ungdungCNTTtrongdayhoc

Sö dông c«ng nghÖ th«ng tin trong d¹y vµ häc NHÀ XU T B N GIÁO D C Microsoft® M cl c Ph n I S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c........ 7 Phát tri n c a d y và h c trong l ch s ................................................ 7 H c t p và giáo d c ......................................................................... 7 S phát tri n c a h c t p và giáo d c trong l ch s ........................ 8 S ti n hoá c a h th ng giáo d c................................................ 11 Các xu hư ng h c t p ................................................................... 14 Công ngh v i i m i phương pháp d y và h c ............................ 16 Công ngh giáo d c....................................................................... 16 Phương pháp d y và h c tích c c và vai trò c a phương ti n d y h c ................................................................................................. 17 Công ngh thông tin như là công c nâng cao tính tích c c trong d y - h c ........................................................................................ 20 S d ng công ngh thông tin trong d y và h c ............................. 25 D y h c theo d án............................................................................... 31 M u........................................................................................... 31 Cách h c d a trên d án là gì?..................................................... 31 Công ngh và cách h c d a trên d án ........................................ 38 ánh giá cách h c d a trên d án ................................................ 44 Cách t ch c d y theo d án ........................................................ 48 Các ngu n tài li u .......................................................................... 55 Ph n II M t s d án h c t p m u....................................................... 56 D D D D D án 1: Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975 ............. 57 án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam ............................ 64 án 3: An toàn giao thông Vi t Nam....................................... 76 án 4: Phát tri n a phương..................................................... 82 án 5: B o t n ch vi t dân t c................................................. 92 Ph n I S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c Phát tri n c a d y và h c trong l ch s H c t p và giáo d c Văn minh nhân lo i ư c hình thành khi con ngư i bi t tích lu kinh nghi m và th c hi n chuy n giao tri th c gi a các th h , gi a các b t c, dân t c. Các n n văn minh l n trên th gi i ã phát tri n d a trên nh ng tri th c ư c tích lũy l i như v y. Ch vi t ghi l i tri th c, kinh nghi m và là cơ s cho vi c chuy n giao tri th c vư t qua không gian và th i gian. Kinh nghi m và tri th c bao gi cũng t n t i trong m i cá nhân và qua ho t ng th c t mà con ngư i l i sáng t o ra kinh nghi m và tri th c m i. Do ó trong xã h i luôn có nhu c u truy n th và h c t p các kinh nghi m và tri th c, gi a t ng cá nhân và gi a nhi u c ng ng cá nhân. T xưa t i nay h c v n là m i quan tâm c a m i ngư i trong xã h i. H c là ti p thu tri th c và kinh nghi m c a ngư i khác thông qua trao i, tương tác, thông qua l i nói, ch vi t, hình nh. i tư ng ti n hành vi c h c t p, tích lu và thu th p tri th c là trò. Qua quá trình h c t p, tri th c c a ngư i khác tr thành tri th c riêng c a t ng cá nhân và t tri th c ó c ng v i sáng t o c a mình ngư i ta có th tìm ki m, sáng t o ra các kinh nghi m, tri th c khác. Vi c chuy n giao l i nh ng tri th c, nh ng kinh nghi m và phát minh c a chính mình cho ngư i khác là vi c d y. Vi c h c không ph i là sáng t o nhưng vi c d y bao gi cũng ph i mang tính sáng t o thì m i có s c h p d n và lôi cu n. Ngư i th c hi n vi c d y, vi c truy n trao tri th c là ngư i th y. M i ngư i u có th là trò, nhưng ch m t s ít ngư i m i có th tr thành th y th c th . H c t p t nó mang tính ch t cá nhân, nhưng r i trong xã h i d n xu t hi n các hình th c t ch c vi c h c t p chung cho m i ngư i. Ban u vi c h c t p ư c t ch c xung quanh ngư i th y, ngư i có kh năng giúp cho ngư i khác h c t p. Trò là nh ng ngư i c n h c, tìm t i th y h c. Khi xã h i phát tri n v i nhi u ngành ngh m i, xã h i c n có ngư i lao ng v i tri th c t i thi u tham gia vào gu ng máy kinh t , xu t hi n nhu c u t ch c ào t o hu n luy n chung cho nhi u ngư i, v i nhi u th y. Vi c h c cá 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c nhân nay ư c h tr b ng vi c h c trong m t t p th , trong ó ngư i th y là trung tâm t ch c h c t p cho h c sinh. H th ng giáo d c trong các nư c v i hình th c t ch c trư ng h c ph thông là m t ví d cho s phát tri n này c a vi c t ch c h c t p. Ngư i ta thư ng dùng t “giáo d c” ch công cu c chuy n giao tri th c trên quy mô toàn xã h i. Giáo d c là khái ni m mang tính nh nguyên và m t chi u, nó bao hàm hai i tư ng tham gia vào công cu c này là th y và trò; m t chi u chuy n giao tri th c là t th y sang trò. Thu t ng “giáo d c” nh n m nh m t v c a vi c d y c a th y và không chuy n t i h t ư c ý nghĩa h c c a trò. “Giáo” nghĩa là d y phương pháp, trong ó hàm ý d y c o c, tôn giáo, tri t lý,… “D c” nghĩa là nuôi dư ng. ây, ch “giáo d c” nghiêng nhi u v ph n “giáo” hay “d y”. “Giáo” hay “d y” là nói v trí ngư i th y, ngư i chuy n giao tri th c và i l i “h c” là nói v trí ngư i h c, c a trò, ngư i th hư ng tri th c y. Th y ư c coi là ngư i có hi u bi t toàn di n còn trò ư c coi là ngư i không bi t gì, c n t i th y ư c h c t p và rèn giũa dư i s ch b o c a th y. Do ó th y ương nhiên hơn h n trò m t b c và chi ph i toàn b vi c h c c a trò. Trò không ư c có thái i l p hay ph n bác l i l i c a th y, mà ch ư c phép nghe theo và tuân theo ch b o c a th y, n u không s b u i ra kh i l p h c. ó là ngu n g c làm xu t hi n thái th ng c a trò trong vi c h c t p và ch u s "giáo d c". Khi giáo d c ư c m r ng trên quy mô toàn xã h i, c n ph i có nhi u th y cô giáo kh p nơi, vi c ào t o giáo viên tr thành òi h i b t bu c. Nhưng khi các th y cô giáo ư c ào t o chính quy v i s lư ng ông thì ph m ch t hi u bi t toàn di n c a th y cô cũng th p i, không th có nh ng ngư i th y toàn năng như c Ph t, Lão T , Kh ng T , Platon, Socrates... Bù vào vi c thi u hi u bi t toàn di n ó, th y cô ư c ào t o bài b n chính quy và ph i tuân th các quy nh v gi ng d y. ng th i th y cũng ư c xã h i coi là có a v cao hơn và chi ph i vi c h c c a trò. S phát tri n c a h c t p và giáo d c trong l ch s G n như trong toàn b các giai o n phát tri n c a l ch s loài ngư i, các cơ h i h c t p cho m i tr em không di n ra trong trư ng h c. Tr em trong th i kỳ săn b n hái lư m h c b ng cách quan sát và b t chư c ngư i l n. Ngay c khi xã h i ti n sang th i Phát tri n c a d y và h c trong l ch s 9 i nông nghi p thì cơ h i h c t p i v i ph n ông dân s v n là như cũ: quan sát và b t chư c ngư i khác. Tuy nhiên vi c h c t p trong xã h i, dù là chưa có ch vi t, ã t n t i ngay t th i kỳ u c a loài ngư i. Khi mà xã h i còn chưa có nhi u c a c i, s n ph m, chưa có nhi u các phương pháp, cách th c s n xu t, thì m i quan tâm h c t p c a ngư i ta là h c v cách s ng, h c v cách làm ngư i. Vi c h c t p n y sinh chính t ch s ng cùng th y, sinh ho t cùng th y và do ó h c b ng cách tâm truy n tâm, h c nh ng kinh nghi m tr c ti p c m nh n t th y, t cu c s ng c a th y mà không c n thông qua l i nói. Các trư ng phái thi n phương ông, n , Trung Qu c, Nh t B n, Vi t Nam, ã i theo xu hư ng này v i các b c th y n i ti ng: c Ph t, B t Ma, Mã T , o Nguyên... Vi c h c này có ích cho nh ng ngư i truy tìm chân lý, có ích cho vi c nâng cao tâm th c và tinh th n xã h i, nhưng l i không t o ra ích l i tr c ti p cho xã h i v t ch t. Do ó t lâu nó v n là i u cao siêu và ít ngư i t t i ư c. Khi xã h i ph c t p lên, xu t hi n các hình thái trư ng h c. T i Hi L p xu t hi n các trư ng c a Platon, Aristotle…, mang tính hàn lâm, d y v các lý lu n khoa h c và tri t h c, chưa dành cho h c sinh nh tu i, không có bài t p và không có thi c . T i phương ông, các o tràng ư c hình thành r t s m t o môi trư ng phát tri n tâm linh cho m t s ngư i i vào tìm hi u ý nghĩa th c c a cu c s ng, a ph n là ngư i l n. Còn v i m t s tr em phương ông thì có các trư ng h c d y v văn h c, l ch s , thơ ca.... Hình th c các l p h c cho trò nh có th y d y t ng a phương ã phát tri n. t m qu c gia xu t hi n vi c t ch c thi c tuy n ch n ngư i vào b máy quan l i. Xã h i phong ki n s m ưa vi c d y và h c tr thành m t chu n m c v i yêu c u các sĩ t ph i n m v ng, thu c lòng các i n tích xưa, ư c ưa ra làm m u m c cho vi c h c làm ngư i, cho vi c h c làm quan. Nhi u trư ng l p ư c hình thành xung quanh nh ng ông th y có t m m c tư tư ng l n như Kh ng T , M nh T , Chu Văn An, Nguy n Trãi, Nguy n B nh Khiêm... H th ng thi c quan trư ng xu t hi n tuy n ch n quan l i cho b máy hành 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c chính, bên c nh ó là vi c xu t hi n nhi u l p h c ph c v cho các thí sinh tham gia các kỳ thi này. Xu hư ng h c văn h c, thơ ca, l ch s , o c con ngư i, cách t gia tr qu c... là xu hư ng chính cho các h th ng trư ng l p cũng như cho các cu c thi c trong th i phong ki n. Nhi u ngư i ã thành t trên con ư ng h c t p và thi c này, tr thành quan l i trong b máy hành chính, nhưng h cũng là nh ng ngư i duy trì cho tình tr ng trì tr này kéo dài hàng nghìn năm. Xã h i phát tri n ư c ánh d u b ng vi c làm ra nhi u c a c i v t ch t, tri n khai nhi u y u t trí tu c a con ngư i c th thành hàng hoá và phương pháp t o ra hàng hoá. Lúc này xu t hi n nhu c u h c ngh mưu sinh, ki m s ng d a trên nhu c u nhân l c c a n n kinh t và xã h i hàng hoá. Vi c h c ngh trong xã h i ch u nh hư ng l n lao t lĩnh v c ngư i ta ch n l a. H c trò trong xã h i này t i th y h c v các k năng, bí quy t ngh nghi p trong s n xu t. H h c b ng cách làm vi c c nh th y hàng tháng hay hàng năm. Y u t h c làm ngư i, h c ra làm quan ít d n i, trong khi ó y u t h c phương pháp, h c ngh nghi p tăng lên và tr thành nhu c u ph bi n c a xã h i. Vi c giáo d c cho h c sinh thư ng là: qua th c hành, qua áp d ng các kinh nghi m c a th y t ư c k t qu thông qua quan sát và tương tác v i chuyên gia. H thư ng h c qua vi c ph m ph i sai l m và quan sát vi c chuyên gia s a nh ng sai l m cho mình (th và sai). Vi c t h c v n là ch y u. Khi tính ph c t p c a xã h i càng tăng thêm, nhu c u c a n n s n xu t xã h i òi h i có nh ng th h m i l n lên có nh ng k năng và hi u bi t nh t nh v lao ng và c ng tác, ngư i ta th a nh n xã h i c n ph i cung c p các cơ h i h c t p cho s ông ngư i m i l n. Ngư i ta th y ư c nhu c u là m i ngư i trong xã h i c n bi t c, vi t, làm các phép toán s h c, bi t v quy n công dân cũng như các giá tr o c. i u này làm phát sinh khái ni m trư ng công M và châu Âu, v i vi c nhà nư c ng ra u tư cho h th ng giáo d c và phát tri n trư ng l p. T ó xã h i ch p nh n giáo d c là m t thành t quan tr ng c n ư c các chính ph chăm nom phát tri n. Nh n m nh ch y u c a xã h i là áp t m t s Phát tri n c a d y và h c trong l ch s 11 hi u bi t và tri th c nh t nh cho h c sinh, v i th y là ngư i i di n cho h th ng cung c p tri th c. Xã h i b t u hình thành cơ ch giáo d c chuyên môn d y các tri th c ngh nghi p, tri th c giao ti p xã h i và các chu n m c o c. Các xã h i phát tri n cao, bên c nh h th ng giáo d c d y nh ng v n văn hoá căn b n cho con ngư i c a xã h i, ã có thêm các cơ c u ào t o và gi ng d y v các ngh nghi p mà xã h i c n. Nhưng hơn n a, trong n n kinh t tri th c, các công ty ã u tư làm ra nhi u s n ph m tri th c, vi c gìn gi tri th c và ph bi n tri th c cho i ngũ nhân viên c a h tr thành quan tr ng và th c t các công ty l n u hình thành b ph n ào t o, gi ng d y nh ng bí quy t, tri th c c a riêng mình cho nhân viên. Vi c h c t p tr thành yêu c u t i quan tr ng c a m i t ch c không b l c h u và t ư c ưu th c nh tranh. Xã h i tri th c m i m ra trên n n t ng m i t ch c u coi tr ng vi c h c t p và sáng t o tri th c, không ph i là h c có b ng c p mà là h c làm vi c mình ang làm t t hơn, mang nhi u tính trí tu hơn. S ti n hoá c a h th ng giáo d c Xã h i hi n i òi h i các công dân ph i có nh ng tri th c t i thi u tham gia vào ho t ng kinh t xã h i. ó là các tri th c t i thi u v c, vi t, làm tính ơn gi n, quy n công dân và giá tr o c mà h c sinh ph i bi t. Các trư ng công ra i áp ng cho yêu c u này trong vi c d y cho h c sinh nh ng yêu c u t i thi u c a xã h i. Xã h i c n ph i cung c p các cơ h i h c t p cho s ông ngư i m i l n và do ó xã h i ã ch p nh n giáo d c là m t thành t quan tr ng c n ư c chính ph chăm nom phát tri n. Tuy nhiên nh n m nh ch y u c a xã h i là áp t m t s hi u bi t và tri th c nh t nh lên h c sinh. H th ng giáo d c l y th y là ngư i i di n cho vi c cung c p tri th c, h c sinh là ngư i ch p nh n th ng kh i lư ng tri th c do th y chuy n giao. Các trư ng công ã xu t hi n cùng v i vi c nhà nư c u tư cho h th ng giáo d c và phát tri n trư ng h c xem như h t ng cơ s c n thi t c a xã h i. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c H th ng giáo d c ph thông Xã h i hình thành cơ ch giáo d c chuyên môn d y các tri th c ngh nghi p, tri th c giao ti p xã h i và các chu n m c o c. Cơ ch nhà trư ng ph thông xu t hi n d a trên vi c bi n i mô hình trư ng h c c i n, hàn lâm c a ngư i l n thành nơi d y h c cho h c sinh nh tu i. B i vì không th có nhi u th y th c gi i và có t m c cho nên các trư ng ph i s d ng các th y giáo ã ư c ào t o chính quy và th ng nh t dùng giáo trình ã ư c nh ng ngư i có kinh nghi m so n ra. Các y u t khoa h c ư c ưa vào các giáo trình d y h c. Xu hư ng d y các tri th c hàn lâm xu t phát t s phát tri n c a khoa h c ã d n tr nên chi m ưu th trong m t th i gian dài, khi mà trình phát tri n công ngh c a xã h i còn th p. Thay i m c ích giáo d c Trong các xã h i phương ông th i xưa, m c ích c a giáo d c là cung c p các tri th c văn chương và nguyên lý o c ào t o ngư i ra làm quan cai tr dân. Vi c d y h c ban u nh m vào vi c d y vi t ch , c ch và v sau là h c các văn b n thánh hi n, các pho sách ư c coi là kinh i n d y làm ngư i, d y i nhân x th . Tri th c trong m i quan h xã h i và thái v i con ngư i ư c nh n m nh hơn là tri th c v khoa h c, v t nhiên. Vi c h c ngh trong xã h i ch y u ư c th c hi n qua truy n kh u và qua th c hành, không i sâu vào lý thuy t. M c ích c a trư ng h c châu Âu vào u th k 19 có khác hơn và có xu hư ng i theo s phát tri n c a khoa h c và công ngh . Vi c d y h c t p trung vào cơ ch vi t khi th y giáo c chính t , truy n các thông i p b ng l i thành d ng văn t . Mãi n gi a th k 19 vi c vi t m i b t u ư c d y m c ph c p h u h t các nư c châu Âu, và h c sinh b t u ư c yêu c u so n bài văn c a mình. Cho dù v y thì vi c d y vi t ch y u v n nh m vào vi c cho tr em kh năng b t chư c sát v i d ng văn b n r t ơn gi n. Phát tri n c a d y và h c trong l ch s 13 Mãi cho t i nh ng năm 1930 m i n i lên ý tư ng v vi c h c sinh ph thông cơ s c n ph i bi t t di n t suy nghĩ c a mình qua vi c vi t. G n ây nhi u trư ng coi vi c phân tích và di n gi i i u h c sinh ã ư c c là yêu c u chính. Vào u th k 19, thách th c c a vi c cung c p n n giáo d c qu ng i ã ư c nhi u ngư i xem là tương t v i s n xu t hàng lo t trong các nhà máy. Nh ng ngư i qu n tr trư ng h c u hăm h dùng cách t ch c "khoa h c" c a nhà máy c u trúc l p h c hi u qu . Tr em ư c coi như v t li u thô c n ư c các công nhân k thu t (th y giáo) x lý hi u qu t t i s n ph m cu i cùng. Cách ti p c n này nh phân lo i v t li u thô (tr em) sao cho chúng có th ư c x lý b ng cách nào ó như trong dây chuy n l p ráp. Giáo viên ư c coi như công nhân có vi c làm là th c hi n các ch th t c p trên c a h - nh ng chuyên gia lão luy n v trư ng h c (các nhà qu n tr và nhà nghiên c u). Vi c mô ph ng tính hi u qu nhà máy ã thúc y thêm s phát tri n các phép ki m tra ư c chu n hoá o "s n ph m," công trình lao ng bàn gi y c a các giáo viên, lưu gi các b n ghi l i v chi phí và ti n b (thư ng là chi phí cho vi c d y), và v "vi c qu n lý" c a các c p lãnh o qu n, s , nh ng ngư i có r t ít tri th c v tri t lý và th c hành giáo d c. Nói tóm l i, mô hình xư ng máy ã nh hư ng t i thi t k chương trình, bài gi ng và cách ánh giá trong trư ng h c. Và nh hư ng ó còn kéo dài t i t n ngày nay. Yêu c u i v i giáo d c hi n i Giáo d c hi n i ang ng trư c yêu c u và thách th c l n lao c a xã h i hi n i. Mô hình trư ng h c theo ki u xư ng máy c a th k trư c không còn phù h p n a. Vi c h c t p c a h c sinh không th là th ng ti p thu bài gi ng c a giáo viên mà ph i là s tham gia tích c c vào các ho t ng t p th , theo d án, có th tham gia vào các ho t ng s n xu t và xã h i sau này. Ngày nay, m i h c sinh c n n m rõ tr ng thái tri th c c a mình và ph i xây d ng nó, c i ti n nó và ra quy t nh trong vi c i di n v i s không ch c ch n c a môi trư ng. Hai khái ni m v tri th c ã ư c John Dewey (1916) ch ra là vi c n m v ng văn hoá và s tham d vào các quá trình ho t ng th c t , như v n ư c di n t thông qua thu t ng "làm". Xã h i quan ni m h c sinh t t nghi p là 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c ngư i có th nh n di n và gi i quy t v n và có óng góp cho xã h i trong cu c i h - nh ng ngư i th hi n ph m ch t c a "chuyên gia thích ng". t t i t m nhìn này òi h i ph i nh n th c l i v tri t lý giáo d c, nh nghĩa l i khái ni m d y và h c cũng như phương th c ánh giá k t qu h c t p. Các xu hư ng h c t p Trong cách th c h c t p c a m i ngư i, nh t là c a các h c sinh nh , có ba v n ch ch t: 1. Ngư i h c t i l p h c v i nh ki n v cách th gi i v n hành. N u l p mà giáo viên không tính t i hi u bi t ban u ó thì h c sinh có th không n m ư c khái ni m và thông tin m i ư c d y, hay h c sinh có th h c ch cho qua kỳ ki m tra nh ng v n gi l i nh ki n cũ có t trư c khi t i l p. 2. phát tri n năng l c trong m t lĩnh v c c th ngư i h c ph i: • • • có n n t ng sâu s c v tri th c s ki n thu c lĩnh v c ó; hi u bi t các s ki n và ý tư ng trong ng c nh; bi t t ch c tri th c nh m t o thu n l i cho vi c v n d ng các tri th c ó trong t ng tình hu ng c th . 3. Cách ti p c n siêu nh n th c t i vi c h c có th giúp cho ngư i h c ch ng i u khi n vi c h c c a riêng mình trên cơ s xác nh m c ích h c t p và i u ph i ti n b t t i m c ích. H qu c a ba phát hi n này là gì? H qu th nh t là giáo viên ph i ti n hành gi ng d y d a trên hi u bi t y v v n tri th c hi n có c a ngư i h c. i u này òi h i ph i thư ng xuyên có s ánh giá chính xác v vi c h c c a h c sinh, cũng là i u phù h p hoàn toàn v i các nguyên t c ánh giá c a chương trình ào t o. Nh ng ánh giá chính th c thư ng xuyên cung c p nh ng ph n h i giúp cho ngư i h c s a i và hi u ch nh ho t ng c a mình. H qu th hai là giáo viên c n ph i d y các ch theo chi u sâu, cung c p nhi u ví d v khái ni m trong v n hành. Chúng ta ý th y i u này trong các chương trình ào t o khi có nhi u ch i m ư c tái xu t hi n qua nhi u năm. C n ph i m b o r ng chúng ta s d ng s l p l i này giúp h c sinh hi u bi t sâu s c hơn v các Phát tri n c a d y và h c trong l ch s 15 khái ni m ch ch t. i u này cũng có nghĩa là giáo viên ph i là chuyên gia trong lĩnh v c ch . Tri th c ch là hòn á t ng cho vi c d y có hi u qu . Vi c ánh giá nên ư c ti n hành v i các tài th c t ki m tra hi u bi t qua chính vi c áp d ng và sáng t o tri th c. H qu th ba là c n phát tri n vi c d y v nh ng k năng siêu nh n th c, ưa y u t h c t p tích h p vào trong chương trình thu c nhi u lĩnh v c tri th c. Siêu nh n th c thư ng là i tho i bên trong v cách th c h c t p, nhưng giáo viên ph i mô hình hoá vi c tư duy này. ây là i u c n làm khi nói r ng chúng ta c n phát tri n kh năng cho ngư i h c t tìm hi u phương th c h c t p c a mình. Công ngh v i im i phương pháp d y và h c Công ngh giáo d c Trên th gi i hi n nay, cu c cách m ng khoa h c - k thu t và công ngh ang phát tri n như vũ bão, nhi u lĩnh v c khoa h c, k thu t m i, nhi u ngành ngh m i ang hình thành và phát tri n r t nhanh. i u này òi h i ph i có s i m i v m c tiêu và phương pháp ào t o, cũng như c i cách v n i dung, phương pháp và hình th c ào t o. T ó khái ni m “công ngh giáo d c” ã xu t hi n và u ư c hi u cùng m t ý tư ng v i t ti ng Anh ư c dùng ph bi n nh t hi n nay: Education Technology. Công ngh giáo d c là vi c ph i h p m t cách có h th ng và sáng t o gi a các công ngh "ý tư ng" và "s n ph m" v i n i dung theo ch -v n làm phát sinh và c i ti n các quá trình d y và h c. Công ngh giáo d c thư ng ư c liên k t v i thu t ng công ngh d y và công ngh h c. Công ngh "s n ph m" nói t i các s n ph m h u hình, ch ng h n như ph n c ng máy tính hay ph n m m h tr cho quá trình d y - h c. Công ngh "ý tư ng" nói t i khuôn kh hay lư c nh n th c, qua ó vi c truy n th tri th c ư c th c hi n, có th t giáo viên t i h c viên hay tr c ti p t các s n ph m t i h c viên. Ngư i ta cũng thư ng dùng thu t ng "công ngh giáo d c" nói t i vi c s n ph m ư c tr n l n sâu s c v i n i dung ch (như toán h c hay các khái ni m khoa h c) dành cho m t l p c gi c bi t trong m t hoàn c nh giáo d c c bi t (như trư ng h c). Các t giáo d c và công ngh trong thu t ng công ngh giáo d c v n mang nghĩa chung. Tuy nhiên công ngh giáo d c không b h n ch vào giáo d c tr em, cũng không h n ch vào vi c dùng công ngh cao. Trư ng h p c bi t c a vi c dùng công ngh cao nâng cao vi c h c trong các l p h c ph thông (l p 1-12) còn có tên là tích h p công ngh vào d y h c. M t cách khái quát có th coi công ngh d y h c là quá trình s d ng nh ng thành t u c a khoa h c, k thu t và công ngh vào quá trình d y h c nh m th c hi n m c ích d y h c v i hi u qu cao. Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 17 ó là s công ngh hoá quá trình d y h c, thông qua vi c t ch c m t cách khoa h c quá trình ó b ng cách xác nh úng n, chính xác, s d ng m t cách t i ưu các y u t như: u ra, u vào, n i dung d y h c, các i u ki n, phương ti n k thu t d y h c, các tiêu chu n ánh giá. Phương pháp và phương ti n d y h c ư c coi là công c cơ b n t ư c m c ích và nhi m v d y h c theo quan i m công ngh d y h c. Ho t ng d y h c ph i t k t qu v s lư ng, ch t lư ng và hi u qu d y h c. Chúng ư c o b ng m c th c hi n các m c tiêu t ra v i chi phí t i ưu v th i gian, cơ s v t ch t và công s c c a th y, trò. Cho nên, theo quan i m c a công ngh d y h c, vi c ánh giá k t qu d y h c v m t nh lư ng là quan tr ng. Tuy nhiên, ph i k t h p c ánh giá v m t nh lư ng v i ánh giá v m t nh tính nh m ph n ánh k t qu d y h c m t cách toàn di n, sâu s c, khách quan. Mu n v y, c n s d ng ph i h p các phương ti n k thu t như máy ki m tra, máy tính v i các hình th c ki m tra khác nhau trong ó có s tham gia tích c c c a giáo viên. Như v y, công ngh d y h c nói riêng cũng như công ngh ào t o nói chung v b n ch t là khoa h c tích h p nhi u ngành khoa h c, ư c t ch c m t cách h p lý v i nh ng phương ti n k thu t hi n i nh m t k t qu ào t o cao nh t. Có th hi u r ng nhi m v c a ho t ng d y h c theo quan i m c a công ngh d y h c ch y u g m: Truy n t ki n th c cho ngư i h c; Kích thích h ng thú say mê tìm tòi nghiên c u; Trau d i văn hoá, kh năng lao ng trí óc cho ngư i h c; Trau d i quan i m và ni m tin. Phương pháp d y và h c tích c c và vai trò c a phương ti n d y h c S bùng n thông tin trong th i i ngày nay, t c phát tri n c a công ngh thông tin khi n cho ngư i th y không th d y h t m i i u cho h c trò, mà dù có kéo dài th i gian d y h t m i i u thì r i các ki n th c ó cũng nhanh chóng tr nên l c h u. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c Do ó, ngư i th y c n ph i tìm ra phương pháp d y h c tích c c hơn tăng hi u qu d y và h c. D y cho h c sinh cách h c ch ng, cách h c su t i, cách h c nh ng i u mà th c t òi h i thay vì vi c ph i chuy n t i m t lư ng ki n th c quá nhi u n m c chúng không nh n i ho c c nh lúc h c, còn lúc thi và c n v n d ng thì quên s ch. Quan ni m và tiêu chu n d y t t thư ng thay i theo th i gian và ư c chính xác hoá d n. Trư c ây, “d y t t” thu n tuý là ngh thu t cá nhân, v i cách gi ng truy n th ng “th y nói, trò ghi”, ch y u v n là theo hư ng làm cho h c sinh d ti p thu nh ng gì th y “ c tho i” l p. Nó ã b c l nhi u như c i m, trong ó hai như c i m l n nh t là: t h c sinh vào v trí th ng, ch i. Cách d y này chưa th giúp cho ngư i h c “bi n quá trình ư c ào t o thành t ào t o”. Chưa ki m soát ư c n i dung có phù h p v i m c tiêu ào t o th c hành hay không. Do ó, n nay, d y t t còn ph i áp ng nh ng òi h i m i do th c ti n t ra. Nâng cao tính tích c c trong d y và h c D y t t là nâng cao tính tích c c trong d y và h c (d y - h c tích c c). Khi ó, công lao th y không tính b ng ã d y ư c bao nhiêu, mà là d y th nào, nhưng t t nh t là xem h c sinh ã h c ư c bao nhiêu. Phương pháp d y - h c tích c c t ngư i h c v trí trung tâm, còn ngư i th y t v trí cao hơn và khó khăn hơn: v trí t o ra các i u ki n vi c h c ư c thu n l i. V chi ti t, cách d y này có nh ng phân bi t so v i cách d y truy n th ng: Quan tâm n h c. N u cách d y cũ cao gi ng và d y nhi u hơn thì cách m i cao h c và t p nhi u hơn. Cách cũ quan tâm d y th nào, d y cái gì thì cách tích c c là quan tâm h c th nào, h c cái gì. Nh c l i là, phương pháp tích c c quan tâm trò ã h c ư c bao nhiêu, ch không ph i th y ã gi ng ư c bao nhiêu. Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 19 D y và h c là m t h th ng. N u cách cũ nói “phương pháp gi ng d y” hàm ý công vi c riêng c a th y thì cách m i coi “d y” và “h c” k t h p h u cơ thành m t h th ng và nói “phương pháp d y - h c” hàm ý có s tham gia c a trò nh n m nh tính ch ng, tích c c c a ngư i h c. H c sinh t v trí ph thu c, ngo i vi, tr thành ch th năng ng trong h c t p, có th y bên c nh. Th y tr thành ngư i hư ng d n. Trong gi ng d y, d nh t là nói, b i v y, t “ngư i d y” tr thành “ngư i hư ng d n” là i u không d dàng. Nó òi h i công s c, trí óc, tâm huy t t phía th y. Không có “d y tích c c” thì không th có “h c tích c c”. Do v y, “không th y mày làm nên” càng là m t chân lý. B sung nh nghĩa và m c ích c a d y. nh nghĩa v “d y” ư c b sung m t ý quan tr ng mà các giáo viên u nh n th c rõ: trư c kia, d y là “truy n l i tri th c ho c k năng” và gi ng d y là “gi ng truy n th tri th c” (T i n Ti ng Vi t – Hoàng Phê ch biên) thì nay d y còn là giúp cho h c sinh h c ư c thu n l i, d dàng. Nhưng i u này l i r t không d dàng v i th y. Có th nói, n u ch òi h i h c sinh tích c c và ch ng, còn th y l i an nhàn hơn trư c thì không bao gi ngư i h c có th “h c” ư c i u th y mong mu n. Vai trò c a phương ti n d y - h c nâng cao tính tích c c trong d y và h c m t cách toàn di n, chúng ta c n ph i chú ý c i ti n ng b các thành t khác có liên quan, trong ó phương ti n d y và h c là m t thành t quan tr ng. Tính ch t c a phương ti n d y h c bi u th n i dung thông tin d y h c, hình th c thông tin và phương pháp cho thông tin ch a ng trong phương ti n và ph i dư i s tác ng c a giáo viên ho c h c sinh tính ch t ó m i b c l ra. Như v y là có m i liên h ch t ch gi a tính ch t v i ch c năng c a các phương ti n d y h c. Trong quá trình d y h c, ch c năng c a các phương ti n d y h c th hi n s tác ng t ư c m c ích d y-h c. Ch c năng c a các phương ti n d y h c ư c xác nh qua các y u t : m c ích d y h c, tính ch t c a phương ti n d y h c và phương pháp ti n hành ho t ng d y h c. Nó bao hàm các ch c năng sau: Truy n th tri th c; 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c Hình thành k năng; Phát tri n h ng thú h c t p; T ch c i u khi n quá trình d y h c. Nh các phương ti n d y h c, b ng vi c gi ng d y c a giáo viên, h c sinh hi u bi t v n qua các khái ni m, hình dung các v n qua hình nh hi u v n tr u tư ng qua ch c năng minh ho c a phương ti n d y h c. Phương ti n d y h c còn kích thích h ng thú h c t p c a h c sinh nh tính h p d n c a các hình th c thông tin. Nó giúp hình thành h c sinh c m giác th m m , ư c h p d n b i cái p, cái ơn gi n, tính chính xác c a hình th c thông tin ch a trong phương ti n. Phương ti n d y h c còn có kh năng h p d n h c sinh b ng vi c trình bày c a các hình th c truy n thông tin. Phương ti n d y h c cũng còn có ch c năng hư ng d n phương pháp trình bày bài h c ho c m b o th c hi n các hình th c d y h c. Có r t nhi u lo i phương ti n d y h c v i các ch c năng và vai trò khác nhau, trong ó có: nh ng phương ti n t o ra hình nh (b ng en, b ng tr ng, tranh/bi u), nh ng phương ti n khuy ch i hình nh (các máy chi u), phương ti n ghi/phát và khuy ch i âm thanh (băng t tính và máy ghi âm và máy quay, microphone), phương ti n t o ra c ti ng l n hình nh - thư ng là hình nh ng và âm thanh (máy chi u phim nh a, băng ghi hình, u phát video, máy thu hình). Như v y, phương ti n d y h c có vai trò r t l n trong vi c nâng cao tính tích c c trong d y - h c. Tuy nhiên, phát huy h t hi u qu và nâng cao vai trò c a phương ti n d y h c, c n chú ý nh ng yêu c u i v i vi c s d ng nó. Vi c s d ng phương ti n d y h c ph i t ư c m c ích d y h c và ph i góp ph n nâng cao hi u qu c a quá trình d y h c. Công ngh thông tin như là công c nâng cao tính tích c c trong d y - h c Ngày nay, v i s phát tri n có tính ch t bùng n c a công ngh thông tin, máy tính ã và ang ư c s d ng trong quá trình d y h c c i ti n và nâng cao tính tích c c và ch t lư ng ào t o toàn di n. Vi c s d ng máy tính hi n có hai hư ng: giáo viên s d ng Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 21 máy tính như công c d y h c và máy tính ư c dùng như máy d y h c, thay th hoàn toàn ngư i giáo viên. S d ng máy tính như công c d y h c hay như là phương ti n góp ph n nâng cao tính tích c c trong d y - h c là khai thác i m m nh c a k thu t hi n i h tr cho quá trình d y - h c. Máy tính có th mô ph ng nh ng hi n tư ng không th ho c không nên x y ra trong nhà trư ng, không th ho c khó th hi n nh nh ng phương ti n khác. Vi c mô ph ng có th tránh ư c nh ng thí nghi m nguy hi m, vư t quá nh ng h n ch v th i gian, không gian và kinh phí. Máy tính có kh năng lưu gi m t lư ng thông tin r t l n và tái hi n chúng dư i nh ng d ng khác nhau trong th i gian h n ch . Máy tính có th ư c dùng như m t máy so n th o văn b n tuy t v i. Ngư i giáo viên có th dùng nó chu n b bài gi ng, n i dung gi ng d y… và ch nh s a, b sung, c p nh t thông tin cho bài gi ng luôn m i, luôn phong phú và sinh ng… Máy tính cũng ư c dùng t o ra các b ng tính v i nh ng công th c ho c chương trình cài t s n và do ó có th giúp ngư i h c trong vi c i u tra, nghiên c u… và máy tính có th h tr t t cho nh ng ngư i h c khác nhau t ngư i có tài năng n ngư i b khuy t t t… Máy tính còn cho phép h c sinh h c theo t ng bư c riêng c a mình, do ó ti t ki m ư c nhi u th i gian gi ng bài trên l p, t o nên kh năng cá th hoá trong h c t p c a h c sinh. Các chương trình d y h c trên máy còn t o i u ki n cho h c sinh t c ng c nh ng ki n th c mà mình chưa n m v ng. Mô ph ng trên máy tính giúp h c sinh t rèn luy n k năng th c hành, làm các bài thí nghi m mà không c n có trang thi t b th c. B ng vi c n i m ng, máy tính có th cung c p cho ngư i s d ng nh ng thông tin a d ng t nhi u ngu n cung c p tham gia trong m ng. Các chương trình ph n m m máy tính ư c l p ra gi i quy t m t s v n c bi t ã giúp cho ngư i s d ng không c n t n nhi u th i gian nghiên c u cách gi i quy t mà v n có th th c hi n ư c v n m t cách nhanh chóng, chính xác và hi u qu cao. S d ng máy tính d n n nh ng ki u d y - h c m i b ng cách cho máy làm m t s ch c năng c a ngư i giáo viên nh ng ph n khác nhau c a quá trình d y - h c. Nh mô hình hoá nh ng khâu 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c c a quá trình này, có th xây d ng nh ng chương trình ph n m m d y h c làm cho máy thay th m t s ph n vi c c a giáo viên và cách d y h c này th hi n nhi u ưu i m v m t sư ph m như khuy n khích s làm vi c c l p, ch ng c a h c sinh, m b o m i liên h ngư c trong quá trình d y h c và cá bi t hoá quá trình này. S d ng máy tính như công c d y h c hay như phương ti n nâng cao tính tích c c trong d y - h c là máy tính làm nh ng ph n vi c c a giáo viên, k c m t s vi c mà giáo viên cũng không th làm ư c. V i ch c năng này, máy tính s óng vai trò giáo viên trong m t s khâu c a quá trình d y h c, m c dù nhìn toàn b quá trình này thì máy tính v n ch là công c c a ngư i giáo viên. Máy tính h tr ho t ng d y bao g m d y luy n t p và th c hành, d y àm tho i, ti n hành tr c nghi m, ki m tra ánh giá. Ngoài ra, ngư i giáo viên còn dùng máy tính chu n b bài gi ng, l p các chương trình cho h c sinh… Máy tính cũng ư c h tr cho ngư i h c như vi c tham gia các trò chơi, luy n tư duy, h c khám phá, nghiên c u d li u và l p trình cho máy tính. Máy tính còn óng vai trò c a ngư i h c. Trong trư ng h p này, h c sinh làm ch c năng ngư i d y còn máy tính óng vai trò ngư i h c nên nó ã t o cơ h i h c sinh h c t p thông qua vi c d y. Khi máy tính là phương ti n, nó ch óng vai trò h tr cho ngư i th y trong quá trình d y h c và ngư i th y luôn ph i có m t trong quá trình này. D y h c b ng máy tính nói riêng cũng như s d ng các phương ti n hi n i nói chung có ưu i m n i b t là: hàm lư ng thông tin truy n t cao trong th i gian ng n, cách truy n t thông tin sinh ng t o i u ki n cho ngư i h c d ti p thu ki n th c ư c truy n t, gây h ng thú trong h c t p; thông tin ư c truy n t cho h c sinh b ng nhi u hình th c; bài gi ng ư c ch t l c t các bài m u và t nhi u ngu n tư li u t ng h p. Giáo viên khi ó ti t ki m ư c th i gian “ch t” (th i gian v các sơ , hình v , k b ng, vi t công th c…) trên l p. Do ó, ch t lư ng bài gi ng r t cao và hi u qu s d ng gi gi ng cũng r t cao… s d ng máy tính làm công c d y h c hay như là phương ti n nâng cao tính tích c c trong d y - h c thì cũng c n ph i th u su t m t s i m sau ây: Th nh t, c n ph i t nó trong toàn b h th ng các phương pháp d y h c nh m phát huy s c m nh t ng h p c a c h th ng ó. Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 23 M i phương pháp d y h c u có nh ng i m m nh và i m y u, nên ta c n ph i bi t: phát huy m t m nh c a phương pháp này là h n ch m t y u c a phương pháp khác. Th hai, máy tính không h th tiêu vai trò c a ngư i th y, mà trái l i c n phát huy hi u qu ho t ng c a giáo viên trong quá trình d y h c. Như ã kh ng nh nhi u l n, máy tính ư c s d ng như công c d y h c c a ngư i giáo viên. Công c này dù hi n i n m y cũng không th thay th hoàn toàn ngư i giáo viên trong d y h c. Chúng ta ch trương tìm cách phát huy vai trò, tác d ng c a ngư i th y nhưng theo nh ng hư ng không hoàn toàn gi ng như trong d y h c thông thư ng. Th y giáo c n l p k ho ch cho nh ng ho t ng c a mình trư c, trong và sau khi h c sinh h c t p trên máy tính. Th ba, máy tính không ch dùng nâng cao tính tích c c trong d y - h c mà nó còn góp ph n d y h c v máy tính. i u này có nghĩa là thông qua vi c h c t p trên máy tính, h c sinh ư c làm quen v i nh ng thao tác s d ng máy. B n thân h c sinh ư c tr i nghi m nh ng ng d ng c a tin h c và máy tính ngay trong quá trình d y h c t ó s kích thích ng cơ say mê h c t p tin h c cho chúng. Cu i cùng, máy tính không ch là công c d y h c mà còn góp ph n thúc y vi c hình thành các phương pháp d y h c hi n i hơn, áp ng ư c các nhu c u c a th c ti n cu c s ng và xã h i. Như v y, v i vai trò và v trí quan tr ng c a máy tính, v i nh ng ưu i m và th m nh c bi t c a nó trong m i lĩnh v c c a i s ng xã h i, vi c s d ng máy tính như là phương ti n nâng cao tính tích c c trong d y - h c là m t xu hư ng t t y u góp ph n hoàn thi n công ngh ào t o và nâng cao ch t lư ng ào t o toàn di n. ng d ng CNTT trong d y - h c là xu hư ng t t y u trong th k 21. Chúng ta ang s ng trong th i i c a n n kinh t tri th c, ư c c trưng b i b n i m sau: Th i i thông tin g n li n v i s hình thành xã h i thông tin – xã h i mà s ngư i tham gia vào công vi c x lý thông tin nhi u hơn t ng s ngư i làm vi c trong hai lĩnh v c nông nghi p và công nghi p c ng l i. Trong b i c nh ó, thông tin ã tr thành “l c lư ng s n xu t”. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c Trong th i i thông tin, thành công không ch ơn thu n ph thu c vào vi c bi t dùng máy tính, mà còn ph thu c vào vi c n m b t th u áo các nguyên t c c a CNTT, kh năng c a CNTT và h n ch c a nó. Th i i thông tin bi n i các công c lao ng và quy trình công vi c trư c ây theo hư ng hi u qu , năng su t. Trong th i i thông tin, CNTT ư c nhúng ghép vào h u h t các s n ph m và d ch v kinh t - xã h i làm tăng giá tr hàng hoá và d ch v . i u này cũng kh ng nh m t v n c th là CNTT ã làm tăng ch t lư ng “s n ph m” c a công ngh d y h c. S n ph m ó chính là nh ng ngư i cán b ư c ào t o qua nhà trư ng. D y h c, xét v hình th c ti n hành là m t quá trình truy n thông hai chi u. Vì v y, vi c ng d ng CNTT vào d y h c nói chung, vào nâng cao tính tích c c trong d y - h c nói riêng là xu hư ng t t y u c a th i i. S dĩ như v y là vì CNTT có nh ng ưu th , nh ng th m nh. B n th m nh mà CNTT mang l i cho con ngư i s d ng nó là: t c cao, nh t quán, chính xác và n nh. Công ngh ào t o, phương pháp d y h c c a th k 21 òi h i truy n t thông tin v i các yêu c u: t c , nh t quán, chính xác và n nh. CNTT hoàn toàn có th áp ng ư c nh ng òi h i trên. ng d ng CNTT nâng cao tính tích c c trong d y - h c là xu hư ng t t y u còn ư c lý gi i qua các ch c năng c a CNTT mang l i cho con ngư i như thu th p, x lý, lưu gi và truy n d li u. Trong th i i ngày nay, n u không bi t t n d ng các thành t u c a CNTT thì không th phát huy t ng h p các y u t có l i trong quá trình d y h c. CNTT s làm thay i không ch n i dung và c phương pháp truy n t c a ngư i th y trong d y h c: Có th minh ho bài gi ng m t cách sinh ng thông qua hình nh, âm thanh. Có th ti n hành các thí nghi m minh ho tr c ti p trong khi gi ng. Có th ch ra các tài li u tham kh o, c n thi t ngay trong lúc gi ng. Ngu n thông tin a d ng, phong phú, sinh ng và có c y u t b t ng . Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 25 Có th làm tăng hàng ch c, hàng trăm l n lư ng thông tin trong m t gi gi ng bài. Có th hư ng d n h c sinh t h c, t nghiên c u. Trong d y h c hi n i, ngư i th y d y nh ng tri th c mà ngư i h c c n và xã h i ang òi h i; ngư i d y qu n lý, t ch c quá trình nh n th c, d n d t h c viên ti p c n khai thác kho tài nguyên tri th c c a nhân lo i, ngư i h c t tìm ki m tri th c, t sáng t o. CNTT là phương ti n h u hi u giúp ngư i th y th c hi n ư c m c tiêu trên. ng th i CNTT òi h i ngư i th y ph i s d ng phương pháp d y h c hi n i, ph i thay i cách vi t giáo trình, giáo khoa: thay i các hình th c d y h c như gi ng lý thuy t, th c hành, thí nghi m… tăng cư ng ho t ng t h c, t nghiên c u c a ngư i h c. CNTT là cơ s t o i u ki n thu n l i cho ngư i giáo viên th c hi n phương pháp d y h c tích c c. Xu t phát t nh ng c i m c a th i i ngày nay, v i nh ng l i th và ch c năng có ư c c a CNTT và qua phân tích nh ng thu n l i khi ng d ng CNTT vào vi c nâng cao tính tích c c trong d y - h c cũng như CNTT là cơ s th c hi n i m i m c tiêu giáo d c ào t o hi n nay cho chúng ta th y tính t t y u c a vi c ng d ng CNTT vào vi c i m i phương pháp d y h c c a th k 21. Ch có như v y chúng ta m i m b o ư c vi c nâng cao ch t lư ng và hi u qu ào t o, áp ng ư c nh ng yêu c u, òi h i c a th i i m i - th i i thông tin, th i i c a n n kinh t tri th c. S d ng công ngh thông tin trong d y và h c Các chuyên gia cho r ng vi c ưa công ngh thông tin vào gi ng d y s ư c th c hi n m t cách có hi u qu khi h c sinh có th l a ch n ư c nh ng ngu n công ngh thông tin phù h p, ph c v ho t ng thu th p, phân tích, t ng h p và trình bày thông tin m t cách h p lý và theo m t phong cách chuyên nghi p. Tài li u này s giúp giáo viên phát huy s c m nh c a công ngh thông tin trong chương trình gi ng d y c a mình. Hơn n a, m i d án h c trong ph n các d án m u u bao g m “k ho ch h tr ” nh m giúp giáo viên có nh ng phương án h tr và các phương pháp d phòng th c hi n các bài gi ng c th . M c này cung c p nh ng thông tin cơ b n mà giáo viên c n bi t trư c khi b n tr c ti p tri n khai các d án h c t p. