Sykingar í neeri lofvegum

Document Sample
Sykingar í neeri lofvegum Powered By Docstoc
					Sýkingar í beinum og liðum




                Unnið upp úr:
                Bókum og greinum
                Fyrirlestri Guðmundar K Jónmundssonar
                Rannsóknarverkefni Ásgeirs Þórs Másonar
      Osteomyelitis – septiskur arthritis



Acute haematogen             Septiskur arthritis – SA
osteomyelitis – AHO          Bráð liðsýking
Bráð blóðborin
beinsýking barna - BBBB
                Inngangur
• Sýkingar í beinum og
  liðum eru erfiðar sýkingar
• Í börnum er blóðborin
  sáning algengust
• Löng bein og burðarliðir
• Skjót greining og markviss
  meðferð skiptir sköpum




                               Ásgeir Þór Másson
Inngangur
Osteomyelitis




           http://www.youtube.com/watch?v=KTfOwYS1ykY
Downloaded from: StudentConsult (on 21 September 2007 05:34 PM)
                                                 © 2005 Elsevier
Beingerð
                                Beingerð




Section parallel to the surface from the body of the femur. X 100. a, Haversian
canals; b, lacunæ seen from the side; c, others seen from the surface in lamellæ,
                            which are cut horizontally.
Haversian canals
Acute haematogen osteomyelitis

Alvarleg sýking – krefst markvissra viðbragða


•    Nýgengi á Íslandi: 15/ ári (Ásgeir Þ Másson)
•    Drengir: Stúlkur 1,2:1 (Ásgeir Þ Másson). Erl ranns:2-3 : 1
•    Oftast á aldrinum 2-5 ára
•    >80% < 16 ára

•    Metaphysis langra beina (algengasta staðsetningin vegna
     anatomiu og blóðrásar)

•    Ganglimir í > 70% tilfella, (Ásgeir Þ Másson) og erl ranns
  Staðsetning bein- og liðsýkinga

• Handl og öxl: < 10%

• Hryggur:     < 10%

• Mjaðmagrind: < 10%

• Fótleggur:   um 75%



                              Ásgeir Þór Másson
            Staðsetning AHO
               (erl ranns)


•   Femur               36%
•   Tibia               33%
•   Fibula               7%
•   Humerus             10%
•   Radius               3%
•   Ulna                 2%
•   Calcaneus            3%
             Sýklar AHO
             (erl. ranns.)

•   Staphylococcus aureus >70%
•   Streptococcus Gr.B
•   Strept. Pyogenes
•   Staph. Epidermidis
•   E.Coli
•   Pseudomonas aeruginosa
•   Hemophilus influenzae o.fl.
                     Sýklar AHO
                     (erl. ranns.)



Smábörn (< 1 árs)    1 – 16 ára          >16 ára
Gr. B streptococca   Staph.aureus       Staph. aureus
Staph aureus         Strept. Pyogenes   St. epidermidis
E.coli               Hemophilus infl.   Pseudom. aerug.
                     Kingela kingae     Serratia marcescence
                                        E.coli
           Osteomyelitis


•   241 barn (Panama 1974-1992)
•   92 % acut, 8 % chronic
•   Pos. ræktanir 57%
•   Staph. aureus 40%
•   Pseudomonas aeruginosa 4%
•   Salmonella 3%
•   Haemophilus influenzae gr. B 3%
                                         Orsakavaldar

                                    Fimm algengustu bakteríur bein- og liðsýkinga

                   60
                   50
Fjöldi tillfella




                   40
                                                                                            Beinsýkingar
                   30
                                                                                            Liðsýkingar
                   20
                   10
                    0
                        S. aureus      Kingella      KNS       S. pyogenes   S. pnemoniae
                                       kingae
                                                   Bakteríur




                                                                                             Ásgeir Þór Másson
   Einkenni við akút
hematogen osteomyelitis
     (erl. Ranns.)


