ÑAÙNH GIAÙ CUÛA GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ÑAÙNH GIAÙ CUÛA GIAÛNG VIEÂN PHAÛN BIEÄN
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Lôøi caûm ôn
LÔØI CAÛM ÔN
Chuùng em xin ñöôïc göûi lôøi caûm ôn saâu saéc ñeán Thaày Vöông Nhö Long ñaõ taän tình höôùng daãn, chæ baûo, theo saùt chuùng em trong quaù trình thöïc hieän Luaän vaên naøy. Xin caûm ôn Coâng ty Coå phaàn Cô khí OÂtoâ Thuû Ñöùc, Xí nghieäp Cô khí OÂtoâ An Laïc, Coâng ty Isuzu Vieät Nam ñaõ taïo ñieàu kieän cho chuùng em ñöôïc nghieân cöùu caùc loaïi xe ñang saûn xuaát taïi quyù coâng ty vaø cung caáp caùc taøi lieäu caàn thieát cho chuùng em trong quaù trình thöïc hieän ñeà taøi naøy. Chuùng em xin ñöôïc caûm ôn taát caû caùc thaày coâ Khoa kyõ thuaät giao thoâng, boä moân OÂtoâ- Maùy ñoäng löïc Tröôøng Ñaïi hoïc Baùch khoa ñaõ heát loøng giaûng daïy chuùng em nhöõng naêm vöøa qua, ñaõ ñem laïi cho chuùng em nhöõng kieán thöùc ñeå thöïc hieän ñeà taøi naøy vaø töï tin vöõng böôùc trong nhöõng chaëng ñöôøng saép tôùi. Xin chaân thaønh caûm ôn caùc baïn beø, caûm ôn gia ñình ñaõ giuùp ñôõ vaø hoå trôï chuùng em trong quaù trình thöïc hieän Luaän vaên Toát Nghieäp, xin chaân thaønh caûm ôn caùc baïn ñaõ cuøng chuùng toâi chia seõ nhöõng khoù khaên vaø cho chuùng toâi nhöõng lôøi ñoäng vieân thaät ñuùng luùc, ñoäng vieân chuùng toâi thöïc hieän thaønh coâng ñeà taøi naøy. Maëc duø ñaõ raát noã löïc ñeå thöïc hieän ñeà taøi naøy, nhöng do phaïm vi nghieân cöùu khaù roäng, ñoái töôïng nghieân cöùu khaù phöùc taïp vaø söï haïn cheá veà kinh nghieäm thöïc teá neân khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt, nhöõng haïn cheá trong quaù trình nghieân cöùu, mong thaày coâ vaø caùc baïn goùp yù. Moät laàn nöõa chuùng em xin chaân thaønh caûm ôn caùc quí thaày coâ trong Khoa Kyõ Thuaät Giao Thoâng vaø caùc thaày coâ cuûa tröôøng ñaõ trang bò cho chuùng em nhöõng kieán thöùc cô baûn ñeå chuùng em hoaøn thaønh toát Luaän vaên Toát Nghieäp.
Tp. Hoà Chí Minh, thaùng 6 naêm 2008 Nhoùm sinh vieân thöïc hieän Traàn Coâng Tröôøng Hoaøng nhaát Phöông Nguyeãn Phaïm Quang Nhaät
Toùm taét luaän vaên
TOÙM TAÉT LUAÄN VAÊN
Taäp thuyeát minh ñeà taøi thieát keá xe söûa chöõa löu ñoäng treân neàn xe cô sôû ISUZU NKR66L laø phaàn trình baøy noäi dung vaø caùc böôùc tieán haønh trong quaù trình thieát keá loaïi xe naøy. Bao goàm caùc noäi dung cô baûn sau: Chöông 1: Ñaët vaán ñeà Chöông 2: Nhieäm vuï, yeâu caàu vaø ñieàu kieän laøm vieäc Chöông 3: Thieát keá sô boä Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Chöông 6: Quy trình coâng ngheä thieát keá xe söûa chöõa löu ñoäng Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng, söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng. Chöông 8: Tính kinh teá Keát luaän Phuï Luïc Taøi lieäu tham khaûo. Sau quaù trình tìm hieåu, tính toaùn vaø thieát keá, maãu xe söûa chöõa löu ñoäng maø nhoùm chuùng toâi thieát keá coù khaû naêng ñaùp öùng toát dòch vuï baûo döôõng vaø söûa chöõa löu ñộngï. Ñoàng thôøi, maãu xe thieát keá trong nöôùc naøy coù nhöõng öu ñieåm so vôùi caùc loaïi xe nhaäp khaåu cuøng loaïi veà tính cô ñoäng, phuø hôïp vôùi ñieàu kieän khí haäu Vieät Nam, tính kinh teá cao,… vaø goùp phaàn thuùc ñaåy neàn coâng nghieäp oât oâ nöôùc nhaø phaùt trieån.
Muïc luïc
MUÏC LUÏC
Chöông 1: ÑAËT VAÁN ÑEÀ ........................................................................................... 1 Chöông 2: NHIEÄM VUÏ, YEÂU CAÀU, ÑIEÀU KIEÄN LAØM VIEÄC ................................. 4 2.1. NHIEÄM VUÏ CUÛA OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG ........................................ 4 2.2. YEÂU CAÀU CUÛA OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG .......................................... 4 2.3. ÑIEÀU KIEÄN LAØM VIEÄC CUÛA OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG ................... 5 Chöông 3: THIEÁT KEÁ SÔ BOÄ .................................................................................... 6 3.1. YEÂU CAÀU CAÙC THIEÁT BÒ BOÁ TRÍ TREÂN OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG6 3.2. DANH MUÏC CAÙC THIEÁT BÒ BOÁ TRÍ TREÂN XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG ................................................................................................................................ 6 3.2.1. Caùc thieát bò phuïc vuï chaån ñoaùn ................................................................ 6 3.2.2. Caùc thieát bò phuïc vuï söûa chöõa ................................................................... 6 3.2.2.1. Maùy neùn khí ....................................................................................... 6 3.2.2.2. Maùy phaùt ñieän .................................................................................... 7 3.2.2.3. Duïng cuï chuyeân duøng söûa chöõa ñoäng cô vaø oâtoâ ................................ 7 3.2.3. Thieát bò naâng haï ñoäng cô vaø hoäp soá .......................................................... 7 3.2.4. Cô caáu phuï ................................................................................................ 8 3.2.4.1. Böûng naâng .......................................................................................... 8 3.2.4.2. Moùc keùo ............................................................................................. 8 3.3. CAÙC PHÖÔNG AÙN BOÁ TRÍ CHUNG CAÙC THIEÁT BÒ .................................. 8 3.3.1. Phöông aùn 1 ............................................................................................... 8 3.3.2. Phöông aùn 2 ............................................................................................. 10 3.3.3. Phöông aùn 3 ............................................................................................. 12 3.4. CHOÏN PHÖÔNG AÙN BOÁ TRÍ THIEÁT BÒ ..................................................... 13 3.5. CHOÏN BÖÛNG NAÂNG .................................................................................... 14 3.5.1. Caùc loaïi böûng naâng ................................................................................. 14 3.5.2. Phaân tích caùc phöông aùn ......................................................................... 14 3.5.2. Phaân tích caùc phöông aùn ......................................................................... 15 3.5.3. Choïn phöông aùn ...................................................................................... 15 3.6. TÍNH TOAÙN SÔ BOÄ TAÛI TROÏNG TREÂN CÔ SÔÛ PHÖÔNG AÙN ÑAÕ CHOÏN .............................................................................................................................. 15 3.7. TÍNH TOAÙN SÔ BOÄ KÍCH THÖÔÙC THUØNG CHUYEÂN DUØNG ................ 16 3.8. CHOÏN OÂ TOÂ CÔ SÔÛ ..................................................................................... 17 3.9. BOÁ TRÍ CHUNG BÖÛNG NAÂNG ................................................................... 19 i
Muïc luïc 3.10. BOÁ TRÍ CHUNG XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG ......................................... 20 4.1. TÍNH TOAÙN TROÏNG TAÂM .......................................................................... 22 4.1.1. Troïng taâm cuûa thuøng chuyeân duøng khi chaát ñaày taûi (tính töø ñaàu thuøng) 22 4.1.2. Troïng taâm cuûa xe khi ñaõ boá trí thuøng ..................................................... 23 4.1.3. Troïng taâm theo chieàu cao cuûa xe khi ñaõ boá trí thieát bò (töø maët ñaát) ...... 24 4.2. KIEÅM TRA TÍNH OÅN ÑÒNH CUÛA OÂTOÂ ..................................................... 25 4.2.1. Tính oån ñònh doïc ..................................................................................... 26 4.2.1.1. OÅn ñònh doïc tónh .............................................................................. 26 4.2.1.2 . OÅn ñònh doïc ñoäng ............................................................................ 28 4.2.2. Tính oån ñònh ngang ................................................................................. 29 4.2.2.1. OÅn ñònh ñoäng ngang cuûa oâtoâ khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang ............................................................................................................. 29 4.2.2.2. OÅn ñònh ñoäng ngang cuûa oâtoâ khi quay voøng treân ñöôøng nghieâng ngang ............................................................................................................. 31 4.2.3. Tính toaùn oån ñònh khi coù söû duïng böûng naâng .......................................... 34 4.3. TÍNH TOAÙN CAÙC ÑAËC TÍNH ÑOÄNG LÖÏC HOÏC ....................................... 36 4.3.1. Coâng suaát ñoäng cô ................................................................................... 37 4.3.2. Momen xoaén treân truïc khuyûu ñoäng cô .................................................... 38 4.3.3. Xaây döïng ñoà thò caân baèng coâng suaát cuûa oâtoâ......................................... 38 4.3.3.1. Khi khoâng keùo xe ............................................................................. 39 4.3.3.2. Khi coù keùo xe ................................................................................... 41 4.3.4. Xaây döïng ñoà thò caân baèng löïc keùo cuûa oâtoâ ............................................. 42 4.3.4.1. Khi khoâng keùo xe ............................................................................. 43 4.3.4.2. Khi coù keùo xe ................................................................................... 44 4.3.5. Xaây döïng ñoà thò nhaân toá ñoäng löïc hoïc cuûa oâtoâ ....................................... 46 4.3.5.1. Khi khoâng keùo xe ............................................................................. 46 4.3.5.2. Khi coù keùo xe ................................................................................... 47 4.3.6. Xaây döïng ñoà thò ñaëc tính taêng toác cuûa oâtoâ .............................................. 47 4.3.6.1. Ñoà thò gia toác cuûa oâtoâ ...................................................................... 47 4.3.6.2. Ñoà thò thôøi gian vaø quaõng ñöôøng taêng toác cuûa oâtoâ .......................... 49 4.3.7. Khaû naêng vöôït doác .................................................................................. 53 Chöông 5: THIEÁT KEÁ KYÕ THUAÄT .......................................................................... 54 5.1. TÍNH KÍCH THÖÔÙC, KHOÁI LÖÔÏNG THUØNG XE ..................................... 54 5.1.1. Maûng saøn ................................................................................................. 54 5.1.2. Khung xöông vaùch traùi ............................................................................ 55 5.1.3. Khung xöông vaùch phaûi .......................................................................... 56 5.1.4. Khung xöông maûng mui .......................................................................... 57 5.1.5. Khung xöông maûng tröôùc ........................................................................ 58 5.1.6. Khung xöông maûng sau ........................................................................... 59 ii
Muïc luïc 5.1.7. Caùc tuû treo ............................................................................................... 60 5.2. TÍNH TOAÙN SÖÙC BEÀN KEÁT CAÁU CHÍNH ................................................. 61 5.2.1. Tính toaùn söùc beàn daàm ngang saøn thuøng taûi ........................................... 61 5.2.2. Tính beàn khung xöông vaùch thuøng taûi .................................................... 63 5.2.2.1. Vaùch hoâng traùi.................................................................................. 63 5.2.2.2. Vaùch hoâng phaûi ................................................................................ 66 5.3. BÖÛNG NAÂNG ................................................................................................ 69 5.3.1. Sô ñoà ñoäng hoïc cô caáu naâng ................................................................... 69 5.3.2. Phaân tích ñoäng löïc hoïc cô caáu naâng ....................................................... 70 5.3.3. Tính toaùn ñöôøng kính xy lanh ................................................................. 71 5.3.4. Tính toaùn choïn bôm ................................................................................ 71 5.3.5. Choïn oáng daãn daàu thuûy löïc ..................................................................... 72 5.3.6. Sô ñoà thuûy löïc ........................................................................................ 74 5.3.7. Tính toaùn söùc beàn caùc keát caáu chính. ...................................................... 75 5.3.7.1. Tính toaùn caùc tay ñoøn ....................................................................... 75 5.3.7.2. Tính toaùn bu loâng lieân keát böûng naâng vôùi chassis ........................... 77 5.4. TÍNH TOAÙN BU LOÂNG LIEÂN KEÁT VÔÙI CHASSIS .................................... 78 Chöông 6: QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ SAÛN XUAÁT XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG .................................................................................................................................. 82 6.1 SÔ ÑOÀ KHOÁI QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ SAÛN XUAÁT VAØ LAÉP RAÙP XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG ..................................................................................... 82 6.2. QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ HAØN LAÉP THUØNG XE .................................. 82 6.2.1. Trang thieát bò caàn duøng ........................................................................... 82 6.2.2. Qui trình coâng ngheä................................................................................ 83 6.2.2.1. Haøn laép khung xöông ....................................................................... 83 6.2.2.2. OÁp toân vaøo khung xöông .................................................................. 86 6.2.2.3. Laép cöûa vaøo thuøng xe....................................................................... 89 6.2.2.4. Laép thuøng leân chassis ...................................................................... 91 6.2.2.5. Laép böûng naâng leân chasiss ............................................................... 91 6.2.2.6. Laép caùc tuû treo ,maùy neùn ,maùy phaùt leân thuøng xe ........................... 91 6.2.2.7. Trang trí cho xe ................................................................................ 91 6.2.2.8. Laép raùp hoaøn taát ............................................................................... 91 6.2.2.9. Kieåm tra toång thaønh ......................................................................... 91 Chöông 7: KHAI THAÙC SÖÛ DUÏNG VAØ BAÛO DÖÔÕNG SÖÛ A CHÖÕA XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG .................................................................................................. 92 7.1. KHAI THAÙC SÖÛ DUÏNG XE SỬA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG .............................. 92 7.1.1. Phuïc vuï söûa chöõa hö hoûng ...................................................................... 92 7.1.2. Phuïc vuï baûo döôõng cho caùc ñoäi xe ......................................................... 93 iii
Muïc luïc 7.1.3. Moät soá löu yù khi söû duïng böûng naâng ....................................................... 93 7.1.4. Kyõ thuaät keùo xe....................................................................................... 93 7.2. BAÛO DÖÔÕNG SÖÕA CHÖÕA XE SỬA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG .......................... 94 7.2.1. Xe cô sôû.................................................................................................. 94 7.2.2. Thuøng xe chuyeân duøng........................................................................... 95 7.2.2.1. Baûo döôõng söûa chöõa thuøng .............................................................. 95 7.2.2.2. Baûo döôõng maùy phaùt ñieän vaø maùy neùn khí ..................................... 96 7.2.2.3. Baûo döôõng böûng naâng ...................................................................... 96 7.3. HIEÄU QUAÛ KINH TEÁ CUÛA COÂNG TAÙC BAÛO DÖÔÕNG SÖÛA CHÖÕA ....... 98 7.3.1. Ñoái vôùi thieát bò ....................................................................................... 98 7.3.2. Ñoái vôùi chi phí saûn xuaát ......................................................................... 98 7.4. KEÁT LUAÄN ................................................................................................... 98 Chöông 8: TÍNH KINH TEÁ ....................................................................................... 99 KEÁT LUAÄN ............................................................................................................ 100 PHUÏ LUÏC ............................................................................................................... 101 PHUÏ LUÏC 1: THIEÁT BÒ PHUÏC VUÏ CHAÅN ÑOAÙN ........................................... 101 PHUÏ LUÏC 2: DUÏNG CUÏ CHUYEÂN DUØNG SÖÛA CHÖÕA ÑOÄNG CÔ VAØ OÂ TOÂ ............................................................................................................................ 101 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO ....................................................................................... 105
iv
Chöông 1: Ñaët vaán ñeà
Chöông 1: ÑAËT VAÁN ÑEÀ
---------Ngaøy nay, cuøng vôùi ñaø phaùt trieån chung cuûa khoa hoïc kyõ thuaät vaø coâng ngheä, neàn coâng nghieäp saûn xuaát oâtoâ theá giôùi cuõng coù nhöõng böôùc tieán nhaûy voït. Töø nhöõng chieác oâtoâ sô khai ban ñaàu, ngöôøi ta ñaõ daàn hoaøn thieän ñeå taïo ra nhöõng chieác oâtoâ hieän ñaïi ngaøy nay vôùi nhöõng tính naêng cao ñeå ñaùp öùng nhu caàu cuûa con ngöôøi. Ngaøy nay coù treân theá giôùi ñaõ coù nhieàu haõng saûn xuaát oâ toâ nhö :GM, FORD, TOYOTA, MERCEDES, NISSAN, RENAULT-VOLVO, FIAT, CHRYSLER, HONDA, MITSUBISHI, MAZDA, ISUZU, HONDA, SUZUKI, DAIHATSU, SUBARU, HUYNDAI, KIA, DAEWOO ….. Hoøa vaøo xu höôùng chung cuûa neàn coâng nghieäp oâtoâ theá giôùi, trong nhöõng naêm gaàn ñaây, neàn coâng nghieäp oâtoâ nöôùc ta cuõng ñaõ coù nhöõng böôùc tieán vöôït baäc. Ta ñaõ coù theå laép raùp, ñoùng môùi moät soá loaïi xe treân neàn xe cô sôû, böôùc ñaàu saûn xuaát ñöôïc moät soá phuï tuøng thay theá, chi tieát phuï kieän treân oâtoâ. Ñaëc bieät, ta ñaõ coù theå ñoùng môùi caùc loaïi xe chuyeân duøng ñaùp öùngï cho nhu caàu trong nöôùc. Trong phaàn naøy, chuùng toâi xin ñeà caäp ñeán moät trong soá nhöõng loaïi xe ñoù: xe söûa chöõa löu ñoäng. Cuøng vôùi söï phaùt trieån saûn xuaát ñoùng môùi phöông tieän thì coâng taùc baûo döôõng söûa chöõa caùc phöông tieän hieän coù cuõng laø vaán ñeà caàn quan taâm. ÔÛ nöôùc ta ngaøy nay coù raát nhieàu trung taâm söûa chöõa vôùi quy moâ khaùc nhau. Ñoái vôùi nhöõng trung taâm söûa chöõa ngoaøi vieäc caàn phaûi trang bò nhöõng thieát bò hieän ñaïi thì vieäc phaùt trieån dòch vuï söûa chöõa löu ñoäng laø raát caàn thieát. Dòch vuï naøy ra ñôøi seõ ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu söûa chöõa nhöõng hö hoûng xaûy ra treân ñöôøng vaø baûo döôõng söûa chöõa taïi nhaø hoaëc caùc ñoäi xe taïi caùc cô quan xí nghieäp khi khaùch haøng coù yeâu caàu. Moät trung taâm söûa chöõa neáu coù theâm dòch vuï naøy seõ thu huùt ñöôïc khaùch haøng ñeán vôùi trung taâm cuûa mình nhieàu hôn vaø taïo theâm söï an taâm cuûa khaùch haøng khi ñeán vôùi trung taâm. Ñeå giaûi quyeát vaán ñeà naøy caùc trung taâm söûa chöõa caàn trang bò cho mình xe söûa chöõa löu ñoäng .Tuyø theo nhu caàu cuûa caùc trung taâm söûa chöõa, boá trí cuûa xe söûa chöõa löu ñoäng seõ khaùc nhau. Döôùi ñaây laø moät soá loaïi xe söûa chöõa löu ñoäng coù ôû Vieät Nam vaø treân theá giôùi.
-1-
Chöông 1: Ñaët vaán ñeà
Hình 1.1 Xe söûa chöõa löu ñoäng cuûa HINO
Hình 1.2 Xe söûa chöõa löu ñoäng cuûa coâng ty ISUZU
Hình 1.3 Xebaûo döôõng vaø söûa chöõa löu ñoäng cuûa coâng ty HONDA
-2-
Chöông 1: Ñaët vaán ñeà
Hình 1.4 Moät soá xe baûo döôõng vaø söûa chöõa löu ñoäng cuûa nöôùc ngoaøi
Töø nhöõng nhu caàu treân, vieäc nghieân cöùu, thieát keá vaø ñoùng môùi xe söûa chöõa löu ñoäng phuø hôïp vôùi nhu caàu söû duïng cuûa nhöõng trung taâm söûa chöõa laø raát caàn thieát. Vôùi nhöõng saûn phaåm thieát keá phuø hôïp, thieát thöïc vôùi nhu caàu, thò hieáu, tieän lôïi trong söû duïng, laø moät trong nhöõng lôïi ñieåm goùp phaàn mang laïi lôïi ích kinh teá cho ñaát nöôùc, thuùc ñaåy neàn coâng nghieäp oâtoâ trong nöôùc phaùt trieån vaø laø ñoäng löïc ñeå caùc nhaø thieát keá tìm toøi, tieáp tuïc nghieân cöùu ñeå saûn phaåm ngaøy caøng toát hôn. Ñoù cuõng chính laø muïc tieâu maø nhoùm thieát keá coá gaéng ñaït ñöôï c trong ñeà taøi luaän vaên naøy.
-3-
Chöông 2: Nhieäm vuï, yeâu caàu, ñieàu kieän laøm vieäc
Chöông 2: NHIEÄM VUÏ, YEÂU CAÀU, ÑIEÀU KIEÄN LAØM VIEÄC
----------
2.1. NHIEÄM VUÏ CUÛA OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
Xe söûa chöõa löu ñoäng ñöôïc thieát keá coù nhieäm vuï : Xe ñöôïc trang bò nhöõng thieát bò ,duïng cuï, ñoäi nguõ nhaân vieân ñeå phuïc vuï cho: + Ñaùp öùng coâng vieäc söûa chöõa khaån caáp trong tröôøng hôïp xe bò hö hoûng treân ñöôøng + Phuïc vuï coâng taùc baûo döôõng söûa chöõa xe taän nhaø hoaëc caùc ñoäi xe taïi cô quan xí nghieäp khi khaùch haøng coù yeâu caàu. + Haï ñöôïc ñoäng cô vaø hoäp soá ñeå ñem veà trung taâm söûa chöõa trong tröôøng hôïp khoâng söûa chöõa ngay taïi choå ñöôïc neáu khaùch haøng coù yeâu caàu . + Keùo xe ñeán vò trí thuaän lôïi cho vieäc söûa chöõa trong tröôøng hôïp xe hö naèm ôû vò trí khoâng thuaän lôïi . Caùc loaïi xe nhaän thöïc hieän baûo döôõng söûa chöõa: + Du lòch : FORD ,TOYOTA, ISUZU, MITSUBISHI, MERCEDES. + Xe taûi : ISUZU ,MITSUBISHI ,KIA . Caùc heä thoáng nhaän thöïc hieän baûo döôõng söûa chöõa. + Ñoäng cô. + Heä thoáng truyeàn löïc. + Heä thoáng phanh. + Heä thoáng treo. + Heä thoáng laùi. Taûi troïng keùo : 4000 (kG)
2.2. YEÂU CAÀU CUÛA OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
Thoûa maõn caùc tieâu chuaån veà an toaøn kyõ thuaät vaø baûo veä moâi tröôøng ( 22TCN 224-2001, 22 TCN 307 - 06) cuûa phöông tieän giao thoâng cô giôùi ñöôøng boä do Boä Giao thoâng Vaän taûi ban haønh. Thuøng coù kích thöôùc, hình daùng phuø hôïp ñeå boá trí caùc thieát bò caàn thieát phuïc vuï cho coâng taùc baûo döôõng vaø söûa chöõa löu ñoän g . -4-
Chöông 2: Nhieäm vuï, yeâu caàu, ñieàu kieän laøm vieäc Ñaûm baûo tính an toaøn khi laøm nhieäm vuï cuõng nhö khi di chuyeån treân ñöôøng. Nhanh choùng khaéc phuïc caùc hö hoûng cuûa xe khaùch haøng khi ñang vaän haønh treân ñöôøng ngay khi coù yeâu caàu . Keát caáu goïn nheï, deã cheá taïo, giaù thaønh thaáp. Deã baûo trì baûo döôõng trong quaù trình söû duïng .
2.3. ÑIEÀU KIEÄN LAØM VIEÄC CUÛA OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
Xe söûa chöõa löu ñoäng thieát keá hoaït ñoäng treân ñöôøng thaønh phoá vaø caùc tuyeán ñöôøng giao thoâng lieân tænh . Vaän toác di chuyeån phaûi töông ñoái ñeå ñaùp öùng ñöôïc yeâu caàu khaéc phuïc nhanh choùng caùc hö hoûng cuûa xe khaùch haøng khi coù yeâu caàu . Ñieàu kieän veà thôøi tieát khoâng quaù khaéc nghieät .