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c Nh ng i u ki n thi t y u m b o thành công Ch v i m t chi c máy tính thì không th ưa công ngh thông tin vào gi ng d y m t cách có hi u qu ư c. Các y u t v t ch t, con ngư i, tài chính và chính sách u nh hư ng r t l n n hi u qu c a vi c ưa công ngh thông tin vào nhà trư ng. Trư c khi trình bày v phương pháp gi ng d y trong m t môi trư ng công ngh thông tin, chúng ta c n xác nh rõ nh ng y u t này, b i ch c n thi u v ng m t trong nh ng nhân t ó cũng có th h n ch hi u qu nh ng n l c c a chúng ta. Vi c k t h p các i u ki n c n thi t s t o ra môi trư ng h c t p thu n l i cho vi c ng d ng m nh m công ngh thông tin. Các i u ki n này bao g m: • T m nhìn chung v vi c ưa công ngh thông tin vào nhà trư ng v i s h tr và lãnh o tích c c c a h th ng giáo d c. Kh năng s d ng công ngh thông tin m t cách thành th o c a giáo viên ph c v công tác gi ng d y. Các tiêu chu n v n i dung và ngu n chương trình gi ng d y. Phương pháp gi ng d y l y h c sinh làm trung tâm ánh giá tính hi u qu c a vi c ưa công ngh thông tin vào gi ng d y. Ti p c n v i nh ng công ngh , nh ng ph n m m và m ng lư i truy n thông hi n có. H tr k thu t trong vi c b o dư ng và s d ng các ngu n công ngh thông tin. S h tr v chuyên môn và tác ng qua l i trong th c c a ng nghi p và các i tác. H tr tài chính liên t c ngh thông tin. i s ng • • • • • • • • duy trì quá trình s d ng công • Chính sách và tiêu chu n h tr môi trư ng h c t p m i. Ph n dư i ây s c th hoá nh ng i u ki n c n thi t này và cho th y nh ng vi c ã làm ư c. B ng ki m m c giúp cho các trư ng t ánh giá xem li u h ã s n sàng ưa công ngh thông tin vào gi ng d y hay chưa. Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 27 T m nhìn chung Các trư ng h c, cơ quan qu n lý giáo d c và các trư ng i h c c n có t m nhìn v vi c h tr giáo viên m i s d ng công ngh thông tin trong gi ng d y. T m nhìn chung ư c th hi n qua vi c lãnh o tích c c và s h tr v m t hành chính trong toàn b h th ng trư ng h c. T m nhìn c a nhà trư ng v vi c s d ng công ngh thông tin cũng tương ng v i t m nhìn c a cơ quan qu n lý giáo d c và s th t lý tư ng n u nó cũng tương ng v i t m nhìn c a các trư ng i h c. i u ó s t o nên s liên thông trong công tác ào t o giáo viên m i vào ngh c a các trư ng i h c và tính nh t quán cho i ngũ giáo viên. Kh năng ti p c n Công ngh , ph n m m và m ng lư i truy n thông hi n nay ã ư c chu n b s n sàng giáo viên m i có th s d ng trong gi ng d y, ph c v công tác chuyên môn t i m i th i i m. T t c các giáo viên c n ư c ti p c n v i các ng d ng công ngh thông tin như ph n c ng, ph n m m và các công c truy n thông khác trên l p h c, trong phòng làm vi c cũng như nhà. Vi c phân b các ngu n l c công ngh thông tin trong trư ng c n ph i di n ra m t cách công b ng cho các giáo viên m i c p . Kh năng s d ng thành th o máy tính c a giáo viên ng nghi p và nh ng cán b qu n tr là nh ng ngư i s d ng công ngh thông tin m t cách thành th o ph c v công tác gi ng d y và qu n lý trư ng h c. Ki n th c v công ngh thông tin, kh năng ng d ng vào gi ng d y c a các cán b nhà trư ng có th khác nhau, nhưng v n có i m chung v trình tin h c cơ s . Nh v y cán b hư ng d n có th tư v n và hư ng d n cho các giáo viên m i và nh ng ngư i khác. Phát tri n chuyên môn Giáo viên ư c ti p c n liên t c v i nh ng cơ h i phát tri n chuyên môn theo nhi u hình th c khác nhau và có th i gian t n d ng nh ng cơ h i có ư c. 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c T t c giáo viên u ư c tham gia các chương trình phát tri n năng l c chuyên môn nh m liên t c nâng cao nh ng k năng v công ngh thông tin và kh năng ng d ng vào các chương trình gi ng d y. Cơ h i phát tri n chuyên môn dành cho c cá nhân và các c p h c. Nh ng giáo viên chưa có kinh nghi m ư c hư ng d n l a ch n gi i pháp t t nh t cho ho t ng th c hành chuyên môn c a h . H tr k thu t H tr k thu t cho giáo viên ư c th c hi n k p th i, t i ch bao g m c vi c h tr nâng cao các k năng qu n lý ph n m m và ph n c ng trong lĩnh v c gi ng d y. T t c giáo viên u ư c h tr bình ng v k thu t m t cách k p th i không phân bi t v thâm niên gi ng d y. M c ích c a vi c h tr k thu t là m b o tính liên t c c a ho t ng d y và h c và giáo viên có i u ki n h c h i thư ng xuyên trau d i k năng x lý nh ng v n phát sinh trong công ngh thông tin. Các cán b h tr k thu t nh hư ng và h tr nh ng giáo viên chưa có kinh nghi m s d ng ph n c ng, ph n m m trong gi ng d y và các bư c yêu c u h tr k thu t b sung. Các tiêu chu n n i dung và các ngu n chương trình gi ng d y Qu n/huy n và trư ng ưa ra nh ng cơ h i phát tri n chuyên môn căn c theo nh ng chính sách c a mình, tiêu chu n n i dung và nh ng ngu n l c d a trên tài nguyên công ngh thông tin s n có giúp giáo viên th c hi n nh ng tiêu chu n này. M t ph n c a phát tri n chuyên môn là ph i t ư c nh ng tiêu chu n h c thu t trong m t môi trư ng c ng tác nên t t c giáo viên u có th tác ng n vi c ti p thu các ngu n l c công ngh giúp h c sinh t các chu n n i dung. Các giáo viên chưa có kinh nghi m ư c h tr d a trên các ngu n s n có và óng m t vai trò nh t nh trong vi c ti p thu nh ng ki n th c m i. Công ngh v i i m i phương pháp d y h c 29 Phương pháp gi ng d y l y h c sinh làm trung tâm Giáo viên s d ng phương pháp l y h c sinh làm trung tâm tr h c sinh s d ng công ngh thông tin. h V i phương pháp d y l y h c sinh làm trung tâm, giáo viên t o ra nh ng cơ h i h c t p òi h i s tham gia tích c c c a h c sinh và tác ng qua l i gi a h c sinh và các ngu n l c trong quá trình s d ng công ngh thông tin như m t công c h c t p. ánh giá Qu n/huy n và trư ng h tr giáo viên trong vi c ánh giá k t qu h c t p c a các ho t ng có s h tr c a công ngh thông tin ti p t c hoàn thi n vi c l p k ho ch, gi ng d y và ánh giá. Nh ng ho t ng s d ng nhi u tài nguyên công ngh thông tin c n ư c ánh giá d a trên k t qu h c t p. T t c giáo viên u ư c h tr trong vi c ánh giá kh năng s d ng công ngh thông tin c a h c sinh và t p h p ho c chia s kinh nghi m, thông tin và h c li u nh m c i ti n phương pháp gi ng d y. H tr c a c ng ng Nhà trư ng c n t o i u ki n các giáo viên m i nhanh chóng hoà nh p và s d ng các ngu n l c a phương cũng như các ngu n l c khác m t cách hi u qu . Giáo viên h tr l n nhau trong vi c xây d ng các m i quan h ng nghi p em l i l i ích cho các l p h c nói riêng và toàn trư ng nói chung. Liên k t ng nghi p nên ư c xem là c g ng c a toàn trư ng và nói r ng ra là toàn ngành ch không ph i là n l c c nh tranh hay trách nhi m c a m t cá nhân giáo viên. Các chính sách h tr Vào u năm h c nhà trư ng ban hành chính sách v vi c phân b ngân sách và hư ng d n giáo viên s d ng công ngh thông tin trong năm u tiên. Các chính sách c a nhà trư ng c n ư c xem xét thư ng xuyên m b o r ng v n cơ c u không c n tr vi c ưa công ngh thông tin vào gi ng d y. Nh ng chính sách này bao g m c vi c 6 Ph n I. S d ng k năng công ngh thông tin trong d y và h c ánh giá giáo viên, l p k ho ch làm vi c và t o cơ h i s d ng công ngh . Nh ng chính sách này m b o vi c phân b ngân sách ng u áp ng yêu c u c a giáo viên, nhà trư ng và h tr các chuyên gia v công ngh thông tin. Nhi u giáo viên l y vi c thi u m t trong các i u ki n thi t y u nêu trên làm lý do gi i thích vi c h không s d ng công ngh thông tin trong bài gi ng c a mình. Nh ng i u ki n c n thi t này không t o ra n i s hãi công ngh mà t o ra m c tiêu làm vi c cho m i cá nhân cũng như cho toàn b h c sinh. Vi c hư ng d n s d ng công ngh thông tin có th t hi u qu mà ch c n có m t s i u ki n t i ch . Tuy nhiên các giáo viên u có chung m t ý ki n cho r ng n u thi u nh ng i u ki n thi t y u thì s gây ra tình tr ng không nh t quán trong vi c ưa công ngh thông tin vào gi ng d y và không thúc y ư c tính sáng t o. Nh ng ý nêu trên ã t ra nh ng v n c n ư c xem xét trong vi c xây d ng các k ho ch nh m ưa công ngh thông tin vào gi ng d y m t cách có hi u qu . D y h c theo d M u án Hãy tư ng tư ng có hai l p h c môn V t lý l p 8. T i l p h c u tiên, h c sinh ng i tr t t theo hàng l i, ghi chép trong khi giáo viên ng trư c l p gi ng v nh ng nh lu t v t lý. Các em h n ch phát bi u trình bày ý ki n mà ch ư c phép nói khi tr l i các câu h i c a giáo viên. Ngay nh ng câu h i này cũng yêu c u h c sinh ph i tr l i úng áp án. Nh ng h c sinh th ng này ch ng i nghe gi ng và ti p nh n thông tin. Trong m t l p h c khác t ng dư i, h c sinh ng i và h c theo mô hình nhóm c ng tác. Nh ng h c sinh này cũng h c v các nh lu t v t lý. Tuy nhiên các em th o lu n r t rôm r trong khi chu n b làm m t mô hình trò chơi c m giác m nh ư ng xe l a trên không v i nh ng o n cu n tròn. Các cu c th o lu n u xoay xung quanh nh ng l c có tác d ng gi cho hành khách ng i an toàn trong toa xe và gi cho các toa xe không i tr t ư ng ray, nh ng v t li u phù h p ch t o toa xe và nh ng y u t nh hư ng n v n t c c a toa xe. H c sinh r t thích thú v i nh ng thông tin tìm ư c trên m ng Internet. Giáo viên i n t ng nhóm, tham gia th o lu n, ưa ra các câu h i, cùng h c v i h c sinh c a mình. Giáo viên giúp h c sinh s d ng công ngh thông tin xây d ng bi u t c cho toa xe. Nh ng h c sinh trong l p h c th hai này ư c nói, chia s , c ng tác và t tìm th y nh ng thông tin có ý nghĩa cho b n thân. S khác bi t gi a hai l p h c này r t rõ nét. L p h c u tiên d a trên mô hình truy n th ng, h c t p d a trên n i dung bài gi ng. L p h c th hai s d ng cách h c d a trên d án có ng d ng công ngh thông tin. Cách h c d a trên d án là gì? Cách h c d a trên d án (Project Based Learning - PBL) là m t mô hình h c t p khác v i mô hình ho t ng h c t p truy n th ng v i nh ng bài gi ng ng n, tách bi t và l y giáo viên làm trung tâm. Các ho t ng h c t p d a trên d án ư c thi t k m t cách c n th n, 32 Máy tính và s d ng máy tính mang tính lâu dài, liên quan n nhi u lĩnh v c h c thu t, l y h c sinh làm trung tâm và hoà nh p v i nh ng v n và th c ti n c a th gi i th c t i. M c tiêu c a m t d án ( ư c nh nghĩa là vi c nghiên c u có chi u sâu v m t ch h c t p) là h c nhi u hơn v m t ch ch không ph i là tìm ra nh ng câu tr l i úng cho nh ng câu h i ư c giáo viên ưa ra. Trong các l p h c s d ng cách h c d a trên d án, h c sinh c ng tác v i các b n trong l p trong m t kho ng th i gian nh t nh gi i quy t nh ng v n và cu i cùng trình bày công vi c mình ã làm trư c m t c to ngoài nhóm. Bư c cu i cùng có th là m t bu i thuy t trình s d ng các phương ti n nghe nhìn, m t v k ch, m t b n báo cáo vi t tay, m t trang web ho c m t s n ph m ư c t o ra. Cách h c d a trên d án (PBL) không ch t p trung vào các chương trình gi ng d y mà còn khám phá các chương trình này, yêu c u h c sinh ph i t câu h i, tìm ki m nh ng m i liên h và tìm ra gi i pháp. PBL là m t c u trúc h c t p có th thay i môi trư ng h c t “giáo viên nói” thành “h c sinh th c hi n”. Tóm t t nh ng y u t m nh m c a PBL như sau: • Tính liên quan: PBL t o ra kinh nghi m h c t p thu hút h c sinh vào nh ng d án ph c t p trong th gi i th c và h c sinh s d a vào ó phát tri n và ng d ng các k năng và ki n th c c a mình. N i dung khoá h c có ý nghĩa hơn nhi u b i vì nó d a trên vi c h c h i t th gi i th c và h c sinh có th tìm th y h ng thú trong vi c h c. Tính thách th c: PBL khuy n khích h c sinh gi i quy t nh ng v n ph c t p mang tính hi n th c. Các em khám phá, ánh giá, gi i thích, và t ng h p thông tin m t cách có ý nghĩa. Ví d , xây d ng k ho ch cho m t “ngôi trư ng lý tư ng”, hoàn thi n m t chương trình gi ng d y, miêu t công vi c, thi t k sơ nhà, xây d ng tiêu chí tuy n ch n và ưa ra lý do cho t ng k ho ch. T t c nh ng ho t ng này yêu c u h c sinh ph i có tư duy sâu s c v công vi c c a mình. Gây h ng thú: PBL ư c c ng ng giáo d c th a nh n là phương pháp h c có ý nghĩa, thúc y ham mu n h c t p c a h c sinh, tăng cư ng năng l c hoàn thành nh ng công vi c quan tr ng và ni m khát khao ư c ánh giá các k t qu ã • • Máy tính trong xã h i ngày nay 33 hoàn thành. Khi h c sinh có cơ h i ki m soát ư c vi c h c c a chính mình thì giá tr c a vi c h c i v i các em cũng tăng lên. Cơ h i l a ch n và ki m soát, cũng như cơ h i c ng tác v i các b n cùng l p s làm tăng h ng thú h c t p c a các em. Ví d khi h c sinh tham gia m t cách nghiêm túc vào m t d án, như thi t k và xây d ng m t cây c u b ng nh ng chi c tăm nghiên c u nh ng khái ni m k thu t, các em s tham gia nhi t tình hơn trong gi h c hoàn thi n công vi c. K t qu là các khái ni m v k thu t và toán h c ư c ti p thu m t cách ch ng trong m t môi trư ng g n k t hơn. • Tính liên môn: PBL yêu c nh ng môn h c khác nhau các d án PBL, h c sinh ph nhi u m ng ki n th c. Ví d nhi Nh t B n, h c sinh s g lý, l ch s , văn hoá... u h c sinh s d ng thông tin c a gi i quy t v n . Trong h u h t i làm nh ng bài t p liên quan n , khi vi t m t cu n sách v thi u n mình v i nh ng v n như a • Tính xác th c: PBL yêu c u h c sinh ti p thu ki n th c theo cách h c c a ngư i l n là h c và trình di n ki n th c. Ví d , khi h c sinh ph i làm d án vi t tài li u qu ng bá v trư ng mình b ng ti ng Anh, các em s ti p thu ư c nh ng ki n th c và k năng th c t . Kh năng c ng tác: PBL thúc y s c ng tác gi a các em h c sinh và giáo viên và gi a các em h c sinh v i nhau; trong nhi u trư ng h p, s c ng tác ư c m r ng n c ng ng. T t c các b môn u th a nh n t m quan tr ng c a phương pháp làm vi c mang tính c ng tác c a h c sinh như m t phương ti n làm phong phú hơn và m r ng s hi u bi t c a h c sinh v nh ng i u các em ang h c. S vui nh n: H c sinh r t thích phương pháp h c d a trên d án. Nhi u giáo viên s d ng PBL cho bi t các em r t mong ư c n trư ng h c t p. • • PBL trong l p h c Trong các l p h c PBL, các d án thư ng ư c th c hi n theo các nhóm nh h c sinh trong l p, ôi khi là c l p và ôi khi ch có m t cá nhân h c sinh. M c tiêu chính c a d án là tìm ra câu tr l i v ch do h c sinh, giáo viên ho c giáo viên cùng h c sinh t ra. Khi h c sinh nh n ư c bài t p ho c nh ng thông tin chi ti t 34 Máy tính và s d ng máy tính v d án c a mình, các em s quy t nh cách th c gi i quy t nh ng v n ư c ưa ra. Thư ng thì h c sinh s ư c yêu c u ph i óng vai m t nhà khoa h c th c s , m t nhà kinh doanh, m t nhà thám hi m, m t viên ch c nhà nư c ho c nhà s h c. Ví d , m t nhóm h c sinh có th ph i óng vai y viên c a U ban Tư v n Môi trư ng Qu c t v i nhi m v ph i ưa ra nh ng gi i pháp cho nh ng v n môi trư ng. T t nhiên, giáo viên s cung c p nh ng thông tin n n và nh ng ch d n, nhưng h c sinh ph i có trách nhi m tìm ra phương hư ng và cách th c gi i quy t v n trong ph m vi nh ng tiêu chí do giáo viên t ra. Quá trình PBL ư c mô t như sau (Savoie và Hughes): 1. Xác nh m t v n phù h p v i h c sinh. /d án ch không ph i môn 2. Liên k t v n 3. T ch c ch h c. v i th gi i c a các em. xung quanh v n 4. T o cho h c sinh cơ h i xác nh phương pháp và k ho ch thú nh n ki n th c gi i quy t v n . 5. Khuy n khích s c ng tác b ng cách t o ra các nhóm h c t p. 6. Yêu c u t t c h c sinh trình bày k t qu h c t p dư i hình th c m t d án ho c chương trình. Ngu n g c c a PBL S d ng phương pháp gi ng d y theo d án không ph i là m t ý tư ng m i, nh ng lý thuy t v phương pháp h c t p d a trên d án là r t khác bi t. PBL không ph i là m t ph n b sung, mà là m t ph n không th tách r i c a quá trình h c t p. Vì giáo viên có th hư ng d n cho nhóm h c sinh c a mình nhi u phương pháp h c khác nhau, nhi u ki n th c n n khác nhau và a d ng hoá trình , năng l c nên PBL ưa ra m t phương pháp h c tr c ti p có ích cho t t c h c sinh. V i n n t ng là xu hư ng t o d ng, PBL ư c xây d ng trên cơ s các công trình nghiên c u c a các nhà tâm lý và các nhà giáo d c như Lev Vygotsky, Jerome Bruner, Jean Piaget và John Dewey. H c theo xu hư ng t o d ng d a trên s tham gia tích c c c a h c sinh trong vi c gi i quy t v n và tư duy có tính phê phán v Máy tính trong xã h i ngày nay 35 nh ng ho t ng h c t p có liên quan. Yêu c u ban u t ra là h c sinh ph i ki m soát ư c vi c h c c a mình và tìm ra nh ng thông tin có ý nghĩa t nh ng ngu n ki n th c phong phú. Dewey nh n m nh r ng th c ti n quan tr ng hơn lý thuy t. Ông cho r ng h c sinh có th h c cách tư duy thông qua h at ng tư duy, tranh lu n và b ng cách gi i quy t nh ng v n n y sinh trong th c t . Quá trình này cho phép l p h c tr thành môi trư ng, trong ó h c sinh là trung tâm, thông qua mô hình h c t p d a trên d án. Nói cách khác, h c sinh h c b ng cách tư duy v các v n và tìm cách gi i quy t các v n . i u quan tr ng c a d án h c t p là kinh nghi m thu ư c trong quá trình th c hi n, ch không ph i k t qu cu i cùng. Cách h c d a trên v n và cách h c d a trên d án Tương t như cách h c d a trên d án là cách h c d a trên v n ư c phát tri n vào u nh ng năm 1970 trong các trư ng y khoa. Howard Barrows, giáo sư khoa y thu c i h c McMaster Canada, nh n nh r ng h c thuy t c a Dewey có th ư c áp d ng i v i các sinh viên y khoa c a ông vì h ã quá nhàm chán v i các bài gi ng truy n th ng. Barrows tri n khai m t lo t các v n bên ngoài các phương pháp nghiên c u truy n th ng. Ông yêu c u sinh viên nghiên c u nh ng tình hu ng c th , ưa ra nh ng câu h i phù h p và t tìm câu tr l i. Ví d , nh ng sinh viên y khoa có th ư c giao cho m t tình hu ng y t là m t ca b nh và ư c yêu c u tìm hi u các i u ki n, phán oán các tình hu ng ti n tri n d a trên h sơ b nh án này và xu t cách th c i u tr theo nguy n v ng c a b nh nhân và gia ình. Barrows ã phát tri n năm c tính c a chương trình h c t p d a trên v n r t gi ng v i cách h c d a trên d án. Các c tính ó là: • • • • • V n V n n y sinh trư c khi có b t c thông tin nào khác. ư c trình bày m t cách th c t . thay vì N i dung ch ư c t ch c xung quanh các v n xung quanh môn h c. H c sinh t h c theo cách riêng c a các em. H c sinh làm vi c theo các nhóm nh . 36 Máy tính và s d ng máy tính Vai trò c a giáo viên trong PBL Vai trò c a giáo viên trong l p h c PBL r t khác bi t v i vai trò mà h u h t các giáo viên ã quen thu c. Trong l p h c truy n th ng, giáo viên n m gi m i ki n th c, và r i truy n t i n h c sinh. V i phương pháp PBL, giáo viên không còn i u khi n tư duy h c sinh n a. Vai trò c a giáo viên lúc này là m t ngư i t o thu n l i cho h c sinh, m t hư ng d n viên, m t nhà tư v n và m t thành viên c ng tác. Giáo viên PBL ph i t p trung hơn vào vi c t o cơ h i h c t p, ti p c n v i thông tin, làm m u và hư ng d n h c sinh. Bên c nh ó, giáo viên cũng ph i t o ra môi trư ng h c t p thúc y phương pháp h c c ng tác/h p tác. PBL và phương pháp h c liên ngành PBL t o ra nhi u cơ h i h c t p liên ngành. H c sinh áp d ng và k t h p n i dung các lĩnh v c ch khác nhau vào nh ng th i i m xác th c trong quá trình h c t p thay vì trong m t môi trư ng tách bi t và nhân t o. H u h t nh ng v n c a th gi i th c u mang tính liên ngành. i u ó cho th y giá tr c a cách d y gi i quy t v n trong b i c nh liên ngành và cung c p cho h c sinh nh ng công c h tr liên ngành gi i quy t v n . Ví d , m t d án yêu c u h c sinh phác th o k ho ch xây d ng m t toà nhà. Công vi c bao g m thi t k k t c u nhà, i u tra tác ng c a môi trư ng, so n th o các tài li u v quá trình xây d ng, l p b ng tính các ho t ng k toán liên quan. Theo ó, h c sinh s ph i s d ng nh ng k năng và ki n th c thu ư c t nh ng khoá h c ti ng Anh, toán h c, thương m i xây d ng, thi t k và môi trư ng. Trong các d án, các kinh nghi m h c t p ư c g n k t v i nhau. Nh ng kinh nghi m g n k t này giúp h c sinh phát tri n v n t v ng, thu th p ư c nh ng ý tư ng khoa h c và toán h c, trau chu t nh ng k năng c và vi t. c và vi t là y u t i n hình trong t t c các d án. c là m t trong nh ng khâu m u ch t c a quá trình nghiên c u và khi k t thúc d án thư ng s c n s d ng k năng vi t. Tuỳ theo ch , ki n th c và k năng v toán h c và khoa h c có th d dàng ư c an xen vào m t d án nghiên c u xã h i. Máy tính trong xã h i ngày nay 37 L i ích và thách th c c a PBL Có r t nhi u l i ích khi s d ng PBL trong l p h c. Như ã c p ph n trư c, PBL gây h ng thú cho h c sinh h c t p. Khi h c sinh có cơ h i nh hư ng vi c h c c a mình, các em s coi tr ng vi c h c hơn. Do các em ph i xu t và tham gia nh ng nghiên c u có chi u sâu, vi c h c t p c a h c sinh ư c m r ng ra ngoài nh ng v n trư c m t. H c sinh cũng h c ư c k năng nghiên c u có giá tr và k năng quan sát mà h không th có ư c t các bài gi ng truy n th ng. Các nghiên c u ã cho th y r ng, h c sinh tham gia cách h c d a trên d án có kh năng lĩnh h i ki n th c và phát tri n k năng cao hơn. Thông tin các em thu nh p ư c cũng ư c truy n t i thông qua nh ng ng c nh khác nhau b i các em ư c d y cách tìm và tư duy v thông tin hơn là ghi nh các d ki n. PBL cũng khuy n khích nh ng h c sinh t gi i quy t v n m t cách y . i u ó d y cho h c sinh cách c ng tác v i nhau cũng như tìm cách l ng nghe và giao ti p. PBL h tr k năng giao ti p c a h c sinh. H c sinh không h c cách nghĩ gì mà thay vào ó là nghĩ như th nào. M c dù phương pháp h c d a trên d án em l i nhi u l i ích nhưng cũng có nh ng thách th c. xây d ng và th c hi n PBL ph i m t r t nhi u th i gian. V i nhi u bài ki m tra g t gao, nhi u giáo viên s c m th y ph i ch u áp l c trong vi c th c hi n chương trình gi ng d y PBL so v i phong cách truy n th ng. Tuy nhiên, k t qu cho th y r ng các sinh viên y khoa tham gia vào PBL có i m h c t p trong các kỳ thi cao hơn so v i các sinh viên ư c d y theo phong cách truy n th ng. M t thách th c n a là r t nhi u h c sinh ã theo h c phương pháp d y truy n th ng nhi u năm trư c khi các em tham gia PBL. Các em không quen v i vi c ch ng nh hư ng quá trình h c t p và do ó s g p nhi u khó khăn khi ph i làm như v y. Tương t , r t nhi u giáo viên c m th y tho i mái v i vai trò gi ng d y theo phương pháp truy n th ng. Khi h b t u áp d ng PBL thì ó là th i kỳ chuy n ti p khó khăn. Vì v y c n ph i làm t t công tác phát tri n cán b trư c khi th c hi n PBL. Ch c b n còn nh trư ng h p hai l p h c môn V t lý c a h c sinh l p 8 mà chúng ta ã n thăm. Hãy hình dung tương lai c a các 38 Máy tính và s d ng máy tính h c sinh trong m i l p. L p h c nào s t o ra ư c s h ng thú h c môn v t lý cho các em? H c sinh l p nào thích gi i thích các nh lu t chuy n ng ngay c khi ã thi h t môn? H c sinh l p nào s h c ư c nhi u hơn? Giáo viên thư ng băn khoăn “Làm sao h c sinh tư duy mang tính phê phán?”