Docstoc

AIR POLLUTION Chapter 18 - Bu_ra Bilecen Blog

Document Sample
AIR POLLUTION Chapter 18 - Bu_ra Bilecen Blog Powered By Docstoc
					HAVA KİRLİLİĞİ VE
  KONTROLÜ I

Dr. Aykan Karademir
                  Kirlilik Tarihinden Örnekler

1911 Londra – Kömür dumanından 1150 kişi öldü.
Smog kelimesi smoke ve fog karışımı olarak ilk kez kullanıldı.

1952 Londra – Smog nedeniyle 4000 kişi öldü.
1948 Donora, Pensilvanya - Çelik,
çinko ve sülfürik asit fabrikası
dumanlarından 20 kişi öldü,
6000 kişi hastalandı.


1963 New York City – hava kirliliğinden 300 kişi öldü.
 Londra
Smog 1952
                    Londra Smog 1952
13. Yüzyılda Londra’da
dışarıda ateş yakmaya karşı
yasalar çıkarıldı, çünkü
Londra orta çağdan beri kirli
bir kent idi.
 Londra
Smog 1952
 Londra
Smog 1952
Piccadilly – Öğleden sonra 1955
Mart 23,
 2003
 Smog
Mayıs 7,
 2002
  Los
Angeles
Houston
Güney Afrika’da Orman Yangınları
  Bhopal, Hindistan
  1984 yılının aralık ayında, çağımızın 
en büyük felaketlerinden birinin 
yaşandığı, Hindu yarımadasının 
ortalarında bulunan şehir. Union 
Carbide adlı Amerikan şirketinin şehirde 
bulunan kimyasal madde fabrikasında, 
gece yarısı başlayan metil izosiyanür 
isimli zehirli gazın sızıntısı, şehirde 
yaşayan yaklaşık 3000 kişiyi uykusunda 
öldürürken, 200 000 kişiyi de değişik 
ölçülerde sakat bıraktı. Olaydan onlarca 
yıl sonra, hala sakat bebekler doğuyor 
şehirde.
Yetişkin bir insan günde 10,000 - 20,000 litre
                  hava solur.
    Atmosfer
u   Dünyamızı çevreleyen 
    havanın birçok katmanı 
    vardır.
u   Troposfer: 0-16 km 
    (ağırlık olarak atmosferin 
    % 90’ı.
u   Tüm meteorolojik olaylar 
    burada olur.
u   Yukarıya doğru her 1 
    km’de 6.5 oC soğur. 
u   -60 oC’ye kadar soğur.
u   Dikey olarak oldukça iyi 
    karışmıştır.
u   % 78 N2; % 21 O2
                             Atmosfer
u   Stratosfer : 16-65 km arası
u   Sıcaklık 0 oC’ye kadar artar.
u   Dikey karışım azdır.
u   Ozon tabakası bu tabaka 
    içinde yer alır.
u   Ozon zararlı güneş ışınlarını 
    absorplar.
                       Atmosfer
u   Temel Gazlar
     • Nitrogen/Azot            78.08%
     • Oksijen                  20.95%
     • Argon                      0.93%
     • Neon                       0.0018%
u   Değişebilir Gazlar
     • Karbon Dioksit             0.036%
     • Su Buharı                  0.05% (0-4%)
     • Metan                      0.00017%
     • Nitroz Oksit (N2O)         0.00003%
     • Ozon (O3)                  0.000004%
     • Kloroflorokarbonlar (CFC) 0.00000002%
     • Helyum, Kripton, Kükürt Dioksit
u   Sera Gazları
                         Atmosfer
u   Konsantrasyon Dönüştürme Faktörleri
 
1 ppm (v/v) kirletici = 1 litre kirletici/106 litre hava




Burada MW = kirleticinin molekül ağırlığı (g)
          T = ortam sıcaklığı (K) (=273+T (oC))

Ortam sıcaklığı 25 oC alınırsa;
T = 273 + 25 = 298 oK, ve
1 ppm = 40.9 x MW µg/m3 olur. 
                           Atmosfer
u   Konsantrasyon Dönüştürme Faktörleri
    • Dönüştürmek için tablodaki katsayı ile çarpılır (25 oC ve 760 mm Hg)

                                               µg/m3 à ppm
      Kirletici             ppm à µg/m3        ( x 10-3)
      Amonyak (NH3)                695               1.44
      Karbon dioksit              1800               0.56
      Karbon monoksit             1150               0.87
      Klor                        2900               0.34
      Etilen                      1150               0.87
      Hidrojen klorür             1490               0.67
      Hidrojen florür              820               1.22
      Hidrojen sülfür             1390               0.72
      Metan                        655               1.53
      Azot dioksit                1880               0.53
      Azot oksit                  1230               0.81
      Ozon                        1960               0.51
      Kükürt dioksit              2620               0.38
                     Atmosfer - Kirlilik


Doğal “kirlilik”
u   Işığın neden olduğu 
    yangınların dumanları
u   Yanardağlar
u   Diğer
    •   Polenler
    •   Bakteriler
    •   Mantar sporları
    •   Kül
    •   Tuzlar
    •   Metan
                       Atmosfer - Kirlilik

Antropojenik Kirlilik
u İnsanlığın başlangıcından beri

u   Endüstri devrimi sırasında 
    hızlanmıştır.
u   Smog: Duman ve kirli hava 
    ile karışık sis.


u   Los Angeles Tipi Smog (fotokimyasal smog) 
    Ozon, hidrokarbonlar ve kısmen oksitlenmiş hidrokarbonlar, azot 
    oksitler ve otomobil egzozları üzerine güneş ışınlarının  etkisiyle 
    oluşan az miktardaki diğer gazların bir karışımı. Yüksek 
    sıcaklıklarda ve güneşli havalarda görülür.
 
u   Londra Tipi Smog (partiküllü, ya da kükürtlü smog) 
    Genelde yüksek kükürt içerikli  kömürün yakılmasıyla oluşan 
    kükürt dioksit ile sülfat ve sülfit içeren aerosollerin karışımından 
    oluşur ve SO2’nin H2SO4’e dönmesine neden olur.Yüksek nem ve 
    düşük sıcaklıklarda oluşur.

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:1
posted:7/2/2014
language:Turkish
pages:21