-5-
Chöông 3: Thieát keá sô boä
Chöông 3: THIEÁT KEÁ SÔ BOÄ
----------
3.1. YEÂU CAÀU CAÙC THIEÁT BÒ BOÁ TRÍ TREÂN OÂ TOÂ SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
Xe söûa chöõa löu ñoäng thieát keá phaûi boá trí ñöôïc caùc thieát bò ñaùp öùng ñöôïc nhieäm vuï ñeà ra laø: a. Boá trí caùc duïng cuï ñoà ngheà ñaùp öùng ñöôïc coâng taùc chaån ñoaùn vaø söõa chöõa cho caùc heä thoáng cuûa caùc loaïi xe ñaõ neâu ra trong phaàn nhieäm vuï. b. Boá trí moùc keùo ñeå coù theå keùo xe trong tröôøng hôïp xe khaùch haøng hö hoûng naèm ôû vò trí khoâng thuaän tieän cho vieäc söûa chöõa, c. Boá trí böûng naâng ñeå naâng haï caùc thieát bò vaø laøm maët baèng ñeå ñoà ngheà . d.Boá trí thieát bò ñeå coù theå haï ñoäng cô vaø hoäp soá cuûa caùc loaïi xe ñaõ neâu ôû treân trong tröôøng hôïp khoâng theå söûa chöõa taïi choå ñöôïc ñeå ñem veà trung taâm söûa chöõa khi khaùch haøng coù yeâu caàu . e. Boá trí ñeøn ñeå thöïc hieän coâng taùc söûa chöõa ban ñeâm . f. Soá ngöôøi caàn cho coâng taùc söûa chöõa : töø 2 ñeán 3 ngöôøi . - 1 taøi xeá (cuõng laø thôï) - 1 ñeán 2 thôï Yeâu caàu : thợ baäc 3/7 trôû leân vaø coù 2 naêm kinh nghieäm .
3.2. DANH MUÏC CAÙC THIEÁT BÒ BOÁ TRÍ TREÂN XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
3.2.1. Caùc thieát bò phuïc vuï chaån ñoaùn Xem phuï luïc 1 3.2.2. Caùc thieát bò phuïc vuï söûa chöõa 3.2.2.1. Maùy neùn khí + Loaïi maùy FVA – 75 + Ñoäng cô : coâng suaát 7,5 HP ( 5,5 KW) + Xy lanh : Ñöôøng kính 120 ( mm) + Soá löôïng ñaàu neùn 2 -6-
Chöông 3: Thieát keá sô boä + Haønh trình neùn 75 (mm) + Toác ñoä ñaàu neùn 700 + Löu löôïng lyù thuyeát: 1187 (lít / phuùt ) 41,92 CFM + Löu löôïng thöïc teá : -5 Kg/cm2G :1008,95 ( lít/ phuùt ) 35,64 CFM - 5 Kg/ cm2G : 890,25 ( lít / phuùt ) 31,44 CFM + AÙp löïïc laøm vieäc : 7( Kg/cm2) Bình chöùa khí : + Kích thöôùc : 485x1440 ( mm x mm) + Dung tích : 245 (lít) + AÙp löïc max: 10 (Kg/cm2) - Troïng löôïng: 275 Kg 3.2.2.2. Maùy phaùt ñieän Maõ saûn phaåm: SH6500EX Coâng suaát lieân tuïc: 5,6 kVA Coâng suaát cöïc ñaïi: 6,5 kVA 1 pha Dung tích bình nhieân lieäu 28 lít Thôøi gian chaïy lieân tuïc 9 h Troïng löôïng tònh 100 kg Kích thöôùc 708 x 548 x 493 Laøm maùt baèng khí
Hình 3.2 Maùy phaùt ñieän Hình 3.1: Maùy neùn khí
Heä thoáng khôûi ñoäng ñeà noå : Cos 1.0 – Ñieän cöïc 2. Taàn soá 50/60 Hz 3.2.2.3. Duïng cuï chuyeân duøng söûa chöõa ñoäng cô vaø oâtoâ Xem Phuï luïc 2 3.2.3. Thieát bò naâng haï ñoäng cô vaø hoäp soá Maõ saûn phaåm : RSC – 2 TF -7-
Chöông 3: Thieát keá sô boä Nöôùc saûn xuaát ; Ranger /Myõ Ñöôïc thieát keá nhoû goïn coù theå xeáp laïi Baèng theùp cöùng beàn chaéc Caåu ñöôïc gia coâng chaéc chaén khoâng bò uoán cong Truï chòu löïc 8 taán Deå daøng di chuyeån nhôø caùc baùnh xe cöùng caùp. Coù theå coá ñònh thieát bò nhôø khoaù an toaøn ôû caùc baùnh xe. Moùc caåu baèng theùp cöùng Ñoä daøi chòu löïc 1016-1600 . Ñoä daøi chaân ñôõ :1753 mm Söùc naâng –Ñoä cao Möùc 1 : 1996 kg- 2032 mm. Möùc 2 : 1497 kg -2134 mm. Möùc 3 :499 kg – 2362 mm . 3.2.4. Cô caáu phuï 3.2.4.1. Böûng naâng Vì coù caùc thieát bò coù kích thöôùc lôùn nhö: caåu ñoäng cô vaø hoäp soá, con ñoäi caù saáu. Ñoàng thôøi, duøng ñeå laøm maët baèng söûa chöõa khi hö hoûng xaûy ra taïi nôi coù ñòa hình khoâng baèng phaúng. Vì vaäy phaûi boá trí böûng naâng treân xe. 3.2.4.2. Moùc keùo Duøng ñeå keùo xe vaøo nôi thuaän tieän cho vieäc söûa chöõa trong tröôøng hôïp xe khaùch haøng hö hoûng naèm ôû vò trí khoâng thuaän tieän cho vieäc söûa chöõa.
Hình 3.3 Thieát bò naâng haï ñoäng cô vaø hoäp soá
3.3. CAÙC PHÖÔNG AÙN BOÁ TRÍ CHUNG CAÙC THIEÁT BÒ
3.3.1. Phöông aùn 1 Boá trí maùy neùn vaø maùy phaùt ôû phía sau thuøng xe Caùc thieát bò ñöôïc boá trí phía tröôùc vaø hai beân thuøng xe .
-8-
Chöông 3: Thieát keá sô boä MAÛNG HOÂNG TRAÙI
MAÛNG SAØN
MAÛNG HOÂNG PHAÛI
-9-
Chöông 3: Thieát keá sô boä MAÛNG TRAÀN
°Öu ñieåm : - Tieát kieäm ñöôøng daây daãn khí neùn -Taêng troïng löôïng baùm . °Nhöôïc ñieåm : Gaây khoù khaên cho vieäc laáy caùc duïng cuï khaùc. Taêng taûi troïng leân caàu chuû ñoäng Giaûm tính oån ñònh khi quay voøng hoaëc khi laùi. 3.3.2. Phöông aùn 2 Boá trí maùy neùn vaø maùy phaùt ôû phía tröôùc thuøng xe Söû duïng baûng treo caùc duïng cuï ñoà ngheà MAÛNG HOÂNG TRAÙI
- 10 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä MAÛNG SAØN
MAÛNG HOÂNG PHAÛI
MAÛNG TRAÀN
°Öu ñieåm : - Vieäc laáy duïng cuï ñoà ngheà thuaän lôïi hôn so vôùi phöông aùn 1. - Deå quan saùt , vieäc laáy duïng cuï ñoà ngheà seõ thuaän lôïi . - 11 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä - Giaûm taûi troïng leân caàu chuû ñoäng Taêng tính oån ñònh khi quay voøng hoaëc khi laùi . °Nhöôïc ñieåm : - Ñöôøng daây daãn khí neùn seõ daøi hôn so vôùi phöông aùn 1 . - Khi chuyeån ñoâng seõ gaây ra tieáng khua do duïng cuï ñoà ngheà gaây ra. - Caùc duïng cuï ñoà ngheà seõ deã bò baùm buïi . - Giaûm troïng löôïng baùm 3.3.3. Phöông aùn 3 Boá trí maùy neùn vaø maùy phaùt ôû phía sau thuøng xe Söû duïng tuû ñöïng ñoà ngheà boá trí hai beân hoâng. MAÛNG SAØN
MAÛNG HOÂNG PHAÛI
- 12 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä MAÛNG HOÂNG TRAÙI
MAÛNG TRAÀN
°Öu ñieåm : - Ñöôøng daây daãn khí neùn ngaén hôn. - Taêng taûi troïng leân caàu chuû ñoäng - Duïng cuï thöôøng söû duïng ñöôïc laáy deã daøng hôn. - Ñoà ngheà seõ ñöôïc baûo quaûn toát hôn so vôùi phöông aùn 2 . - Khaéc phuïc tieáng khua do caùc duïng cuï ñoà ngheà gaây ra ôû phöông aùn 2 . °Nhöôïc ñieåm : - Giaûm tính oån ñònh khi quay voøng hoaëc khi laùi ( tuy nhieân ñieàu naøy khoâng aûnh höôûng nhieàu).
3.4. CHOÏN PHÖÔNG AÙN BOÁ TRÍ THIEÁT BÒ
Sau khi phaân tích öu nhöôïc ñieåm cuûa caùc phöông aùn ta thaáy phöông aùn 3 maëc duø cuõng coù nhöõng nhöôïc ñieåm nhöng laïi coù nhöõng öu ñieåm nhieàu hôn so vôùi 2 phöông aùn coøn laïi Choïn phöông aùn 3 laøm phöông aùn thíeât keá boá trí chung. - 13 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä
3.5. CHOÏN BÖÛNG NAÂNG
3.5.1. Caùc loaïi böûng naâng Coù 2 loaïi: + Loaïi duøng thuûy löïc keát hôïp vôùi caùc ñoøn cô khí. + Loaïi duøng thuûy löïc keát hôïp vôùi cô caáu cô khí (Xích, caùp keát hôïp vôùi roøng roïc).
Hình 3.4 Böûng naâng duøng thuûy löïc keát hôïp vôùi caùc ñoøn
- 14 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä 3.5.2. Phaân tích caùc phöông aùn PHÖÔNG AÙN 1 °Öu ñieåm: - Coù theå thay ñoåi taàm vöôn cuûa böûng naâng . - Keát caáu khoâng coàng keành. - Hoaït ñoäng linh hoaït . - Laép ñaët deã hôn so vôùi böûng naâng thuûy löïc keát hôïp vôùi xích. - Ñaûm baûo tính thaåm myõ cuûa thuøng xe. °Nhöôïc ñieåm: - Chieàu cao naâng thaáp hôn so vôùi böûng naâng thuyû löïc keát hôïp vôùi xích vaø roøng roïc. - Giaù thaønh ñaét. PHÖÔNG AÙN 2: °Öu ñieåm: - Chieàu cao naâng cao hôn so vôùi böûng naâng thuyû löïc keát hôïp vôùi caùc tay ñoøn. - Giaù thaønh cheá taïo thaáp. °Nhöôïc ñieåm: - Keát caáu coàng keành. - AÛnh höôûng tôùi tính thaåm myõ cuûa thuøng xe. - Laép ñaët khoù hôn so vôùi böûng naâng thuyû löïc keát hôïp vôùi caùc tay ñoøn. - Khoâng linh hoaït so vôùi phöông aùn 1. 3.5.3. Choïn phöông aùn Qua phaân tích choïn phöông aùn 1 do xe thieát keá chæ caàn naâng duïng cuï tôùi saøn thuøng. Maët khaùc choïn böûng naâng loaïi naøy laép ñaët deã daøng vaø khoâng aûnh höôûng tôùi keát caáu thuøng xe .
3.6. TÍNH TOAÙN SÔ BOÄ TAÛI TROÏNG TREÂN CÔ SÔÛ PHÖÔNG AÙN ÑAÕ CHOÏN
Khoái löôïng sô boä cuûa thuøng vaø caùc thieát bò treân xe: Thuøng xe : 6 maûng + caùc tủ đựng ñoà ngheà : Maùy neùn khí : - 15 1100 kg 275 kg
Chöông 3: Thieát keá sô boä Maùy phaùt ñieän : Caåu ñoäng cô vaø hoäp soá Kích caù saáu Ñoà ngheà + thuøng ñöïng ñoà ngheà ø phuï tuøng thay theá Böûng naâng Toång coäng 100 kg 300 kg 2125 kg 100 kg 150 kg 100 kg
3.7. TÍNH TOAÙN SÔ BOÄ KÍCH THÖÔÙC THUØNG CHUYEÂN DUØNG
- 16 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä
Hình 3.6 Boá trí chung thuøng chuyeân duøng
3.8. CHOÏN OÂ TOÂ CÔ SÔÛ
Sau khi tính toaùn sô boä taûi troïng xe thieát keá vaø kích thöôùc thuøng chuyeân duøng nhaän thaáy treân thò tröôøng xe taûi ôû Vieät Nam hieän nay coù moät soá loaïi xe coù taûi troïng phuø hôïp nhö Huyndai, Isuzu, Hino. Qua phaân tích giaù thaønh vaø chaát löôïng thöông hieäu ñaõ ñöôïc khaúng ñònh treân thò tröôøng Vieät Nam neân chuùng toâi quyeát ñònh choïn xe cô sôû hieäu ISUZU NKR66L
- 17 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä
Baûng 3.1 Thoâng soá xe oâtoâ taûi ISUZU NKR66L CAB-CHASSIS Saûn phaåm OÂtoâ taûi Nhaõn hieäu ISUZU Soá loaïi NKR66L CAB-CHASSIS Coâng thöùc baùnh xe 42 KÍCH THÖÔÙC Ñôn vò Giaù trò DaøiRoängCao mm 583018602120 Chieàu daøi cô sôû mm 3360 Veát baùnh xe tröôùc mm 1385 Veát baùnh xe sau mm 1425 Chieàu cao saøn xe mm 770 Khoaûng caùch töø taâm baùnh tröôùc ñeán ñaàu xe mm 1015 Khoaûng saùng gaàm xe mm 190 TROÏNG LÖÔÏNG Troïng löôïng baûn thaân kG 1915 Phaân boá leân caàu tröôùc kG 1310 Phaân boá leân caàu sau kG 605 Troïng löôïng toaøn boä kG 4650 Khaû naêng chòu taûi lôùn nhaát ôû caàu tröôùc kG 2500 Khaû naêng chòu taûi lôùn nhaát ôû caàu sau kG 4000 Soá choã ngoài 3 ÑOÄNG CÔ Kieåu ISUZU 4HF1-II 4 kyø, 4 xylanh thaúng haøng, laøm maùt Loaïi baèng nöôùc, cam naèm treân Ñöôøng kính x haønh trình piston mm 112110 3 Dung tích xy lanh cm 4334 Coâng suaát lôùn nhaát/soá voøng quay KW/rpm 76/3200 Moment xoaén lôùn nhaát/soá voøng quay N.m/rpm 268/1600 Toác ñoä khoâng taûi nhoû nhaát Voøng/phuùt 750 Dung tích thuøng nhieân lieäu lít 100 KHUNG XE Hoäp soá 5 soá tieán vaø 1 soá luøi Laù nhíp hôïp kim baùn nguyeät vaø oáng Heä thoáng treo giaûm chaán thuyû löïc kieåu oáng loàng Daïng troáng, maïch keùp thuyû löïc vôùi bôm Heä thoáng phanh caùi 2 taàng coù trôï löïc chaân khoâng Toác ñoä toái ña Km/h 111 Khaû naêng leo doác toái ña % 45,6 Baùn kính quay voøng nhoû nhaát m 7,2 Baùnh tröôùc Ñôn Loáp 7,00-16/12PR 2 Aùp suaát kg/cm 6,0 Baùnh sau Ñoâi Loáp 7,00-16/12PR 2 Aùp suaát kg/cm 6,0
- 18 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä
HEÄ THOÁNG ÑIEÄN V VxA kw
Ñieän ñònh möùc Bình aéc qui Maùy phaùt Maùy khôûi ñoäng
24 12V-60AH x2 24x50 4,0
3.9. BOÁ TRÍ CHUNG BÖÛNG NAÂNG
Sau khi choïn ñöôïc xe cô sôû vaø boá trí thuøng chuyeân duøng ta xaùc ñònh caùc kích thöôùc chuû yeáu cuûa böûng naâng ñeå boá trí leân xe thieát keá cho phuø hôïp .
1
2
3
8 7
4 5
983
6
1 - Saøn naâng 2 - Cuïm lieân keát saøn xe vôùi tay ñoøn 3 - Saøn xe 4 - OÁng 90 x 3 5 - Cuïm xy lanh naâng 6 -Tay ñoøn 2 7 - Tay ñoøn 1 8 - OÁng 60 x 3
1903
1000
2050
316
Hình 3.7 Boá trí chung böûng naâng
1900 1760 1564 1780 1960
420
962
- 19 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä
3.10. BOÁ TRÍ CHUNG XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
1Maùy neùn khí 2Khu vöïc ñeå cuïc canh baùnh xe vaø bình chöõa chaùy 3Maùy phaùt ñieän 4Keä ñeå ñoà ngheà 5Tuû treo ñöïng ñoà ngheà 6Tuû ñöïng ñoà ngheà
789101112-
Khu vöïc ñeå caùc loaïi daàu Caåu ñoäng cô vaø hoäp soá Cabin vaø Chassis Böûng naâng Thuøng xe Tuû ñieän
- 20 -
Chöông 3: Thieát keá sô boä
Hình 3.8 Boá trí chung xe söûa chöõa löu ñoäng
- 21 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Chöông 4: TÍNH TOAÙN ÑOÄNG HOÏC VAØ ÑOÄNG LÖÏC HOÏC
----------
4.1. TÍNH TOAÙN TROÏNG TAÂM
4.1.1. Troïng taâm cuûa thuøng chuyeân duøng khi chaát ñaày taûi (tính töø ñaàu thuøn g) Trong tröôøng hôïp ñaày taûi, toång troïng taûi xe bao goàm troïng taûi caùc thieát bò caàn thieát cho xe vaø troïng taûi cho pheùp mang theâm theo troïng taûi toái ña cuûa xe. Taûi troïng mang theâm ñöôïc tính toaùn phaân boá taïi caùc vò trí thích hôï p cuûa thuøng xe nhaèm ñaûm baûo khaû naêng chòu taûi treân caùc caàu cuûa xe cô sôû ñöôïc choïn. Ta phaân boå troïng löôïng haøng cuûa xe (GH) vaøo caùc vò trí nhö sau : Tuû ñöïng beân traùi : 50 kG Tuû ñöïng beân phaûi : 50 kG Khu vöïc chöùa caùc loaïi daàu :50 kG Coøn laïi keá beân khu vöïc chöùa caùc loaïi daàu :385-(50+50+50)=235 kG Khoaûng caùch troïng taâm tính töø ñaàu thuøng :
- 22 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Troïng taâm cuûa thuøng khi ñaày taûi:
xt, 425.275 1230.100 2510.50 3660.150 4455.300 1800.(50 238) 2625.50 3350.150 3910.25 2240.25 2180.1130 2540
4.1
Suy ra: xt, 2650 ,2(mm ). 4.1.2. Troïng taâm cuûa xe khi ñaõ boá trí thuøng Khoaûng caùch troïng taâm xe cô sôû: Khoaûng caùch ñeán caàu sau:
bcs Z cs 1310 .L0 .3360 2298,5(mm). Gcs 1915
4.2
4.3
Khoaûng caùch ñeán caàu tröôùc: acs Lo bcs 3360 2298,5 1061,5(mm). Troïng taâm thuøng taûi khi ñaày taûi tính töø taâm caàu tröôùc: ' xt xt 725 2650 725 3375,2(mm) Taûi troïng taùc duïng leân caùc caàu khi ñaày taûi: Caàu sau:
Z2
a.cs Gcs xt .(Gth G H ) 1061 ,5.1915 3375 .( 2155 385 ) 3156( kG) L0 3360
Caàu tröôùc:
Z 1' 4650 3156 1494 (kG)
Keát luaän:
Z 1' 1494(kG) Z 1 2500(kG). Thoûa. ' Z 2 3156(kG) Z 2 4000(kG).
Troïng taâm xe khi ñaày taûi : a=
Z 2 .L0 3156 .3360 =2280(mm) Ga 4650
b = L0 - a = 3360 – 2280 =1080 (mm) - 23 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc Taûi troïng phaân boá leân caùc caàu khi khoâng taûi: Z01 =Z1 Z01 =1189 (kG) Z02 =2851 (kG) Troïng taâm xe khi khoâng taûi : a0 =
50.(2510 725) (50 235).(1800 725) 50.(2625 725) 3360
Z 02 .L0 2851 .3360 =2354(mm) G0 4070
b0 = L0 - a0 = 3360 – 2354=1006 (mm) Troïng taâm cuûa oâ toâ khi chæ coù thuøng xe vaø böûng naâng :
a' Gcs.acs Gb .lb Gthuøng .athung Gcs. Gb Gth 1915.1061,5 300.(4455 725) 1130.(2180 725) 1915 300 1130
4.4
a’ =2053,6(mm) Trong ñoù : lb : laø khoaûng caùch töø troïng taâm böûng naâng tôùi taâm caàu tröôùc athuøng : laø khoaûng caùch töø troïng taâm thuøng tôùi taâm caàu tröôùc b’ = L0 –a’ =3360 -2053,6 =1306,4 (mm) 4.1.3. Troïng taâm theo chieàu cao cuûa xe khi ñaõ boá trí thieát bò (töø maët ñaát)
- 24 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Chieàu cao troïng taâm cuûa thuøng xe( 6 maûng + tuû ñöïng ñoà ngheà) tính töø saøn thuøng: hthuøng =
0.384 935.223,5 935.214,6 1870.162,5 935.85,5 935.58 =750 (mm) 1130
Chieàu cao troïng taâm cuûa thuøng khoâng taûi(tính töø saøn thuøng)
h, 0 g
'
876 ,5.150 1430 .25 250 .100 300 .275 400 .25 50 .100 800 .50 300 .0 384 .0 750 .1130 2155
h’0g = 546,4(mm) Chieàu cao troïng taâm cuûa xe khi khoâng taûi ( tính töø maët ñaát)
h0 g (546 ,4 770 210 ).2155 770 .1915 4070
=1170,5 (mm)
Chieàu cao troïng taâm cuûa xe khi ñaày taûi ( tính töø maët ñaát )
hg
hg =1193,2 (mm)
1170,5.4070 (475 770 210).50 (1000 770 210)50 (200 770 210).(50 238) 1400.195 4650
4.2. KIEÅM TRA TÍNH OÅN ÑÒNH CUÛA OÂTOÂ
Tính oån ñònh cuûa oâtoâ laø khaû naêng ñaûm baûo giöõ ñöôïc quyõ ñaïo chuyeån ñoäng theo yeâu caàu trong moïi ñieàu kieän chuyeån ñoäng khaùc nhau nhö oâtoâ coù theå ñöùng yeân, chuyeån ñoäng treân ñöôøng doác, quay voøng hoaëc phanh ôû caùc loaïi ñöôøng khaùc nhau. Trong ñieàu kieän nhö vaäy, oâtoâ phaûi giöõ ñöôïc quyõ ñaïo chuyeån ñoäng cuûa noù sao cho khoâng bò laät ñoå, khoâng bò tröôït hoaëc thuøng xe khoâng bò nghieâng, caàu xe bò quay leäch trong giôùi cho pheùp ñeå ñaûm baûo cho chuùng chuyeån ñoäng an toaøn.
- 25 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc 4.2.1. Tính oån ñònh doïc 4.2.1.1. OÅn ñònh doïc tónh Tính oån ñònh doïc tónh cuûa oâtoâ laø khaû naêng ñaûm baûo cho xe khoâng bò laät hoaëc bò tröôït khi ñöùng yeân treân ñöôøng doác doïc.
a Lo b
Gsin Gcos G
O1 Z1
hg
PP
O2 Z2
Hình 4.1. OÂtoâ ñöùng yeân quay ñaàu leân doác
Lo a
b
Gsin
s G Gco
hg
O2 O1 Z1
PP
Z2
Hình 4.2 OÂtoâ ñöùng yeân quay ñaàu xuoáng doác
Khi oâtoâ ñöùng treân doác nghieâng quay ñaàu leân doác seõ chòu taùc duïng cuûa caùc löïc sau: Troïng löôïng xe G phaân ra thaønh Gsinα vaø Gcosα , vôùi α laø goác doác. Phaûn löïc thaúng ñöùng cuûa ñöôøng taùc duïng baùnh xe tröôùc vaø baùnh xe sau Z 1, Z2 Ta coù Z1+ Z2 = G.cosα Do taùc duïng cuûa thaønh phaàn troïng löôïng G.sinα, xe coù theå bò tröôït xuoáng doác maëc daàu coù momen caûn laên caûn laïi. Tuy nhieân thaønh phaàn momen caûn laên nhoû neân coù theå boû qua seõ laøm taêng tính oån ñònh cuûa xe. - 26 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc °Tröôøng hôïp 1: Xe ñöùng yeân quay ñaàu leân doác, goùc α taêng daàn ñeán khi baùnh xe tröôùc nhaác khoûi maët ñöôøng, khi ñoù Z 1 = 0 vaø xe bò laät quanh O2 . Phöông trình caân baèng momen taïi O2 nhö sau: [4.5] G.b.cosαl – G.hg.sinαl – Z1.L0 = 0 → tg l
b hg
1150 =0,98 → α0l = 44,50 1170 ,5 1232 Khi ñaày taûi : tgαl = =1,033 → αl = 45,920 1193 ,2
Khi khoâng taûi : tgα0l =
°Tröôøng hôïp 2: Xe ñöùng yeân quay ñaàu xuoáng doác, töông töï ta laáy momen taïi O1 vaø thay Z2=0 roài ruùt goïn ta ñöôïc: Khi khoâng taûi : tgα’0l =
tg ' l a hg
2210 =1,888 1170 ,5 2128 Khi ñaày taûi : tgαl = =1,783 1193 ,2
→ α’0l = 620 → αl’ = 60,720 > [ α’t] =600
Ngoaøi ra söï maát oån ñònh coøn do söï tröôït treân doác do khoâng ñuû löïc phanh hoaëc do baùm khoâng toát giöõa baùnh xe vaø ñöôøng. Ñeå traùnh cho xe khoûi tröôït laên xuoáng doác ngöôøi ta boá trí phanh ôû caùc baùnh xe. Khi löïc phanh lôùn nhaát ñaït ñeán giôùi haïn baùm, xe coù theå bò tröôït xuoáng doác, goùc doác giôùi haïn khi xe bò tröôït ñöôïc xaùc ñònh: Ppmax= Gsinαt = φZ2 °Trong ñoù : + Ppmax löïc phanh lôùn nhaát ôû baùnh xe sau. + φ = 0,7 heä soá baùm doïc cuûa baùnh xe vôùi ñöôøng. G.a. cos G.hg .sin + Z2 = phaûn löïc töø maët ñöôøng taùc duïng baùnh xe sau.
