การศึกษาพฤติกรรมองค์การ (Studying Organizational Behavior)

Document Sample
การศึกษาพฤติกรรมองค์การ (Studying Organizational Behavior) Powered By Docstoc
					        การศึกษาพฤติกรรมองค์การ (Studying
             Organizational Behavior)
• ขอบเขตและความหมายของพฤติกรรมองค์การ
• ศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับวิชาพฤติกรรมองค์การ
• พฤติกรรมองค์การจาเป็นต้องศึกษาอย่างมีระบบ
                                            ั
• การศึกษาพฤติกรรมองค์การจากภารกิจของผู้จดการ/ผู้บริหาร
• แนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมองค์การ
• วัฒนธรรมองค์การ
   ขอบเขตและความหมายของพฤติกรรมองค์การ
นิยามที่ 1
• พฤติกรรมองค์การ (Organization Behavior หรือเรียกย่อว่า
   OB) “เป็นสาขาวิชาที่มีทฤษฎีวิธีการและหลักการซึ่งได้มาจากศาสตร์
   หลาย แขนงวิชาด้วยกันเพื่อใช้ในการศึกษาเกี่ยวกับการรับรู้ของบุคคล
   รวมทั้ง ปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลที่ปฏิบัติงานร่วมกันเป็นกลุ่มตลอดจน
   พฤติกรรมที่ เป็นภาพรวมระดับองค์การมีการวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น
   จากสภาพ แวดล้อมภายนอกต่อองค์การโดยเฉพาะส่งผลต่อทรัพยากร
   มนุษย์ ภารกิจ วัตถุประสงค์และกลยุทธ์ขององค์การ” (Gibson
   et.al., 1997)
     ขอบเขตและความหมายของพฤติกรรมองค์การ
ประเด็นสาคัญ
1. เป็นพฤติกรรมของมนุษย์ที่เกิดขึ้นในองค์การแบ่งเป็น 3 ระดับคือ
         1.1 พฤติกรรมมนุษย์ในระดับบุคคล
         1.2 พฤติกรรมมนุษย์ในระดับกลุ่ม
         1.3 พฤติกรรมมนุษย์ในระดับองค์การ
2.   เป็นการผสมของศาสตร์แขนงต่าง ๆ
3.   มุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับการแสดงพฤติกรรมของมนุษย์ในองค์การ
4.   เน้นการปฏิบัติเป็นสาคัญ (Performance oriented)
5.   ให้การยอมรับว่าสิ่งแวดล้อมภายนอกมีผลกระทบอย่างมากต่อองค์การ
6.   มีแนวคิด หลักการและแนวทางปฏิบัติที่เป็นผลจากการวิจัย
7.   มุ่งเน้นการประยุกต์ใช้ (Applications orientation)
ขอบเขตและความหมายของพฤติกรรมองค์การ
นิยามที่ 2
                                                ่
• “พฤติกรรมองค์การ (OB) เป็นสาขาวิชาหนึ่งทีพยายาม
   ศึกษาค้นหา ผลกระทบที่เกิดขึ้นจากบุคคล กลุ่มบุคคลและ
                ่ ี
   โครงสร้างทีมต่อ พฤติกรรมภายในองค์การทั้งนี้เพื่อนา
   ความรู้ที่ได้ดังกล่าวมาปรับปรุง การดาเนินงานขององค์การ
   ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น” (Robbins, 1998)
 ขอบเขตและความหมายของพฤติกรรมองค์การ
ประเด็นสาคัญ
                                         ่
  1)พฤติกรรมองค์การเป็นสาขาวิชาหนึ่งซึงบ่งชี้ถึงความเชี่ยวชาญ
  ที่ มีองค์ความรู้ร่วมกัน
  2)ศึกษาค้นคว้าเพื่อหาความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมในองค์การแบ่ง
  ออกได้ 3 ระดับ คือ ระดับบุคคล ระดับกลุ่มและระดับโครงสร้าง
             ้                                 ้
  3)ความรูที่ได้จากการศึกษาพฤติกรรมองค์การทัง 3 ระดับ
  ดังกล่าวนามา เพื่อใช้ในการทาให้การดาเนินงานขององค์การมี
  ประสิทธิผล ยิ่งขึ้น
     ศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับวิชาพฤติกรรมองค์การ
1.    วิชาจิตวิทยา (Psychology)
2.    วิชาสังคมวิทยา (Sociology)
3.    วิชาจิตวิทยาสังคม (Social psychology)
4.    วิชามานุษยวิทยา (Anthropology)
5.    วิชารัฐศาสตร์ (Political science)
