Docstoc

Dong chu liet quoc

Document Sample
Dong chu liet quoc Powered By Docstoc
					ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                                                                                    1




                                                        MUÅC LUÅC

Lúâi tûåa ...............................................................................................................................3
HÖÌI 1 .................................................................................................................................6
    Nghe treã haát, töi trung bõ giïët
    Traãi loâng ngay, Àöî Baá thaác oan ..............................................................................6
HÖÌI 2 ...............................................................................................................................15
    Bao quyánh chuöåc töåi, dêng gaái àeåp
    U Vûúng àöët lûãa diïîu chû hêìu ..............................................................................15
Höìi 3.................................................................................................................................31
    Kiïíu Kinh, quên Khuyïín nhung taác loaån,
    Àöng laåc, Chêu bònh vûúng dúâi àö. ......................................................................31
Höìi 4.................................................................................................................................66
    Vò nghôa, Thaåch Thaác giïët con,
    Mûúån lïånh, Trang Cöng àaánh Töëng.....................................................................66
Höìi 5.................................................................................................................................79
    Ganh taâi, Cöng tûã AÁt giïët Khaão Thuác
    Tham chûác, Cöng tûã Vêån haåi vua hiïìn ................................................................79
HÖÌI 6 ...............................................................................................................................91
    Mûu sêu, Hoa àöëc phïë vua Töëng
    Laâm cao, Trõnh höët chï vúå Tïì ................................................................................91
HÖÌI 7 ...............................................................................................................................99
    Vùn Khûúng, gaái Tïì vïì nûúác Löî
    Chuác Àaåm, tûúáng Trõnh bùæn vua Chêu...............................................................99
HÖÌI 8 .............................................................................................................................108
    Ngöi nhaâ Chu, Huâng thöng tiïëm võ
    Núi nûúác Trõnh, Tïì Tuác thay vua .......................................................................108
HÖÌI 8 .............................................................................................................................122
    YÃ cöng lao, Töëng Trang Cöng àoâi cuãa
    Giïët rïí Ung, Trõnh Tïë Tuác àuöíi vua .................................................................122


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                                                                                    2

Höìi 9...............................................................................................................................139
    Tuyïn Cöng dêm loaån lêåp Tên àaâi
    Cûâ Di êm mûu tön vua khaác................................................................................139
HÖÌI 10...........................................................................................................................151
    Löî Hêìu cuâng vúå sang Tïì
    Trõnh vô, chuáa töi bõ giïët .......................................................................................151
HÖÌI 11...........................................................................................................................162
    Traái lïånh, Chu Thiïn tûã nöíi xung
    Gùåp ma, Tïì Tûúng Cöng hoaãng höët ...................................................................162
HÖÌI 12...........................................................................................................................177
    Traái lïånh, Chu Thiïn tûã nöíi xung
    Gùåp ma, Tïì Tûúng Cöng hoaãng höët ...................................................................177
HÖÌI 13...........................................................................................................................192
    Giûä lúâi hûáa, Thuác nha tiïën Quaãn Troång
    Lêåp mûu cao, Taâo Quúái thùæng binh Tïì ..............................................................192
HÖÌI 14...........................................................................................................................204
    Nûúác Töëng ùn lïî giïë t Trûúâng Vaån
    Vua súã tham sùæc bùæt Tûác hêìu ..............................................................................204
HÖÌI 15...........................................................................................................................249
    Têë n Hiïën Cöng mï sùæc lêåp Ly cú
    Súã thaânh vûúng chuöång taâi phong Àêëu Cêëu ....................................................249
HÖÌI 16...........................................................................................................................263
    Quaãn Troång àoaán thêìn Du Nhi
    Tïì Hêìu àaánh nûúác Cö Truác ..................................................................................263
HÖÌI 17...........................................................................................................................297
    Ham chim haåc, Vïå hêìu mêët nûúác
    Giêån súã vûúng, Tïì chuáa hûng binh ....................................................................297




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        3




                                LÚÂI TÛÅA

     Tiïíu thuyïët trûúâng thiïn cuãa Trung Hoa xuêët hiïån úã àêìu àúâi
nhaâ Minh, vúái böå "Tam Quöëc diïîn nghôa", röìi àïën böå "Thuyã Hûã
truyïån", röìi àïën böå "Têy Du Kyá". Àïën nùm Gia Tônh thò xuêët hiïån
böå "Liïåt quöëc chñ truyïån" cuãa Dû Thiïåu Ngû göìm 8 quyïín, 226 tiïët,
bùæt àêìu tûâ khi vua Truå (nhaâ Thûúng) lêëy Àaát Kyã, àïën khi nhaâ Têìn
thöëng nhêët Trung Hoa.
      Sau àoá vaâo cuöëi àúâi Minh, Phuâng Möång Long caãi böå "Liïåt quöëc
chñ truyïån", àöíi tïn laâ "Tên liïåt quöëc chñ", daâi 108 höìi, bùæt àêìu tûâ
àúâi Tuyïn vûúng nhaâ Chu, cho àïën àúâi Têìn Thuãy Hoaâng.
      Vaâo khoaãng àúâi Kiïën Long nhaâ Thanh xuêët hiïån böå "Àöng
Chu liïåt quöëc chñ". Baãn naây dûåa vaâo baãn "Tên liïåt quöëc chñ" maâ sûãa
àöíi laåi chuát ñt vaâ thïm vaâo rêët nhiïìu nhûäng lúâi phï bònh, chuá thñch
cuãa Saái Nguyïn Phong.
     Nùm 1995, Nhaâ xuêët baãn Taác gia úã Bùæc Kinh (Trung Hoa)
phaát haânh böå "Àöng Chu liïåt quöëc chñ" dûåa vaâo baãn cuãa Phuâng
Möång Long. Nhûäng chöî naâo Saái Nguyïn Phong sûãa chûäa "Tên liïåt
quöëc chñ" möåt caách sai lêìm thò nhaâ xuêët baãn Taác giaã khöi phuåc laåi
baãn cuä, coân nhûäng chöî naâo maâ caã Phuâng Möång Long vaâ Saái
Nguyïn Phong àïìu sai lêìm thò nhaâ xuêët baãn Taác giaã àñnh chñnh laåi
möåt caách thêån troång.

                                      *
                                  *       *
      "Àöng chu liïåt quöëc chñ" bao göìm möåt thúâi kyâ lõch sûã daâi hún
400 nùm (thïë kyã VI, V, IV, III trûúác cöng nguyïn). Thúâi kyâ êëy bùæt
àêìu tûâ khi Bònh vûúng nhaâ Chu dúâi àö sang phña Àöng vaâ kïët thuác
vúái cuöåc thöëng nhêët cuãa Têìn Thuãy Hoaâng. Sûã cuäng goåi thúâi kyâ êëy
laâ àúâi Àöng Chu (chia laâm hai giai àoaån laâ Xuên thu vaâ Chiïën
quöëc). Trong lõch sûã Trung Hoa, àoá laâ thúâi kyâ quaá àöå tûâ chïë àöå
phong kiïën phên quyïìn àïën chïë àöå phong kiïën têåp quyïìn (coá möåt
thuyïët cho rùçng àúâi Xuên thu coân úã trong chïë àöå nö lïå). Phuâng
Möng Long cùn cûá chuã yïëu vaâo caác saách "Taã truyïån" vaâ "Quöëc ngûä"
cuãa Taã Khêu Minh vaâ saách "Sûã kyá" cuãa Tû Maä Thiïn vaâ coá tham


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          4

khaão caác saách "Cöng dûúng truyïån", "Chiïën quöëc saách" vaâ hún
mûúâi böå sûã khaác nûäa, àïí biïn soaån Àöng Chu Liïåt Quöëc chñ "Sûã

                                     *
                                 *        *
     Tû tûúãng toaát ra trong suöët böå tiïíu thuyïët naây laâ tû tûúãng
"dên baãn" cuãa nhaâ nho: dên laâ göëc cuãa nûúác, laâ sûác maånh cuãa nûúác;
khöng phaãi vuä lûåc quyïët àõnh sûå thaânh cöng hay sûå thêët baåi maâ
chñnh laâ loâng dên. Trong truyïån, nhûäng bêåc anh huâng cûáu nûúác
(Huyïìn Cao, Tñn Lùng quên, Laån Tûúng Nhû, v.v...) nhûäng nhaâ trñ
thûác chñnh trûåc (Àöíng Höì, Löî Troång Liïn, v.v...); nhûäng ngûúâi chêëp
chñnh coá nhiïåt tònh vúái dên vúái nûúác (Quaãn Troång, Tûã Vùn, Tön
Thuác Ngao,v.v...) àïìu àûúåc taác giaã nhiïåt liïåt ca ngúåi vaâ àïì cao.
      Mùåt khaác, taác giaã miïu taã khöng deâ dùåt, khöng nïí nang, caái
baãn chêët xêëu xa, bó öíi cuãa giai cêëp thöëng trõ. Nhûäng mêu thuêîn
sêu sùæc giûäa caác têåp àoaân thöëng trõ, sûå tranh giaânh quyïìn lúåi giûäa
caác caá nhên, gêy nïn vö söë nhûäng cuöåc chñnh biïën vaâ nhûäng cuöåc
taân saát trong hún böën thïë kyã. Cuäng khöng sao noái hïët àûúåc sûå dêm
loaån vö só úã chöën cung àònh: quan hïå nam nûä bêåy baå giûäa anh em
ruöåt, giûäa böë chöìng vaâ naâng dêu, con chöìng vaâ thûá mêîu,v.v... (Tïì
Khûúng cöng vaâ naâng Vùn Khûúng, Vïå Tuyïn cöng vaâ naâng Tuyïn
Khûúng, Têën Hiïìn cöng vaâ naâng Tïì Khûúng, v.v...) àïìu àûúåc taác
giaã kïí laåi vaâ coá thaái àöå phï phaán. Sûå ngu xuêín cuãa boån thöëng trõ
thò àûúåc biïíu hiïån trong nhûäng nhên vêåt àiïín hònh laâ Töëng Tûúng
cöng (dûång cúâ nhên nghôa, khöng chõu àaánh giùåc trong luác giùåc
àang qua söng), Vïå Cöng (cho haåc laâm quan), Yïn Khoaái (bùæt
chûúác Nghiïu, Thuêën nhûúâng ngöi) v.v... Tuêîn taáng laâ möåt têåp tuåc
vö nhên àaåo do sûå ngu xuêín cuãa boån àïë vûúng sinh ra: Tïì Hiïìu
cöng chön söëng hún hai trùm nöåi thõ vaâ cung nhên, àïí cho cha
mònh (chïët röìi) coá ngûúâi hêìu haå úã dûúái àêët; 177 ngûúâi dên, trong
àoá coá nhûäng ngûúâi ûu tuá (Tam Lûúng) cuäng chõu möåt söë phêån nhû
vêåy úã àêët Ung, taáng àõa cuãa Têìn Muåc cöng; Ngö vûúng Haåp Lû
àaánh bêîy hún möåt vaån nam nûä àïí tuêîn taáng cho con gaái chïët yïíu
cuãa mònh laâ Thùæng Ngoåc.
      Bïn caånh nhûäng tû tûúãng tiïën böå, thò do sûå haån chïë cuãa thúâi
àaåi, Phuâng Möång Long cuäng khöng traánh khoãi nhûäng quan àiïím
tiïu cûåc, laåc hêåu.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        5

      ÚÃ "Àöng chu liïåt quöëc", tû tûúãng chñnh thöëng vaâ àõnh mïånh
rêët phöí biïën. Vua nhaâ Chu laâm thiïn tûã laâ do mïånh trúâi, cho nïn
nhûäng nûúác chû hêìu naâo xûng vûúng àïìu bõ coi laâ "tiïëm". Àoá laâ tû
tûúãng chñnh thöëng, xêy dûång trïn quan àiïím àõnh mïånh.
      "Àöng Chu liïåt quöëc" cuäng àïì cao "trung hiïëu tiïët nghôa"
phong kiïën. Chûä "trung" úã àêy laâ sûå trung thaânh tuyïåt àöëi cuãa keã
laâm töi, laâm dên àöëi vúái caá nhên thiïn tûã laâ ngûúâi àûúåc coi nhû
chõu mïånh trúâi àïí cai trõ thiïn haå. Trong "Àöng Chu liïåt quöëc"
khöng thiïëu gò chuyïån vua bùæt keã laâm töi phaãi chïët, keã bïì töi phaãi
vui loâng chïët theo àïí àûúåc tiïëng laâ "trung". Chûä "hiïëu" cuäng cuâng
baãn chêët vúái chûä trung vò thiïn tûã àûúåc coi nhû laâ cha meå dên.
Cöng tûã Thoå vaâ Cêëp Tûã nûúác Vïå vui loâng chïët àïí khoãi traái àaåo
"hiïëu" àöëi vúái möåt ngûúâi cha taân aác, bêët cöng. Chûä "trinh" chûä
"tiïët" cuäng àûúåc quan niïåm möåt caách heåp hoâi, biïíu hiïån möåt quan
hïå phuå quyïìn rêët chùåt cheä. Ngûúâi con gaái nûúác Súã giùåt vaãi úã búâ
söng Laåi Thuãy àaä nhaãy xuöëng söng chïët chó vò àaä "troát" noái chuyïån
vaâ cêìm nùæm cúm àûa têån tay cho Nguä Tûã Tû laâ möåt ngûúâi trai
nûúác Súã àûúng laánh naån. Chûä "nghôa" thò thûúâng thûúâng àûúåc xêy
dûång trïn cú súã ên oaán caá nhên. "Sô võ tri kyã giaã tûã" keã sô phaãi lêëy
caái chïët àaå àïìn ún ngûúâi biïët mònh, nïëu khöng thò khöng àaáng goåi
laâ keã trûúång phu. Dûå Nhûúång huyã hoaåi caã thên thïí mònh àïí ài baáo
thuâ cho Tri Baá; Yïu Ly khöng nhûäng àïí cho ngûúâi ta chùåt tay
mònh ài, laåi coân bùçng loâng àïí cho ngûúâi ta giùæt caã vúå con mònh àïí
àïìn àaáp ún ngûúâi tri kyã. Nhûäng truyïån nhû thïë rêët nhiïìu trong
Àöng Chu liïåt quöëc. Do àoá , nïëu chûä "nghôa" coá thïí àem laåi àoaân
kïët àïí phuåc vuå chñnh nghôa, thò noá laåi hay bõ giai cêëp thöëng trõ quñ
töåc lúåi duång maâ mûu àöì lúåi riïng.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        6




                                   HÖÌI 1

              NGHE TREÃ HAÁT, TÖI TRUNG BÕ GIÏËT
              TRAÃI LOÂNG NGAY, ÀÖÎ BAÁ THAÁC OAN


     Tûâ luác vua Truå mêët nûúác, Voä vûúng lêåp lïn nhaâ Chu, dên
chuáng söëng trong caãnh thaái bònh thõnh trõ.
      Caác triïìu vua kïë tiïëp nhû Thaânh Vûúng, Khûúng vûúng, àïìu
nhúâ lêëy àûác trõ dên, laåi àûúåc caác bêåc trung thêìn nhû: Chu cöng,
Thiïåu cöng, Têët cöng, Sûã Dêåt, hïët loâng phoâ taá, lïn cú nghiïåp vûäng
bïìn.
     Qua àïën àúâi vua thûá taám laâ Di vûúng, cú nghiïåp nhaâ Chu bùæt
àêìu suy yïëu.
     Àïën àúâi vua thûá chñn laâ Lïå vûúng laåi caâng nhu nhûúåc hún.
Trong nûúác nöíi loaån, nõnh thêìn thñ vua, toan tiïëm ngöi may nhúâ coá
Chu cöng vaâ Thiïåu cöng, àöìng têm hiïåp lûåc, lêåp Thaái tûã Tõnh lïn
kïë võ.
     Thaái tûã Tõnh lïn ngöi xûng hiïåu laâ Tuyïn vûúng, trong thò lo
sûãa sang triïìu chñnh chiïu àaäi hiïìn thêìn, ngoaâi thò lo vöî an baá
taánh, vò thïë caác bêåc hiïìn taâi luác bêëy giúâ nhû Phûúng Chuác, Thiïåu
Höí, Doaän kiïët phuã, Chu Baá, Troång Sún Phuâ, àïìu döëc loâng baão giaá.
Tuyïn vûúng àem laåi thaái bònh cho nhaâ Chu àûúåc mûúâi chñn nùm
thò giùåc Khûúng nhung dêëy loaån, vua phaãi ngûå giaá thên chinh.
     Thïë giùåc quaá maånh, Tuyïn vûúng thua luön may trêån, quên sô
hao huåt rêët nhiïìu, beân trúã vïì Thaái Nguyïn kiïím àiïím dên söë àïí
möå thïm binh lñnh.
      Khi ài ngang qua möåt khu phöë nhoã gêìn Kiïíu Kinh coá möåt bêìy
treã xuám nhau vöî tay haát:
    Thoã lïn, aác lùån non múâ,
    Tuái cú cung yïím bú phoâ nûúác non.
    Vua nghe cêu haát lêëy laâm tûác giêån, truyïìn quên vêy bùæt.
    Boån treã caã súå chaåy taán loaån, chó bùæt àûúåc coá hai àûáa.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       7

     Vua quaát hoãi:
     - Ai baây cho chuáng bay haát nhû thïë?
     Hai àûáa treã run lêíy bêíy, cuái àêìu têu:
     - Caách àêy ba höm, coá möåt àûáa nhoã mùåc aáo àoã, àïën taåi chúå naây
daåy chuáng con haát. Nhûng chùèng biïët vò sao, cuâng möåt luác, caã treã
con trong khu phöë àïìu biïët caác cêu haát êëy.
     Vua laåi hoãi:
     - Hiïån bêy giúâ thùçng beá mùåc aáo àoã êëy úã àêu?
     Hai àûáa beá àaáp:
     - Chùèng biïët noá ài àêu, tûâ êëy àïën nay chuáng con khöng coân
gùåp noá nûäa.
      Vua Tuyïn vûúng cau maây, suy nghô röìi truyïìn àuöíi hai àûá a
beá êëy ài. Laåi khiïën quan Tû thõ loan baáo khùæp khu phöë cêëm khöng
cho con nñt haát nhû thïë nûäa. Nïëu àûáa treã naâo coân haát cha meå noá
phaãi chõu töåi. Kïë àoá vua ngûå giaá vïì cung.
    Saáng höm sau, lêm triïìu baá quan vaâo chêìu àuã mùåt, vua beân
thuêåt laåi cêu haát êëy, vaâ hoãi coá ai àoaán àûúåc hû thiïåt khöng?
     Quan Lïî Böå Triïåu höí quyâ têu:
     - Têu Bïå haå , cêy yïím laâ thûá cêy dêu nuái, duâng laâm cung, coân
cú laâ loaåi coã duâng àan gioã àûång tïn. Cûá theo cêu haát êëy maâ baân thò
chùæc trong nûúác seä bõ naån binh àao!
     Tuyïn vûúng àûa mùæt nhòn caác quan cêån thêìn hoãi yá kiïën..
     Quan Thaái tïë Troång Sún Phuã quyâ têu:
     - Theo yá Ngu thêìn thò cung tïn biïíu hiïåu cho binh àao, nay Bïå
haå àang muöën kiïëm dên, bùæt lñnh àaánh deåp rúå Khûúng, àiïìm êëy e
aãnh hûúãng khöng laânh àïën dûå tñnh cuãa Bïå haå .
     Tuyïn vûúng gêåt àêìu hoãi laåi:
     - Thïë thò thùçng con nñt mùåc aáo àoã laâ ai?
     Thaái sû Baá dûúng phuå têu:
     - Chuáng con nñt mùåc aáo àoã thuöåc hoãa, coân sao Huyânh Hoùåc
cuäng thuöåc hoãa. ÊËy laâ öng trúâi muöën rùn vua, nïn khiïën sao
Huyânh Hoùåc biïën ra àûáa treã àoá.
     Tuyïn vûúng nghe noái cho laâ phaãi, beân phaán:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                             8

     - Vêåy bêy giúâ trêîm tha töåi cho Khûúng Nhung, ruát quên úã
Thaái Nguyïn vïì, truyïìn àöët têët caã söë cung tïn lûu trûä trong kho,
nhû thïë coá traánh àûúåc àiïìm hoåa kia chùng?
       Dûúng Phuå laåi quyâ têu:
      - Haå thêìn xem thiïn vùn thêëy àiïìm dûä ûáng taåi cung vua, chúá
khöng can chi àïën búâ coäi. Hún nûäa, luêån theo cêu haát "thoã lïn, aác
lùån" coá nghôa laâ êm thaånh, dûúng suy, haå thêìn e rùçng viïåc nûúác seä
do tay àaân baâ quêëy röëi.
       Tuyïn vûúng noái:
     - Trong cung coá Khûúng hêåu laâ keã hiïìn àûác, cai quaãn tam
cung, luåc viïån. Möîi möåt cung phi àïìu do tay Khûúng hêåu choån lûåa,
laâm sao coá thïí xaãy ra tai hoåa êëy àûúåc?
       Dûúng Phuå têu:
     - Têu Bïå haå , yá trong cêu haát khöng phaãi laâ viïåc bêy giúâ, xin Bïå
haå cûá thi nhên, böë àûác, may ra viïåc dûä trúã nïn laânh, coân cung tïn
trong kho chùèng nïn àöët laâm chi.
     Tuyïn vûúng nghe xong, loâng rêët nghi hoùåc, beân baäi chêìu lui
vaâo hêåu cung, àem caác viïåc thuêåt laåi cho Khûúng hêåu nghe.
       Khûúng hêåu têu:
     - Têu Bïå haå , àiïìm dûä vûâa ûáng, trong cung laåi coá viïåc laå luâng,
thêìn thiïëp àõnh têu cuâng Bïå haå .
       Tuyïn vûúng ngú ngaác hoãi:
       - Chùèng hay trong cung laåi coá viïåc gò chùèng laânh sao?
    Vûâa röìi trong cung coá möåt phi têìn cuãa Tiïn vûúng àïí laåi, tuöíi
ngoaâi nùm mûúi, coá thai àaä böën mûúi nùm trúâi, àïm qua laåi sanh
ra möåt gaái.
       Tuyïn vûúng giêåt mònh hoãi:
       - Àûáa con gaái êëy bêy giúâ úã àêu?
       Khûúng hêåu noái:
    - Thêìn thiïëp cho laâ quaái thai, nïn àaä sai ngûúâi àem vûát xuöëng
söng Thanh Thuãy, caách àêy vaâi mûúi dêåm.
       Vua cho laâ chuyïån laå, beân àoâi ngûúâi cung phi giaâ àoá àïën hoãi tûå
sûå.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                           9

     Ngûúâi cung phi giaâ àûúåc lïånh, àïën quyâ moáp xuöëng àêët, têu
rùçng:
      - Tiïån tyâ àûúåc nghe noái vaâo àúâi Haå Kiïåt, taåi Bao Thaânh coá
thêìn nhên hoáa ra hai con röìng sa xuöëng giûäa sên triïìu, nhaã nûúác
daäi ra röìi kïu vua Kiïåt noái: "Ta laâ hai võ Àïë Vûúng cuãa Bao Thaânh
àêy ". Vua Kiïåt caã súå, muöën giïët hai con röìng êëy, song quan Thaái
sû boái queã vaâ têu rùçng: Thêìn nhên haå giaáng, ùæt coá àiïìm laânh, xin
Bïå haå haäy lêëy nûúác daäi maâ àïí daânh. Vò nûúác daäi laâ tinh khñ cuãa
röìng, àïí daânh trong cung ùæt àùång hûúãng phuác. Vua Kiïåt nghe theo
truyïìn àem mêm vaâng hûáng lêëy nûúác daäi, àûång vaâo möåt chiïëc höåp
son, cêët kyä trong kho. Vûâa cêët xong thò trúâi nöíi mûa, hai con röìng
bay ài mêët. Tûâ êëy àïën nay àaä hún saáu trùm böën mûúi böën nùm,
qua nhaâ Haå, àïën nhaâ Ên, röìi àïën nhaâ Chu ta thïm nûäa maâ vêîn
chûa ai daám múã höåp êëy. Àïën àúâi Tiïn Vûúng, chiïëc höåp êëy coá haâo
quang rûåc rúä, quan giûä kho tröng thêëy têu laåi vúái Tiïn Vûúng.
Tiïn Vûúng truyïìn àem söí böå tra cûáu, múái hay trong höåp àoá àûång
nûúác daäi röìng, beân truyïìn múã ra xem. Ruãi thay Tiïn Vûúng sú yá
laâm rúi chiïëc höåp xuöëng àêët, nûúác daäi àöí lai laáng röìi hoáa thaânh
möåt con giaäi nhoã chaåy tung tùng khùæp sên triïìu. Nöåi thõ theo àuöíi
bùæt, con giaäi kia chaåy vaâo cung röìi biïën mêët. Luác àoá tiïån tyâ múái lïn
mûúâi hai tuöíi. Vò àaåp nhùçm àêìu con giaäi êëy maâ thoå thai. Tiïn
Vûúng lêëy laâm laå, àem tiïån tyâ giam vaâo laänh cung. Àïën nay hún
böën mûúi nùm trúâi múái sanh ra möåt gaái! Nöåi thõ khöng daám giêëu,
vaâo têu vúái Hoaâng hêåu. Hoaâng hêåu cho laâ quaái thai nïn àaä àem
vûát xuöëng söng, xin Bïå haå röång loâng tha cho tiïån tyâ khoãi töåi.
     Tuyïn vûúng nghe xong, lo lùæng thúã àaâi, phaán :
     - ÊËy laâ viïåc àúâi trûúác, coá can chi àïën ngûúi maâ phaãi súå sïåt.
     Noái xong, vöåi sai nöåi thõ àïën búâ söng Thanh thuãy xem àûáa beá
êëy thïë naâo.
     Möåt laát sau, nöåi thõ trúã vïì têu:
     - Têu Bïå haå , àûáa beá êëy àaä tröi ài àêu mêët tñch.
     Nhaâ vua an loâng, trúã vaâo hêåu cung an nghó.
      Saáng höm sau vua cho vúâi quan Thaái sû Dûúng Phuå àïën kïí
viïåc nûúác miïëng röìng cho Dûúng Phuå vaâ baão:
    - Nay àûáa beá êëy àaä chïët röìi, khanh haäy chiïëm möåt queã xem
oan nghiïåt àaä dûát chûa?


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                            10

    Dûúng Phuå vêng maång, gieo queã röìi dêng lúâi àoaán cho Tuyïn
vûúng xem.
     Lúâi àoaán rùçng:
    - Cûúâi cûúâi khoác khoác, dï mùæc lûúái, ngûåa sa lêìy. Súå thay! Súå
thay! Nûúác non tang toác.
     Vua khöng hiïíu yá hoãi laåi, Dûúng Phuå têu rùçng:
      - Dï chó vïì Muâi, ngûåa ûáng vïì Ngoå. Cûúâi cûúâi, khoác khoác noái vïì
chuyïån vui buöìn. Queã naây ûáng qua nùm Ngoå, nùm Muâi seä coá
chuyïån vui buöìn àoá. Theo dûå àoaán cuãa haå thêìn, tuy yïu quaái ra
khoãi cung nhûng chûa trûâ àùång.
     Tuyïn vûúng nghe têu, mùåt buöìn daâu daâu, haå chiïëu truyïìn
rao khùæp dên chuáng, ai tòm ra àûáa con nñt êëy, bêët kyâ söëng thaác àïìu
àûúåc thûúãng ba trùm têëm luåa, ngûúåc laåi ai giêëu diïëm maâ nuöi, seä
bõ xûã tûã toaân gia.
   Vua truyïìn giao viïåc naây cho quan Thûúång àaåi phu Àöî Baá
xem xeát.
      Laåi ra lïånh cho quan Àaåi phu Taã Nho nghiïm cêëm khùæp núi,
tûâ thaânh thõ àïën thön quï khöng ai àûúåc laâm cung bùçng göî yïím vaâ
gioã tïn bùçng coã cú. Ai traái lïånh àûúåc quyïìn bùæt cheám.
     Nhên dên nghe lïånh, nhêët nhêët tuên theo. Duy coá caác miïìn xa
vùæng, lïånh cuãa nhaâ vua chûa àûúåc ban böë, nïn caách hai ngaây sau
coá möåt ngûúâi àaân baâ xaách mêëy caái tuái tïn bùçng coã cú, vaâ möåt ngûúâi
àaân öng vaác mêëy cêy cung bùçng göî yïím àïën chúå baán.
    Quên tuêìn tröng thêëy aáp laåi bùæt, nhûng ngûúâi àaân öng lanh
chên chaåy thoaát.
     Chuáng dêîn ngûúâi àaân baâ vaâo nöåp cho quan Àaåi phu Taã Nho.
     Taã Nho nghô thêìm:
     - Hai vêåt naây àuáng theo lúâi haát cuãa luä treã röìi. Vaã laåi, quan
Thaái sû baão laâ coá nûä hoåa, thïë thò ngûúâi àaân baâ naây laâ möëi hoåa lúán
cuãa quöëc gia, ta phaãi vaâo triïìu phuåc chó.
    Nghô nhû vêåy, Taã Nho giêëu viïåc ngûúâi àaân öng boã tröën, chó dùæt
ngûúâi àaân baâ vaâo triïìu têu naåp.
     Nhaâ vua truyïìn àem töåi nhên xûã tûã, vaâ àem têët caã caác tuái tïn
ra chúå àöët ài àïí rùn dên chuáng.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     11

     Trong luác àoá, ngûúi àaân öng kia hoaãng vña chaåy tröëi chïët,
khöng hiïíu cúá gò quan quên laåi àoán bùæt vúå chöìng mònh. Maäi àïën
ngaây höm sau, anh ta múái biïët lïånh cêëm, vaâ nghe àöìn ngûúâi àaân
baâ baán gioã tïn bõ xûã tûã, loâng noáng nhû àöët, anh ta than thêìm:
   - Öi! Vúå ta àaä bõ giïët röìi, giúâ àêy ta biïët nûúng tûåa vaâo àêu!
Àau àúán thay .
    Than röìi, anh ta khoác röëng lïn, nhûng súå khoác lúán quan quên
hay àûúåc, beân tòm núi vùæng veã àïí khoác cho thoãa loâng.
     Anh ta ài lêìn àïën meá söng Thanh thuãy, àöi mùæt àoã ngoe, doâng
chêu laã chaã, böîng thoaáng thêëy àaâng xa coá bêìy chim kïu raã rñt, xuám
nhau ngêåm möåt chiïëc chiïëu cuöën troân, nöíi trïn söng, maâ àem vaâo
búâ.
    Lêëy laâm laå, anh ta chaåy àïën giúã chiïëc chiïëu ra xem, thò thêëy
trong àoá goái möåt àûáa beá gaái vûâa múái lêm böìn.
     Anh ta nghô thêìm:
     - Con ai àem boã nhû vêìy. Àaä khöng chïët maâ laåi coá bêìy chim
cûáu naån, ùæt laâ möåt quñ nûä. Ta àem vïì nuöi àïí ngaây sau nhúâ cêåy.
     Nghô nhû vêåy beân cúãi aáo goái àûáa beá öm vaâo mònh, röìi thùèng
àûúâng sang Bao Thaânh laánh naån.
    Tûâ khi giïët ngûúâi àaân baâ baán gioã cung bùçng coã cú, Tuyïn
vûúng cho rùçng àiïìm hoåa trong nûúác àaä diïåt àûúåc, nïn khöng coân
lo ngaåi gò nûäa. Tuy nhiïn, cûá caách vaâi nùm nhaâ vua lêåp àaân tïë lïî
núi Thaái miïëu, ùn chay nùçm àêët àïí cêìu phuác.
     Nùm êëy vaâo nùm thûá böën mûúi ba, vua nguã núi trai cung,
tröëng canh hai vûâa àöí, xaãy coá möåt ngûúâi con gaái, dung nhan àeåp àeä
tûâ phña Têy xùm xùm ài laåi.
     Vua caã giêån nghô rùçng:
     - Àaân baâ con gaái sao daám àïën chöî chay cêëm, beân quaát lïn möåt
tiïëng hö nöåi thõ àïën bùæt.
     Vua gaâo raát cöí, maâ vêîn khöng thêëy möåt tïn nöåi thõ naâo.
     Ngûúâi àaân baâ kia cûá ung dung ài vaâo Thaái miïëu, goáp nhùåt caác
baâi võ boá thaânh möåt boá, röìi bûúác ra cûúâi ba tiïëng, khoác ba tiïëng,
àoaån chêåm raäi tiïën vïì hûúáng Àöng..
     Vua beân rûúåt theo, böîng giêåt mònh thûác dêåy múái biïët laâ chiïm
bao, trong loâng kinh haäi, àoâi Thaái sû Baá Dûúng Phuå àïën hoãi.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          12