Lo
[4.6]
Thay Z2 vaøo [5.22] ta ñöôïc goùc doác giôùi haïn khi oâtoâ ñöùng yeân quay ñaàu leân doác bò tröôït:
tg t a Lo .hg
2210 0,61 → α0t =31,30 < α0l = 45,4o 3360 0,7.1170 ,5 2128 0,59 → αt =30,540 < αl = 45,92o Khi ñaày taûi : tg t 0,7 3360 0,7.1193 ,2
Khi khoâng taûi : tg 0t 0,7
- 27 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc Töông töï, khi xe ñöùng treân doác quay ñaàu xuoáng goùc doác giôùi haïn khi xe tröôït ñöôïc xaùc ñònh nhö sau:
tg 't a Lo .hg
Khi khoâng taûi : tg ' 0t 0,7 Khi ñaày taûi : tg t 0,7
2210 0,37 → α0t’ =19,980 < α0l’ =45,4o 3360 0,7.1170 ,5
2128 0,355 → αt’ =20,30 < αl’ = 45,92o 3360 0,7.1193 ,2
Nhaän thaáy caùc goùc giôùi haïn khi xe laät lôùn hôn goùc giôùi haïn khi xe tröôït neân xe seõ bò tröôït tröôùc khi bò laät ñoå neân seõ an toaøn hôn. 4.2.1.2 . OÅn ñònh doïc ñoäng Khi oâtoâ chuyeån ñoäng treân ñöôøng doác coù theå bò maát oån ñònh döôùi taùc duïng cuûa caùc löïc vaø momen hoaëc bò laät ñoå khi oâtoâ chuyeån ñoäng ôû toác ñoä cao treân ñöôøng baèng.
v Pw
a Lo b
h
Gsin
Gcos G
O1 Z1
Pf1
hg
Pk
O2 Z2
Pf2
d
Hình 4.3 OÅn ñònh ñoäng quay ñaàu leân doác
Töø sô ñoà toång quaùt löïc vaø momen taùc duïng leân oâtoâ khi chuyeån ñoäng leân doác khoâng oån ñònh, coù keùo moùc, ta coù hôïp löïc cuûa caùc phaûn löïc thaúng goùc töø ñöôøng taùc duïng leân caùc baùnh xe ñuôïc tính nhö sau:
Z1 Z2 G cos .b f .rbx G sin Pj PW .hg Pm .hm Lo G cos .a f .rbx G sin Pj PW .hg Pm .hm Lo
[4.7]
Tröôøng hôïp 1: OÂtoâ chuyeån ñoäng oån ñònh leân doác, khoâng keùo moùc. Do ñoù P j = 0, Pm= 0. Khi taêng goùc doác α ñeán giaù trò giôùi haïn xe seõ bò laät, luùc ñoù Z 1= 0. Ta tính cho tröôøng hôïp nguy hieåm nhaát laø luùc oâtoâ chaïy leân doác vôùi vaän toác cao nhaát, khi ñoù ta ñöôïc: - 28 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
tg d b f .rbx p w 1232 0,02.0,381 1514,8 0 1→ αd = 45 hg Ga 1193,2 4650.9,81
Tröôøng hôïp 2: OÂtoâ chuyeån ñoäng leân doác vôùi vaän toác nhoû vaø chuyeån ñoäng oån ñònh. Khi ñoù: Pj = 0 ,PW = 0, vaø Pf ≈ 0. Ta ñöôïc goùc doác giôùi haïn khi xe chuyeån ñoäng leân doác bò laät ñoå:
tg d b 1232 1,033 → αd = 45,920 hg 1193 ,2
Töông töï, tröôøng hôïp xe chuyeån ñoäng xuoáng doác ta coù:
tg ' d a 2128 1,783 → α’d = 60,720 hg 1193 ,2
°Tröôøng hôïp 3: Khi löïc keùo ôû baùnh xe chuû ñoäng ñaït ñeán giôùi haïn baùm thì xe baét ñaàu tröïôt. Vì theá ñeå traùnh cho xe khoâng bò laät ñoå khi chuyeån ñoäng treân doác nghieâng, ta caàn xaùc ñònh ñieàu kieän ñeå xe tröôït treân doác: Pkmax = Pφ = φ.Z2 =
Ga. cos hg .sin Lo a 2128 0,7 0,59 → αφ = 30,5o → tg Lo .hg 3360 0,7.1193 ,2
= Gsinαφ
[4.8]
4.2.2. Tính oån ñònh ngang 4.2.2.1. OÅn ñònh ñoäng ngang cuûa oâtoâ khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang Hình 5.17 trình baøy sô ñoà löïc vaø momen taùc duïng leân oâtoâ khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang khoâng keùo mooùc. Tröôøng hôïp naøy giaû thuyeát veát cuûa baùnh xe tröôùc vaø sau truøng nhau, troïng taâm xe naèm trong maët phaúng ñoá i xöùng doïc, löïc vaø momen taùc duïng leân oâtoâ bao goàm: Troïng löôïng cuûa oâtoâ laø G ñöôïc phaân ra hai thaønh phaàn theo goùc nghieâng . Momen cuûa caùc löïc quaùn tính tieáp tuyeán M jn taùc duïng trong maët phaúng ngang khi xe chuyeån ñoäng khoâng oån ñònh. Caùc phaûn löïc thaúng goùc töø ñöôøng taùc duïng leân baùnh xe beân traùi Z ' vaø baùnh xe beân phaûi Z ''
: goùc nghieâng ngang cuûa ñöôøng.
Caùc phaûn löïc ngang Y ' vaø Y '' .
- 29 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Hình 4.4. Sô ñoà löïc taùc duïng leân oâtoâ khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang.
Ñeå xaùc ñònh trò soá caùc phaûn löïc beân phaûi, ta laäp phöông trình caân baèng momen ñoái vôùi ñieåm A, ta ñöôïc:
' Z '' Z 1'' Z 2'
1 C C G.( . cos hg . sin ) Pm .( hm . cos . sin ) M jn C 2 2
Döôùi taùc duïng cuûa caùc löïc vaø momen, khi goùc taêng daàn tôùi goùc giôùi haïn, xe bò laät quanh ñieåm A, luùc ñoù Z '' 0. Töø 5.25 , ta coù:
1 C C G.( 2 . cos hg . sin ) Pm .( hm . cos 2 . sin ) M jn 0 C
ÔÛ ñaây coi M jn 0 vì trò soá cuûa noù nhoû coù theå boû qua, xe khoâng keùo mooùc neân Pm 0 . Ta xaùc ñònh ñöôïc goùc giôùi haïn laät ñoå khi xe chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang:
tg d c 1425 0,597 2hg 2.1193 ,2
4.9
4.10
d = 30,840
Trong ñoù: d -goùc doác giôùi haïn maø xe bò laät ñoå. Khi chaát löôïng baùm cuûa baùnh xe vôùi maët ñöôøng keùm, xe cuõng coù theå bò tröôït khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang. Ñeå xaùc ñònh goùc giôùi haïn khi xe bò tröôït, ta laäp phöông trình hình chieáu caùc löïc leân maët phaúng song song vôùi maët ñöôøng:
G.sin Y ' Y '' y .(Z ' Z '' ) y .G. cos .
4.11
°Trong ñoù: - Goùc doác giôùi haïn maø oâtoâ bò tröôït. - 30 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
y - Heä soá baùm ngang giöõa baùnh xe vaø maët ñöôøng.
tg y
Ruùt goïn coâng thöùc 5.27 , ta ñöôïc:
4.12 4.13
Ñieàu kieän ñeå xe tröôït tröôùc khi bò laät khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang:
tg tg d hay y
C 1425 0,597 2.hg 2.1193 ,2
Tröôøng hôïp khi oâtoâ ñöùng yeân treân ñöôøng nghieâng ngang, ta cuõng xaùc ñònh ñöôïc goùc nghieâng giôùi haïn maø taïi ñoù xe bò laät ñoå hay bò tröôït. ÔÛ tröôøng hôïp naøy oâtoâ chæ chòu taùc duïng cuûa troïng löôïng. Vieát phöông trình momen quanh ñieåm A, ruùt goïn phöông trình ta ñöôïc:
tg t c 1425 0,597 2hg 2.1193 ,2
4.14
t = 30,84
Ñeå xaùc ñònh goùc giôùi haïn khi xe ñöùng yeân treân ñöôøng nghieâng ngang bò tröôït, ta laäp phöông trình hình chieáu caùc löïc leân maët phaúng song song vôùi maët ñöôøng nhö treân, ruùt goïn coâng thöùc ta ñöôïc:
tg y .
4.15
Döïa vaøo ñieàu kieän ñeå xe tröôït khi laät ñoå : tg y , ta xaùc ñònh ñöôïc goùc giôùi haïn maø xe bò tröôït:
tg tg t y
C 1425 0,597 . 2.hg 2.1193 ,2
4.16
4.2.2.2. OÅn ñònh ñoäng ngang cuûa oâtoâ khi quay voøng treân ñöôøng nghieâng ngang Hình 4.5 trình baøy sô ñoà löïc vaø momen taùc duïng leân oâtoâ khi chuyeån ñoäng quay voøng treân ñöôøng nghieâng ngang.
- 31 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Hình 4.5. Sô ñoà löïc vaø momen taùc duïng leân oâtoâ khi chuyeån ñoäng quay voøng treân ñöôøng nghieâng ngang.
a. Theo ñieàu kieän laät ñoå Khi xe quay voøng ta xem nhö xe ñang chuyeån ñoäng quanh söôøn ñoài, ngoaøi caùc löïc ñaõ trình baøy ôû phaàn treân, xe coøn chòu taùc duïng cuûa löïc ly taâm Pl ñaët taïi troïng taâm xe. Löïc Pl phaân thaønh hai thaønh phaàn do goùc nghieâng . Khi goùc taêng daàn, ñoàng thôøi döôùi taùc duïng cuûa löïc Pl , xe seõ bò laät ñoå quanh taâm B öùng vôùi vaän toác giôùi haïn vaø hôïp löïc Z '' 0 . Ñeå xaùc ñònh trò soá caù phaûn löïc beân traùi, ta laäp phöông trình caân baèng momen ñoái vôùi ñieåm B cho oâtoâ (khoâng keùo mooùc neân P m=0), trong tröôøng hôïp höôùng nghieâng cuûa ñöôøng cuøng phía vôùi truïc quay voøng khi ñoù ta ñöôïc:
Z '' 1 C C G.( 2 . cos hg . sin ) M jn Pl .( hg . cos 2 .sin C
4.17
Ta thay trò soá cuûa löïc ly taâm Pl
2 G vn . vaøo coâng thöùc 5.28 . ÔÛ ñaây coi g R
M jn 0 vì trò soá cuûa noù nhoû coù theå boû qua, ruùt goïn, ta coù:
Suy ra:
C G.( 2 . cos d hg . sin d ).g .R 2 vn C G.(hg . cos d . sin d ) 2
- 32 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
C cos d hg . sin d .g .R 2 vn C (hg . cos d . sin d ) 2 Hay C g .R.( tg d ) 2.hg vn C 1 .tg d 2.h g
4.18
Trong ñoù: d - goùc doác giôùi haïn khi xe quay voøng bò laät ñoå; R - baùn kính quay voøng cuûa xe; v – vaän toác chuyeån ñoäng quay voøng, m/s; vn – vaän toác giôùi haïn ( hay vaän toác nguy hieåm); g – gia toác troïng tröôøng. Khi ñoù vaän toác nguy hieåm khi xe bò laät ñoå laø:
g.R.( vn C 1,425 tg d ) 9,81.7,2.( tg 30,84 0 ) 2.hg 2.1,193 11,45(m / s). C 1,425 0 (1 .tg d ) (1 .tg 30,84 ) 2.hg 2.1,192
4.19
b. Theo ñieàu kieän bò tröôït beân Khi quay voøng treân ñöôøng nghieâng ngang, xe coù theå bò tröôït beân döôùi taùc duïng cuûa thaønh phaàn löïc G sin vaø Pl cos do ñieàu kieän baùm ngang cuûa baùnh xe vaø ñöôøng khoâng ñaûm baûo. Ñeå xaùc ñònh vaän toác giôùi haïn khi xe bò tröôït beân ta cuõng söû duïng phöông trình hình chieáu vaø ruùt goïn ta ñöôïc:
Pl . cos G. sin Y ' Y '' y .(Z ' Z '' ) Pl . cos G. sin y .(G. cos Pl . sin ).
2
4.20
G v Ta thay trò soá cuûa löïc ly taâm Pl . vaøo coâng thöùc 5.31 , ta ñöôïc: g R
v Hay v g .R.( y . cos sin ) cos y . sin g .R.( y tg ) 1 y .tg
4.21
Suy ra vaän toác giôùi haïn khi xe bò tröôït beân: - 33 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
v 9,81.7,2.(0,7 tg 30,84 0 ) 2,26(m / s). 1 0,7.tg 30,84 0
Trong ñoù: y - heä soá baùm ngang cuûa ñöôøng vaø baùnh xe; xe laøm vieäc treân ñöôøng nhöïa hoaëc betoâng khoâ vaø saïch coù: y 0,7 . Neáu höôùng nghieâng cuûa ñöôøng cuøng phía vôùi truïc quay voøng thì vaän toác giôùi haïn khi xe bò tröôït beân:
v g.R.( y tg ) 1 y .tg 9,81 .7,2.( 0,7 tg 30 ,84 0 ) 12 ,55 (m / s). 1 0,7.tg 30 ,84 0
4.22
Tröôøng hôïp xe quay voøng treân ñöôøng naèm ngang thì vaän toác tôùi haïn ñeå xe bò tröôït beân laø:
v g.R. y 9,81.7,2.0,7 7,03(m / s).
4.23
Qua caùc coâng thöùc ñöôïc trình baøy ôû treân, coù theå nhaän xeùt raèng goùc doác giôùi haïn vaø vaän toác nguy hieåm maø taïi ñoù oâtoâ bò laät ñoå hoaëc bò tröôït beân khi chuyeån ñoäng treân ñöôøng nghieâng ngang phuï thuoäc vaøo toïa ñoä troïng taâm, baùn kính quay voøng vaø heä soá baùm ngang cuûa baùnh xe vôùi ñöôøng. 4.2.3. Tính toaùn oån ñònh khi coù söû duïng böûng naâng
Gh
Gb
G0
300
Hình 4.6. Sô ñoà tính oån ñònh khi söû duïng böûng naâng cuûa oâ toâ khi khoâng taûi
bh
bb
b0
Heä soá oån ñònh khi coù söû duïng böûng naâng khi khoâng taûi :
k0 (G0 Gh ).b0 (4070 500 ). 1150 =2,56 Gb. .bb G h .bh 300 .1695 500 .2195
4.24
°Trong ñoù G0 : troïng löôïng oâ toâ khi khoâng taûi b0 : khoaûng caùch töø troïng taâm oâ toâ tôùi taâm caàu sau bb : khoaûng caùch töø troïng taâm böûng naâng tôùi taâm caàu sau bh : khoaûng caùch töø troïng khoái haøng caàn naâng tôùi taâm caàu sau . - 34 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc Töông töï heä soá oån ñònh khi coù söû duïng böûng naâng khi ñaày taûi :
k (G a G h ).b ( 4650 500 ). 1232 =3,18 Gb. .bb G h .bh 300 .1695 500 .2195
4.25
Heä soá oån ñònh khi coù söû duïng böûng naâng luùc chæ coù thuøng xe(6 maûng +caùc tuû ñöïng) vaø böûng naâng :
k' (G ' Gh ).b ' (3345 500).1306,4 =2,31 Gb. .bb Gh .bh 300.1695 500.2195
4.26
Theo TCVN4244-86, heä soá oån ñònh cho pheùp trong tröôøng hôïp khoâng tính ñeán aûnh höôûng cuûa löïc gioù , löïc quaùn tính vaø ñoä nghieâng cuûa maët neàn[k]=1,4. k0 ,k,k’ > [k] Vaäy oâ toâ hoaøn toaøn oån ñònh khi laøm vieäc .
Baûng 4.1 : So saùnh oâtoâ cô sôû vaø oâtoâ thieát keá THOÂNG TIN CHUNG Loaïi xe Nhaõn hieäu, soá loaïi Coâng thöùc baùnh xe OÂtoâ cô sôû OÂ toâ cab-chassis OÂtoâ thieát keá Xe söûa chöõa löu ñoäng NKR66L (4x2)
THOÂNG SOÁ KÍCH THÖÔÙC Kích thöôùc phuû bì (DxRxC), mm 583018602120 6220x2090x2900 Chieàu daøi cô sôû L0, mm 3360 Veät baùnh xe tröôùc/sau, mm 1385/1425 Chieàu daøi ñaàu xe, mm 1015 Chieàu daøi ñuoâi xe, mm 1455 1845 Khoaûng saùng gaàm xe, mm 190 Goùc thoaùt tröôùc/sau, (ñoä) --THOÂNG SOÁ TROÏNG LÖÔÏNG Töï troïng oâ toâ, kG 1915 4070 Troïng taûi, kG 385 Soá ngöôøi cho pheùp chôû(keå caû laùi xe) 03 Troïng löôïng toaøn boä thieát keá, kG 4650 4650 Phaân boá treân töøng truïc baùnh xe, kG ---1705/2945 THOÂNG SOÁ VEÀ TÍNH NAÊNG CHUYEÅN ÑOÄNG Toác ñoä cöïc ñaïi, km/h 111 88 Ñoä doác lôùn nhaát xe vöôït ñöôïc, % 45,6 % 38,6% Goùc oån ñònh ngang tónh cuûa xe (ñoä) --30,84 Baùn kính quay voøng theo veát baùnh 7,2 7,2 xe tröôùc phía ngoaøi, m Thuøng haøng ----Thuøng chuyeân duøng Kích thöôùc loït loøng(DxRxC) 4280x1930x1870 ÑOÄNG CÔ Kieåu ISUZU 4HF1-II 4 kyø, 4 xylanh thaúng haøng, laøm Loaïi maùt baèng nöôùc, cam naèm treân Ñöôøng kính x haønh trình piston mm 112110 3 Dung tích xy lanh cm 4334
- 35 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Coâng suaát lôùn nhaát/soá voøng quay Moment xoaén lôùn nhaát/soá voøng quay Toác ñoä khoâng taûi nhoû nhaát Dung tích thuøng nhieân lieäu KHUNG XE Hoäp soá Heä thoáng treo 5 soá tieán vaø 1 soá luøi Laù nhíp hôïp kim baùn nguyeät vaø oáng giaûm chaán thuyû löïc kieåu oáng loàng Daïng troáng, maïch keùp thuyû löïc vôùi bôm caùi 2 taàng coù trôï löïc chaân khoâng Ñôn 7,00-16/12PR kg/cm2 5,75 Ñoâi 7,00-16/12PR kg/cm2 5,75 HEÄ THOÁNG ÑIEÄN Ñieän ñònh möùc Bình aéc qui Maùy phaùt Maùy khôûi ñoäng V VxA kw 24 12V-60AHx2 24x50 4,0 KW/rpm N.m/rpm Voøng/phuùt lít 76/3200 268/1600 750 100
Heä thoáng phanh Baùnh tröôùc Loáp Aùp suaát Baùnh sau Loáp Aùp suaát
4.3. TÍNH TOAÙN CAÙC ÑAËC TÍNH ÑOÄNG LÖÏC HOÏC
Baûng 4.2 Thoâng soá tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc THOÂNG SOÁ TÍNH TOAÙN Thoâng soá Troïng löôïng toaøn boä Troïng löôïng baûn thaân Soá ngöôøi chôû cho pheùp Baùn kính baùnh xe Heä soá bieán daïng loáp Baùn kính laøm vieäc cuûa baùnh xe Veát baùnh tröôùc Chieàu cao xe Heä soá caûn khoâng khí Hieäu suaát truyeàn löïc Heä soá caûn laên Ñoäng cô Coâng suaát cöïc ñaïi Soá voøng quay taïi Nemax Moâment xoaén cöïc ñaïi
Kyù hieäu Ga G0 03 Rbx0 0 Rbx C H K Η F Nemax nN Memax
Ñôn vò kG kG m m m m Ns2/m4
Giaù trò 4650 4070 0,381 0,95 0,362 1,385 2,9 0,6 0,82 0,02 76 3200 268
kW Voøng/phuùt N.m
- 36 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Soá voøng quay taïi Memax Tyû soá truyeàn hoäp soá Soá 1 Soá 2 Soá 3 Soá 4 Soá 5 Soá luøi Tyû soá truyeàn caàu chuû ñoäng nM i1 i2 i3 i4 i5 il i0 Voøng/phuùt 1600 5,315 3,053 1,655 1,000 0,721 5,068 5,857
Xaây döïng laïi ñöôøng ñaëc tính ngoaøi cuûa ñoäng cô 4.3.1. Coâng suaát ñoäng cô Theo coâng thöùc SR. Lay Decman:
n n N e N e max a e b e n nN N n c e n N
2
3
[4.27]
°Trong ñoù: Nemax (kW): Coâng suaát höõu ích cöïc ñaïi cuûa ñoäng cô. Ne (kW): Coâng suaát höõu ích ñoäng cô öùng vôùi soá voøng quay baát kyø cuûa truïc khuyûu treân ñoà thò ñaëc tính ngoaøi. nN (v/p): Soá voøng quay truïc khuyûu ñoäng cô töông öùng coâng suaát cöïc ñaïi. nM (v/p): Soá voøng quay truïc khuyûu ñoäng cô töông öùng momen xoaén cöïc ñaïi. ne (v/p): Soá voøng quay treân truïc khuyûu ñoäng cô töông öùng coâng suaát Ne a, b, c Caùc heä soá thöïc nghieäm, phuï thuoäc vaøo loaïi ñoäng cô vaø phöông phaùp hình thaønh hoãn hôïp chaùy.
Baûng 4.3 Heä soá thöïc nghieäm Leidecman Heä soá a b c Loaïi ñoäng cô Xaêng Diesel coù buoàng chaùy thoáng nhaát 1 0,5 1 1,5 1 1,0
Diesel coù buoàng chaùy döï bò 0,7 1,3 1,0
Diesel coù buoàng chaùy xoaùy loác 0,6 1,4 1,0
Diesel 2 kyø 0,87 1,13 1,0
Vôùi caùc loaïi ñoäng cô coù caùc thoâng soá kyõ thuaät chính nhö Nemax,Memax vaø soá voøng quay truïc khuyûu taïi vò trí ñoù, thì ta coù theå xaùc ñònh caùc heä soá a, b, c moät caùch chính xaùc baèng phöông phaùp giaûi tích nhö sau:
a k M .kW 2 kW 1 =0,99954 ; kW 2 kW 1 b 1 a b =0,72718 ; c kW =0,72673 1 0,5kW 2
- 37 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc Vôùi k M
M e m ax ; MN kW nN ; nM
Memax (N.m) Momen xoaén cöïc ñaïi ñoäng cô. MN (N.m) Momen xoaén taïi soá voøng quay cöïc ñaïi ñoäng cô. Me (N.m) Momen xoaén taïi soá voøng quay ne vaø coâng suaát Ne 4.3.2. Momen xoaén treân truïc khuyûu ñoäng cô Momen xoaén treân truïc khuûy ñoäng cô ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc
Me 104.N e 1,047.ne
Baûng 4.4 Keát quaû tính toaùn ñaëc tính ngoaøi cuûa ñoäng cô ne (v/p) Ne (kW) Me (Nm) 750 20,13 256,34 1200 33,35 265,41 1600 44,9 268 2000 55,58 265,44 2400 64,76 257,72 2800 71,78 244,86 3200 76 226,84
[4.28]
80 70 60
Ne (kW)
280 270 260 Me 240 230 220 210 200 0 1000 2000 ne (v/p) 3000 4000
Me (Nm)
50 40 30 20 10 0 Ne
250
Hình 4.7 Ñoà thò ñaëc tính ngoaøi ñoäng cô
4.3.3. Xaây döïng ñoà thò caân baèng coâng suaát cuûa oâtoâ Phöông trình caân baèng coâng suaát cuûa oâtoâ: Ne = Nr + Nf Ni + NW Nj + NmK + N0 (W) [4.29] Trong ñieàu kieän ñöôøng baèng, ñaày taûi, khoâng keùo moùc, khoâng trích coâng suaát söï caân baèng coâng suaát ñoäng cô ñöôïc tính: Ne = Nr + Nf + NW + Nd Trong ñoù: Nd = Ni Nj + NmK + No (W); vôùi Nd laø coâng suaát döï tröõ. Coâng suaát keùo cuûa baùnh xe chuû ñoäng N k N e . t N f N W N d (W) ;vôùi hieäu suaát heä thoáng truyeàn löïc t 0,89 Ne (W) coâng suaát ñoäng cô - 38 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
N f G. f .v. cos (W) coâng suaát tieâu hao ñeå thaéng löïc caûn laên.
