Docstoc

publicaties_1_

Document Sample
publicaties_1_ Powered By Docstoc
					College Rijk, Rijker, Rijkst
• Een wereld apart. De uitsluiting van de Derde Wereld - Michiel van Spee • Casus: de ontwikkeling van Vietnam (prekoloniaal, koloniaal en postkoloniaal) – Dennis Ratering

Goodnight Saigon
• We met as soul mates on Parris Island We left as inmates from an asylum And we were sharp, as sharp as knives And we were so gung ho to lay down our lives We came in spastic like tameless horses We left in plastic as numbered corpses And we learned fast to travel light Our arms were heavy but our bellies were tight We had no home front, we had no soft soap They sent us Playboy, they gave us Bob Hope We dug in deep and shot on sight And prayed to Jesus Christ with all our might

Au Lac, Dai Co Viet, Nam Viet
• Het eerste Vietnamese rijk, genaamd Au Lac en later Nam Viet, wordt in 111 v. Chr. Veroverd door de Han dynastie van Peking.

• •

Dai Co Viet maakt zich onafhankelijk van China in 939 n. Chr. Het Hindoeïstische Champa rijk is tussen 4e en 13 e eeuw een handelsmacht en piratennest. Romeinse munten, gevonden in Hoi An, tonen de handelsrelaties tussen Hoi en India en India, Klein Azië en het Romeinse rijk aan.

•

Invallen van Mongolen en Chinezen
• Twee Mongoolse invasies, de laatste in 1287, werden afgeslagen. De Vietnamese generaal Tran Hung Dao wordt in het huidige Vietnam nog steeds geëerd in bepaalde tempels.

•

Ondanks dat de Chinezen ook de Mongolen van zich af moeten slaan wordt Vietnam wederom ingevallen. Ongeacht deze vijandschap neemt Vietnam onbedoeld veel Chinese cultuurelementen over, met name op het terrein van het landsbestuur. In de strijd tegen de Mongolen (13e eeuw) en de Chinezen komt Le Loi op, die als die daarna als koning Le Thai To, de Ledynastie sticht.

•

De culturele diversiteit van Vietnam
• Ten zuiden van Champa lag het Khmer rijk. Champa voerde regelmatig oorlog met zowel Vietnam als het Khmer rijk. Tekort aan voedsel dwong de Vietnamese boeren om landbouwgronden in het zuiden te gaan zoeken. Champa werd door de Vietnamese strijders in de 13e eeuw ingenomen. De Champs gingen gedeeltelijk op in de Vietnamese bevolking of vluchtten voor een deel naar het zuiden. Het grondgebied van het Champa rijk werd toegevoegd aan Vietnam. Tot op de dag van vandaag wonen in de bergstreek in het noorden, in het centrale massief in het zuiden en in de Mekong delta ongeveer 45 etnische groeperingen. •

•

•

De eerste deling van Vietnam van 1627 tot 1802
• • De Le-dynastie levert officieel de keizers. De feitelijke macht is vanaf vroeg 17e eeuw echter vooral in handen van de Trinh familie in het noorden en de Nguyen familie in het zuiden. Verschil in sociaal-economische structuur in noord en zuidelijk Vietnam ontstaat: collectief grondbezit in het noorden. De Nguyen veroveren de zuidelijke delta in de 18e eeuw. De Khmer stad Prey Nokor wordt omgedoopt tot Saigon. VOC vertegenwoordigers bewogen zich van Hoi An (Nguyen gebied) naar Pho Hien (Trinh gebied) om wapens te verkopen en geld te lenen.

•

•

•

Verbreiding van het Katholicisme
• Fransen komen eerst als missionarissen om de Vietnamese bevolking tot het katholicisme te bekeren. Alexandre de Rhodes is het meest actief in Vietnam, vaak met gevaar voor eigen leven.

•

•

Alexandre de Rhodes werkte doorgaans vanuit de Chinees-Portugese kolonie Macau. Hij richt echter op Phu Quoc een missionarispost op. Van daaruit werden missionarissen naar het Vietnamese vasteland gestuurd.
Bedenker van Quoc Ngu (gebaseerd op het alfabet) ter vervanging van het chu nom (gebaseerd op Chinese tekens).