พฤติกรรมองค์การจาเป็นต้องศึกษาอย่างมีระบบ
• ให้ความสาคัญต่อข้อมูลที่เป็นข้อเท็จจริง
• พฤติกรรมมิใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเองโดยบังเอิญแต่เกิดขึ้นเพื่อมุ่งไปสู่
  เป้าหมายที่คนนั้นเชื่อ
• ช่วยให้คาดหมายพฤติกรรมของผู้นั้นได้
                                     ี
• ความแตกต่างระหว่างบุคคลทาให้ตความสถานการณ์เดียวกัน
  ออกมาไม่เหมือนกัน
• การศึกษาพฤติกรรมอย่างมีระบบคือการหาความสัมพันธ์เชิง
                              ่ ี
  เหตุผลเพื่อให้ได้ข้อสรุปทีมพื้นฐานรองรับด้วยหลักฐานทาง
  วิทยาศาสตร์
การศึกษาพฤติกรรมองค์การจากภารกิจของผู้บริหาร
           1. แนวคิดของฟาโย (Henri Fayol) ที่มองภารกิจของผู้บริหาร
โดยอิงกับงานที่เป็นหน้าที่ทางบริหาร (Management functions)
           2. แนวคิดของมินซ์เบอร์ก (Henry Mintzberg) ที่มอง
ภารกิจของผู้บริหาร จากบทบาทด้านบริหาร (Managerial roles)
           3. แนวคิดของเคทซ์( Robert Katz) มองภารกิจของผู้บริหาร
ตามทักษะ ด้านบริหาร (Managerial skills)
           4. แนวคิดของลูเธนส์ ( Fred Luthans) มาจากงานวิจัยเพื่อหา
ว่าผู้บริหาร ที่มีประสิทธิผลและผู้บริหารที่ประสบความสาเร็จปฏิบัติภารกิจ
หรือกิจกรรม อะไรบ้าง
สรุปแนวคิดพฤติกรรมองค์การจาก
      ภารกิจของผู้บริหาร               หน้าที่ด้านการวางแผน
                                       หน้าที่ด้านการจัดองค์การ
                           ฟาโย        หน้าที่ด้านการนา
                                       หน้าที่ด้านการควบคุม

                                       บทบาทด้านความสัมพันธ์ระหว่างคน
                         มินซ์เบอร์ก   บทบาทด้านสารสนเทศ
        ภารกิจของ                      บทบาทด้านการตัดสินใจ
   ผู้จัดการ/ผู้บริหาร
                                       ทักษะด้านงานเทคนิค
                            เคทซ์      ทักษะด้านมนุษย์
                                       ทักษะด้านมโนทัศน์

                                       กิจกรรมบริหารงานตามหน้าที่เดิม
                           ลูเธนส์     กิจกรรมด้านการสื่อสาร
                                       กิจกรรมบริหารทรัพยากรมนุษย์
                                       กิจกรรมด้านการสร้างเครือข่าย
                  ่
 แนวโน้มของการเปลียนแปลงพฤติกรรมองค์การ
        1.การเกิดชุมชนหรือหมู่บ้านโลก (The creation of a
global village)
       2.จากองค์การที่มีพนักงานแบบเดียวกันไปเป็นพนักงานที่
หลากหลาย มากขึ้น (From “everyone’s the same” to
workforce diversity)
        3.มีการมุ่งเน้นการปรับปรุงด้านคุณภาพและด้านเพิ่มผลิตผล
(Toward improving quality and productivity)
     4.มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะด้านมนุษย์ (Improving
people skills)
                 ่
แนวโน้มของการเปลียนแปลงพฤติกรรมองค์การ
     5.เปลี่ยนจากการบริหารที่เน้นการควบคุมไปเป็นการ
มอบหมายอานาจ การตัดสินใจ(From management
control to empowerment)
                                           ่
      6.เปลี่ยนแนวคิดจากเคยเน้นเรื่องความมันคงไปเป็นมี
ความสามารถยืดหยุ่น ได้มากขึ้น(From stability to
flexibility)
       7.มุ่งเน้นการปรับปรุงพฤติกรรมด้านจริยธรรมมากขึ้น
(Improving ethical behavior)
วัฒนธรรมองค์การ (Organization Culture)
นิยาม