N W W .v 3 (W) coâng suaát tieâu hao ñeå thaéng löïc caûn khoâng khí.
Nj
G . i .v. j (W) coâng suaát tieâu hao ñeå thaéng löïc caûn quaùn tính. g
i 1,05 0,05ihi 2 heä soá tính ñeán aûnh höôûng cuûa khoái löôïng quaùn tính
quay. Toác ñoä di chuyeån cuûa xe öùng vôùi soá voøng quay ñoäng cô vaø tæ soá truyeàn ôû tay soá thöù i
V 0,377 ne .Rbx ihi .io
[4.30]
°Trong ñoù : ne (v/p) Soá voøng quay treân truïc khuyûu ñoäng cô töông öùng coâng suaát Ne Rbx (m) Baùn kính laøm vieäc cuûa baùnh xe ihi Tyû soá truyeàn hoäp soá ôû tay soá thöù i io = 5,375 Tyû soá truyeàn caàu chuû ñoäng 4.3.3.1. Khi khoâng keùo xe
Baûng 4.5 Giaù trò vaän toác ôû tay soá töông öùng ne (v/p) V1 (Km/h) V2 (Km/h) V3 (Km/h) V4 (Km/h) V5 (Km/h) 750 3,29 5,72 10,56 17,47 24,23 1200 5,26 9,16 16,89 27,96 38,78 1600 7,01 12,21 22,52 37,28 51,70 2000 8,77 15,26 28,15 46,60 64,63 2400 10,52 18,31 33,79 55,91 77,55 2800 12,27 21,37 39,42 65,23 90,48 3200 14,03 24,42 45,05 74,55 103,40
Baûng 4.6 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò coâng suaát ôû caùc tay soá ne (v/p) Ne (kW) Nk1(kW) Nf1(kW) Nw1(kW) Nf1+Nw1 Nd1 (kW) 750 20,13 16,51 0,83 0,00 0,83 15,67 1200 33,35 27,34 1,33 0,01 1,34 26,00 1600 44,90 36,81 1,78 0,02 1,80 35,01 2000 55,58 45,58 2,22 0,03 2,25 43,32 2400 64,76 53,10 2,67 0,06 2,73 50,37 2800 71,78 58,86 3,11 0,09 3,21 55,66 3200 76,00 62,32 3,55 0,14 3,69 58,62
ne (v/p) Ne (kW) Nk2 (kW) Nf2 (kW) Nw2 (kW) Nf2 +Nw2
750 20,13 16,51 1,45 0,01 1,46
1200 33,35 27,34 2,32 0,04 2,36
1600 44,90 36,81 3,09 0,09 3,18
2000 55,58 45,58 3,87 0,18 4,05
2400 64,76 53,10 4,64 0,32 4,96
2800 71,78 58,86 5,41 0,50 5,91
3200 76,00 62,32 6,19 0,75 6,94
- 39 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
Nd2 ne (v/p) Ne (kW) Nk3(kW) Nf3(kW) Nw3(kW) Nf3+Nw3 Nd3 (kW) ne (v/p) Ne (kW) Nk4(kW) Nf4(kW) Nw4(kW) Nf4+Nw4 Nd4 (kW) ne (v/p) Ne (kW) Nk5(kW) Nf5(kW) Nw5(kW) Nf5+Nw5 Nd5 (kW) 15,04 750 20,13 16,51 2,68 0,06 2,74 13,76 750 20,13 16,51 4,43 0,28 4,71 11,80 750 20,13 16,51 6,14 0,73 6,87 9,63
90 80 70 60 Nf+Nw Ne1 Ne2 Nk1 Nk2 Ne3 Nk3 Nk4 Ne4 Ne5 Nk5
24,98 1200 33,35 27,34 4,28 0,24 4,52 22,81 1200 33,35 27,34 7,09 1,13 8,22 19,12 1200 33,35 27,34 9,83 3,01 12,84 14,50
33,63 1600 44,90 36,81 5,71 0,59 6,30 30,51 1600 44,90 36,81 9,45 2,68 12,13 24,69 1600 44,90 36,81 13,10 7,14 20,24 16,58
41,52 2000 55,58 45,58 7,14 1,15 8,29 37,29 2000 55,58 45,58 11,81 5,23 17,04 28,54 2000 55,58 45,58 16,38 13,94 30,32 15,25
48,14 2400 64,76 53,10 8,56 1,99 10,55 42,55 2400 64,76 53,10 14,17 9,02 23,20 29,91 2400 64,76 53,10 19,65 24,09 43,74 9,36
52,94 2800 71,78 58,86 9,99 3,16 13,15 45,71 2800 71,78 58,86 16,53 14,34 30,87 27,99 2800 71,78 58,86 22,93 38,26 61,19 -2,33
55,37 3200 76,00 62,32 11,42 4,72 16,14 46,18 3200 76,00 62,32 18,89 21,40 40,29 22,03 3200 76,00 62,32 26,20 57,10 83,30 -20,98
N (Kw)
50
40
30 20 10 0 0 20 40 60 80 100 120 Nf
V (Km/h)
Hình 4.8 Ñoà thò caân baèng coâng suaát oâtoâ khi khoâng keùo xe
- 40 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc 4.3.3.2. Khi coù keùo xe Löïc keùo xe: Pmk = 9,81.f.Gmk = 9,81.0,02.4000 =784,8 (N) Nmk =Pmk .V
Baûng 4.7 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò coâng suaát ôû caùc tay soá khi coù keùo xe ne ( v/p) Ne ( Kw) Nk1( Kw) Nf1( Kw) Nw1( Kw) Nf1+Nw1+Nmk Nd1( Kw) ne ( v/p) Ne ( Kw) Nk2( Kw) Nf2( Kw) Nw2( Kw) Nf2+Nw2+Nmk Nd2( Kw) ne ( v/p) Ne ( Kw) Nk3( Kw) Nf3( Kw) Nw3( Kw) Nf3+Nw3+Nmk Nd3( Kw) ne ( v/p) Ne ( Kw) Nk4( Kw) Nf4( Kw) Nw4( Kw) Nf4+Nw4+Nmk Nd4( Kw) ne ( v/p) Ne ( Kw) Nk5( Kw) Nf5( Kw) Nw5( Kw) Nf5+Nw5+Nmk Nd5( Kw) 750 20,13 16,51 0,83 0,00 1,55 14,95 750 20,13 16,51 1,45 0,01 2,71 13,80 750 20,13 16,51 2,68 0,06 5,04 11,46 750 20,13 16,51 4,43 0,28 8,51 8,00 750 20,13 16,51 6,14 0,73 12,16 4,35 1200 33,35 27,34 1,33 0,01 2,48 24,86 1200 33,35 27,34 2,32 0,04 4,36 22,98 1200 33,35 27,34 4,28 0,24 8,19 19,15 1200 33,35 27,34 7,09 1,13 14,31 13,03 1200 33,35 27,34 9,83 3,01 21,30 6,05 1600 44,90 36,81 1,78 0,02 3,33 33,49 1600 44,90 36,81 3,09 0,09 5,85 30,97 1600 44,90 36,81 5,71 0,59 11,21 25,60 1600 44,90 36,81 9,45 2,68 20,25 16,56 1600 44,90 36,81 13,10 7,14 31,51 5,31 2000 55,58 45,58 2,22 0,03 4,17 41,41 2000 55,58 45,58 3,87 0,18 7,38 38,20 2000 55,58 45,58 7,14 1,15 14,43 31,15 2000 55,58 45,58 11,81 5,23 27,20 18,38 2000 55,58 45,58 16,38 13,94 44,41 1,16 2400 64,76 53,10 2,67 0,06 5,02 48,08 2400 64,76 53,10 4,64 0,32 8,96 44,14 2400 64,76 53,10 8,56 1,99 17,92 35,18 2400 64,76 53,10 14,17 9,02 35,39 17,72 2400 64,76 53,10 19,65 24,09 60,65 -7,54 2800 71,78 58,86 3,11 0,09 5,88 52,98 2800 71,78 58,86 5,41 0,50 10,57 48,29 2800 71,78 58,86 9,99 3,16 21,75 37,11 2800 71,78 58,86 16,53 14,34 45,09 13,77 2800 71,78 58,86 22,93 38,26 80,92 -22,05 3200 76,00 62,32 3,55 0,14 6,75 55,57 3200 76,00 62,32 6,19 0,75 12,27 50,05 3200 76,00 62,32 11,42 4,72 25,96 36,36 3200 76,00 62,32 18,89 21,40 56,54 5,78 3200 76,00 62,32 26,20 57,10 105,84 -43,52
- 41 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
120 Nf+Nw+Nmk
100
80 N (Kw)
Ne1 Ne2 Nk1
Ne3
Ne4 Nk4
Ne5 Nk5
60
Nk2
Nk3
40 Nf 20
0 0 20 40 60 V (Km/h) 80 100 120
Hình 4.9 Ñoà thò caân baèng coâng suaát oâtoâ khi coù keùo xe
4.3.4. Xaây döïng ñoà thò caân baèng löïc keùo cuûa oâtoâ Phöông trình caân baèng löïc keùo cuûa oâtoâ PK = Pf Pi + Pw Pj + PmK [4.31] Trong ñieàu kieän tính toaùn, caân baèng löïc keùo ñöôïc ñöa veà daïng oâtoâ chuyeån ñoäng treân ñöôøng baèng, ñaày taûi, khoâng keùo moùc, khoâng trích coâng suaát, neân ta coù: PK = Pf + PW + Pd ; vôùi Pd = Pi Pj + PmK Löïc keùo treân baùnh xe chuû ñoäng (N):
PK M e .ihi .i0 . t Rbx
[4.32]
°Trong ñoù : Me (N.m) Moâment xoaén treân truïc ñoäng cô ihi Tyû soá truyeàn ôû caùc tay soá t = 0,82 Hieäu suaát truyeàn cuûa heä thoáng truyeàn löïc Löïc caûn laên (N): Pf = f.G Löïc caûn gioù (N): PW = K.F.V2 = W.V2 °Trong ñoù : K (Ns2/m4) Heä soá caûn khoâng khí, K =0,6 F (m2) Dieän tích caûn chính dieän cuûa oâ toâ V (m/s) Vaän toác töông ñoái giöõa oâ toâ vaø khoâng khí Löïc caûn quaùn tính (N): Pj
G . i . j g
vôùi i 1,05 0,05ihi 2
- 42 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc 4.3.4.1. Khi khoâng keùo xe
Baûng 4.8 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò löïc ôû caùc tay soá V1 (Km/h) Me (Nm) PK1(daN) Pf (daN) Pw1 (daN) Pd1 (daN) Pf1+Pw1 V2 (Km/h) Me (Nm) PK2(daN) Pf (daN) Pw2 (daN) Pd2 (daN) Pf2+Pw2 V3 (Km/h) Me (Nm) PK3(daN) Pf (daN) Pw3 (daN) Pd3 (daN) Pf3+Pw3 V4 (Km/h) Me (Nm) PK4(daN) Pf (daN) Pw4 (daN) Pd4 (daN) Pf4+Pw4 3,29 256,34 1807,59 94,80 0,20 1712,59 95,00 5,72 256,34 1038,30 94,80 0,61 942,89 95,41 10,56 256,34 562,85 94,80 2,07 465,98 96,87 17,47 256,34 340,09 94,80 5,68 239,62 100,48 5,26 265,41 1871,54 94,80 0,51 1776,23 95,31 9,16 265,41 1075,04 94,80 1,56 978,68 96,36 16,89 265,41 582,77 94,80 5,27 482,70 100,7 27,96 265,41 352,12 94,80 14,54 242,79 109,34 7,01 268,00 1889,80 94,80 0,91 1794,08 96,71 12,21 268,00 1085,52 94,80 2,77 987,95 97,57 22,52 268,00 588,45 94,80 9,43 484,22 104,23 37,28 268,00 355,56 94,80 25,84 234,92 120,64 8,77 265,44 1871,72 94,80 1,43 1775,49 96,23 15,26 265,44 1075,14 94,80 4,33 986,01 99,13 28,15 265,44 582,82 94,80 14,74 473,29 109,54 46,60 265,44 352,16 94,80 40,38 216,98 135,18 10,52 257,72 1817,32 94,80 2,06 1720,47 96,86 18,31 257,72 1043,89 94,80 6,27 942,82 101,07 33,79 257,72 565,88 94,80 21,23 449,85 116,03 55,91 257,72 341,92 94,80 58,13 189,00 152,93 12,27 244,86 1726,60 94,80 2,80 1629,00 97,60 21,37 244,86 991,78 94,80 8,49 888,49 103,29 39,42 244,86 537,63 94,80 28,90 413,94 123,70 65,23 244,86 324,85 94,80 79,12 150,93 173,92 14,03 226,84 1599,55 94,80 3,66 1501,08 98,46 24,42 226,84 918,80 94,80 11,09 812,91 105,89 45,05 226,84 498,07 94,80 37,74 365,53 132,54 74,55 226,84 300,95 94,80 103,35 102,80 198,15
V5 (Km/h) Me (Nm) PK5(daN) Pf (daN) Pw5 (daN) Pd5 (daN) Pf5+Pw5
24,23 256,34 245,21 94,80 10,92 139,49 105,71
38,78 265,41 253,88 94,80 27,96 131,12 122,76
51,70 268,00 256,36 94,80 49,70 111,86 144,50
64,63 265,44 253,91 94,80 77,67 81,43 172,47
77,55 257,72 246,53 94,80 111,83 39,90 206,63
90,48 244,86 234,22 94,80 152,23 -12,81 247,03
103,40 226,84 216,98 94,80 198,81 -76,62 293,61
- 43 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
2000 1800 Pk1
1600
1400 1200 P (daN) 1000 800 600 400 200 0 0 20 40 60 V (Km/h) 80 100 Pf 120 Pk3 Pk4 Pf+Pw Pk2
Pk5
Hình 4.10 Ñoà thò caân baèng löïc keùo oâtoâ khi khoâng keùo xe
4.3.4.2. Khi coù keùo xe Löïc keùo xe: Pmk = 9,81.f.Gmk = 9,81.0,02.4000 =784,8 (N)
Baûng 4.9 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò löïc ôû caùc tay soá V1 (Km/h) Me (Nm) PK1(daN) Pf (daN) Pw1 (daN) Pd1 (daN) Pf1+Pw1+Pmk V2 (Km/h) Me (Nm) PK2 (daN) Pf (daN) Pw2 (daN) Pd2 (daN) Pf2+Pw2+Pmk V3 (Km/h) Me (Nm) 3,29 256,34 1807,59 94,80 0,20 1634,11 173,48 5,72 256,34 1038,30 94,80 0,61 864,41 173,89 10,56 256,34 5,26 265,41 1871,54 94,80 0,51 1697,75 173,79 9,16 265,41 1075,04 94,80 1,56 900,20 174,84 16,89 265,41 7,01 268,00 1889,80 94,80 0,91 1715,60 174,19 12,21 268,00 1085,52 94,80 2,77 909,47 176,05 22,52 268,00 8,77 265,44 1871,72 94,80 1,43 1697,01 174,71 15,26 265,44 1075,14 94,80 4,33 897,53 177,61 28,15 265,44 10,52 257,72 1817,32 94,80 2,06 1641,99 175,34 18,31 257,72 1043,89 94,80 6,27 864,34 179,55 33,79 257,72 12,27 244,86 1726,60 94,80 2,80 1550,52 176,08 21,37 244,86 991,78 94,80 8,49 810,01 181,77 39,42 244,86 14,03 226,84 1599,55 94,80 3,66 1422,60 176,94 24,42 226,84 918,80 94,80 11,09 734,43 184,37 45,05 226,84
- 44 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
PK3 (daN) Pf (daN) Pw3 (daN) Pd3 (daN) Pf3+Pw3+Pmk V4 (Km/h) Me (Nm) PK4 (daN) Pf (daN) Pw4 (daN) Pd4 (daN) Pf4 +Pw4+Pmk 562,85 94,80 2,07 387,50 175,35 17,47 256,34 340,09 94,80 5,68 161,14 178,96 582,77 94,80 5,27 404,22 178,55 27,96 265,41 352,12 94,80 14,54 164,31 187,82 588,45 94,80 9,43 405,74 182,71 37,28 268,00 355,56 94,80 25,84 156,44 199,12 582,82 94,80 14,74 394,81 188,02 46,60 265,44 352,16 94,80 40,38 138,50 213,66 565,88 94,80 21,23 371,37 194,51 55,91 257,72 341,92 94,80 58,13 110,52 231,41 537,63 94,80 28,90 335,46 202,18 65,23 244,86 324,85 94,80 79,12 72,45 252,40 498,07 94,80 37,74 287,05 211,02 74,55 226,84 300,95 94,80 103,35 24,32 276,63
V5 (Km/h) Me (Nm) PK5 (daN) Pf (daN) Pw5 (daN) Pd5 (daN) Pf5+Pw5+Pmk
24,23 256,34 245,21 94,80 10,92 61,01 184,20
2000 1800 1600 1400 1200
38,78 265,41 253,88 94,80 27,96 52,64 201,24
51,70 268,00 256,36 94,80 49,70 33,38 222,98
64,63 265,44 253,91 94,80 77,67 2,95 250,95
77,55 257,72 246,53 94,80 111,83 -38,58 285,11
90,48 244,86 234,22 94,80 152,23 -91,29 325,51
103,40 226,84 216,98 94,80 198,81 -155,10 372,09
Pk1
Pk2
P (daN)
1000 800 600 400 200 0 0 20 40 60 V (Km/h) 80 100 Pf 120 Pk3 Pk4 Pk5 Pf+Pw+Pmk
Hình 4.11 Ñoà thò caân baèng löïc keùo oâtoâ khi coù keùo xe
- 45 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc 4.3.5. Xaây döïng ñoà thò nhaân toá ñoäng löïc hoïc cuûa oâtoâ
D PK PW Pd Pf Ga Ga
[4.33]
Trong ñoù: PK (kG) Löïc keùo treân baùnh xe chuû ñoäng PW (kG) Löïc caûn gioù khi oâ toâ di chuyeån Ga (kG) Troïng löôïng toaøn boä cuûa oâ toâ 4.3.5.1. Khi khoâng keùo xe
Baûng 4.10 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò nhaân toá ñoäng löïc hoïc ôû caùc tay soá V1 (Km/h) D1 V2 (Km/h) D2 V3 (Km/h) D3 V4 (Km/h) D4 V5 (Km/h) D5 3,288 0,389 5,723 0,223 10,558 0,121 17,473 0,072 24,235 0,050
0.45 0.4 0.35 0.3 0.25 D1
5,260 0,402 9,157 0,231 16,893 0,124 27,957 0,073 38,776 0,049
7,013 0,406 12,210 0,233 22,524 0,125 37,276 0,071 51,701 0,044
8,767 0,402 15,262 0,230 28,154 0,122 46,596 0,067 64,626 0,038
10,520 0,390 18,315 0,223 33,785 0,117 55,915 0,061 77,552 0,029
12,274 0,371 21,367 0,211 39,416 0,109 65,234 0,053 90,477 0,018
14,027 0,343 24,420 0,195 45,047 0,099 74,553 0,042 103,402 0,004
D
D2
0.2 0.15 0.1 0.05 0 0 20 40 60 V (Km/h) 80 100 D3 D4 D5 f 120
Hình 4.12 Ñoà thò nhaân toá ñoäng löïc hoïc cuûa oâtoâ khi khoâng keùo xe
- 46 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc 4.3.5.2. Khi coù keùo xe
Baûng 4.11 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò nhaân toá ñoäng löïc hoïc ôû caùc tay soá V1 Km/h D1 V2 Km/h D2 V3 Km/h D3 V4 Km/h D4 V5 Km/h D5 3,29 0,372 5,72 0,206 10,56 0,103 17,47 0,055 24,23 0,033
0.45 0.4 0.35 0.3 0.25 0.2 0.15 0.1 0.05 0 -0.05 0 20 40 60 V (Km/h) 80 100 D3 D4 D5 f 120 D D2 D1
5,26 0,385 9,16 0,214 16,89 0,107 27,96 0,056 38,78 0,032
7,01 0,389 12,21 0,216 22,52 0,108 37,28 0,054 51,70 0,028
8,77 0,385 15,26 0,213 28,15 0,105 46,60 0,050 64,63 0,021
10,52 0,373 18,31 0,206 33,79 0,100 55,91 0,044 77,55 0,012
12,27 0,354 21,37 0,194 39,42 0,093 65,23 0,036 90,48 0,001
14,03 0,326 24,42 0,178 45,05 0,082 74,55 0,025 103,40 -0,013
Hình 4.13 Ñoà thò nhaân toá ñoäng löïc hoïc cuûa oâtoâ khi coù keùo xe
4.3.6. Xaây döïng ñoà thò ñaëc tính taêng toác cuûa oâtoâ 4.3.6.1. Ñoà thò gia toác cuûa oâtoâ Gia toác oâtoâ khi chuyeån ñoäng khoâng oån ñònh ñöôïc tính
J D g
i
[4.34]
°Trong ñoù: + D : Nhaân toá ñoäng löïc hoïc + J (m/s2) : Gia toác di chuyeån cuûa oâ toâ + =f+i : Heä soá caûn toång coäng; i=0 do tính gia toác treân ñöôøng baèng - 47 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc + i : Heä soá keå ñeán aûnh höôûng cuûa caùc khoái löôïng quay + i = 1,05 + 0,05ihi2 + ihi : Tyû soá truyeàn ôû caùc tay soá a. Khi khoâng keùo xe
Baûng 4.12 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò gia toác ôû caùc tay soá V1 Km/h D1 J1 m/s2 V2 Km/h D2 J2 m/s2 V3 Km/h D3 J3 m/s2 V4 Km/h D4 J4 m/s2 V5 Km/h D5 J5 m/s2
1.8 1.6 1.4 1.2 1 J (m/s2) 0.8 0.6 0.4 0.2 J5 0 -0.2 0 10 20 30 40 50 V (Km/h) 60 70 80 90 100 J4 J3 J1 J2
3,288 0,389 1,469 5,723 0,223 1,315 10,558 0,121 0,831 17,473 0,072 0,463 24,235 0,050 0,277
5,260 0,402 1,523 9,157 0,231 1,364 16,893 0,124 0,861 27,957 0,073 0,469 38,776 0,049 0,261
7,013 0,406 1,539 12,210 0,233 1,377 22,524 0,125 0,864 37,276 0,071 0,454 51,701 0,044 0,223
8,767 0,402 1,522 15,262 0,230 1,360 28,154 0,122 0,844 46,596 0,067 0,419 64,626 0,038 0,163
10,520 0,390 1,475 18,315 0,223 1,314 33,785 0,117 0,803 55,915 0,061 0,366 77,552 0,029 0,082
12,274 0,371 1,397 21,367 0,211 1,238 39,416 0,109 0,739 65,234 0,053 0,293 90,477 0,018 -0,021
14,027 0,343 1,287 24,420 0,195 1,133 45,047 0,099 0,653 74,553 0,042 0,201 103,402 0,004 -0,147
Hình 4.14 Ñoà thò gia toác cuûa oâtoâ coù 5 tay soá
- 48 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc b. Khi coù keùo xe
Baûng 4.13 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò gia toác ôû caùc tay soá V1 Km/h D1 J1 m/s2 V2 Km/h D2 J2 m/s2 V3 Km/h D3 J3 m/s2 V4 Km/h D4 J4 m/s2 V5 Km/h D5 J5 m/s2 3,29 0,372 1,402 5,72 0,206 1,205 10,56 0,103 0,692 17,47 0,055 0,312 24,23 0,033 0,123 5,26 0,385 1,456 9,16 0,214 1,255 16,89 0,107 0,722 27,96 0,056 0,318 38,78 0,032 0,107 7,01 0,389 1,471 12,21 0,216 1,268 22,52 0,108 0,724 37,28 0,054 0,303 51,70 0,028 0,069 8,77 0,385 1,455 15,26 0,213 1,251 28,15 0,105 0,705 46,60 0,050 0,269 64,63 0,021 0,009 10,52 0,373 1,408 18,31 0,206 1,205 33,79 0,100 0,663 55,91 0,044 0,215 77,55 0,012 -0,072 12,27 0,354 1,330 21,37 0,194 1,130 39,42 0,093 0,599 65,23 0,036 0,142 90,48 0,001 -0,175 14,03 0,326 1,220 24,42 0,178 1,024 45,05 0,082 0,513 74,55 0,025 0,050 103,40 -0,013 -0,301
1.6 J1 1.4 1.2 1 J (m/s2) 0.8 0.6 0.4 J4 0.2 0 -0.2 0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 V (Km/h) J5 J3 J2
Hình 4.15 Ñoà thò gia toác cuûa oâtoâ khi keùo moùc
4.3.6.2. Ñoà thò thôøi gian vaø quaõng ñöôøng taêng toác cuûa oâtoâ Thôøi gian ñeå oâtoâ taêng toác töø V1 ñeán V2 xaùc ñònh theo coâng thöùc: - 49 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc
t
V2
V1
j dV
1
[4.35]
Trong ñoù: J (m/s2) Gia toác di chuyeån cuûa oâtoâ Söû duïng phöông phaùp ñoà thò ñeå giaûi tích phaân naøy. Töø ñoà thò gia toác cuûa oâtoâ, chia ñöôøng cong gia toác ra thaønh nhieàu ñoaïn nhoû. Giaû thieát raèng trong moãi khoaûng toác ñoä öùng vôùi ñoaïn ñöôøng cong ñoù thì oâtoâ taêng toác vôùi moät gia toác khoâng ñoåi. Thôøi gian taêng toác cuûa oâtoâ trong khoaûng toác ñoä töø Vi1 ñeán Vi2 ñöôïc xaùc ñònh nhö sau:
t i Vi1 Vi 2 V 1 J itb J itb 3,6
[4.36]
ÔÛ ñaây: Jitb = 0,5(Ji1+Ji2) (Ji1+Ji2) Gia toác öùng vôùi ñieåm ñaàu vaø ñieåm cuoái khoaûng toác ñoä ñaõ choïn. Thôøi gian taêng toác toång coäng töø toác ñoä cöïc tieåu Vmin ñeán toác ñoä V ñöôïc tính:
t t i t1 t 2 t 3 ...t n (s)
i 1 n
[4.37]
Quaûng ñöôøng ñeå oâtoâ taêng toác töø vaän toác V1 ñeán vaän toác V2 xaùc ñònh theo coâng thöùc:
S Vdt (m)
V1 V2
[4.38]
Söû duïng phöông phaùp ñoà thò döïa treân ñoà thò thôøi gian taêng toác vöøa laäp ñeå giaûi tích phaân naøy. Chia ñöôøng cong thôøi gian taêng toác ra nhieàu ñoaïn nhoû vaø thöøa nhaän raèng trong moãi khoaûng thay ñoåi toác ñoä öùng vôùi töøng ñoaïn naøy oâ toâ chuyeån ñoäng ñeàu vôùi toác ñoä trung bình. Vitb = 0,5(Vi2 + Vi1) Quaõng ñöôøng taêng toác cuûa oâtoâ trong khoaûng toác ñoä töø V i1÷ Vi2
S i Vitb .t i 1 (m) 3,6
[4.39]
Quaõng ñöôøng taêng toác toång coäng töø toác ñoä cöïc tieåu Vmin ñeán toác ñoä V
S S i S1 S 2 S 3 ...S n (m)
i 1 n
[4.40]
Ñoái vôùi heä thoáng truyeàn löïc cuûa oâtoâ vôùi hoäp soá coù caáp, thôøi gian chuyeån töø soá thaáp leân cao coù xaûy ra hieän töôïng giaûm vaän toác chuyeån ñoäng cuûa oâtoâ moät khoaûng V. Trò soá giaûm vaän toác chuyeån ñoäng cuûa oâtoâ V coù theå xaùc ñònh nhôø phöông trình chuyeån ñoäng laên trôn cuûa oâtoâ nhö sau: - 50 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc V = (f.g.tl)/i (m/s) [4.41] f Heä soá caûn laên g = 9,81 m/s2 gia toác troïng tröôøng tl Thôøi gian chuyeån soá;vôùi ñoäng cô diesel tl = 1,0÷4s (choïn tl = 2s) a. Khi khoâng keùo xe
Baûng 4.14 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò thôøi gian vaø quaõng ñöôøng taêng toác V Km/h t (s) S (m) 3,29 1,24 0,57 12,27 2,91 4,19
90 80 70 60 t (s) 50 40 30 20 10 0
24,42 7,58 25,61
39,42 14,63 84,22
45,05 16,88 110,58
55,91 26,44 241,70
65,23 34,3 373,92
77,55 53,39 758,05
83,66 81,00 1375,72
0
20
40
V (Km/h)
60
80
100
Hình 4.16 Ñoà thò thôøi gian taêng toác cuûa oâtoâ khi khoâng keùo xe
1600 1400 1200
1000
S (m) 800 600 400 200 0 0 20 40 V (Km/h) 60 80 100
Hình 4.17 Ñoà thò quaõng ñöôøng taêng toác cuûa oâtoâ khi khoâng keùo xe
- 51 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc b. Khi coù keùo xe
Baûng 4.15 Keát quaû tính toaùn caùc giaù trò thôøi gian vaø quaõng ñöôøng taêng toác V Km/h t (s) S (m) 3,29 1,30 0,59
70 60 50
12,27 3,05 4,38
18,31 6,43 18,02
24,42 7,95 27,02
33,79 13,52 69,51
39,42 16,00 94,70
45,05 18,81 127,67
55,91 32,83 321,68
71,25 62,32 850,00
t (s)
40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 V (Km/h) 50 60 70 80
Hình 4.18 Ñoà thò thôøi gian taêng toác cuûa oâtoâ khi keùo xe
900 800 700 600 S (m) 500 400 300 200 100 0 0 10 20 30 40 V (Km/h) 50 60 70 80
Hình 4.19 Ñoà thò quaõng ñöôøng taêng toác cuûa oâtoâ khi keùo xe
- 52 -
Chöông 4: Tính toaùn ñoäng hoïc vaø ñoäng löïc hoïc 4.3.7. Khaû naêng vöôït doác Ñoä doác oâ toâ vöôït ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc: i=D–f [4.42] Trong ñoù: D: Nhaân toá ñoäng löïc hoïc f: Heä soá caûn laên Ñoä doác lôùn nhaát maø oâtoâ coù theå khaéc phuïc ñöôïc: imax = Dmax – f Khi khoâng keùo xe : imax = 38,6 % Khi keùo xe : imax = 36,9 % Töø caùc keát quaû tính toaùn cho thaáy oâ toâ thieát keá coù tính naêng ñoäng löïc hoïc cao. OÂ toâ coù theå hoaït ñoäng toát vôùi caùc tuyeán ñöôøng ôû nöôùc ta.