•

Tay Son opstand
• Opstand van de Tay Son broers aan het einde van de 17e eeuw. Zij willen een einde maken aan de eeuwen durende deling.
Zowel de Trinh heren uit het noorden als de Nguyen familie in het zuiden worden uitgeschakeld.

•

•

Quang Trung roept zichzelf tot keizer uit, maar wordt echter verslagen door een zuid - Vietnamees – Frans leger. De Franse missionaris Béhaine helpt Nguyen Anh om keizer Gia Long te worden.
De nieuwe dynastie is Neo Confucianistisch van aard en daarmee in toenemende mate antikatholiek.

•

•

Confucianisme in Vietnam
• Confucianistische waarden bepalen omgangsvormen in Vietnamese samenleving. De relatie tussen keizer en onderdanen is als die tussen ouders en kinderen.

•

Hieu (ontzag), On (morele schuld), Hieu (Goedkeuring van ouders/keizer) Dung (moed) en Trung (loyaliteit). Boeddhistische waarden bepalen ook het gezinsleven: Tinh, Nhan, Dieu.

•

Traditioneel Vietnam en Koloniaal Indochina
• Fransen zijn verwikkeld in Imperialistische concurrentiestrijd met Engeland en zoeken daarom een landweg naar China.

•
•

Xenofobische keizer Tu Duc laat katholieke missionarissen vervolgen.
Frans-Spaanse troepen gaan in 1858 bij Danang aan wal om wraak te nemen voor de moord op twee missionarissen.

•

Inval van de Fransen leidt tot grote druk op het keizerlijke hof in Hue. Het hof wordt gedwongen een verdrag te accepteren waarin het Franse gezag over de Mekong delta wordt geformaliseerd.

Traditioneel Vietnam en modern Frankrijk
• Groot Mandarijn Phan Tanh Gian bezoekt Frankrijk in 1862 om dit af te wenden, zij het zonder succes. De traditionele Phan Tanh Gian raakt zeer onder de indruk van het moderne Frankrijk van Napoleon III. Bij terugkeer in Vietnam ziet hij het zinloze van verzet in. Adviseert de keizer de legers terug te trekken en pleegt zelfmoord. Vele Vietnamezen trekken weg uit de Mekong delta en uit het publieke leven. `Ìn deze onnatuurlijke tijden zijn de watervallen naar boven gaan stromen’ beweert de dichter Tran Te Xuong …..

•

•

•

Vietnam als wingewest
• Vanaf 1883 wordt Vietnam opgenomen in de Franse kolonie Indochina samen een kolonie van Frankrijk. Grondstoffen (koffie, rijst, kolen, rubber) worden weggehaald en op plantages worden Vietnamese arbeiders te werk gesteld.
De Franse bank `Indochine’ heeft 85% tot 95% van alle Westerse investeringen in handen.

•

•
•

Paul Doumer bouwt in Hanoi de grootste brug van Zuid Oost Azië.
Franse belastingheffing zorgen voor grote armoede onder de Vietnamese boeren. Een klasse van grootgrondbezitters en een onderklasse van landloze ontstaan.

•

Het traditionele verzet pleegt aanslagen, maar is ineffectief.

Ontstaan van Vietnamese moderniseringsbewegingen
• Vereniging voor een Modern Vietnam wordt door Phan Boi Chau en Phan Chu Trinh in 1904 opgericht. De school Dong Kinh Nghia Thuc wordt door deze vereniging (naar Japans voorbeeld) opgericht. De Fransen zijn bevreesd voor dit Vietnamese initiatief, sluiten de school en zetten een concurrerend koloniaal onderwijssysteem op. Het curriculum is echter gericht op de Franse koloniale belangen. Rond 1940 gaan maar zo’n 5000 studenten in heel Vietnam naar de middelbare school. Het Quoc Ngu (het alfabet ontworpen door Alexandre de Rhodes) wordt door deze Vietnamese modernisten gepropageerd middels een groeiend aantal tijdschriften en kranten. •