– เจ.ซี. สเป็นเดอร์ (J.C. Spender) “เป็นระบบความเชื่อที่สมาชิกของ
  องค์การยืดถือร่วมกัน”
– ซี.โอ.ไรลลี (C.O. Reilly) “คือค่านิยมหลัก (core value) ที่คน
  ยึดถือร่วมกันอย่าง มั่นคงและแพร่หลายทั่วไป”
– เจ.เอ็ม.คูซส์, ดี.เอฟ.คอลเวลและบี.ซี. พอสเนอร์ (J.M. Kouzes,
  D.F. Caldwell & B.L. Posner) “กลุ่มของความเชื่อทีถาวร ซึ่ง  ่
  มีการสื่อความหมายในรูปของสัญลักษณ์ต่าง ๆ ก่อให้เกิดเป็นความหมายที่คน
  ในองค์การสามารถเข้าใจได้ตรงกัน”
– ดับ-บลิว.จี.อูชิ (W.G. Ouchi) “หมายถึงสัญลักษณ์ พิธีกรรม
  ขนบธรรมเนียมต่าง ๆ ซึ่งแฝงด้วยค่านิยมและความเชื่อขององค์การ เพื่อ
  ถ่ายทอดให้แก่พนักงาน”
  วัฒนธรรมองค์การ (Organization Culture)
ลักษณะร่วมกันของแต่ละนิยาม
   1.บ่งชี้ถึงกลุ่มของค่านิยม (set of values) ยึดถือร่วมกันใช้
     เป็นเกณฑ์เพื่อ ตัดสินพฤติกรรม
                                           ่
   2.ค่านิยมององค์การส่วนใหญ่อยู่ในลักษณะทีไม่เป็นลายลักษณ์
                               ิ
     อักษร แต่เกิดมาจากข้อสมมุตพื้นฐาน (basic
     assumption) เป็นเรื่องของความ เชื่อและค่านิยมส่วนบุคคล
     แล้วสะท้อนออกมาในลักษณะร่วมกัน
               ่ ุ
   3.ลักษณะทีทกนิยามค่านิยมมีเหมือนกัน คือ การใช้สัญลักษณ์ เป็น
     สื่อบ่งบอก ความหมายของค่านิยม คาขวัญหรือ Slogan ก็เป็นอีก
     สิ่งหนึ่งที่สะท้อนค่านิยม หรือความเชื่อ
   วัฒนธรรมองค์การ (Organization Culture)
องค์ประกอบของวัฒนธรรมองค์กร
  1. แบบแผนพฤติกรรม( Behavioral Pattern) หมายถึง
  “พฤติกรรมของคนจานวนหนึ่ง หรือส่วนใหญ่ในองค์การที่ประพฤติ
  ปฏิบัติในลักษณะ เดียวกันอย่างสม่าเสมอตลอด ระยะหนึ่ง”
   2. บรรทัดฐาน( Norms) หมายถึง “มาตรฐานของพฤติกรรมที่คน
  จานวนหนึ่งหรือส่วนใหญ่ คาดหวังหรือสนับสนุนให้สมาชิกของกลุ่ม
  ปฏิบัติตาม”
  3. ความเชื่อ ( Belief) หมายถึง“ข้อสรุปของสมาชิกองค์การจานวน
  หนึ่งหรือส่วนใหญ่ต่อ พฤติกรรมหรือเหตุการณ์ต่างๆว่าเป็นความจริง
  หรือไม่เป็นความจริง”
  4. ค่านิยม (Value) หมายถึง“ความคิดเห็นของสมาชิกองค์การจานวน
  หนึ่งหรือส่วนใหญ่ต่อ พฤติกรรมหรือเหตุการณ์ต่างๆว่าควรหรือไม่ควร”
 วัฒนธรรมองค์การ (Organization Culture)
5. อุดมการณ์ ( Ideology) หมายถึง “ความเชื่อ ค่านิยม และบรรทัด
ฐานที่คนจานวน หนึ่งหรือคนส่วนใหญ่ในองค์การมีอยู่ร่วมกันและเป็น
พื้นฐานช่วยในการทาความ เข้าใจสิ่งต่างๆรอบตัวแก่พวกเขา”
6. ความเข้าใจ (Understanding) หมายถึง “การที่สมาชิกองค์การ
จานวนหนึ่งหรือ ส่วนใหญ่มีความเข้าใจร่วมกันในความหมายของพฤติกรรม
หรือสัญลักษณ์ต่างๆ ในองค์การ”
7. ข้อสมมติฐาน (Assumption) หมายถึง“สิ่งที่คนจานวนหนึ่งหรือ
ส่วนใหญ่ใน องค์การเรียนรู้จากการทางานร่วมกันมาเป็นระยะเวลานานจน
พัฒนากลายเป็น สิ่งที่คนกลุ่มนั้นยอมรับร่วมกันแล้วว่าถูกต้องและถูก
นาไปใช้เป็นวิธีคิดวิธีปฏิบัติ จนกลายเป็นเรื่องปกติวิสัยและมักลืมเลือน
ออกไปจากความคิดของคนกลุ่มนั้น”
            ประเภทของวัฒนธรรมองค์การ
        (Type of corporate cultures)
วัฒนธรรมแบบปรับตัว (Adaptability Culture)
• เกิดขึ้นจากการที่ผู้นาเชิงกลยุทธ์ (strategic leader)
• เพิ่มขีดความสามารถในการตีความหรือคาดการณ์ภาวะแวดล้อม
  ภายนอกเพื่อให้เกิดพฤติกรรมในองค์การที่สามารถตอบสนองได้
  ตลอดเวลา
• พนักงานขององค์การจึงได้รับความอิสระในการตัดสินใจเองและพร้อม
  ลงมือปฏิบัติได้ทันที