Baûng 4.16 Keát quaû tính toaùn ñoäng löïc hoïc Thoâng soá Nhaân toá ñoäng löïc hoïc lôùn nhaát Dmax Vaän toác lôùn nhaát Vmax theo caân baèng coâng suaát (km/h) Khaû naêng vöôït doác lôùn nhaát imax (%) Thôøi gian taêng toác ñeán V = 50km/h (s) Thôøi gian taêng toác ñeán 95%Vmax Quaûng ñöôøng taêng toác ñeán toác ñoä 95% Vmax (m) Khoâng keùo xe 0,406 88 38,6% 22 81 1375,7 Coù keùo xe 0,389 75 36,9% 25 62,3 850 Giôùi haïn aùp duïng
[OÂ toâ taûi ≥ 60] [OÂ toâ khaùch ≥ 70] ≥20% [OÂ toâ TP 50]
- 53 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät
Chöông 5: THIEÁT KEÁ KYÕ THUAÄT
----------
5.1. TÍNH KÍCH THÖÔÙC, KHOÁI LÖÔÏNG THUØNG XE
Khoái löôïng rieâng cuûa theùp laø: = 7800 (kg/m3) 5.1.1. Maûng saøn
Hình 5.1. khung xöông maûng saøn. Baûng 5.1. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa maûng saøn S T Teân goïi T 1 Ñaø ngang 0 Ñaø doïc giöõa . thuøng 2 Ñaø doïc 3 hai beân Maët saøn 4 thuøng Toång coäng Chieàu daøi (mm) 2000 4320 4300 Soá löôïng 9 2 2 Tieát dieän maët caét (mm2) 750 950 800 Toång khoái löôïng (kg) 105,5 64 53,7 161 384
Loaïi theùp U80x40x5 U100x50x5 U90x40x5
Vaät lieäu Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45 Theùp taám daøy 2,5 mm
- 54 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.1.2. Khung xöông vaùch traùi
Hình 5.2. Khung xöông vaùch traùi Baûng 5.2. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa maûng traùi Chieàu daøi (mm) 1830 1870 520 420 4280 520 Tieát dieän maët caét (mm2) 231 231 231 231 231 156 Toång khoái löôïng (kg) 23,1 3,4 16,9 4,5 7,7 2,5 63,5 37,5 159,0
ST T 1 2 3 4 5
Teân goïi Xöông ñöùng Xöông doïc vaùch Xöông baét tuû treo Toân oáp ngoaøi Toân oáp trong Toång coäng
Loaïi theùp
Vaät lieäu
Soá löôïng 7 1 18 6 1 4
40x40x1,5 40x40x1,5 V40x40x2
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45 Inox430 boùng 1mm Toân ïkeõm 0,6 mm
- 55 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.1.3. Khung xöông vaùch phaûi
Hình 5.3. Khung xöông vaùch phaûi
Baûng 5.3. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa maûng phaûi Chieàu daøi (mm) 1830 1870 1830 560 600 4240 250 830 1650 1570 720 240 560 Tieát dieän maët caét (mm2) 231 231 464 231 231 231 231 464 171 171 171 171 156 Toång khoái löôïng (kg) 13,2 3,4 13,2 12,1 3,2 7,6 1,4 3,0 4,4 4,2 1,9 1,6 9,9 53,0 31,2 16,7 1,5 180,5
STT
Teân goïi
Loaïi theùp
Vaät lieäu
Soá löôïng 4 1 2 12 3 1 3 1 2 2 2 5 13
1
Xöông ñöùng
40x40x1,5 80x40x1,5 40x40x1,5 80x40x1,5
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45
2
Xöông doïc vaùch
3
Thanh cöûa Xöông baét tuû Toân oáp ngoaøi Toân oáp trong Toân oáp cöûa Baûnleà+ tay khoaù cöûa… Toång coäng
5 6 7 8 9
V40x40x2
Theùp C45 Inox430 boùng1mm Toân ïkeõm 0,6 mm Inox430 boùng 0,8mm
- 56 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.1.4. Khung xöông maûng mui
Hình 5.4. khung xöông maûng mui. Baûng 5.4. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa maûng mui. Toång Tieát dieän khoái maët caét löôïng (mm2) (kg) 231 15,4 231 12,1 231 2,2 231 231 26,7 2 65,5 38,7 162,5
STT
Teân goïi
Loaïi theùp
Vaät lieäu
Chieàu daøi (mm) 4280 560 600 1850 560
Soá löôïng 2 12 2 8 2
1 2 3 4 5
Xöông doïc
40x40x1,5
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45 Inox430 boùng1mm Toân ïkeõm 0,6 mm
Xöông 40x40x1,5 ngang Xöông baét U30x30x20 ñeøn Toân oáp ngoaøi Toân oáp trong Toång coäng
- 57 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.1.5. Khung xöông maûng tröôùc
475 475 470
1870
1930
Hình 5.5. Khung xöông maûng tröôùc
Baûng 5.5. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa maûng tröôùc. Chieàu daøi (mm) 1870 1830 440 1850 Toång Tieát dieän Khoái maët caét löôïng (mm2) (kg) 231 6,7 231 6,6 231 12,7 231 3,3 28,6 16,9 58
STT
Teân goïi
Loaïi theùp
Vaät lieäu
1 2 3 4
Xöông ñöùng
40x40x1,5
Theùp C45 Theùp C45 Inox430 boùng1mm Toân ïkeõm 0,6 mm
Xöông 40x40x1,5 ngang Toân oáp ngoaøi Toân oáp trong Toång coäng
- 58 -
450
450
450
Soá löôïng 2 2 16 1
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.1.6. Khung xöông maûng sau
900 340 340
1834
Hình 5.6. khung xöông cöûa sau vaø maûng sau Baûng 5.6. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa maûng sau. Toång Khoái löôïng (kg) 15,7 6,7 3,3 9,8 9,4 4,4 6,2 6,4 21 2,5 85,5
450
450
STT
Teân goïi
Loaïi theùp
Vaät lieäu
Chieàu daøi (mm)
Soá löôïng
Tieát dieän maët caét (mm2)
1
Truï ñöùng
80x40x2 80x40x2
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45
2190 1850 1850 1834 1754 820
2 1 1 4 4 4 16
464 464 231 171 171 171 171
2
Thanh ngang
40x40x1,5
3 4 6 7
Cöûa Toân oáp Toân oáp cöûa Baûnleà+tay khoaù cöûa Toång coäng
40x20x1,5
Theùp C45 Inox430 boùng1mm Inox430 boùng0,8mm
292
- 59 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.1.7. Caùc tuû treo
Baûng 5.7. Baûng keâ soá löôïng caùc thanh cuûa caùc tuû treo Chieàu daøi (mm) 470 580 560 910 950 960 506 910 Toång Tieát dieän Khoái maët caét löôïng (mm2) (kg) 1,6 2,0 1,5 111 2,4 1,6 3,3 1,0 44 1,2 21,9 36,6 1,4 1,4 4,0 1 0,5 0,8 9,8 19,0 0,9 2,0 0,7 1,4 2,2 3,0 2,1 0,6 1,6 1,5 27 43,0
STT
Teân goïi
Loïai theùp
Vaät lieäu
Soá löôïng 4 4 3 3 2 4 6 4
20x20x1,5 1 Tuû vaùch traùi 12x12x1 Inox 430 boùng Toång coäng 20x20x1,5 Tuû ñieän vaùch traùi V20x20x1,5 12x12x1 Inox 430 boùng Toång coäng
Theùp C45
Theùp C45
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45
2
260 400 1160 1160 360 606
6 4 4 2 4 4
111 57,75 44
20x20x1,5
Theùp C45
3
Tuû vaùch phaûi 12x12x1 Theùp C45
V20x20x1,5 Theùp C45 Inox 430 boùng Toång coäng
360 380 395 810 850 1160 1200 430 1160 570
3 6 2 2 3 3 2 4 4 6
111
44 57,75
Troïng löôïng vaùch traùi : Gvt =159+19+36,6 =214,6 kG Troïng löôïng vaùch phaûi : Gvp = 180,5 +43 =223,5 kG Troïng löôïng thuøng ( 6 maûng +tuû ñoà ngheà): Gthuøng = Gsaøn + Gvt +Gvp +Gmui +Gtröôùc + Gsau =384+214,6+223,5+162,5+58+85,5 =1128,1 kG 1130 kG - 60 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Troïng löôïng thuøng chuyeân duøng :Gth Thuøng xe : 6 maûng + tủ đựng ñoà ngheà : Maùy neùn khí : Maùy phaùt ñieän : Caåu ñoäng cô vaø hoäp soá Kích caù saáu Ñoà ngheà +thuøng ñöïng ñoà ngheà ø phuï tuøng thay theá(tuû ñieän : 25 kG , keä ñeå ñoà ngheà 50 kG, khu vöïc bình chöõa chaùy vaø cuïc canh 25 kG ) Böûng naâng Toång coäng Taûi troïng haøng cuûa xe: GH
G H Ga (Gth G KL Gcs )
1130 kG 275 kG 100 kG 150 kG 100 kG 100 kG
300 kG 2155 kG
5.1
GH 4650 (2155 195 1915 ) 385 (kG).
°Trong ñoù:
Ga 4650 (kG) , toång troïng taûi cuûa xe.
Gth =2155, troïng löôïng thuøng chuyeân duøng. G KL 195 (kG) , troïng löôïng kíp laùi. Gcs 1915 (kG) , töï troïng xe cô sôû. Troïng löôïng thuøng chuyeân duøng khi ñaày taûi: = Gth + GH =2155+385=2540 (kG)
5.2. TÍNH TOAÙN SÖÙC BEÀN KEÁT CAÁU CHÍNH
5.2.1. Tính toaùn söùc beàn daàm ngang saøn thuøng taûi - Caùc giaû thieát khi tính toaùn: + Troïng löôïng toaøn boä vaùch taùc duïng leân daàm ngang taïi ñieåm ñaàu daàm ngang. + Töï troïng maët saøn thuøng vaø taûi troïng oâtoâ traûi ñeàu treân saøn xe. + Caùc daàm ngang maët saøn coù tieát dieän khoân g thay ñoåi vaø soá löôïng daàm ngang chòu löïc laø 9 daàm. - Khi ñoù caùc daàm ngang saøn thuøng chòu taùc duïng cuûa caùc taûi troïng: + Taûi troïng phaân boá ñeàu:
p G a Gv 45616 ,5 7318 ,3 =2117,1 (N/m) L N .n 2,01 .9
[5.2]
°Trong ñoù: Ga = 4650.9,81 = 45616,5 N: taûi troïng thuøng chuyeân duøng - 61 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Gv = 1130-384 =746 kG = 746.9,81 = 7318,3 N: troïng löôïng caùc vaùch thuøng tröø maûng saøn thuøng LN = 2,01 m: chieàu daøi moãi daàm ngang n =9: soá daàm ngang. + Taûi troïng taäp trung taïi caùc ñaàu muùt: pd =
Gv 7318,3 = 406,6 2.n 2.9
(N/m)
[5.3]
-
- Tieát dieän chòu löïc: + Caùc daàm ngang ñöôïc söû duïng töø theùp U80x40x5 + ÖÙng suaát uoán cho pheùp cuûa vaät lieäu [], Mpa : 120 = 1280kG/cm2 Sô ñoà tính toaùn:
Toïa ñoä caùc nuùt: 1(0,00); 2(655,00); 3(1355,00); 4(2010,00) KEÁT QUAÛ TÍNH TOAÙN: Bieåu ñoà moâ men uoán:
Moâ men uoán lôùn nhaát:
Mumax = 4,54.105 (N.mm)
- 62 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Bieåu ñoà chuyeån vò:
Chuyeån vò lôùn nhaát : ymax = 1,32 (mm) Bieåu ñoà öùng suaát:
ÖÙng suaát uoán lôùn nhaát: Vaäy daàm ngang ñuû beàn.
Umax = 30,78 (MPa) < [] = 120 (MPa)
5.2.2. Tính beàn khung xöông vaùch thuøng taûi 5.2.2.1. Vaùch hoâng traùi Ngoaïi löïc taùc duïng Khi phanh ñoät ngoät caùc thanh khung xöông vaùch chòu taùc duïng cuûa caùc taûi troïng: - Taûi troïng phaân boá ñeàu treân moäi coät ñöùng p1:
P1 Gvt 214 ,6 a Ph m ax 7 89 ,3 (N/m) Lc xn 1,87 .9
5.4
°Trong ñoù:
+ Gvt = 214,6 (kG) - Troïng löôïng vaùch traùi + Lc = 1,87 (m) - Chieàu cao caùc coät ñöùng tính toaùn + n = 8 - Soá coät tính toaùn - 63 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät + aPhmax = 7 (m/s2)- Gia toác phanh lôùn nhaát khi oâtoâ di chuyeån - Taûi troïng phaân boá doïc thanh ngang tieáp giaùp mui do löïc quaùn tính phaàn khoái löôïng khung mui gaây ra p2:
P2 G mui 162 ,5 a Ph m ax 7 132 ,9 (N/m) 2 xLD 2.4,28
5.5
°Trong ñoù:
+ Gmui = 162,5 (kG) - Troïng löôïng maûng mui + LD = 4,28 (m) - Chieàu daøi thanh ngang tieáp giaùp mui xe
G sau 85,5 a Ph m ax 7 160 (N/m) 2 xLc 2.1,87
-Taûi troïng phaân boá ñeàu treân coät ñöùng sau cuøng p3:
P3
5.6
° Trong ñoù: + Gsau = 85,5 (kG) - Troïng löôïng maûng sau + Lc = 1,87 (m) - Chieàu cao caùc coät ñöùng tính toaùn -Taûi troïng phaân boá ñeàu treân coät ñöùng tröôùc p4:
P4 Gtruoc a Ph m ax 108 ,6 (N/m) 2 xLc
5.7
°Trong ñoù: + Gtröôùc = 58 (kG)- Troïng löôïng khung xöông maët tröôùc vaø toân oáp ngoaøi + LC = 1,87 (m)- Chieàu cao caùc coät ñöùng tính toaùn + Tieát dieän chòu löïc + Caùc thanh khung xöông vaùch ñöôïc gia coâng töø theùp caùn ñònh hình 40x40x1,5 . ÖÙng suaát cho pheùp cuûa vaät lieäu [], Mpa : 120 Sô ñoà tính toaùn:
- 64 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Bieåu ñoà moâmen uoán:
Moâment uoán lôùn nhaát: Mumax = 113,2 (N.m) -Bieåu ñoà chuyeån vò:
Chuyeån vò lôùn nhaát : ymax = 1,1 (mm)
- 65 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät -Bieåu ñoà ÖÙng suaát:
ÖÙng suaát lôùn nhaát: Umax = 30,76 (MPa) < [] = 120 (MPa) KEÁT LUAÄN : Töø caùc keát quaû tính toaùn treân cho thaáy keát caáu maûng traùi thuøng taûi ñaûm baûo ñieàu kieän beàn khi di chuyeån. 5.2.2.2. Vaùch hoâng phaûi Ngoaïi löïc taùc duïng: Khi phanh ñoät ngoät caùc thanh khung xöông vaùch chòu taùc duïng cuûa caùc taûi troïng : -Taûi troïng phaân boá ñeàu treân moäi coät ñöùng p1:
P1 Gvp Lc a Ph max 223,5 7 82,9 (N/m) 18,88
5.8
° Trong ñoù: + Gvp =223,5 kG - Troïng löôïng maûng phaûi + Lc = 1,87.8 + + 0,56.7 = 18,88 (m) – toång chieàu cao caùc coät ñöùng tính toaùn + aPhmax = 7 (m/s2)- Gia toác phanh lôùn nhaát khi oâtoâ di chuyeån -Taûi troïng phaân boá doïc thanh ngang tieáp giaùp mui do löïc quaùn tính phaàn khoái löôïng khung mui gaây ra p2:
P2 G mui 162 ,5 a Ph m ax 7 132 ,9 (N/m) 2 xLD 2.4,28
5.9
°Trong ñoù: +Gmui = 162,5kG - Troïng löôïng maûng mui vaø maùy laïnh + LD = 4,28 (m) - Chieàu daøi thanh ngang tieáp giaùp mui xe -Taûi troïng phaân boá ñeàu treân coät ñöùng sau cuøng p3:
P3 G sau 85,5 a Ph m ax 7 160 (N/m) 2 xLc 2.1,87
5.10
- 66 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät ° Trong ñoù: + Gsau = 85,5 (kG) - Troïng löôïng maûng sau + LC = 1,87 (m) - Chieàu cao caùc coät ñöùng tính toaùn -Taûi troïng phaân boá ñeàu treân coät ñöùng tröôùc p4:
P4 Gtruoc a Ph m ax 108 ,6 (N/m) 2 xLc
5.11
° Trong ñoù: + Gtröôùc = 58 (kG)- Troïng löôïng khung xöông maët tröôùc vaø toân oáp ngoaøi + Lc = 1,87 (m)- Chieàu cao caùc coät ñöùng tính toaùn Tieát dieän chòu löïc Caùc thanh khung xöông vaùch ñöôïc gia coâng töø theùp caùn ñònh hình : 40x40x1,5 80x40x1,5 ÖÙng suaát cho pheùp cuûa vaät lieäu [], Mpa :120 Sô ñoà tính toaùn:
- 67 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Bieåu ñoà moâ men uoán:
Moâment uoán lôùn nhaát: Mumax = 88,1(N.m) Bieåu ñoà chuyeån vò:
Chuyeån vò lôùn nhaát :ymax = 0,82 (mm)
- 68 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät -Bieåu ñoà ÖÙng suaát:
ÖÙng suaát lôùn nhaát: Umax = 27,7 (MPa) < [] = 120 (MPa) KEÁT LUAÄN : Töø caùc keát quaû tính toaùn treân cho thaáy keát caáu maûng phaûi thuøng taûi ñaûm baûo ñieàu kieän beàn khi di chuyeån.
5.3. BÖÛNG NAÂNG
5.3.1. Sô ñoà ñoäng hoïc cô caáu naâng Töø nhöõng thoâng soá xaùc ñònh ôû phaàn thieát keá boá trí chung laäp ñöôc sô ñoà ñoäng hoïc cuûa cô caáu naâng nhö sau:
5 4 3 2 1
- 69 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät
Baûng 5.8 : Baûng thoâng soá ñoäng hoïc cô caáu naâng
Vò trí 1 2 3 4 5
Goùc naâng α(ñoä) 0 20 40 60 77 Goùc naâng α: 770 0
Goùc ñaët xylanh β (ñoä) 15 27 30 29 26
Chieàu cao naâng h (mm) 0 334 598 632 983
Haønh trình xy lanh(mm) 0 40 92 144 186
Thoâng soá ñoäng hoïc chung Goùc ñaët xy lanh β : 260 0 Chieàu cao naâng h : 983 mm Haønh trình laøm vieäc xylanh : 186 mm 5.3.2. Phaân tích ñoäng löïc hoïc cô caáu naâng
B
Pxl
o
A
G1
Ta coù : G1. OB = Pxl .OA Pxl =
G1 .OB G G ' 500 200 Vôùi G1= =350 kG 2 2 OA
°Trong ñoù : +Gh: Troïng löôïng naâng Gh = 500 kG +G’: Töï troïng cuûa saøn naâng G’ = 200 kG
Baûng 5.9 : Baûng thoâng soá ñoäng löïc hoïc cô caáu naâng
Goùc naâng α 0 20 40 60 77
OA(mm) 82 138 152 148 134
OB(mm) 1226 1272 1224 1092 922 - 70 -
Pxl(kG) 5232,9 3226,1 2818,4 2582,4 2408,2
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät 5.3.3. Tính toaùn ñöôøng kính xy lanh Ñöôøng kính trong cuûa xy lanh thuûy löïc ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc:
D 4.Pxl .i . pB
5.12
°Trong ñoù + Pxl : 5232,9 (kG)- Löïc xy lanh caàn cung caáp ñeå naâng saøn + i=1,2 : Heä soá döï tröõ + pB =140 (kG/cm2 )- AÙp suaát laøm vieäc cuûa heä thoáng thuûy löïc. D 75,6 (mm)
Baûng 5.10 Baûng tra ñöôøng kính xylanh cuûa haõng ASHUN
Döïa vaøo baûng ta choïn xy lanh thuyû löïc cuûa haõng ASHUN coù caùc thoâng soá kyõ thuaät cô baûng sau : +Ñöôøng kính xy lanh : 80 mm +Haønh trình piston: 200 mm + AÙp suaát lôùn nhaát :140 (kG/cm2). 5.3.4. Tính toaùn choïn bôm
t 15( s). Choïn thôøi gian naâng 1 xy lanh thuûy löïc : Vaän toác chaát loûng di chuyeån trong xy lanh thuyû löïc :
- 71 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät
v H 0,2 0,013(m / s). t 15
5.13
Q i.v.