     Baá Dûúng Phuå têu rùçng:
     - Lúâi àöìng dao caách àêy ba nùm Bïå haå àaä quïn röìi sao?
      Haå thêìn tiïn àoaán nhaâ Chu seä bõ nûä hoåa. Nay yïu khñ chûa
dûát, maâ ngûúâi àaân baâ êëy laåi khoác ba tiïëng, cûúâi ba tiïëng, thò àuáng
theo queã haå thêìn àaä tiïn àoaán vêåy.
     Tuyïn vûúng lo lùæng hoãi:
     - Ngaây trûúác trêîm àaä giïët ngûúâi àaân baâ baán gioã cung bùçng coã
cú röìi, nhû thïë chûa trûâ àùång cêu àöìng dao êëy hay sao?
     Baá Dûúng Phuå têu.
    - Têu Bïå haå, àaåo trúâi mêìu nhiïåm lùæm, àêu phaãi dïî gò giïët möåt
ngûúâi àaân baâ heân moån kia maâ coá thïí laâm biïën àöíi àûúåc thiïn cú.
     Vua nghe noái loâng buöìn raä rûúåi, ngöìi àûáng khöng an, giêy lêu
sûåc nhúá àïën viïåc ba nùm trûúác coá sai Àöî Baá truy têìm àûáa beá thaã
tröi söng, sao àïën nay chûa nghe kïët quaã, beân àoâi Àöî Baá vaâo hoãi.
     Àöî Baá quyâ têu:
     - Têu Bïå haå, haå thêìn hïët sûác tòm kiïëm, nhûng chùèng thêëy.
Khùæp trong dên gian cuäng khöng ai tòm àûúåc xaác, chûáng toã quaái
thai kia àaä bõ chòm mêët tñch röìi. Vaã laåi Bïå haå àaä xûã tûã ngûúâi àaân
baâ baán cung, thò lúâi àöìng dao àêu coân linh ûáng? Nïëu cûá tra xeát thò
e àöång àïën dên tònh.
     Tuyïn vûúng caã giêån mùæng:
     - Àaä khöng laâm àûúåc viïåc, laåi khöng phuåc chó, roä laâ möåt àûáa
khi quên.
     Beân sai voä sô dêîn Àöî Baá ra phaáp trûúâng xûã traäm.
      Giûäa luác àoá, quan Haå àaåi phu Taã Nho, vöën laâ baån thên cuãa Àöî
Baá, thêëy vöåi quyâ moáp trûúác sên triïìu can giaán :
      - Têu Bïå haå , àúâi vua Nghiïu bõ luåt chñn nùm, àúâi vua Thang
nùæng haån àïën baãy nùm, maâ chùèng hïì sanh biïën loaån. Nay chó vò
giïët khöng àûúåc möåt àûáa con nñt maâ Bïå haå xûã tûã möåt àaåi thêìn e
caác lên bang chï cûúâi, xin Bïå haå xeát laåi.
     Tuyïn vûúng mùåt giêån phûâng phûâng, noái:
    - Nïëu vò tònh baån maâ can giaán, thò ngûúi qua àaä troång baån
khinh vua.
     Taã Nho têu:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       13

     - Vua phaãi baån traái thò nïn theo vua. Baån phaãi vua traái thò
nïn theo baån. Töåi Àöî Baá khöng àaáng gò, maâ Bïå haå àem giïët, thiïn
haå seä cho Bïå haå laâ bêët minh. Haå thêìn biïët maâ khöng can giaán,
thiïn haå seä cho Haå thêìn laâ bêët trung. Nïëu Bïå haå giïët Àöî Baá, haå
thêìn xin cuâng chïët.
       Tuyïn vûúng noái:
       - Trêîm cheám Àöî Baá nhû cheám coã raác, ngûúi chúá nhiïìu lúâi laâm
chi.
       Noái xong, naåt voä sô àem Àöî Baá ra cheám.
       Coân Taã Nho vïì àïën nhaâ cuäng tûå vêån maâ thaác.
      Ngûúâi sau, caãm loâng trung nghôa, lêåp miïëu núi Àöì lùng maâ
thúâi goåi laâ miïëu Taã tûúáng quên.
     Con trai Àöî Baá laâ Thêëp Thuác tröën qua nûúác Têën , laânh àïën
chûác Sô sû, sau con chaáu àöíi ra hoå Phaåm.
     Khi Tuyïn vûúng nghe tin Taã Nho tûå vêån, loâng höëi ngöå, ùn
nguã khöng yïn, maâ sanh bïånh, boã caã viïåc triïìu chñnh.
       Khûúng hêåu thêëy vêåy cuäng khöng daám phaân naân.
      Möåt höm, vaâo tiïët muâa thu, Tuyïn vûúng muöën ài sùn bùæn àïí
giaãi muöån beân truyïìn Doaän Kiïët Phuã vaâ Thiïåu Höí sùæm sûãa xe giaá
lïn àûúâng. Hai bïn tiïìn hö, hêåu uãng thùèng àïën Àöng Giao.
     Àïën núi, vua truyïìn haå traåi, vaâ dùån doâ quên sô khöng àûúåc
àaåp phaá muâa maâng, laâm chêën àöång lï dên. Àoaån truyïìn lïånh hïî ai
bùæt àûúåc nhiïìu thuá rûâng seä àûúåc troång thûúãng.
       Quên sô àua nhau buãa vêy khùæp chöën. Loâng vua rêët àeåp.
    Chùèng bao lêu, mùåt trúâi àaä gaác non Àoaâi, vua truyïìn baäi cuöåc
sùn bùæn.
     Quên sô tuên lïånh bao nhiïu phi cêìm têìu thuá àïìu buöåc troái
sùén saâng höå giaá vïì cung.
    Ài chûa dûúåc ba böën dùåm àûúâng, nhaâ vua mùåt maây böîng xêy
xêím, röìi trûúác mùæt thoaáng thêëy möåt cöî xe nhoã tûâ àaâng xa tiïën àïën.
       Trïn xe coá hai ngûúâi, tay cêìm cung tïn, hö lúán:
       - Bïå haå vêîn àûúåc maånh gioãi chûá.
     Tuyïn vûúng nhòn kyä thêëy hai ngûúâi àoá laâ Àöî Baá vaâ Taã Nho,
thêët kinh goåi keã taã hûäu hoãi thò chùèng ai thêëy gò hïët.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                            14

    Chiïëc xe nhoã kia cûá lúãn vúãn maäi trûúác mùæt, vua caã giêån heát:
    - Phaãn thêìn! Daám àïën àêy phaåm giaá sao?
    Noái xong, ruát bûãu kiïëm ra cheám.
    Böîng nghe coá tiïëng Àöî Baá vaâ Taã Nho mùæng laåi.
   - Hön quên, àaä khöng biïët sûãa mònh coân cheám ngûúâi vö töåi!
Höm nay khñ söë hön quên àaä maän, haäy lo maâ àïìn maång cho súám .
    Dûát lúâi, trûúng cung nhùçm ngay ngûåc nhaâ vua bùæn túái.
    Tuyïn vûúng heát lïn möåt traâng thêët thanh röìi teá xóu xuöëng.
    Caác quan höå giaá xuám laåi àúä dêåy, lo thuöëc men cûáu chûäa.
    Nhaâ vua öm ngûåc rïn la cho àïën luác vïì túái cung.
    Ai nêëy àïìu súå sïåt, nhòn nhau khöng biïët nguyïn do naâo xaãy ra
nhû vêåy.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      15




                                      HÖÌI 2

               BAO QUYÁNH CHUÖÅC TÖÅI, DÊNG GAÁI ÀEÅP
                 U VÛÚNG ÀÖËT LÛÃA DIÏÎU CHÛ HÊÌU


   Tûâ khi sùn bùæn úã Àöng Giao vïì, Tuyïn vûúng lêm bïånh nùång,
àïm naâo chúåp mùæt cuäng thêëy Àöî Baá vaâ Taã Nho àïën àoâi maång
     Biïët mònh khöng thïí söëng àûúåc lêu, beân cho àoâi Doaän Kiïët
Phuã vaâ Thiïåu Höí àïën àïí thaác cö.
        Hai ngûúâi naây vaâo quyâ dûúái long saâng hoãi thùm cùn bõnh..
        Vua khiïën nöåi thõ àúä dêåy vaâ noái:
     - Trêîm nhúâ sûác cuãa hai khanh múái úã ngöi àùång böën mûúi saáu
nùm, chùèng ngúâ höm nay lêm bõnh nùång, khöng thïí söëng àûúåc
nûäa, Thaái tûã laâ Cung Niïëc tuöíi tuy àaä lúán maâ tñnh tònh ngu muöåi,
xin chû khanh haäy hïët loâng phoâ taá keão hû cú nghiïåp.
        Hai ngûúâi cuái àêìu laänh maång, baái taå lui ra.
        Vûâa àïën cûãa cung xaãy gùåp quan Thaái sûã Baá Dûúng Phuå bûúác
vaâo.
        Thiïåu Höí hoãi:
    - Coá phaãi ngaâi àïën àïí thùm Bïå haå khöng? Bïånh tònh Bïå haå rêët
nguy kõch, khoá maâ söëng àùång.
        Doaän Kiïët Phuã noái:
     - Trûúác kia laâ tiïëng haát rao, nay laåi àïën höìi quyã hiïån, vêån
nûúác thêåt khoá an toaân.
        Baá Dûúng Phuå noái:
     - Àïm qua töi coá xem thiïn vùn, thêëy yïu tinh phuåc núi sao
Tûãvi. Quöëc gia coân gùåp nhiïìu tai biïën nûäa.
        Thiïåu Höí noái:
      - Tuy trúâi àõnh hún ngûúâi, song ngûúâi cuäng coá thïí thùæng maång
trúâi. Caác öng cûá noái theo thiïn àaåo maâ boã nhên lûåc sao! Caã triïìu
thêìn khöng àuã sûác chöëng laåi moåi tai biïën û?

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                             16

        Ba ngûúâi nhòn nhau, möîi ngûúâi riïng möåt yá nghô, röìi ai vïì nhaâ
nêëy.
        Àïm höm êëy Tuyïn vûúng bùng haâ.
     Khûúng Thaái hêåu beân ra yá chó triïåu caác võ laäo thêìn Doaän Kiïët
Phuã vaâ Thiïåu Höí xuêët laänh baá quan, phoâ Thaái tûã Cung Niïëc vaâo
laâm lïî cûã ai, röìi tûác võ trûúác linh cûäu, xûng hiïåu laâ U Vûúng, lêåp
con gaái Thên Baá lïn laâm Hoaâng hêåu, lêåp con trai laâ Nghi Cûåu lïn
laâm Thaái tûã, phong Thên Baá laâm Thên hêìu.
     Sau khi Tuyïn vûúng chïët, baâ Khûúng hêåu buöìn rêìu vö cuâng,
chùèng bao lêu cuäng taå thïë.
     Coân U Vûúng laåi laâ möåt öng vua baåo ngûúåc, haáo sùæc. Mùåc duâ
trong tang chïë, ngaây naâo cuäng ùn uöëng rûúåu cheâ, àùæm say vêåt duåc
àïën nöîi boã bï caã viïåc triïìu chaánh.
     Thên hêìu ngaây ngaây can giaán khöng àûúåc, buöìn giêån lui vïì
nûúác Thên taá tuác.
     Bêëy giúâ khñ söë nhaâ Chu cuäng àaä sùæp taân, nïn khiïën caác võ laäo
thêìn nhû Doaän Kiïët Phuã, Thiïåu Höí , àïìu lêìn lûúåt quy thiïn.
     U Vûúng laåi duâng Quaách cöng, Tïë cöng, vaâ con cuãa Doaän Kiïët
Phuã laâ Doaän Cêìu lïn laâm bûåc Tam cöng.
    Ba ngûúâi naây àïìu laâ nhûäng keã dua nõnh tham quyïìn, cöë võ coân
Trõnh Hûäu Baá laâ ngûúâi trung trûåc vua laåi khöng tin duâng.
        Möåt höm, thiïët triïìu taåi Kyâ Sún, coá quan thuã thêìn vaâo têu:
     - Têu Bïå haå, chùèng biïët cúá gò söng Kinh, söng Haâ , söng Laåc
cuâng àöång àêët möåt luác.
        Khöng möåt chuát lo lùæng, U Vûúng móm cûúâi noái:
        - Nuái lúã àêët àöång laâ viïåc thûúâng, nhaâ ngûúi têu vúái trêîm laâm
gò?
        Noái xong, liïìn di giaá vïì cung
    Quan Thaái sûã Baá Dûúng Phuå cêìm tay quan Àaåi phu Triïåu
Thuác Àaái than rùçng:
      - Thuúã trûúác söng YÃ, söng Laåc caån , nhaâ Haå mêët; söng Haâ caån,
nhaâ Thûúng hû; nay cuâng möåt luác ba söng àïìu àöång möåt lûúåt êëy laâ
trúâi muöën lêëp nguöìn, nhaâ Chu khoá traánh khoãi tai biïën.
        Triïåu Thuác Àaái hoãi:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        17

     - Theo dûå àoaán cuãa ngaâi thò bao giúâ múái xaãy ra tai biïën êëy?
     Baá Dûúng Phuå àaánh tay xem laåi, röìi àaáp:
    - Nïëu vua biïët rùn mònh, chuöång hiïìn laánh dûä thò trong
khoaãng mûúâi nùm, bùçng ngûúåc laåi hoåa seä túái gêëp khöng chûâng.
     Thuác Àaái nghe noái thúã daâi, cêìm tay Dûúng Phuå, noái:
    - Nay Thaánh thûúång chùèng kïí viïåc quöëc chñnh, xa nhûäng töi
trung gêìn guäi nõnh thêìn, chùèng leä chuáng ta khoanh tay ngöìi ngoá
trong luác nûúác nhaâ baåi vong. Vêåy chuáng ta phaãi can giaán, duâ àûúåc
hay khöng cuäng troân böín phêån.
     Baá Dûúng Phuå cuäng thúã daâi röìi lùæc àêìu noái:
     - Duâ chuáng ta coá laâm gò cuäng vö ñch.
    Trong luác hai ngûúâi noái chuyïån coá keã rònh moâ nghe àûúåc,
thuêåt laåi vúái Quaách cöng.
    Quaách cöng súå nïëu àïí Thuác Àaái can giaán ùæt loâi chuyïån gian
nõnh cuãa mònh, beân thùèng vaâo hêåu cung tòm lúâi saâm têu rùçng:
    - Baá Dûúng Phuå vaâ Triïåu Thuác Àaái chï bai triïìu àònh, laâm cho
dên chuáng hoang mang.
     U Vûúng noái:
      - Chuáng laâ nhûäng àûáa ngu döët biïët chi maâ baân luêån. Thoái
thûúâng, nhûäng keã ngu döët thûúâng hoåc àoâi hay xeát neát àïën cöng
viïåc cuãa thiïn haå, khanh àïí yá laâm gò cho bêån têm.
     Quaách cöng nghe noái thò cuái àêìu lui ra, mùåt maây húán húã.
    Caách vaâi ngaây sau, quan trêën thuã nuái Kyâ Sún laåi dêng biïíu vïì
têu rùçng:
     - Ba söng àïìu caån, nuái Kyâ Sún laåi lúã, àeâ chïët dên chuáng rêët
nhiïìu.
    U Vûúng khöng theâm àïí yá àïën, sai boån nöåi giaám ài tòm gaái àeåp
sung böí vaâo cung.
     Triïåu Thuác Àaái noáng loâng, dêng biïíu can rùçng:
     - Sún bùng, thuãy kiïåt laâ biïíu hiïåu cuãa thiïn tai. Vaã laåi Kyâ Sún
laâ núi dûång nghiïåp àïë vûúng nay laåi bõ lúã ài thò khöng phaãi viïåc
nhoã. Leä ra phaãi choån hiïìn taâi, àïí chung lo cûáu nûúác thò Bïå haå laåi
choån myä nûä àïí vui riïng, haå thêìn lêëy laâm höí theån.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           18

     Nhaâ vua chûa kõp noái, thò Quaách cöng àaä quyâ têu:
      - Têu Bïå haå , àêët Phong, àêët Kiïìu laâ chöî àoáng àö coân Kyâ Sún
cuäng nhû chiïëc giaây raách lêu àúâi àaä boã ài, thò viïåc nuái long àêët lúã
coá can hïå gò. ÊËy laâ Thuác Àaái coá yá khi quên, mûúån cúá àïí phó baáng
triïìu àònh, xin Bïå haå röång xeát.
     U Vûúng noái:
     - Lúâi Quaách cöng noái rêët phaãi, Thuác Àaái àaä coá yá khi quên,
trêîm khöng thïí naâo dung thûá.
     Noái röìi vua beân caách chûác Triïåu Thuác Àaái àuöíi vïì quï.
     Thuác Àaái ngûãa mùåt lïn trúâi than:
     - Nguy bang bêët nhêåp, loaån bang bêët cûá. Tuy nhiïn, ta khöng
khoãi àau loâng nhòn nhaâ Têy Chu mêët nûúác .
     Than röìi beân dùæt caã gia quyïën trúã vïì nûúác Têën.
     Luác êëy coá quan Àaåi phu Bao Hûúáng vûâa úã Bao Trung vïì, nghe
tin Thuác Àaái bõ àuöíi, beân vöåi vaä vaâo triïìu can giaán rùçng:
      - Têu Bïå haå , nûúác nhaâ àang xaãy ra nhiïìu àiïìm tai biïën, Bïå haå
laåi àuöíi caã caác töi hiïìn, thò lêëy ai phoâ xaä tùæc.
     Vua caã giêån, truyïìn bùæt Bao Hûúáng haå nguåc.
     Tûâ êëy khöng coân ai daám ngùn caãn nûäa.
     Trúã laåi viïåc ngûúâi baán cung luác trûúác, sau khi vúát àûúåc àûáa beá,
beân tröën vïì Bao Thaânh êín naáu. Nhûng vò ngheâo khoá nuöi àûáa beá
khöng nöíi, múái àem cho möåt nhaâ giaâu, hiïëm con laâ Tû àaåi àùåt tïn
àûáa beá laâ Bao Tûå.
     Naâng Bao Tûå tuöíi vûâa mûúâi böën maâ cao lúán nhû möåt thiïëu nûä
mûúâi saáu, mûúâi baãy sùæc àeåp tuyïåt trêìn, mùæt phûúång, maây ngaâi,
àaáng bêåc khuynh thaânh, khuynh quöëc. Nhûng vò úã chöën thön quï,
dêîu sùæc nûúác hûúng trúâi cuäng khöng ai biïët túái.
     Möåt höm, Höìng Àûác laâ con cuãa Bao Hûúáng, nhên thêu thuïë
laâng ài qua àêëy, thêëy Bao Tûå àang gaánh nûúác.
     Höìng Àûác àûáng sûäng súâ, chùæc lûúäi khen thêìm :
     - Laâng quï muâa nhû vêìy, sao laåi coá ngûúâi àeåp àïën thïë !
     Böîng chaâng laåi sanh ra möåt yá nghô:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     19

    - Cha ta bõ tuâ núi Kiïíu Kinh àaä ba nùm, maâ vua chûa tha.
Nay, nïëu àûúåc naâng naây àem dêng cho vua, ùæt vua tha töåi.
     Beân hoãi thùm tïn hoå röìi trúã vïì nhaâ thûa vúái meå:
     - Phuå thên con vò taánh ngay thùèng maâ traái yá vua, chûá khöng
laâm gò nïn töåi. Nay vua àang tuyïín gaái àeåp, maâ con gaái nhaâ Tû
Àaåi laåi àeåp vö ngêìn, nïëu chuáng ta mua àûúåc àem dêng cho vua,
chuöåc töåi cho phuå thên, êëy laâ kïë cuãa Taáng nghi sanh cûáu Vùn
Vûúng ngaây xûa àoá.
     Meå Höìng Àûác noái:
     - Nïëu kïë êëy maâ thaânh tûåu, àem laåi sûå sum hoåp gia àònh, thò
meå àêu coá tiïëc gò vaâng baåc.
    Àûúåc lúâi Höìng Àûác caã mûâng, àem ba trùm têëm luåa àïën nhaâ
Tû Àaåi hoãi mua naâng Bao Tûå.
    Viïåc mua baán khöng khoá khùn lùæm, vò Bao Tûå laâ con nuöi, nhaâ
Tû Àaåi àêu coá mïën tiïëc laâm chi.
      Höìng Àûác àem vïì, hûúng xöng xaå ûúáp thay àöíi xiïm y, daåy
cho biïët nhûäng pheáp tùæc cêìn thiïët, röìi dêîn àïën Kiïíu Kinh tòm caách
lo loát vúái Quaách cöng nhúâ baão têëu.
   Quaách cöng thêëy vaâng baåc, loâng mûâng rúä vaâo triïìu têu vúái U
Vûúng rùçng:
     - Bao Hûúáng ngöî nghõch oai trúâi, töåi àaáng muön thaác. Nay coá
con laâ Höìng Àûác , chùèng naâi khoá khùn tòm kiïëm khùæp núi múái àûúåc
möåt myä nhên tïn Bao Tûå, àem àïën dêng cho Bïå haå àïí chuöåc töåi
cha, xin Bïå haå nghô têëm loâng hiïëu thaão maâ lûúång xeát.
     U Vûúng nghe têu caã mûâng truyïìn dêîn Bao Tûå vaâo bïå kiïën.
     Bao Tûå bûúác vaâo quyâ laåy trûúác ngai.
     U Vûúng xem thêëy mùåt röìng ngêy ngêët, nhòn maäi khöng thöi!
     Qua möåt luác, vua múái sûåc tónh, nghô thêìm:
    - Àaä biïët bao nhiïu cung nûä tuyïín lûåa, nhûng chûa hïì coá
ngûúâi naâo chim sa caá lùån nhû vêìy.
    Beân haå chó tha Bao Hûúáng vaâ cho phuåc chûác. Laåi truyïìn dêîn
Bao Tûå vaâo möåt biïåt cung, khöng cho Thên hêåu hay.
    Àïm êëy U Vûúng say tònh caá nûúác. Vaâ, tûâ àoá chùèng luác naâo rúâi
Bao Tûå. Khi xem trùng, khi saánh nguyïåt, khi àöëi êím, luác ca xang,

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                               20

say sûa maäi núi cung Quyânh Àaâi, chùèng thiïët gò àïën viïåc triïìu
chñnh.
    Coá khi àïën mûúâi ngaây cuäng khöng thêëy vua lêm triïìu. Trùm
quan àïìu thúã than, lo lùæng.
        Coá ngûúâi àem chuyïån vua mï say Bao Tûå noái vúái Thên hêåu
hay.
    Thên hêåu tûác giêån, möåt höm dêîn boån cung nga àïën cung
Quyânh Àaâi xem hû thiïåt.
    Vûâa àïën núi, Thên hêåu thoaáng thêëy U Vûúng àang cuâng vúái
Bao Tûå kïì vai trûãng giúän.
    Thên hêåu bûúác vaâo, Bao Tûå vêîn ngöìi im, liïëc mùæt àûa tònh
nhòn vua chûá khöng àûáng dêåy chaâo àoán.
        Thên hêåu tûác khöng dùçn àûúåc, chó vaâo mùåt mùæng:
        - Loaâi tiïån tyâ mi úã àêu daám àïën àêy laâm nhú nhúáp chöën cung
vi?
        Vûâa noái, vûâa muöën xöëc túái.
        U Vûúng súå Thên hêåu laâm höîn vöåi àûáng dêåy, caãn laåi, vaâ noái:
    - Àêy laâ my nhên cuãa trêîm múái duâng, chûa àõnh ngöi thûá nïn
chûa kõp àïën ra mùæt hêåu, xin hêåu chúá chêëp nhêët laâm chi.
        Thên hêåu mùæng nhiïëc möåt höìi röìi hêå hûåc lui ra.
        Bao Tûå hoãi U Vûúng:
        - Têu Bïå haå , chùèng hay ngûúâi êëy laâ ai maâ hung dûä laâm vêåy ?
        U Vûúng noái:
     - ÊËy laâ Hoaâng hêåu àoá. Ngaây mai khanh phaãi àïën laâm lïî ra
mùæt.
        Bao Tûå laâm thinh, röìi ngaây mai cuäng chùèng ài chaâo Hoaâng
hêåu.
    Tûâ khi biïët roä sûå tònh, Thên hêåu loâng buöìn rûúâi rûúåi ngaây töëi
than thúã maäi trong cung.
        Thaái tûã Nghi Cûåu thêëy thïë quyâ têu:
     - Têu mêîu hêåu, mêîu hêåu àaä laâm chuáa tïí núi tam cung luåc
viïån, oai quyïìn nhû thïë, chùèng hay coân àiïìu chi bêët bònh maâ buöìn
baä.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        21

     Thên hêåu àúä con dêåy, hai haâng nûúác mùæt raâng ruåa, noái:
    - Con úi! Phuå vûúng con àùæm say con Bao Tûå, khöng kïí gò àïën
meå nûäa. Thên meå duâ coá bõ baåc beäo cuäng chùèng sao, duy coá giang
san sûå nghiïåp sau naây ùæt phaãi tan taânh vò tay con khöën naån àoá.
     Thaái tûã nghe noái vûâa buöìn, vûâa giêån, cêìm tay Thên hêåu noái:
     - Xin meå chúá coá sêìu bi. Ngaây mai laâ ngaây Soác (möìng möåt), phuå
vûúng con thïë naâo cuäng lêm triïìu, chûâng êëy meå sai boån cung nûä
qua núi Huyânh Àaâi beã phaá böng hoa, duå Bao Tûå ra khoãi cung, con
seä àaánh cho möåt trêån traã thuâ cho meå. Dêîu phuå vûúng con coá traách
mùæng, con xin cam chõu.
     Thên hêåu lùæc àêìu noái:
    - Con chúá nïn noáng naãy nhû thïë, àïí thuãng thónh maâ liïåu, keão
lêm vaâo àöåc kïë cuãa con dêm phuå àoá.
     Thaái tûã Nghi Cûåu hêåm hûåc ra vïì.
     Saáng höm sau, quaã nhiïn U Vûúng lêm triïìu.
     Nghi Cûåu beân sai möåt söë cung nhên qua núi Quyânh Àaâi,
chùèng noái chi hïët cûá viïåc vaác cêy àêåp phaá böng hoa.
      Boån thïë nûä trong àaâi tröng thêëy thêët kinh chaåy ra caãn laåi vaâ
la lúán rùçng:
    - Hoa naây vöën cuãa Chuáa Thûúång tröìng, àïí cho Bao Nûúng
ngoaån caãnh chúá nïn phaá phaách maâ töåi chùèng nhoã.
     Boån cung nhên vêîn khöng ngûâng tay, ûáng tiïëng àaáp:
    - Boån ta vêng lïånh Àöng cung Thaái tûã àïën beã hoa naây vïì dêng
cho Chaánh Hêåu, ai daám caãn trúã sao!
     Hai àaâng caäi vaä om soâm, laâm cho Bao Tûå àang mú maâng giêëc
àiïåp, böîng giêåt mònh thûác dêåy, bûúác ra xem thêëy böng hoa túi taã
     Bao Tûå caã giêån, toan bûúác túái àaánh boån cung nûä, chùèng deâ
Thaái tûã nuáp gêìn àêëy, nhaãy túái trúån mùæt heát:
    - Nghiïåt phuå mi laâ ngûúâi chi, danh dûå gò maâ daám xûng laâ
nûúng nûúng, chùèng kiïng ai hïët, nay ta laâm cho mi thêëy caái
nûúng nûúng cuãa mi.
     Noái dûát lúâi, Thaái tûã nùæm àêìu Bao Tûå taát cho mêëy caái.
     Bao Tûå àau quaá reá lïn.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          22

       Boån cung nûä súå haäi, àöìng quyâ moáp xuöëng àêët thûa:
       - Xin Thaái tûã haäy khoan dung, keão phiïìn loâng Chuáa thûúång
    Thaái tûã Nghi Cûåu chûa haã giêån, nhûng súå àaánh saãy tay beân
buöng Bao Tûå ra, röìi chó vaâo mùåt noái:
       - Nïëu mi coân ngaåo nghïî ta seä khöng bao giúâ àïí cho mi söëng
yïn.
       Noái xong quay goát trúã vïì Àöng cung.
    Bao Tûå biïët Thaái tûã àaánh traã thuâ cho meå, nïn phaãi dùçn loâng
nhêîn nhuåc trúã vaâo, nùçm vêåt trïn giûúâng than khoác.
       Boån cung nga thïë nûä àöìng xuám laåi khuyïn giaãi:
       - Bïì naâo cuäng coân coá Chuáa thûúång, nûúng nûúng khoác loác laâm
chi.
     Bao Tûå nùçm khoác suåt sõt maäi cho àïën luác U Vûúng baäi triïìu
bûúác vïì Quyânh Àaâi, naâng múái khoác röëng lïn.
       U Vûúng vöåi vaä bûúác vaâo hoãi:
      - Taåi sao aái khanh dung maåo nhû thïë naây? Chùèng hay coá àiïìu
gò xaãy àïën, haäy noái cho trêîm roä.
    Bao Tûå cûá khoác maäi khöng noái. Àúåi cho U Vûúng nùn nó àöi ba
phen, naâng múái ngheån ngaâo thöët ra lúâi:
      - Höm nay Thaái tûã dêîn möåt töëp cung nhên àïën haái phaá vûúân
hoa dûúái àaâi. Mùåc dêìu haânh àöång ngang taâng êëy, thiïëp cuäng chùèng
noái, Thaái tûã laåi xöng vaâo àaánh thiïëp. Nïëu chùèng coá cung nga can
giaán ùæt maång thiïëp chùèng coân.
       Noái xong laåi khoác röëng lïn nûäa.
       U Vûúng àaä roä ngoån ngaânh, vûâa vöî vïì Bao Tûå, vûâa noái:
     - AÁi khanh úi! Chó vò aái khanh khöng chõu ra mùæt Chaánh hêåu,
nïn Chaánh hêåu giêån, sai Thaái tûã laâm nhû vêåy chûá khöng phaãi taåi
Thaái tûã àêu, aái khanh chúá hiïíu lêìm maâ traách noá.
       Bao Tûå laâm ra mùåt giêån noái:
     - Thaái tûã vò meå maâ baáo thuâ, Thaánh thûúång cuäng vò Chaánh hêåu
maâ che chúã töåi löîi. Dêìu thiïëp coá chïët ài cuäng chùèng tiïëc. Song, tûâ
khi hêìu haå Thaánh thûúång àïën nay, thiïëp àaä coá mang hai thaáng.
Vêåy xin Thaánh thûúång cho thiïëp ra khoãi cung àïí baão töìn gioåt maáu
cuãa Thaánh thûúång.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       23