. H c sinh th c m c “T i sao em ph i làm bài t p này?”. PBL s là l i gi i áp cho c hai câu h i này. Công ngh và cách h c d a trên d án Công ngh thông tin óng m t vai trò r t quan tr ng trong b t kỳ l p h c nào, nhưng nó ch c bi t có tác ng m nh m khi k t h p v i cách h c d a trên d án. Nâng cao ch t lư ng d y và h c trên cơ s s công ngh thông tin d ng Công ngh thông tin (máy tính, các thi t b k thu t s , ph n m m và m ng) có nh ng óng góp a d ng vào vi c d y và h c, nhưng t m quan tr ng c bi t c a công ngh có liên quan tr c ti p n chương trình gi ng d y, hư ng d n và ánh giá: • Công ngh thông tin có th h tr công tác gi ng d y và nâng cao ch t lư ng c a các ho t ng h c t p, t o ra nhi u phương pháp ti p c n h c t p, b o m s ti p c n v i chương trình gi ng d y mà các công ngh khác không th làm ư c. Nh ng ng d ng công ngh thông tin ã em l i nh ng k t qu tích c c cho h c sinh bao g m kh năng c ng tác v i s h tr c a máy tính, các d án c a h c sinh, nghiên c u Internet, ti p xúc v i các chương trình gi ng d y a phương ti n, x lý văn b n. Công ngh thông tin cũng ưa ra nh ng ưu i m c áo không âu có ư c, như trong vi c ưa ra nh ng h tr công ngh thông tin cho các cá nhân khuy t t t ho c hư ng d n t xa thông qua các công c Internet ho c h i th o video (Trung tâm Nghiên c u ng d ng trong công ngh thông tin giáo d c, 2003; Cradler, et al., 2002; Kulik, 2003). Công ngh thông tin có th c i thi n vi c ánh giá quá trình d y và h c b ng cách ưa ra nh ng phân tích và ph n h i nhanh chóng và b ng cách h tr các trư ng và giáo viên s d ng nh ng ánh giá c a h c sinh c i ti n chương trình gi ng d y. • Máy tính trong xã h i ngày nay 39 Nh ng thông tin ph n h i thích ng ư c thi t k cho các ph n ng riêng c a h c sinh là m t c tính không th thi u trong các kỳ hư ng d n và trong H th ng h c t p hoà nh p (h th ng máy tính cung c p nh ng n i dung, bài h c và ánh giá). i u này thư ng ư c ng d ng v i nh ng k năng cơ b n. Công ngh thông tin hi n ang h tr vi c ánh giá h c t p m c cao hơn như là cách gi i quy t v n , các m i quan h gi a các s ki n, các khái ni m, ti n trình và c k năng vi t (McNabb, et al., 2002). C n chú ý r ng nh ng c i ti n này bao g m c i u ki n. Công ngh thông tin cũng có th không có tác d ng gì ho c th m chí có nh ng nh hư ng b t l i. ó là b i vì công ngh thông tin không ph i là “bi n trung tâm” trong quá trình c i ti n ch t lư ng giáo d c. Hơn n a, hi u qu c a nó i v i giáo viên và h c sinh còn ph thu c vào vi c nó ư c ng d ng như th nào i v i các chương trình gi ng d y, hư ng d n và ánh giá. (Conley, 1993). Tác ng l n nh t c a công ngh thông tin i v i k t qu h c t p c a h c sinh ư c ghi nh n trong nh ng trư ng h p khi vi c s d ng công ngh thông tin phù h p v i n i dung gi ng d y và v i vi c ánh giá v k t qu d ki n. (Cradler, et al., 2002). Trong trư ng h p các nhà nghiên c u có th g n k t n i dung và h at ng gi ng d y trên cơ s công ngh m t cách tr c ti p v i nh ng tiêu chu n và ánh giá, h quan sát th y m c nh hư ng là kho ng 0,6 l ch chu n. (e.g., Boster, et al., 2002). ( l ch chu n là phương pháp xác nh s khác bi t c a các k t qu so v i giá tr trung bình. M c nh hư ng 0,6 l ch chu n có nghĩa là nh ng h c sinh có s d ng công ngh thông tin có i m s cao hơn i m c a các h c sinh khác v i m t m c tương ương 60% l ch chu n. Nh ng hư ng d n d th o c a Liên bang cho r ng các chương trình công ngh thông tin nên nh m t i quy mô hi u qu là t 0,25 n 0,35 [Agodini, et al., 2003, p. 13-17]). Các phép siêu phân tích v quy mô hi u qu trung bình c a m t s nghiên c u liên quan ã cho th y m c hi u qu c a công ngh thông tin trong lĩnh v c giáo d c là vào m c t 0,2 n 0,4 (Blok, et al., 2002; Kulik, 2003; Waxman, Connell, & Gray, 2002). Nh ng nghiên c u nh lư ng cung c p nh ng d li u v quy mô hi u qu ch chi m m t ph n nh trong các nghiên c u trong lĩnh v c ng d ng công ngh thông tin trong giáo d c. (Fouts, 2002). H u h t nh ng thông tin ã xu t b n bao g m nh ng nghiên c u v 40 Máy tính và s d ng máy tính các trư ng h p i n hình và báo cáo nh ng kinh nghi m gi ng d y trong l p h c c th . M c dù r t khó so sánh nh ng l i ích tương i c a nh ng phương pháp khác nhau (m t v n khá quan tr ng trong các chính sách liên bang hi n nay t i Hoa Kỳ) nhưng nh ng thông tin có ư c u t p trung vào nh ng i u ki n mà nh ó công ngh thông tin ho t ng hi u qu nh t. Văn c nh là i u r t quan tr ng, vì nh ng thay i chính y u c a nh ng chương trình gi ng d y, hư ng d n, ánh giá u có liên quan ch t ch v i nhau. Ví d , vi c qu n lý các biên b n v k t qu c a h c sinh là v n liên quan n c lĩnh v c qu n lý và ánh giá và vi c s d ng nh ng thông tin ph n h i t chính nh ng b n ánh giá chính là m t chi n lư c gi ng d y. S liên k t không ch t ch gi a ho t ng ánh giá và chương trình gi ng d y s t o ra nh ng thông tin ph n h i kém hi u qu , cũng như khi m t phương pháp gi ng d y không th k t h p ư c h p ph n ánh giá trong chương trình. S d ng công ngh thông tin m t cách hi u qu trong giáo d c ã ư c ghi nh n không ch là k t qu c a h c sinh mà còn là m t thách th c chính v h c t p i v i giáo viên và các nhân viên qu n lý. (Moursund & Bielefeldt, 1999; Văn phòng ánh giá Công ngh , 1995). M t ch c năng c a các tiêu chu n, như Các tiêu chu n công ngh giáo d c qu c gia và danh sách “Nh ng i u ki n c n thi t” (Hi p h i Qu c t v Công ngh trong Giáo d c, 2000) s làm rõ nh ng y u t a d ng c n ư cs px p m b o s thành công trong giáo d c. óng góp c a công ngh thông tin i v i PBL Trong mô hình PBL, vi c s d ng công ngh thông tin là cách th c áng tin c y mà nh ng h c gi s d ng ti p c n thông tin. Công ngh cho phép t p trung d li u m t cách hi u qu , phân tích m t cách chính xác, truy n t i m t cách rõ ràng và h p d n v hình nh. ó là công c ư c s d ng trong quá trình thu th p thông tin và gi i quy t v n . Trong khi các ngu n thông tin truy n th ng (như sách, t p chí và tài li u) v n thư ng ư c s d ng thì công ngh có th cho phép chúng ta ti p c n nh ng thông tin không d gì có ư c. H th ng m ng toàn c u (World Wide Web) cung c p m t s lư ng kh ng l các thông tin không h n ch v n i dung như hi n tư ng thư ng th y trong m t văn phòng hay m t thư vi n trư ng. Máy tính trong xã h i ngày nay 41 ó là m t t p h p nh ng ngu n thông tin sơ c p và th c p trên ph m vi toàn th gi i t o i u ki n làm vi c lý tư ng cho các nhà nghiên c u. Vi c s d ng công ngh thông tin cho t ch c và phân tích thông tin thư ng hi u qu hơn so v i các phương ti n truy n th ng. Kh năng lưu tr d li u trong các b ng tính ho c cơ s d li u không ch cho phép vi c thu th p thông tin ư c qu n lý m t cách t p trung mà còn t o ra m t cơ ch s d ng d li u và trên cơ s ó ưa ra d oán. Ngay c vi c ánh d u m t trang web ho c thu th p d li u vào m t ĩa m m cũng d dàng s a i ho c c p nh t hơn là ph i tìm ki m thông tin trong nh ng trang vi t tay c a m t cu n v ghi. S d ng công ngh thông tin thông báo nh ng k t qu nghiên c u ch c ch n là phương pháp t t nh t. T o ra m t bài thuy t trình ho c m t trang web là m t cách làm thu n ti n các sinh viên làm công tác nghiên c u có th truy n t m t câu tr l i cho m t v n trong khi v n xây d ng ư c nh ng ki n th c có ý nghĩa. Tuỳ theo b n ch t t nhiên c a câu tr l i mà các bi u và hình nh có th cung c p m t cách chính xác k t qu ã ư c lư ng hoá, trong khi nh ng hình nh k thu t s , nh ng o n phim, âm thanh và nh ng siêu liên k t có th t o ra thông tin có ch t lư ng h tr ho c minh ho cho câu tr l i. Nh ng bài thuy t trình i n t hi n nay là m t s khác bi t r t l n so v i nh ng văn b n ư c ánh máy n p cho giáo viên ánh giá. Mô hình PBL ư c s a i là WebQuest ư c Bernie Dodge và Tom March thu c i h c bang San Diego tri n khai năm 1995. Mô hình này ban u d a trên web v i nh ng ngu n thông tin “truy n th ng” h t s c h n ch . M t WebQuest là m t ho t ng hư ng t i yêu c u mà trong ó m t s ho c t t c thông tin mà các h c viên tương tác n t các ngu n trên Internet, ư c b sung m t cách có ch n l c thông qua các h i th o t xa (video conferencing). (Dodge, 1995). WebQuests có th ng n ho c dài, có th kéo dài t m t s ti t h c cho n m t tháng ho c lâu hơn n a. WebQuest có nhi u thu c tính gi ng như c a mô hình PBL. Bư c gi i thi u m t cách i n hình t o ra m t vi n c nh ho c ưa ra nh ng v n mà h c sinh s g p ph i. Nhi m v ph i làm là nh ng ho t ng d th c hi n và cũng r t thú v cho phép phân tích, t ng h p và ánh giá tài li u gi i quy t v n ho c tr l i câu h i. H c sinh thư ng ư c cung c p ki n th c n n và nh ng 42 Máy tính và s d ng máy tính “xu t phát” i m b t u khám phá thông tin m t cách sâu s c hơn. Nh ng i m này ư c t trên WWW nhưng cũng có th ư c b sung v i nh ng ngu n thông tin truy n th ng. ó là nh ng thu c tính x lý và hư ng d n t o ra bư c kh i u t m t mô hình H c t p d a trên d án mang tính truy n th ng. WebQuest có xu hư ng ưa ra m t c u trúc ho c m t khung cho nhà nghiên c u thay vì m t mô hình PBL thu n tuý. Các WebQuest thư ng hư ng h c sinh n m t ho c nhi u câu tr l i c th ho c “ úng”. Ph n k t t p trung các kinh nghi m thu ư c và thư ng ư c xây d ng xung quanh s mong i v m t câu tr l i “ úng”. Dù mô hình này ư c s a i t PBL miêu t trên nhưng nó ã xu t m t cách ti p c n l y h c sinh làm trung tâm r t tuy t v i cho phép h c sinh nghiên c u và u tư vào v n mà h ang c g ng gi i quy t. Vì nh ng hư ng d n luôn g n li n v i các WebQuest nên chúng có th là nh ng i m u vào tuy t v i cho nh ng l p h c c n chuy n i thành môi trư ng PBL. V y m t d án h c t p trên cơ s d án có s d ng công ngh thông tin s có di n m o như th nào? Trư c tiên c n xác nh v n ph i gi i quy t. M t dòng sông n m bên l th tr n ã qua r t nhi u th h , ó là m t a i m lý tư ng cho bơi l i và các ho t ng gi i trí dư i nư c khác. Tuy nhiên, g n ây, ngư i ta th y, tr em ra bơi sông không còn an toàn n a vì m t s l n cá sông này ã ch t. Nguyên nhân nào làm cá ch t? i v i m t v n ki u này, có r t nhi u áp án khác nhau. Trong m t chuy n th sát n khu v c, h c sinh có th s d ng máy nh 35mm ghi l i nh ng gì ã quan sát ư c. Nhưng c n ph i có th i gian tráng r a nh ng t m nh này. N u h c sinh có máy nh k thu t s , các em s có th tri n khai thu hình nh ngay l p t c. H c sinh cũng có th quy t nh ki m tra m u nư c. Các em có th s d ng thi t b ki m tra nư c, và n u thi t b công ngh thông tin có s n t i ch , d li u s ư c thu th p m t cách nhanh chóng hơn và áng tin c y hơn. B ki m tra ó ưa ra nh ng k t qu quan sát ư c b ng m t thư ng và nh ng k t qu có th ư c so sánh v i b ng màu. R t có th có sai sót và hi u nh m khi so sánh màu trên b ng v i màu s c ch t lư ng không t t. Có th s d ng nh ng thang o chia không t ti n v i Phòng thí nghi m d a trên máy Máy tính trong xã h i ngày nay 43 tính (CBLs) thu th p d li u ho c h c sinh có th s d ng ph n m m o lư ng cùng v i m t s ph n m m ng d ng có th thu th p và ki m tra pH, nhi t , d li u ôxy hoá… H c sinh s t quy t nh k ho ch công vi c cũng như cách th c th c hi n. ây là m t ph n c a quá trình h c t p như ã ư c th o lu n ph n trư c. Sau khi k ho ch ã ư c th c hi n, c n ph i phân tích d li u. Trong th c t , các nhà khoa h c s d ng máy tính t ch c và phân tích d li u. H c sinh cũng có th s d ng các ph n m m ng d ng phân tích d li u ã thu th p ư c. R t nhi u trong s nh ng ng d ng ó k t h p v i thi t b ư c s d ng thu th p d li u. i u này t o ra nh ng k t qu r t áng tin c y. Bi u , hình nh, b ng minh ho phân tích d li u là nh ng s n ph m t t y u trong nh ng chương trình này. R t d nh p các hình nh vào trong nh ng báo cáo và/ho c các bài thuy t trình v nh ng k t qu tìm ư c. Nhóm h c sinh này có th phát hi n ra r ng cá không th sinh s ng ư c ây n a do nư c thi u ôxy mà nguyên nhân là do ô nhi m nhi t. H c sinh cũng có th tìm hi u và bi t ư c th ph m chính là m t nhà máy thư ng ngu n sông. Các em có th xác nh ư c là nhi t quá cao i v i loài cá. Ho c các em có th tìm ra m t i u gì ó hoàn toàn khác bi t liên quan n vi c ô nhi m hoá ch t do m c pH quá cao ho c quá th p không m b o s s ng cho cá. M t khi câu tr l i ư c tìm ra, h c sinh có th thông báo v nh ng k t qu i u tra c a các em. Các em có th xây d ng m t bài thuy t trình dùng chương trình PowerPoint và di n thuy t trư c trư ng h c, h i ng thành ph ho c trư c các h c sinh các qu c gia khác. Các em có th liên h v i nhà máy thư ng ngu n yêu c u lãnh o nhà máy có nh ng hành ng nh m kh c ph c tình tr ng này. Các em cũng có th l p m t trang web thông báo v nh ng ti n b ã t ư c nh nh ng n l c chung. Và cu i cùng, m i ngư i l i có th quay v bên sông và bơi l i tho thích. M c dù ây là m t quá trình ơn gi n nhưng công ngh ư c s d ng trong tình hu ng này cho phép thông tin ư c thu th p, phân tích, t ng h p và thông báo m t cách hi u qu và chính xác hơn so v i các ngu n thông tin truy n th ng. Trong khi h u h t các ph n c a k ch b n này có th ư c th c hi n mà không c n s d ng công ngh thông tin nhưng s không th có nh ng tác ng tương 44 Máy tính và s d ng máy tính t và cũng s không th t o ra m t mô hình v cách th c gi i quy t v n ang ư c s d ng ph bi n trong th gi i hi n nay. Công ngh thông tin là m t b ph n t t y u c a cu c s ng ngày hôm nay, n u không t o i u ki n h c sinh s d ng công ngh thì chính là ngăn tr kh năng ti p thu ki n th c c a các em. ánh giá cách h c d a trên d án ánh giá là m t y u t quan tr ng c a b t kỳ ho t ng h c t p nào. B i vì cách h c d a trên d án là m t ho t ng t p trung vào h c sinh nên nh ng ánh giá mang tính hình thành và t ng k t là r t c n thi t cho quá trình h c t p thành công. ánh giá cách h c d a trên d án thư ng t p trung nhi u vào k t qu c a quá trình h c t p. Nhưng quá trình h c t p d a trên d án cũng t o ra nh ng cơ h i bao g m nh ng ánh giá n tư ng không nên b qua. S lư ng các lo i hình ánh giá cũng nhi u như s lư ng kinh nghi m h c t p trong mô hình PBL. Nhưng nh ng ánh giá “xác th c” và “d a trên ho t ng” thư ng c bi t quan tr ng vì chúng r t phù h p v i các ho t ng t p trung c a PBL d a trên ho t ng xác th c. Nh ng chuyên m c óng m t vai trò quan tr ng trong PBL vì chúng làm rõ nh ng kỳ v ng i v i c giáo viên và h c sinh. Công ngh cũng óng m t vai trò x ng áng trong vi c ánh giá PBL b i vì nó có th tăng cư ng tính hi u qu và sáng t o c a quá trình này. ánh giá là m t quá trình ho c m t h th ng thu th p các d li u ho c b ng ch ng c a ho t ng h c t p giúp cho vi c xu t các quy t nh ho c hành ng v chương trình giáo d c c a h c sinh. (Di n àn Qu c gia v ánh giá, 1995; Simon, 1993; Salvia & Ysseldyke, 1988). B ng ch ng có th ư c thu th p b ng nhi u cách, nhưng thông thư ng có 3 phương pháp chung: h i, quan sát và xem xét k t qu . B ng ch ng thu th p sau ó ư c ưa ra so sánh v i chu n m c hay tiêu chu n. Thông thư ng thì có hai m c ích c a vi c ánh giá, ánh giá hình thành nh m m c ích t o ra ph n h i giúp h c sinh nâng cao h c l c, ánh giá t ng k t ư c t o ra ánh giá k t qu , thành t u. M t trong nh ng c tính xác nh c a PBL là nó t o cho h c sinh có cơ h i tham gia khám phá th gi i th c, phân tích và gi i quy t v n . Kinh nghi m ánh giá PBL cũng liên quan n cái g i là ánh giá xác th c ho c ánh giá ho t ng. ánh giá xác Máy tính trong xã h i ngày nay 45 th c (a) ph n ánh nh ng thách th c, công vi c và tiêu chu n liên quan n các chuyên gia th c hi n; (b) có liên quan n cách th c tương tác c a cá nhân thông qua các cơ h i gi i thích, i tho i và yêu c u h i và áp (Grant Wiggins, 1989). ánh giá ho t ng bao g m “nh ng nhi m v và tình hu ng trong ó h c sinh có cơ h i th hi n s hi u bi t c a mình và ng d ng m t cách chín ch n các ki n th c, k năng, thói quen c a trí óc” (Marzano, Pickering, và McTighe, 1993, trang. 