Ta tính toaùn löu löôïng bôm theo coâng thöùc:
.D 2
4
5.14
°Trong ñoù : + Q : Löu löôïng bôm caàn cung caáp : + v: Vaän toác chaát loûng di chuyeån trong xy lanh thuyû löïc : + D: Ñöôøng kính xy lanh thuûy löïc + i: Heä soá döï tröõ Q = 4,7 (lít/phuùt) . - Coâng suaát cung caáp cho bôm hoaït ñoäng : N
Q.Pb 600 .
5.15
°Trong ñoù : +pB =140 (kG/cm2 )- AÙp suaát laøm vieäc cuûa heä thoáng thuûy löïc. +η :Hieäu suaát toång hôïp: η = 0,95 N = 1,15(kW) Töø keát quaû tính toaùn ta choïn bôm thuûy löïc W80D kieåu A+Cetop 03 cuûa haõng WINNER coù caùc thoâng soá kyõ thuaät cô baûng sau : + AÙp suaát lôùn nhaát :140 (kG/cm2) +Löu löôïng bôm : 5,5 (lít /phuùt ) + Coâng suaát bôm : 1,2 (kW)
Hình 5.7. Bôm thuûy löïc haõng WINNER
5.3.5. Choïn oáng daãn daàu thuûy löïc Ñeå choïn ñöôïc oáng thích hôïp, caàn caùc thoâng soá : - Löu löôïng cuûa heä thoáng ñeå tìm ra kích thöôùc oáng caàn thieát. - Aùp löïc vaø nhieät ñoä trong heä thoáng ñeå xaùc ñònh loaïi oáng söû duïng. Kích thöôùc oáng phaûi phuø hôïp vôùi caùc yeâu caàu veà löu löôïng cuûa heä thoáng. OÁng quaù nhoû seõ haïn cheá löu löôïng gaây ra söï quaù nhieät vaø toån thaát aùp löïc. OÁng quaù - 72 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät lôùn coù theå quùa yeáu khoâng chòu noåi aùp löïc cuûa heä thoáng, ñaây laø lyù do vì sao oáng lôùn phaûi kieân coá hôn ñeå cuøng chòu aùp löïc nhö oáng nhoû. Hôn nöõa, oáng lôùn ñaét tieàn hôn. Moät yeáu toá khaùc caàn xem xeùt ñoù laø: oáng phaûi töông hôïp vôùi chaát loûng trong heä thoáng. Caùch choïn loaïi oáng OÁng ñöôïc phaân loaïi theo ñoä beàn cuûa keát caáu vaùch oáng. Coù 4 loaïi: + Ñöôïc teát baèng vaûi sôïi + Ñöôïc teát baèng daây kim loaïi ñôn + Ñöôïc teát baèng daây kim loaïi keùp + Ñöôïc teát baèng daây kim loaïi xoaén oác OÁng chòu ñöôïc aùp löïc cao söû duïng caùc lôùp gia coá chaéc chaén hôn hoaëc caùc lôùp ñaëc bieät. Tuy nhieân aùp löïc maø oáng seõ xöû lyù khaùc vôùi kích thöôùc cuûa noù. OÁng lôùn chòu ñöôïc ít aùp löïc hôn oáng nhoû coù cuøng moät caáu keát, vì noù coù dieän tích lôùn hôn. Nhieät ñoä daàu thuyû löïc cuõng quyeát ñònh vieäc choïn löïa oáng. Tuy caû 4 loaïi oáng ñeàu xöû lyù ñöôïc nhieät ñoä hoaït ñoäng thuûy löïc bình thöôøng, song nhöõng oáng ñaëc bieät ñöôïc thieát keá chòu ñöôïc nhieät ñoä cao hôn nhieàu. OÁng deûo: laø daïng toát nhaát cuûa heä thoáng thuyû löïc ñaùp öùng ñöôïc haàu heát öùng duïng. OÁng khoâng nhöõng giuùp chuyeån ñoäng maø coøn haáp thu chaán ñoäng vaø tieáng oàn, chòu ñöïng ñöôïc “söï naâng” aùp löïc, deã daøng thieát keá vaø keát noái. Bao goàm ba phaàn cô baûn : + Ruoät oáng + Caùc lôùp gia coá + Lôùp voû boïc ngoaøi OÁng trong laø moät lôùp cao su toång hôïp chòu daàu. Noù phaûi nhaün, deã uoán, vaø coù khaû naêng chòu nhieät vaø söï maøi moøn. Caùc lôùp gia coá khaùc nhau theo caùc loaïi oáng. Caùc lôùp naøy ñöôïc laøm baèng caùc sôïi thieân nhieân hay sôïi toång hôïp, baèng daây theùp beän laïi, hoaëc toång hôïp caùc loaïi treân. Ñoä beàn caùc lôùp naøy leä thuoäc vaøo yeâu caàu aùp löïc cuûa heä thoáng söû duïng oáng. OÁng thöôøng söû duïng caùc boä noái baèng kim loaïi ôû moãi ñaàu.
- 73 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät
Baûng 5.10 Baûng löïa choïn oáng daãn daàu thuûy löïc Kích thöôùc oáng tính theo mm OÁng teát baèng daây kim loaïi ñôn (neáu aùp suaát laøm vieäc heä thoáng baèng…) OÁng teát baèng daây kim loaïi keùp (neáu aùp suaát laøm vieäc heä thoáng baèng…) OÁng teát baèng daây kim loaïi xoaén (neáu aùp suaát laøm vieäc heä thoáng baèng…)
6,35 9,525 12,7 15,875 19,05 25,4 31,75 38,1 50,8
20,670 MPa 15,502 MPa 13,780 MPa 12,058 MPa 10,335 MPa 5,512 MPa 4,134 MPa 3,445 MPa 2,412 MPa
34,450 MPa 27,560 MPa 24,115 MPa 18,948 MPa 15,502 MPa 12,919 MPa 11,196 MPa 8,647 MPa 7,751 MPa
--34,450 MPa 27,560 MPa --20,670 MPa 20,670 MPa 20,670 MPa 20,670 MPa 17,225 MPa
Aùp suaát laøm khi vieäc cuûa heä thoáng laø 140 (kG/cm 2 ), nhö vaäy aùp suaát trong ñöôøng oáng daãn ñöôïc quy ñoåi veà Mpa laø: p = 140.104.9,81 = 13,73.106 (Pa) p = 13,73 (MPa). Döïa vaøo baûng tra aùp suaát cuûa oáng daây daãn treân, ta choïn loaïi oáng teát baèng daây kim loaïi ñôn coù ñöôøng kính: Dong =13,78 (mm) 5.3.6. Sô ñoà thuûy löïc a. Sô ñoà nguyeân lyù hoaït ñoäng 1 – Bình chöùa daàu 2 – Van an toaøn 3 – Bôm 4 – Moâtô ñieän 5 – Van solenoid 4 cöûa, 3 vò trí 6 – Van moät chieàu 7 – Xylanh thuûy löïc 8 – Van tieát löu 9 – Loïc daàu
( Baûng tra ñöôøng kính ñöôïc cung caáp bôûi nhaø saûn xuaát Star Hydraulics)
b. Nguyeân lyù hoaït ñoäng Trong sô ñoà treân, bình chöùa daàu 1 coù nhieäm vuï chöùa daàu thuûy löïc cung caáp cho heä thoáng. Khi bôm ñöôïc daãn ñoäng bôûi moâtô ñieän 4, daàu ñöôïc bôm ñeán van - 74 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät solenoid. Van an toaøn coù nhieäm vuï hoài daàu veà bình chöùa khi xaûy ra vöôït aùp trong heä thoáng, ñaûm baûo an toaøn cho bôm vaø heä thoáng. Giaû söû trong tröôøng hôïp ngöôøi söû duïng ñang naâng böûng naâng, daàu seõ ñöôïc bôm qua cöûa van solenoid 5 ñeán phaàn ñaùy cuûa xylanh thuûy löïc 7 thoâng qua oáng daãn daàu vaøo ñaùy xylanh qua van moät chieàu 6. Van tieát löu 8 coù nhieäm vuï oån ñònh löu löôïng cung caáp cho xylanh. Khi daàu ñöôïc bôm vaøo khoang ñaùy cuûa xylanh, daàu trong khoang treân cuûa xylanh thuûy löïc seõ theo oáng daãn daàu hoài 7 trôû veà boàn chöùa qua baàu loïc 9. Baàu loïc 9 coù nhieäm vuï loïc caùc chaát caën baõ trong daàu thuûy löïc, ñaûm baûo daàu saïch vaø ñoä oån ñònh, ñoä beàn cho caùc chi tieát trong heä thoáng thuûy löïc. Trong tröôøng hôïp haï böûng naâng, daàu ñöôïc bôm ngöôïc vaøo khoang ñaàu cuûa xylanh, daàu ôû khoang ñaùy ñöôïc hoài veà boàn chöùa thoâng qua vieäc ñoùng môû caùc cöûa cuûa van solenoid hôïp lyù. 5.3.7. Tính toaùn söùc beàn caùc keát caáu chính. 5.3.7.1. Tính toaùn caùc tay ñoøn + Gh: Troïng löôïng naâng Gh = 500 kG + G’: Töï troïng cuûa saøn naâng G’ = 200 kG - Trong quaù trình laøm vieäc moãi tay ñoøn phaûi chòu moät löïc
G G ' 500 200 9,81 =1716,75 P= n 4
5.16
°Trong ñoù : n laø soá tay ñoøn - Giaû thieát khi tính toaùn troïng löôïng naâng ñöôïc ñaët ngay taâm böûng naâng khi ñoù ñaàu moãi tay ñoøn phaûi chòu theâm moät momen 5.17 M =P.L=1716,75.0,5=858,4 9 (N.m) °Trong ñoù : L laø khoaûng caùch töø troïng taâm böûng naâng ñeán ñaàu tay ñoøn TAY ÑOØN 1 : - Sô ñoà tính
- 75 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät - Bieåu ñoà Moâ Men
Moâment uoán lôùn nhaát: Mumax = 2103,9 (N.m) -Bieåu ñoà öùng suaát
ÖÙng suaát uoán lôùn nhaát: Umax = 55,65 (MPa) < [] = 120 (MPa) TAY ÑOØN 2 : - Sô ñoà tính
- 76 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät - Bieåu ñoà Moâ Men
Moâment uoán lôùn nhaát: Mumax = 2103,9 (N.m) -Bieåu ñoà öùng suaát
ÖÙng suaát uoán lôùn nhaát: Umax = 55,33 (MPa) < [] = 120 (MPa) Keát luaän : Caùc tay ñoøn thoaû maûn ñieàu kieän beàn 5.3.7.2. Tính toaùn bu loâng lieân keát böûng naâng vôùi chassis
M1 FG1 Fm1 G1 FG2 FG3 Fm2 FG5 FG6 Fm3
B
FG4 Fm4 Fm5
oF
m6
G1
- 77 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät Ta coù : + Gh: Troïng löôïng naâng Gh = 500 kG + G’: Töï troïng cuûa saøn naâng G’ = 200 kG
G G' Nhö vaäy moãi nhoùm bu loâng phaûi chòu 1 löïc laø : =350 (kG) 2
G1 =350.9,81 =3433,5 (N) Dôøi löïc veà troïng taâm : M1 =G1.OB=3433,5.1,1 = 3776,85 (N.m) Vôùi O laø troïng taâm cuûa nhoùm bu loâng FGi = FMi =
G1 3433,5 = 572,25 (N) n 6
M 1 .ri
5.18 5.19 5.20 5.21
Vôùi n laø soá bu loâng cuûa 1 nhoùm
ri laø khoaûng caùch töø troïng taâm cuûa nhoùm bu loâng tôùi bu loâng thöù i FM1=FM4 =
3776 ,85 .0,11 = 8051,4(N) 4.( 0,11) 2 2.( 0,04 ) 2
z i .ri
2
Löïc lôùn nhaát taùc duïng leân bu loâng 1 vaø bu loâng 4 : F1 =F4 = FGi + FM1.cos230 = 7983,6 (N) Löïc toaøn phaàn taùc duïng leân bu loâng F 1,3k .(1 ) .Fi = [1,3.2,5.(1-0,25)+0,25].7983,6 = 21455,9 N 5.22 Vôùi k laø heä soá an toaøn : choïn k =2,5 laø heä soá ngoaïi löïc ; choïn =0,25 Suy ra, ñöôøng kính trong cuûa ren buloâng laø:
d1 4.F . k
5.23
+ Choïn vaät lieäu laøm buloâng laø theùp C45, coù: ch = 360 (Mpa) vaø heä soá an toaøn [s] = 2. 360 k ch 180 (Mpa)
s
2
5.24
+ Vaäy: d 1
4.21827 ,1 = 12,31 (mm) .180
Theo chuaån ta choïn buloâng M16, coù d 1 = 13,835 (mm)
5.4. TÍNH TOAÙN BU LOÂNG LIEÂN KEÁT VÔÙI CHASSIS
Caùc moái gheùp lieân keát buloâng giöõa thuøng taûi vaø chassis oâtoâ ñöôïc tính toaùn döïa treân cô sôû löïc eùp cuûa buloâng vaø heä soá ma saùt giöõa beà maët laøm vieäc cuûa caùc chi tieát. Cheá ñoä taûi troïng tính toaùn laø trong cheá ñoä phanh gaáp vaø khi oâtoâ quay voøng vôùi baùn kính quay voøng nhoû nhaát vôùi vaän toác toái ña theo oån ñònh cuûa xe. Qua caùc keát quaû nghieân cöùu vaø thöïc teá söû duïng, ngöôøi ta nhaän thaáy raèng löïc ly taâm sinh ra - 78 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät khi oâtoâ quay voøng thöôøng nhoû hôn nhieàu so vôùi khi phanh gaáp vôùi gia toác phanh cöïc ñaïi Jpmax. Vì vaäy khi tính toaùn caùc moái gheùp lieân keát buloâng, chæ caàn tính toaùn cho tröôøng hôïp nguy hieåm nhaát laø khi phanh oâtoâ gaáp.
Baûng 5.11 Kieåm tra lieân keát giöõa thuøng taûi vaø khung oâtoâ BAÛNG THOÂNG SOÁ TÍNH TOAÙN Löïc eùp cuûa moät buloâng KG( tra baûng löïc eùp buloâng) (pe) Soá buloâng lieân keát thuøng taûi vôùi khung oâtoâ (n) Heä soá ma saùt (fms) Troïng löôïng gaây ra löïc quaùn tính (thuøng xe khi ñaày taûi) kG Gia toác phanh m/s2 (jp)
1200 8 0,4 2540 7
Ñieàu kieän ñaûm baûo khoâng coù söï xeâ dòch giöõa cuïm thuøng haøng vaø khung oâtoâ laø: Pms > Pj . °Trong ñoù: + Pj – löïc quaùn tính do troïng löôïng cuïm thuøng haøng vaø taûi troïng sinh ra khi phanh.
Pj (Gth GH ). j p g , (kG).
5.25
Pj
2540 .7 1812 ,4(kG). 9,81
+ Pms – löïc ma saùt giöõa thuøng vaø daàm doïc sinh ra do löïc eùp cuûa caùc buloâng vaø taûi troïng + troïng löôïng baûn thaân thuøng haøng:
Pms ( pe .n Gth G H ). f ms (kG). Pms (1200 .8 2540 ). 0,4 4856 (kG).
5.26
+ pe – löïc eùp cuûa 01 buloâng( öùng vôùi buloâng M16, vaät lieäu laø theùp 45). Tra baûng löïc eùp buloâng, ta coù: pe = 1200(kG). + n – soá buloâng. n = 8. + fms – heä soá ma saùt giöõa khung phuï vaø daàm doïc. f ms = 0,4. Keát luaän: Pms > Pj ; nhö vaäy moái gheùp ñuû beàn. TÍNH TOAÙN BEÀN BULOÂNG: ÖÙng suaát keùo cho pheùp cuûa vaät lieäu buloâng theùp 45 ñöôïc thöôøng hoùa:
ch
1,5.( K d 1)
35 6,67 ( kG / mm 2 ). 1,5.( 2,5 1)
5.27
Trong ñoù: - ch 3500 (kg / cm 2 ) ch 35 (kG / mm 2 ). - Kd = 2,5 – heä soá taûi troïng ñoäng. Löïc keùo buloâng: löïc keùo buloâng phaûi sinh ra ma saùt thaéng ñöôïc löïc quaùn tính ngang. - 79 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät
F Pj 2n. f ms 1812,4 283,2(kG). 2.8.0,4
5.28
Dieän tích maët caét buloâng M16x1,5 coù: S .7,19 2 162 ,4(mm 2 ). ÖÙng suaát keùo:
Suy ra: 1,74 (kG / mm 2 ) 6,67 (kG / mm 2 ). Thoûa beàn buloâng.
Baûng 5.12 Baûng tham khaûo giaù trò löïc eùp buloâng
F 283 ,2 1,74 (kG / mm 2 ). S 162 ,4
5.29
TAÛI TROÏNG KHOÂNG ÑOÅI VAØ MOMEN XIEÁT CHO PHEÙP ÑOÁI VÔÙI BULOÂNG REN HEÄ MEÙT BÖÔÙC LÔÙN Đường kính ren 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 27 30 36 Theùp CT3 Tải trọng A 75 140 240 360 500 750 1000 1400 1900 2300 3300 4500 7000 B 340 620 1000 1400 2000 2700 3300 4300 5400 6200 8200 10000 14600 Theùp 45 Tải trọng A 120 220 380 580 850 1200 1600 2400 3200 4400 5300 7400 11000 B 500 900 1500 2100 3000 4000 5000 6000 8000 9500 12000 15000 22000 Theùp 40 Tải trọng A 175 340 560 850 1300 1900 2500 3500 4600 5600 7400 10000 15000 B 680 1200 2000 2800 4000 5400 6600 8600 10800 12400 16400 20000 29000
Moâ men xiết 22 54 110 190 300 480 660 950 1300 1600 2400 3200 5800
Moâ men xiết 35 86 170 300 480 770 1000 1500 2100 2600 3800 5200 9200
Moâ men xiết 70 172 340 600 960 1500 2000 3000 4200 5200 7600 10400 18400
° Ghi chuù: + A – khoâng kieåm tra löïc xieát, taûi troïng. + B – kieåm tra löïc xieát, tính toaùn chính xaùc taûi troïng keå caû löïc xieát.
Baûng 5.13 Baûng ñaëc tính cô baûn cuûa moät soá vaät lieäu cheá taïo buloâng Baûng ñaëc tính cô baûn cuûa moät soá vaät lieäu cheá taïo buloâng
Maùc theùp vaø lónh vöïc aùp Giôùi haïn duïng KG/cm2
beàn
keùo,
Giôùi haïn chaûy, KG/cm2
Giôùi haïn moûi, KG/cm2
- 80 -
Chöông 5: Thieát keá kyõ thuaät
CT10 CT3 CTA12 CT5 CT45 40X 30XH 30XH3 18XHBA 3200-4200 3800-4500 4500-6000 5000-6000 6000-7000 9000-10000 9000-10000 9000-10000 10000-11500 2000 2200 2400 2700 3500 7000 7000 8000 8500 1600 1800 1800 2000 2400 3400 4200 4500 4500
Cheá taïo ren T/C nhaø nöôùc Ren tieát nöôùc chi nhaø
- 81 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng
Chöông 6: QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ SAÛN XUAÁT XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
----------
6.1 SÔ ÑOÀ KHOÁI QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ SAÛN XUAÁT VAØ LAÉP RAÙP XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
6.2. QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ HAØN LAÉP THUØNG XE
Tröôùc khi ñi vaøo nghieân cöùu quy trình coâng ngheä saûn xuaát ta tìm hieåu veà trang thieát bò caàn duøng 6.2.1. Trang thieát bò caàn duøng
Baûng 6.1 Caùc trang thieát bò caàn duøng THIEÁT BÒ Duïng cuï caàm tay Maùy maøi tay Maùy khoan tay Suùng baén riveâ Maùy baét vít Caûo ñònh vò C Suùng phun sôn Maùy gia coâng phoâi Maùy caét saét Maùy khoan ñöùng Maùy caét toân Maùy chaán toân Maùy daäp thuûy löïc SL ÑAËC TÍNH KT 220V- 650W- d =125 220V- 650W- = 4-20
A 1 2 3 4 5 6 B 1 2 3 4 5
02 01 02 04 01 01 01 01 01 01
3P-380V-1.5kW- d=125 3P-380V-1.5kW- =4-20 3P-380V- 6kW-L2000 3P - 380V – 7kW - L1500 3P - 380V –10kW – 35 taán
- 82 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng
C 1 Maùy haøn Maùy haøn MIG 02 230/400V-10,7kW 3P/50Hz Ddây = 0,6 Vdây = 1-21m/ph
-
1mm.
D E 1 2 3 4 5
Ñoà gaù laép raùp Thieát bò khaùc Palaêng traàn Heä thoáng khí neùn Heä thoáng ñieän Xe ñaåy naâng Xe ñaåy tay trong xöôûng
6.2.2. Qui trình coâng ngheä 6.2.2.1. Haøn laép khung xöông 6.2.2.1.1. Haøn laép maûng saøn Böôùc 1 : Caét vaät lieäu theo kích thöôùc :
Ñaø ngang U80x40x5 Ñaø doïc giöõa thuøng U100x50x5 Ñaø doïc 2 beân U90x40x5 Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45 2000 mm 4320 mm 4300 mm 9 caây 2 caây 2 caây
Böôùc 2 : Ñaët 2 ñaø doïc giaû U100x50x5 leân ñoà gaù chuyeân duøng Böôùc 3 : Ñònh vò khoaûng caùch giöõa 2 thanh ñaø doïc baèng caùch duøng 2 thanh coù chieàu daøi baèng khoaûng caùch trong cuûa 2 thanh ñaø doïc haøn ñònh vò moät thanh ôû ñaàu vaø moät thanh ôû cuoái Böôùc 4 : Taïo khung saøn - Ñaët caùc ñaø ngang leân 2 ñaø doïc - OÁp 2 thanh ñaø doïc ngoaøi - Haøn 2 thanh ñaø ngang ñaàu vaø ñaø ngang cuoái vôùi ñaø doïc ñaûm baûo kích thöôùc phuû bì 2 ñaø ngang ñaàu vaø cuoái laø 4320 mm - Ño kích thöôùc 2 ñöôøng cheùo ñeå kieåm tra ñaûm baûo khung saøn khoâng bò meùo. - Haøn caùc ñaø ngang coøn laïi theo kích thöôùc trong baûn veõ . - Kieåm tra laïi kích thöôùc. - Haøn cöùng caùc thanh treân sau khi ñaït yeâu caàu . 6.2.2.1.2 Haøn laép maûng hoâng traùi Böôùc 1 : Caét vaät lieäu theo kích thöôùc - 83 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng
Xöông ñöùng Xöông doïc vaùch Xöông baét tuû treo
40x40x1,5 40x40x1,5 V40x40x2
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45
1830 mm 1870 mm 520 mm 420 mm 4280 mm 520 mm
7 caây 1 caây 18 caây 6 caây 1 caây 4 caây
Böôùc 2 : Taïo khung - Haøn caùc xöông ñöùng cuûa maûng hoâng leân ñaø doïc beân traùi cuûa maûng saøn - Haøn xöông doïc meùp vaùch phía treân - Ño kích thöôùc 2 ñöôøng cheùo vaø duøng thöôùc L kieåm tra caùc goùc - Ñònh vò khung hoâng traùi sau khi ñaûm baûo yeâu caàu veà kích thöôùc vaø hình hoïc Böôùc 3 : Taïo maûng hoâng traùi. - Haøn caùc xöông doïc coøn laïi theo kích thöôùc trong baûn veõ - Kieåm tra laïi caùc kích thöôùc vaø hình daïng cuûa maûng hoâng traùi - Haøn cöùng caùc thanh sau khi ñaït yeâu caàu. 6.2.2.1.3. Haøn laép maûng hoâng phaûi Böôùc 1 : Caét vaät lieäu theo kích thöôùc
Xöông ñöùng 40x40x1,5 80x40x1,5 40x40x1,5 Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45 1830 mm 1870 mm 1830 mm 560 mm 600 mm 4240 mm 250 mm 830 mm 560 mm 4 caây 1 caây 2 caây 12 caây 3 caây 1 caây 3 caây 1 caây 13 caây
Xöông doïc vaùch
Xöông baét tuû
80x40x1,5 V40x40x2
Theùp C45 Theùp C45
Böôùc 2 : Taïo khung - Haøn caùc xöông ñöùng cuûa maûng hoâng leân ñaø doïc ngoaøi beân phaûi cuûa maûng saøn hoïc Böôùc 3 : Taïo maûng hoâng phaûi - Haøn caùc xöông coøn laïi theo kích thöôùc trong baûn veõ - Kieåm tra laïi caùc kích thöôùc vaø hình daïng cuûa maûng hoâng phaûi - 84 Haøn xöông doïc meùp vaùch phía treân Ño kích thöôùc 2 ñöôøng cheùo vaø duøng thöôùc L kieåm tra caùc goùc Ñònh vò khung hoâng traùi sau khi ñaûm baûo yeâu caàu veà kích thöôùc vaø hình
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng Haøn cöùng caùc thanh sau khi ñaït yeâu caàu.