        U Vûúng mùåt maây buöìn baä, àúä Bao Tûå dêåy, noái:
     - Thöi, aái khanh chúá buöìn baä maâ àau loâng Trêîm. Trêîm seä xeát
xûã cöng minh.
     Röìi, nöåi trong ngaây höm êëy, vua truyïìn chó rùçng: Thaái tûã Nghi
Cûåu baåo àöång vö lïî, chùèng biïët àiïìu thaão thuêån, nïn phaãi àûa qua
nûúác Thên cho Thên hêìu daåy döî, coân nhûäng quan Thaái phoá, Thiïëu
phoá núi Àöng cung, daåy döî chùèng nghiïm, nïn thaãy àïìu bõ caách
chûác.
   Thaái tûã Nghi Cûåu àûúåc lïånh vöåi vaä vaâo cung kïu naâi, nhûng U
Vûúng àaä biïët trûúác, dùån quan giûä cûãa khöng cho vaâo.
        Thaái tûã chùèng biïët laâm sao, àaânh lïn àûúâng qua nûúác Thên cû
truá.
     Coân Thên hêåu, luön mêëy höm khöng thêëy con vaâo thùm trong
loâng lo lùæng, sai boån cung nûä doâ hoãi, múái hay Thaái tûã àaä bõ àêìy
sang nûúác Thên röìi möåt mònh bú vú, ngaây ngaây nhúá con gaâo theát
thaãm thiïët.
        Lêìn höìi ngaây thaáng thoi àûa, Bao Tûå lêm böìn sanh àùång möåt
trai.
      U Vûúng yïu mïën vö ngêìn, àùåt tïn laâ Baá Phuåc. Vaâ, cuäng tûâ
ngaây êëy, U Vûúng coá yá phïë con àñch lêåp con thûá, song chûa coá cú
höåi thuêån tiïån
    Quaách Thaåch Phuâ (tûác Quaách cöng) doâ biïët yá vua beân thûúng
nghõ vúái Doaän Cêìu, röìi thöng tû vúái Bao Tûå rùçng:
     - Thaái tûã hiïån bõ àaây ra khoãi nûúác, vêåy phaãi lêåp tûå cho Baá
Phuåc. Bïn trong cêåy coá nûúng nûúng, bïn ngoaâi chuáng töi giuáp sûác,
lo chi viïåc êëy khöng thaânh.
        Bao Tûå bùæt àûúåc tin, loâng mûâng khùæp khúãi, vöåi phuác àaáp ngay:
     - Ta cêåy nhúâ hai khanh hïët loâng baão boåc, nïëu Baá Phuåc àùång
nöëi ngöi thò viïåc giaâu sang trong thiïn haå, ta quyïët khöng bao giúâ
phuå.
      Tûâ àoá, Bao Tûå thûúâng leán sai ngûúâi têm phuác, theo doãi haânh
vi cuãa Thên hêåu , dêìu viïåc nhoã moån àïën àêu cuäng khöng qua mùåt
nöíi.
     Coân Thên hêåu söëng trong buöìn thaãm, giêån vua nhúá con, caã
ngaây khöng raáo nûúác mùæt.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         24

        Coá möåt cung nhên giaâ caã, thêëy thïë àöång loâng, kiïëm lúâi baân
baåc:
     - Têu Hoaâng hêåu, nay tònh meå con caách trúã, caã hai àïìu mang
nùång nhúá nhung, xin Hoaâng hêåu leán biïn thû gúãi sang nûúác Thên
baão Àiïån haå laâm biïíu gúãi vïì thónh töåi may ra Chuáa thûúång àöång
tònh maâ cho pheáp höìi hûúng, nhû thïë meå con àûúåc sum hoåp.
        Thên hêåu suåt suâi noái:
     - Lúâi ngûúi noái rêët phaãi, ngùåt khöng coá ai àem thû, biïët liïåu
laâm sao?
        Ngûúâi cung nhên noái:
    - Meå töi laâ Ön AÁo, biïët nghïì laâm thuöëc. Vêåy Hoaâng hêåu giaã
àau, àoâi meå töi vaâo coi maåch, röìi khiïën meå töi àem thû vïì maâ sai
anh töi ài thò khoãi lo chi hïët.
        Thên hêåu nghe theo lúâi, viïët möåt bûác thû.
        Trong thû àaåi yá nhû sau:
    Thiïn Tûã vö àaåo, mï àùæm con nghiïåt phuå, laâm cho mêîu tûã
phên ly. Nay con nghiïåt phuå laåi sanh àùång möåt àûáa con, Chuáa
thûúång yïu mïën lùæm. Vêåy con phaãi gúãi biïíu àïí thónh töåi àïí Chuáa
thûúång thûúng tònh, tha con vïì traâo. Chûâng êëy meå con gùåp nhau seä
tñnh toaán kïë khaác.
    Viïët thû xong, Thên hêåu giaã bõnh sai ngûúâi àoâi Ön AÁo vaâo
cung xem maåch.
     Tuy viïåc rêët kñn àaáo, song khöng thoaát khoãi têìm mùæt cuãa boån
tay chên Bao Tûå, chuáng hay àûúåc, chaåy vïì baáo.
        Bao Tûå nghô thêìm:
   - Àêëy chùæc laâ Thên hêåu thöng tin tûác vúái Thaái tûã. Vêåy chúâ luác
Ön AÁo ra khoãi cung, bùæt laåi maâ xeát seä biïët ngay gian.
      Thêåt vêåy, khi Ön AÁo xem maåch cho Chaánh hêåu xong, baái taå ra
vïì coá öm theo hai têëm luåa.
        Vûâa bûúác chên ra khoãi cung, bõ nöåi giaám àoán laåi hoãi:
        - Luåa naây úã àêu maâ coá vêåy?
        Ön AÁo àaáp:
    - Töi vaâo coi maåch cho Chaánh hêåu, àûúåc Chaánh hêåu tùång
thûúãng.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                          25

     Nöåi giaám àûa mùæt nhòn nhau nhû hoãi yá, röìi möåt ngûúâi bûúác
àïën giêåt têëm lûåa múã banh ra khaám xeát. Thêëy trong têëm luåa khöng
coá gò nöåi giaám laåi xuám nhau luåc soaát khùæp mònh. Böîng bùæt gùåp
trong lai aáo coá möåt phong thû, vöåi àem vïì Quyânh Àaâi dêng cho Bao
Tûå.
     Bao Tûå xem thú caã giêån, truyïìn bùæt Ön AÁo xiïìng laåi, vaâ xeá naát
hai têëm luåa quùng xuöëng àêët.
     Kõp luác U Vûúng bûúác vaâo, thêëy thïë hoãi duyïn cúá .
     Bao Tûå khoác vaâ têu rùçng:
     - Tiïån thiïëp hên haånh àûúåc vaâo chöën thêm cung, laåi àûúåc Bïå
haå ruã loâng thûúng, ún êëy dêîu àïën chïët cuäng chûa àaáp àïìn nöíi. Nay
vò thiïëp sanh àûúåc möåt muån con trai, laâm cho Chaánh hêåu àem loâng
ghen gheát, viïët thû cho Thaái tûã, lêåp mûu aám haåi. Têëm thên thiïëp
thêåt khoá maâ toaân maång.
     Noái dûát lúâi lêëy phong thû dêng cho U Vûúng xem.
     U Vûúng sûãng söët, nhêån biïët neát chûä cuãa Thên hêåu liïìn hoãi:
     - Ngûúâi naâo àaä nhêån àem bûác thû naây.
     Bao Tûå noái:
     - Ngûúâi àoá laâ Ön AÁo , hiïån Nöåi giaám coân àang giûä laåi.
     Vua àoâi dêîn Ön AÁo vaâo, röìi chùèng hoãi qua möåt tiïëng, ruát gûúm
cheám àûát laâm hai àoaån.
     Sau Nhiïm Öng coá thú than rùçng:
     Laá thû chûa loåt cûãa song ngoaâi
     Maáu àaä tuön röìi! Thêåt àùæng cay.
     AÁm àaåm thêm cung, taân khñ uêët,
     Bêng khuêng nûäa giêëc möång chûúng àaâi.
     Àïm àïën, Bao Tûå laåi thoã theã vúái U Vûúng rùçng.
      - Taánh maång cuãa meå con thêìn thiïëp hiïån nùçm trong tay Thaái
tûã, chûa biïët söëng chïët luác naâo.
     U Vûúng noái:
     - Bïì naâo cuäng coân coá trêîm àêy, Thaái tûã maâ laâm chi àùång sao.
     Bao Tûå vûâa khoác vûâa noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                     26

     Hiïån nay àûúåc nhúâ Chuáa thûúång che chúã, dêìu ai coá gheát cuäng
chùèng laâm chi, song àïën chûâng Chuáa thûúång qua àúâi, Thaái tûã lïn
nöëi ngöi, chûâng êëy quyïìn bñnh vïì tay Chaánh hêåu. Chaánh hêåu
muöën giïët meå con thiïëp luác naâo chùèng àûúåc.
    Dûát lúâi, Bao Tûå laåi khoác röëng lïn.
    U Vûúng cêìm tay thöín thûác:
     - Trêîm muöën phïë Chaánh hêåu vaâ Thaái tûã ài, àïí lêåp khanh laâm
Chaánh hêåu, vaâ Baá Phuåc laâm Àöng cung, song e quêìn thêìn chùèng
phuåc.
    Bao Tûå noái:
     - Töi nghe vua thò thuêån, maâ vua nghe töi laâ nghõch, xin Bïå haå
haäy àem yá àoá maâ hiïíu duå quêìn thêìn, xem nghõ luêån thïë naâo.
    U Vûúng móm cûúâi, noái :
    - AÁi khanh noái rêët phaãi, àïí mai trêîm seä tñnh.
     Àïm êëy Bao Tûå sai ngûúâi têm phuác ra noái vúái Quaách Thaåch
phuã vaâ Doaän Cêìu hay, àùång dûå bõ trûúác maâ ûáng àaáp.
    Ngaây thûá, U Vûúng lêm traâo, caác quan triïìu baái xong, vua
truyïìn chó triïåu hïët cöng khanh thûúång àiïån, maâ phaán rùçng:
     - Nay Chaánh hêåu sanh loâng têåt àöë, khöng kiïng nïí pheáp vua,
ngaây àïm thöët nhûäng lúâi oaá cûâu trêîm. Töåi êëy khoá dung, chû khanh
nghô thïë naâo
    Quaách Thaåch phuã quyâ têu:
    - Hoaâng hêåu laâ möåt võ quöëc mêîu, dêîu coá töåi chi cuäng khöng
nïn tra hoãi. Nïëu xeát khöng àaáng võ Chaánh cung thò xin Bïå haå choån
ngûúâi coá àûác haånh thay thïë maâ thöi.
    Doaän Cêìu cuäng quyâ xuöëng têu theo:
    - Têu Bïå haå , keã Haå thêìn tröåm nghe àûác haånh cuãa Vûúng phi
Bao Tûå, thêåt àaáng laâm chuáa trong cung lùæm.
    U Vûúng laåi hoãi :
     - Nay Thaái tûã àang úã nûúác Thên, nhû boã ngöi cuãa Thên hêåu
thò àõa võ cuãa Thaái tûã seä thïë naâo?
    Quaách Thaåch phuã têu:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        27

   - Nïëu àaä boã meå thò duâng con laâm gò nûäa. Xin Bïå haå haäy phïë
Nghi Cûåu maâ tön Baá Phuåc lïn Àöng cung.
     U Vûúng mûâng lùæm, lêåp tûác haå chiïëu bùæt Thên hêåu giam vaâo
laänh cung, cùæt ngöi Nghi Cûåu, lêåp Bao Tûå lïn laâm Chaánh hêåu, Baá
Phuåc laâm Àöng cung Thaái tûã.
     Laåi ra lïånh nïëu ai ngùn caãn seä bõ kheáp vaâo töåi phaãn nghõch.
      Quêìn thêìn nhiïìu ngûúâi lêëy laâm bêët bònh, nhûng khöng daám
noái, vò thêëy yá vua àaä quyïët, can giaán khöng ñch gò maâ haåi àïën thên.
     Baá Dûúng Phuå tûác töëc xin tûâ quan, vïì laâng dûúäng laäo, coân caác
võ trung thêìn khaác, lêìn lûúåt boã chûác cuäng nhiïìu.
     Bao Tûå tuy àûúåc phong laâm Hoaâng hêåu nhûng chûa lêëy thïë
laâm vui. Caã ngaây ñt noái, khöng cûúâi, khöng ai hiïíu nöíi àûúåc loâng
naâng caã. Coá leä naâng àang ûúác voång nhûäng caái gò xa xöi nûäa chùng?
      U Vûúng thêëy Bao Tûå khöng cûúâi, loâng bêng khuêng lo lùæng,
beân triïåu têët caã nhaåc cöng trong triïìu têåp hoåp àïën àïí àúân ca haát
xûúáng cho naâng vui, song vêîn khöng thêëy naâng cûúâi lïn möåt tiïëng
naâo.
     U Vûúng nghô thêìm:
     - Ta phïë lêåp Chaánh cung vaâ Àöng cung muåc àñch àïí laâm vui
loâng naâng, thïë maâ khöng àûúåc naâng trao cho möåt nuå cûúâi thêåt laâ
àau àúán.
     Nghô nhû vêåy beân thoã theã hoãi Bao Tûå:
     - Àúân ca nhû thïë khöng laâm cho aái khanh vui sao?
     Bao Tûå àaáp:
     - Têu Bïå haå , thêìn thiïëp nhúá laåi tiïëng xeá luåa trûúác àêy coân vui
tai hún laâ tiïëng êm nhaåc.
     U Vûúng caã mûâng noái:
     - AÁi khanh ûa nghe tiïëng xeá luåa, sao aái khanh khöng noái cho
súám.
     Noái röìi truyïìn quan giûä kho möîi ngaây àem vaâo cung möåt trùm
têëm luåa, laåi khiïën caác cung nûä khoãe maånh thay phiïn nhau xeá àïí
laâm vui Bao Tûå.
      Nhûng quaái thay! Xeá àïën bao nhiïu luåa vêîn chûa thêëy Bao Tûå
cûúâi möåt tiïëng naâo.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                              28

     U Vûúng lo lùæng, hoãi:
    - Àaä ûa tiïëng xeá luåa, vaâ luåa cuäng àaä xeá rêët nhiïìu, sao trêîm
chûa thay aái khanh vui.
     Bao Tûå mùåt lêìm lò khöng àaáp.
     U Vûúng se thùæt coäi loâng noái:
     - Thïë naâo trêîm cuäng tòm caách laâm cho aái khanh cûúâi lïn möåt
tiïëng.
    Beân ra lïånh khùæp triïìu thêìn, ai coá kïë gò laâm cho Bao Tûå cûúâi
lïn möåt tiïëng seä àûúåc thûúãng ngaân vaâng.
     Quaách Thaåch phuã quyâ têu:
      - Têu Bïå haå , ngaây trûúác Tiïn Vûúng coá lêåp mûúâi caái phong hoãa
àaâi taåi nuái Ly Sún, laåi taåo mêëy chuåc cöî tröëng rêët lúán, àïí möîi khi coá
giùåc Têy Nhung àïën xêm lêën thò nöíi lûãa gioáng tröëng lïn. Caác chû
hêìu nghe thêëy àem binh àïën cûáu. Tûâ êëy àïën nay, trong nûúác thaái
bònh, nïn phong hoãa àaâi khöng duâng àïën. Nïëu Bïå haå muöën laâm
cho Chaánh hêåu vui cûúâi, xin Bïå haå haäy cuâng Chaánh hêåu àïën Ly
sún du ngoaån, röìi nûãa àïm àöët phong hoãa àaâi lïn, àaánh tröëng cho
thêåt dûä, binh viïån caác chû hêìu ùæt àem binh àïën cûáu. Chûâng êëy,
khöng thêëy giùåc giaä gò caã, caác chû hêìu phaãi luåc tuåc keáo quên trúã
vïì, nhû thïë laâm sao Chaánh hêåu khoãi tûác cûúâi.
     U Vûúng àùæc yá vöî tay cûúâi lúán, noái :
     - Kïë êëy rêët hay!
      Beân dùæt Bao Tûå lïn Ly Sún baây tiïåc ùn uöëng röìi truyïìn quên
nöíi lûãa àöët phong hoãa àaâi.
     Luác êëy Trõnh Baá Hûäu àang laâm chûác Tû àöì taåi traâo, nghe viïåc
êëy thêët kinh, vöåi vaä chaåy àïën Ly Sún, quyâ moáp xuöëng àêët têu rùçng:
      - Têu Bïå haå , phong hoãa àaâi Tiïn Vûúng lêåp lïn laâ àïí thöng tin
tûác vúái chû hêìu khi trong nûúác coá biïën, nay vö cúá maâ Bïå haå àöët
lûãa, gaåt chû hêìu àïí laâm troâ vui, vïì sau nhúä coá àiïìu binh àao bêët
trùæc, àöët phong hoãa àaâi lïn thò ai coân tin maâ àïën cûáu viïån, xin Bïå
haå chúá nïn laâm viïåc àoá.
     U Vûúng nöíi giêån mùæng:
     - Nay thiïn haå àang vui hûúãng thaái bònh thò cêìn gò quên cûáu
viïån. Trêîm vaâ Vûúng hêåu ra àêy du ngoaån, khöng coá gò tiïu khiïín


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    29

nïn mûúån kïë laâm vui. Nïëu sau naây coá giùåc laåi can hïå gò àïën ngûúi
sao maâ ngûúi lo lùæng.
    Trõnh Baá Hûäu nghe noái thúã daâi, luãi thuãi bûúác ra.
      U Vûúng truyïìn quên àöët lûãa, vaâ gioáng tröëng lïn. AÁnh lûãa rûåc
trúâi, tiïëng tröëng vang nhû sêëm.
     Caác chû hêìu ngúä laâ Kiïíu Kinh coá giùåc, vöåi vaâng kiïím -binh,
àiïím tûúáng suöët àïm keáo àïën Ly Sún. Àïën núi thò nghe trïn lêìu
àúân ca, haát xûúáng, laåi thêëy U Vûúng cuâng Bao Tûå àang uöëng rûúåu
vui vêìy.
    Thêëy quên sô caác chû hêìu rêìm röå keáo àïën U Vûúng móm cûúâi
ra àûáng trûúác hiïn lêìu, noái lúán rùçng:
      - Trêîm may mùæn khöng coá giùåc giaä chi, chùèng daám phiïìn àïën
caác chû hêìu.
     Caác chû hêìu àïìu ngú ngaác nhòn nhau röìi beän leän cuöën cúâ, deåp
tröëng, ai vïì nûúác naây.
     Bao Tûå àûáng trïn lêìu tröng xuöëng thêëy quên lñnh khùæp núi öì
aåt keáo àïën, röìi laåi lùång leä ra vïì thñch chñ vöî tay cûúâi daâi.
    U Vûúng öm Bao Tûå vaâo loâng noái:
     - AÁi khanh úi! Möåt tiïëng cûúâi cuãa aái khanh chùèng nhûäng laâm
vui loâng ta, maâ coân tö thùæm vaån maâu tûúi trong vuä truå , êëy cuäng
nhúâ cöng cuãa Quaách Thaåch phuã àoá.
    Noái xong, truyïìn quan giûä kho lêëy ngaân vaâng àem thûúãng cho
Quaách Thaåch phuã.
    Ngûúâi sau coá baâi thú võnh viïåc àöët lûãa êëy nhû sau:
    Buöìn loâng tiïu khiïín möåt troâ chúi,
    Àöët lûãa àïm thanh àoã rûåc trúâi.
    Cúâ tröëng chû hêìu bön baã túái
     Giuáp vui chó möåt nuå cûúâi tûúi.
     Laåi noái vïì Thên hêìu, khi nghe U Vûúng phïë Thên hêåu, lêåp
Bao Tûå, loâng buöìn baä, lêåp súá gúåi àïën can rùçng:
     - Xûa vua Kiïåt mï Muåi Hyã maâ nhaâ Haå hû, vua Truå mï Àùæc Kyã
maâ nhaâ Thûúng mêët. Nay Bïå haå àùæm say Bao Tûå, phïë boã doâng
chaánh lêåp ra doâng thûá laâ traái nghôa phu thï, haåi tònh phuå tûã. Xin
Bïå haå lêëy caái gûúng nhaâ Haå, nhaâ Thûúng maâ traánh cho nhaâ Chu
khoãi àiïìu tai biïën.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       30

     U Vûúng xem súá caã giêån, vöî aán heát :
     - Quên phaãn tùåc, sao daám loaån ngön nhû thïë !
     Quaách Thaåch phuã quyâ têu:
     - Têu Bïå haå , Thên hêìu trûúác àêy thêëy Bïå haå àuöíi Thaái tûã àem
loâng oaán hêån, nay laåi nghe Chaánh hêåu bõ truêët ngöi, yá muöën mûu
phaãn, nïn múái daám dêng biïíu haâi töåi Bïå haå nhû vêåy.
     U Vûúng hoãi:
     - Nhû thïë thò nay trêîm phaãi àöëi xûã laâm sao?
     Quaách Thaåch phuã têu:
     - Thên hêìu vöën chùèng coá cöng caán chi, nhúâ Thên hêåu maâ àûúåc
phong àïën tûúác hêìu. Nay Thên hêåu vaâ Thaái tûã àaä bõ truêët phïë, thò
cuäng nïn truêët Thên hêìu xuöëng tûúác Baá nhû cuä, röìi daám binh àïën
vêën töåi àïí trûâ hêåu hoaån.
     U Vûúng y têëu, haå chó caách chûác Thên hêìu laåi khiïën Quaách
Thaåch phuã kiïím àiïím binh maä, keáo àïën nûúác Thên vêën töåi.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                         31




                                   HÖÌI 3

       KIÏÍU KINH, QUÊN KHUYÏÍN NHUNG TAÁC LOAÅN,
           ÀÖNG LAÅC, CHÊU BÒNH VÛÚNG DÚÂI ÀÖ.


     Tûâ ngaây Thên Hêìu dêng biïíu can vua, loâng núm núáp lo êu
chùèng biïët yá vua nhû thïë naâo, vöåi sai quên ài thaám thñnh.
     Quên vïì baáo:
   - U Vûúng sai Thaåch phuã laâm àaåi tûúáng, dêîn binh sang nûúác
Thên vêën töåi.
     Thên hêìu thêët kinh, höåi caác tûúáng taá thûúng nghõ.
     Thên hêìu noái:
     - Nûúác ta àaä nhoã maâ binh laåi ñt laâm sao cûå cho laåi binh vua
     Quan Àaåi phu Lûä Chûúng quyâ têu:
     - Têu Chuáa cöng, tuy nûúác ta laâ möåt chû hêìu nhoã, song Thiïn
tûã vö àaåo, ngoaâi thò boã trung duâng nõnh, trong thò phïë chaánh, lêåp
thûá, laâm lùæm àiïìu baåo ngûúåc. Nay nûúác Têy Nhung binh roâng,
tûúáng maånh, laåi giaáp ranh vúái nûúác Thên, xin Chuáa cöng gúãi thû
cêìu cûáu, mûúån binh keáo vïì Kiïíu Kinh àùång cûáu Chaánh hêåu, bùæt
vua phaãi nhûúâng ngöi cho Thaái tûã, êëy laâ noi theo gûúng Y Doaän,
Chu cöng àoá.
     Thên hêìu khen phaãi, beân khiïën ngûúâi àem möåt xe vaâng luåa
mang qua nûúác Têy Nhung mûúån quên, laåi hûáa rùçng, nïëu phaá
àûúåc Kiïíu Kinh thò vaâng baåc trong kho tûå yá muöën lêëy bao nhiïu
cuäng àûúåc.
     Nhung chuáa àûúåc thû, nghô thêìm:
     - Thiïn tûã bêët chaánh, Thên hêìu laâ võ quöëc cûåu laåi viïët thû àïën
cêìu cûáu, ta àem quên dûång laåi ngöi Thaái tûã, àoá laâ thuêån leä trúâi, rêët
húåp vúái yá ta.
     Nghô röìi sai Maäng Töëc vaâ Böåt Àònh, laâm taã hûäu tiïn phong,
àiïím binh mûúâi vaån, keáo àïën Kiïíu Kinh. Coân Nhung chuáa thöëng
laänh àaåo trung quên ài sau laâm hêåu vïå.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        32

       Àïën núi, Nhung chuáa àöëc quên vêy thaânh kñn mñt.
       Quên vaâo baáo. U Vûúng thêët kinh noái:
      - Cú bùæt mêåt, hoåa tiïn phaát. Ta chûa kõp cêët quên ài àaánh maâ
giùåc àaä àïën vêy thaânh, biïët laâm sao bêy giúâ?
       Quaách Thaåch phuã quyâ têu:
     - Xin Bïå haå sai ngûúâi àïën phong hoãa àaâi àöët lûãa lïn, têët nhiïn
caác chû hêìu àem quên àïën cûáu. Chûâng êëy trong àaánh ra ngoaâi
àaánh vö ùæt quên giùåc khöng coân àûúâng tröën thoaát.
     U Vûúng nghe lúâi, sai ngûúâi àïën Ly Sún àöët lûãa chaáy ngêët trúâi
maâ chùèng thêëy binh cuãa chû hêìu naâo àïën caã. Chó thêëy binh cuãa
Thên hêìu keáo àïën hiïåp vúái binh cuãa Nhung chuáa vêy thaânh caâng
chùåt hún.
     U Vûúng thêëy ch hêìu khöng àïën, binh giùåc cöng phaá rêët gêëp,
beân baão Quaách Thaåch phuã:
     - Thïë giùåc maånh yïëu chûa roä. Khanh ra àaánh thûã, röìi trêîm seä
choån binh maånh meä maâ tiïëp ûáng.
    Quaách Thaåch phuã tuy súå sïåt nhûng phaãi tuên haânh, dêîn binh
xe hai trùm cöî khai thaânh tiïën ra.
   Tröng thêëy Quaách Thaåch phuã, Thên hêìu chó vaâo mùåt, noái vúái
Nhung chuáa:
       - ÊËy laâ àûáa khi quên haåi nûúác, àûâng àïí noá chaåy thoaát.
       Nhung chuáa quay laåi hoãi caác tûúáng taá:
       - Ai daám ra bùæt thùçng giùåc àoá chùng?
       Böåt Àònh vung àao, vöî ngûåa àïën thûa:
       - Töi xin lêëy àêìu tïn phaãn tùåc àoá.
       Dûát lúâi, bay ngûåa àïën àaánh vúái Quaách Thaåch phuã .
     Àaánh chûa àùång mûúâi hiïåp Böåt Àònh cheám Quaách Thaåch phuã
möåt àao rúi àêìu.
      Nhung chuáa thûâa thïë, cuâng vúái Maäng Töëc , àöëc quên àïën cheám
giïët quên cuãa U Vûúng vö söë, röìi keáo vaâo thaânh, àöët phaá nhaâ cûãa
lûãa chaáy mõt muâ.
       Thên hêìu cuäng khöng biïët laâm sao ngùn caãn àûúåc haânh àöång
êëy.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       33

    Trong thaânh caã loaån, U Vûúng tñnh thïë khöng xong, beân chúã
Bao Tûå vaâ Baá Phuåc lïn xe nhoã, röìi múã cûãa sau thoaát ra khoãi thaânh.
     Quan Tû àöì Trõnh Baá Hûäu chaåy theo kïu lúán rùçng:
     - Xin Bïå haå chúá súå, coá Haå thêìn theo baão giaá àêy.
     Noái xong, àêíy xe U Vûúng, thùèng àïën Ly Sún.
     Ài doåc àûúâng gùåp Doaän Cêìu hú haãi chaåy àïën têu:
      - Têu Bïå haå , Khuyïín Nhung àöët hïët cung thêët, chúã hïët vaâng
baåc trong kho. Coân Quaách cöng àaä tûã trêån röìi.
     U Vûúng run rêíy höëi Trõnh Baá Hûäu àêíy xe ài cho mau.
    Khi àïën Ly Sún, Trõnh Baá Hûäu laåi àöët phong hoãa àaâi lïn, khoái
bay ngêët trúâi xanh, maâ cuäng khöng thêëy chû hêìu àïën cûáu.
     Chùèng bao lêu, quên Khuyïín Nhung traân túái, vêy dûúái chên
nuái àöng ngheåt.
     U Vûúng vaâ Bao Tûå àïìu thêët kinh, nhòn xuöëng chên nuái maâ
khoác roâng.
     Trõnh Baá Hûäu têu:
     - Viïåc àaä gêëp röìi, haå thêìn xin liïìu mònh baão giaá, àûa Bïå haå ra
khoãi voâng vêy, qua bïn nûúác töi röìi liïåu bïì khöi phuåc.
     U Vûúng noái:
     - Búãi trêîm chùèng nghe lúâi thuác phuå nïn múái àïën nöîi naây. Nay
trêîm chó coân nhúâ úã tay thuác phuå maâ thöi.
     Trõnh Baá Hûäu beân khiïën ngûúâi nöíi lûãa àöët Ly cung ài, àùång
gaåt Khuyïín Nhung, röìi phoâ U Vûúng xöng xuöëng nuái.
     Trõnh Baá Hûäu cêìm xaâ mêu ài trûúác múã àûúâng, Doaän Cêìu phoâ
meå con Bao Tûå theo sau U Vûúng.
     Ài chûa àùång bao xa, gùåp viïn cêån tûúáng cuãa Khuyïín Nhung
laâ Cöí Lyá Xñch xöëc àïën àoán àûúâng.
     Trõnh Baá Hûäu caã giêån, hûú xaâ mêu rûúåt àaánh.
     Hai àaâng àaánh chûa àùång mûúâi hiïåp Cöí Lyá Xñch cûå khöng laåi
bõ Trõnh Baá Hûäu àêm nhaâo xuöëng ngûåa.
     Àaâng sau, binh sô laåi oá lïn, Trõnh Baá Hûäu quay nhòn laåi, thêëy
Böåt Àònh àem binh truy caãn.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                     34