Eymsli          88%
Hitahækkun      75%
Bólga           50%
Hreyfihindrun   45%
                     Einkenni
           (osteomyelitis og sept arthritis)

• Algengustu einkenni við greiningu:

   –   Verkur                    98%
   –   Starfræn truflun          96%
   –   Bólga                     78%
   –   Roði                      58%
   –   Aukin líkamshiti          53%



                                               Ásgeir Þór Másson
            Osteomyelitis
           Mismunagreining

•   Arthritis rheumatoides og JIA
•   Septiskur arthritis
•   Trauma
•   Cellulitis
•   Ewing´s sarcom
•   Hvítblæði
•   Æðabólga
•   Beininfarkt (sickle cell anemia)
•   Toxiskur synovitis (coxitis simplex)
•   O.m.fl.
           Rannsóknir


•   Blóðstatus
•   Sökk
•   CRP
•   Blóðræktun
•   Aspirat í ræktun
    (NB: bl.ræktunarglös!!!)
•   Beinaskann
•   Rtg., CT, MRI
Downloaded from: StudentConsult (on 21 September 2007 05:34 PM)
                                                 © 2005 Elsevier
                    Meðferð

0 – ½ árs:
       Cloxacillin+Aminoglysoid

>1/2 árs:
     Cloxacillin +/- Cephalosporin
                    Osteomyelitis


Til að breyta frá i.v. lyfjagjöf í oral þarf að tryggja:

1.   Að góður árangur hafi verið af lyfjagjöfinni í æð.
2.   Meðferðarhlýðni (compliance)
3.   Sýkillinn verður að vera til staðar í ræktun og
     næmi gott fyrir því lyfi, sem ætlunin er að nota.
4.   Halda verður drápsþéttni (bactericidal titer)
     > 1:2
           Septiskur arthritis


• Osteoarthritis
• Haematogen
• Direct
•     áverkar
•     aðgerðir
      Staðsetning sept. Arthritis
              (erl. ranns.)



Hné                  38%
Mjöðm                32%            81%
Ökkli                11%

Úlnliður             4%
Olnbogi              8%             19%
Öxl                  5%
Staðsetning bein- og liðsýkinga


                 • Öxl og handleggur: 8%

                 • Mjaðmagrind: 2%



                 • Mjöðm og fótleggur: 90%




                                     Ásgeir Þór Másson
   Orsakir SEPTISKS ARTHRITIS


Staph. aureus           56%
Streptococcus gr A      22%
Pneumococcus            6%
Hemophilus influenzae   14%
Salmonella               1%
Aðrar enterobacteriur    7%
                                         Orsakavaldar

                                    Fimm algengustu bakteríur bein- og liðsýkinga

                   60
                   50
Fjöldi tillfella




                   40
                                                                                            Beinsýkingar
                   30
                                                                                            Liðsýkingar
                   20
                   10
                    0
                        S. aureus      Kingella      KNS       S. pyogenes   S. pnemoniae
                                       kingae
                                                   Bakteríur




                                                                                             Ásgeir Þór Másson
              MEÐFERÐ


• CLOXACILLININ +/- CEPHALOSPORIN
             Mismunagreiningar SA

•   JIA
•   Febris rheum.
•   Vasculitis / Henoch-Schönlein
•   Festumein
•   Orthop. sjd (perthes, o.m.fl)
•   Reiter
•   Colitis ulcerosa
•   Psoriasis
•   Lyme
•   Trauma
•   O.m.fl.
Bein- og liðsýkingar barna af völdum
  baktería á tímabilinu 1996-2005




              Rannsóknarverkefni, vor 2007
                          Ásgeir Þór Másson
     Inntöku og úttöku skilyrði
• Inntökuskilyrði:
    – Fá greiningarkóða fyrir bein- og/liðsýking


    – Uppfylla tvö af eftirfarandi:
        •   Klínísk einkenni
        •   Sýkingarblóðmynd
        •   Jákvæð myndrannsókn
        •   Jákvæð bakteríuræktun
    – Full meðferð