6.2.2.1.4. Haøn laép maûng tröôùc Böôùc 1 : Caét vaät lieäu theo kích thöôùc
Xöông ñöùng Xöông ngang 40x40x1,5 40x40x1,5 Theùp C45 Theùp C45 1870 mm 1830 mm 440 mm 1850 mm 2 caây 2 caây 16 caây 1 caây
Böôùc 2 : Taïo khung - Haøn caùc xöông ñöùng cuûa maûng tröôùc leân ñaø ngang ñaàu cuûa maûng saøn - Haøn xöông ngang meùp vaùch phía treân - Ño kích thöôùc 2 ñöôøng cheùo vaø duøng thöôùc L kieåm tra caùc goùc . - Ñònh vò maûng tröôùc sau khi ñaûm baûo yeâu caàu veà kích thöôùc vaø hình hoïc. Böôùc 3 : Taïo maûng tröôùc - Haøn caùc xöông coøn laïi theo kích thöôùc trong baûn veõ. - Kieåm tra laïi caùc kích thöôùc vaø hình daïng cuûa maûng tröôùc - Haøn cöùng caùc thanh sau khi ñaït yeâu caàu 6.2.2.1.5 Haøn laép maûng sau Böôùc 1 : Caét vaät lieäu theo kích thöôùc
Thanhï ñöùng
80x40x2 80x40x2
Theùp C45 Theùp C45 Theùp C45
2170 mm 1850 mm 1850 mm
2 caây 1 caây 1 caây
Thanh ngang
40x40x1,5
Böôùc 2 : Haøn laép maûng sau - Ñònh vò vaø haøn caùc thanh ñöùng vaøo lieân keát saøn hoâng - Haøn caùc thanh ngang theo kích thöôùc trong baûn veõ - Kieåm tra laïi kích thöôùc vaø hình hoïc maûng sau . - Haøn cöùng caùc thanh sau khi ñaït yeâu caàu . 6.2.2.1.6 Haøn laép maûng mui Böôùc 1 : Caét vaät lieäu theo kích thöôùc
Xöông doïc 40x40x1,5 Theùp C45 4280 mm 560 mm 2 caây 12 caây
- 85 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng
600 mm 1850 mm 560 mm 2 caây 8 caây 2 caây
Xöông ngang Xöông baét ñeøn
40x40x1,5 U30x30x20
Theùp C45 Theùp C45
Böôùc 2 : Haøn khung xöông mui - Haøn caùc thanh bao doïc vaø thanh bao ngang cuûa khung xöông mui - Kieåm tra caùc kích thöôùc hình hoïc . - Haøn caùc thanh ngang cuûa khung xöông mui theo kích thöôùc trong baûn veõ . - Haøn caùc thanh doïc cuûa khung xöông mui theo kích thöôùc trong baûn veõ . - Kieåm tra caùc kích thöôùc hình hoïc . - Haøn cöùng khung xöông mui sau khi ñaït yeâu caàu . Böôùc 3 : Laép khung xöông mui leân khung xöông hoâng . - Keïp chaët khung xöông mui vaø khung xöông hoâng - Haøn ñính khung xöông mui vaø khung vaùch hoâng - Kieåm tra kích thöôùc laép - Haøn cöùng khung xöông mui vaø khung vaùch hoâng - Kieåm tra sau khi haøn - Kieåm tra laïi toaøn boä kích thöôùc hình hoïc khung thuøng 6.2.2.1.7 Sôn choáng seùt Laøm saïch khung xöông Sôn loùt toaøn boä khung xöông nhaèm ñaûm baûo khoâng bò ræ seùt . 6.2.2.1.8 Ñi daây ñieän 6.2.2.2. OÁp toân vaøo khung xöông 6.2.2.2.1 Laép ñaët taám theùp saøn Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu 5 taám 1000mmx2000mmx2,5mm sau ñoù caét thaønh 4 taám 1000mmx1930mmx2,5mm vaø 1 taám 280mmx1930mmx2,5mm Böôùc 2 : Kieåm tra söï aên khôùp cuûa toân vôùi khung saøn Böôùc 3 : Ñònh vò vaø keïp chaët Böôùc 4 : Haøn lieân keát toân vôùi khung saøn baèng phöông phaùp haøn MIG 6.2.2.2.2 OÁp toân vaøo maûng traùi Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu - Rive ruùt 5x10mm - Muõi khoan 5,2 mm - Toân oáp ngoaøi Inox 430 boùng daøy 1 mm : - 86 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng 1 taám 1200mmx4280mm 1 taám 710 mm x4280 mm - Toân oáp trong toân keõm 0,6 mm 1 taám 1200mmx4280mm 1 taám 710 mm x4280 mm - Xoáp caùch nhieät - Chæ nöôùc - OÁp bao ñaø doïc - OÁp noùc - OÁp tröôùc Böôùc 2 : OÁp toân ngoaøi - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . Böôùc 3 : OÁp xoáp caùch nhieät vaøo Böôùc 4 : OÁp toân trong - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . 6.2.2.2.3 OÁp toân vaøo maûng phaûi Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu - Rive ruùt 5x10mm - Muõi khoan 5,2 mm - Toân oáp ngoaøi Inox 430 boùng daøy 1 mm : 1 taám 1200mmx3080mm 1 taám 1200mmx372mm 1 taám 710 mm x4280 mm sau ñoù caét theo bieân daïng cho phuø hôïp . - Toân oáp trong toân keõm 0,6 mm 1 taám 1200mmx3080mm 1 taám 1200mmx372mm 1 taám 710 mm x3080 mm sau ñoù caét theo bieân daïng cho phuø hôïp . - Xoáp caùch nhieät - OÁp cöûa - Chæ nöôùc - OÁp bao ñaø doïc - OÁp noùc - OÁp tröôùc Böôùc 2 : OÁp toân ngoaøi - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - 87 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . Böôùc 3 : OÁp xoáp caùch nhieät vaøo Böôùc 4 : OÁp toân trong - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . 6.2.2.2.4 OÁp toân vaøo maûng tröôùc Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu : - Rive ruùt 5x10 mm - Toân oáp ngoaøi Inox 430 boùng daøy 1mm 1 taám 960mmx1930 mm 1 taám 950mmx1930mm Toân oáp trong toân maï keõm daøy 0,6 mm 1 taám 960mmx1930 mm 1 taám 950mmx1930mm Böôùc 2 : OÁp toân ngoaøi - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông Böôùc 3 : OÁp xoáp caùch nhieät vaøo Böôùc 4 : OÁp toân trong - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . 6.2.2.2.5 OÁp toân vaøo maûng mui Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu : - Rive ruùt 5x10 mm - Toân oáp ngoaøi Inox 430 boùng daøy 1mm taïo thaønh 1 taám coù kích thöôùc 1930mm x4280 mm - Toân oáp trong toân maï keõm daøy 0,6 mm taïo thaønh 1 taám coù kích thöôùc 1930mm x4280 mm - Xoáp caùch nhieät Böôùc 2 : OÁp toân trong - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . - 88 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng Böôùc 3 : OÁp xoáp caùch nhieät vaøo Böôùc 4 : OÁp toân ngoaøi - AÙp saùt toân vaøo khung xöông - Ñònh vò vaø keïp chaët . - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . 6.2.2.2.6 OÁp toân vaøo maûng sau Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu : Söû duïng Inox 430 boùng daøy 1,5 mm - Lam treân cöûa - Lam hoâng cöûa - Lam baét ñeøn. Böôùc 2 : OÁp toân vaøo maûng sau OÁp lam treân cöûa vaø lam hoâng cöûa vaøo maûng sau - Ñònh vò vaø keïp chaët - Baám riveâ lieân keát toân vôùi khung xöông . - Ñònh vò lam baét ñeøn vaøo maûng sau - Lieân keát lam baét ñeøn vôùi maûng sau baèng phöông phaùp haøn MIG 6.2.2.3. Laép cöûa vaøo thuøng xe 6.2.2.3.1. Laép cöûa sau a. Haøn laép cöûa sau Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu
1834 mm 1754 mm 820 mm 40x20x1,5 Theùp C45 292 mm 4 caây 4 caây 4 caây 16 caây
- Toân oáp cöûa sau Inox 430 boùng daøy 0,8 mm - Xoáp caùch nhieät - Khoaù cöûa sau 2 boä - Baûn leà cöûa sau 6 caùi - Joaêng cöûa Böôùc 2 : Haøn laép khung cöûa - Ñònh vò caùc thanh doïc vaø thanh ngang cöûa sau - Keïp chaët - Haøn ñính caùc thanh laïi vôùi nhau - Kieåm tra kích thöôùc hình hoïc - 89 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng - Haøn cöùng chuùng laïi vôùi nhau - OÁp toân vaøo cöûa sau - Gaén joaêng cöûa vaøo - Kieåm tra laïi söï ñoàng ñeàu, söï aên khôùp giöõa khung xöông cöûa sau vôùi vaùch mui vaø 2 vaùch hoâng b. Laép cöûa sau leân thuøng xe - Ñònh vò baûn leà leân khung xöông thuøng xe - Baét buloâng lieân keát baûn leà vôùi khung xöông maûng sau - Ñònh vò baûn leà leân caùc caùnh cöûa - Baét buloâng lieân keát baûn leà vôùi khung xöông cöûa - Kieåm tra kích thöôùc hình hoïc, kieåm tra söï laøm vieäc nhòp nhaøng - Khi ñaït yeâu caàu tieán haønh xieát buloâng - Laép khoùa cöûa sau vaøo cöûa sau 6.2.2.3.2 Laép cöûa hoâng a. Haøn laép cöûa hoâng Böôùc 1 : Chuaån bò vaät lieäu 1650 mm 2 1570 mm 2 40x20x1,5 Theùp C45 720 mm 2 240 mm 6 - Toân oáp cöûa sau Inox 430 boùng daøy 0,8 mm - Khoaù cöûa sau 1 boä - Baûn leà cöûa sau 3 caùi - Joaêng cöûa Böôùc 2 : Haøn laép khung cöûa - Ñònh vò caùc thanh doïc vaø thanh ngang cöûa hoâng - Keïp chaët - Haøn ñính caùc thanh laïi vôùi nhau - Kieåm tra kích thöôùc hình hoïc - Haøn cöùng chuùng laïi vôùi nhau - OÁp toân vaøo cöûa hoâng - Gaén Joaêng cöûa vaøo - Kieåm tra laïi söï ñoàng ñeàu, söï aên khôùp giöõa khung xöông cöûa hoâng vôùi vaùch hoâng. b. Laép cöûa hoâng leân thuøng xe Ñònh vò baûn leà leân khung xöông thuøng xe Baét buloâng lieân keát baûn leà vôùi khung xöông maûng hoâng phaûi - 90 -
Chöông 6: Quy trình coâng ngheä saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng Ñònh vò baûn leà leân caùc caùnh cöûa Baét buloâng lieân keát baûn leà vôùi khung xöông cöûa Kieåm tra kích thöôùc hình hoïc, kieåm tra söï laøm vieäc nhòp nhaøng Khi ñaït yeâu caàu tieán haønh xieát buloâng Laép khoùa cöûa hoâng vaøo cöûa hoâng
6.2.2.4. Laép thuøng leân chassis Ñaët thuøng leân ñuùng vò trí Kieåm tra caùc kích thöôùc Lieân keát thuøng vôùi chassis baèng buloâng quang taïi 8 vò trí treân hình veõ Haøn baùt lieân keát leân chassis giaû Baét buloâng baùt lieân keát vôùi chassis .
6.2.2.5. Laép böûng naâng leân chasiss 6.2.2.6. Laép caùc tuû treo ,maùy neùn ,maùy phaùt leân thuøng xe 6.2.2.7. Trang trí cho xe 6.2.2.8. Laép raùp hoaøn taát Laép raùp heä thoáng daãn daàu . Laép raùp heä thoáng ñeøn tín hieäu . Laép veø chaén buøn . Laép caûn hoâng .
6.2.2.9. Kieåm tra toång thaønh - Kieåm tra kích thöôùc bao thuøng . - Kieåm tra kích thöôùc bao xe sau khi ñaõ laép raùp hoaøn taát . - Kieåm tra caùc maûng ñaûm baûo ñuùng quy caùch thieát keá, soá löôïng ,vò trí.
- 91 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng
Chöông 7: KHAI THAÙC SÖÛ DUÏNG VAØ BAÛO DÖÔÕNG SÖÛA CHÖÕA XE SÖÛA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
----------
7.1. KHAI THAÙC SÖÛ DUÏNG XE SỬA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
Ñeå xe söõa chöõa löu ñoäng hoaït ñoäng coù hieäu quaû trong vieäc phuïc vuï cho coâng taùc khaéc phuïc nhöõng hö hoûng doïc ñöôøng cuõng nhö söõa chöõa taïi nhaø hay baûo döôõng cho caùc ñoäi xe taïi caùc cô quan xí nghieäp caùc trung taâm söõa chöõa caàn phaân tích tình traïng cuûa xe thoâng qua thoâng tin cuûa khaùch haøng ñeå ñöa ra phöông aùn toát nhaát ñaûm baûo cho xe söõa chöõa löu ñoäng hoaït ñoäng coù hieäu quaû nhaát. 7.1.1. Phuïc vuï söûa chöõa hö hoûng Ñoái vôùi söûa chöõa nhöõng hö hoûng khi söû duïng xe söûa chöõa löu ñoäng caùc trung taâm söûa chöõa caàn phaân tích tình traïng cuûa xe hö hoûng thoâng qua thoâng tin cuûa khaùch haøng theo sô ñoà : Thoâng tin khaùch haøng
- Tình traïng hö hoûng cuûa xe (caùc heä thoáng) vaø caùc bieåu hieän beân ngoaøi. - Vò trí xe hö hoûng (naèm giöõa ñöôøng hoaëc naèm treân ñöôøng khoâng baèng phaúng...) - Loaïi xe (xe taûi, xe du lòch...) bao goàm nhaõn hieäu vaø ñôøi xe - Khoaûng caùch töø nôi hö hoûng so vôùi trung taâm chính (noäi thaønh hay ngoaïi thaønh)
Trung taâm söõa chöõa
- Phaân tích hö hoûng (chuaån ñoaùn) thoâng qua caùc thoâng tin khaùch haøng - Phaân tích giaù thaønh söûa chöõa - Lieân heä vôùi caùc veä tinh laân caän hoaëc nôi baùn phuï tuøng gaàn nôi hö hoûng (neáu quaù xa nôi hö hoûng so vôùi trung taâm chính) - Lieân heä vôùi caùc haõng xe hoaëc ñeán nôi baùn phuï tuøng ñeå coù phuï tuøng chính haõng (Ford, Mercedes, Toyota,...) - Thu thaäp caùc thoâng soá kyõ thuaät baûo döôõng ñònh kyø cuûa xe hö hoûng ñeå thuaän tieän cho vieäc chaån ñoaùn
Ñöa ra phöông aùn khaéc phuïc töøng heä thoáng Ñoà ngheà Soá löôïng thôï Phuï tuøng thay theá Keùo veà Taïi choã Phöông aùn söûa chöõa
Khaû naêng söûa chöõa
- 92 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng 7.1.2. Phuïc vuï baûo döôõng cho caùc ñoäi xe Cuõng nhö coâng taùc söûa chöõa nhöõng hö hoûng ñeå xe söõa chöõa löu ñoâng hoaït ñoäng coù hieäu quaû thì trong coâng taùc phuïc vuï baûo döôõng cho caùc ñoäi xe caùc trung taâm söûa chöõa phaân tích thoâng tin theo sô ñoà :
Thoâng tin khaùch haøng Trung taâm söõa chöõa Phaân tích sô boä ñöa ra giaù thaønh
- Tình traïng cuûa xe (caùc heä thoáng) vaø caùc bieåu hieän beân ngoaøi. - Vò trí - Loaïi xe (xe taûi, xe du lòch...) bao goàm nhaõn hieäu vaø ñôøi xe. - Soá löôïng xe caàn baûo döôõng . - Heä thoáng caàn baûo döôõng
Khaùch haøng ñoàng yù
Ñoà ngheà Soá löôïng thôï Phuï tuøng
7.1.3. Moät soá löu yù khi söû duïng böûng naâng - Khoâng ñöùng ôû döôùi hoaëc chaïm vaøo böûng naâng khi böûng naâng ñang hoaït ñoäng, böûng naâng coù theå gaây nguy hieåm cho baïn. - Khoâng neân naâng vöôït quaù troïng löôïng cho pheùp cuûa böûng naâng , troïng löôïng cho pheùp naâng laø 500kG . Khi naâng neân ñeå vaät caàn naâng ôû troïng taâm cuûa böûng naâng . - Khoâng chaïy xe khi böûng naâng chöa ñöôïc ñoùng ñuùng caùch . - Luoân nhaán OFF khi böûng naâng chöa hoaït ñoäng. 7.1.4. Kyõ thuaät keùo xe -Söû duïng daây caùp chuyeân duøng ñeå keùo xe . Toát nhaát laø daây laøm töø sôïi nylon toång hôïp vì coù nhöõng öu ñieåm goïn nheï, chaéc chaén meàm maïi vaø tieän duïng .Theo luaät giao thoâng ñöôøng boä thì sôïi daây naøy coù doä daøi töø 4 -6 m vaø doïc theo daây theo khoaûng caùch ñeàu nhau phaûi ñöôïc gaén töø 3 ñeá 5 laù côø nhoû ñeå nhaän bieát caû ban ngaøy laãn ban ñeâm . -Toác ñoä toái ña cho pheùp laø 40 km/h . -Tröôùc khi xuaát phaùt caû ngöôøi keùo vaø ngöôøi ñöôïc keùo phaûi thoaû thuaän vôùi nhau veà toác ñoä vaø caùc tín hieäu baùo . thoâng thöôøng ngöôøi keùo xe baät ñeøn reõ traùi hay - 93 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng phaûi laø ñeå baùo cho ngöôøi ñöôïc keùo veà yù ñònh saép thöïc hieän .Ngoaøi ra caû hai ngöôøi ñeà duøng tín hieäu coøi hay ñeøn pha ñeå baùo baét buoäc döøng laïi , coøn moät vaøi tín hieäu ñeøn pha cuûa ngöôøi keùo laø ñeå baùo cho ngöôøi ñöôïc keùo chuaån bò phanh laïi . Khi khôûi haønh , ngöôøi keùo phaûi baät ñeøn coát , coøn xe ñöôïc keùo phaûi baät tín hieäu ñeøn söï coá ( hai ñeøn xi nhanh phaûi nhaùy) ñeå baùo tính hieäu cho caùc phöông tieän khaùc . -Kyõ thuaät chính cuûa vieäc keùo xe laø ôû choå daây keùo phaûi luoân luoân ôû traïng thaùi caêng, vì nhö vaäy hai xe seõ chuyeån ñoäng eâm aùi khoâng bò giaät . Khi khôûi haønh ngöôøi keùo phaûi taêng toác ñoä töø töø vaø chæ khi naøo caûm thaáy xe ñöôïc keùo chuyeån ñoäng thì môùi taêng theâm ga . Taêng toác ñoä hay chuyeån soá phaûi raát nheï nhaøng , nhöng ñoàng cuõng khoâng giaûm ga ñoät ngoät ñeå khoûi bò giaät vaø giaûm toác ñoä ñaõ ñònh. Ñaëc bieät laø caû hai xe phaûi heát döùc thaän troïng khi ñi voøng reõ leân doác xuoáng doác .
7.2. BAÛO DÖÔÕNG SÖÕA CHÖÕA XE SỬA CHÖÕA LÖU ÑOÄNG
7.2.1. Xe cô sôû Xe söõa chöõa löu ñoäng ñöôïc ñoùng treân neàn xe cô sôû laø loaïi xe taûi ISUZU NKR66L hoaøn toaøn môùi do lieân doanh ISUZU Vieät Nam saûn xuaát. Vì vaäy, vieäc baûo döôõng söûa chöõa xe cô sôû seõ do nhaø saûn xuaát ñaûm nhieäm theo ñònh kyø cuûa phieáu baûo döôõng xe khi xe coøn trong thôøi gian baûo haønh. Khi thôøi haïn baûo haønh ñaõ heát, ñôn vò söû duïng xe neân ñem xe ñeán caùc traïm baûo haønh cuûa ISUZU ñeå ñöôïc kieåm tra,baûo döôõng vaø söûa chöõa neáu coù xaûy ra nhöõng hö hoûng. Vieäc baûo trì baûo döôõng phaûi ñöôïc tieán haønh ñuùng thôøi ñieåm ñaõ ñöôïc cô sôû baûo trì laàn gaàn nhaát tröôùc ñoù khuyeán caùo. Tuy nhieân, trong quaù trình söû duïng phuïc vuï coâng taùc, ngöôøi söû duïng xe caàn thöôøng xuyeân chuù yù, quan taâm ñeán tình traïng cuûa xe ñeå coù nhöõng söûa chöõa kòp thôøi. Moät soá löu yù khi söû duïng: °Ñoäng cô: + Thöôøng xuyeân veä sinh, ñaûm baûo cho xe ñöôïc saïch seõ. + Tröôùc khi söû duïng xe caàn chuù yù kieåm tra möïc daàu boâi trôn, nöôùc laøm maùt… + Thay theá caùc loïc gioù, loïc daàu theo ñònh kyø ñeå ñaûm baûo tình traïng xe luoân hoaït ñoäng toát. + Kieåm tra söï quaù nhieät cuûa ñoäng cô. + Khi phaùt hieän ñoäng cô coù nhöõng tieáng keâu goõ khaùc laï hôn möùc bình thöôøng, caàn ñöa xe ñeán traïm baûo trì gaàn nhaát ñeå kieåm tra. °Heä thoáng phanh: + Ñaây laø heä thoáng an toaøn cuûa xe, caàn thöôøng xuyeân kieåm tra ñeå ñaûm baûo ñoä an toaøn toái ña khi di chuyeån. + Neáu phanh xe coù hieân töôïng moøn, phanh khoâng aên, caàn veä sinh heä thoáng phanh hoaëc tieán haønh thay theá maù phanh. - 94 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng + Kieåm tra daàu phanh ñaûm baûo luoân ñuû. + Kieåm tra söï roø ræ daàu töø caùc ñöôøng oáng daãn daàu phanh hay roø ræ taïi caùc piston cuûa heä thoáng phanh. °Heä thoáng laùi: + Kieåm tra ñoä rô cuûa caùc baùnh xe daãn höôùng. + Kieåm tra heä thoáng trôï löïc laùi, daàu trôï löïc laùi. + Kieåm tra caùc cô caáu tay ñoøn heä thoáng laùi. °Heä thoáng ñieän: Ñoái vôùi ngöôøi söû duïng, ta coù theå ñöa ra moät soá vaán ñeà caàn löu yù ñeå ñaûm baûo xe luoân hoaït ñoäng toát. Bao goàm: + Thöôøng xuyeân kieåm tra heä thoáng ñeøn chieáu saùng cuûa xe, ñaûm baûo ñieàu kieän chieáu saùng toát nhaát khi vaän haønh vaøo ban ñeâm. + Kieåm tra heä thoáng ñeøn tín hieäu nhaèm ñaûm baûo tính an toaøn khi löu thoâng. + Kieåm tra coøi. + Thöôøng xuyeân thaêm nöôùc acqui, veä sinh acqui saïch seõ, traùnh tröôøng hôïp chaäp maïch do caën baån baùm vaøo quaù nhieàu. + Ñaûm baûo acqui hoaït ñoäng bình thöôøng, cung caáp ñuû nguoàn ñieän khi khôûi ñoäng maùy. + Kieåm tra caùc ñeøn tín hieäu, caûnh baùo veà nhieät ñoä, aùp suaát,… 7.2.2. Thuøng xe chuyeân duøng Thuøng xe chuyeân duøng bao goàm nhieàu thieát bò phuïc vuï cho coâng taùc baûo döôõng vaø söõa chöõa xe löu ñoäng. Trong quaù trình söû duïng, ta caàn löu yù moät soá ñieåm: 7.2.2.1. Baûo döôõng söûa chöõa thuøng Vieäc baûo döôõng, söûa chöõa thuøng xe trong quaù trình söû duïng nhaèm ñaûm baûo tính an toaøn cho ngöôøi laøm vieäc vaø caùc thieát bò ñöôïc boá trí beân trong xe. Ñoàng thôøi ñeå ñaûm baûo tính thaåm myõ cuûa xe. Ta caàn löu yù moät soá ñieåm: + Thöôøng xuyeân veä sinh thuøng xe. + Kieåm tra caùc beà maët vaùch beân trong vaø ngoaøi thuøng xe, ñaûm baûo khoâng coù söï bong troùc hay ñöùt gaõy moái haøn caùc vaùch. + Kieåm tra söï bieán daïng, cong veânh cuûa thuøng baèng caùch quan saùt. Neáu xaûy ra hieän töôïng cong veânh, xoâ leäch thuøng, caàn ñöa xe ñeán ñôn vò ñoùng thuøng ñeå coù bieän phaùp xöû lyù khaéc phuïc ngay laäp töùc. + Kieåm tra moái lieân keát giöõa thuøng xe vaø chassis, ñaûm baûo moái lieân keát buloâng vaø ñoä oån ñònh cuûa thuøng xe.