   Quên Khuyïín Nhung quaá maånh, Trõnh Baá Hûäu chó coá möåt
mònh khöng laâm sao cûå cho nöíi, àaánh àúä möåt höìi, bõ tïn boã maång!
     Coân xe cuãa U Vûúng bõ Maäng Töëc bùæt laåi àem naåp cho Nhung
chuáa
     Nhung chuáa ruát àao cheám U Vûúng vaâ Baá Phuåc. Coân Bao Tûå,
vò thêëy xinh àeåp, nïn Nhung chuáa khöng cheám bùæt vïì núi trûúáng
maâ giao hoan, thuâ laåc.
    Doaän Cêìu quaá súå haäi nuáp trong xe, bõ quên Khuyïín Nhung
tröng thêëy, keáo cöí ra maâ cheám.
     Giûäa luác àoá, Thên hêìu thêëy lûãa dêåy trong cung liïìn àem binh
vaâo chûäa, vaâ thaã Thên hêåu ra. Àoaån ài tòm U Vûúng, song khöng
thêëy àêu caã.
    Böîng thêëy Nhung chuáa àem binh vaâo thaânh cûúâi haã hï noái:
    - Töi àaä giïët hön quên röìi.
    Thên hêìu kinh ngaåc, noái:
    - Töi muöën àem binh vêën töåi àïí rùn vua khöng ngúâ laåi xêíy ra
cú höåi naây. Chuáng ta khöng laâm sao traánh khoãi mang tiïëng vïì sau.
    Noái röìi sai ngûúâi khêm liïåm, laâm lïî an taáng U Vûúng.
      Chön cêët xong, Thên hêìu trúã vïì Kinh sû, baâi tiïåc àaäi àùçng
Nhung chuáa àïí taå ún, vaâ lêëy vaâng luåa trong kho sùæp lïn mûúâi xe,
àïí laâm quaâ tiïîn haânh àûa Nhung chuáa vïì nûúác.
     Nhûng khöng ngúâ Nhung chuáa lêëy viïåc giïët U Vûúng laâm cöng
traång, khöng chõu àem binh vïì, cûá lêín quêín núi Kinh thaânh ùn
uöëng, chúi búâi, phaá phaách nhên dên. Ai naây àïìu oaán traách.
     Thên hêìu khöng biïët laâm thïë naâo, tuáng phaãi laâm thû sai
ngûúâi àem àïën ba xûá chû hêìu: Têën hêìu Cú Cûâu nûúác Bùæc Löå, Vïå
hêìu Cú Hoâa nûúác Àöng Löå, vaâ Têìn hêìu Dinh Khai nûúác Têy Löå.
      Laåi sai ngûúâi qua bïn nûúác Trõnh, àem viïåc Trõnh Baá Hûäu bõ
tûã trêån tin cho Thaái tûã Quêåt Àöåt (con cuãa Trõnh Baá Hûäu) àem
quên qua baáo thuâ.
     Thaái tûã Quêåt Àöåt tuöíi múái mûúâi ba, maâ mònh cao taám thûúác,
sûác maånh phi thûúâng, laåi thöng minh taâi trñ ñt ngûúâi saánh kõp.
     Ngaây kia, nghe àûúåc tin cha tûã trêån, àau xoát khöng cuâng, liïìn
mùåc tang phuåc, àem ba trùm cöî xe trêån sang Kiïíu Kinh baáo thuâ.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        35

       Nhung chuáa hay tin kiïím àiïím binh maä, àïì phoâng dûå chiïën.
    Vûâa àïën núi Thaái tûã Quêåt Àöåt muöën ra quên, nhûng Cöng tûã
Thaânh can rùçng:
     - Binh ta àûúâng xa múái àïën, coân mïåt moãi, nïëu àaánh e khoá
thùæng. Xin cûá an dinh haå traåi, chúâ binh caác nûúác chû hêìu keáo àïën,
hiïåp sûác cöng phaá thò múái thaânh cöng àùång.
       Quêåt Àöåt noái:
      - Binh quyá thêìn töëc. Nïëu àúåi lêu chïính maãng loâng quên. Vaã
laåi, nhên luác binh Khuyïín Nhung àang bï trïî, khöng àaánh àïí traã
thuâ cha coân àúåi chûâng naâo.
     Noái xong, thuác quên ra trêån, àïën trûúác cûãa thaânh kïu Nhung
chuáa mùæng rùçng:
     - Húäi tïn giùåc moåi! Haäy àem àêìu maâ naåp cho ta àïí àïìn laåi töåi
phaãn phuác!
       Trïn thaânh khöng ai ra ûáng àaáp.
       Quêåt Àöåt tûác giêån, truyïìn quên cöng phaá.
     Trong luác quên sô àang phaá thaânh rêët hùng, thò böîng nghe
möåt höìi thanh la nöíi lïn vang dêåy núi phña rûâng rêåm, röìi möåt àaåo
quên keáo ra (àoá laâ àaåo binh cuãa Nhung chuáa sai phuåc sùén úã àoá).
       Quêåt Àöåt vöåi vaâng xua binh àoán àaánh.
    Trong luác hai bïn àang xaáp trêån, trong thaânh laåi coá tiïëng
thanh la nöíi lïn, cûãa thaânh múã röång, trong thaânh xöng ra möåt àaåo
binh nûäa.
      Quêåt Àöåt bõ hai àaåo binh cuãa Böåt Àònh vaâ Maäng Töëc àaánh eáp
laåi möåt lûúåt, laâm cho binh sô röëi loaån boã chaåy.
   Quêåt Àöåt cuäng hoaãng vña, giuåc ngûåa chaåy daâi. Chaåy àïën ba
mûúi dùåm múái daám an dinh haå traåi.
       Quêåt Àöåt bõ thêët trêån trúã vïì than thúã vúái Cöng tûã Thaânh rùçng:
       - Búãi ta khöng nghe lúâi nïn múái mang thaãm baåi, nay liïåu laâm
sao?
       Cöng tûã Thaânh àaáp:
     - Tûâ àêy àïën Böåc Dûúng khöng xa, Vïå hêìu laâ ngûúâi tûâng traãi,
vêåy xin chuáa cöng haäy àïën àoá cêìu cûáu ngûúâi, röìi hiïåp binh têën
cöng möåt lûúåt múái thùæng nöíi.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                            36

        Quêåt Àöåt nghe theo khiïën àêíy xe sang Böåc Dûúng thaânh.
    Ài àûúåc vaâi ngaây, böîng thêëy möåt àaåo binh maä cúâ xñ röån raâng,
cêìm àêìu laâ möåt võ chû hêìu mùåc aáo gêëm, buöåc àai vaâng, toác xanh
rêu baåc, giöëng nhû möåt võ tiïn thêìn giaáng thïë. (Ngûúâi àoá laâ Vïå
Cöng, tïn Cú Hoâa, tuöíi àaä chñn mûúi).
        Quêåt Àöåt mûâng rúä, dûâng binh laåi, kïu lúán :
      - Töi laâ Thaái tûã nûúác Trõnh, tïn Quêåt Àöåt, bõ Khuyïín Nhung
xêm phaåm Kinh sû, giïët cha töi, töi àem binh vêën töåi, chùèng ngúâ
laåi bõ thua, phaãi àïën àêy cêìu cûáu ngaâi.
        Vïå Cöng xuöëng ngûåa thuã lïî vaâ noái:
     - Thaái tûã haäy an loâng. Töi nguyïån àem binh giuáp àúä. Vaã laåi töi
coá nghe binh Têën vaâ Têìn cuäng sùæp àïën àêy thò coá lo chi khöng trûâ
àûúåc luä giùåc àoá!
     Quêåt Àöåt cuái àêìu caãm taåi röìi hiïåp binh cuâng vúái Vïå Cöng keáo
àïën Kiïíu Kinh.
     Àïën núi binh hai nûúác chû hêìu Trõnh, Vïå haå traåi caách Kinh
thaânh hai mûúi dùåm, laåi sai quên ài thaám thñnh tin tûác nûúác Têìn
vaâ nûúác Têën.
        Quên thaám thñnh vïì baáo:
    - Phña Têy coá tiïëng chiïng tröëng vang traåi, laåi coá möåt ngoån cúâ
thïu chûä "Têìn" rêët lúán.
        Vïå Cöng noái:
     - Nûúác Têìn tuy laâ möåt nûúác Phuå Dung (nûúác phuå chû hêìu,
phaãi cöëng hiïën vaâ nghe theo lïånh nûúác chû hêìu) ñt binh maä, song
binh tûúáng rêët tinh nhuïå, àaä laâm cho rúå Khuyïín Nhung lùæm phen
khiïëp súå.
        Noái vûâa dûát lúâi thò laåi coá tin baáo:
        - Quên nûúác Têën cuäng àaä keáo àïën àoáng núi phña Bùæc.
        Vïå Cöng mûâng rúä, noái:
     - Quên hai nûúác Têìn, Têën àaä keáo àïën thò coân lo gò àaåi sûå
chùèng thaânh.
        Beân sai ngûúâi sang múâi Têìn Cöng vaâ Têën Cöng àïën höåi kiïën.
        Trong giêy phuát, hai võ chû hêìu êëy àïìu àïën traåi Vïå Cöng àaâm-
àaåo.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      37

    Thêëy Quêåt Àöåt mùåc tang phuåc Têìn Cöng vaâ Têën Cöng hoãi:
    - Chùèng hay ngûúâi êëy laâ ai vêåy?
    Vïå Cöng àaáp:
    - Àoá laâ Thaái tûã Quêåt Àöåt, con cuãa Trõnh Baá àoá.
    Àoaån kïí laåi chuyïån U Vûúng vaâ Trõnh Baá Hûäu bõ chïët.
    Hai võ chû hêìu Têìn, Têën ngêåm nguâi thûúng tiïëc.
    Vïå Cöng noái:
      - Nay laäo phu àaä giaâ yïëu, àïën àêy cuäng chó vò nhiïåm vuå thêìn
tûã. Vêåy trùm viïåc xin uãy thaác cho hai ngaâi àõnh liïåu, chùèng hay hai
ngaâi àaä coá kïë hoaåch naâo chûa ?
    Têìn Cöng àaáp:
     - Quên Khuyïín Nhung chùèng qua tham tiïìn mï sùæc maâ taác
loaån kinh thaânh. Nay binh ta múái àïën chùæc chuáng chûa kõp àïì
phoâng. Vêåy àïm nay chia quên laâm ba mùåt, Àöng, Nam, Bùæc, maâ
àaánh vaâo möåt lûúåt, coân phña Têy àïí cho Trõnh Thaái tûã àem quên
mai phuåc. Laâm nhû thïë ùæt troån thùæng.
     Vïå Cöng khen laâ diïåu kïë. Möîi ngûúâi trúã vïì lo viïåc àiïím quên.
      Luác bêëy giúâ, Thên hêìu úã trong thaânh hay àûúåc coá binh böën
nûúác àïën, trong loâng mûâng rúä, leán baân vúái Chu Cöng Huyïën rùçng:
     - Böën nûúác àaä hiïåp binh, thïë naâo cuäng chia laâm böën àaåo cöng
phaá. Vêåy ta chúâ hoå phaá thaânh seä múã cûãa ra ûáng tiïëp.
     Àoaån baân vúái Nhung chuáa sai Böåt Àònh chúã vaâng baåc luåa laâ vïì
nûúác àïí búát vêy caánh. Laåi khiïën Maäng Töëc keáo binh Khuyïín
Nhung ra ngoaâi thaânh cûå àõch.
    Nhung chuáa àêu roä kïë cuãa Thên hêìu, ngúä thiïåt nïn laâm theo.
      Maäng Töëc keáo binh ra khoãi thaânh àoáng traåi núi cûãa phña Àöng
àúåi raång ngaây seä giao chiïën, khöng deâ qua àïën canh ba, binh Vïå
àïën cûúáp traåi, tuáng thïë phaái boã chaåy.
    Binh ba nûúác öì lïn phaá thaânh möåt lûúåt, Thên hêìu vöåi vaä múã
tung böën cûãa thaânh cho quên ngoaâi traân vaâo.
     Nhung chuáa àang nguã say, hay àûúåc tin kinh haäi vöåi lïn ngûåa
chaåy ra cûãa phña Têy gùåp àaåo binh phuåc cuãa Quêåt Àöåt chêån laåi.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      38

     Hai àaâng rûúác àaánh. Àûúng khi nguy cêëp xaãy coá àaåo binh
thua cuãa Maãng Töëc keáo àïën giaãi vêy, nïn Nhung chuáa múái chaåy
thoaát àûúåc.
     Quêåt Àöåt khöng àuöíi theo, keáo quên vaâo thaânh höåi vúái caác
nûúác.
     Luác bêëy giúâ Bao Tûå àang nguã, giêåt mònh thûác dêåy thêëy Nhung
chuáa boã chaåy, laåi nghe böën mùåt thaânh quên sô oá vang, muöën theo
Nhung chuáa song khöng kõp, tuáng thïë phaãi ruát gûúm tûå vêîn.
     Öi thöi! Höìng nhan möåt kiïëp, caánh hoa sùæc nûúác hûúng trúâi
múái dûåa húi àöng phong àaä phaãi dêåp vuâi dûúái laân mûa baäo, khöng
keã xoát thûúng.
    Ngûúâi sau coá baâi thú traách Bao Tûå nhû sau:
    Möåt kiïëp höìng nhan möåt nuå cûúâi!
    Phong àaâi khoái toãa chûãa múâ phai.
    Nuå cûúâi coân maäi rung trong gioá,
    Nhung Khuyïín, U Vûúng ai húäi ai!
    Ngaây êëy Thên hêìu àùåt tiïåc khoaãn àaäi.
    Trong luác àang ùn uöëng, Vïå Cöng buöìn baä buöng àuãa noái:
     - Nûúác biïën, vua mêët, chuáng ta coân vui sûúáng gò maâ ngöìi ùn
uöëng?
    Caác chû hêìu nghe noái àïìu àûáng dêåy voâng tay thûa rùçng:
    - Chùèng hay hiïìn hêìu coá àiïìu chi daåy baão chùng?
     Vïå Cöng noái:
     - Nûúác khöng thïí àïí möåt ngaây khöng coá vua. Nay Thaái tûã coân
úã bïn nûúác Thên vêåy phaãi rûúác vïì maâ tön lïn Thiïn tûã.
    Têìn tûúáng cöng noái:
    - Hiïìn hêìu noái rêët phaãi, chuáng ta núä naâo ùn uöëng vui vêìy maâ
quïn nhiïåm vuå troång àaåi àoá sao!
    Quêåt Àöåt noái:
     - Töi chûa coá cöng caán chi, xin nguyïån qua nûúác Thên rûúác
Thaái tûã cho.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        39

    Vïå Cöng caã mûâng, roát rûúåu khuyïn múâi röìi lêåp tûác viïët biïíu
chûúng vaâ sûãa sang xe giaá ài àoán Thaái tûã. Caác chû hêìu àïìu xin
àem quên theo höå töëng.
     Quêåt Àöåt noái:
     - Viïåc naây khöng phaãi laâ viïåc ài àaánh giùåc, chùèng cêìn phaãi
nhiïìu quên. Chó möåt àaåo quên cuãa töi àêy cuäng àuã röìi.
     Höm sau, Quêåt Àöåt lïn àûúâng sang nûúác Thên.
     Luác bêëy giúâ Thaái tûã Nghi Cûåu àang úã nûúác Thên, ngaây ngaây
buöìn bûåc, khöng biïët Thên hêìu ra ài àaä lêu laânh dûä thïë naâo, xaãy
coá quên vaâo baáo rùçng:
    - Trõnh Thaái tûã àem biïíu chûúng àïën rûúác Thaái tûã vïì Kiïíu
Kinh.
   Thaái tûã Nghi Cûåu nghe noái, lêåt àêåt ra rûúác vaâo, giúã biïíu ra
xem múái hay U Vûúng àaä thaác vïì tay Khuyïín Nhung, liïìn khoác oaâ.
     Quêåt Àöåt têu:
     - Xin Thaái tûã lêëy giang sún, xaä tùæc laâm troång, trúã vïì tûác võ cho
an loâng dên.
     Thaái tûã noái:
      - Nay ta àaä mang danh bêët hiïëu vúái thiïn haå, leä ra khöng nïn
trúã vïì trõ nûúác, nhûng chùèng leä khöng nïí lúâi caác trêën chû hêìu .
     Noái röìi beân sûãa soaån lïn xe trúã vïì Kinh.
    Vïì àïën núi, thêëy caác trêën chû hêìu àaä dêîn binh ra caách thaânh
ba mûúi dùåm àoán tiïëp.
     Thaái tûã vaâo thaânh, thêëy cung àiïån hoang taân sêåp àöí, loâng buâi
nguâi ûáa lïå, röìi phuång mïånh Thên hêìu laâm lïî caáo miïëu maâ lïn ngöi,
xûng hiïåu Chu Bònh vûúng.
     Caác chû hêìu vaâ baá quan triïìu baái tung hö.
     Bònh vûúng cêìm tay Thên hêìu phaán rùçng:
    - Trêîm laâ ngûúâi àaä bõ phïë, maâ coân àùång hûúãng nghiïåp töí töng
nhû vêìy cuäng laâ nhúâ úã Quöëc cûåu.
     Noái xong, beân phong chûác Thên hêìu laâm Thên cöng.
     Thên hêìu têu:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        40

     - Têu Bïå haå , Kiïíu Kinh khöng mêët laâ nhúâ coá quên caác chû hêìu
keáo vïì giaãi toãa. Haå thêìn àaä khöng ngùn caãn nöíi Khuyïín Nhung àïí
laâm haåi Tiïn Vûúng thò thêåt laâ àùæc töåi.
     Noái röìi tûâ chöëi khöng nhêån.
    Bònh vûúng laåi gia phong cho caác trêën chû hêìu vaâ phong haâm
ên cho Trõnh Baá Hûäu röìi yïët baãn phuã duå nhên dên.
     Ngaây thûá, vua Bònh vûúng lûu Vïå Cöng laâm Tû àöì, Quêåt Àöåt
laâm Khanh sô taåi triïìu, Chu Cöng Huyïìn laâm Thaái tûã cuâng coi viïåc
nûúác. Riïng Thên hêìu vaâ Têìn tûúáng cöng vò àêët nûúác giaáp ranh vúái
Khuyïín Nhung nïn phaãi caáo tûâ ra vïì.
      Thên hêìu thêëy Quêåt Àöåt tûúáng maåo khöi ngö, thöng minh
xuêët chuáng, beân àem con gaái mònh laâ Khûúng thõ gaã cho Quêåt
Àöåt.
    Nhung chuáa, tûâ ngaây keáo quên vaâo Kiïíu Kinh àaä thuöåc àûúâng
thuöåc naâo, tuy bõ caác chû hêìu àaánh baåi song quên sô coân àöng, laåi
nghô àïën cöng lao khoá nhoåc maâ khöng àûúåc hûúãng gò, thò giêån lùæm,
xua quên vaâo àaánh phaá chiïëm möåt nûäa àêët Kyâ Phong laâm chöî truá
quên àïí xêm lêën Kiïíu Kinh.
     Bònh vûúng thêëy àêët Kiïíu Kinh trong mêëy thaáng giùåc giaã taân
phaá, cung thêët bõ hû, phong caãnh tiïu àiïìu, coá yá muöën dúâi àö sang
Laåc ÊËp, beân triïåu caác quan hoãi yá kiïën..
     Caác quan cuâng têu:
     - Laåc ÊËp laâ núi trung têm cuãa thiïn haå, nïn trûúác àêy Tiïn
Vûúng àaä ra cöng sûãa sang rêët vûäng chùæc, goåi laâ Àöng Àö. Nùm
naâo úã àoá cuäng coá höåi chû hêìu. Nay nïëu Bïå haå muöën dúâi àö sang àoá
thò tiïån lùæm.
     Vïå Cöng nghe caác quan têu, thúã daâi, röìi cuái àêìu têu:
     - Têu Bïå haå , Haå thêìn àaä hún chñn mûúi tuöíi, àûúåc Bïå haå tûúãng
tònh cho dûå vaâo quöëc sûå, nay nïëu caác quan luêån nhû vêåy maâ haå
thêìn khöng noái e mang töåi bêët trung. Vaã chùng Kiïíu Kinh laâ núi
lêåp nghiïåp àïë, böën bïì nuái söng hiïím trúã, coân Àöng Àö tuy laâ giûäa
uám nûúác, nhûng tröëng traãi, khöng laâm sao traánh nöíi muäi giùåc.
     Bònh vûúng noái:
     - Trêîm cuäng biïët Kiïíu Kinh laâ núi Tiïìn Vûúng lêåp nghiïåp, leä
ra phaãi gòn giûä khöng nïn boã phïë, song hiïån nay Khuyïín Nhung
cûúáp lêën núi Kyâ Phong, thïë rêët hung hùng. Trong cung, caác kho

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                         41

taâng bõ chaáy, nïëu sûãa sang e töën cöng cuãa muön dên. Cûåc chùèng àaä
trêîm múái dúâi àö qua àoá maâ thöi.
     Vïå Cöng têu:
     - Khuyïín Nhung laâ luä saâi lang chùèng nïn cho noá vaâo nûúác. Búãi
Thên hêìu tñnh liïìu, mûúån binh cuãa noá chùèng khaác naâo múã cûãa
rûúác keã cûúáp vaâo, cho nïn cung thêët phaãi tan, Tiïn Vûúng bõ haåi.
Nay Bïå haå nïn coi àoá laâ möåt möëi thuâ, quyïët loâng rûãa hêån, bùæt
Khuyïín Nhung möí mêåt àem tïë núi Thaái miïëu àïí laâm gûúng. Nïëu
Bïå haå traánh keã thuâ thò keã thuâ seä tòm Bïå haå maâ túái. Thuúã trûúác
Ngu Thuêën laâm vua úã nhaâ tranh thïìm àêët, vua Àaåi Voä úã cung
thêëp heåp maâ khöng tûúãng laâ xêëu, xin Bïå haå xeát laåi.
     Chu Cöng-huyïën quyâ têu:
     - Têu Bïå haå , lúâi luêån cuãa quan Tû àöì khöng àuáng vúái quyïìn
biïën. Trûúác kia Tiïn Vûúng boã viïåc quöëc chñnh, laâm röëi àaåo cang
thûúâng maâ sanh giùåc. Viïåc êëy àaä lúä röìi khöng phaãi noái laâm chi.
Nay Bïå haå muöån boã hïët nhûäng caái gò xêëu xa luác trûúác, laâm cho moåi
ngûúâi ai cuäng thêëy rùçng Bïå haå laâ tûúång trûng cho möåt sûå kiïën
quöëc múái meã, thïë thò viïåc dúâi àö rêët coá aãnh-hûúãng töët trong loâng baá
taánh.
     Vïå Cöng lùæc àêìu, têu:
     - Têu Bïå haå, thùæng giùåc phaãi cùn cûá úã loâng ngûúâi, maâ coân haäy
dûåa trïn sûác maånh, nghôa laâ phaãi giûä àûúåc nhûäng chöî hiïím yïëu.
Nay Thên hêìu àem Khuyïín Nhung vaâo nûúác àùång thò cuäng coá thïí
deåp noá àùång. Xin Bïå haå sai sûá hoãi ngûúâi xem coá kïë naâo hay chùng?
    Luác àang thûúng nghõ, böîng coá tin Thên hêìu sai ngûúâi àem
vùn biïíu àïën.
     Bònh vûúng múã ra xem, thêëy trong vùn biïíu viïët nhû sau:
     Giùåc Khuyïín Nhung àem quên xêm lêën nûúác Thên, xin Bïå haå
nghô tònh àem binh cûáu ûáng, keão nûúác Thên khoá bïì giûä nöíi.
     Xem biïíu xong, Bònh vûúng noái:
    - Thên hêìu lo phêån mònh chûa xong, laâm sao lo viïåc trêîm.
Thöi, yá trêîm àaä quyïët caác khanh khaá tuên lúâi
     Àoaån truyïìn quan Thaái sû choån ngaây dúâi àö.
     Vïå Cöng têu:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      42

     - Nay vò traánh giùåc maâ Bïå haå dúâi àö, e loâng dên khöng traánh
khoãi ly taán. Vêåy xin Bïå haå cho pheáp Haå thêìn àùng baãng cho nhên
dên hay àaä.
    Vua nhêåm lúâi. Vïå Cöng beân àùng baãng truyïìn-duå dên chuáng
ai muöën theo qua Àöng Àö thò sùæm sûãa maâ ài.
    Kïë àoá quan Chuác-sûã laâm vùn biïíu caáo vúái nhaâ Thaái miïëu, röìi
quan Lïî Böå phoâ thêìn chuã baãy miïëu lïn xe ài trûúác.
    Têìn Tûúng Cöng nghe tin vua thiïn àö liïìn thên haânh àem
quên höå giaá.
    Dên gian giaâ treã dòu àùæt nhau theo vua chùèng biïët bao nhiïu.
    Têìn Vùn möång thêëy con trúâi
    Trõnh chuáa nhòn thûúng meå dûúái hêìm
     Khi Bònh vûúng àïën Laåc Dûúng thêëy phong caãnh töët tûúi, dên
cû truâ mêåt khöng keám gò Kiïíu Kinh, trong loâng mûâng rúä.
     Kinh Àö àõnh xong, caã chû hêìu àïìu dêng biïíu chuác mûâng, duy
chó coá nûúác Súã chùèng thêëy àïën.
    Bònh vûúng nöíi giêån muöën khúãi binh vêën töåi.
    Quêìn thêìn can rùçng:
     - Nûúác Súã chùèng tuên vûúng hoá a àaä lêu, xûa Tuyïn vûúng
phaãi lùæm phen chinh phuåc. Tûâ àoá cûá haâng nùm àem cöëng hiïën möåt
xe thanh mao àïí duâng àùåt rûúåu maâ tïë tûå. Lïå êëy cuäng chó cho coá
chûâng àoá thöi. Nay Bïå haå múái dúâi àö, loâng ngûúâi chûa àõnh, nïëu
àem binh chinh phaåt e khoá thùæng. Xin Bïå haå chúâ cho binh huâng
tûúáng maånh seä tñnh àïën viïåc àoá cuäng chùèng muöån chi.
    Bònh vûúng nghe noái cuäng àöíi giêån laâm vui, khöng tñnh viïåc
chinh Nam nûäa.
    Kïë àoá Têìn Vûúng Cöng caáo tûâ vïì nûúác.
    Bònh vûúng noái:
      - Nay àêët Kyâ Phong bõ giùåc Khuyïín Nhung chiïëm giûä, quêëy
röëi dên laânh. Nïëu nhaâ ngûúi àaánh àuöíi àûúåc thò ta cho àêët êëy àïí
àïìn àaáp laåi cöng höå giaá thiïn àö.
     Têìn tûúng cöng baái maång lui vïì, sùæm sûãa binh maä lo kïë àaánh
àeåp Khuyïín Nhung.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     43

     Chùèng bao lêu, giùåc Khuyïín Nhung bõ giïët saåch, tûúáng
Khuyïn Nhung laâ Böåt Àònh vaâ Maäng Töëc àïìu tûã trêån, coân Nhung
chuáa tröën ra giaäi àêët hoang núi phña Têy maâ taåm truá.
     Àêët Kyâ Phong saát nhêåp vaâo nûúác Têìn, röång raäi hún ngaân dùåm.
     Tûâ êëy nûúác Têìn trúã nïn àaåi quöëc.
     Thu nhêån àêët Kyâ Phong chùèng bao lêu thò Têìn Tûúng Cöng
mêët, con laâ Têìn Vùn Cöng lïn kïë võ.
      Möåt höm, Vùn Cöng nùçm möång, thêëy möåt con trùn lúán, tûâ trïn
trúâi sa xuöëng, trong giêy phuát laåi hoáa ra möåt àûáa beá kïu Vùn cöng
noái:
    - Ta laâ con trúâi sai xuöëng baáo cho nhaâ ngûúi àûúåc biïët: Nhaâ
ngûúi seä laâm Baåch àïë giûä nghiïåp núi phña Têy.
     Noái röìi biïën mêët.
     Vùn Cöng àem viïåc êëy hoãi Thaái sûã Àön.
     Quan Thaái sûã têu:
     - Sùæc baåch laâ sùæc cuãa phña Têy. ÊËy laâ àiïìm trúâi cho Chuáa cöng
laâm chuã khùæp phûúng Têy àoá. Vêåy phaãi taå ún trúâi àêët.
     Vùn Cöng beân lêåp miïîu núi Phu ÊËp maâ thúâ, laåi giïët con trêu
trùæng àïí tïë.
     Kïë àoá, coá ngûúâi úã xûá Trêìn Thûúng sùn àûúåc möåt con thuá, hònh
thuâ giöëng heo, nhûng löng cûáng maâ nhoån, àaánh khöng chïët. Hoå
khöng biïët con gò, beân àem dêng cho Vùn Cöng. Nhûng, khi ài àïën
nûãa àûúâng thò gùåp hai àûáa treã chó con vêåt êëy noái: Con thuá naây tïn
con Võ, thûúâng úã dûúái àêët, hay ùn oác ngûúâi chïët. Hïî àaánh nhùæm oác
noá thò noá chïët.
     Con vêåt liïìn àaáp rùçng:
     - Hai àûáa con nñt naây laâ Trô tinh hiïån lïn. Hïî bùæt àùång con
tröëng thò laâm Vûúng, bùæt àùång con maái thò laâm Baá.
     Hai àûáa treã nghe con vêåt noái, liïìn biïën mêët.
     Con thuá cuäng biïën theo.
     Ngûúâi ài sùn kinh haäi, lêåt àêåt baáo cho Vùn Cöng hay.
     Vùn Cöng liïìn lêåp miïëu núi nuái Trêìn Thûúng àïí thúâ Trô tinh.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           44

     Thuúã êëy taåi nuái Chung Nam coá cêy Tûã lúán, Vùn Cöng muöën
àöën vïì xêy cêët cung àiïån, nhûng cûa khöng àûát, buáa chùåt khöng
vö. Ai nêëy lêëy laâm laå.
     Möåt àïm kia, coá ngûúâi nùçm nguã dûúái göëc cêy nghe möåt bêìy
quyã àïën chuác mûâng cêy êëy.
        Laåi coá tiïëng hoãi:
    - Nïëu Têìn vûúng sai ngûúâi boã toác xoäa, vaâ lêëy chó àoã quêën xung
quanh thên cêy thò laâm thïë sao?
    Saáng höm sau ngûúâi êëy àem cêu chuyïån baáo laåi cuâng Vùn
cöng.
        Vùn Cöng sai ngûúâi laâm y nhû vêåy.
     Quaã thêåt, thên cêy bõ cûa ngaä. Nhûng cêy vûâa ngaä xuöëng thò
möåt con trêu xanh úã trong thên xöng xa, chaåy thùèng xuöëng söng
Ung Thuãy. Tûâ àoá, dên chuáng thónh thoaãng laåi thêëy trêu xanh hiïån
lïn.
    Vùn Cöng sai kyå sô àoán àaánh nhûng trêu xanh quaá maånh,
khöng laâm sao àaánh nöíi.
     Kyå sô beân boã toác xoäa maâ àaánh, trêu xanh múái chõu chaåy xuöëng
nûúác.
     Vùn Cöng beân chïë ra cúâ nguä sùæc àïí núi quan trung, laåi lêåp
miïîu maâ tïë võ thêìn trêu êëy.
      Luác bêëy giúâ, vua Huïå Cöng nûúác Löî nghe nûúác Têìn tïë lïî trúâi,
beân sai Thaái tïë Nhûúång àïën xin vua Bònh vûúng cho pheáp mònh
àûúåc tïë giao vaâ tïë lïî.
        Bònh vûúng khöng cho.
        Huïå Cöng noái:
      - Töí ta laâ Chu Cöng, coá cöng lúán vúái nhaâ vua, vaã laåi lïî nhaåc do
töí ta baây chïë, nay con chaáu duâng thò coá haåi chi. Hún nûäa, Thiïn tûã
àaä khöng cêëm nûúác Têìn sao laåi cêëm nûúác Löî
        Beân khöng kïí àïën maång vua, cûá tïë giao, tïë lïî nhû nhaâ vua
vêåy.
        Vua Bònh vûúng biïët viïåc êëy nhûng khöng daám noái.
    Tûâ àêëy nhaâ Chu ngaây möåt suy yïëu. Caác nûúác chû hêìu chuyïn
quyïìn, xêm búâ lêën búâ coäi nhau, gêy röëi rùæm trong khùæp thiïn haå.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       45