•

•

Modernisering in verschillende gedaantes
• Brede schakering antikoloniale, pro moderniseringspartijen ontstaat in jaren `30. Communistische frontorganisaties worden door Ho Chi Minh en de zijne opgezet om tal van maatschappelijke groeperingen aan zich te binden. Diffuse nationalistische partijen en sekten vormen wisselende coalities: nationalisten, Dong Minh, Hao Hao (boeddhisten), Cao Dai en Katholieken. •

•

•

Kranteneigenaar Nguyen Tuong Tam speelt een inspirerende rol vanaf de zijlijn bij de nationalisten.

Desintegratie van de Vietnamese samenleving jaren `40
• Twee moderniseringsmodellen komen in de loop van de jaren `40 scherper tegenover elkaar te staan: het nationalistische en het communistische ontwikkelingsmodel.
Onder de wisselende bezettingen (Frankijk, Japan, China/Engeland en Frankrijk en hongersnood in het noorden valt de Vietnamese samenleving uit elkaar. Het communistische model schiet wortel in het noorden (Viet Bac), terwijl de vele nationalistische groeperingen kleine samenlevingen in het zuiden inrichten.

•

•

Einde van het Franse koloniale rijk
• Onder Japans toezien wordt keizer Bao Dai op 11 maart opnieuw staatshoofd. Het kabinet onderleiding van Tran Trong Kim is echter machteloos. Eind augustus 1945 keren Ho Chi Minh en de zijne terug uit de noordelijke bergen naar de noordelijke hoofdstad Hanoi. Op 2 september 1945 roepen zij de Democratische Republiek Vietnam uit.
De Fransen spelen de verschillende partijen tegen elkaar uit. Eind mei 1948 vormt Bao Dai samen met andere anticommunistische organisaties een voorlopige centrale regering. De Fransen beginnen in Haipong een militiare campagne en willen Dien Bien Phu veroveren als bruggenhoofd om zowel Laos als de Viet Bac basis aan te vallen.

•

•

•

Dien Bien Phu, Genève en

de 17e breedtegraad
• Fransen worden in 1953 bij Dien Bien Phu verslagen. Zij wilden in de vallei een luchtstrip aanleggen om de aanval op Laos en de Viet Bac te organiseren. De Fransen rekenden er niet op dat de manschappen van Vo Nguyen Giap instaat zouden zijn om zware artilerie over de hoge bergkammen te vervoeren. Het Franse leger (inclusief Duitse huurlingen) wordt in de pan gehakt! •

•

Bij het vredeserdrag van Genève (waaraan Frankrijk, Groot Brittannie, de VS en de USSR deelnamen) raakt Vietnam verdeeld in een communistisch Noord- en een kapitalistisch ZuidVietnam rond de 17e breedte graad.
De VS onderteken het verdrag van Genève echter niet.

•

Deel 2
• Video Kim Phuc

Ngo Dinh Diem
• De Franse rol in Vietnam was uitgespeeld. De Fransen financierden ¾ van de oorlogkosten reeds met Amerikaans geld. De steile katholiek Ngo Dinh Diem werd na afwezigheid van 20 jaar vanuit de VS in de Zuid-Vietnamese politiek gelanceerd. Spoedig wist hij Bao Dai volledig naar de zijlijn te manoeuvreren. •

•

Ngo Dinh Dien stellen de verkiezingen, die noord en zuid zouden moeten verenigen uit. Met Amerikaanse politieke en financiële hulp weet hij de oppositie tegen elkaar uit te spelen. Bij de verkiezingen van 1955, ondersteund door de CIA, behaalt hij 98% van de stemmen.
De nationalistische organisaties worden beroofd van hun beweging, doordat de Amerikanen Ngho Dinh Diem tot Ho Chi Minh’s tegenpool kneden.

•

Het verzet tegen Ngo Dinh Diem
• Het verzet tegen het beleid van Ngo Dinh Diem neemt begin jaren `60 toe. Protesten monden uit in Boeddhstische zelfverbranding.