13). Các chu n h c t p, cho dù m c qu c gia hay a phương, là nh ng miêu t mà h c sinh mu n bi t và có th th c hi n. C hình th c ánh giá hình thành và t ng k t u t p trung vào vi c ki m tra xem h c sinh có h p th ư c ki n th c, k năng và nh ng khuynh hư ng ư c miêu t trong nh ng tiêu chu n hay không. Trong quá trình xây d ng giáo án, i u quan tr ng là xác nh trong ho t ng PBL nh ng năng l c c a h c sinh v ki n th c, k năng, thiên hư ng và ưa nh ng ánh giá phù h p như m t ph n c a bài gi ng. Richard Stiggins (2001) ưa ra m t khung h u d ng t ch c vi c ánh giá nhi u m t như v y. Stiggins cho chúng ta th y làm th nào hoà h p m c tiêu ánh giá c a chúng ta v i k ho ch ánh giá. M c tiêu ánh giá ho c m c tiêu d án ư c phân thành các lo i như: Ki n th c, Thành th o trong l p lu n, K năng ho t ng, Kh năng t k t qu và Khuynh hư ng. Các phương pháp ánh giá ư c phân thành các lo i như: kh năng l a ch n gi i pháp, Bài ti u lu n, ánh giá ho t ng và K năng giao ti p cá nhân. Nh ng k ho ch ánh giá c th phù h p v i nh ng m c tiêu ánh giá c th . Ví d , ánh giá ho t ng là phương pháp t t nh t ánh giá các ho t ng PBL khi mà h c sinh th c s t o ra m t k t qu . Kh năng l a ch n gi i pháp có th ánh giá ư c ki n th c ra quy t nh và Bài ti u lu n có th miêu t s n ph m cũng như s phát tri n c a nó nhưng c hai u không ánh giá ư c vi c t o ra s n ph m. Bài ti u lu n ho c K năng giao ti p cá nhân s giúp h c sinh có s suy ng m, nhưng vi c quan sát trong su t quá trình ánh giá ho t ng và cùng nhau t o ra nh ng s n ph m có th là cách th c tr c ti p nh t ánh giá ư c ho t ng theo nhóm. T t c nh ng y u t ánh giá này có th ư c s d ng cho c hai hành ng là ánh giá hình thành và t ng k t c a quá trình và k t qu PBL. 46 Máy tính và s d ng máy tính M t trong s nh ng công c ánh giá ư c s d ng nhi u nh t trong PBL là nh ng rubric (quy chu n ánh giá). Quy chu n ánh giá là “nh ng hư ng d n, quy t c, nguyên t c mà d a vào ó h c sinh ph n ánh, t o ra k t qu ho c nh ng ho t ng c n ư c ánh giá” (Judith Arter, 2000, t. 1). Thư ng thì chuyên m c ch a ng nh ng thông báo tiêu chu n và m t thư c o. M t hư ng d n chuyên m c ho c d án giúp t o ra nh ng yêu c u rõ ràng và c th i v i h c sinh, giáo viên, ph huynh và nh ng ngư i khác. Nh ng yêu c u này s t o ra nh ng ph n h i có tr ng tâm cho giáo viên và quá trình t ánh giá m t cách hi u qu hơn c a h c sinh. Quy chu n ánh giá có th ư c s d ng v i nhi u k ho ch ánh giá khác nhau như d án, k t qu , kh o sát, thuy t trình, h i th o, quan sát và ti u lu n. Quy chu n ánh giá ư c phát tri n m t cách i n hình trong su t giai o n xây d ng cho m t d án và trao i v i h c sinh. Quy chu n ánh giá có th ư c tri n khai cho m t s n ph m như: tài li u gi i thi u, nh ng k năng như tìm ki m m t ch , ho c nh ng khuynh hư ng như h p tác và làm vi c theo nhóm. Các bư c trên liên quan n vi c t o ra m t quy chu n ánh giá bao g m xác nh k t qu ho c k năng mong mu n và các thành ph n ho c nh ng thu c tính c a nó, xác nh rõ ràng các ph n ho c nh ng thu c tính như là các tiêu chu n trong quy chu n ánh giá, ki m tra quy chu n ánh giá b ng cách c ngư i ch nh s a ho c b ng cách áp d ng vào m t ho t ng th c hành và làm cho quy chu n ánh giá tr nên ph bi n cho h c sinh, giáo viên, cha m và b t kỳ ai liên quan n d án. Có l nên b t u b ng cách ki m tra các quy chu n ánh giá m u và d án m u. Nhi u khi, h c sinh có th tham d vào vi c xây d ng quy chu n ánh giá và quy chu n ánh giá ư c s d ng chung ngay t khi b t u d án và vì v y giáo viên có th s d ng nó ph n h i và h c sinh có th s d ng nó hư ng d n và t ánh giá d án. Nh ng miêu t v cách th c xây d ng m t quy chu n ánh giá và nh ng tuy n ch n các quy chu n ánh giá m u ư c trình bày trong ph n Ngu n thông tin cu i chương này. Có th tăng cư ng kh năng th c hi n quá trình ánh giá hình thành và ánh giá t ng k t b ng cách s d ng nh ng công ngh phù h p (xem ph n Tham kh o cu i chương này). S d ng nh ng công ngh phù h p có th h tr ti p c n PBL m t cách hi u qu , y và sáng t o hơn. Máy tính trong xã h i ngày nay 47 Giáo viên có th ánh giá công vi c c a h c sinh m t cách hi u qu hơn b ng cách trao i, xem xét và bình lu n v i u ó trên m ng máy tính khuy n khích nh ng ph n h i nhanh chóng b ng cách công khai các s n ph m c a h c sinh tác gi và các b n có th xem xét dư i nh d ng i n t như các bài ti u lu n, trình di n, tranh nh. H c sinh có th làm vi c m t cách hi u qu hơn b ng cách t o ra, lưu tr , s a i các b n th o s d ng b x lý văn b n và các ph n m m hi u ính khác. Giáo viên và h c sinh có th hoàn thành các công vi c ánh giá m t cách hi u qu hơn b ng cách s d ng h sơ i n t c a các tài li u a phương ti n nh m m c ích xác th c và m i ph huynh và các chuyên gia tham gia vào quá trình ánh giá. H c sinh có th thu th p d li u cơ b n t Internet và t o ra bài thuy t trình a phương ti n thuy t trình trư c các nhóm khán gi th t. Nh ng ánh giá mang tính sáng t o hơn cho c hai m c ích ánh giá hình thành và ánh giá t ng k t có th ư c khuy n khích b ng cách s d ng công ngh thông tin t o cho h c sinh năng l c hình dung, tái t o và xây d ng nh ng s n ph m và thuy t trình v i nh ng ng d ng th c t , cho phép giáo viên t o ra môi trư ng ánh giá xác th c ki m tra và ánh giá. Xem ph n ánh giá c a d án h c t p cá nhân trong Ph n 2 bi t thêm v hi u qu và tính sáng t o c a phương pháp ánh giá PBL. bi t thêm thông tin chi ti t, hãy truy c p các website sau: Khái quát v các quy chu n ánh giá http://www.elm.maine.edu/development/tools/rsgpd.stm http://www.middleweb.com/rubricsHG.html Chu n cho các quy chu n ánh giá và cách h c d a trên d án http://www.idecorp.com/assessrubric.pdf http://arc.missouri.edu/pa/olive.html Xây d ng quy chu n ánh giá http://www.rubrics.com/4DACTION/W_ShowMemberArticle/1|2 http://intranet.cps.k12.il.us/Assessments/Ideas_and_Rubrics/Create _Rubric/create_rubric.html Xây d ng quy chu n ánh giá i n t http://205.213.162.11/stairs_site/workshop_pages/rubric_generato rs/rubric_generators.html Các b quy chu n ánh giá 48 Máy tính và s d ng máy tính http://school.discovery.com/schrockguide/assess.html - rubrics http://intranet.cps.k12.il.us/Assessments/Ideas_and_Rubrics/Rubric _Bank/rubric_bank.html Cách t ch c d y theo d án D án h c t p trong giáo trình hư ng d n này ư c thi t k cho h c sinh c p trung h c cơ s nhưng ư c c u trúc r t linh ho t, giúp giáo viên d dàng s a i cho phù h p v i i tư ng h c sinh khác (t c là trên ho c dư i c p trung h c cơ s ). Giáo viên s th y m i d án h c t p u có m t cách trình bày nh t quán d dàng ti p c n t bài này sang bài khác. D án h c t p B n miêu t s gi h c d ki n c n thi t hoàn thành d án này. Khi l ch h c m i trư ng khác nhau thì th i gian ư c tính b ng gi . M i d án bao g m: Th i gian d án Tiêu chu n liên M i d án h c t p ư c xây d ng theo Chu n Công ngh Giáo d c Qu c Gia ISTE k t dành cho h c sinh. Ngoài ra, nh ng tiêu chu n qu c gia khác cũng c n ư c li t kê trong danh sách. M c gi ng tiêu bài Nh ng m c tiêu h c t p c th ư c th hi n rõ trong d án này cho phép giáo viên xem xét nh ng c p h c tương ng/kh năng c a h c sinh t o ra nh ng i u ch nh c n thi t. Bài t p dành cho Ph n này nh m t o ng l c h c t p cho h c sinh. H c sinh có nhi m v gì trong d h c sinh án này? Nhóm c a các em ư c t o l p như th nào? Vai trò c a các em là gì? M i d án ưa ra m t v n c n ư c gi i quy t ưa n m t k t qu ho c m t bài thuy t trình. Giáo viên có th c ph n này ho c Máy tính trong xã h i ngày nay 49 phát cho h c sinh. Chi ti t d án Ph n này s ưa ra nh ng thông tin chung v d án, bao g m nh ng chi ti t giúp t o ra các bư c liên k t v i k t qu h c t p c a h c sinh. Yêu c u tiên Danh sách các k năng tiên quy t ư c quy t i v i h c cung c p nh m m c ính xem xét trư c nh ng k năng mà h c sinh s s d ng sinh trong d án. Công ngh l ph c trong Ph n này li t kê tên nh ng ph n m m c th và xác nh xem thông tin t Internet có c n thi t cho d án không. Ph n này cũng s giúp giáo viên chu n b máy tính cho l p h c, cài t phòng máy v i m t s ph n m m và tài li u phù h p và t o ra nh ng i u ch nh n u c n thi t. Tài li u cho gi ng Danh sách này bao g m nh ng tài li u s n viên có khi th c hi n d án. Các trang Web ư ng d n URL t o ra nh ng n i dung c th liên quan n d án và ã ư c xác nh ư cg iý vào th i i m phát hành. Tuy nhiên, i u quan tr ng là t t c các website c n ư c ki m tra trư c khi th c hi n d án b i vì có th có nh ng a ch ã ư c thay i. Tư li u tham kh o B n miêu t các sách giáo khoa, báo, t p và các ngu n tài chí, băng hình… ư c dùng làm cơ s giúp giáo viên t p h p nh ng tài li u c n thi t li u b sung khi giáo viên chu n b cho d án. Tài li u bao g m c nh ng ngu n mà h c sinh s ph i ti p c n thông qua các bài gi ng cũng như nh ng ngu n mà giáo viên có th tìm hi u thêm trong quá trình chu n b . Các bư c trong Ph n này nêu chi ti t ho t ng c a d án b t u v i bài gi ng m u, nh ng l ph c phương hư ng xu t và trình t t o nhóm và nh ng phương hư ng g i ý d n d t 50 Máy tính và s d ng máy tính h c sinh trong su t d án. Bên c nh ó còn có b n miêu t s n ph m cu i cùng mà h c sinh hư ng t i. Ý ki n ánh giá Cách h c theo nhóm d a trên d án yêu c u ph i có nh ng k thu t ánh giá xác th c và chi ti t. Trong m i trư ng h p, b n miêu t các phương pháp ánh giá cùng v i các quy chu n ánh giá m u ư c cung c p cho phép ánh giá d dàng và hi u qu công vi c c a h c sinh. Giáo viên có th ã bi t tính linh ho t và kh năng thích nghi là nh ng y u t chính t o nên nh ng gi h c hi u qu . V i m i d án giáo viên s nh n ư c nh ng g i ý xác nh nh ng bài t p ti m năng, cũng như ưa ra nh ng s l a ch n b sung cho nhóm làm vi c và các ho t ng bài t p. Các k ho ch h tr Cách th c hi n d án h c t p Ho t ng t t nh t cho d án Ch c ch n giáo viên ã quen v i vi c i u ch nh các bài gi ng, thay i các bài h c và thay i các tài li u h c t p phù h p v i nhu c u c a m i l p h c c th . Giáo viên cũng bi t, nh ng bài gi ng ưa công ngh thông tin vào gi ng d y hi u qu nh t là nh ng bài t p trung vào n i dung và k t qu h c t p - ch không ch t p trung vào công ngh thông tin. Dư i ây là m t s nh ng xu t v cách ưa các d án h c t p m t cách thu n l i vào chương trình gi ng d y c a giáo viên. Nh ng m o nh này s làm cho công ngh thông tin ư c an xen vào l p h c c a b n. a. Tính n “b c tranh l n” v bài h c và năm h c Thông báo cho h c sinh bi t nh ng tiêu chu n là ưu tiên hàng u trong h u h t các l p h c. Nh ng d án h c t p ư c trình bày ây ư c thi t k v i m t hình nh l n trong tâm trí và ưa ra nhi u tiêu chu n. Hãy suy ng m v nh ng m c tiêu c a giáo viên và nh ng tiêu chu n c th mà b n có th liên k t v i nhau trong nh ng d án này. i u quan tr ng giáo viên c n nh là gi ng d y Máy tính trong xã h i ngày nay 51 v i công ngh thông tin không có nghĩa là thay th cho các hình th c gi ng d y khác, mà là bi n pháp thúc y các hình th c ó. b. ng d ng công ngh thông tin thích h p cho phương pháp h c t p l y h c sinh làm trung tâm Tâm i m c a l p h c s là h c sinh - ó chính là phương pháp l y h c sinh làm trung tâm. ưa ư c công ngh thông tin phù h p v i nhi m v ph i làm vào bài h c có th giúp t ư c m c tiêu này b ng cách g n k t h c sinh trong vi c ng d ng nh ng k năng công ngh thông tin th c t . Ví d , h c sinh c a b n có th hi u t t hơn v ph n x lý văn b n n u m t ph n bài t p c a các em là t o ra các b n tin làm n i b t các k t qu nghiên c u thay vì ch sao ch p và ánh máy nh ng văn b n ơn gi n khi th c hành. c, L a ch n a i mh ct p B trí m t a i m thích h p h c sinh có phương ti n làm vi c c ng tác khi nghiên c u ch (ch ng h n: in b n th o, truy c p Internet,...). B n có th h p tác v i thư vi n/ trung tâm media c a trư ng s d ng máy tính ó. d. Kích thích nh ng k năng suy nghĩ có tính phê phán K năng t o ra nh ng câu h i l n có th hình thành nh ng cơ h i cho h c sinh tư duy có tính phê phán. Làm vi c theo nhóm, cách h c d a trên d án, xem xét nhi u phong cách h c t p và các bài h c có ưa công ngh thông tin vào s d ng, t t c các y u t t ó t o cho h c sinh suy nghĩ t m cao hơn. e. H tr thành công c a h c sinh. Ph i m b o cho h c sinh có các cơ h i thành công trong toàn b quá trình th c hi n bài gi ng. S d ng các trang web phù h p v i c p h c v i k năng c hi u c a mình, h c sinh có th d dàng n m ư c n i dung. Xây d ng trách nhi m c a t ng nhóm m t cách phù h p m b o thành công là c a chung m i ngư i. f. T o ra nh ng “h tr công ngh ” n i t i c a riêng mình Giáo viên hãy chú ý n nh ng ch và tình hu ng có th gi ng d y ư c. N u m t công ngh nào ó không ho t ng ho c ho t ng không hi u qu thì mô hình x lý các s c ph i ư c t lên hàng u. Nhưng hãy t p trung h tr theo hư ng sao cho cu i cùng t o ra nhi u hơn các cơ h i h c t p cho h c sinh. Vi c khuy n khích h c sinh tr thành ngư i x lý s c s t o ra l i ích cho c 52 Máy tính và s d ng máy tính hai bên trong l p h c. u tiên, h c sinh ư c m r ng hi u bi t v cách x lý các v n k thu t. ó chính là k năng quan tr ng. Th hai, k năng này s gi i phóng b n b n có th t p trung s c l c th c hi n nh ng công vi c khác. g. Xây d ng m i liên k t gia ình - nhà trư ng N u b n có ch lưu tr d li u cung c p cho các yêu c u truy c p t xa ho c có m t trang web c a trư ng, hãy giúp các ph huynh và h c sinh bi t cách truy c p nh ng tư li u ch a trong ó. R t nhi u h c sinh truy c p Internet bên ngoài nhà trư ng. Cho phép các em truy c p vào nh ng d án c a l p mình s khuy n khích các em ti p t c h c t p sau gi h c t i trư ng và cũng có th khuy n khích ph huynh tham gia vào công vi c c a các em, ây là y u t quan tr ng m b o s thành công c a l p h c. Nh m m c ích ó, các d án h c t p thư ng bao g m nh ng ví d c th v các ho t ng m r ng trong l p h c. h. Xây d ng năng l c trong trư ng Khuy n khích các giáo viên khác trong kh i l p c a mình và các c p h c khác tham d nh ng khoá phát tri n năng l c chuyên môn mà b n ã t ng tham d . Yêu c u h quan sát h c sinh c a b n khi các em tham gia các d án h c t p và l y ý ki n ph n h i c a h v cách c i ti n quá trình h c t p ho c v cách th c b n có th giúp h th c hi n nh ng n l c tương t . i. Chia s nh ng thành công c a b n Khi b n th c hi n nh ng d án này, hãy t o ra m t n l c chung cùng làm vi c v i h c sinh trong su t quá trình, chúc m ng nh ng thành công c a b n và thu hút s tham gia c a nh ng ngư i khác. Trình bày k t qu d án c a b n trư c m t s lư ng khán gi ông o s t o ra s nhi t tình, h ng thú, thu hút s ng h và t o ra tác ng tích c c n trư ng c a b n nói chung. Nh ng công vi c c n thi t khi s d ng công ngh thông tin Có m t s phương pháp chung và nh ng g i ý h u d ng khi gi ng d y có s d ng công ngh thông tin trong m i chương trình gi ng d y ho c c p h c. Dư i ây là m t s phương pháp t o thu n l i cho quá trình ng d ng công ngh trong gi ng d y. a. Ki m tra các trang web c a b n Máy tính trong xã h i ngày nay 53 Trong ph n hư ng d n này, b n ã ư c cung c p m t s trang web ch a ng thông tin v các d án h c t p. B n hãy truy c p các trang web liên quan trư c ngày lên l p. a ch website thay i thư ng xuyên và i u quan tr ng là m b o m c tiêu th i gian và tính hi u qu , b n nên ki m tra trư c trang web b n d nh s d ng. Bư c chu n b s cho b n th i gian l a ch n các website thay th n u c n. b. ánh d u trang web N u b n ang gi i thi u cho c l p s d ng máy chi u, hãy m b o r ng b n ã b sung các trang web c n thi t vào danh sách Favorites. Bư c này s ti t ki m th i gian và lo i tr ư c kh năng nh p sai a ch website khi b n ang thuy t trình. N u có th b n hãy ánh d u các trang web c ph n máy tính c a h c sinh. M t s dư ng d n r t dài khi n cho h c sinh không th nh p úng các ký t , ch vi t ho c bi u tư ng. N u b n không bi t cách ánh d u trang web, hãy cung c p ư ng d n i n t cho h c sinh ho c ghi rõ trong nh ng tài li u phát cho h c sinh ho c th hi n trên máy chi u. c. Có k ho ch sao lưu d phòng Giáo viên nên có phương án B cho bài gi ng có s d ng công ngh thông tin. Nên thư ng xuyên có nh ng b n backup (sao lưu d phòng) c a nh ng bài thuy t trình và các t p. N u có th , giáo viên hãy in ra b n thuy t trình c a mình. Chu n b k s n sàng gi ng bài theo cách khác n u x y ra trư ng h p công ngh mà giáo viên c n s không có ho c ho t ng không n nh trư c ho c trong quá trình gi ng bài. d. Trình di n các k năng công ngh thông tin Giáo viên gi i có th làm m u s d ng công c h c t p m t cách có hi u qu và i u này cũng có th ư c áp d ng khi s d ng công ngh . R t nhi u giáo viên cho bi t ho t ng s mang l i hi u qu cao hơn khi ch cho h c sinh bi t cách b sung trang web ưa thích vào danh sách Favorites ho c làm th nào lưu file v trí thích h p… Th c hành nh ng k năng như trên trư c h c sinh trong khi gi i thích cho các em hi u các bư c b n ang th c hi n s làm gi m b t nh ng câu h i v k thu t và do ó s ti t ki m thêm th i gian. e. m b o tính công b ng khi s d ng 54 Máy tính và s d ng máy tính Khi ho t ng theo nhóm như ã trình bày, có th có nh ng lúc m t s thành viên nh t nh c a nhóm có vai trò th ng hơn nh ng ngư i khác. Tuy nhiên, nên giám sát và h c sinh giám sát l n nhau, tránh tình tr ng m t s thành viên dành quá ít ho c quá nhi u th i gian s d ng công ngh thông tin so v i nh ng thành viên khác. Trách nhi m c a giáo viên là m b o r ng các ho t ng c a nhóm và tính cách cá nhân không h n ch s ti p c n c a b t c cá nhân nào v i công ngh thông tin. Có k ho ch h tr s m M t khi ã l a ch n d án h c t p th c hi n trong l p h c c a mình, giáo viên nên xem xét chi ti t d án và bài t p c a h c sinh trong ph n bài gi ng. Giáo viên có th nh n th y m t s thông tin ho c ch có th khó i v i h c sinh. Giáo viên hãy ưa ra s h tr s m giúp các em n m ư c ch và rèn luy n tư duy phê phán. H tr s m có th t o ra m t s liên k t v ng ch c gi a nhà trư ng và gia ình, t o d ng m t m i liên k t ch t ch hơn gi a các n i dung và làm cho k t qu h c t p ti p t c ư c c ng c trong u h c sinh ngay c sau gi gi ng. th c hi n h tr s m giúp c i thi n cách h c c a h c sinh, b n có th ph i k t h p m t s phương pháp sau ây: • Xác nh các c p h c b sung và thông tin ch c th trình bày trư c h c sinh, ho c có th trong nhóm nh trư c khi gi ng bài. B n có th s d ng báo chí, âm thanh ho c các o n băng hình t nh ng phương ti n thông tin i chúng, các tin s t d o t i a phương, qu c gia ho c qu c t , t p chí, n ph m nh kỳ... Cung c p thông tin cho h c sinh hình thành m i liên h v i gia ình. Ví d , yêu c u h c sinh h i cha m ho c ông bà c a mình v m t ngư i ho c m t s ki n liên quan n d án. Cha m , ông bà các em có th cung c p nh ng thông tin v b n thân h khi s ki n nào ó di n ra ho c h ph n ng ra sao vào th i i m ó. Cũng có th cha m h c sinh r t quan tâm n ch và có th cung c p m t s ngu n tài li u h tr , ki n th c cá nhân ho c nh ng ngh m r ng n i dung bên ngoài ph m vi bài h c. Th o lu n v bài h c s p t i v i m t chuyên gia có trách nhi m c a trư ng xem có th chia s ngu n thông tin gì v i h c • • Máy tính trong xã h i ngày nay 55 sinh ho c h ang th c hi n d án gì trong các l p h c khác có th t o thêm nh ng cơ h i liên k t. • Liên h bài h c này v i nh ng d án ho c bài h c trư c ó có n i dung và ho t ng tương t . Có th xây d ng s liên h gì cho phép h c sinh tìm hi u thêm v n i dung bài h c? m b o r ng h c sinh th y bài h c này ư c g n k t v i các ho t ng l n hơn ang di n ra trong l p h c b ng cách s d ng các ngu n tài li u và ho t ng t nh ng bài gi ng trư c ây ho c s p t i. M i d án trong ph n hư ng d n này u bao g m ph n Nh ng k ho ch h tr nh m ưa ra nh ng ngh v nh ng d án c th tăng cư ng kh năng thành công cho h c sinh. D y l i/C ng c Khi quan sát h c sinh suy nghĩ và gi i quy t v n , b n nên chú ý t i cách th hi n c a các em trong ho t ng h c t p và ánh giá xem li u các em có h c hay không. Các d án h c t p ư c trình bày s òi h i h c sinh suy nghĩ m t cách th u áo- m t k năng không ph i b t kỳ h c sinh nào cũng có. B n có th th y r ng t t c ho c có m t s h c sinh không t ư c m c tiêu h c t p. N u i u ó x y ra, b n c n ph i d y l i ho c c ng c nh ng m c tiêu c a bài h c. M i d án h c t p bao g m m t lo t ho t ng phong phú tuỳ ch n. B n nên xem xét kh năng s d ng nh ng ph n ó n u b n c n ph i d y l i ho c c ng c các m c tiêu h c t p. Các ngu n tài li u Ý tư ng và Chi n lư c cho m t l p h c m t máy tính, Jessica Kahn, T ch c Qu c t v Công ngh cho Giáo d c, 1998. ISTE liên k t chương trình gi ng d y, T ch c Qu c t v Công ngh cho Giáo d c, 2000. Chu n Công ngh Giáo d c Qu c gia cho H c sinh: Liên k t chương trình gi ng d y và công ngh thông tin. an xen công ngh thông tin vào quá trình gi ng d y, David Dockterman, Tom Snyder Productions, 2002 Marco Polo Internet cho l p h c http://www.marcopolo-education.org/home.aspx 56 Máy tính và s d ng máy tính Thư vi n Blue Web'n Online v các website giáo d c http://www.kn.pacbell.com/wired/bluewebn/ Hư ng d n c a Kathy Schrock cho các nhà giáo d c http://school.discovery.com/schrockguide/history/histg.html Ph n II M ts d án h c t p m u D án 1: Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975 D án này giúp h c sinh tìm hi u v cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân năm 1975 mà nh cao là chi n d ch H Chí Minh, gi i phóng mi n Nam, th ng nh t t nư c. H c sinh s tìm hi u v di n bi n c a các chi n d ch, s óng góp c a các ơn v quân i thu c các quân, binh ch ng khác nhau cũng như s óng góp c a toàn dân vào chi n th ng l ch s này. M c tiêu d án Trong d án này, h c sinh s : Tìm hi u v hoàn c nh t nư c trư c chi n d ch H Chí Minh, quy t tâm c a ng trong vi c gi i phóng mi n Nam, th ng nh t t nư c. ánh giá nh ng óng góp c a h u phương l n mi n B c xã h i ch nghĩa. Tìm hi u di n bi n c a chi n d ch Tây Nguyên. Tìm hi u di n bi n c a chi n d ch Qu ng à. Tìm hi u di n bi n c a chi n d ch H Chí Minh. Xây d ng các bài thuy t trình dùng PowerPoint ư c chia s v i ePALS. Bài t p dành cho h c sinh Giáo viên có th phát tr c ti p bài t p này cho h c sinh ho c c cho các em ghi l i. “Em và nhóm c a em là thành viên c a y ban các v n v L ch s có nhi m v tìm hi u Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975, gi i phóng mi n Nam, th ng nh t t nư c. Các em ph i ch ra ư c nh ng nguyên nhân d n n s thành công nhanh chóng c a chi n d ch”. hoàn thành bài t p này, h c sinh s ph i làm vi c theo nhóm 4 ngư i và s ph i hoàn thành các nhi m v sau ây: 58 M t s d án h c t p m u Nghiên c u tình hình t nư c trong giai o n 1972-1975. Xây d ng bài thuy t trình s d ng PowerPoint minh ho cho nh ng tìm hi u c a các em liên quan n cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân năm 1975. Hãy so sánh tương quan l c lư ng gi a ta và ch trong t ng chi n d ch. Chia s nh ng khám phá c a các em v i nh ng ngư i b n qu c t trên m t trang Web c bi t. Chi ti t d án D án này khuy n khích h c sinh tìm hi u các chi n d ch ã góp ph n vào cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân năm 1975. H c sinh th o lu n v di n bi n c a t ng chi n d ch, tương quan l c lư ng gi a ta và ch (vũ khí, quân s ,…). Tìm hi u v các ơn v tham gia chi n d ch cũng như b ch huy c a chi n d ch. Khi giáo viên ưa ra các tài li u gi i thi u cho d án này, hãy m b o r ng h c sinh hi u ư c t m quan tr ng c a nó. H c sinh ph i bi t cách xác nh ư c di n bi n t ng chi n d ch qua các tài li u ư c cung c p, a i m x y ra chi n d ch và hi u ư c vai trò c a chi n d ch trong toàn b cu c t ng t n công. Các em s tìm hi u các chi n d ch qua các bài báo trên Internet, qua h i c c a các tư ng lĩnh ch huy có th tóm t t di n bi n chi n d ch và rút ra ý nghĩa chi n lư c c a các chi n d ch. Trong d án này, h c sinh làm vi c m t cách c l p xác nh c i m c a t ng chi n d ch. Sau khi các em hoàn thành công vi c ban u, các em s làm vi c theo nhóm 4 ngư i. L a ch n nhóm làm vi c hi u qu ti n hành nghiên c u, ánh giá tài li u và t o ra m t cu n t p chí v các chi n d ch mà các em ã l a ch n. Nh ng trang web ư c g i ý cho d án này cung c p nh ng thông tin v t ng chi n d ch và bao g m các hình nh mà h c sinh có th s d ng nhưng n u không truy c p ư c internet, h c sinh có th s d ng h i ký c a các tư ng lĩnh và sách giáo khoa L ch s . D án này t p trung ch y u vào h c sinh nhưng giáo viên óng m t vai trò quan tr ng trong vi c h tr các em tìm hi u và rút ra k t lu n. Khuy n khích h c sinh làm vi c m t cách c l p và thư ng xuyên ánh giá ki m tra s ti n b . D án 1: Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975 59 Ngu n công ngh và tài li u Yêu c u tiên quy t Internet i v i h c sinh K năng s d ng web. Sao chép và dán các hình nh. Microsoft Word M văn b n. Lưu văn b n. In văn b n. Chèn c t. Chèn hình nh. Không b t bu c: s d ng m u nh d ng hình nh. Không b t bu c: Microsoft Excel Chèn d li u. T o bi u . Nh p bi u vào Microsoft Word ho c Publisher. Không b t bu c: Microsoft PowerPoint M bài trình bày. T o bài trình bày. Lưu bài trình bày. In ph n trình chi u và chi u (slide show). Chèn văn b n và hình nh. Không b t bu c: B sung nh ng chuy n ng ho c âm thanh. Không b t bu c: Microsoft Publisher K năng tương t như Microsoft Word. Ngu n công ngh thông tin cho l p h c Internet, truy c p www.epals.com và các trang liên quan l ch s (xem ph n dư i cho nh ng trang chi ti t). Microsoft Word. Microsoft PowerPoint. Không b t bu c: Microsoft Excel và Microsoft Publisher. n Tài li u dành cho giáo viên hư ng d n Bút vi t b ng. B n ch p bài t p ( trên) cho m i h c sinh. Các b n copy c a b ng thu th p d li u, báo cáo t v n v l ch s . B n ch p c a h qu n lý hình (không b t bu c). Quy chu n ánh giá PowerPoint (không b t bu c). y ban các 60 M t s d án h c t p m u Các trang web g i ý ây là danh sách các trang web mà h c sinh có th l a ch n hoàn thi n nghiên c u c a mình. ưa ra cho nhóm h c sinh m t danh sách các trang web ho c ánh d u các trang web s d ng ch c năng Internet Explorer Favorites. http://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_tranh_Vi%E1%B B%87t_Nam Gi i thi u v toàn c nh cu c kháng chi n ch ng M . http://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch _H%E1%BB%93_Ch%C3%AD_Minh Gi i thi u sơ lư c chi n d ch H Chí Minh l ch s . http://vi.wikipedia.org/wiki/Chi%E1%BA%BFn_d%E1%BB%8Bch _T%C3%A2y_Nguy%C3%AAn Gi i thi u sơ lư c chi n d ch Tây Nguyên. http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Chi%E1%BA%BFn_d% E1%BB%8Bch_gi%E1%BA%A3i_ph%C3%B3ng_Hu%E1%BA% BF-%C4%90%C3%A0_N%E1%BA%B5ng&action=edit Gi i thi u sơ lư c chi n d ch Qu ng à. http://www.tapchicongsan.org.vn/show_content.pl?topic=1&ID=2743 ánh giá s lãnh o c a ng qua muôn vàn ác li t, hy sinh, l n lư t ánh b i t ng chi n lư c chi n tranh c a ch và ưa cu c kháng chi n ch ng M , c u nư c n th ng l i hoàn toàn. http://ttvnol.com/forum H i c “T ng hành dinh Mùa Xuân i th ng” c a i tư ng Võ Nguyên Giáp. Các báo i n t Thanh Niên, Nhân d ân, Tu i tr các s cu i tháng 4 hàng năm. Tư li u tham kh o và ngu n tài li u b sung Dành cho h c sinh Sách giáo khoa L ch s . Dành cho giáo viên H i ký c a các tư ng lĩnh quân i nhân dân Vi t Nam: i tư ng Võ Nguyên Giáp, i tư ng Văn Ti n Dũng, i tư ng Lê Tr ng D án 1: Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975 61 T n, i tư ng Hoàng Văn Thái, i tư ng Chu Huy Mân, Thư ng tư ng Hoàng Minh Th o, Thư ng tư ng Tr n Văn Trà. Các bư c ti n hành trong l p h c Hư ng d n và yêu c u h c sinh th c hi n 1. B t u b ng các m c li t kê trong danh sách dư i ây yêu c u h c sinh suy nghĩ và nói v m t s v n liên quan: Tình hình chính tr , xã h i c a hai mi n B c, Nam. Quy t tâm c a ng trong vi c gi i phóng mi n Nam, th ng nh t T qu c trong hai năm 1974-1975. Nh ng trang web sau cung c p thông tin có th s d ng trong m t bài gi ng/th o lu n v i h c sinh: http://www.htv.com.vn/sukien/category_detail.asp?period_id= 1&cat_id=440 http://basao.com.vn/map/vn_dolmap/LSVN_Tomtat.asp 2. 2. Gi i thi u chi n d ch Tây Nguyên v i tr n ánh m màn gi i phóng th xã Buôn Mê Thu t . 3. Gi i thi u chi n d ch Qu ng à gi i phóng Hu , làm tan rã toàn b Quân oàn I c a Ng y, gi i phóng à N ng. 4. Gi i thi u chi n d ch l ch s H Chí Minh v i năm mũi t n công áp sát gi i phóng Sài Gòn, p tan toàn b h th ng ng y quân ng y quy n. 5. H c sinh s d ng Internet, các tài li u và sách nghiên c u nh ng lĩnh v c c th . Khi h c sinh g n mình v i công vi c, giáo viên có th h tr các em tìm ki m nh ng thông tin liên quan và phác th o nh ng k t lu n t nh ng thông tin ó. 6. Dành cho h c sinh kho ng ba ngày hoàn thi n nghiên c u c a mình. Sau khi các nhóm ã hoàn thành công vi c h c sinh có th hoàn thi n b ng t p h p d ki n. B ng t p h p d ki n s h tr h c sinh rút ra k t lu n. 7. H c sinh t o ra các bài thuy t trình trong PowerPoint minh h a nh ng khám phá c a mình. M i t p s bao g m t i thi u 9 trang chi u (slide). M i trang chi u s ch a ng thông tin và nh ng hình nh minh ho . Công vi c c a giáo viên 62 M t s d án h c t p m u Ý ki n ánh giá S d ng b ng thu th p d ki n làm m t b n ánh giá không chính th c trư c khi h c sinh b t u th c hi n thuy t trình trong PowerPoint. Giáo viên có th ánh giá h c sinh d a trên b n thuy t trình. ánh giá b n ki n ngh v chính xác c a thông tin, s d ng hi u qu các ví d , d li u và k t lu n. ánh giá bài thuy t trình s d ng m t quy chu n ánh giá (xem quy chu n ánh giá PowerPoint) cho d án này. Nh ng ePALS c a h c sinh cũng có th ánh giá thuy t trình và g i cho h c sinh nh ng l i nh n xét. Các ho t ng b sung Tuỳ i u ki n, hoàn c nh c th c a l p h c, giáo viên có th m i các c u chi n binh ho c các nhà s h c, tìm ki m thêm các thông tin trên Internet có nh ng thông tin chính xác hay nh ng thông tin chưa ư c công b r ng rãi. Các k ho ch h tr Chú ý khi phân nhóm ph i m b o nh ng h c sinh c n ư c tr giúp thêm s ư c nhóm v i h c sinh có năng l c, có kh năng ho t ng c l p. Vì h c sinh làm vi c d a trên nh ng câu h i và nghiên c u, có th giáo viên ph i hư ng d n các em tìm ra nh ng d ki n c n thi t và ưa ra k t lu n. Giáo viên có th in m t ph n các website h tr nh ng h c sinh c n thêm th i gian hoàn thi n bài t p c a mình. Giáo viên cũng có th yêu c u h c sinh s d ng m t h qu n lý hình (graphic organizer) ghi l i thông tin. H qu n lý hình giúp h c sinh ghi thông tin m t cách có t ch c, có th d dàng s d ng sau này. Hãy l y h qu n lý hình c a d án 2 làm ví d . H qu n lý hình r t h u d ng cho t t c h c sinh c bi t v i nh ng em g p khó khăn trong nghiên c u và vi t k t lu n. B ng t p h p d li u Báo cáo c a y ban các v n v l ch s Sau khi em và nhóm c a em hoàn thi n nghiên c u, em s chia s nh ng khám phá c a mình v i các thành viên trong nhóm. S d ng b ng này ghi l i nh ng d li u quan tr ng, thông tin và k t lu n t m i thành viên. D án 1: Cu c t ng t n công và n i d y Mùa Xuân 1975 63 Tình hình chu n b c a ta trư c chi n d ch: ..... Di n bi n chính c a chi n d ch:... K t qu c a chi n d ch:... Ý nghĩa c a chi n d ch:...... Quy chu n ánh giá PowerPoint 1. Thuy t trình t ư c nh ng yêu c u c a bài t p. 12345 2. H c sinh s d ng ngu n công ngh thông tin m t cách hi u qu (hình nh, âm thanh…) 12345 3. Nghiên c u hoàn thi n và x lý ư c v n . 12345 4. N i dung chính xác và phù h p 12345 5. Bài thuy t trình th hi n kh năng hi u bi t tư li u s d ng. 12345 6. Bài thuy t trình r t h p d n và ư c th hi n t t. 12345 7. T t c các thành viên c a nhóm u ã óng góp cho bài thuy t trình. 12345 8. H qu n lý hình (không b t bu c) t t, có liên quan và d s d ng. 12345 9. T ng s i m và nh n xét: D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam D án này khám phá nh ng l i ích và tr ng i c a các chương trình b o t n a d ng sinh h c Vi t Nam hi n nay. H c sinh s tìm hi u tác ng c a chương trình này n môi trư ng, kinh t , văn hoá t i Vi t Nam xác nh xem li u các chương trình b o t n a d ng sinh h c Vi t Nam có th th c hi n ư c hay không. M c tiêu d án Trong d án này, h c sinh s : Hi u ư c khái ni m “ a d ng sinh h c”, nghĩa là s khác nhau gi a các sinh v t s ng t t c m i nơi, bao g m: các h sinh thái trên c n, trong i dương và các h sinh thái thu v c khác, cũng như các ph c h sinh thái mà các sinh v t là m t thành ph n. ánh giá v m c a d ng sinh h c t i Vi t Nam. ánh giá s suy gi m m nh v m c a d ng sinh h c t i Vi t Nam. ánh giá cao t m quan tr ng c a a d ng sinh h c, chính ph Vi t Nam ã ch trương khoanh vùng b o v i v i các h sinh thái c thù, phát tri n các khu r ng c d ng,... b o v a d ng sinh h c c a qu c gia ánh giá hi u qu c a các chương trình b o t n a d ng sinh h c. Bài t p dành cho h c sinh Giáo viên có th phát tr c ti p bài t p này cho h c sinh ho c c cho các em ghi l i. “Em và nhóm c a em là thành viên c a H i b o t n a d ng sinh thái qu c gia có nhi m v nghiên c u, ánh giá và b o v a d ng sinh thái Qu c gia. Qu c h i luôn quan tâm n v n r i ro, chi phí ngân sách và tình tr ng môi trư ng c a các chương trình b o t n. Các i bi u Qu c h i mu n nh n ý ki n ánh giá v nh ng D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam 65 l i ích mà các chương trình này em l i so v i nh ng chi phí và thi t h i nói trên”. hoàn thành bài t p này, các em s ph i làm vi c theo nhóm 4 ngư i và s hoàn thành các nhi m v sau ây: 1. Nghiên c u t m quan tr ng c a s a d ng sinh h c và s suy gi m m nh c a a d ng sinh h c t i Vi t Nam. 2. Nghiên c u các chương trình b o t n r ng, b o t n bi n, b o t n loài t i Vi t Nam, c th là: Chương trình r ng: B o v , qu n lý, khôi ph c và phát tri n r ng b n v ng. Chương trình bi n và ven b : B o v các vùng bi n nh y c m và khuy n khích th y s n b n v ng. Chương trình b o t n Loài: B o v các loài quý hi m như tê giác, h , voi, sao la, dương, rùa bi n và xóa b n n buôn bán các loài ng v t hoang dã. Chương trình giáo d c môi trư ng: Thúc y, lôi cu n và cung c p k năng cho ngư i dân Vi t Nam trong vi c b o v môi trư ng, b o t n a d ng sinh h c và qu n lý tài nguyên thiên nhiên. 3. Hãy chia s nh ng khám phá c a em v i các b n trên m t trang Web c bi t. Chi ti t d án Trong d án này, thông qua email h c sinh trao i v i các h c sinh các khu v c khác tìm ki m d li u và sau ó chia s nh ng k t lu n v v n b o t n a d ng sinh h c. th c hi n vi c này, h c sinh ph i có m t tài kho n trên trang www.epals.com. T t c các thư u ư c ki m duy t và giám sát trên trang web này nên n i dung thư an toàn và c bi t r t d s d ng. Trang web này giúp các em chia s và m r ng ki n th c, trao i nh ng ý tư ng, khám phá c a mình v các chương trình a d ng sinh h c v i các b n các vùng mi n khác nhau và th m chí các qu c gia khác nhau. Các em có th t p trung hư ng tìm ki m t i nh ng b n bè trao i trên m ng (ePALS) các qu c gia có môi trư ng, i u ki n xã h i tương ng v i Vi t Nam như Trung Qu c, Malaysia, Indonesia... 66 M t s d án h c t p m u M c dù h c sinh có th t t o m t tài kho n t i trang www.epals.com, nhưng chúng tôi cho r ng, giáo viên nên giúp các em. Giáo viên có th t o kho ng 35 tài kho n. Hãy lên k ho ch thăm trang web ePALS ít nh t 3 ho c 4 ngày trư c khi th c hi n d án m b o r ng b n có y th i gian hoàn thi n quá trình ăng ký. ăng ký tài kho n trên trang này, c n ti n hành các bư c sau: Bư c 1: Vào trang www.epals.com. Bư c 2: Nháy chu t vào Join ePALS (gia nh p ePALS). Bư c 3: Nháy vào Teachers (Giáo viên) và làm theo các ch d n ăng ký cho l p c a b n. u tiên, hãy i n thông tin v trư ng. Khi ã làm xong bư c này, giáo viên có th ăng ký n 35 h c sinh b ng cách nh p tên h c sinh. S d ng ch c năng Find Classrooms (Tìm l p h c) bên ph i trang web xác nh v trí ePALS các khu v c khác trên th gi i. Giáo viên t các trư ng các qu c gia khác nhau s tr l i n u h mu n liên k t v i trư ng b n, giáo viên có th th o lu n m t cách chi ti t v d án trư c khi cho h c sinh ti n hành nghiên c u. N u không th s d ng ePALS trong d án này, có th chia s k t qu nghiên c u v i b n bè quen qua m ng. H c sinh có th chia s các bài thuy t trình trên PowerPoint v i các h c sinh khác trong cùng l p ho c v i các trư ng khác c a Vi t Nam. V i d án này, h c sinh s làm vi c theo nhóm 4 ngư i: M t chuyên gia môi trư ng, m t nhà khoa h c, m t nhân viên tài chính/văn hoá và m t chuyên gia an toàn. Vai trò c a h mang tính tương h v i nhau, h c sinh s ph i h tr l n nhau hoàn thi n báo cáo. Ch n nhóm và m b o m i nhóm u có nh ng h c sinh có kh năng s d ng máy tính thành th o. D án này t p trung ch y u vào h c sinh nhưng giáo viên óng m t vai trò quan tr ng trong vi c h tr các em nghiên c u và rút ra k t lu n. Khuy n khích h c sinh làm vi c m t cách c l p nhưng ki m tra s ti n b thư ng xuyên. D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam 67 Ngu n công ngh và tài li u Yêu c u tiên quy t Internet i v i h c sinh K năng s d ng web. Sao chép và dán các hình nh. Microsoft Word M văn b n. Lưu văn b n. In văn b n. Chèn c t. Chèn hình nh. Không b t bu c: s d ng m u nh d ng hình nh. Không b t bu c: Microsoft Excel Chèn d li u. T o bi u . Nh p bi u vào Microsoft Word ho c Publisher. Không b t bu c: Microsoft PowerPoint M bài trình bày. T o bài trình bày. Lưu bài trình bày. In ph n trình chi u và trình chi u (slide show). Chèn văn b n và hình nh. Không b t bu c: B sung nh ng chuy n ng ho c ho c âm thanh. Không b t bu c: Microsoft Publisher K năng tương t như Microsoft Word. Ngu n công ngh thông tin cho l p h c Internet, truy c p www.epals.com và các trang liên quan. l ch s (xem ph n dư i cho nh ng trang chi ti t). Microsoft Word. Microsoft PowerPoint. Không b t bu c: Microsoft Excel và Microsoft Publisher. n Tài li u dành cho giáo viên hư ng d n Gi y v bi u . Bút vi t b ng. B n ch p bài t p ( trên) cho m i h c sinh (d án 2, bài t p). Các b n copy c a b ng thu th p d li u, báo cáo c a y ban b o t n a d ng sinh thái qu c gia (d án 2, d ki n). 68 M t s d án h c t p m u B n ch p c a h qu n lý hình (không b t bu c) (d án 2, quy chu n ánh giá). Quy chu n ánh giá PowerPoint (không b t bu c). Các trang web g i ý ây là danh sách các trang web mà h c sinh có th l a ch n hoàn thi n nghiên c u c a mình. ưa ra cho nhóm h c sinh m t danh sách các trang web ho c ánh d u các trang web s d ng ch c năng Internet Explorer Favorites. http://www.nea.gov.vn/baoton.htm Trang web c a C c Môi trư ng cung c p các thông tin chung v b o t n a d ng sinh h c c a Vi t Nam, các th a thu n và công ư c qu c t v môi trư ng mà Vi t Nam tham gia, k ho ch qu c gia v b o t n a d ng sinh h c, gi i thi u h th ng các khu b o t n thiên nhiên Vi t Nam. Trên trang web này cũng có th tìm th y m t s nh minh ch ng cho s a d ng sinh h c c a Vi t nam. M ng thông tin a d ng sinh h c c a C c Môi trư ng giúp tra c u các loài ng th c v t có tên trong Sách Vi t nam. http://www.nea.gov.vn/html/duan/baoton/DefaultVn.asp Gi i thi u các d án v b o t n a d ng sinh h c c a C c Môi trư ng. http://www.kiemlam.org.vn/ Trang web c a C c Ki m lâm, có b n các khu r ng c d ng, danh m c các loài ng th c v t quý hi m và s li u v di n bi n r ng Vi t Nam t 1999 – 2004. http://www.wwfindochina.org/ http://www.wwfindochina.org/vietnam/vietnam-programme_VN.htm Trang web c a Qu ng th c v t hoang dã (chương trình Vi t Nam), m t trong nh ng t ch c phi chính ph b o t n thiên nhiên l n nh t th gi i cùng v i IUCN có r t nhi u thông tin v các d án b o t n c a WWF chương trình Vi t Nam. Trên trang web này có th tìm th y nhi u báo cáo và nghiên c u v b o t n sinh h c c a Vi t Nam (ti ng Anh và ti ng Vi t), m t s n ph m ch có b n ti ng Anh. http://iucn.org/places/vietnam/ Trang web c a t ch c b o t n thiên nhiên (IUCN) t i Vi t Nam. Có các thông tin v các chương trình b o t n a d ng sinh h c c a D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam 69 IUCN t i Vi t Nam và k ho ch b o t n a d ng sinh h c c a chính ph Vi t nam. http://www.trafficindo.org/ Trang web c a t ch c Traffic v ch ng buôn bán ng th c v t quý hi m có nguy cơ b tuy t ch ng. Trên trang web này có m t s n ph m, nghiên c u v tình hình buôn bán, tiêu th , s d ng m t s loài ng, th c v t quý hi m (b ng ti ng Anh và ti ng Vi t). Trang web cũng gi i thi u k ho ch hành ng qu c gia c a Vi t Nam v tăng cư ng ki m soát buôn bán ng th c v t hoang dã n năm 2010. http://www.undp.org.vn/projects/parc/chuong-cm.htm Trang web c a d án PARC xây d ng các khu b o t n nh m b o v tài nguyên thiên nhiên trên cơ s sinh thái c nh quan. D án th nghi m phương pháp ti p c n k t h p b o t n và phát tri n trên cơ s l p k ho ch s d ng tài nguyên t i ba a i m: vư n qu c gia Yok ôn, vư n qu c gia Ba B và khu b o t n thiên nhiên Na Hang. ây là m t cách ti p c n ư c ánh giá cao trong b o t n a d ng sinh h c. Trên trang web có các báo cáo (ti ng Vi t và ti ng Anh) v k t qu ho t ng các chương trình: - Qu n lý b o t n. - Quy ho ch s d ng tài nguyên lâm nghi p. - Phát tri n c ng ng nh m gi m áp l c lên tài nguyên r ng. - Nâng cao nh n th c v b o t n và phát tri n du l ch sinh thái. http://www.fauna-flora.org/asia_pacific/hoang.html http://www.fauna-flora.org/asia_pacific/map.html http://www.fauna-flora.org/asia_pacific/vietconif.html http://www.fauna-flora.org/asia_pacific/pu_luong.html http://www.birdlifeindochina.org/ Trang web c a t ch c Birdlife t i ông Dương. Trong trang web có th tìm th y các thông tin v các d án v b o t n c a t ch c FFI (t ch c ng th c v t qu c t ) t i Vi t Nam. Danh m c các loài chim, danh m c các vùng chim quan tr ng c a Vi t Nam. Báo cáo v a d ng sinh h c c a m t s khu b o t n, r ng qu c gia c a Vi t Nam có th ư c tìm th y trong m c Publications ( b ng ti ng Vi t và ti ng Anh). Tư li u tham kh o và ngu n tài li u b sung 70 M t s d án h c t p m u Dành cho h c sinh T i n bách khoa, k c trên m ng như Microsoft Encarta, sách và các sách giáo khoa khoa h c. Dành cho giáo viên Các tài li u liên quan n a d ng sinh h c Vi t Nam và trên th gi i. Tham kh o các ý ki n, tài li u c a các nhà khoa h c v a d ng sinh h c trong và ngoài nư c. Tìm hi u thông tin tài li u t i Trung tâm a d ng sinh h c Vi t Nam. Các bư c ti n hành trong l p h c Hư ng d n và yêu c u h c sinh th c hi n 1. B t u b ng các m c li t kê trong danh sách dư i ây yêu c u h c sinh nghĩ và nói v m t s v n liên quan: Yêu c u h c sinh suy nghĩ v nh nghĩa v a d ng sinh h c: http://www.nea.gov.vn/html/DDSH/index1.html. Gi i thi u v i h c sinh v s a d ng sinh h c Vi t Nam: http://www.nea.gov.vn/html/DDSH/dulieu4/dadangsh7.html#gioithieu Gi i thi u v i h c sinh s suy gi m m nh trong a d ng sinh h c Vi t Nam: http://www.nea.gov.vn/html/DDSH/dulieu1/dedoa/khaiquat.htm 2. Yêu c u h c sinh xác nh các d án b o t n a d ng sinh h c Vi t Nam ang ư c tri n khai. Xây d ng và gi i thi u v i l p m t danh sách nh ng v n mà h c sinh có th c p n khi nghiên c u các chương trình. 3. Gi i thi u m c tiêu c a m t chương trình c th nào ó. H c sinh s th o lu n nh ng v n này v i các b n bè trong nư c cũng như qu c t chia s nh ng quan i m và ý tư ng v tác ng c a các chương trình tương t i v i a phương h sinh s ng. Giáo viên ưa ra danh sách nh ng câu h i h c sinh g i qua email. 4. H c sinh liên k t v i ePALS s d ng danh sách câu h i do l p h c t o ra. D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam 71 5. Gi i thi u m t m c tiêu khác c a d án này b ng cách chia l p h c thành nh ng nhóm 4 ngư i và giao cho h c sinh bài t p cho d án này ( ư c miêu t trên). 