    Noái vïì Trõnh Thïë tûã laâ Quêåt Àöåt, tûâ khi cha chïët, lïn kïë võ, tûå
xûng hiïåu laâ Trõnh voä cöng.
     Nhên khi nhaâ Chu suy yïëu, chiïëm caã àêët Quöëc vaâ àêët Khoaái,
laâm thaânh möåt nûúác lúán.
     Trõnh voä cöng vaâ Vïå voä cöng àïìu kiïm chûác khanh só taåi triïìu
nhaâ Chu.
     Qua nùm Bònh vûúng thûá mûúâi ba, Vïå voä cöng thêët löåc, coân
möåt mònh Trõnh voä cöng bònh chaánh, luác thò vïì nûúác Trõnh, luác laåi
úã núi triïìu Chu.
      Vúå Trõnh voä cöng laâ Khûúng thõ sanh àûúåc hai trai, con lúán
àùåt tïn Ngöå Sanh, con thûá àùåt tïn laâ Àoaån.
      Ngöå Sanh vò luá c nhoã bõ àeã ngûúåc nïn Khûúng thõ khöng ûa,
coân Àoaån thò hònh dung tuêën tuá mùåt muäi khöi ngö, laåi coá sûác khoãe
laå thûúâng, nïn àûúåc Khûúng thõ yïu mïën lùæm.
     Möåt höm, Khûúng thõ ngoã yá vúái chöìng:
    - Nïëu Àoaån maâ àûúåc nöëi ngöi Chuáa cöng sau naây thò hún Ngöå
sanh gêëp böåi.
     Trõnh voä cöng noái;
    - Lúán nhoã àïìu coá thûá bêåc, chùèng nïn xaáo tröån luên thûúâng. Vaã
chùng Ngöå Sanh coá lêìm löîi gò maâ laåi boã chaánh lêåp thûá ?
     Beân phong Ngöå Sanh laâm Thïë tûã, coân Àoaån thò phong möåt chöî
nhoã úã Cung Thaânh nïn goåi laâ Cung Thuác Àoaån.
     Viïåc êëy laâm cho Khûúng thõ khöng vui.
     Sau àoá, Voä cöng qua àúâi Ngöå Sanh lïn tûác võ, xûng hiïåu laâ
Trõnh trang cöng, röìi cuäng thïë chûác cha maâ laâm Khanh sô núi triïìu
nhaâ Chu.
     Khûúng thõ phu nhên thêëy Cung Thuác Àoaån chùèng coá quyïìn
chi, loâng buöìn baä, noái vúái Trõnh trang cöng:
     - Con nöëi nghiïåp cha, laâm chuã nûúác Trõnh, àêët röång mêëy trùm
dùåm ngoaâi maâ laåi àïí cho em möåt chöî àêët nhoã moån vêåy maâ àaânh
loâng sao?
     Trang cöng thûa:
     - YÁ mêîu hêåu daåy thïë naâo, xin cho con biïët.
     Khûúng thõ phu nhên noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         46

     - Nïëu quaã con thûúng tònh ruöåt thõt thò viïåc gò maâ khöng lêëy
àêët Chïë ÊËp phong cho em.
     Trang Cöng thûa:
     - Chïë ÊËp laâ núi hiïím àõa, Tiïn Vûúng àaä coá lúâi di chuác, khöng
nïn àem phong cho ai, trûâ chöî êëy ra mêîu hêåu muöën chöî naâo con
cuäng xin vêng lúâi.
     Khûúng thõ phu nhên noái:
     - Nïëu vêåy thò phong cho Àoaån àêët Kinh thaânh.
     Trang Cöng laâm thinh, khöng noái:
     - Nïëu khöng bùçng loâng thò töët hún con nïn àuöíi em con ra
khoãi nûúác àïí kiïëm caách dung thên.
     Trang Cöng buâi nguâi, nhòn meå noái :
     - Thûa mêîu hêåu, con àêu daám laâm thïë.
    Ngaây höm sau Trõnh Trang Cöng cho àoâi Cung Thuác vaâo triïìu
phong àêët Kinh thaânh.
     Quan Àaåi phu Tïì Tuác can rùçng:
    - Têu Chuáa cöng, Kinh thaânh àêët röång dên àöng chùèng keám gò
Vinh-dûúng, nïëu phong cho Cung Thuác Àoaån ùæt sanh hêåu hoaån!
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Lïånh cuãa meå ta, leä naâo ta daám caäi.
     Beân phong cho Cung Thuác nûúác Kinh thaânh.
     Cung Thuác baái lônh röìi lui ra, vaâo cung tûâ biïåt Khûúng thõ.
     Khûúng thõ àuöíi hïët keã taã hûäu ra, röìi noái nhoã vúái Cung Thuác:
     - Anh con khöng nghô tònh cöët nhuåc baåc àaäi con àaä lêu. Höm
nay súã dô con àûúåc phong àêët Kinh thaânh laâ nhúâ coá meå naâi nó lùæm
múái àûúåc. Nay con àïën Kinh thaânh phaãi thao luyïån binh maä dûå bõ
cho sùén, luác naâo coá cú höåi, meå seä tin con hay, keáo binh vïì maâ lêëy
Trõnh. Meå laâm nöåi ûáng thò caái ngöi cuãa Ngöå Sanh seä vïì tay con
khöng khoá!
     Cung Thuác laänh maång, tûâ taå qua Kinh thaânh.
     Tûâ êëy ngûúâi ta goåi Àoaån laâ Thaái Thuác Kinh thaânh
     Thaái Thuác laåi àoâi hai quan Tïí, Trêìn úã hai vuâng Têy bi vaâ Bùæc
bi àïën duå rùçng:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        47

     - Àêët cuãa hai ngûúi chûúãng quaãn, nay àaä thuöåc vïì àêët phong
cuãa ta röìi, vêåy tûâ nay thuïë vuå phaãi àem àïën àêy maâ naåp, coân viïåc
binh tònh phaãi nghe lïånh ta àiïìu khiïín.
    Hai quan biïët Thaái Thuác laâ con cûng cuãa Quöëc mêîu, nïn
khöng daám caäi lïånh.
     Thaái Thuác laåi thûúâng giaã caách ài sùn àïí luyïån têåp binh sô, göìm
thêu caã binh cuãa Têy bó vaâ Bùæc bó, röìi laåi cûúáp luön caã àêët Yïn vaâ
àêët Lêm Giïng.
    Quan Tïí hai xûá naây thêëy roä haânh àöång böåi phaãn , leán vïì triïìu
têu cuâng Trõnh Trang Cöng hay.
       Trõnh Trang Cöng nghe têu, móm cûúâi, laâm thinh khöng noái gò
caã.
       Böîng coá ngûúâi bûúác ra, noái lúán:
     - Têu Chuáa cöng, töåi cuãa Àoaån àaáng cheám àêìu, sao Chuáa cöng
núä ngöìi yïn?
      Trõnh Trang Cöng xem laåi, ngûúâi vûâa noái àoá laâ Cöng tûã Lûä,
liïåu laâ Tûã Phong, laâm chûác Thûúång khanh, beân hoãi rùçng:
       - Khanh coá yá kiïën gò hay chùng?
       Cöng tûã Lûä têu:
      - Thaái Thuác Àoaån yã trong coá quöëc mêîu yïu vò, ngoaâi cêåy coá àêët
Kinh thaânh laâ núi hiïím yïëu, luyïån têåp binh maä, mûu chiïëm àoaåt
nûúác Trõnh. Xin Chuáa cöng cho töi àem quên àïën àoá bùæt Àoaån àem
vïì trõ töåi.
       Trõnh Trang Cöng suy nghô möåt luác, röìi noái:
    - Thaái Thuác tuy vö àaåo, song töåi löîi chûa roä rïåt. Nïëu giïët noá
khöng khoãi àau loâng meå ta. Hún nûäa, trong tònh ruöåt thõt, ta seä bõ
ngûúâi ngoaâi dõ nghõ laâ bêët nghôa, bêët hiïëu.
       Cöng tûã Lûä cuái àêìu têu:
     - Têu Chuáa cöng, nïëu troång tònh ruöåt thõt maâ khöng quyïët
àoaán àûúåc quöëc sûå e khöng traánh khoãi tai hoåa.
       Trõnh Trang Cöng noái:
     - Nïëu Thaái Thuác cöë yá böåi phaãn, thò thïë naâo möîi ngaây seä möîi
löång haânh thïm. Chûâng êëy töåi löîi àaä roä raâng nïëu trûâng trõ caách naâo
meå ta cuäng khöng noái gò àùång.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          48

     Cöng tûã Lûä buâi nguâi, têu:
     - Kiïën thûác cuãa Chuáa cöng rêët xa, töi khöng thïë naâo saánh kõp.
Song chó e thïë lûåc cuãa Thaái Thuác möîi ngaây möåt to khoá maâ trûâ
àûúåc.
     Trõnh Trang Cöng hoãi:
      - Thïë thò bêy giúâ phaãi laâm thïë naâo àïí meå ta khoãi oaán traách ta
laâ vö àaåo
     Cöng tûã Lûä têu:
     - Àaä lêu Chuáa cöng khöng vaâo triïìu nhaâ Chu êëy búãi Chuáa
cöng lo viïåc Thaái Thuác. Nay phaãi giaã caách vaâo chêìu Vua Chu àïí
cho Thaái Thuác tûúãng Kinh Àö boã vùæng, têët àem binh àïën àêy
chiïëm àoaåt. Töi xin àem quên phuåc sùèn úã àêët Kinh thaânh, àúåi Thaái
Thuác cûã quên ài, leán vaâo chiïëm giûä. Coân Chuáa cöng cuäng àem möåt
àaåo quên theo àûúâng tùæt maâ àaánh êåp laåi, thò Thaái Thuác duâ coá caánh
bay lïn trúâi cuäng khöng tröën thoaát.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Kïë êëy rêët hay, song chúá nïn tiïët lêåu ra ngoaâi.
     Cöng tûã Lûä baái taå lui ra.
     Ngaây thûá Trõnh Trang Cöng thùng àiïån, noái döëi rùçng mònh
bêån sang chêìu Vua Chu, giao viïåc triïìu chñnh cho Tïì Tuác. Khûúng
thõ hay àùång tin êëy caã mûâng, viïët mêåt thû sai ngûúâi têm phuác àem
àïën Kinh thaânh trao cho Thaái Thuác. Trong thû ûúác heån nöåi trong
sú tuêìn thaáng nùm phaãi hûng binh vïì lêëy nûúác Trõnh.
     Luác àoá vaâo haå tuêìn thaáng tû, Cöng tûã Lûä àaä sai ngûúâi phuåc
núi yïëu löå, nïn bùæt àûúåc ngûúâi àem thû êëy.
    Cöng tûã Lûä beân giïët quaách, röìi mang thû àem vïì dêng cho
Trõnh Trang Cöng.
     Trõnh Trang Cöng rêët àau loâng, nhûng khöng thïí vò tònh maáu
muã maâ dung keã phaãn nghõch, beân phong bûác thû êëy laåi nhû cuä, röìi
sai ngûúâi têm phuác cuãa mònh àem àïën Kinh thaânh giao cho Thaái
Thuác.
     Àûúåc thû, Thaái Thuác phuác àaáp heån ngaây möìng nùm thaáng
nùm àöång binh vaâ dùån Khûúng thõ àïën ngaây àoá phaãi dûång möåt cêy
baåch kyâ trong thaânh àïí biïët chöî tiïëp ûáng.
     Trõnh Trang Cöng xem thû phuác àaáp, nghô thêìm:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       49

     - Thïë naây thò meå àûâng traách con laâ vö àaåo .
     Àoaån vaâo tûâ biïåt Khûúng thõ, döëi rùçng mònh ài qua Chu, röìi
keáo binh ra khoãi thaânh àïën àoáng núi Lêm Giïng.
    Cöng tûã Lûä cuäng leán àem hai trùm cöî xe chiïën qua phuåc gêìn
Kinh thaânh.
     Thuác Àoaån, tûâ khi tiïëp àûúåc thû àoá liïìn sai con laâ Cöng Tön
Hoaåt qua nûúác Vïå mûúån binh, röìi lêëy cúá trúã vïì Kinh Àö àïí coi viïåc
quöëc chñnh, maâ keáo quên ra ài.
     Cöng tûã Lûä sai ngûúâi thaám thñnh, hay tin Thuác Àoaån ài röìi
beân keáo quên vaâo thaânh, nöìi lûãa lïn laâm hiïåu, chiïu têåp baá taánh
kïí roä töåi mûu phaãn cuãa Thuác Àoaån. Do àoá caã thaânh baá taánh àïìu
oaán gheát Thuác Àoaån vö cuâng.
     Coân Thuác Àoaån keáo quên ra ài chûa àêìy nûãa buöíi, thêëy Kinh
thaânh lûãa böëc nghõt trúâi, biïët laâ coá biïën, vöåi àem quên trúã vïì cûáu
viïån.
    Vïì àïën núi, thêëy Kinh thaânh bõ chiïëm, loâng àêìy cùm tûác, xua
quên vêy thaânh cöng phaá.
     Chùèng ngúâ, Trõnh Trang Cöng laåi keáo quên àïën àaánh, laâm cho
Thuác Àoaån khöng biïët àûúâng naâo maâ chaåy, tuáng thïë phaãi keáo binh
àïën àêët Cung laâ chöî àûúåc phong trûúác kia àïí cöë thuã.
     Trõnh Trang Cöng dêîn binh àïën phaá thaânh.
     Cung thaânh chó laâ möåt êëp nhoã, laâm sao cûå laåi binh triïìu,
chùèng bao lêu thaânh bõ phaá.
     Thuác Àoaån thêëy thïë àaä cuâng, ngûãa mùåt lïn trúâi than rùçng:
     - Meå ta àaä gaåt ta, ta coân mùåt muäi naâo thêëy anh ta nûäa.
     Noái röìi ruát gûúm tûå vêån.
    Trõnh Trang Cöng vaâo thaânh öm thêy Thuác Àoaån khoác röëng
lïn möåt höìi, noái:
     - Búãi em laâm bêåy nïn tònh huynh àïå phaãi chia lòa.
    Noái röìi luåc trong mònh Thuác Àoaån thêëy phong thû cuãa
Khûúng thõ gúãi haäy coân, beân lêëy goái chung vúái bûác thû traã lúâi cuãa
Thuác Àoaån, röìi sai ngûúâi àem vïì Kinh Àö giao cho Tïì Tuác trònh laåi
cho Khûúng thõ.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          50

    Trõnh Trang Cöng laåi coân ra lïånh àûa Khûúng thõ sang àêët
Dônh maâ taá tuác, vaâ thïì rùçng:
   - Nïëu khöng phaãi chöën cûãu tuyïìn chùèng bao giúâ coân thêëy mùåt
nhau nûäa.
     Phong thû vïì àïën Kinh Àö, Khûúng thõ múã ra xem, loâng theån
thuâng khön xiïët, liïåu mònh chùèng coân mùåt muäi naâo thêëy mùåt Trõnh
Trang Cöng nûäa, beân lòa khoãi cung mön, ra núi àêët Dônh.
    Trõnh Trang Cöng trúã vïì cung, khöng thêëy meå, loâng buöìn baä
nghô thêìm:
     - Ta àaä eáp loâng maâ àïí em chïët, nay coân núä naâo lòa meå sao
àaânh! Nhûng àaä troát lúâi thïì, biïët liïåu sao!
    Quan trêën Dônh ÊËp laâ Dônh Khaão Thuác laâ möåt ngûúâi chñ hiïëu,
nghe tin Trõnh Trang Cöng àem meå ài an trñ, loâng bêët maän, noái vúái
ngûúâi rùçng:
    - Duâ meå coá töåi löîi àïën àêu, con cuäng khöng nïn bêët hiïëu. Chuáa
cöng laâm nhû thïë thêåt laâ traái àaåo!
    Beân nghô ra möåt kïë, bùæt mêëy con chim cuá àem vaâo dêng cho
Trõnh Trang Cöng.
     Trõnh Trang Cöng hoãi laâ chim gò ?
     Khaão Thuác têu:
     - Têu Chuáa cöng, àêy laâ giöëng chim cuá. Giöëng chim naây ban
ngaây dêîu möåt vêåt lúán nhû traái nuái vêîn khöng tröng thêëy, coân ban
àïm dêìu vêåt nhoã bùçng súåi toác cuäng thêëy roä. Thêåt laâ möåt giöëng vêåt
chó thêëy àûúåc sûå nhoã maâ khöng thêëy àûúåc sûå lúán. Hún nûäa, luác coân
nhoã chim meå kiïëm möìi cho ùn, luác lúán lïn noá khöng biïët gò àïën
chim meå nûäa, tlêåt laâ giöëng chim bêët hiïëu, nïn bùæt noá maâ ùn thõt.
     Trõnh Trang Cöng nghe noái, ngöìi lùång thinh.
     Chúåt luác àoá coá ngûúâi àem thõt dï laåi dêng cho vua nhùæm rûúåu.
     Trõnh Trang Cöng cùæt möåt miïëng ban cho Khaão Thuác.
     Khaão Thuác liïìn choån nhûäng núi ngon cùæt goái laåi möåt goái, cêët
vaâo tuái aáo.
     Trõnh Trang Cöng lêëy laâm laå hoãi:
     - Khanh àïí daânh chi vêåy?
     Khaão Thuác têu:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        51

     - Têu Chuáa cöng, meå töi àaä giaâ maâ trong nhaâ laåi ngheâo khoá , ñt
bao giúâ àûúåc ùn miïëng ngon vêåt laå. Nay àûúåc Chuáa cöng ban
thûúãng, nïëu khöng daânh cho meå töi thò töi khöng laâm sao yïn loâng
àûúåc.
       Trõnh Trang Cöng noái:
     - Ngûúi thêåt laâ möåt ngûúâi con chñ hiïëu. Tiïëc rùçng trêîm khöng
thïí bùçng ngûúi àûúåc.
       Khaão Thuác giaã böå ngú ngaác, hoãi:
       - Quöëc mêîu vêîn àûúåc maånh gioãi cúá sao Chuáa cöng laåi toã yá buöìn
baä?
     Trõnh Trang Cöng àem cêu chuyïån Thuác Àoaån böåi phaãn, vaâ
àaây Khûúng thõ ra àêët Dônh, nay höëi hêån, nhûng mùæc phaãi lúâi thïì
khöng laâm sao tröng thêëy mùåt meå.
       Khaão Thuác nghe xong, buöìn baã têu:
     - Thuác Àoaån àaä mêët, tònh cöët nhuåc chia lòa, nay chó coân Quöëc
mêîu maâ Chuáa cöng laåi böå bïí phuång dûúäng e löîi àaåo laâm con. Nïëu
Bïå haå àaä lúä lúâi thïì, töi xin dêng kïë, coá thïí tröng thêëy mùåt meå maâ
khoãi phaåm lúâi thïì àoá.
       Trõnh Trang Cöng mûâng rúä hoãi:
       - Ngûúâi coá kïë gò haäy giuáp trêîm.
       Khaão Thuác têu:
      - Chuáa cöng truyïìn àaâo àêët àïën têån thaåch, röìi laâm möåt caái
nhaâ dûúái hêìm maâ rûúác Quöìc mêîu àïën àoá. Chuáa cöng coi nhû àoá laâ
chöën suöëi vaâng. Hai meå con seä cúãi múã àûúåc nöîi loâng nhúá nhung
trùæc tõ maâ khöng traái lúâi thïì.
      Trõnh Trang Cöng y têu, beân sai Khaão Thuá c àem nùm trùm
traáng dên khoeã maånh àïën Khuác Vô; àaâo möåt caái hêìm, dûúái nuái
Ngûu Tò, sêu hún saáu mûúi trûúång, laâm möåt ngöi nhaâ gaác trïn mùåt
suöëi vaâ àùåt thang daâi.
      Khaão Thuác baái maång, trûúác tiïn trúã vïì àêët Dônh yïët kiïën
Khûúng thõ, noái roä loâng höëi hêån cuãa Trõnh Trang Cöng, muöën rûúác
Quöëc mêîu vïì phuång dûúäng, sau àoá, múái àïën Ngûu Tò lo viïåc àaâo
suöëi.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      52

     Chùèng bao lêu cöng viïåc hoaân thaânh. Khaão Thuác liïìn àûa
Khûúng thõ àïën Ngûu Tò vaâ viïët biïíu dêng cho Trõnh Trang Cöng
hay.
    Trõnh Trang Cöng àïën núi thêëy meå, vöåi suåp laåy, noái:
    - Ngöå Sanh naây bêët hiïëu, xin mêîu hêåu dung tha.
    Khûúng thõ buöìn vui lêîn löån, ûáa nûúác mùæt, noái:
    - Àoá laâ löîi cuãa meå, con àêu coá töåi gò.
    Noái xong, àúä Trõnh Trang Cöng dêåy.
    Hai meå con öm nhau khoác sûúát mûúát.
    Trõnh Trang Cöng coäng meå lïn thang röìi àûa vïì cung.
    Ngûúâi nûúác Trõnh tröng thêëy, ai nêëy chêëp tay lïn traán, khen
vua laâ ngûúâi chñ hiïëu.
   ÊËy cuäng nhúâ coá Dônh Khaão Thuác maâ meå con Trõnh Trang
Cöng múái àoaân tuå àûúåc.
      Trõnh Trang Cöng caãm ún Khaão Thuác, phong cho Khaão Thuác
laâm àïën chûác Àaåi phu, húåp vúái Cöng Tön Yïët maâ chûúãng quaãn
viïåc binh quyïìn.
    Vïì sau Phan tiïn sinh coá thú khen Khaão Thuác nhû vêìy:
    Lúâi thïì àaá lúã giûäa muön dên,
    Löîi àaåo àaânh cam vúái mêîu thên
    Vñ chùèng mûu cao ngûúâi Khaão Thuác
    Trang Cöng àêu dïî veån nhên luên.
    Chu, Trõnh hai nûúác gúãi con tin,
    Löî, Töëng möåt loâng ài chinh phaåt.
      Nhùæc laåi con trai Thuác Àoaån laâ Cöng Tön Hoaåt ài viïån binh
nûúác Vïå vïì àïën nûäa àûúâng, hay àûúåc tin cha mònh bõ giïët, beân trúã
laåi nûúác Vïå khoác vúái Vïå Hoaân Cöng, toã baây viïåc Trõnh Trang Cöng
giïët em, àaây meå.
    Vïå Hoaân Cöng nghe noái caã giêån, traách Trõnh Trang Cöng laâ
vö-àaåo beân hûng binh àaánh nûúác Trõnh.
    Trõnh Trang Cöng hay àûúåc tin beân höåi quêìn thêìn maâ thûúng
nghõ.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        53

     Cöng tûã Lûä têu:
     - Nhöí coã khöng têån rïî, thûúâng bõ naãy chöìi. Cöng Tön Hoaåt àaä
tröën thoaát laåi coân àem binh nûúác Vïå vïì àaánh êëy laâ vò Vïå hêìu khöng
roä haânh vi cuãa Thuác Àoaån, nïn múái giuáp Cöng Tön Hoaåt àoá. Xin
Chuáa cöng viïët thû gúãi cho Vïå hêìu kïí roä cúá sûå, ùæt Vïå hêìu phaãi keáo
binh vïì.
     Trõnh Trang Cöng khen phaãi, vöåi viïët thû sai sûá àem qua
nûúác Vïå.
     Tiïëp àûúåc thû, Vïå Hoaân Cöng múã ra xem.
     Thû rùçng:
     Ngöå Sanh kñnh dêng Vïå hiïìn hêìu nhaä giaám.
     Nhaâ töi bêët haånh, anh em saát haåi lêîn nhau, thêåt lêëy laâm xêëu
höí vúái lên quöëc. Nhûng xeát kyä em töi laâ Àoaån àaä lúåi duång loâng hiïëu
hûäu cuãa töi maâ sanh àiïìu phaãn phuác. Töi vò sûå nghiïåp tiïìn nhên,
buöåc loâng phaãi chõu caãnh cöët nhuåc tûúng taân. Meå töi vò quaá thûúng
Àoaån, nïn phaãi traánh ra Dônh ÊËp, nay töi àaä cho ngûúâi rûúác vïì
phuång dûúäng, leä ra Cöng Tön Hoaåt phaãi biïët töåi cha, àem mònh
sûãa löîi, laåi chaåy sang quyá quöëc viïån binh maâ phaãn loaån. Hiïìn hêìu
khöng toã nïn giuáp keã töi loaân. Xeát mònh chùèng coá töåi chi, xin Hiïìn
hêìu chúá nghe lúâi Cöng Tön Hoaåt khiïën hai nûúác bêët hoâa, sanh viïåc
binh àao, thò thêåt töi lêëy laâm may mùæn!
     Vïå Hoaân Cöng xem thû xong, giêåt mònh noái:
     - Thuác Àoaån bêët nghôa, gêy nïn tai hoåa. Nay ta laåi nghe lúâi
giuáp Cöng Tön Hoaåt hoáa ra ta giuáp keã nghõch sao!
     Noái röìi lêåp tûác sai ngûúâi ài ruát quên vïì.
    Nhûng luác àoá Cöng Tön Hoaåt àaä àaánh chiïëm àûúåc àêët Lêm
Giïng.
     Trõnh Trang Cöng nöíi giêån sai Cao Cûâ Di àem ba vaån binh
röìng àïën àaánh.
     Cöng Tön Hoaåt cö thïë laåi phaãi chaåy trúã laåi nûúác Vïå.
     Cöng tûã Lûä thûâa thùæng àuöíi theo àïën têån biïn giúái nûúác Vïå.
      Vïå Hoaân Cöng thêëy thïë àem loâng lo lùæng, beân hoåp quêìn thêìn
laåi thûúng nghõ.
     Cöng tûã Chu Hu baân rùçng:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          54

    - Nûúác traân thò lêëy àêët ngùn, giùåc àïën thò lêëy quên chöëng, xûa
nay àaä vêåy, lûåa phaãi baân baåc laâm chi?
     Quan Àaåi phu Thaåch Thaác têu:
    - Têu Chuáa cöng. Súã dô quên Trõnh àïën àêy laâ vò ta giuáp cho
Cöng Tön Hoaåt àaánh Trõnh. Nay Chuáa cöng khöng coá yá giuáp Cöng
Tön Hoaåt nûäa thò chó cêìn biïn thû phuác àaáp maâ xin löîi, quên
Trõnh ùæt ruát vïì.
    Vïå Hoaân Cöng khen phaãi, khiïën Thaåch Thaác viïët thû gúãi cho
Trõnh Trang Cöng.
     Thû rùçng:
     Hoaân Cöng nûúác Vïå, xin phuác àaáp Trõnh Hiïìn Hêìu nhaä giaám.
    Töi quaá nghe lúâi Cöng Tön Hoaåt, ngúä Hiïìn Hêìu vö àaåo, giïët
em, giam meå nïn múái cêët quên giuáp Hoaåt.
     Nay àûúåc roä töåi aác cuãa Thuác Àoaån loâng höëi hêån vö cuâng, töi àaä
ruát quên vïì nûúác. Nïëu Hiïìn Hêìu röång xeát, töi xin bùæt Cöng Tön
Hoaåt àûa vïì Trõnh àïí hai nûúác àûúåc giao haão nhû xûa.
     Thû xong, sai ngûúâi àem àïën dêng cho Trõnh Trang Cöng.
     Trõnh Trang Cöng àoåc thú mûâng rúä, noái:
     - Vïå hêìu àaä biïët löîi ta chúá nïn sanh sûå nûäa.
     Beân sai ngûúâi ra biïn-aãi, baão Cöng tûã Lûä ruát binh vïì.
    Khûúng thõ nghe tin, súå Trõnh Trang Cöng giïët Cöng Tön
Hoaåt, beân àïën nùn nó vúái Trõnh Trang Cöng tha töåi cho Hoaåt.
      Trang Cöng nïí lúâi meå, vaâ thêëy Hoaåt bõ cö thïë, khöng laâm gò
nöíi nûäa, nïn viïët thû cho pheáp Cöng Tö Hoaåt úã ngay bïn nûúác Vïå
àïí coi viïåc phuång thúâ Àoaån.
     Tûâ êëy Cöng Tön Hoaåt úã bïn nûúác Vïå cho àïën troån àúâi.
     Noái vïì Chu Bònh vûúng àaä lêu khöng thêëy Trõnh Trang Cöng
vïì triïìu, nhên luác Quaách cöng laâ Kyå Phuâ àïën chêìu, laåi noái nùng
lûu loaát lêëy laâm vûâa yá phaán rùçng:
    - Bêëy lêu cha con Trõnh Baá chêëp chaánh, nay chùèng biïët yá gò
khöng thêëy vïì triïìu. Vêåy trêîm coá yá muöën trao chûác Khanh sô cho
khanh àïí lo viïåc nûúác, yá khanh thïë naâo?
     Quaách cöng quyâ têu:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      55

     - Trõnh Trang Cöng khöng àïën, ùæt trong nûúác coá viïåc. Nïëu Bïå
haå cho Haå thêìn quyïìn thïë, Trõnh Trang Cöng khöng nhûäng oaán Bïå
haå maâ coân oaán Haå thêìn nûäa. Haå thêìn chùèng daám vêng mïånh.
     Chu Bònh vûúng eáp uöíng, nhûng Quaách cöng nhêët thiïët chöëi
tûâ vaâ xin vïì nûúác.
     Trõnh Trang Cöng tuy khöng qua triïìu Chu, song vêîn coá
ngûúâi úã kinh sû doâ la tin tûác. Möîi viïåc gò xaãy ra, Trõnh Trang Cöng
àïìu hay biïët.
    Búãi vêåy, khi nghe àûúåc tin, Trõnh Trang Cöng lêåp tûác sûãa
sang xe giaá àïën Laåc Dûúng ra mùæt Bònh vûúng, vaâ têu rùçng:
     - Haå thêìn àöåi ún Bïå haå , cha truyïìn con nöëi, giûä chûác Khanh sô
lo viïåc quöëc chaánh, nay haå thêìn xeát mònh bêët taâi, muöën tûâ chûác lui
vïì Trõnh, giûä phêån chû hêìu.
     Bònh vûúng noái:
     - Àaä lêu khanh khöng vaâo triïìu, loâng trêîm tröng mong. Nay
àûúåc gùåp khanh chùèng khaác caá gùåp nûúác, sao khanh laåi noái thïë?
     Trõnh Trang Cöng têu:
     - Vò trong nûúác khöng may gùåp biïën, nïn boã viïåc àaä lêu. Haå
thêìn laåi àûúåc nghe Bïå haå coá yá phuá viïåc quöëc chaánh cho Quaách
cöng. Haå thêìn tröåm nghô taâi àûác Haå thêìn khöng saánh Quaách cöng,
nïëu giûä lêëy chûác võ, e mang töåi vúái Bïå haå.
     Bònh vûúng nghe Trõnh Trang Cöng, loâng höí theån, vöåi noái:
      - Trêîm nghe nûúác Trõnh sanh biïën, nïn nhúâ Quaách cöng chêëp
chaánh vaâi höm àïí chúâ khanh àïën. Nhûng Quaách cöng tûâ chöëi maäi,
vaã trêîm cuäng àaä cho vïì nûúác. Khanh chúá nghi ngúâ.
     Trõnh Trang Cöng têu:
      - Têu Bïå haå , viïåc nûúác laâ cuãa nhaâ vua khöng phaãi viïåc riïng
cuãa keã Haå thêìn thò quyïìn sûã duång cuäng do nhaâ vua àõnh àoaåt. Nay
Quaách cöng coá àuã taâi nùng giuáp nûúác, xin Bïå haå cûá duâng. Haå thêìn
seä tûâ chûác àïí khoãi mang tiïëng tham quyïìn cöë võ.
     Bònh vûúng thêëy Trõnh Trang Cöng nghi kyå, loâng buöìn baä noái:
     - Trêîm trao viïåc nûúác cho cha con khanh chùæp chûúãng àaä böën
mûúi nùm, leä ra tònh vua töi khöng àïën nöîi vò chuyïån nhoã moån àoá
maâ töín thûúng. Khanh cûá nghi nan, trêîm biïët laâm sao giaãi nöîi
loâng cuãa trêîm.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          56