•

Begin jaren `60 keren ook de Communistische verzetsstrijders terug naar het zuiden. De SU, China en Hanoi steunde het ZuidVietnamese verzet middels wapenleveranties via de Ho Chi Minh route.
De oppositie tegen Ngo Dien Diem en de Amerikaanse aanwezigheid mond uit in de oprichting van de Viet Cong: allerlei groeperingen scharen zich rondom de communisten. Met mede weten van de VS wordt Ngo Dinh Diem in 1963 tijdens een coup vermoord.

•

•

Grootschalige bombardement campagnes worden uitgevoerd en Amerikaanse soldaten komen in 1964 bij Da Nang Vietnam binnen.

Amerikaanse interventies
• In 1968 zijn 500.000 Amerikaanse soldaten aanwezig in Vietnam.

•

De Amerikaanse publieke opinie verliezen het vertrouwen in het beleid van de regering Johnson onderneer door het Ter offensief.
De Amerikanen laten in 1973 de oorlogvoering over aan het ZuidVietnamese regime. De Vietnamese traditionele waarden en normen staan haaks op de oplossingen en modellen van de Amerikaanse adviseurs. Het regiem is vervreemd geraakt van de eigen ambtenaren en soldaten.

•

•

•

Amerikaanse aftocht
• Het Amerikaanse congres stopt de financiële ondersteuning. Economisch raakt Zuid Vietnam uitgehold. Saigon, de hoofdstad van Zuid – Vietnam valt op 30 April 1975.
Zuid – Vietnam wordt samengevoegd met het communistische noorden. De communisten willen eind jaren `70 Zuid-Vietnam gaan socialiseren. Een vijf jaren plan wordt geïmplementeerd, maar leidt tot grootschalig economisch wanbeheer. Honger, armoede en onderdrukking jagen grote groepen naar zee.

•
•

•

•

Een exodus van bootvluchtelingen ontstaat.

Armoede, Collectivisaties en de Doi Moi politiek
• Het verenigde Vietnam (in 1976) kent een diepe en uitzichtloze armoede in de jaren `70 en `80. Heropvoedingskampen, collectivisaties in het zuiden en oorlogsschade zorgen ervoor dat het regiem veel steun verliest. De VS stellen een economische boycot in. Een exodus van bootvluchtelingen ontstaat. •

• •

•

Orthodoxe Marxisten moeten in 1986 bakzeil halen. Vietnam begint een hervormingsbeleid (De Doi Moi), die tot op de dag van vandaag voortduurt.

De Vietnamese socialistisch georiënteerde markteconomie
• De Vietnamese markt is open gegaan voor buitenlands kapitaal. Bedrijven en instellingen moeten echter altijd een Vietnamese partner vinden om te mogen opereren op de Vietnamese markt. • NGO’s komen ook naar Vietnam. Zij dienen met Vietnamese partners samen te werken. Een van de eerste organisaties is het Medisch Comité Nederland Vietnam.

•

Begin jaren `90 zette de SU haar renteloze leningen om in marktconforme kredieten. De eerste bilaterale relaties ontstonden tussen Noord -Vietnam enerzijds en landen als Zweden, de USSR en China anderzijds. De relaties met China staan vanaf 1980 op gespannen voet. De USSR heeft begin jaren `90 haar renteloze leningen omgezet in marktconforme leningen. Vietnam gaat multilaterale relaties aan met de wereldbankbegin jaren `90, maar moet wel haar financiële huishouding omzetten van planeconomie naar het Westerse stelsel van Nationale rekeningen.

•

Tussen de Nederlandse en de Vietnamese universitaire wereld bestaan sinds eind jaren `60 intensieve contacten. Vietnam heeft haar schulden teruggebracht van 43 miljoen naar 13 miljoen dollar. Onder Clinton heeft de VS haar boycot beëindigd.
Prins Claus maakt een privé bezoek aan Vietnam in 1993. In 1995 bezoeken Wim Kok en Hans van Mierlo Veitnam. Het resultaat is een overeenkomst waaruit diverse partnerschappen en projecten zijn geregeld tussen Vietnamese en Nederlandse hoger onderwijsinstellingen.