6. nhóm ch nh vai cho m i thành viên. Nhóm có th s d ng d án 2 b ng phân vai h c sinh giúp các em ch nh nh ng vai sau: Chuyên gia nghiên c u môi trư ng, s nghiên c u nh ng v n liên quan n môi trư ng như không khí, nư c và ô nhi m, các v n khác nêu lên tác ng c a con ngư i lên h sinh thái. Chuyên gia tài chính s ki m tra toàn b chi phí cho các chương trình b o t n. Các cơ ch kh thi ã ư c xem xét cung c p tài chính b n v ng cho b o t n a d ng sinh h c và phát tri n c ng ng xung quanh các khu b o t n. Các k t qu và bài h c rút ra nh m ph c v d án, ng th i có th ư c áp d ng cho các khu b o t n khác và các cơ quan liên quan n vi c cung c p tài chính cho các khu b o t n c a Vi t Nam. M t trong nh ng phát hi n quan tr ng c a nghiên c u là thi u v n không ph i là tr ng i l n nh t i v i công tác qu n lý khu b o t n. Thay vào ó, c n có s c i ti n b ng vi c xem xét ch t lư ng, qu n lý hành chính và m c tiêu c a các ngu n v n ang có. Quá trình l p k ho ch ho t ng ư c d án PARC th nghi m là m t công c chính xác nh các ho t ng ưu tiên c n ư c u tư t i các khu b o t n. 7. Khuy n khích h c sinh s d ng Internet và các sách nghiên c u nh ng lĩnh v c c th . Khi h c sinh g n mình v i công vi c, giáo viên có th h tr các em tìm ki m nh ng thông tin liên quan và phác th o nh ng k t lu n t nh ng thông tin ó. 8. Dành cho h c sinh kho ng 3 ngày hoàn thi n nghiên c u c a mình. Sau khi nhóm ã hoàn thành công vi c h c sinh có th hoàn thi n d án 2 b ng t p h p d ki n, báo cáo t y ban b o v a d ng sinh thái. Trang này s h tr h c sinh rút ra k t lu n. 9. Sau khi h c sinh hoàn thi n nghiên c u và hoàn thi n b ng tính, các em s s d ng Microsoft Word vi t b n ki n ngh g i n Qu c h i. Trong b n ki n ngh ó, h c sinh s ưa ra nh ng ngh v tương lai c a các chương trình b o t n a d ng v i các b ng ch ng và d li u làm căn c cho nh ng ngh c a mình. Nh ng h c sinh s d ng máy tính t t hơn có 72 M t s d án h c t p m u th dùng m t trong nh ng m u ki n ngh c a Word. Các em có th bi u di n các d li u b ng các bi u và b ng trong Microsoft Excel. 10. H c sinh t o ra các bài thuy t trình trong PowerPoint minh h a nh ng nghiên c u c a mình. M i t p s bao g m t i thi u 9 trang chi u (slide). M i trang chi u s ch a ng thông tin và nh ng hình nh minh h a. 11. H c sinh trao i các bài thuy t trình trong PowerPoint trên ePALS (nh ng ngư i b n làm quen trên m ng). Công vi c c a giáo viên Ý ki n ánh giá • S d ng b ng thu th p d ki n hình thành m t b n ánh giá không chính th c trư c khi h c sinh b t u th c hi n vi t b n ki n ngh trong Word và thuy t trình trong PowerPoint. • Giáo viên có th ánh giá h c sinh d a trên b n ki n ngh g i t i y ban b o v a d ng sinh thái. ánh giá b n ki n ngh v chính xác c a thông tin, s d ng hi u qu các ví d , d li u và k t lu n c a h c sinh. ánh giá bài thuy t trình s d ng m t quy chu n ánh giá (xem quy chu n ánh giá PowerPoint) cho d án này (d án 2, quy chu n ánh giá). Nh ng ePALS c a h c sinh cũng có th ánh giá thuy t trình và g i cho h c sinh nh ng l i nh n xét. • Các ho t ng b sung Giáo viên có th mu n th c hi n nh ng m i quan h trên ePALS nhi u hơn n a và t o ra nh ng d án chung v i h c sinh các qu c gia khác ho c nh ng h c sinh có th làm vi c trên nh ng d án tương ng và chia s nh ng k t lu n c a h v i các h c sinh các a phương khác. H c sinh có th ánh giá các bài thuy t trình trên ePALS và t o ra nh ng thông tin ph n h i. Hãy khuy n khích h c sinh c p nh t hàng ngày thông tin trên ePALS phát tri n quan h v i b n bè qu c t . M t kh năng n a m r ng ho t ng này là h c sinh có th vi t thư n chương trình xây d ng khu b o t n nh m b o v tài nguyên thiên nhiên trên cơ s sinh thái c nh quan theo a ch sau ây: Văn phòng qu c gia D án PARC 23 Hàng Tre, Hà N i D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam 73 i n tho i: +84(0)4 9345 892 Fax: +84(0)4 8264 512 parc@hn.vnn.vn Các k ho ch h tr Chú ý khi phân nhóm ph i m b o nh ng h c sinh c n ư c tr giúp thêm s ư c nhóm v i h c sinh có năng l c, có kh năng ho t ng c l p. Vì h c sinh làm vi c d a trên nh ng câu h i và nghiên c u, có th giáo viên ph i hư ng d n các em tìm ra nh ng d ki n c n thi t và ưa ra k t lu n. Giáo viên có th in m t ph n các website h tr nh ng h c sinh c n thêm th i gian hoàn thi n bài t p c a mình. Giáo viên cũng có th ch ng phân vai cho h c sinh thay vì các em t ch n và có th yêu c u h c sinh s d ng m t h qu n lý hình (graphic organizer) ghi l i thông tin. M t h qu n lý hình giúp h c sinh ghi thông tin m t cách có t ch c có th d dàng s d ng sau này. Hãy l y h qu n lý hình c a D án 2 làm ví d . H qu n lý hình r t h u d ng cho t t c h c sinh c bi t v i nh ng em g p khó khăn trong nghiên c u và vi t k t lu n. B ng phân vai h c sinh S d ng thông tin trong b ng này Vai trò thành viên nhóm Chuyên gia nghiên c u môi trư ng Chuyên gia tài chính phân vai cho m i thành viên. Nhi m v Nghiên c u nh ng v n liên quan n môi trư ng như không khí, nư c và ô nhi m, và các v n khác. Làm rõ tác ng c a con ngư i lên h sinh thái. Ki m tra toàn b chi phí cho các chương trình b o t n. Các cơ ch kh thi ã ư c xem xét cung c p tài chính b n v ng cho b o t n a d ng sinh h c và phát tri n c ng ng xung quanh các khu b o t n. Các k t qu và bài h c rút ra nh m ph c v d án, ng th i có th ư c áp d ng cho các khu b o t n khác và 74 M t s d án h c t p m u các cơ quan liên quan n vi c cung c p tài chính cho các khu b o t n c a Vi t Nam B ng t p h p d li u Sau khi em và nhóm công tác c a mình hoàn thi n nghiên c u, em s chia s nh ng khám phá c a mình v i các thành viên trong nhóm. S d ng b ng này ghi l i nh ng d ki n quan tr ng, thông tin và k t lu n t m i thành viên. S d ng thông tin này ưa ra nh ng xu t liên quan n chương trình b o t n a d ng sinh h c. Tác Tác ng i v i môi trư ng: ... ng v tài chính:... S d ng trang này quy t nh vi c nhóm nghiên c u c a em s có nh ng xu t gì v các chương trình b o t n a d ng sinh h c. Các em nên xem xét nh ng câu h i sau ây: a. Nh ng khám phá v a d ng sinh h c có ý nghĩa gì i v i môi trư ng s ng và ch t lư ng s ng c a con ngư i? b. Hi n t i a d ng sinh h c có b suy gi m không ? N u có thì âu là nguyên nhân ? c. R i ro c a vi c l p nh ng khu b o t n là gì? Nh ng r i ro ó có nghiêm tr ng không? d. Nh ng r i ro và nh ng i u áng quan ng i v các chương trình b o t n có l n hơn nh ng l i ích và óng góp mà chương trình ó mang l i hay không? e. Nhóm b n có xu t gì v vi c ti p t c chương trình b o t n hay không? D án 2: B o t n a d ng sinh h c Vi t Nam 75 T ch c hình nh Quy chu n ánh giá PowerPoint Tham kh o quy chu n ánh giá t i d án 1. D án 3: An toàn giao thông Vi t Nam D án này tìm hi u th c tr ng v tình hình an toàn giao thông Vi t Nam. H c sinh s tìm hi u th c tr ng, nguyên nhân c a tình tr ng tai n n giao thông Vi t Nam và sau ó ra các gi i pháp làm gi m s lư ng các v tai n n giao thông. M c tiêu d án Trong d án này, h c sinh s : Tìm hi u th c tr ng an toàn giao thông Vi t Nam. Tìm hi u các nguyên nhân d n n tình tr ng tai n n giao thông Vi t Nam có t l cao. Xác nh và gi i thích m t vài nguyên nhân d n n tình tr ng tai n n giao thông Vi t Nam áng báo ng. Tìm hi u v m t s lu t liên quan n giao thông. ra m t s gi i pháp kh c ph c v n này. Xây d ng các bài thuy t trình dùng Power Point ư c chia s trên ePALS. Bài t p dành cho h c sinh Giáo viên có th phát tr c ti p bài t p này cho h c sinh ho c c cho các em ghi. “Em và nhóm c a em là thành viên c a y ban H tr An toàn Giao thông Qu c gia có nhi m v kêu g i s quan tâm c a c xã h i và c bi t c a gi i tr v an toàn giao thông. Nhi m v chính c a y ban là giúp các em h c sinh trao i kinh nghi m quý giá và t ó rút ra nh ng bài h c giúp cho b n thân, b n bè và ngư i thân tuân th lu t giao thông và giúp c i thi n tình tr ng giao thông chung hi n nay. Qu c h i luôn quan tâm n v n chi tiêu ngân sách, h mu n bi t li u nh ng l i ích mà các chương trình này em l i có x ng áng v i chi phí c a Qu c gia hay không”. D án 3: An toàn giao thông Vi t Nam 77 hoàn thành bài t p này, các em s ph i làm vi c theo nhóm 4 ngư i và s hoàn thành các nhi m v sau ây: Xác nh ư c s li u v tai n n giao thông Vi t nam. Xác nh ư c các nguyên nhân chính gây nên tai n n. ưa ra các bi n pháp (t p trung vào bi n pháp giáo d c) gi m thi u tai n n. Hãy chia s nh ng khám phá c a em v i nh ng ngư i b n qu c t trên m t trang Web c bi t. Chi ti t d án Trong d án này, h c sinh ph n h i thông qua email v i các h c sinh trung h c các a phương khác tìm ki m d li u và sau ó là chia s nh ng quan i m v an toàn giao thông. th c hi n vi c này, h c sinh truy c p vào tài kho n c a mình trên trang www.epals.com. Nh p vào ePals như d án 1 ã trình bày, tham gia th o lu n trao i thư t v i b n bè th gi i v ch mình làm. V i d án này, h c sinh s làm vi c theo nhóm 3 ngư i: M t chuyên gia th ng kê, m t chuyên gia cung c p các gi i pháp, và m t chuyên gia xây d ng k ho ch tuyên truy n. Vì vai trò c a h có nh ng ph n giao nhau, h c sinh s ph i h tr l n nhau hoàn thi n báo cáo. Ch n nhóm và m b o m i nhóm u có nh ng h c sinh có kh năng s d ng máy tính thành th o. D án này t p trung ch y u vào h c sinh nhưng giáo viên óng m t vai trò quan tr ng trong vi c h tr các em tìm hi u và rút ra k t lu n. Khuy n khích h c sinh làm vi c m t cách c l p nhưng ki m tra s ti n b thư ng xuyên. Ngu n công ngh và tài li u Yêu c u tiên quy t Internet i v i h c sinh K năng s d ng web. Sao chép và dán các hình nh. Microsoft Word M văn b n. Lưu văn b n. In văn b n. 78 M t s d án h c t p m u Chèn c t. Chèn hình nh. Không b t bu c: s d ng m u nh d ng hình nh. Không b t bu c: Microsoft Excel Chèn d li u. T o bi u . Nh p bi u vào Microsoft Word ho c Publisher. Không b t bu c: Microsoft PowerPoint M bài trình bày. T o bài trình bày. Lưu bài trình bày. In ph n trình chi u và trình chi u (slide show). Chèn văn b n và hình nh. Không b t bu c: B sung nh ng chuy n ng ho c âm thanh. Không b t bu c: Microsoft Publisher K năng tương t như Microsoft Word. Ngu n công ngh thông tin cho l p h c Internet, truy c p www.epals.com và các trang liên quan n v n giao thông (xem ph n dư i cho nh ng trang chi ti t). Microsoft Word. Microsoft PowerPoint. Không b t bu c: Microsoft Excel và Microsoft Publisher. Tài li u dành cho giáo viên hư ng d n Gi y v bi u . Bút vi t b ng. B n ch p bài t p ( trên) cho m i h c sinh. Các b n ch p c a B ng thu th p d li u, Báo cáo t an toàn giao thông. B n ch p B ng phân vai h c sinh. B n ch p c a h qu n lý hình (không b t bu c). Quy chu n ánh giá PowerPoint (không b t bu c). y ban h tr Các trang web g i ý ây là danh sách các trang web mà h c sinh có th l a ch n hoàn thi n nghiên c u c a mình. ưa ra cho nhóm h c sinh m t danh sách các trang web ho c ánh d u các trang web s d ng ch c năng Internet Explorer Favorites. http://www.cpv.org.vn/details.asp?topic=66&subtopic=165&id=B T460553314 D án 3: An toàn giao thông Vi t Nam 79 http://www.cpv.org.vn/details.asp?topic=66&subtopic=165&id=B T1360552872 http://vnexpress.net/Vietnam/Xa-hoi/2005/12/3B9E51FA/ http://vnexpress.net/Vietnam/Xa-hoi/Giao-duc/2005/11/3B9E466E/ http://www.unicef.org/vietnam/vi/media_1052.html Thông qua n i dung D án An toàn giao thông ư ng b . http://www.mt.gov.vn/default.asp?op=tintuc&catid=2&newsid=110 Bài t p an toàn. http://www.nbkhiem.com.vn/download/atgt/baitap.htm án. http://www.hivietnam.org/hivietnam/vnews/default.aspx?u=news& cate=3&id=12&get=newslist An toàn giao thông Hà N i. http://www.cpv.org.vn/details.asp?topic=66&subtopic=165&id=B T2150550537 Các báo i n t Thanh Niên, Lao ng, Tu i tr . Các bư c ti n hành trong l p h c Hư ng d n và yêu c u h c sinh th c hi n 1. B t u b ng các s li u th ng kê v các tai n n giao thông trong nh ng năm g n ây. 2. Yêu c u h c sinh xác nh các nguyên nhân d n n s gia tăng s lư ng tai n n. 3. Gi i thi u m t trong nh ng m c tiêu c a d án. H c sinh s th o lu n nh ng phương pháp tuyên truy n giúp b n bè và ngư i thân hi u ư c t m quan tr ng c a các bi n pháp phòng ch ng tai n n giao thông. 4. h c sinh liên k t v i ePALS s d ng danh sách câu h i do l p h c t o ra. 5. Gi i thi u m t m c tiêu khác c a d án này b ng cách chia l p h c thành nh ng nhóm 4 ngư i và trình bày v i các em bài t p cho d án này. 6. nhóm ch nh vai cho m i thành viên. Nhóm có th s d ng b ng phân vai h c sinh giúp các em ch nh nh ng vai sau: 80 M t s d án h c t p m u Chuyên gia th ng kê, s nghiên c u các s li u th ng kê v an toàn giao thông. Chuyên gia cung c p gi i pháp, s ưa ra các ki n ngh giúp phòng tránh các tai n n giao thông. Chuyên gia tuyên truy n, s nghiên c u và ưa ra nh ng chi n d ch tuyên truy n giúp cho m i ngư i nh n th c, tôn tr ng lu t l giao thông, góp ph n làm gi m thi u tai n n giao thông. 7. h c sinh s d ng Internet và các n ph m nghiên c u nh ng lĩnh v c c th . Khi h c sinh g n mình v i công vi c, giáo viên có th h tr h c sinh tìm ki m nh ng thông tin liên quan và phác th o nh ng k t lu n t nh ng thông tin ó. 8. Dành cho h c sinh kho ng 3 ngày hoàn thi n nghiên c u c a mình. Sau khi nhóm ã hoàn thành công vi c h c sinh có th hoàn thi n d án 3 b ng t p h p d ki n. Trang này s h tr h c sinh rút ra k t lu n. 9. Sau khi h c sinh hoàn thi n nghiên c u và hoàn thi n b ng tính, các em s s d ng Microsoft Word vi t b n ki n ngh g i n Qu c h i. Trong b n ki n ngh ó, h c sinh s ưa ra nh ng ngh v các bi n pháp tăng cư ng an toàn giao thông. Nh ng h c sinh s d ng máy tính t t hơn có th dùng m t trong nh ng m u b n ki n ngh c a Word. Các em có th bi u di n d li u b ng các bi u và b ng trong Microsoft Excel. 10. H c sinh t o ra các bài thuy t trình trong PowerPoint minh h a nh ng khám phá c a mình. M i t p s bao g m t i thi u 9 trang chi u (slide). M i trang chi u s ch a ng thông tin và nh ng hình nh minh ho . 11. H c sinh trao i các bài thuy t trình trong PowerPoint trên ePALS v i nh ng ngư i b n làm quen trên m ng. Công vi c c a giáo viên Ý ki n ánh giá • S d ng b ng thu th p d ki n xây d ng m t b n ánh giá không chính th c trư c khi h c sinh b t u th c hi n vi t b n ki n ngh trong Word và thuy t trình trong PowerPoint. • Giáo viên có th ánh giá h c sinh d a trên b n ki n ngh g i t i Qu c h i. ánh giá b n ki n ngh v chính xác c a thông tin, s d ng hi u qu các ví d và d li u và k t lu n. D án 3: An toàn giao thông Vi t Nam 81 • ánh giá bài thuy t trình s d ng m t quy chu n ánh giá (xem quy chu n ánh giá PowerPoint) cho d án này. Nh ng ePALS c a h c sinh cũng có th ánh giá thuy t trình và g i cho h c sinh nh ng l i nh n xét. Các ho t ng b sung Giáo viên có th mu n th c hi n nh ng m i quan h v i b n bè trên ePALS nhi u hơn n a và t o ra nh ng d án chung v i h c sinh các qu c gia khác ho c nh ng h c sinh có th làm vi c trên nh ng d án tương ng và chia s nh ng k t lu n c a h v i các h c sinh M . H c sinh có th ánh giá các bài thuy t trình trên ePALS và t o ra nh ng thông tin ph n h i. Hãy khuy n khích h c sinh c p nh t thông tin hàng ngày sâu sát hơn v i b n bè qu c t trên ePALS. Các k ho ch h tr Chú ý khi phân nhóm ph i m b o nh ng h c sinh c n ư c tr giúp thêm s ư c nhóm v i h c sinh có năng l c, có kh năng ho t ng c l p. Vì h c sinh làm vi c d a trên nh ng câu h i và nghiên c u, có th giáo viên ph i hư ng d n các em tìm ra nh ng d ki n c n thi t và ưa ra k t lu n. Giáo viên có th in m t ph n các website h tr nh ng h c sinh c n thêm th i gian hoàn thi n bài t p c a mình. Giáo viên cũng có th ch ng phân vai cho h c sinh thay vì các em t ch n. Vai trò chuyên gia khoa h c là d nh t. Thông tin ph c v nghiên c u c a chuyên gia thư ng r t d tìm. Giáo viên có th cũng mu n h c sinh s d ng m t h qu n lý hình (graphic organizer) ghi l i thông tin. M t h qu n lý hình giúp h c sinh ghi thông tin m t cách có t ch c có th d dàng s d ng sau này. Hãy l y h qu n lý hình c a D án 2 làm ví d . H qu n lý hình r t h u d ng cho t t c h c sinh c bi t v i nh ng em g p khó khăn trong nghiên c u và vi t k t lu n. Quy chu n ánh giá PowerPoint Tham kh o ph n quy chu n ánh giá trong d án 1. D án 4: Phát tri n a phương D án này nh m l p k ho ch phát tri n a phương cho m t vùng ho c mi n. H c sinh s tìm hi u v các v n trên các a bàn và l p k ho ch phát tri n tương lai cho các a bàn ó. M c tiêu d án Trong d án này, h c sinh s : Khám phá và th o lu n nh ng y u t a lý, a hình c a m t vùng ho c mi n. Tìm hi u v con ngư i s ng trên m nh t ó. Tìm hi u các s ki n l ch s ã x y ra trên a bàn. Tìm hi u tình hình th c t t i a bàn. ưa ra nh ng k t lu n v vùng t. Vi t b n ki n ngh v nh ng k ho ch c n th c hi n Thông tin v nh ng k ho ch này n các h c sinh khác. Xây d ng các bài thuy t trình dùng Power Point chia s v i b n bè. Bài t p dành cho h c sinh Giáo viên có th phát tr c ti p bài t p này cho h c sinh ho c c cho các em ghi. “Em và nhóm c a em là thành viên c a t nghiên c u phát tri n a phương có nhi m v tìm hi u v m t vùng mi n, ch u trách nhi m quy t nh v tương lai c a các chương trình phát tri n a phương. Nh ng ngư i lãnh o a phương luôn quan tâm n v n r i ro, v n chi tiêu ngân sách và nh ng v n liên quan n môi trư ng c a các chương trình phát tri n a phương. H mu n bi t li u nh ng l i ích mà các chương trình này em l i có bù p ư c nh ng quan ng i này hay không”. hoàn thành bài t p này, các em s ph i làm vi c theo nhóm 4 ngư i và s hoàn thành các nhi m v sau ây: D án 4: Phát tri n a phương 83 1. Nghiên c u nh ng v n quan tr ng xung quanh vi c phát tri n a phương và quy t nh có nên ti p t c các chương trình phát tri n a bàn này n a hay không. 2. Xây d ng m t b n ki n ngh và bài thuy t trình trên PowerPoint tương ng minh ho cho nh ng khám phá c a em liên quan n phát tri n a phương. Em hãy xem xét tác ng c a các chương trình phát tri n khoa h c, công ngh và văn hoá, sau ó gi i thích a phương s ch u nh hư ng như th nào n u các chương trình phát tri n b ình ch ho c v n ư c ti p t c. 3. Hãy chia s nh ng khám phá c a các em v i nh ng ngư i khác trên m t trang Web chuyên . Chi ti t d án Trong d án này, h c sinh ph n h i thông qua email v i các h c sinh trung h c các khu v c khác trong nư c tìm ki m d li u và sau ó là chia s nh ng k t lu n v v n phát tri n a phương. th c hi n vi c này, h c sinh truy c p vào tài kho n c a mình trên trang www.epals.com. Nh p vào ePals như d án 1 ã trình bày, tham gia th o lu n trao i thư t v i b n bè th gi i v ch mình làm. Vi c này là nh m giúp các em chia s ki n th c và nh ng ý tư ng v các chương trình phát tri n a phương v i b n bè các nơi khác và i l i, các h c sinh này cũng s chia s nh ng nghiên c u và ki n th c v các chương trình phát tri n c a a phương h . Tuỳ theo v trí khu v c và nh ng lĩnh v c nghiên c u c a h c sinh, h c sinh có th mu n i u ch nh d án này t p trung vào các chương trình nghiên c u phát tri n a phương các qu c gia khác. H c sinh s nói v nh ng ý tư ng m i mà các em ã khám phá ư c như là m t ph n trong nghiên c u c a mình và cu i cùng s trình bày m t d án mà các em t o ra trên PowerPoint. H c sinh có th chia s k t qu nghiên c u v i các b n quen qua m ng (Bư c th 11). H c sinh cũng có th chia s các bài thuy t trình trên PowerPoint v i các h c sinh khác trong l p h c. V i d án này, h c sinh s làm vi c theo nhóm 4 ngư i: m t chuyên gia môi trư ng, m t nhà khoa h c xã h i, m t nhân viên tài chính/văn hoá và m t chuyên gia công ngh . Vì vai trò c a h ch ng chéo lên nhau, h c sinh s ph i h tr l n nhau hoàn thi n 84 M t s d án h c t p m u báo cáo. Ch n nhóm và m b o m i nhóm u có nh ng h c sinh có kh năng s d ng máy tính thành th o. D án này t p trung ch y u vào h c sinh nhưng giáo viên óng m t vai trò quan tr ng trong vi c h tr các em nghiên c u và rút ra k t lu n. Khuy n khích h c sinh làm vi c m t cách c l p nhưng giáo viên nên ki m tra và ng viên, khuy n khích các em thư ng xuyên. Ngu n công ngh và tài li u Yêu c u tiên quy t Internet i v i h c sinh K năng s d ng web. Sao chép và dán các hình nh. Microsoft Word M văn b n. Lưu văn b n. In văn b n. Chèn c t. Chèn hình nh. Không b t bu c: s d ng m u nh d ng hình nh. Không b t bu c: Microsoft Excel Chèn d li u. T o bi u . Nh p bi u vào Microsoft Word ho c Publisher. Không b t bu c: Microsoft PowerPoint M bài trình bày. T o bài trình bày. Lưu bài trình bày. In ph n trình chi u và trình chi u (slide show). Chèn văn b n và hình nh. Không b t bu c: B sung nh ng chuy n ng ho c âm thanh. Không b t bu c: Microsoft Publisher K năng tương t như Microsoft Word. Ngu n công ngh thông tin cho l p h c Internet, truy c p www.epals.com và các trang liên quan n phát tri n a phương (xem ph n dư i cho nh ng trang chi ti t). Microsoft Word. D án 4: Phát tri n a phương 85 Microsoft PowerPoint. Không b t bu c: Microsoft Excel và Microsoft Publisher. Tài li u dành cho giáo viên hư ng d n Gi y v bi u . Bút vi t b ng. B n ch p bài t p ( trên) cho m i h c sinh. Các b n ch p c a b ng thu th p d li u, báo cáo t l c lư ng nhi m khám phá phát tri n a phương. B n ch p b ng phân vai h c sinh. B n ch p c a h qu n lý hình (không b t bu c). Quy chu n ánh giá PowerPoint (không b t bu c). c Các trang web g i ý ây là danh sách các trang web mà h c sinh có th l a ch n hoàn thi n nghiên c u c a mình. ưa ra cho nhóm h c sinh m t danh sách các trang web ho c ánh d u các trang web s d ng ch c năng Internet Explorer Favorites. Giáo viên có th ngh h c sinh nên b t u v i các trang gov.vn. http://www.vietnamtourism-info.com/tindulich/cat_index_25.shtml Phát tri n các lo i hình du l ch văn hóa a phương. http://www.vnn.vn/kinhte/taichinhnganhang/2005/05/423609/ u tư phát tri n a phương. http://irv.moi.gov.vn/sodauthang/congnghiepdiaphuong.ttvn Công nghi p a phương. http://www.vccimekong.com/VCCIMEKONG/TinKTDP.asp Phát tri n kinh t a phương. Trang này cho thông tin toàn di n v các chương trình nghiên c u phát tri n a phương v i l ch s và thông tin v các phương di n khám phá kh năng phát tri n c a a phương. 