- 95 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng 7.2.2.2. Baûo döôõng maùy phaùt ñieän vaø maùy neùn khí a. Maùy phaùt ñieän: laø loaïi maùy phaùt ñöôïc daãn ñoäng tröïc tieáp töø moät ñoäng cô xaêng. Vì vaäy, beân caïnh vieäc kieåm tra caùc ñaàu daây noái, coâng taéc nguoàn,… Ta caàn thöôøng xuyeân tieán haønh baûo döôõng ñoäng cô naøy, ñaûm baûo ñoäng cô luoân hoaït ñoäng toát nhaát. Vieäc kieåm tra, baûo döôõng ñoäng cô coù theå löu yù moät soá ñieåm: - Thöôøng xuyeân kieåm tra möïc daàu boâi trôn, möïc nöôùc laøm maùt ñoäng cô, aùp suaát daàu boâi trôn. - Veä sinh maùy saïch seõ. - Tieán haønh thay nhôùt ñònh kyø cho ñoäng cô. - Thöôøng xuyeân veä sinh, thay theá loïc gioù, loïc nhieân lieäu theo ñònh kyø. - Kieåm tra söï quaù nhieät cuûa ñoäng cô khi hoaït ñoäng. - Coù bieän phaùp xöû lyù ngay khi ñoäng cô coù rung ñoäng, aâm thanh laï phaùt ra khi ñang hoaït ñoäng,… b. Maùy neùn khí : maùy neùn trang bò cho xe söõa chöõa löu ñoäng laø loaïi maùy kieåu piston bao goàm : + Ñoäng cô ñieän + Ñaàu neùn khí + Bình chöùa khí Trong quaù trình söû duïng ta caàn löu yù moät soá ñieåm: - Veä sinh saïch seõ maùy neùn khí - Kieåm tra ñaàu neùn ñaûm baûo löu löôïng vaø aùp löïc laøm vieäc . 7.2.2.3. Baûo döôõng böûng naâng Vieäc baûo döôõng böûng naâng bao goàm caùc phaàn: + Kieåm tra moái lieân keát giöõa böûng naâng vaø thaân xe, caùc thanh ñoøn. Trong phaàn naøy, chuùng ta chæ kieåm tra söï cong veânh, bieán daïng trong quaù trình söû duïng ñeå tieán haønh söûa chöõa, gia coá. + Baûo döôõng söûa chöõa heä thoáng thuûy löïc daãn ñoäng böûng naâng. Ta coù theå phaân chia caùc boä phaän: a. Baûo döôõng bôm: Ta neân thöôøng xuyeân baûo döôõng ñònh kyø baèng caùch lau chuøi, veä sinh saïch seõ caùc thieát bò cuûa bôm baèng daàu saïch theo quy ñònh trong catalogue nhöng cuõng traùnh khoâng cho nöôùc hay caùc chaát buïi baån vaøo trong bôm. - Kieåm tra beân ngoaøi bôm ñeå tìm loã roø ræ ôû caùc beà maët tieáp xuùc vaø caùc ñaàu buloâng vaën. Kieåm tra aùp löïc cung caáp cuûa bôm cho heä thoáng. - Ta caàn kieåm tra caùc ñöôøng oáng ñaàu huùt hay ñaàu hoài cuûa bôm, xem xeùt söï hoaït ñoäng ñuùng chöùc naêng cuûa noù. Kieåm tra ñöôøng oáng daãn daàu, söï roø ræ daàu do nöùt gaõy trong quaù trình laøm vieäc. - 96 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng Trong tröôøng hôïp bôm khoâng cung caáp daàu cho heä thoáng coù theå do:
+ Nguyeân nhaân: möùc daàu trong thuøng chöùa quaù thaáp, truïc bôm quay khoâng ñuùng chieàu, khoâng khí bò huùt vaøo ñöôøng daàu xaû, bò ngheït oáng daãn daàu hay bình loïc, truïc bôm quay chöa ñuû toác ñoä quay quy ñònh. + Khaéc phuïc: caàn phaûi ñoå theâm daàu cho ñaày thuøng chöùa, söûa laïi chieàu quay cuûa bôm, laøm kín oáng xaû daàu khoâng cho khoâng khí vaøo, thoâng oáng daãn daàu hoaëc röûa bình loïc, taêng toác ñoä quay cuûa truïc bôm, ñieàu chænh laïi van an toaøn. - Khi bôm laøm vieäc quaù oàn: + Nguyeân mhaân coù theå do ngheït bình loïc, taét oáng daãn daàu hay ñöôøng kính oáng bò heïp, ngheõn caùc ñöôøng daàu trong bôm, truïc bôm quay quaù nhanh, laãn khí vaøo ñöôøng oáng daãn daàu. + Khaéc phuïc: röûa vaø thoâng oáng daãn daàu hay coù theå thay theá oáng bò heïp, thaùo bôm röûa saïch caùc ñöôøng daàu baèng xaêng, giaûm toác ñoä quay cuûa bôm, xaû gioù trong caùc ñöôøng oáng daàu, ñieàu chænh laïi ñoä ñoàng taâm. b. Baûo döôõng söûa chöõa xy lanh thuûy löïc: - Chaûy daàu giöõa naép vaø thaân xy lanh: kieåm tra caùc phoát chaën daàu, löïc xieát buloâng ñaûm baûo ñeàu. - Moøn hoaëc xöôùt maët trong oáng xy lanh: do va ñaäp khi laøm vieäc hoaëc khi laép ñaët khoâng caån thaän. Neáu veát xöôùt nhoû thì ta coù theå maï thieát roài doa laïi. - Chuyeån ñoäng cuûa piston khoâng eâm: nguyeân nhaân coù theå do coù khoâng khí trong xy lanh hoaëc thieáu daàu boâi trôn. Ta tieán haønh thoaùt nuùt xaû khí ñeå ñaåy khoâng khí ra. Dòch chuyeån piston ra taän cuøng veà hai phía roài vaën kín nuùt xaû khí. Cung caáp theâm daàu boâi trôn theo ñuùng trong catalogue quy ñònh. c. Baûo döôõng heä thoáng ñieàu khieån Van tieát löu, van solenoid giaûm giôùi haïn ñieàu chænh toác ñoä: + Nguyeân nhaân: moøn ñaàu kim, meû loã ñaàu van, coù vaät laï cheøn vaøo kim van. + Khaéc phuïc: veä sinh kim van, maøi laïi phaàn coân cuûa kim vaø söûa loã van. Trong tröôøng hôïp khoâng theå söûa chöõa, khaéc phuïc, ta tieán haønh thay môùi nhöõng boä phaän chi tieát hö hoûng. Baûng ñieàu khieån böûng naâng khoâng hoaït ñoäng: + Nguyeân nhaân: hö hoûng caùc nuùt ñieàu khieån, hôû maïch taïi caùc ñaàu daây noái, coâng taéc, hö hoûng caùc tuï ñieän,... + Khaéc phuïc: kieåm tra ñaáu noái laïi nhöõng vò trí bò hôû, thay theá nuùt ñieàu khieån môùi hoaëc toaøn boä baûng ñieàu khieån heä thoáng, thay theá caùc tuï ñieän do hö hoûng, caùc rôle khoâng hoaït ñoäng. - 97 -
Chöông 7: Khai thaùc söû duïng vaø baûo döôõng söûa chöõa xe söûa chöõa löu ñoäng d. Daàu thuûy löïc vaø boä loïc daàu - Coá gaéng giöõ saïch daàu ngay töø luùc ñöôïc phaân phoái, choïn vò trí saïch ñeå löu tröõ daàu cuõng nhö daàu ñöôïc hoài phaûi ñöôïc chöùa trong thuøng saïch coù naép ñaäy. Söû duïng pheãu saïch coù maøng loïc toát ñeå ñoå daàu töø thuøng vaøo bình chöùa cuûa xe. Tröôùc khi ñöa caây thaêm daàu vaøo ñeå kieåm tra möùc daàu phaûi veä sinh que thaêm. - Khi kieåm tra möùc daàu hay chaâm daàu theâm vaøo heä thoáng, caàn phaûi veä sinh khu vöïc que thaêm daàu vaø naép loã chaâm daàu tröôùc khi môû naép. - Tröôùc khi chaâm theâm daàu caàn chaéc chaén laø daàu trong heä thoáng vaãn coøn saïch. Neáu khoâng caàn xaû heát daàu cuõ ñeå thay daàu môùi vaøo. - Tuy nhieân trong quaù trình xaû neáu thaáy coù caën daàu hay voùn cuïc ta neân veä sinh laøm saïch laïi heä thoáng tröôùc khi ñoå daàu môùi vaøo.
7.3. HIEÄU QUAÛ KINH TEÁ CUÛA COÂNG TAÙC BAÛO DÖÔÕNG SÖÛA CHÖÕA
7.3.1. Ñoái vôùi thieát bò - Keùo daøi tuoåi thoï cuûa thieát bò. - Traùnh ñöôïc caùc hö hoûng ngoaøi döï kieán. - Taêng khaû naêng saün saøng cuûa thieát bò. - Kieåm soaùt ñöôïc caùc hö hoûng cuûa thieát bò vaø coù phöông phaùp döï truø thay theá. 7.3.2. Ñoái vôùi chi phí saûn xuaát - Giaûm soá laàn ngöøng maùy ngoaøi keá hoaïch laøm giaûm chí phí baûo döôõng söûa chöõa. - Traùnh nhöõng hö hoûng xaûy ra baát ngôø gaây toån thaát veà naêng suaát vaø chi phí söûa chöõa. - Giaûm chi phí vaø phí toån do ngöøng hoaït ñoäng. - Taïo ñieàu kieän an toaøn cho ngöôøi vaän haønh vaø söû duïng.
7.4. KEÁT LUAÄN
Thöïc hieän toát coâng taùc baûo döôõng, söûa chöõa xe söõa chöõa löu ñoäng laø nhieäm vuï caàn thieát cuûa ngöôøi söû duïng xe vaø ñaëc bieät laø traù ch nhieäm cuûa nhaø saûn xuaát, cheá taïo xe. Noù goùp phaàn khoâng nhoû trong vieäc naâng cao hieäu suaát trong laøm vieäc, naâng cao ñoä tin caäy cho ngöôøi söû duïng.
- 98 -
Chöông 8: Tính kinh teá
Chöông 8: TÍNH KINH TEÁ
---------Nhu caàu: Ngaøy nay nhu caàu söû duïng oâ toâ ôû nöôùc ta ngaøy caøng taêng. Do ñoù nhu caàu veà baûo döôõng vaø söõa chöõa oâ toâ laø raát lôùn . Ñeå phuïc vuï toát nhaát cho khaùch haøng thì caùc trung taâm söûa chöõa trang bò cho mình xe söûa chöõa löu ñoäng laø raát caàn thieát . Xe söõa chöõa löu ñoäng seõ ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu söûa chöõa nhöõng hö hoûng xaûy ra treân ñöôøng vaø baûo döôõng söûa chöõa taïi nhaø hoaëc caùc ñoäi xe taïi caùc cô quan xí nghieäp khi khaùch haøng coù yeâu caàu . Giaù thaønh: Xe söûa chöõa löu ñoäng saûn xuaát, laép raùp trong nöôùc coù giaù thaønh thaáp hôn so vôùi xe nhaäp khaåu . Thôøi gian söû duïng: - Ñoái vôùi xe neàn ta choïn loaïi xe coù thöông hieäu, chaát löôïng oån ñònh treân thò tröôøng neân tuoåi thoï xe neàn ñöôïc ñaûm baûo. - Vaät lieäu laøm thuøng xe beân ngoaøi ñöôïc choïn laø Inox neân chaát löôïng ñöôïc ñaûm baûo. - Vì theá, ta coù theå khaúng ñònh xe söõa chöõa löu ñoäng saûn xuaát trong nöôùc coù chaát löôïng töông ñöông vôùi xe nhaäp khaåu. Coâng ngheä: Coâng ngheä ñeå thieát keá xe söõa chöõa löu ñoäng phuø hôïp thöïc teá, coù söï tham khaûo caùc coâng ngheä thöïc teá hieän coù taïi Vieät Nam. Thieát keá kyõ thuaät: - Caùc thoâng soá kyõ thuaät vaø tính naêng ñoäng löïc hoïc thoaû maõn caùc tieâu chuaån cho pheùp (TCN 307 - 06). chöõa. - Kích thöôùc xe phuø hôïp vôùi ñieàu kieän haï taàng giao thoâng ôû Vieät Nam ñaûm baûo thuaän lôïi cho vieäc di chuyeån. Hieäu quaû cuûa vieäc saûn xuaát xe söõa chöõa löu ñoäng trong nöôùc: Thuùc ñaåy neàn coâng nghieäp oâtoâ trong nöôùc phaùt trieån. Thieát bò laép ñaët treân xe söõa chöõa löu ñoäng ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu söõa
- 99 -
Keát luaän
KEÁT LUAÄN
Xe söûa chöõa löu ñoäng ñöôïc ñoùng môùi töø oâtoâ saùt xi taûi ISUZU NKR66L coù caùc thoâng soá kyõ thuaät vaø tính naêng ñoäng löïc phuø hôïp theo tieâu chuaån ngaønh TCN 307-06. Caùc thoâng soá naøy cho pheùp oâtoâ coù theå vaän haønh treân caùc tuyeán ñöôøng giao thoâng cuûa Vieät Nam. Qua phaàn thieát keá, tính toaùn ñaõ laøm ôû treân cho ta keát luaän raèng: vieäc thieát keá cheá taïo xe söõa chöõa löu ñoäng coù coâng ngheä laép ñaët ñôn giaûn phuø hôïp vôùi trình ñoä cuûa caùc cô sôû saûn xuaát trong nöôùc. Do ñoù phöông aùn naøy laø hoaøn toaøn khaû thi trong ñieàu kieän kyõ thuaät ôû nöôùc ta hieän nay. Vieäc thieát keá cheá taïo chuû yeáu gia coâng ñöôïc caùc boä phaän nhö thuøng xe, keä ñaët thieát bò , böûng naâng…Vieäc öùng duïng caùc phaàn meàm trong quaù trình tính toaùn ñaûm baûo ñoä chính xaùc cao cuõng nhö caùc heä thoáng ñöôïc trang bò treân xe vaãn ñaûm baûo hoaït ñoäng toát khi xe di chuyeån treân caùc loaïi ñöôøng khaùc nhau. Vieäc saûn xuaát xe söûa chöõa löu ñoäng trong nöôùc seõ coù giaù thaønh reõ hôn so vôùi xe nhaäp khaåu do ñoù caùc trung taâm söõa chöõa vôùi quy moâ nhoû cuõng coù theå trang bò ñöôïc cho mình ñeå phuïc vuï khaùch haøng ñöôïc toát hôn . Vôùi ñeà taøi ñöôïc giao, tuy ñaõ nhaän ñöôïc söï höôùng daãn taän tình cuûa thaày Vöông Nhö Long, caùc thaày coâ trong boä moân cuøng vôùi caùc chuù caùc baùc, caùc anh em kyõ sö trong caùc xí nghieäp vaø maëc duø ñaõ coá gaéng heát söùc ñeå tìm toøi tham khaûo nhöõng xe thöïc teá ñang ñöôïc söû duïng ôû Tp. HCM nhöng do thôøi gian coù haïn cuøng vôùi trình ñoä thieát keá coøn haïn heïp, nhoùm chuùng em khoâng theå traùnh ñöôïc nhöõng thieáu soùt trong quaù trình thöïc hieän ñeà taøi naøy, kính mong quí thaày coâ chæ daïy theâm cho chuùng em ñeå chuùng em coù theå tích luõy theâm kinh nghieäm trong thieát keá vaø ñeå luaän vaên naøy ñöôïc hoaøn thieän hôn. Tp. Hoà Chí Minh, thaùng 6 naêm 2008 Nhoùm sinh vieân thöïc hieän Traàn Coâng Tröôøng Hoaøng nhaát Phöông Nguyeãn Phaïm Quang Nhaät
- 100 -
Phuï luïc
PHUÏ LUÏC
PHUÏ LUÏC 1: THIEÁT BÒ PHUÏC VUÏ CHAÅN ÑOAÙN
TT DANH MUÏC THIEÁT BÒ Thieát bò chaån ñoaùn heä thoáng ñieän vaø ñieän töû . Thieát bò kieåm tra heä thoáng laøm maùt. MAÕ PHAÅM SAÛN NÖÔÙC SX ÑV SL
1 2 3 4
Multiscan Plus JTC-1005.
Thieát bò kieåm tra aùp suaát buoàng ñoát 6310 ñoäng cô xaêng Thieát bò kieåm tra aùp suaát buoàng ñoát 6610 ñoäng cô Diesel Boä tai nghe vaø ñaàu doø tieáng keâu JTC 1007
Hanatech / caùi Haøn quoác JTC / Ñoaøi caùi Loan. GSI/ Myõ caùi GSI/ Myõ caùi
1 1 1 1
5
JTC/Ñaøi Loan. Spin / YÙ. GSI/Myõ
caùi
1
6 7
thieát bò ño thôøi ñieåm phun nhieân lieäu toác ñoä ñoâng cô xaêng vaø diesel. Thieát bò kieåm tra aùp suaát kim phun nhieân lieäu Thieát bò kieåm tra aùp suaát daàu nhôøn ñoäng cô Thieát bò kieåm ta aùp suaát daàu hoäp soá töï ñoäng.
035 / 95. 2150
caùi caùi
1 1
8 9
JTC-1256
JTC/Ñaøi Loan VN
caùi caùi
1 1
PHUÏ LUÏC 2: DUÏNG CUÏ CHUYEÂN DUØNG SÖÛA CHÖÕA ÑOÄNG CÔ VAØ OÂ TOÂ
TT 1 2 3 DANH MUÏC THIEÁT BÒ Kìm thaùo voøng ñeäm chaën Van neùn loø xo xuùp paùp Kìm taùch xeùc maêng MAÕ SAÛN Quy caùch PHAÅM JTC 3223 JTC 1304 JTC 1348 NÖÔÙC SX Ñaøi Loan Ñaøi Loan Ñaøi Loan ÑV SL caùi caùi caùi 1 1 1
- 101 -
Phuï luïc
4 5 6 7 Duïng cuï boù baïc piston RC40C Snap-on / Mỹ Ñaøi Loan Ñaøi Loan Ñaøi Loan caùi caùi caùi boä 1 1 1 1
Duïng cuï thaùo ñai loïc daàu JTC 1946 Suùng bôm môû chaïy hôi JTC 3306 Boä duïng cuï ta roâ vaø khoeùt JTC 3432 loã ren 40 chi tieát m3x0.5,m3x0.6,m4x0.7,m 4x0.75,m5x0.8, m5x0.9,m6x0.75,m6x1.0, m7x0.75,m7x1.0, m8x1.0,m8x1.25,m10x1. 25,m10x1.5,m12x1.25, m12x1.5,1/8NPT27 Duïng cuï taùch ñaùy caùcte Tuyùp thaùo bugi 10 Cuoän daây daãn khí neùn daøi 15 m
8 9
JTC 1315 279 3/8” 16 8651
Ñaøi Loan USAG / YÙ AK-Reels /UÙc 4mm 4.5mm 5mm 5.5mm 6mm 7mm 8mm 9mm 10mm 11mm 12mm 13mm 14mm 8mm 9mm 10mm 11mm 12mm 13mm 14mm 15mm 16mm 17mm 18mm 19mm 20mm
caùi caùi
1 1
cuo 2 än típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
11 11.1 11.2 11.3 11.4 11.5 11.6 11.7 11.8 11.9 11.10 11.11 11.12 11.13 12 12.1 12.2 12.3 12.4 12.5 12.6 12.7 12.8 12.9 12.10 12.11 12.12 12.13
Típ 6 goùc traéng daøi
98-935 96-179 96-093 96-361 96-094 96-195 96-096 96-097 96-098 96-099 96-100 96-116 96-289 96-508 96-509 96-510 96-511 96-512 96-513 96-514 96-515 98-738 98-739 98-740 98-741 98-742
Cro / Ñöùc
Cro Ñöùc
/
- 102 -
Phuï luïc
12.14 12.15 12.16 12.17 12.18 12.19 12.20 12.21 12.22 12.23 12.24 13 13.1 13.2 13.3 13.4 13.5 13.6 13.7 13.8 13.9 13.10 13.11 13.12 13.13 13.14 13.15 13.16 13.17 13.18 13.19 13.20 13.21 13.22 13.23 13.24 14 14.1 14.2 14.3 14.4 14.5 14.6 14.7 14.8 14.9 14.10 98-743 98-744 98-745 98-746 98-747 98-748 98-749 98-750 98-751 98-752 98-753 96-540 96-541 96-542 96-543 96-544 96-545 96-546 96-547 98-788 98-789 98-790 98-791 98-792 98-793 98-794 98-795 98-796 98-797 98-798 98-799 98-800 98-801 98-802 98-803 96-817 96-818 96-820 96-821 96-823 96-824 96-828 96-636 96-641 96-077 21mm 22mm 23mm 24mm 25mm 26mm 27mm 28mm 29mm 30mm 32mm 8mm 9mm 10mm 11mm 12mm 13mm 14mm 15mm 16mm 17mm 18mm 19mm 20mm 21mm 22mm 23mm 24mm 25mm 26mm 27mm 28mm 29mm 30mm 32mm 6mmx 7mm 8mmx 9mm 8mmx10mm 10mmx12mm 12mmx14mm 14mmx17mm 17mmx19mm 19mmx21mm 21mmx23mm 22mmx24mm típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ típ caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Típ 6 goùc traéng ngaén
Cro / Ñöùc
Típ 12 goùc traéng ngaén
Khoaù hai ñaàu mieäng
Cro / Ñöùc
- 103 -
Phuï luïc
15 15.1 15.2 15.3 15.4 15.5 15.6 15.7 15.8 15.9 15.10 16.11 16.12 17 17.1 17.2 17.3 17.4 17.5 17.6 18 19 20 20.1 20.2 20.3 20.4 20.5 20.6 21 22 23 24 25 26 27 28 29 Moû leát Caàn töï ñoäng
Khoaù 1 ñaàu mieäng 1 ñaàu voøng
92-308 92-309 92-310 92-311 92-312 92-313 92-314 92-315 92-316 92-317 92-318 92-319
8mm 9mm 10mm 11mm 12mm 13mm 14mm 15mm 16mm 17mm 18mm 19mm 3.2mm 75mm L 4.0mm 100mm L 5.0mm 75mm L 5.0mm 150mm L 6.0mm 200mm L 8.0mm 150mm L x x x x x x
Cro / Ñöùc
caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi
1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
Vít deïp
46-001 46-003 46-031 46-007 46-011 46-012 95-610 97-935 96-006 96-008 96-206 96-208 99-306 99-308 94-110 96-448 99-310 H32 82-010 83-010 95-710 66-096 241
1 1 1 1 1 1
Cro / Ñöùc caùi Cro / Ñöùc caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi caùi boä caùi 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1
Caàn noái
Cro / Ñöùc
Kìm baám traéng Caàn keùo Caàn maïnh Buùa goø Caûo 2 chaáu Caûo 3 chaáu Moû leát raêng Boä chìa luïc giaùc 9 boâng Laéc leùo
Cro / Ñöùc Cro / Ñöùc Cro / Ñöùc Cro / Ñöùc Cro / Ñöùc Cro / Ñöùc Cro / Ñöùc USAG / YÙ
- 104 -
Phuï luïc
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO
[1] Nguyeãn Höõu Caån – Phan Ñình Kieân (1996), Thieát keá vaø tính toaùn oâtoâ maùy keùo (taäp I,ø II, III), Nhaø Xuaát Baûn Giaùo Duïc. [2] Nguyeãn Höõu Caån – Dö Quoác Thònh – Phaïm Minh Thaùi – Nguyeãn Vaên Taøi – Leâ Thò Vaøng (2003),Lyù thuyeát oâtoâ maùy keùo, Nhaø Xuaát Baûn Khoa hoïc vaø kyõ thuaät. [3] Phaïm Xuaân Mai – Nguyeãn Höõu Höôøng – Ngoâ Xuaân Ngaùt (2001), Tính toaùn söùc keùo oâtoâ maùy keùo, Nhaø xuaát baûn ñaïi hoïc quoác gia Tp.Hoà Chí Minh. [4] Nguyeãn Höõu Höôøng , Baøi giaûng oâ toâ chuyeân duøng . [5] Baøi Giaûng Coâng Ngheä oâ toâ . [6] Vuõ Tieán Ñaït (1993),Veõ cô khí, Tröôøng Ñaïi hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh. [7] Nguyeãn Höõu Loäc (2004), Cô sôû thieát keá maùy, Nhaø xuaát baûn ñaïi hoïc quoác gia Tp. Hoà Chí Minh. [8] Phan Ñình Huaán(2002), Tính keát caáu baèng phaàn meàm phaàn töû höõu haïn RDM,Nhaø xuaát baûn ñaïi hoïc quoác gia Tp. Hoà Chí Minh. [9] Cuïc ñaêng kieåm Vieät Nam, Tieâu chuaån ngaønh TCN 307- 06. [10] Trònh Chaát - Leâ Vaên Uyeån, Tính toaùn thieát keá heä daãn ñoäng cô khí taäp 1 2, Nhaø xuaát baûn Giaùo duïc, 2002. [11] Ñoã Kieán Quoác vaø nhöõng ngöôøi khaùc, Söùc beàn vaät lieäu, Nhaø xuaát baûn Ñaïi hoïc Quoác gia TP. Hoà Chí Minh, 2002. [12] Vuõ Duy Cöôøng, Giaùo trình cô lyù thuyeát, Nhaø xuaát baûn Ñaïi hoïc Quoác gia TP. Hoà Chí Minh, 2002. [13] Baûn ñaêng kyù caùc thoâng soá tính naêng kyõ thuaät oâ toâ cuûa coâng ty ISUZU . [14] Taøi lieäu töø internet.
- 105 -