•

•

•

•

•

Kinderen van de rekening: Straatkinderen in Saigon
• Snelle economische groei sinds 1990 (8% per jaar).
Inkomen is $ 420,- per inwoner, per jaar. 65% woont op het platteland.

•

Ruim 15.000 kinderen leven in Ho Chi Minh City op straat.

•
•

•

Straatkinderen zijn kinderen of jongeren tot 18 jaar, die niet naar school gaan, die op straat werken en óf op straat óf in een opvanghuis slapen.
52% slaapt op straat. 68% van de straatkinderen is ziek. 80% leeft van eenvoudige verdiensten.

•
• 23% van de bevolking heeft geen beschikking over schoon drinkwater.
Sterke migratie van het platteland naar de stad.

• •

•

Overleven in Saigon
Belangrijkste bron van inkomsten van straatkinderen in HCM stad

Loterij tickets verkopen 34,1% Voddenrapen 20,5% Straat verkoop 16,6% Schoenenpoetsen 9,8% Werken op de markt 3,3% Kleine diefstallen/ zakkenrollen 3% Werken als pooier 0,12% Werken in prostitutie 0,3%

Komst van NGO’s naar Saigon
• Christine Nobel

• Save the Children
• Mekong eye doctors

• Medisch Comité NL - Vietnam • Togather
• Education for Development

www.kansenvoorkinderen.nl
• Education for Development is in 1996 opgericht door twee vrijwilligers, die bezorgd waren over het lot van kansarme, straat- en werkende kinderen in Ho Chi Minh Stad, Viëtnam.

• In het begin was het doel het vergroten van educatieve kansen door op straat Engelse lessen te geven. • EFD heeft de organisatie zich uitgebreid en ontwikkeld tot een organisatie een dynamische organisatie van vast personeel en vrijwilligers. • EFD richt zich nu op het opzetten van duurzame projecten i.s.m. partners met een langdurige positieve impact op het leven van kansarme kinderen.

Leren van Vaardigheden
• Om kinderen in staat te stellen een eigen toekomst op te bouwen is het nodig om vaardigheden te leren.
Vaardigheden zijn nodig om een inkomen te kunnen verwerven. Hoe kun je kinderen vaardigheden laten leren?

• •

Vaardigheden onderwijs
• Bewuste beroepskeuze (kinderen worden vaak `gedwongen’ door hun omgeving, verliezen interesse en worden zo drop outs. Straatkinderen krijgen on-thejob training. Leerlingen krijgen een begeleider, die hun de vaardigheden bijbrengt. Overgang van een vrij leven op straat naar het gereguleerde leven van werk is vaak lastig.

• •

•

EFD en Tuong Lai
• Social Employment Unit (werk oriëntatie) opzetten

•

Counseling: kinderen helpen een bewuste beroepskeuze te maken (kinderen worden vaak `gedwongen’ door hun omgeving, verliezen interesse en worden zo drop outs). Voorbeeld: Motorbike Wash Shop. Meest gebruikte vervoermiddel in Saigon is de scooter. Leerdoelen: omgaan met klanten, gebruik van water en electriciteit berekenen, kleine reparaties. Project staat nu bijna op eigen benen.

•

•

•

KVK-NL in Nederland, België en Zwitserland en EFD in Vietnam

•

In Nederland richten we ons op het inzamelen van fondsen en het geven van voorlichting. Wij zoeken in Nederland:
1 a 2 fondsenwervers

•

•

Contacten met middelbare
scholen

Literatuur en films:
• J. Pluvier, Vietnam, Laos, Cambodja • N.L. Jamieson, Understanding Vietnam • D. de Vries, Vietnam in een rugzak • Apocalyps Now

• The Dear Hunter
• Born on the 4th of July

• Indochine
• The Quiet American

• Bao Ninh, Het verdriet van Vietnam • K.L. Nelson, The making of detente

• The lover
• The Scent Green Papaya


				
DOCUMENT INFO