste – 21ste eeuw. Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2005 Historische atlassen X. ADAMS. Historische atlas. Uitgeverij Van In, Wommelgem, 2007 F. HAYT, J. GROMMEN, R. JANSSEN en A. MANET. Atlas van de algemene en Belgische geschiedenis. Uitgeverij Van In, Wommelgem, 2006 H. DE PRINS, P. VANDEPITTE en X. ADAMS. De wereld NU in kaart. Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2005 R. GEIVERS. Nieuwe Historische Atlas. Uitgeverij De Boeck, Antwerpen, 2002

46

Websites www.vvlg.be www.geschiedenis.2link.be www.geschiedenis.startpagina.be www.onsverleden.net www.geschiedenis.beginthier.nl www.belgium.be/nlover_belgie/overheid www.fgov.be www.vlaamsparlement.be www.dekrachtvanjestem.be (interessante links over België, VN, Europa) www.un.org http://europa.eu/abc/panorama

WISKUNDE • • • • Delta-T 2 Antwerpen, Wolters Plantijn 1998. ISBN 90 309 1564 1 Delta-T 5/6 Beknopte ruimtemeetkunde Leuven, Wolters, 1994. ISBN 90 309 1598 6 Delta-T 4C Leuven, Wolters, 1992. ISBN 90 309 1590 0 Delta-T Financiële Algebra Leuven, Wolters, 1992.

47

BIBLIOGRAFIE VOOR HET SPECIFIEK GEDEELTE BEDRIJFSBEHEER • H.Snyers, F.Verberckt, ECONOMIE VANDAAG, BEDRIJFSBEHEER, uitg. De Sikkel, Nijverheidsstraat 8, B-2390 Oostmalle, e-mail info@desikkel.be K.Smekens, F.Van Caer, BEDRIJFSBEHEER, Standaard uitg. MIM, Belgiëlei 147 a , B-2018 Antwerpen, e-mail educa@standaard.com W.Troyer, D. Van Hauwermeiren, BEDRIJFSBEHEER, uitg. Novum, Santvoortbeeklaan 21-25, B-2100 Deurne – Antwerpen Van Istendael, R.Huygebaert, J.Blomme, BEDRIJFSBEHEER, uitg. Wolters, Blijde Inkomststraat , 3000 Leuven, e-mail klantendienst@wpeu.wkb.be M.Cornelis, R.Landuyt, BEDRIJFSBEHEER : ingevulde versie, uitg. Den Arend, Mechelsesteenweg 136, B-2820 Bonheiden D. Debbaut, e.a. , Bedrijfsbeheer voor het beroepsonderwijs , uitg. Novum

• • • • •

TECHNISCHE VAKKEN Kunstgeschiedenis: EEN KIJK OP DE KUNST, Standaard Educatieve Uitgeverij, p. 87-113 ISBN 90 02 17079 3 ESTHETICA – BEELD/MUZIEK, Van In, ISBN 90 306 2921 5 (p. 70 tot einde instuderen met weglating van de hoofdstukken over muziek) Geschiedenis van het ornament: H. Schifferstein, VAN ACANTHUSBLAD TOT VINGERPLANT, ISBN 90 70406 01 2 KUNSTWERK (deel A), Pelckmans, ISBN 90 289 1899 X Actuele kunst : KUNST & CO , Pelckmans, ISBN 90 289 30841 Gottlieb Leinz, MODERNE KUNST ZIEN EN BEGRIJPEN, Atrium, ISBN 90 6113 335 1

48

Technologie: FVB 02/210/03/33 – www.debouw.be HANDBOEK ONDERHOUD, RENOVATIE EN RESTAURATIE VAN GEBOUWEN , Kluwer (losbladig) Code: HORR/LB PRAKTIJK Over letters en schrift, F. Van de Linden, uitg. Cantecleir Bergen H., ETALEREN STAP VOOR STAP 1 – 2 – 3, Uitgeverij Den Gulden Engel Greer, Alan & Rita, LETTERTEKENEN, Gaade Uitgevers, Amerongen, 1981 Eva Heller, KLEUR , Aula ISBN 90 274 2456 X Frans Gerritsen, EVOLUTIE VAN DE KLEURENLEER , Cantecleer, ISBN 90 213 0059 1 Karin Hunkel, DE KRACHT VAN KLEUREN , Deltas, NUCI 734 Cantecleer kleurengids 1 – 2, Cantecleer ISBN 90 213 0048 6 / 90 90213 0406 6 J. Allen & J. Holden, ZELF SCHILDEREN EN TEKENEN,ISBN 90 213 0855 X G. Piva, SCHILDERSVADEMECUM , Cantecleer, ISBN 90 213 0886 X Ir.M.F. Kooistra, VERFVADEMECUM , Ten Hagen & Stam B.V., ISBN 90 557 6026 9 A. & K. Gwynn, TRADITIONELE VERFTECHNIEKEN , Cantecleer, ISBN 90 213 2682 5 V. Ellerton, WANDEN IN STIJL , Könemann, ISBN 3-8290-2777-X Brian Bagnol, TEKENEN EN SCHILDEREN. HET COMPLETE HANDBOEK, Cantecleer bv, de Bilt, 1997, ISBN 90 213 2643 4 ZELF MEUBELEN HERSTELLEN EN VERFRAAIEN (schildertechnieken), Deltas, HCMXCV – 0001-253 Jean Guens, TEKENVADEMECUM, Van In, ISBN 90 306 3328-X

49


								
To top