                                                   Ásgeir Þór Másson
                       Niðurstöður


• Leit skilaði 234 tilfellum, 201 stóðust inn- og
  úttökuskilyrði
    – Beinsýkingar 149
    – Liðsýkingar 52


• Samanburður á tilfellum með staðfesta bakteríuræktun
  og heildarhópnum
    – ekki marktækur



                                                    Ásgeir Þór Másson
                           Aldursstaðlað nýgengi bein- og liðsýkinga



                                                Nýgengi bein- og liðsýkinga
Nýgengi á 100.000 börn




                         40,0
                         35,0
                         30,0
                         25,0
                                                                                    Nýgengi
                         20,0
                         15,0                                                       Línulegt nýgengi
                         10,0
                          5,0
                          0,0
                                1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
                                                       Ár



                                                                                      (p=0.086)
                                                                                         Ásgeir Þór Másson
                           Aldursstaðlað nýgengi eftir aldurflokkum


                                                Nýgengi bein- og liðsýkinga
Nýgengi á 100.000 börn




                         80,0
                         70,0
                         60,0                                                       0 til 5 ára
                         50,0                                                       6 til 11 ára
                         40,0
                         30,0                                                       12 til 17 ára
                         20,0                                                       Línulegt nýgengi
                         10,0
                          0,0
                                1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005
                                                       Ár



                                                                                        (p=0.036)

                                                                                           Ásgeir Þór Másson
                                Aldursdreifing og kynjahutfall

                                         Aldursdreifing bein- og liðsýkinga

               40
               35
               30
Fjöldi barna




               25                                                                       Beinsýkingar
               20
                                                                                        Liðsýkingar
               15
               10
                5
                0
                    0   1   2    3   4   5   6    7   8   9   10 11 12 13 14 15 16 17
                                                  Aldur í árum




                                                 • Kynjahlutfallið (drengir:stúlkur) er 1,2:1

                                                                                          Ásgeir Þór Másson
Staðsetning bein- og liðsýkinga




                                  Ásgeir Þór Másson
                                                  Orsakavaldar


                                    Fimm algengustu bakteríur bein- og liðsýkinga

                   60
                   50
Fjöldi tillfella




                   40
                                                                                             Beinsýkingar
                   30
                                                                                             Liðsýkingar
                   20
                   10
                    0
                        S. aureus      Kingella       KNS       S. pyogenes   S. pnemoniae
                                       kingae
                                                    Bakteríur




                                                                                              Ásgeir Þór Másson
                    Einkenni

• Algengustu einkenni við greiningu:

   –   Verkur                  98%
   –   Starfræn truflun        96%
   –   Bólga                   78%
   –   Roði                    58%
   –   Aukin líkamshiti        53%



                                       Ásgeir Þór Másson
      Greiningaraðferðir - Blóðrannsóknir



                     Blóðmynd bein- og liðsýkinga

70%
60%
50%
40%                                                                  Beinsýking
30%                                                                  Liðsýking
20%
10%
0%
      HBK ≥12x10E9    Kleyfkirningar ≥7x10E9   Eitilfrumur ≥5x10E9




                                                                      Ásgeir Þór Másson
       Greiningaraðferðir – Blóðrannsóknir frh.

                        Bólguviðbragð

100%

80%

60%                                                  Beinsýkingar

40%                                                  Liðsýkingar

20%

 0%
          CRP ≥ 8mg/L             Sökk ≥ 10mm/klst




                                                     Ásgeir Þór Másson
      Greiningaraðferðir - Myndrannsóknir


                    Gerð í:      Jákvæð í:
•   Röntgenmynd      91%           36%
•   Ísótóparannsókn   76%          92%
•   Ómun              28%          41%
•   Segulómun         21%          98%
•   Tölvusneiðmynd    6%           64%



                                             Ásgeir Þór Másson
Endir

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:35
posted:12/6/2009
language:Icelandic
pages:43