• ผู้นามีบทบาทสาคัญต่อการสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นกับองค์การ
            ประเภทของวัฒนธรรมองค์การ
        (Type of corporate cultures)
วัฒนธรรมแบบมุ่งผลสาเร็จ (Achievement Culture)
• มีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนของเป้าหมายองค์การ
• ผู้นามุ่งผลสาเร็จตามเป้าหมาย เช่น ตัวเลขยอดขายเพิ่มขึ้น หรือมีส่วน
   แบ่งของตลาด (market share) สูงขึ้น ผลประกอบการมีกาไร
• มุ่งให้บริการลูกค้าพิเศษเฉพาะกลุ่มในภาวะแวดล้อมภายนอก แต่ไม่เห็น
   ความจาเป็นที่จะต้องมีความยืดหยุ่นและต้องเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
• เน้นค่านิยมแบบแข่งขันเชิงรุก ความสามารถริเริ่มของบุคคล และพึง
   พอใจต่อการทางานหนักในระยะยาวจนกว่าจะบรรลุผลตามเป้าหมาย
            ประเภทของวัฒนธรรมองค์การ
        (Type of corporate cultures)
วัฒนธรรมแบบเครือญาติ (Clan Culture)
• ให้ความสาคัญของการมีส่วนร่วมของพนักงานภายในองค์การ
• พัฒนาตนเองให้พร้อมที่จะรองรับการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วจากภายนอก
• เน้นความต้องการของพนักงานมากกว่าวัฒนธรรมแบบอื่น
• ผู้นามุ่งเน้นเรื่อง ความร่วมมือ การให้ความเอาใจใส่เอื้ออาทร ทั้ง
   พนักงานและลูกค้า
• หลีกเลี่ยงมิให้เกิดความรู้สึกแตกต่างกันทางสถานะภาพ
• หลีกเลี่ยงมิให้เกิดความรู้สึกแตกต่างกันทางสถานะภาพ
           ประเภทของวัฒนธรรมองค์การ
       (Type of corporate cultures)
วัฒนธรรมแบบราชการ (Bureaucratic Culture)
• ความสาคัญต่อภาวะแวดล้อมภายใน ความคงเส้นคงวาในการดาเนินการ
   เพื่อให้เกิดความมั่นคง
• มุ่งเน้นด้านวิธีการ ความเป็นเหตุผล ความมีระเบียบของการทางาน
• เรื่องให้ยึดและปฏิบัติตามกฎระเบียบ ยึดหลักการประหยัด
• ความสาเร็จขององค์การเกิดจากความสามารถในการบูรณาการและความ
   มีประสิทธิภาพ
• ผู้นาส่วนใหญ่จึงพยายามหลีกเลี่ยงวัฒนธรรมแบบราชการ เนื่องจาก
   ต้องการมีความยืดหยุ่นคล่องตัวมากขึ้น
               ประเภทของวัฒนธรรมองค์การ
          ่
ความยืดหยุน

ภาวะ          วัฒนธรรมแบบเครือญาติ             วัฒนธรรมแบบปรับตัว                ภาวะ
แวดล้อม             (Clan Culture)              (Adaptability Culture)           แวดล้อม
  ภายใน       มีค่านิยมเน้น : - ความร่วมมือ    มีค่านิยมเน้น : - ความริเริ่ม       ภายนอก
                     - ความเอื้ออาทร           - การทดลอง
                     - รักษาข้อตกลง            - ความกล้าเสี่ยง
                     - ความเป็นธรรม            - ความอิสระ
                     - ความเสมอภาค             - ความสามารถ
                       ทางสังคม                  ตอบสนอง
              วัฒนธรรมแบบราชการ               วัฒนธรรมแบบมุ่งผลสาเร็จ
               (Bureaucratic Culture)            (Achievement Culture)
              มีค่านิยมเน้น : - ความประหยัด   มีค่านิยมเน้น : - มุ่งการแข่งขัน
              - ความเป็นทางการ                 - ความสมบูรณ์แบบ
              - ความสมเหตุผล                   - ปฏิบัติเชิงรุก
              - ความเป็นระเบียบ                - ความเฉลียวฉลาด
              - ความเคารพเชื่อฟัง              - ความริเริ่มส่วน
                                                 บุคคล
ความมั่นคง

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Stats:
views:43
posted:12/18/2009
language:Thai
pages:20