       Trõnh Trang Cöng loâng chûa haã giêån, têu:
     - Têu Bïå haå , nhêåm chûác hay tûâ chûác àoá laâ böín phêån cuãa Haå
thêìn. Haå thêìn tûå xeát mònh trûúác nhiïåm vuå chûá àêu daám khinh
maång.
       Bònh vûúng noái:
    - Muöën cho khanh àûúåc thêëy loâng quyá mïën cuãa trêîm, trêîm seä
cho Thaái tûã Höí sang úã bïn nûúác Trõnh laâm con tin.
       Trõnh Trang Cöng nghe noái, dêåp àêìu têu:
   - Têu Bïå haå, xin Bïå haå àûâng daåy nhû thïë maâ haå thêìn phaãi
mang tiïëng hiïëp vua.
       Bònh vûúng noái:
     - Khöng phaãi thïë! Vò khanh coá taâi chñnh trõ, trêîm muöën cho
Thaái tûã sang àoá du hoåc àïí hêëp thuå nhûäng phong hoáa töët laânh cuãa
nûúác Trõnh. Nïëu khanh tûâ chöëi thò quaã loâng khanh àaä húân trêîm
àoá.
       Trõnh Trang Cöng nhêët àõnh chöëi tûâ, quêìn thêìn thêëy thïë quyâ
têu:
      - Têu Bïå haå , nïëu Bïå haå khöng àïí con tin thò chùèng lêëy gò àïí
giaãi möëi nghi ngúâ cuãa Trõnh Baá, coân Trõnh Baá nhêån con tin thò traái
àaåo vua töi. Chi bùçng hai bïn cuâng giao con vúái nhau thò traánh
àûúåc nghi ngúâ, maâ tiïëng tùm cuäng troån veån.
       Bònh vûúng khen phaãi.
    Trõnh Trang Cöng múái sai Thïë tûã Höët àïën úã laâm con tin nhaâ
Chu, coân Thaái tûã Höí nhaâ Chu thò laåi sang nûúác Trõnh.
       Àûúåc ñt lêu Bònh vûúng bùng haâ.
     Trõnh Trang Cöng vaâ Chu cöng Hùæc Kiïn cuâng coi viïåc nûúác,
beân cho Thïë tûã Höët vïì Trõnh, vaâ rûúác Thaái tûã Höí vïì Chu kïë võ.
    Thaái tûã Höí nghe vua cha mêët, trong loâng phiïìn naäo, tûå nghô
mònh khöng àûúåc úã nhaâ hêìu haå thuöëc men trong luác lêm chung
nïn vïì àïën triïìu phaát bõnh nùång röìi taå thïë.
       Con Thaái tûã Höí laâ Lêm lïn nöëi ngöi tûác laâ Chu Hoaân Vûúng.
     Caác nûúác chû hêìu hay tin àïìu tûåu àïën chõu tang vaâ laâm lïî
chuác mûâng tên vûúng.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                           57

     Quaách cöng Kyå Phuã àïën trûúác, lo viïåc lïî böå, àêu àoá rêët àaâng
hoaâng khiïën cho moåi ngûúâi phaãi khêm phuåc.
     Hoaân vûúng lïn ngöi, nghô àïën viïåc cha mònh laâm con tin
buöìn baä maâ chïët, laåi thêëy Trõnh Trang Cöng gaánh vaác viïåc nûúác,
trong loâng nghi hoùåc, múái kïu Chu cöng Hùæc Kiïn àïën hoãi rùçng:
      - Trõnh Trang Cöng bùæt nhaâ Chu gúãi con tin thêåt coá yá khinh
vua, loâng trêîm aáy naáy khöng yïn, nïëu àïí va chêëp chaánh lêu ngaây
ùæt sanh hoåa. Nay trêîm coá yá giao quyïìn laåi cho Quaách cöng Kyå Phuã
laâ ngûúâi rêët lïî àöå yá khanh thïë naâo.
     Chu cöng Hùæc Kiïn têu:
     - Trõnh Trang Cöng laâ ngûúâi haâ khùæc, ñt ra ún, chùèng phaãi töi
trung, leä ra khöng nïn duång. Ngùåt vò nhaâ Chu tûâ luác dúâi àö qua
Laåc ÊËp cöng lao nûúác Têìn vaâ nûúác Trõnh rêët lúán, nay tûúác boã
quyïìn cuãa Trõnh, töi e Trõnh Baá àem loâng giêån ùæt sanh àiïìu röëi
nûúác, xin Bïå haå nïn xeát kyä àaä.
     Hoaân vûúng noái:
     - YÁ trêîm àaä tuyïåt khöng thïí ngöìi ngoá Trõnh Baá chuyïn chïë
àûúåc.
     Höm sau, Hoaân vûúng lêm triïìu, kïu Trõnh Trang Cöng noái:
     - Khanh laâ cûåu thêìn cuãa Tiïn Vûúng, trêîm khöng daám eáp
buöåc theo quêìn liïu maâ laâm nhoåc loâng khanh. Vêåy khanh chúá cho
trêîm bêët nghôa.
     Trõnh Trang Cöng vûâa cûúâi, vûâa têu:
     - Nghôa laâ Bïå haå baão töi traã chûác maâ vïì nûúác?
     Àoaån bûúác ra ngoaâi, neát mùåt hùçm hùçm noái vúái moåi ngûúâi:
     - Vua treã con naây böåi baåc lùæm, khöng thïí giuáp àùång!
     Noái xong, lïn xe trúã vïì nûúác Trõnh.
     Thïë tûã Höët àem caác quan ra têån biïn thuây tiïëp àoán.
     Trõnh Trang Cöng kïí cöng viïåc vua Hoaân vûúng baåc àaäi.
     Caác quan ai nay àïìu bêët bònh.
     Quan Àaåi phu Cao Cûâ Di noái:
      - Chuáa ta giuáp nhaâ Chu àïën nay àaä hai àúâi, cöng traång rêët
lúán. Vaã laåi Thaái tûã Höí úã nûúác ta chûa coá gò thêët lïî, nay laåi boã Chuáa


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           58

cöng duâng Quaách cöng kyå phuã, thêåt laâ bêët nghôa. Xin Chuáa cöng ra
binh àaánh nhaâ Chu, phïë Hoaân vûúng maâ lêåp vua khaác, nhû thïë
caác chû hêìu múái kñnh nïí nûúác Trõnh.
     Dônh Khaão Thuác noái:
     - Khöng nïn thïë! Àaåo vua töi nhû tònh meå con. Chuáa cöng àaä
khöng thuâ meå sao laåi thuâ Chuáa àûúåc! Chuáa cöng nïn kiïn nhêîn ñt
lêu àúåi cho Hoaân vûúng höëi hêån maâ troång duång, nïëu noáng nêíy e
laâm mêët khñ tiïët mêëy àúâi cuãa nhaâ Trõnh.
     Tïë Tuác têu:
     - Theo töi tûúãng caã hai ngûúâi àïìu coá lyá. Vêåy töi coá möåt yá dung
hoâa hún, laâ cêìn doâ xeát thaái àöå Hoaân vûúng trûúác àaä. Nay àem möåt
àaåo binh sang àêët nhaâ Chu lêëy cúá mêët muâa, mûúån luáa úã Laåc ÊËp vaâ
Ön ÊËp, nïëu nhaâ Chu traách phaåt, ta seä sanh sûå, bùçng khöng Chuáa
cöng seä vaâo chêìu àïí can giaán Hoaân vûúng.
     Trõnh Trang Cöng cho laâ phaãi, beân sai Tïì Tuác cùæt quên keáo
àïën Ön ÊËp.
     Quan giûä Ön ÊËp laâ Ön Àaåi phu, thêëy thïë la hoaãng:
     - Sao ngaâi laåi laâm ngang nhû thïë. Chûa coá lïånh Hoaân vûúng
töi khöng thïí naâo cho mûúån luáa àûúåc.
     Tïì Tuác noái:
     - Hiïån nay úã àêy luáa maåch àang chñn, coân nûúác ta thiïëu luáa
ùn, nïëu khöng cho mûúån ta cûá tûå tiïån gùåt lêëy.
     Noái xong khiïën quên àem liïìm haái xuöëng ruöång maâ gùåt.
      Ön Àaåi phu thêëy quên Trõnh maånh quaá khöng daám ngùn caãn,
vöåi chaåy vïì Laåc Dûúng cêëp baáo.
    Hoaân vûúng nöíi giêån àõnh hûng binh àaánh Trõnh, nhûng Chu
cöng Hùæc Kiïn can rùçng:
    - Tïì Tuác gùåt luáa tröåm êëy chó laâ viïåc nhoã ngoaâi biïn àònh. Bïå haå
khöng nïn vò viïåc nhoã maâ boã viïåc lúán, xin cûá lêëy àaåi lûúång àöëi xûã
Trõnh Trang Cöng seä ùn nùn maâ höëi caãi.
      Hoaân Cöng nhêån lúâi, truyïìn canh giûä búâ coäi nghiïm ngùåt coân
viïåc gùåt luáa thò boã qua khöng noái àïën.
      Tïì Tuác àoáng quên trïn àêët Chu ba thaáng, khöng thêëy gò, beân
trúã vïì phuåc chó.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       59

     Trõnh Trang Cöng thêëy thïë coá yá ùn nùn, höëi hêån, beân tñnh viïåc
qui triïìu Chu bïå kiïën Hoaân vûúng.
     Trõnh Trang Cöng sùæp lïn àûúâng thò böîng coá Tïì Hi Cöng sai
sûá qua múâi sang Thaåch Mön phoá höåi.
     Trõnh Trang Cöng àaä coá yá muöën giao ûúác vúái Tïì hêìu, nay sùén
dõp beân lïn àûúâng phoá höåi.
      Khi gùåp Tïì Hi Cöng, Trõnh Trang Cöng cuâng kïët laâm anh em
sanh-tûã, uöëng maáu ùn thïì, heån giuáp àúä lêîn nhau trong cún hoaån
naån.
     Tïì Hi Cöng, sau khi hoãi thùm, biïët Thïë tûã Höët chûa àõnh gia
thêët beân toã yá rùçng:
     - Töi coá möåt àûáa con gaái, tuöíi vûâa cêåp kï, taâi maåo göìm àuã, nhû
hiïìn hêìu bùçng loâng töi seä gaä cho Thïë tûã Höët.
        Trõnh Trang Cöng nghe noái rêët àeåp daå. Hai bïn giaä biïåt ra vïì.
     Vïì àïën Kinh Àö, Trõnh Trang Cöng thuêåt chuyïån êëy laåi vúái
Thïë tûã Höët.
        Thïë tûã Höët thûa:
      - Viïåc phöë ngêîu cöët phaãi cên xûáng, nay nûúác ta nhoã, nûúác Tïì
lúán kïët hön vúái nhau àêu phaãi caách. YÁ con tûúãng khöng nïn vúái cao
laâm gò.
        Trõnh Trang Cöng noái:
     - Àoá laâ yá kiïën cuãa Tïì Hi Cöng ûúác muöën chúá àêu phaãi yá cuãa
cha. Vaã laåi, kïët nghôa vúái Tïì, ngaây sau coá thïí tûúng trúå àûúåc, sao
con laåi tûâ chöëi?
        Thïë tûã Höët thûa:
     - Thên trai böín phêån phaãi tûå lêåp, leä àêu tröng mong vaâo sûå
baão trúå cuãa keã khaác.
        Trõnh Trang Cöng nghe noái, khen con coá chñ khñ vaâ khöng eáp
nûäa.
      Sau àoá, sûá Tïì qua Trõnh biïët àûúåc chuyïån Thïë tûã Höët tûâ chöëi
viïåc hön nhên, trúã vïì thuêåt laåi vúái Tïì Hi Cöng.
        Tïì Hi Cöng khen thêìm:




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        60

     - Nïëu vêåy thò Trõnh Thïë tûã quaã laâ möåt keã can cûúâng, laåi àêìy
loâng khiïm nhûúång. Nhûng thöi! Con gaái ta nhoã, viïåc àoá chûa
muöån gò.
      Möåt höm, Trõnh Trang Cöng àang thûúng nghõ vúái quêìn thêìn
vïì viïåc ài chêìu Chu Vûúng, xaãy coá tin baáo rùçng Cöng tûã nûúác Vïå laâ
Chu Hu àaä giïët vua Vïå Hoaân Cöng maâ soaán võ.
     Trõnh Trang Cöng thêët kinh, vöî tay xuöëng baân than:
     - Thöi röìi! Chùèng bao lêu nûäa nûúác Trõnh ta xaãy ra binh biïën.
     Caác quan khöng hiïíu, ngú ngaác hoãi:
     - Do àêu maâ Chuáa cöng laåi tiïn liïåu nhû thïë?
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Chu Hu laâ möåt àûáa hung hùng. Nay soaán ngöi nûúác Vïå têët
thõ oai vúái caác nûúác lên bang. Nûúác ta trûúác kia coá hiïìm khñch,
chùæc laâ bõ va dêëy binh àaánh trûúác. Vêåy phaãi àïì phoâng múái àûúåc.
     Chu Hu naây nguyïn laâ con thûá ba cuãa Vïå Trang Cöng.
     Vïå Trang Cöng trûúác kia lêëy baâ Trang Khûúng nûúác Tïët rêët
àeåp maâ khöng con, sau laåi lêëy naâng Lïå Vô nûúác Trêìn laâm thûá, Lïå
Vô cuäng khöng con, nïn Vïå Trang Cöng laåi lêëy em gaái cuãa Lïå Vô laâ
Àaâi Vô.
     Naâng naây sanh àûúåc hai trai laâ Hoaân vaâ Tên.
     Baâ Trang Khûúng rêët töët tñnh, khöng hïì biïët ghen tuöng, àem
Hoaân vïì nuöi laâm con, röìi laåi dêng cho Vïå Trang Cöng möåt cung
nûä.
     Ngûúâi cung nûä naây sanh àûúåc möåt trai, tûác laâ Chu Hu.
     Chu Hu taánh hung baåo, nhûng Vïå Trang Cöng laåi rêët yïu quyá.
     Do àoá, Chu Hu möîi ngaây möåt löång haânh, bêët chêëp lúâi giaáo
huêën.
     Thaåch Thaác thêëy thïë àaä nhiïìu lêìn khuyïn Vïå Trang Cöng:
     - Chuáa cöng cêìn phaãi trêën aáp cöng tûã, keão sau naây khoá traánh
tai vaå!
     Coân Thaåch Thaác laåi cuäng coá möåt àûáa con trai laâ Thaåch Hêåu
thûúâng giao du vúái Chu Hu, ruã nhau sùn bùæn , luyïån têåp voä nghïå,
laâm lùæm àiïìu nhiïîu haåi dên chuáng.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        61

     Thaåch Thaác caã giêån àaánh àêåp nhiïìu lêìn, nïn Thaåch Hêåu boã
nhaâ vaâo thaânh úã luön vúái Chu Hu.
        Thaåch Thaác cuäng àaânh boá tay trûúác àûáa con ngöî nghõch àoá.
   Sau Vïå Trang Cöng mêët, Hoaân lïn ngöi kïë võ tûác laâ Vïå Hoaân
Cöng.
        Vïå Hoaân Cöng vöën nhu nhûúåc, khöng laâm àûúåc viïåc lúán.
        Thaåch Thaác thêëy thïë caáo quan khöng tham dûå triïìu chñnh
nûäa.
     Luác bêëy giúâ Chu Hu khöng coân kiïng nïí ai nûäa, mûu tñnh vúái
Thaåch Hêåu, toan viïåc cûúáp ngöi.
     Röìi gùåp luác vua Bònh vûúng nhaâ Chu mêët, Vïå Hoaân Cöng sùæp
sûãa ài àiïëu tang, Chu Hu àûúåc dõp baân vúái Thaåch Hêåu.
        Thaåch Hêåu noái:
     - Àoá laâ dõp töët. Ngaây mai Cöng tûã baây tiïåc tiïîn haânh àûa Chuáa
cöng. Töi seä cho quên sô phuåc úã phoâng tiïåc. Luác àang ùn uöëng Chu
Cöng tûã ruát gûúm ra maâ haå saát Chuáa cöng ài thò lo gò khöng àoaåt
àûúåc ngöi baáu.
        Chu Hu caã mûâng, laâm y kïë.
   Saáng höm sau Chu Hu baây tiïåc úã Cung Quaán röìi múâi Vïå Hoaân
Cöng àïën dûå.
        Chu Hu nêng ly rûúåu noái:
        - Nay huynh hêìu ài xa, em xin coá ly rûúåu tiïîn haânh.
        Vïå Hoaân Cöng noái:
      - Hiïìn àïå quaá nhoåc loâng! Chùèng qua ta ài vùæng möåt thaáng röìi
laåi trúã vïì. Chó mong hiïìn àïå tröng coi viïåc quöëc chñnh cho cêín thêån
laâ töët röìi!
      Noái xong, Vïå Hoaân Cöng roát möåt cheán rûúån trao cho Chu Hu
àïí giaä biïåt.
     Hai ngûúâi nêng ly vui veã. Àûúåc möåt luác Chu Hu giaã say laâm
rúi ly rûúåu xuöëng àêët, röìi cuái xuöìng lûúåm ly ài rûãa.
      Vïå Hoaân Cöng khöng ngúâ nïn bõ Chu Hu leán ra phña sau lûng
ruát gûúm àêm möåt nhaát boã maång.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         62

     Luác àoá, Thaåch Hêåu dêîn nùm trùm quên giaáp vêy chùåt Cung
quaán, nïn khöng ai àaám traái lïånh.
     Giïët vïå Hoaân Cöng xong, Chu Hu lïn tûác võ, vaâ phong cho
Thaåch Hêåu laâm Thûúång Àaåi phu.
     Coân em ruöåt cuãa Vïå Hoaân Cöng laâ Tên boã tröën qua nûúác Hònh
laánh naån.
      Vûâa lïn ngöi àûúåc ba ngaây, Chu Hu nghe dên chuáng baân taán
vïì viïåc mònh giêåt anh, soaán ngöi, loâng bûåc tûác, kïu Thaåch Hêåu vaâo
hoãi yá kiïën.:
     - Nay ta múái tûác võ, oai quyïìn trong thiïn haå chûa àûúåc bao
nhiïu, muöën cho caác nûúác nïí vò, têët phaãi hûng binh chinh phaåt.
Vêåy theo yá ngûúâi nïn àaánh nûúác naâo trûúác?
     Thaåch Hêåu têu:
     - Caác lên quöëc àïìu chùèng coá thuâ hiïìm chi, duy chi coá nûúác
Trõnh trûúác kia coá thuâ hiïìm vúái ta viïåc Cöng Tön Hoaåt. Tiïn Cöng
àaä nhûúång böå cêìu hoâa trong luác quên Trõnh keáo túái búâ coäi, thêåt laâ
àiïìu quöëc nhuåc. Nay Chuáa cöng muöën dûång binh, xin haäy àaánh
Trõnh trûúác.
     Chu Hu noái:
     - Nûúác Trõnh vûâa lêåp minh thïå vúái nûúác Tïì taåi Thaåch Mön,
nïëu nay àaánh Trõnh ùæt Tïì àem binh giuáp, nûúác ta cûå sao nöíi?
     Thaåch Hêåu têu.
     - Nïëu muöën àaánh Trõnh, Chuáa cöng phaãi sai sûá sang nûúác
Töëng, nûúác Löî àïí cêìu hoå ra binh giuáp sûác. Röìi mûúån thïm binh
nûúác Trêìn, nûúác Saái hiïåp laåi maâ àaánh thò lo gò chùèng thùæng.
     Chu Hu noái:
      - Trêìn vaâ Saái laâ hai nûúác nhoã, xûa nay vêîn tuâng phuåc nhaâ
Chu, nay nhaâ Chu nghõch vúái Trõnh, thò ta coá thïí mûúån binh hai
nûúác êëy àaánh Trõnh àûúåc. Duy chó coá Löî vaâ Töëng laâ hai nûúác lúán
rêët khoá naâi hoå giuáp mònh.
     Thaåch Hêåu têu:
    - Chuáa cöng chûa roä, nûúác Töëng xûa Töëng muåc cöng nöëi ngöi
anh laâ Tuyïn Cöng. Sau Töëng Muåc Cöng gêìn thaác, muöën baáo ún
anh, nïn boã con ruöåt laâ Bùçng, truyïìn ngöi cho con ngûúâi anh laâ Dû
Di. Bùçng oaán cha vaâ rêët gheát Dû Di nïn boã sang nûúác Trõnh cû

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      63

nguå. Nûúác Trõnh àaä chûáa Bùçng laåi coá yá giuáp Bùçng àaánh Töëng, cûúáp
ngöi cuãa Dû Di. Nay nhên viïåc naây maâ ruã Dû Di hiïåp binh àaánh
Trõnh, ùæt Dû Di khöng tûâ chöëi. Coân nûúác Löî thò Cöng tûã Vêån
chûúãng quaãn caã binh quyïìn, xem Löî Hêìu chùèng ra chi. Nïëu àem
nhiïìu tiïìn cuãa höëi löå cho Cöng tûã Vêån ùæt nûúác Löî hûng binh ngay.
        Chu Hu nghe noái loâng phêën khúãi, lêåp tûác sai sûá sang Löî, Trêìn
Saái.
    Coân nûúác Töëng vò phaãi coá möåt sûá giaã ùn noái bùåt thiïåp múái xong
nïn chûa choån àûúåc ngûúâi.
        Thaåch Hêåu têu:
     - Nay coá Ninh Dûåc, ngûúâi àêët Trung Mêu, vöën laâ möåt keã
miïång lûúäi. Xin Chuáa cöng sai ngûúâi êëy ài ùæt thaânh sûå.
        Chu Hu y lúâi, liïìn sai Ninh Dûåc sang mûúån binh nûúác Töëng
        Ninh Dûåc baái maång, lêåp tûác lïn ngûåa ra ài.
        Àïën núi vaâo yïët kiïën.
        Töëng Tûúng Cöng hoãi:
        - Taåi sao laåi cûã binh àaánh Trõnh?
        Ninh Dûåc têu:.
     - Trõnh Trang Cöng vö àaåo, giïët em, àaây meå, khiïën cho Cöng
Tön Hoaåt tröën sang nûúác töi tyå naån. Trõnh Trang Cöng laåi mûúån cúá
êëy xêm lêën búâ coäi, Tiïn Vûúng töi vò nhu nhûúåc maâ cêìu hoâa. Nay
Chuáa cöng töi quyïët hûng binh rûãa nhuåc. Vò nghô àïën chöî chuáng ta
àïìu coá thuâ chung vúái nûúác Trõnh nïn Chuáa cöng töi khiïën töi sang
àêy maâ cêìu viïån.
        Töëng Tûúng Cöng noái:
    - Ta cuâng nûúác Trõnh xûa nay chùèng coá thuâ hiïìm chi, sao
ngûúi laåi nghô nhû thïë?
        Ninh Dûåc ön töìn noái:
    - Coá leä Chuáa cöng àaä khöng nhúá ngöi vua naây ai truyïìn laåi cho
Chuáa cöng chùng?
        Töìng Tûúng Cöng móm cûúâi noái:
        - Cuãa Vûúng thuác ta laâ Töëng Muåc Cöng truyïìn laåi.
        Ninh Dûåc noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        64

     - Tûâ xûa nay, hïî cha thaác thò truyïìn ngöi laåi cho con laâ leä
thûúâng. Töëng Muåc Cöng tuy coá loâng töët, truyïìn ngöi laåi cho Chuáa
cöng, song cöng tûã Bùçng hiïån nûúng nguå núi àêët Trõnh, lùm le
mûúån binh nûúác Trõnh vïì phuåc nghiïåp. Nhû thïë Chuáa cöng laâm
sao yïn àûúåc. Nay àaánh Trõnh laâ möåt cú höåi töët àïí cho Chuáa cöng
trûâ möëi haåi cho nûúác Töëng sau naây.
    Töëng Tûúng Cöng lêu nay àaä coá yá nghi kyå Cöng tûã Bùçng, nay
Ninh Dûåc noái àuáng yá, liïìn nhêån lúâi giuáp Vïå àaánh Trõnh.
     Luác êëy coá quan Àaåi tû maä, vöën gioâng doäi vua Thang, tïn
Khöng Phu Gia thêëy Töëng Tûúng Cöng nhêån lúâi giuáp Vïå, beân can
rùçng:
     - Xin Chuáa cöng chúá nghe lúâi nguåy biïån cuãa sûá nûúác Vïå. Nïëu
bùæt töåi Trõnh Trang Cöng giïët em, boã tuâ meå thò Chu Hu giïët anh
àoaåt ngöi laåi khöng phaãi töåi sao? Quïn töåi mònh, kïët töåi keã khaác,
êëy khöng phaãi laâ lúâi chên chñnh.
     Tuy nhiïn, Töëng Tûúng Cöng vò àaä hûáa lúä vúái Ninh Dûåc, nïn
chùèng nghe lúâi can giaán, nöåi ngaây êëy hûng binh.
     Coân nûúác Löî, Cöng tûã Vêån àaä ùn höëi löå cuãa nûúác Vïå röìi, nïn
cuäng rêìm röå keáo binh sang. Trêìn vaâ Saái cuäng àïìu tïì tûåu àuã mùåt.
     Nùm nûúác hoåp laåi cûã nûúác Töëng laâm Minh chuã, Thaåch Hêåu
laâm Tiïn phong, Chu Hu ài hêåu àaåo, chúã theo rêët nhiïìu lûúng
thûåc, luä lûúåt keáo qua cûãa Àöng Thaânh cuãa nûúác Trõnh.
        Trõnh Trang Cöng hay tin, liïìn hoåp caác quan àaåi thêìn laåi baân
baåc.
    Trong triïìu ngûúâi chuã chiïën, keã chuã hoâa, yá kiïën röån raâng chûa
quyïët.
        Trõnh Trang Cöng móm cûúâi noái:
      - Caác quan chûa baân àûúåc gò hay. Nhûng cûá theo thiïín kiïën
cuãa ta thò Chu Hu vûâa múái nöíi loaån àoaåt ngöi anh, dên tònh trong
nûúác khöng phuåc, nay va mûúån oaán cuä, cûã binh sang àaánh nûúác ta,
chó cöët àïí cho dên nûúác Vïå súå àoá thöi. Cöng tûã Vêån thò vò ham tiïìn
höëi löå maâ cûã binh sang àaánh chûá khöng phaãi yá muöën cuãa Löî Ên
Cöng. Trêìn vaâ Saái thò khöng coá oaán cûâu gò vúái nûúác Trõnh, thïë thò
böën nûúác àoá khöng àaáng súå. Duy chó coá Töëng, gheát Cöng tûã Bùçng
tröën traánh trïn àêët Trõnh, nïn thûåc loâng quyïët àaánh. Nay ta àûa
Cöng tûã Bùçng ra truá núi àêët Trûúâng Caác, binh Töëng hay tin ùæt keáo


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      65

quên ra àoá. Trong luác êëy, ta khiïën Cöng tûã Lûä dêîn quên ra cûãa
Àöng àaánh vúái Chu Hu, röìi giaã thua maâ chaåy. Chu Hu vöën laâm
oai, àaä àaánh thùæng têët nhiïn keáo quên vïì chûá khöng daám úã lêu
trïn àêët Trõnh, súå trong nûúác coá loaån. Búãi vò hiïån nay nûúác Vïå coân
coá Thaåch Thaác laâ möåt töi trung cuãa Vïå Hoaân Cöng, laâm sao chõu
khoanh tay ngöìi ngoá Chu Hu phaãn phuác àûúåc ! Tònh traång Chu Hu
hiïån nay lo phêån mònh chûa àuã, coá àêu laåi laâm haåi ta àûúåc sao?
     Caác quan cêån thêìn nghe noái àïìu cho laâ phaãi.
    Trõnh Trang Cöng liïìn khiïën quan Àaåi phu Haâ Thuác Dônh
àem möåt àaåo quên àûa Cöng tûã Bùçng qua Trûúâng Caác, röìi laåi sai
ngûúâi àïën noái vúái Töëng Tûúng Cöng rùçng:
     - Cöng tûã Bùçng tröën sang nûúác töi, töi khöng núä giïët, nïn bùæt
àaây ra Trûúâng Caác, vêåy xin Chuáa cöng àõnh àoaåt.
    Töëng Tûúng Cöng hay àûúåc tin lêåp tûác keáo àaåi binh ra vêy núi
Trûúâng Caác.
     Ba nûúác Trêìn, Saái vaâ Löî thêëy binh Töëng ài röìi, coá yá chaán naãn
muöën ruát binh vïì, nïn luác nghe Cöng tûã Lûä àem quên àaánh Vïå úã
cûãa Àöng cuäng khöng buöìn tiïëp ûáng.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                               66