86 M t s d án h c t p m u Tư li u tham kh o và ngu n tài li u b sung Dành cho h c sinh T i n bách khoa, k c trên m ng như Microsoft Encarta, các b n in v l ch s Hoa Kỳ và các sách giáo khoa khoa h c. Dành cho giáo viên Giáo viên có th mua băng ho c ĩa DVD ho c mư n t thư vi n trư ng ho c các c a hàng video. Các bư c ti n hành trong l p h c Hư ng d n và yêu c u h c sinh th c hi n 1. B t u b ng các m c li t kê trong danh sách dư i ây yêu c u h c sinh tìm hi u và trình bày v m t s v n liên quan: • Yêu c u h c sinh phát tri n nh ng ý tư ng m i có ư c nh tham gia vào phát tri n a phương. Ghi l i nh ng ý tư ng c a các em vào gi y làm tư li u tham kh o. 2. 3. 4. 5. Th o lu n v i h c sinh v nh ng l i ích c a các chương trình phát tri n a phương i v i xã h i. Giáo viên có th th c hi n i u này theo m t mô hình bài gi ng, yêu c u h c sinh ghi chép. Yêu c u h c sinh xác nh v n ho c lĩnh v c liên quan n khám phá phát tri n a phương. Xây d ng và gi i thi u v i l p m t danh sách nh ng v n mà h c sinh có th c p n khi th c hi n d án. Gi i thi u m t trong nh ng m c tiêu c a d án. H c sinh s th o lu n nh ng v n này v i các b n bè qu c t và h c sinh các qu c gia ó s chia s nh ng quan i m và ý tư ng v tác ng c a các chương trình nghiên c u phát tri n a phương i v i t nư c h . Lên danh sách nh ng câu h i h c sinh g i qua email. h c sinh liên k t v i ePALS s d ng danh sách câu h i do l p h c t o ra. Gi i thi u m t m c tiêu khác c a d án này b ng cách chia l p h c thành nh ng nhóm 4 ngư i và trình bày v i h bài t p cho d án này ( ư c miêu t trên và trong CD-ROM). • D án 4: Phát tri n a phương 87 nhóm ch nh vai cho m i thành viên, nhóm có th s d ng d án 2 b ng phân vai h c sinh giúp các em ch nh nh ng vai sau: Chuyên gia môi trư ng, s nghiên c u nh ng v n liên quan n các chương trình phát tri n a phương như: không khí, ô nhi m, rác th i, phát tri n a phương và các v n khác nêu lên tác ng c a khám phá phát tri n a phương i v i trái t và phát tri n a phương. Chuyên gia tài chính/văn hóa, s ki m tra toàn b chi phí cho các chương trình nghiên c u phát tri n a phương. H c sinh óng vai này cũng s nghiên c u các óng góp c a các chương trình phát tri n a phương cho xã h i, bên c nh lĩnh v c khoa h c. M t s v n mà chuyên gia này có th xem xét bao g m óng góp v văn hoá c a vi c khám phá phát tri n a phương và chi phí c a m t chương trình nghiên c u phát tri n a phương c a m t qu c gia như th nào và chi phí i v i xã h i. Chuyên gia công ngh , s nghiên c u nh ng công ngh liên quan n chương trình phát tri n a phương. H c sinh này s ki m tra nh ng óng góp v khoa h c công ngh c a các chương trình phát tri n a phương i v i xã h i. Nhà khoa h c xã h i, s ki m tra nh ng khía c nh xã h i c a phát tri n a phương và nh ng quá trình liên quan n chương trình phát tri n. Nhà khoa h c xã h i s ki m tra các v n trong vi c phát tri n a phương bao g m các v n liên quan n chương trình phát tri n a phương và v i con ngư i trong a bàn. 7. h c sinh s d ng internet và các cu n sách nghiên c u nh ng lĩnh v c c th . Khi h c sinh g n mình v i công vi c, giáo viên có th h tr h c sinh tìm ki m nh ng thông tin liên quan và phác th o nh ng k t lu n t nh ng thông tin ó. 8. Dành cho h c sinh kho ng 3 ngày hoàn thi n nghiên c u c a mình. Sau khi nhóm ã hoàn thành công vi c h c sinh có th hoàn thi n d án 2 b ng t p h p d ki n, báo cáo t t phát tri n a phương. Trang này s h tr h c sinh rút ra k t lu n. 9. Sau khi h c sinh hoàn thi n nghiên c u và hoàn thi n b ng tính, các em s s d ng Microsoft Word vi t b n ki n ngh g i n y ban phát tri n a phương. Trong b n ki n ngh ó, h c sinh s ưa ra nh ng ngh v tương lai c a các chương trình 6. 88 M t s d án h c t p m u nghiên c u phát tri n a phương v i các b ng ch ng và d li u làm căn c cho nh ng ngh c a mình. Nh ng h c sinh s d ng máy tính t t hơn có th dùng m t trong nh ng m u b n ki n ngh c a Word. Các em có th ch các d li u b ng các bi u và b ng trong Microsoft Excel. 10. H c sinh t o ra các bài thuy t trình trong PowerPoint minh h a nh ng khám phá c a mình. M i t p s bao g m t i thi u 9 trang chi u (slide). M i trang chi u s ch a ng thông tin và nh ng hình nh minh ho . 11. H c sinh trao i các bài thuy t trình trong PowerPoint v i nh ng ngư i b n làm quen trên m ng. Công vi c c a giáo viên Ý ki n ánh giá • S d ng b ng thu th p d li u xây d ng m t b n ánh giá không chính th c trư c khi h c sinh b t u th c hi n vi t b n ki n ngh b ng Word và thuy t trình b ng PowerPoint. • Giáo viên có th ánh giá h c sinh d a trên b n ki n ngh g i t i y ban phát tri n a phương. ánh giá b n ki n ngh v chính xác c a thông tin, s d ng có hi u qu các ví d , d li u và k t lu n. ánh giá bài thuy t trình s d ng m t quy chu n ánh giá (xem quy chu n ánh giá PowerPoint) cho d án này, d án 2 quy chu n ánh giá. Nh ng bài trao i c a h c sinh cũng có th ư c ánh giá thuy t trình và g i nh n xét cho h c sinh. • Các ho t ng b sung M t kh năng n a m r ng ho t ng này là h c sinh có th vi t thư n m t nhà lãnh o a phương có th c p nh t nh ng thông tin m i nh t v các chương trình phát tri n a phương hi n nay. Các k ho ch h tr Chú ý khi phân nhóm ph i m b o nh ng h c sinh c n ư c tr giúp thêm s ư c nhóm v i h c sinh có năng l c, có kh năng ho t ng c l p. Vì h c sinh làm vi c d a trên nh ng câu h i và nghiên c u, có th giáo viên ph i hư ng d n các em tìm ra nh ng d ki n c n thi t và ưa ra k t lu n. Giáo viên có th in m t ph n các website h tr nh ng h c sinh c n thêm th i gian hoàn thi n bài t p c a mình. Giáo viên có th ch ng phân vai cho h c sinh D án 4: Phát tri n a phương 89 thay vì các em t ch n. Vai trò chuyên gia công ngh là d nh t. Thông tin ph c v nghiên c u c a chuyên gia thư ng r t d tìm. Giáo viên có th cũng mu n h c sinh s d ng m t h qu n lý hình (graphic organizer) ghi l i thông tin. M t h qu n lý hình giúp h c sinh ghi thông tin m t cách có t ch c có th d dàng s d ng sau này. Hãy l y h qu n lý hình c a d án 2 làm ví d . H qu n lý hình r t h u d ng cho t t c h c sinh c bi t v i nh ng em g p khó khăn trong nghiên c u và vi t k t lu n. B ng phân vai h c sinh S d ng thông tin trong b ng này Vai trò thành viên nhóm Chuyên gia môi trư ng phân vai cho m i thành viên. Nhi m v Nghiên c u các v n môi trư ng liên quan n chương trình phát tri n a phương và ki m tra các v n như nhà , sinh ho t, văn hoá và các v n khác th hi n tác ng c a phát tri n a phương t i cư dân. Ki m tra toàn b chi phí cho các chương trình phát tri n a phương, xem xét óng góp v văn hoá c a chương trình và chi phí c a chương trình i v i xã h i. Nghiên c u các khía c nh xã h i do tác ng c a phát tri n công ngh . Nghiên c u nh ng công ngh liên quan n chương trình phát tri n a phương, ki m tra nh ng óng góp khoa h c công ngh cho xã h i. Chuyên gia tài chính/văn hóa Chuyên gia khoa h c xã h i Chuyên gia công ngh B ng t p h p d ki n Báo cáo c a t công tác phát tri n a phương Sau khi h c sinh và nhóm công tác c a mình hoàn thi n nghiên c u, h c sinh s chia s nh ng khám phá c a mình v i các thành viên trong nhóm. S d ng b ng này ghi l i nh ng d li u quan 90 M t s d án h c t p m u tr ng, thông tin và k t lu n t m i thành viên. H c sinh s s d ng thông tin này ưa ra nh ng xu t liên quan n chương trình phát tri n a phương. Tác ng i v i môi trư ng: Tác Tác V n ng v văn hoá/tài chính: ng trong lĩnh v c khoa h c: công ngh : S d ng trang này quy t nh vi c nhóm nghiên c u c a em s có nh ng xu t gì v các chương trình phát tri n. H c sinh nên xem xét nh ng câu h i sau ây: 1. Các chương trình phát tri n ã có nh ng óng góp gì v văn hoá và khoa h c cho a phương? 2. Nh ng óng góp này có quan tr ng không? T i sao có/không? 3. R i ro c a nh ng phát tri n là gì? Nh ng r i ro ó có nghiêm tr ng không? 4. Nh ng r i ro và nh ng i u áng quan ng i v v n phát tri n có l n hơn nh ng l i ích và óng góp mà chương trình ó mang l i hay không? 5. Nhóm em có xu t gì v vi c ti p t c chương trình phát tri n hay không? D án 4: Phát tri n a phương 91 T ch c hình nh Quy chu n ánh giá PowerPoint Tham kh o ph n quy chu n ánh giá trong d án 1. D án 5: B o t n ch dân t c vi t Vi c b o t n ch vi t dân t c v i s tr giúp c a công ngh thông tin ngày nay ã tr thành hi n th c. D án này giúp h c sinh i u tra khám phá nh ng ý tư ng và công ngh hi n có và ng d ng chúng trong vi c b o t n và qu ng bá ch vi t dân t c. H c sinh có th xem xét các y u t con ngư i và công ngh trong vi c b o t n ch vi t. Không ch ánh giá cơ s v t ch t c a vi c b o t n ch vi t dân t c, các em còn ph i suy nghĩ v nh ng c u trúc xã h i như lu t pháp, quy nh và nâng cao trình ngư i dân là nh ng nhân t c n thi t m b o quá trình b o t n ư c thành công. M c tiêu d án Trong d án này, h c sinh s : Nghiên c u các công ngh hi n nay và trong tương lai. Xác nh các công vi c c n thi t th c hi n vi c qu n lý ch vi t. Trình bày nh ng khám phá dư i hình th c thuy t trình trên PowerPoint. ánh giá các b ng ch ng và tài li u th c hi n m t quy t nh sáng su t. Thuy t ph c khán gi r ng vi c b o t n ch vi t dân t c b ng công ngh thông tin là có tính kh thi. Bài t p dành cho h c sinh Giáo viên có th phát tr c ti p bài t p này cho h c sinh ho c c cho các em ghi. “Em là m t thành viên c a nhóm công tác b o t n ch vi t dân t c có nhi m v l p k ho ch xây d ng n n t ng công ngh thông tin lưu gi các d li u liên quan n ch vi t dân t c”. th c hi n bài t p này, các em ph i làm vi c theo các nhóm 5 ngư i và nhóm c a em s ti n hành nghiên c u tr l i nh ng câu h i sau: D án 5: B o t n ch vi t dân t c 93 Hình th c bi u di n ch vi t nào là kh thi nh t - nh ch p hay mã hoá con ch ? C n ph i làm gì xây d ng và qu n lý các lo i ch vi t ó? Em ph i quy t nh c n có thi t b gì lưu gi các ch vi t. Em cũng ph i tính n cách làm th nào cung c p cho m i ngư i dân các ngu n tri th c c n thi t s d ng các ch vi t ó… C n ph i có nh ng ngành ngh gì qu n lý văn hoá th hi n qua ch vi t? Em hãy l p danh sách nh ng con ngư i và ngh nghi p c n thi t cho công vi c này. Em và nhóm c a mình s trình bày bài thuy t trình trên PowerPoint trư c cơ quan qu n lý di s n văn hoá qu c gia ch ng minh nh ng xu t c a các em và thuy t ph c các cơ quan ch c năng r ng nhóm c a em có th t o d ng m t d án b o t n ch vi t dân t c thành công. S d ng nh ng c tính a phương ti n c a PowerPoint bao g m các hi u ng âm thanh và v n ng khác nhau trình bày báo cáo c a em m t cách rõ ràng và hi u qu . Chi ti t d án Trong d án này, l p h c ư c chia thành nh ng nhóm 5 h c sinh và m i em u n m gi vai trò là m t nhà ho ch nh k ho ch b o t n ch vi t. M i nhóm ho ch nh s bao g m hai nhà khoa h c ki m tra nh ng v n v công ngh và ngôn ng , m t chuyên gia v ngu n l c ki m tra li u có các phương ti n và công ngh không, m t giám c nhân s s quy t nh m i ngh nghi p c n lo i ngư i phù h p nh t hoàn thành nh ng công vi c ó, m t chuyên gia chính ph s tìm hi u và thi t l p lu t l , các quy t c c n thi t cho vi c qu n lý b o t n ch vi t m t cách hi u qu . H c sinh s d ng Internet ki m tra m t s ý tư ng ang ư c tri n khai cho vi c b o t n ch vi t. M i nhóm nghiên c u sau ó t o ra bài thuy t trình dùng PowerPoint thuy t ph c các cơ quan ch c năng c a chính ph r ng k ho ch c a h m b o qu n lý và b o t n t t các ch vi t c a dân t c. 94 M t s d án h c t p m u Ngu n công ngh và tài li u Yêu c u tiên quy t Internet i v i h c sinh K năng s d ng web. Sao chép và dán các hình nh. Microsoft PowerPoint M bài trình bày. Lưu bài trình bày. T o bài trình bày. In ph n t chi u. Trình chi u (slide show). Chèn văn b n và hình nh. Không b t bu c: B sung nh ng chuy n ng ho c âm thanh. Ngu n công ngh thông tin cho l p h c Microsoft PowerPoint. Truy c p Internet . Không b t bu c: Microsoft Word ( ghi chép). Tài li u dành cho giáo viên hư ng d n Các b n ch p v bài t p cho m i h c sinh (d án 3, bài t p) Quy chu n ánh giá PowerPoint (không b t bu c) (d án 3, quy chu n ánh giá). Các trang web g i ý ây là nh ng trang web r t h u ích liên quan n b o t n ch vi t. Hãy cung c p cho nhóm h c sinh m t danh sách các trang web nghiên c u ho c ánh d u trang web s d ng c tính Internet Explorer Favorites như sau: http://www.danangpt.vnn.vn/vanhoa/ Văn hóa Vi t Nam. http://www.nomfoundation.org/Conf2004/Papers/Phong_Quan_li_ Di_san_-_Di_san_chu_Nom-bao_ton_va_phat_huy_gia_tri.pdf. Di s n ch nôm, b o t n và phát huy trí tu . http://www.ussh.edu.vn/baotang.htm B o tàng dân t c h c c a Trư ng i h c KHXH&NV, HQGHN. D án 5: B o t n ch vi t dân t c 95 http://www.vnanet.vn/news.asp?LANGUAGE_ID=1&CATEGORY _ID=25&NEWS_ID=180675 B o t n sách c , ch vi t dân t c thi u s . http://vnthuquan.net/ Vi t Nam thư quán. Tư li u và ngu n tài li u b sung Dành cho h c sinh T i n bách khoa có trên m ng như: Microsoft Encarta ho c trên b n ch p do giáo viên cung c p. Dành cho giáo viên • • Giáo viên có th mua ho c mư n tài li u t thư vi n. Tham kh o và xin tài li u t các d án b o t n ch vi t dân t c. Các bư c ti n hành trong l p h c Hư ng d n và yêu c u h c sinh th c hi n 1. Gi i thi u ý tư ng b o t n ch vi t dân t c b ng cách yêu c u h c sinh c bài báo v ch dân t c và kh năng gi gìn ch vi t tương lai g n. http://www.permanent.com/s-future.htm 2. Th o lu n nh ng câu h i sau ây và bài báo trên web: a. T i sao tác gi tin r ng vi c b o t n ch vi t là i u th c t ? b. Lý do ưa ra là gì? c. S p x p h c sinh theo nhóm năm ngư i và yêu c u các em c các bài báo trong các web site dư i ây: http://www.danangpt.vnn.vn/vanhoa/ http://www.vnanet.vn/news.asp?LANGUAGE_ID=1&CATEG ORY_ID=25&NEWSID=180675 3. Yêu c u m i nhóm ch nh vai trò cho m i thành viên. Nhóm có th s d ng b ng phân vai nh ng ngư i l p k ho ch v vùng lãnh th c a h c sinh d án 3 giúp các em xác nh nh ng vai trò sau ây: 96 M t s d án h c t p m u 4. 5. 6. 7. 8. 9. Hai nhà khoa h c, s xác nh lo i công ngh và ch vi t c n cho vi c b o t n. Giám c nhân s , s quy t nh các ngh nghi p c n thi t cho vi c b o t n ch vi t và ai s là ngư i phù h p nh t cho t ng công vi c. Ai là nh ng ngư i th c s c n thi t phát tri n n n t ng công ngh cho vi c b o t n? Tính cách gì phù h p nh t cho nh ng ngư i s s d ng ch vi t? Chuyên gia ngu n l c, nghiên c u cách h tr cho vi c b o t n ch vi t dân t c. Ch vi t ư c duy trì như th nào? Ph c p ra sao? C n u tư bao nhiêu? Chuyên gia chính ph , giúp l p m t s h th ng x lý v n qu n lý và b o t n, qu ng bá. H th ng lưu tr s c n m t mô hình chính ph và nh ng lu t l m b o tr t t . Ai s là ngư i ch u trách nhi m? Các quy nh nào là c n thi t? H u qu s như th nào n u ngư i ta vi ph m các lu t l ? Yêu c u h c sinh tr l i các câu h i sau: a. i u khác bi t gi a ch vi t thông thư ng và ch trên máy tính? b. Mô t vi c ưa ch vi t vào máy tính. Mô t vi c s d ng ch vi t trên máy tính. c. i u gì kh thi và th c t hơn? T i sao? Yêu c u m i nhóm chia s nh ng ý tư ng v i l p. Th o lu n câu tr l i cho nh ng câu h i mà l p ưa ra. m b o h c sinh hi u s khác bi t gi a ch vi t thông thư ng và ch vi t trên máy tính. Sao ch p cho h c sinh bài t p (miêu t trên). Dành th i gian cho m i nhóm hoàn thành nghiên c u c a mình. M i nhóm chu n b m t bài thuy t trình chi ti t như trong ph n bài t p dành cho h c sinh. M i nhóm trình bày bài thuy t trình c a nhóm mình v i c l p. Công vi c c a giáo viên Ý tư ng ánh giá Khi m i nhóm nghiên c u và chu n b bài thuy t trình, yêu c u h c sinh ghi chép nh ng suy ng m v quá trình chu n b . Nh ng ghi chép ư c ánh máy t i nhà sau m i bu i h c và s th hi n b ng D án 5: B o t n ch vi t dân t c 97 ch ng c a vi c h c và c ng tác nhóm. Giáo viên có th t o ra cho h c sinh nh ng m u như “ Hôm nay tôi ã h c…”, “Nhóm c a tôi…” và “B o t n ch vi t dân t c…”. ánh giá nh ng ghi chép v tính hoàn thi n và ưa ra nh ng l i nh n xét, ph n h i b ng văn b n. S d ng quy chu n ánh giá PowerPoint do m i nhóm h c sinh th c hi n. Các ho t ng b sung ánh giá thuy t trình Yêu c u h c sinh v nh ng bi u , b n v s phát tri n c a ch vi t, v s lư ng ngư i bi t ch vi t. H c sinh có th t o ra nh ng minh ho v t t c các khía c nh liên quan t i ch vi t. Các k ho ch h tr Chia nhóm m t cách c n th n cho bài t p này. Nh ng h c sinh thông minh sáng t o có th phù h p v i v trí là giám c nhân s ho c chuyên gia chính ph , ngư c l i nh ng em có tư duy c th s phù h p hơn v i các vai trò khác. Giáo viên có th phân vai cho các em thay vì các em t l a ch n. Lên k ho ch làm vi c sát sao v i các nhóm giám sát ti n trình phát tri n c a h c sinh khi th c hi n các d án. H c sinh c n ư c h tr nh ng ý tư ng và s d ng trí tư ng tư ng c a các em. Vi c t ch c m t bu i h p l p ng n g n ho c th o lu n m t vài bu i có th r t h u ích khi công vi c ti n tri n. Nhóm có th chia s nh ng ý tư ng ho c cùng tranh lu n. Khi h c sinh trong các nhóm ti n hành nghiên c u hãy cung c p cho m i nhóm gi y v bi u ghi l i nh ng hình nh có tác d ng gây h ng thú cho các em tư duy b ng hình nh. Các k ho ch h tr khác bao g m b ng tính ư c hư ng d n, Microsoft Word ( ghi thông tin) và m t b n in h qu n lý hình thông qua phương ti n i n t . Tham kh o các h qu n lý hình c a các d án khác t o ra m t t ch c phù h p cho d án này, giáo viên cũng có th yêu c u h c sinh gi các thông tin ghi chép ti n trình c a các em. Thu th p nh ng thông tin ghi chép này m t cách thư ng xuyên xác nh nh ng h c sinh nào ang g p khó khăn. B ng phân vai ngư i ho ch S d ng thông tin trong b ng này viên nhóm. nh b o t n ch ch vi t nh vai trò cho m i thành 98 M t s d án h c t p m u Vai trò thành viên nhóm Nhà khoa h c (2) Nhi m v Ki m tra các kh năng công ngh tr giúp cho vi c b o t n ch vi t và các c trưng ngôn ng ch vi t. Xác nh lo i hình công vi c c n thi t cho vi c qu n lý và b o t n ch vi t. Giám c nhân s Chuyên gia ngu n l c Nghiên c u các i u ki n công ngh và nhân l c t i thi u c n cho vi c v n hành h th ng b o t n ch vi t. Chuyên gia chính ph Thi t l p h th ng quy t c qu n lý và qu ng bá ch vi t. Quy chu n ánh giá PowerPoint 1. Bài thuy t trình th hi n s nghiên c u k càng. 12345 2. N i dung bài thuy t trình phù h p và chính xác. 12345 3. Bài thuy t trình áp ng t t c nh ng yêu c u c n thi t. 12345 4. Bài thuy t trình s d ng t t các k năng a phương ti n truy n thông. 12345 5. Thông tin ư c trình bày m t cách rõ ràng và hi u qu . 12345 6. T t c các thành viên nhóm u có óng góp cho bài thuy t trình. 12345 T ng i m và nh n xét