                                     HÖÌI 4

                 VÒ NGHÔA, THAÅCH THAÁC GIÏËT CON,
               MÛÚÅN LÏÅNH, TRANG CÖNG ÀAÁNH TÖËNG


   Thaåch Hêåu ra lïånh àaánh vúái Cöng tûã Lûä chûa àûúåc vaâi hiïåp,
Cöng tûã Lûä àaä boã chaåy.
     Thaåch Hêåu thûâa thïë rûúåt theo àïën cûãa phña Têy, thò Cöng tûã
Lûä àaä keáo binh vaâo thaânh àoáng chùåt cûãa laåi, khöng ra àaánh nûäa.
     Thêëy vêåy, Thaåch Hêåu cho quên sô gùåt hïët luáa maåch úã ngoaâi
thaânh, röìi ra lïånh ban sû.
        Chû tûúáng khöng roä yá gò, keáo àïën hoãi Chu Hu:
     - Binh ta thùæng trêån, leä ra phaãi thûâa thïë maâ têën cöng, sao laåi
lui binh?
        Chu Hu nghe noái, àem loâng nghi ngúâ, àoâi Thaåch Hêåu àïën chêët
vêën.
        Thaåch Hêåu àuöíi hïët keã taã hûäu ra ngoaâi, röìi noái vúái Chu Hu:
     - Binh Trõnh vöën àaä maånh, maâ Trõnh Trang Cöng laåi laâ
Khanh sô bïn triïìu Chu. Quên ta àaánh thùæng möåt trêån, danh vang
trong thiïn haå, êëy laâ àaä àaåt àûúåc muåc àñch röìi. Nay Chuáa cöng múái
lïn ngöi, viïåc nûúác chûa àõnh, nïëu úã ngoaâi lêu ngaây e trong nûúác coá
biïën.
        Chu Hu nghe noái, nhû sûåc tónh,vöåi vaä àaáp :
    - Lúâi ngûúi luêån rêët phaãi leä. Nïëu khöng coá ngûúi thûåc ta chûa
nghô àïën.
     Kïë àoá ba nûúác Trêìn, Saái, Löî àïìu àïën chuác mûâng Chu Hu
thùæng trêån.
     Chu Hu xin caác nûúác ban sû, ai ruát quên vïì nûúác nay. Kïí tûâ
ngaây hûng binh àïën ngaây lui bònh chó coá nùm ngaây.
     Thaåch Hêåu àùæc thùæng loâng hiu hiu tûå àùæc trûúng cúâ, gioáng
tröëng, rêìm röå trúã vïì.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       67

     Chu Hu hoãi:
     - Ngûúâi trong nûúác chûa chõu phuåc thò phaãi laâm thïë naâo?
     Thaåch Hêåu noái:
     - Muöën cho dên phuåc thò bùæt nhûäng keã àûúåc dên tin tûúãng
phuåc mònh. Cha töi trûúác kia laâm Thûúång Khanh, ai cuäng mïën
àûác, nay xin Chuáa cöng triïåu cha töi vaâo dûå viïåc quöëc chñnh, thò
ngöi baáu ùæt vûäng.
   Chu-hu nghe theo lúâi, khiïën ngûúâi àem möåt cùåp baåch bñch, vaâ
nùm trùm höåc gaåo trùæng àïën cêìu Thaåch Thaác vaâo chêìu nghõ viïåc.
     Thaåch Thaác giaã àau, tûâ chöëi khöng nhêån.
     Chu Hu hoãi Thaåch Hêåu:
      - Cha cuãa khanh khöng chõu vaâo chêìu, yá ta muöën àïën àoá àïí
hoãi kïë, coá nïn chùng?
     Thaåch Hêåu têu:
     - Chuáa cöng àïën àoá võ têët àaä àûúåc gùåp mùåt. Àïí töi lêëy lïånh vua
maâ triïåu ngûúâi àïën thò hún.
     Noái röìi trúã vïì nhaâ, vaâo toã vúái Thaåch Thaác nöîi loâng kñnh mïën
cuãa Chu Hu.
     Thaåch Thaác hoãi:
     - Tên quên muöën triïåu cha vaâo triïìu laâm chi?
     Thaåch Hêåu thûa:
    - Vò loâng dên trong nûúác chûa phuåc Tên quên súå ngöi baáu
khöng vûäng nïn muöën nhúâ phuå thên chó giaáo.
     Thaåch Thaác noái:
     - Möîi chû hêìu lïn ngöi phaãi coá lïånh vua múái chñnh àaáng. Nay
nïëu Tên quên muöën àûúåc moåi ngûúâi tuâng phuåc thò phaãi vaâo chêìu
vua nhaâ Chu. Khi vua nhaâ Chu chêëp thuêån, ban aáo muä , thò ngûúâi
trong nûúác seä vêng mïånh.
     Thaåch Hêåu noái:
    Lúâi phuå thên daåy rêët phaãi. Song vö cúá vaâo chêìu nhaâ Chu e bõ
nghi ngúâ. Vêåy phaãi coá ngûúâi àïën àoá têu trònh trûúác thò múái xong.
     Thaåch Thaác noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         68

      - Viïåc àoá khöng khoá khùn gò. Trêìn hêìu laâ möåt ngûúâi àûúåc Chu
Vûúng yïu chuöång lêu nay chûa hïì boã phïë möåt lïî triïìu sinh naâo.
Hún nûäa, vûâa röìi, Trêìn laåi àem binh giuáp Vïå àaánh Trõnh, thò tònh
giao haão giûäa Vïå vaâ Trêìn àang mêåt thiïët. Tên quên cûá sang nûúác
Trêìn, nhúâ Trêìn hêìu vaâo têu trûúác vúái nhaâ Chu, röìi Tên quên seä
triïìu kiïën sau thò viïåc ùæt thaânh.
     Thaåch Hêåu trúã vïì noái laåi vúái Chu Hu.
     Chu Hu mûâng lùæm, vöåi vaã sùæm sûãa lïî vêåt vaâ haânh trang röìi
cuâng vúái Thaåch Hêåu lïn àûúâng sang nûúác Trêìn.
     Thaåch Thaác vúái quan Àaåi phu nûúác Trêìn laâ Tûã Haâm vöën laâ
baån thên. Beân lêëy maáu viïët möåt bûác huyïët thû, sai ngûúâi têm phuác
àïën àûa cho Tûã Haâm, nhúâ trònh lïn Trêìn Hoaân Cöng.
     Àûúåc thû, Trêìn Hoaân Cöng vöåi múã ra xem.
     Thû rùçng:
     Töi laâ Thaåch Thaác cuái dêng thû naây àïën Trêìn hêìu ngûå laäm:
     Nûúác Vïå chuáng töi nhoã nhen nhûng hiïån lêm vaâo tai biïën êëy,
cuäng búãi Chu Hu gian nõnh, giïët anh soaán nghiïåp. Nhûng, töåi êëy
möåt phêìn lúán cuäng taåi àûáa con töi laâ Thaåch Hêåu xui nïn. Ngaây naâo
hai keã loaån tùåc êëy chûa chïët, thò dên nûúác Vïå töi coân chõu caãnh thï
lûúng.
      Töi, tuöíi giaâ, sûác yïëu khöng àuã taâi trûâng trõ boån chuáng, thûåc
àùæc töåi vúái Tiïn cöng. Nay hai àûáa loaån tùåc êëy sùæp sang quñ quöëc àïí
cêìu caånh. Vêåy xin Chuáa cöng bùæt chuáng maâ trõ töåi. Àûúåc nhû vêå y ,
khöng nhûäng may mùæn cho nûúác Vïå töi, maâ coân laâm gûúng cho caác
nûúác khaác.
     Xem thû xong, Trêìn Hoaân Cöng hoãi Tûã Haâm:
     - Viïåc naây khanh liïåu laâm sao?
     Tûã Haâm têu:
     - Keã phaãn loaån cuãa nûúác Vïå chùèng khaác naâo nhû keã phaãn loaån
cuãa nûúác Trêìn, khöng thïí dung tha àûúåc.
     Trêìn Hoaân Cöng cho laâ phaãi, beân àõnh kïë bùæt Chu Hu.
     Coân Chu Hu vaâ Thaåch Hêåu àêu roä viïåc êëy. Khi àïën nûúác
Trêìn, hai ngûúâi ài thùèng vaâo thaânh.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                            69

    Trêìn Hoaân Cöng sai Cöng tûã Àaâ ra àoán rûúác, cêìm laåi núi quaán
àõch nghó ngúi, heån àïën ngaây mai seä tiïëp kiïën núi nhaâ thaái miïëu.
        Thêëy Trêìn Hoaân Cöng coá yá ûu àaäi, Chu Hu rêët vui mûâng.
       Saáng höm sau Trêìn Hoaân Cöng vaâo nhaâ Thaái miïëu, baây nghi
lïî röìi sai Tûã Haâm ra rûúác Chu Hu vaâo.
      Thaåch Hêåu ài trûúác, thêëy àaâng trûúác coá dûång möåt têëm baãng
lúán, àïì chûä rùçng: Con bêët hiïëu, töi bêët trung, khöng àûúåc vaâo Thaái
miïëu.
        Thaåch Hêåu tröng thêëy kinh ngaåc, hoãi Tûã Haâm:
        - Caái baãng naây coá yá nghôa gò vêåy?
        Tûã Haâm nhòn Thaåch Hêåu, röìi móm cûúâi àaáp:
        - Àoá laâ lúâi cuãa Tiïn Vûúng töi daåy, vaâ Chuáa cöng töi ghi nhúá.
        Thaåch Hêåu nghe noái, loâng búát nghi ngúâ, quay laåi àoán Chu Hu
vaâo.
     Vûâa vaâo àïën núi, Chu Hu toan cuái mònh thi lïî, thò böîng coá
tiïëng Tûã Haâm heát lúán:
     - Ta phuång mïånh vua nhaâ Chu, bùæt hai tïn loaån tùåc Chu Hu
vaâ Thaåch Hêåu, coân caác àöì àaãng àïìu àûúåc tha töåi.
      Tûác thò quên giaáp sô aáp laåi bùæt Chu Hu vaâ Thaåch Hêåu troái laåi
lêåp tûác
     Luác bêëy giúâ, Tûã Haâm múái àem bûác thû cuãa Thaåch Thaác àoåc
cho moåi ngûúâi nghe. Roä ra àoá laâ mûu cuãa Thaåch Thaác muöën trûâ
loaån, ai naây àïìu haâi loâng.
     Kïë àoá, Trêìn Hoaân Cöng àõnh àem Chu Hu vaâ Thaåch Hêåu ra
cheám, nhûng caác quan can giaán:
     - Thaåch Hêåu laâ con cuãa Thaåch Thaác, chûa biïët yá kiïën cuãa
Thaåch Thaác thïí naâo, xin Chuáa cöng múâi sang nûúác Vïå nghõ töåi múái
traánh khoãi àiïìu oaán traách sau naây.
   Xeát thêëy cêu noái êëy coá lyá, Trêìn hoaân.Cöng truyïìn àem giam
Chu Hu núi Böåc ÊËëp, Thaåch Hêåu núi Trêìn Àö àïí khoãi liïn laåc vúái
nhau. Àoaån cho ngûúâi sang nûúác Vïå baáo tin cho Thaåch Thaác biïët.
     Thaåch Thaác tûâ khi caáo quan dûúäng laäo, khöng ài àêu nûãa
bûúác, nay àûúåc thû nûúác Trêìn vöåi vaä vaâo triïìu thûúng nghõ.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       70

    Luác àoá baá quan àuã mùåt, Thaåch Thaác múã thû ra àoåc, múái biïët
Chu Hu vaâ Thaåch Hêåu àïìu bõ bùæt chó coân àúåi ngûúâi sang Trêìn
quyïët àõnh maâ thöi.
    Caác quan àïìu noái:
     - Àêëy laâ viïåc lúán cuâa quöëc gia, chuáng töi möåt loâng tröng cêåy
vaâo yá kiïën cuãa Ngaâi caã.
    Thaåch Thaác noái:
     - Hai àûáa phaãn loaån naây khöng thïí naâo dung thûá àûúåc. Töåi
àaáng cheám àêìu. Vêåy ai coá thïí vò nûúác maâ caáng àaáng viïåc naây?
    Quan Thaái tïí Xuã bûúác ra thûa:
    - Keã loaån tùåc êëy ai cuäng coá thïí giïët àûúåc. Töi tuy phêån heân
song cuäng lêëy laâm ûác. Xin cûá giao viïåc êëy cho töi.
    Caác quan àïìu àöìng thanh noái:
      - Phaãi! Viïåc êëy maâ giao cho quan Hûäu tïë laâ phaãi lùæm! Nhûng
xeát ra Chu Hu múái laâ chaánh phaåm, coân Thaåch Hêåu laâ keã a tuâng
tûúãng nïn chêm chïë.
    Thaåch Thaác nghe noái, nöíi giêån, heát:
     - Chu Hu phaãn nghõch, chñnh taåi àûáa con töi maâ ra. Nay caác
quan nghõ nhû thïë laâ nghi töi coá tònh riïng vúái noá hay sao. Thöi,
töi phaãi thên haânh àïën àoá maâ cheám àûáa loaån thêìn êëy thò múái daám
nhòn vaâo lùng miïëu cuãa tiïìn nhên töi!
    Nhuå Dûúng Kiïn noái:
    - Thöi, thöi, xin laäo quan chúá giêån, àïí cho töi ài thay cho.
      Thaåch Thaác liïìn sai Thaái tïí Xuã qua Böåc ÊËp maâ cheám Chu Hu,
coân Nhu Dûúng Kiïn thò sang Trêìn Àö maâ cheám Thaåch Hêåu. Röìi
laåi sai ngûúâi sùæm xe giaá sang nûúác Hònh maâ rûúác cöng tûã Tên vïì.
     Thaái tïí Xuã vaâ Nhuå Dûúng Kiïn qua àïën nûúác Trêìn, vaâo ra
mùæt Trêìn Hoaân Cöng, àoaån thi haânh sûá maång mònh.
    Khi Thaái tïë Xuã àïën Böåc ÊËp, truyïìn quên dêîn Chu Hu àïën.
    Tröng thêëy Thaái tïí Xuã, Chu Hu kïu lúán:
    - Coá phaãi ngûúâi àïën àêy àïí cûáu ta chùng?
    Thaái tïí Xuã lùæc àêìu àaáp:
    - Khöng phaãi àïí cûáu, maâ àïí giïët.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        71

     Chû Hu trúån mùæt hoãi:
     - Ngûúi laâm töi cuãa ta, sao daám phaåm àïën ta?
     Thaái tïí Xuã móm cûúâi, àaáp:
   - Nûúác Vïå trûúác kia coá ngûúi bïì töi maâ daám giïët vua. Vò vêåy,
höm nay ta bùæt chûúác!
     Noái xong, truyïìn quên cheám àêìu.
     Coân Nhuå Dûúng Kiïn khi àïën Trêìn Àö cuäng àem Thaåch Hêåu
ra cheám.
     Thaåch Hêåu noái:
    - Muöën cheám ta cuäng àûúåc, song haäy àûa ta vïì nûúác àïí ta
tröng thêëy mùåt phuå thên ta àaä.
     Nhuå Dûúng Kiïn noái:
     - Ta vêng lïånh phuå thên cuãa ngûúi maâ àïën àêy giaám saát. Nïëu
ngûúi muöën thêëy mùåt cha ngûúi thò àïí ta cheám xong, xaách àêìu vïì
nûúác Vïå, hùèn ngûúi àûúåc gùåp mùåt.
     Noái xong, vung gûúm cheám phûát.
     Nhaâ cheáp sûã vïì sau coá thú khen Thaåch-Thaác:
     Tònh nhaâ, núå nûúác giûäa hai àûúâng,
     Thaâ boã tònh riïng cûáu nûúác non.
     Khñ phaách coân lûu trong sûã saách
     Têëm gûúng àaåi nghôa keã trung thêìn
      Kïë àoá, cöng tûã Tên àûúåc rûúác vïì vaâo nhaâ Thaái miïëu laâm lïî caáo
tïë, röìi tûác võ chû hêìu, xûng hiïåu laâ Tuyïn cöng, vaâ phong cho
Thaåch Thaác laâm quöëc laäo, coi giûä viïåc triïìu chñnh.
     Tûâ êëy, nûúác Trêìn vaâ Vïå caâng thïm thên mêåt hún trûúác.
     Àêy nhùæc qua Trõnh Trang Cöng thêëy nùm nûúác àaä ruát binh
vïì, beân sai ngûúâi àïën Trûúâng Caác doâ xem tin tûác cuãa Cöng tûã
Bùçng.
     Böîng nghe tin Cöng tûã Bùçng vûâa tröën vïì, xin vaâo yïët kiïën.
     Trõnh Trang Cöng lêåt àêåt cho vaâo, hoãi thùm duyïn cúá.
     Cöng tûã Bùçng têu:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                            72

     - Trûúâng Caác àaä bõ binh Töëng chiïëm àoaåt thaânh trò, nïn töi
múái tröën vïì àêy, xin hiïìn hêìu àoaái tûúãng.
     Noái xong, Cöng tûã Bùçng khoác oaâ.
     Trõnh Trang Cöng tòm lúâi an uãi röìi khiïën Cöng tûã Bùçng ra
taåm truá núi quaán dõch, vaâ cêëp böíng löåc rêët nhiïìu.
   Chùèng bao lêu, Trõnh Trang Cöng àûúåc tin Chu Hu bõ giïët. Vïå
Tuyïn Cöng lïn thay, beân hoåp triïìu thêìn baân baåc.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Trûúác àêy Vïå sang àaánh Trõnh laâ do Chu Hu chûá khöng can
chi àïën Vïå Tuyïn Cöng. Coân Töëng, thò cöë tònh àaánh Trõnh, nay ta
muöën traã thuâ. Caác quan nghô sao?
     Tïë Tuác têu:
     - Trûúác kia nùm nûúác cuâng cûã binh möåt lûúåt àaánh Trõnh, tuy
khöng cöë tònh song haânh àöång coá liïn quan. Nïëu ta cûã binh àaánh
Töëng, thïí naâo böën nûúác kia cuäng súå vaå lêy maâ àem binh giuáp Töëng.
Vêåy trûúác nhêët, phaãi sang hoâa hiïëu nûúác Trêìn nûúác Löî röìi seä àaánh
Töëng.
     Trõnh Trang Cöng nghe theo lúâi baân êëy, liïìn cho ngûúâi sang
nûúác Trêìn giaãng hoâa.
     Trêìn Hoaân Cöng khöng chõu nhêån.
     Cöng tûã Àaâ thêëy thïë hoãi:
    - Kïët thên vúái möåt nûúác laáng giïìng laâ viïåc töët, cúá sao Chuáa
cöng laåi tûâ chöëi.
     Trêìn Hoaân Cöng noái:
     - Trõnh Trang Cöng mûu trñ khoá lûúâng. Taåi sao Töëng vaâ Vïå laâ
hai nûúác lúán maâ Trõnh khöng àïën cêìu hoâa, laåi àïën cêìu hoâa vúái
Trêìn. Hùèn laâ coá möåt duång yá naâo röìi! Vaã laåi trûúác kia ta giuáp Töëng
àaánh Trõnh, nay laåi chõu hoâa vúái Trõnh thò Töëng seä giêån ta. Àûúåc
loâng Trõnh, mêët loâng Töëng, nûúác ta cuäng khöng lúåi gò.
     Noái xong, tûâ khûúác khöng chõu tiïëp sûá.
     Trõnh Trang Cöng nghe àûúåc, nöíi giêån noái vúái caác quan:
    - Nûúác Trêìn cêåy vaâo Töëng vaâ Vïå. Nay nûúác Vïå múái deåp loaån
chûa àuã sûác giuáp àúä ai. Ta giaãng hoâa vúái nûúác Vïå vaâ Löî, röìi cûá binh
sang àaánh Töëng vaâ Trêìn ùæt nïn chuyïån.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                          73

     Tïì Tuác quyâ têu:
     - Têu Chuáa cöng, nûúác ta maånh, nûúác Trêìn yïëu, nay vö cúá
chuáng ta àïën giaãng hoâa, Trêìn nghi laâ ta coá mûu kïë maâ khöng daám
nhêån. Vêy xin Chuáa cöng cho quên traân qua búâ coäi cûúáp giûåt, röìi
cho möåt sûá giaã coá taâi ùn noái àem nhûäng àöì àaåc cûúáp àûúåc traã laåi, toã
tònh thên mêåt, thò Trêìn seä chõu hoâa.
     Trõnh Trang Cöng cho laâ hûäu lyá, liïìn phaái nùm àaåo quên àïën
cûúáp phaá núi biïn thuây nûúác Trêìn, cûúáp àûúåc hún möåt trùm xe
lûúng thûåc chúã vïì kinh àö nûúác Trõnh.
     Trêìn Hoaân Cöng, nghe biïn thuây bõ quên Trõnh àïën cûúáp, beân
hoåp caác quan baân baåc.
     Caác quan coân àûúng luêån kïë, thò böîng nghe coá sûá giaã nûúác
Trõnh laâ Dônh Khaão Thuác àem caác àöì bõ cûúáp sang traã, vaâ dêng thû
cuãa Trõnh Trang Cöng.
     Trêìn Hoaân Cöng lêëy laâm laå, hoãi Cöng tûã Àaâ:
     - Àaä àem binh cûúáp phaá, laåi cho sûá sang laâ yá gò vêåy?
     Cöng tûã Àaâ têu:
    - Têu Chuáa cöng àoá laâ nûúác Trõnh muöën toã sûå thêåt têm cuãa hoå
xin Chuáa cöng chúá nïn khûúác tûâ.
    Trêìn Hoaân Cöng cho Dônh Khaão Thuác vaâo yïët kiïën, vaâ múã bûác
thû cuãa Trõnh Trang Cöng ra xem.
     Trong thû àaåi lûúåc noái:
     Ngöå Sanh nûúác Trõnh, kñnh dêng thû naây cho Trêìn hiïìn hêìu
nhaä giaám.
      Töi cuâng hiïìn hêìu thaãy àïìu laâ bïì töi cuãa nhaâ Chu, vò vêåy
trûúác àêy töi coá sai sûá àïën giao haão. Chùèng ngúâ hiïìn hêìu tûâ khûúác
nïn quên sô núi biïn thuây ngúä hai nûúác coá àiïìu xñch mñch, múái tûå
tiïån xêm phaåm búâ coäi hiïìn hêìu.
   Hay àûúåc viïåc êëy töi lêëy laâm aáy naáy, vöåi sai Dônh Khaão Thuác
àem caác vêåt bõ cûúáp traã laåi maâ taå töåi.
     Mong tûâ àêy hai nûúác kïët nghôa anh em, chùæc hiïìn hêìu khöng
núä tûâ chöëi.
      Trêìn Hoaân Cöng xem thû xong, liïìn tiïëp àaäi Dônh Khaão Thuác
rêët niïìm núã.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       74

    Àoaån cho Cöng tûã Àaâ sang àaáp lïî.
    Hai nûúác bùæt tay giao haão.
    Luác bêëy giúâ Trõnh Trang Cöng múái hoãi Tïì Tuác :
    - Nay àaä hoâa vúái Trêìn röìi, thïë thò ta laâm caách naâo àïí àaánh
Töëng?
    Tïë Tuác têu:
     - Têu Chuáa cöng, nûúác Töëng laâ möåt nûúác lúán laåi àûúåc Vua Chu
troång àaäi, chúá nïn àaánh vöåi. Trûúác kia Chuáa cöng àaä muöën vaâo
chêìu triïìu Chu nhûng vò mùæc ài phoá höåi vúái nûúác Tïì taåi Thaåch
Mön, sau àoá bõ Chu Hu dêëy loaån, maâ phaãi boã dúã dûå tñnh. Nay Chuáa
cöng haäy vaâo triïìu Chu, röìi trúã vïì döëi, xûng laâ coá lïånh vua, hoåp
quên nûúác Tïì vaâ Löî sang phaåt Töëng. Nhû vêåy ùæt thùæng àùång.
      Trõnh Trang Cöng cho lúâi cuãa Tïì Tuác laâ húåp lyá. Beân giao viïåc
triïìu chñnh cho Thïë tûã Höët, röìi cuâng Tïì Tuác lïn àûúâng sang triïìu
Chu.
      Chu Cöng Hùæc Kiïn nghe tin, khuyïn Chu Hoaân Vûúng nïn
tiïëp àaäi Trõnh Trang Cöng cho tûã tïë, àïí laâm gûúng cho caác chû
hêìu.
     Tuy nhiïn, Chu Hoaân Vûúng vöën gheát Trõnh Trang Cöng,
nhêët laâ nhúá àïën viïåc Trõnh sang cûúáp luáa, loâng vêîn chûa nguöi.
    Luác Trõnh Trang Cöng vaâo chêìu, Chu Hoaân Vûúng hoãi:
    - Sao bïn nûúác Trõnh nùm nay muâa maâng ra thïë naâo?
    Trõnh Trang Cöng têu:
    - Têu Bïå haå, nhúâ höìng phûúác cuãa Bïå haå , nùm nay khöng bõ
thiïn tai haån haán.
    Chu Hoaân Vûúng cûúâi lúán, noái:
      - Thêåt laâ may! Nûúác Trõnh coá àûúåc muâa thò nhaâ Chu múái coân
luáa àêët Ön, àêët Thaânh maâ ùn chûá!
   Thêëy Chu hoaân Vûúng noái nhiïìu àiïìu gay gùæt, Trõnh Trang
Cöng beân baái taå lui ra.
    Chu Hoaân Vûúng khöng thïët àaäi chi hïët, chó sai ngûúâi àem ra
ban cho Trõnh Trang Cöng mûúâi xe luáa vaâ dùån:
    - Cho luáa naây àïí daânh ùn luác mêët muâa .


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  75

    Trõnh Trang Cöng noái vúái Tïì Tuác:
      - Taåi ngûúi khiïën ta vaâo chêìu vua, nïn phaãi hûáng lêëy nhûäng
lúâi móa mai cay àùæng. Nay vua laåi coân ban mûúâi xe luáa àïí ngaåo ta,
yá ta khöng muöën laänh, vêåy phaãi àuâng lúâi chi maâ tûâ chöëi.
    Tïì Tuác têu:
     - Caác nûúác chû hêìu kñnh troång nûúác Trõnh laâ vò àaä mêëy àúâi
nûúác Trõnh laâm Khanh sô núi triïìu Chu. Nay vua àaä cho, nïëu
Chuáa cöng khöng laänh, ùæt caác chû hêìu àïìu biïët Chuáa cöng khöng
thuêån vúái vua nûäa. Maâ vua àaä khöng ûa Trõnh, caác chû hêìu coân
troång gò àïën Trõnh?
    Trong luác àûúng thûúng nghõ, xaãy coá Chu Cöng Hùæc Kiïn àïën
thùm, laåi cho riïng hai xe vaâng luåa.
    Trõnh Trang Cöng hoãi Tïì Tuác.
    - Chu cöng Hùæc Kiïn chùèng biïët coá yá gò maâ laåi kñnh troång ta
nhû thïë?
    Tïì Tuác têu:
     - Vua nhaâ Chu coá hai ngûúâi con trai: ngûúâi lúán laâ Àaâ, ngûúâi
nhoã laâ Khùæc. Vua Hoaân vûúng yïu con thûá, muöën gúãi gùæm cho Chu
cöng Hùæc Kiïn mûu viïåc lêåp con thûá sau naây vò vêåy Chu cöng Hùæc
Kiïn muöën mua loâng Chuáa cöng. Chuáa cöng nïn nhêån vaâng luåa êëy
maâ duâng vaâo viïåc khaác.
    Trõnh Trang Cöng hoãi:
    - YÁ ngûúi muöën duâng vaâo viïåc chi?
    Tïì Tuác têu:
     - Chuáa cöng vaâo triïìu Chu, caác chû hêìu àïìu biïët. Nay àem luáa
cuãa Chu cöng Hùæc Kiïn chia laâm mûúâi xe, lêëy gêëm goái laåi. Àïën
ngaây ra vïì noái döëi rùçng cuãa vua cho, laåi baây thïm cung tïn àïí
tuyïn böë vúái caác chû hêìu laâ vêng lïånh vua ài phaåt Töëng, vò Töëng
thiïëu lïî triïìu cöëng. Nhû vêåy, chû hêìu ùæt tuên theo lïånh ta.
    Trõnh Trang Cöng thñch yá, vöî vai Tïì Tuác, noái:
    - Ngûúi quaã laâ nhöåt trñ sô. Ta seä theo kïë êëy maâ laâm.
     Quaã vêåy, luác trúã vïì, Trõnh Trang Cöng phao tiïëng lïn, ai nêëy
àïìu tin thûåc. Tiïëng àöìn àïën tai Töëng Tûúng Cöng.
    Töëng Tûúng Cöng caã súå, leán sai sûá qua noái vúái Vïå Tuyïn Cöng.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          76

     Vïå Tuyïn Cöng laåi baân vúái Tïì Hi Cöng tòm caách laâm cho Töëng
vaâ Trõnh giao haão vúái nhau.
      Tïì Hi Cöng viïët giêëy múâi Trõnh, vaâ heån vúái caác nûúác hoåp nhau
taåi Ngoäa ÖËc àïí giaãi hoâa viïåc êëy.
   Àuáng kyâ heån, khöng thêëy Trõnh Trang Cöng àïën dûå, Tïì Hi
Cöng noái:
     - Trõnh Trang Cöng khöng àïën dûå thò viïåc nghõ hoâa bêët thaânh.
     Noái xong, lïn xe ra vïì.
     Töëng Tûúng Cöng muöën giûä laåi, nhûng Tïì Hi Cöng toã thaái àöå
laänh àaåm vúái hai nûúác Töëng vaâ Vïå.
     Luác bêëy giúâ taåi triïìu Chu, vua Hoaân Vûúng coá yá baäi chûác
Khanh sô cuãa Trõnh Trang Cöng, nhûng Chu cöng Hùæc Kiïn hïët
loâng can giaán nïn Hoaân vûúng múái àem Quaách cöng Kyå Phuã duâng
laâm hûäu Khanh sô, coi viïåc triïìu chñnh coân Trõnh Trang Cöng laâm
taã khanh sô, tûác laâ hû võ maâ thöi.
     Trõnh Trang Cöng hay àùång viïåc êëy, cûúâi vaâ noái vúái Tïì Tuác:
     - Ta biïët Chu Hoaân Vûúng chûa daám cùæt chûác ta àêu.
     Kïë àoá, nghe ba nûúác Töëng Tïì vaâ Vïå hoåp nhau taåi Ngoäa ÖËc.
     Trõnh Trang Cöng hoãi Tïì Tuác.
     - Ta nghe Tïì Hi Cöng kïët giao vúái Töëng Tûúng Cöng laâ yá gò?
     Tïì Tuác têu:
     - Töëng vaâ Tïì àêu phaãi laâ chöî thêm giao. Súã dô hai ngûúâi gùåp
nhau laâ vò coá Vïå Tuyïn Cöng àûáng giûäa àiïìu àònh, chúá khöng thêåt
buång muöën liïn kïët. Nay Chuáa cöng àem lïånh nhaâ Chu, truyïìn
cho Tïì, Löî, lêëy quên nûúác Saái, Vïå, Thaânh vaâ Hûáa hoåp vïì àaánh
Töëng thò seä khöng coá möåt nûúác naâo traái lïånh àûúåc.
      Trõnh Trang Cöng nghe theo lúâi, cho möåt sûá giaã àïën nûúác Löî
heån nïëu lêëy àûúåc àêët Töëng seä cho Löî caã.
    Quan Àaåi phu nûúác Löî laâ Cöng tûã Vêån, coá taánh tham lam, liïìn
têu vúái Löî hêìu keáo binh hoåp vúái nûúác Tïì, nûúác Trõnh taåi Trung
Khêíu.
     Nûúác Tïì thò Tïì Hi Cöng sai em laâ Di Troång Niïn laâm tûúáng.
     Coân nûúác Löî thò Löî An Cöng sai Cöng tûã Vêån cêìm binh, caã hai
laänh ài taã hûäu. Nûúác Trõnh giûä àaåo trung quên. Trõnh Trang Cöng

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    77

dêîn Cöng tûã Lûä, Cao Cûâ Di, Dônh Khaão Thuác. Cöng Tön Yïët keáo
àaåi binh dûúái cúâ hiïåu àïí böën chûä lúán: Phuång thiïn thaão töåi, keáo
qua nûúác Töëng.
     Cöng tûã Vêån ài trûúác àïën àêët Laäo Àaâo. Tûúáng giûä aãi êëy àem
binh ra cûå, bõ Cöng tûã Vêån àaánh cho möåt trêån manh giaáp túi búâi,
boã thaânh maâ chaåy: Thùæng àûúåc trêån àêìu Cöng tûã Vêån baáo tin cho
Trõnh Trang Cöng hay.
    Trõnh Trang Cöng keáo röëc binh àïën Laäo Àaâo haå traåi, khao
thûúãng ba quên.
     Nghô laåi àoá vaâi höm, Trõnh Trang Cöng laåi khiïën Dônh Khaão
Thuác hiïåp vúái Cöng tûã Vêån àaánh phaá Phoâng Thaânh, Cao Cûâ Di
àem binh tiïëp ûáng, coân àaåi binh thò vêîn àoáng núi Laäo Àaâo maâ àúåi
tin.
     Töëng Tûúng Cöng nghe tin ba nûúác Tïì, Löî, Trõnh cûã binh sang
àaánh, loâng súå sïåt, kïu Khöíng Phuå Gia vaâo hoãi kïë.
    Khöíng Phuå Gia têu:
     - Töi àaä sai ngûúâi àïën triïìu Chu thaám thñnh, nhûng khöng
nghe coá lïånh Bïå haå sai phaåt Töëng, àêy chùæc laâ Trõnh àaä mûúån lïånh
vua, döëi gaåt chû hêìu. Tïì vaâ Löî àïìu mùæc mûu. Tuy nhiïn ba nûúác
àaä hiïåp binh, nûúác ta khöng thïí naâo cûå laåi. Nay töi coá kïë naây ùæt
Trõnh phaãi lui binh.
    Töëng Tûúng Cöng noái:
    - Quên Trõnh àang àùæc thùæng, leä naâo laåi chõu lui?
    Khöíng Phuå Gia têu:
       - Tuy Trõnh mûúån lïånh vua, gaåt chû hêìu, nhûng chó coá Tïì vaâ
Löî theo Trõnh maâ thöi. Nay Trõnh Trang Cöng baãn thên dêîn binh
maä sang àêy, thò nûúác phaãi boã tröëng. Chuáa cöng duâng cuãa höëi löå
cho nhiïìu, àem dêng cho Vïå Cöng, xin ngûúâi hiïåp binh vúái nûúác
Saái, thûâa cú sang àaánh Trõnh. Trong nûúác coá giùåc, Trõnh Trang
Cöng phaãi àem binh vïì cûáu. Binh Trõnh maâ lui röìi thò Tïì vúái Löî úã
laåi laâm gò?
    Töëng Tûúng Cöng àaáp:
     - Kïë êëy hay lùæm. Song viïåc naây phaãi àñch thên ngûúi qua nûúác
Vïå thò Vïå Cöng múái chõu cêët quên.
    Khöíng Phuå Gia noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          78

    - Töi xin tònh nguyïån dêîn möåt àaåo quên chó àûúâng cho Vïå
sang àaánh Trõnh.
      Töëng Tûúng Cöng liïìn phaát cho Khöíng Phuå Gia möåt muön
binh, àem theo vaâng baåc chêu baáu dêng cho Vïå Cöng àùång cêìu
xuêët binh àaánh Trõnh.
    Vïå Tuyïn Cöng nhêån lïî vêåt, vaâ sai Thaái tïí Xuã hiïåp binh vúái
Khöíng Phuå Gia ài àûúâng tùæt keáo thùèng àïën Vinh Dûúng.
      Trong luác bêët ngúâ, Thïë tûã Höët vaâ Tïë Tuác vöåi àoáng cûãa thaânh
cöë thuã.
     Quên Vïå vaâ Töëng cûúáp giûåt cuãa caãi ngoaâi thaânh rêët nhiïìu.
    Thaái tïí Xuã toã yá muöën àöëc quên phaá thaânh, Khöíng Phuå Gia
can rùçng:
     - Quên lûåc ta keáo àïën àêy chùèng bao nhiïu, phaãi thûâa cú maâ
àaánh múái thùæng nöíi. Nay àoáng quên ngoaâi thaânh nïëu Trõnh Trang
Cöng dêîn binh vïì cûáu viïån thò chuáng ta thoaát ài àaâng naâo àûúåc.
Chi bùçng mûúån àûúâng tùæt cuãa Àaái quöëc maâ leãn vïì nûúác. Töi liïåu hïî
quên ta boã Trõnh maâ vïì, thò ùæt Trõnh cuäng boã Töëng maâ ài.
     Thaái tïí Xuã nghe theo sai ngûúâi qua Àaái quöëc mûúån àûúâng.
   Nhûng nûúác Àaái nghi Vïå vaâ Töëng êm mûu àaánh uáp nûúác
mònh, nïn tûâ chöëi, àoáng chùåt cûãa aãi.
     Khöíng Phuå Gia nöíi giêån, húåp vúái quên Thaái tïí Xuã chia laâm
hai àaåo àaánh vaâo nûúác Àaái.
     Àöìng thúâi cho ngûúâi sang nûúác Saái mûúån thïm quên àaánh
giuáp.
     Luác bêëy giúâ, úã mùåt trêån nûúác Töëng, Dônh Khaão Thuác àaä phaá
àûúåc Cao Thaânh, coân Cöng tûã Vêån àaä phaá àûúåc Phoâng Thaânh. Hai
tûúáng àïìu sai ngûúâi vïì dinh Trõnh Trang Cöng baáo tiïåp.
     Giûäa luác àoá, Trõnh Trang Cöng laåi cuäng nhêån àûúåc vùn thû
cuãa Thïë tûã Höët gúãi àïën caáo cêëp.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  79




                                 HÖÌI 5

          GANH TAÂI, CÖNG TÛÃ AÁT GIÏËT KHAÃO THUÁC
          THAM CHÛÁC, CÖNG TÛÃ VÊÅN HAÅI VUA HIÏÌN


     Trõnh Trang Cöng nhêån àûúåc thû Thïë tûã Höët, vöåi vaä truyïìn
lui quên vïì nûúác.
    Di Troång Niïn vaâ Cöng tûã Vêån hay àûúåc tin, àïën ra mùæt Trõnh
Trang Cöng vaâ hoãi:
    - Chuáng töi àaä lêëy àûúåc hai thaânh cuãa nûúác Töëng, thïë quên
àang maånh, sao Chuáa cöng laåi truyïìn lui binh?
     Trõnh Trang Cöng vöën laâ möåt keã àa mûu, tuác trñ khöng cho Tïì
vaâ Löî biïët àûúåc nöåi tònh cuãa mònh, beân àaáp:
      - Ta phuång mïånh keáo binh àaánh Töëng, nay nhúâ binh hai nûúác
maâ chiïëm àûúåc hai thaânh. Nhû thïë tûúãng cuäng àaä àuã trõ töåi Töëng
röìi. Hún nûäa, Töëng laâ con chaáu cuãa nhaâ Thûúng, Thiïn tûã vêîn coá
loâng kñnh, ta khöng nïn laâm àïën quaá leä. Hai thaânh vûâa chiïëm
àûúåc xin nhûúång laåi cho Tïì vaâ Löî, möîi nûúác möåt thaânh.
    Di Troång Niïn noái:
     - Chuáa cöng phuång mïånh Thiïn tûã àem binh phaåt Töëng. Böín
phêån chuáng töi laâ phaãi àem binh àïën giuáp, àêu daám kïí cöng.
    Noái röìi nhêët àõnh tûâ chöëi khöng nhêån àêët.
    Trõnh Trang Cöng noái:
     - Nïëu Tïì khöng nhêån thò xin tùång caã hai thaânh êëy cho Löî àïí
àïìn ún khoá nhoåc àaä vaâo Laäo Àaâo trûúác.
   Cöng tûã Vêån khöng tûâ chöëi gò caã, toã lúâi caãm taå Trõnh Trang
Cöng röìi sai ngûúâi ra trêën giûä hai thaânh êëy.
    Trõnh Trang Cöng baây tiïåc khao thûúãng quên sô, röìi cuâng vúái
cöng tûã Vêån, Di Troång Niïn laâm lïî ùn thïì, hûáa seä giuáp àúä cuâng
nhau trong cún hoaån naån.
    Àoaån ba nûúác chia tay, quên nûúác naâo keáo vïì nûúác nêëy.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          80

     Di Troång Niïn vïì nûúác, thuêåt laåi cho Tïì Hi Cöng nghe viïåc lêëy
àûúåc hai thaânh nûúác Töëng vaâ nhûúâng cho nûúác Löî.
     Tïì Hi Cöng noái:
     - Trûúác kia ta àaä coá lúâi thïì vúái Trõnh Trang Cöng núi Thaåch
Mön, hïî coá viïåc thò giuáp nhau, nay tuy lêëy àùång thaânh, leä phaãi
giao vïì Trõnh múái àuáng.
     Di Troång Niïn têu:
     - Trõnh Baá cöë chöëi tûâ, chùèng chõu laänh, nïn múái giao hïët cho
Löî hêì u.
    Tïì Hi Cöng nghe noái, cho Trõnh Trang Cöng laâ keã àaåi àöå, vaâ
khen ngúåi khöng ngúát.
    Khi Trõnh Trang Cöng àem binh vïì àïën nûãa àûúâng thò laåi
nghe tin quên Vïå àaä sang àaánh nûúác Saái.
     Trõnh Trang Cöng vöî tay cûúâi lúán, noái:
     - Khöíng Phuå Gia quaã laâ möåt keã chûa raânh binh phaáp. Àang
àaánh nûúác Trõnh maâ laåi gêy chuyïån vúái nûúác Saái, nhû thïë tûác laâ àaä
khöng laâm haåi àûúåc nûúác ta maâ coân giuáp cho ta coá cú höåi töët àïí lêëy
nûúác Saái röìi.
     Beân truyïìn cho böën tûúáng phên laâm böën àöåi, cuöën cúâ, giêëu
tröëng, keáo thùèng àïën Saái quöëc.
    Trong luác àoá Vïå vaâ Töëng àang hiïåp binh vúái nûúác Saái baân mûu
cöng thaânh.
     Böîng coá quên vaâo baáo:
     - Nûúác Trõnh sai thûúång tûúáng laâ Cöng tûã Lûä àem binh qua
cûáu nûúác Saái, hiïån àoáng traåi caách thaânh nùm chuåc dùåm.
     Thaái tïí Xuã noái:
     - Àoá laâ tûúáng thua Thaåch Hêåu ngaây trûúác, coá gò maâ súå.
     Laåi coá tin baáo nûäa rùçng:
     - Nûúác Saái àaä múã cûãa thaânh àoán quên Trõnh vaâo.
     Khöíng Phuå Gia thêët kinh, noái:
     - Ta coi nûúác Saái nhû àaä lêëy àûúåc trong tay, nay coá binh Trõnh
àïën giuáp, thêåt khoá bïì thùæng nöíi!
     Thaái tïí Xuã noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       81

     - Nïëu Trõnh àaä giuáp Saái, thïí naâo cuäng àem binh khiïu chiïën.
Vêåy ta lïn luäy cao xem thûã trong thaânh àöång tônh thïë naâo, àïí biïët
maâ àöëi phoá.
     Hai ngûúâi dùæt nhau vûâa lïn àïën chöî cao, böîng nghe coá tiïëng
suáng nöí vang trúâi, qua möåt luác, trïn thaânh nûúác Saái cùæm toaân cúâ
Trõnh, vaâ Cöng tûã Lûä mùåc aáo giaáp àûáng trïn thaânh goåi Khöíng Phuå
Gia noái lúán:
        - Ta caãm ún tûúán quên àaä giuáp ta chiïëm àûúåc nûúác Saái röìi
nheá!
    ÊËy laâ mûu cuãa Trõnh Trang Cöng lêåp kïë sai Cöng tûã Lûä giaã
danh giuáp Saái, röìi khi vaâo àûúåc trong thaânh múái àuöíi vua nûúác Saái
ài maâ chiïëm àêët.
        Vua nûúác Saái phaãi boã tröën sang Têìn thoaát naån.
      Khöíng Phuå Gia thêëy thïë maáu giêån suåc söi, neám muä xuöëng àêët
heát lïn:
        - Ta quyïët khöng àöåi trúâi chung vúái Trõnh.
        Thaái tïí Xuã noái:
     - Trõnh Trang Cöng binh phaáp rêët lúåi haåi, thïë naâo bïn ngoaâi
cuäng coá quên tiïëp ûáng. Nïëu trong ngoaâi àaánh döìn laåi, quên ta
nguy mêët!
        Khöíng Phuå Gia noái:
     - Sao tûúáng quên laåi nhaát gan àïën thïë? Chùèng leä cöng phu
chuáng ta vêy thaânh, nay laåi nhûúâng cho Trõnh chiïëm cûá hay sao.
Bïì naâo cuäng phaãi àaánh múái àûúåc.
        Dûát lúâi, trong thaânh coá ngûúâi mang chiïën thû ra, thaách àaánh.
     Khöíng Phuå Gia phï vaâo chiïën thû, heån ngaây mai nghïnh
chiïën.
   Àïm êëy, quên cuãa Khöíng Phuå Gia àoáng traåi caách thaânh hai
mûúi dùåm àïí àïì phoâng quên tiïëp viïån.
    Nhûng traåi vûâa àoáng xong thò tiïëng suáng àaä nöí ran, quên
Trõnh keáo àïën khiïu chiïën, aánh lûãa àöët saáng loâe.
     Khöíng Phuå Gia nöíi giêån, tay cêìm phûúng thiïn hoåa kñch, giuåc
chiïën xa àïën trûúác trêån ûáng chiïën.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       82

    Nhûng khi àïën núi, aánh lûãa tùæt lõm, khöng thêëy möåt tïn quên
Trõnh naâo.
      Khöíng Phuå Gia keáo quên vïì traåi. Nhûng vûâa vïì àïën traåi, thò
laåi thêëy lûãa chaáy saáng loâe, tiïëng suáng nöí chan chaát.
    Khöng Phuå Gia noái:
    - Àoá laâ kïë nghi binh cuãa quên Trõnh muöën àaánh lûâa ta àoá thöi.
    Beân ra lïånh aán binh bêët àöång.
    Böîng coá quên vaâo baáo:
    - Quên nûúác Saái àaä bõ Trõnh àaánh tan vúä.
    Khöíng Phuå Gia lêåp tûác àem quên ài cûáu ûáng.
     Vûâa ra khoãi traåi chûâng vaâi dùåm, gùåp möåt toaán quên keáo laåi
hai bïn xaáp chiïën, àaánh nhau möåt höìi lêu, múái biïët àoá laâ àöåi quên
cuãa nûúác Vïå.
    Hai bïn theån mùåt nhau loâng àêìy hêåm hûåc.
    Nguyïn Thaái tïí Xuã àang úã taåi baãn dinh nghe tin traåi Töëng bõ
quên Trõnh chiïëm, liïìn àem quên cûáu ûáng khöng ngúâ àoá laâ kïë cuãa
Trõnh.
     Khöíng Phuå Gia truyïìn quên ruát lui vïì àaåi baãn dinh. Nhûng
vïì àïën núi thò tûúáng Trõnh laâ Cao Cûâ Di àaä àem quên chiïëm àoaåt
mêët röìi. Khöng biïët laâm sao hún Khöíng Phuå Gia liïìn hiïåp vúái Thaái
tïí Xuã àaánh liïìu möåt trêån. Nhûng trong tònh thïë quên binh röëi
loaån, tûúáng taá mêët tinh thêìn àaânh phaãi mang thaãm baåi.
     Khöíng Phuå Gia liïìu chïët múã àûúâng maáu dêîn hún hai mûúi böå
haå thoaát thên vïì nûúác.
    Coân Thaái tïí Xuã thò bõ tûã trêån giûäa àaám loaån quên.
     Trõnh Trang Cöng chiïëm àûúåc nûúác Saái, laåi thùæng liïn quên
Vïå, Töëng vaâ Saái àoaåt àûúåc rêët nhiïìu chiïën xa vaâ binh khñ, beân ra
lïånh ban sû.
     Vïì àïën Kinh Àö, Trõnh Trang Cöng truyïìn baây tiïåc ùn mûâng,
ai nêëy vui cûúâi húán húã.
     Trõnh Trang Cöng àùæc yá bûng ly rûúåu roát xuöëng àêët cêìu thêìn,
vaâ noái:




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       83

    - Nhúâ linh khñ cuãa non söng vaâ êm àûác cuãa töí töng laåi àûúåc caác
quan hïët loâng phoâ taá, thïë maånh, binh huâng, àaánh àêu thùæng àoá,
khöng khaác gò caác Phûúng Baá ngaây xûa.
       Caác quan àïìu tung hö vaån tuïë.
       Riïng coá Dônh Khaão Thuác ngöìi nñn lùång khöng noái möåt lúâi naâo.
       Trõnh Trang Cöng trûâng mùæt nhòn Khaão Thuác .
       Khaão Thuác têu:
     - Têu Chuáa cöng, caác bêåc Phûúng Baá ngaây xûa laâm chuã caã chû
hêìu, ài àaánh àêu ai naây àïìu phuång mïånh. Coân ngaây nay Chuáa
cöng giaã mïånh Thiïn tûã ài phaåt Töëng vaâ Vïå, Saái laåi àaám giuáp Töëng
àaánh Trõnh coân Thaânh vaâ Hûáa laåi khöng chõu xuêët binh phoá höåi
nhû thïë tûúãng chûa saánh àûúåc vúái ngûúâi xûa.
       Trõnh Trang Cöng nghe noái tûúi cûúâi àaáp:
     - Lúâi ngûúi noái rêët phaãi. So vúái caác Phûúng Baá ngaây xûa quyïët
ta chûa thïí bò kõp. Nay Vïå vaâ Saái àaä deåp röìi coân Thaânh vaâ Hûáa ta
phaãi cûã binh vêën töåi. Vêåy theo yá ngûúi nïn àaánh nûúác naâo trûúác?
       Dônh Khaão Thuác têu:
      - Nûúác Thaânh giaáp ranh vúái nûúác Tïì, nûúác Hûáa giaáp ranh vúái
nûúác ta. Trûúác nhêët phaãi sai tûúáng qua giuáp Tïì àaánh nûúác Thaânh
röìi sau laåi mûúån binh Tïì maâ àaánh Hûáa. Khi deåp xong hai nûúác
phaãi sai sûá qua Chu baáo tin thùæng trêån àïí khoãi mang tiïëng döëi
Thiïn tûã.
       Trõnh Trang Cöng khen phaãi, liïìn sai sûá sang Tïì baân vïì viïåc
êëy.
     Tïì Hi Cöng sai tûúáng Di Troång Niïn húåp binh vúái Cöng tûã Lûä
keáo qua àaánh nûúác Thaânh.
       Nûúác Thaânh hay tin súå lùæm sai ngûúâi qua Tïì xin haâng phuåc.
      Tïì Hi Cöng viïët thû cho Trõnh Trang Cöng hay vaâ hoãi luác naâo
cêët quên àaánh Hûáa.
     Trõnh Trang Cöng ûúác heån húåp binh taåi Thaái Lai àêët Trõnh vaâ
nhúâ Tïì laâm trung gian mûúån thïm binh nûúác Löî.
   Cöng tûã Lûä ài àaánh Thaânh, keáo binh vïì àïën nûãa àûúâng
nhuöëm bïånh maâ thaác.
       Trõnh Trang Cöng thûúng tiïëc vö cuâng, than thúã:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           84

     - Cöng tûã Lûä mïånh chung, thêåt ta àaä mêët ài möåt caánh tay
phaãi.
      Noái röìi, àem tiïìn baåc, luåa laâ ban thûúãng cho gia àònh Cöng tûã
Lûä, laåi cho em Cöng tûã Lûä laâ Cöng tûã Nguyïn laâm Àaåi phu.
   Trõnh Trang Cöng coân àõnh cho Cao Cuâ Di laâm chûác Thûúång
khanh nhûng Thïë tûã Höët baân rùçng:
     - Cao Cûâ Di laâ möåt keã tham têm khöng phaãi ngûúâi trung
chaánh xin phuå thên chúá khaá tin duâng.
   Trõnh Trang Cöng beân àem chûác êëy phong cho Tïì Tuác, thay
Cöng tûã Lûä, coân Cao Cûâ Di thò phong laâm AÁ khanh.
     Chùèng bao lêu àaä àïën ngaây ûúác heån, hai àaåo quên Tïì vaâ Löî
àöìng höåi túái àêët Thaái Lai àïí hiïåp vúái Trõnh ài àaánh Hûáa.
      Trõnh Trang Cöng baây ra möåt cuöåc duyïåt binh àïí biïíu dûúng
sûác lûåc. Laåi chïë ra möåt laá cúâ bùçng gêëm möîi bïì daâi möåt trûúång hai,
xung quanh coá àeo hai mûúi böën caái luåc laåc bùçng àöìng, vaâ giûäa àïì
böën chûä: "Phuång thiïn thaão töåi".
     Caán cúâ daâi hún ba trûúång, cùæm trïn möåt cöî xe rêët lúán.
     Trõnh Trang Cöng truyïìn rùçng:
     - Nïëu ai cêìm nöíi cêy cúâ êëy ài laåi hai voâng thò àûúåc laänh chûác
tiïn phong, vaâ thûúãng cho möåt cöî löå xa.
    Lïånh vûâa ban ra thò coá möåt viïn àaåi tûúáng, mùåt àen, àêìu àöåi
muä baåch mònh mùåc aáo baâo, haâm rêu quai noán, con mùæt daâi, löng
maây rêåm, bûúác ra xin laänh.
     Moåi ngûúâi xem laåi thò àoá laâ tûúáng Haâ Thuác Doanh.
     Haâ Thuác Doanh cêët gioång sang saãng giûäa ba quên:
     - Töi tuy taâi heân, cuäng xin àaãm àûúng viïåc êëy.
     Noái röìi xöëc àïën hai tay nêng caán cúâ, cêìm chûäng chaåc ài laåi ba
voâng, röìi cùæm vaâo chiïëc xe nhû trûúác.
     Hai bïn quên sô vöî tay reo hoâ êìm ô.
    Haâ Thuác Doanh vûâa tiïën àïën taå ún Trõnh Trang Cöng àïí laänh
thûúãng, thò laåi coá möåt viïn àaåi tûúáng khaác nhaãy ra noái lúán:
     - Cêìm cúâ maâ ài viïåc êëy àêu coá laå. Töi coá thïí cêìm cúâ maâ muáa
nûäa kia!


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        85

    Moåi ngûúâi ngoaãnh laåi nhòn thò àoá laâ àaåi tûúáng Dônh Khaão
Thuác àûúng giûä chûác Àaåi phu.
    Dônh Khaão Thuác noái dûát lúâi, bûúác túái xùn tay aáo nhöí caán cúâ lïn
muáa tñt nhû muáa möåt cêy trûúâng thûúng.
     Laá cúâ luác múã ra, luác cuöën laåi uöën theo chiïìu gioá tröng rêët àeåp
mùæt. Ai tröng thêëy cuäng phaãi kinh ngaåc têëm tùæc khen thêìm.
       Trõnh Trang Cöng mûâng rúä, kïu Dônh Khaão Thuác noái:
    - Khanh quaã laâ möåt höí thêìn, àaáng laänh êën tiïn phong vaâ àûúåc
thûúãng chiïëc löå xa.
     Nhûng, Trõnh Trang Cöng vûâa dûát tiïëng thò laåi coá möåt chaâng
thanh niïn mùåt trùæng nhû döìi phêën, möi àoã túå thoa son, mònh mùåc
giaáp xanh, àêìu àöåi muä öëc, bûúác túái chó Dônh Khaão Thuác, noái lúán:
       - Haäy khoan lêëy xe! Ta àêy laåi chùèng muáa nöíi cêy àaåi kyâ hay
sao?
     Dûát lúâi nhaãy àïën giûåt cêy cúâ, nhûng Dônh Khaão Thuác àaä lanh
leå möåt tay cêìm cúâ, möåt tay löi chiïëc löå xa, chaåy nhû gioá.
      Chaâng thanh niïn àuöíi theo, nhûng khöng kõp, àaânh phaãi trúã
laåi, mùåt giêån hêìm hêìm, miïång lêím bêím:
       - Àûúåc, ta cûá àïí cho ngûúi khoanh tay. Röìi àêy ngûúi seä thêëy.
      Chaâng thanh niïn àoá laâ Cöng Tön AÁt tûå laâ Tûã Àö möåt viïn
tiïíu tûúáng àeåp trai nhêët úã thúâi Àöng Chu maâ Trõnh Trang Cöng
rêët yïu vò.
    Tuy nhiïn, Cöng Tön AÁt vöën taánh yã maånh, cêåy quyïìn, khöng
ûa Dônh Khaão Thuác. Nay nhên viïåc tranh cúâ laåi caâng laâm cho hai
bïn gêy thïm aác caãm.
       Trõnh Trang Cöng thêëy vêåy, kïu Cöng Tön AÁt àïën noái:
    - Hai coåp tranh nhau kïët quaã seä khöng hay. Ta àaä coá caách
phên xûã.
     Noái röìi truyïìn lêëy möåt chiïëc löå xa khaác thûúãng cho Cöng Tön
AÁt vaâ Haâ Thuác Doanh.
    Thaáng baãy nùm êëy, Trõnh Trang Cöng giao viïåc tròïìu-chñnh
cho Thïë tûã Höët röìi tiïën binh àaánh Hûáa.
       Binh Tïì vaâ Löî àaä àoáng sùén úã Àö Thaânh röìi.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          86

     Khi gùåp nhau, Trõnh Trang Cöng múã tiïåc khao quên, Tïì Hi
Cöng ruát trong tuái lêëy ra möåt túâ hõch kïët töåi nûúác Hûáa khöng triïìu
cöëng nhaâ Chu.
        Ai nêëy àïìu cho laâ phaãi.
        Ngaây höm sau, ba nûúác chia quên vêy thaânh.
     Nûúác Hûáa tuy nhoã, thaânh luäy khöng chùæc, nhûng nhúâ Chuáa
nûúác Hûáa rêët nhên tûâ caã nûúác àïìu mïën yïu, àöìn têm cöë thuã, laâm
cho quên Tïì, Löî vaâ Trõnh khoá bïì phaá thaânh nöíi.
        Tïì vaâ Löî chó àaánh cêìm chûâng, duy coá Trõnh cöng thaânh rêët
gùæt.
      Dônh Khaão Thuác laåi muöën tranh cöng vúái Cöng Tön AÁt, nïn nöî
lûåc xöng àïën trûúác voâng vêy, tay cêìm cúâ, tay cêìm trûúâng thûúng
nhaãy phoáng lïn mùåt thaânh.
     Cöng Tön AÁt tröng thêëy, súå Dônh Khaão Thuác àoaåt àûúåc cön
lao, beân lùæp tïn bùæn leán möåt phaát Dônh Khaão Thuác bõ tïn, teá nhaâo
xuöëng àêët, boã maång.
     Haâ Thuác Doanh tûúãng Dônh Khaão Thuác bõ giùåc bùæn, beân lûúát
àïën giêåt cêy cúâ, nhêíy lïn mùåt thaânh hö lúán:
        - Chuáa cöng ta àaä lïn mùåt thaânh röìi!
        Quên Trõnh ngúä thêåt, àua nhau nhaãy lïn, phaá vúä cûãa thaânh.
        Quên Löî vaâ Tïì cuäng do cûãa êëy traân vaâo.
     Chuáa nûúác Hûáa thêëy vêåy, boã thaânh tröën sang nûúác Vïå laánh
naån.
        Lêëy àûúåc nûúác Hûáa röìi, Trõnh Trang Cöng nhûúâng cho Tïì vaâ
Löî.
        Nhûng Tïì vaâ Löî àïìu khöng nhêån, noái:
    - Cöng lao cuãa Trõnh rêët nhiïìu, chuáng töi àêu coá buång tham
lam nhû vêåy.
    Trõnh Trang Cöng, tuy trong loâng rêët muöën àûúåc àêët Hûáa,
song ngoaâi mùåt vêîn phaãi giaã caách röång raäi vúái hai nûúác àöìng minh.
        Giûäa luác êëy coá quên vaâo baáo:
     - Têu Chuáa cöng, coá quan Àaåi phu nûúác Hûáa laâ Baá Lyá dêîn möåt
àûáa treã vaâo ra mùæt.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       87

     Trõnh Trang Cöng truyïìn cho vaâo.
     Baá Lyá dêîn àûáa beá àïën quyâ dûúái trûúáng, têu:
     - Têu Chuáa cöng, xin Chuáa cöng röång loâng thûúng gioâng giöëng
nûúác Hûáa.
     Tïì Hi Cöng hoãi:
     - Chùèng hay àûáa beá êëy laâ ai
     Baá Lyá têu:
    - Chuáa nûúác Hûáa khöng coá con nöëi doäi, chó coân àûáa beá naây laâ
em ruöåt, tïn goåi laâ Tên Thêìn.
     Tïì Hi Cöng vaâ Löî Ên Cöng nghe noái coá yá thûúng haåi.
     Coân Trõnh Trang Cöng thò àaä nghô ngay möåt mûu kïë, beân noái:
    - Ta phuång mïånh Thiïn tûã hiïåp binh cuâng hai nûúác phaåt Hûáa,
nay Hûáa Trang Cöng laâ keã coá töåi àaä tröën ài röìi, thò nûúác ta giao laåi
cho ngûúâi nöëi doäi, nhû thïë múái phaãi leä.
     Baá Lyá têu:
     - Têu Chuáa cöng, töi àïën àêy chó mong nhúâ lûúång khoan dung
cuãa ba nûúác, baão boåc cho àûáa beá möì cöi naây, chûá àêu daám tröng
mong àïën búâ coäi.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - YÁ ta traã nûúác Hûáa laåi laâ thûåc têm. Nhûng xem Tên thêìn coân
nhoã daåi quaá, vêåy ta seä cho ngûúâi àïën giuáp.
      Trõnh Trang Cöng beân chia nûúác Hûáa laâm hai, möåt nûãa àïí Baá
Lyá phoâ taá Tên thêìn, möåt nûãa giao cho Cöng Tön Hoaåch, bïì ngoaâi
noái laâ giuáp Hûáa, nhûng bïn trong laâ àïí coi viïåc cai trõ.
    Tïì Hi Cöng vaâ Löî Ên Cöng àïìu cho Trõnh Trang Cöng laâ
ngûúâi àaåi àöå khen phuåc chùèng cuâng.
     Baá Lyá vaâ Tên Thêìn àïìu quyâ laåy taå ún röìi lui vïì.
     Ba nûúác cuäng àïìu ra lïånh ruát quên.
     Trõnh Trang Cöng vïì àïën nûúác khao thûúãng ba quên, loâng
buöìn baä thûúng tiïëc Dônh Khaão Thuác khöng cuâng.
    Nghô maäi, Trõnh Trang Cöng cuäng khöng roä ai àaä bùæn chïët
Dônh Khaão Thuác.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         88

     Beân truyïìn cho quên sô, cûá möåt trùm ngûúâi naåp möåt con heo,
hai mûúi ngûúâi naåp möåt con gaâ maâ laâm lïî tïë Dônh Khaão Thuác.
Àöìng thúâi, vúâi caác àöìng cöët àïën àïí àoåc vùn nguyïìn ruãa keã àaä bùæn
chïët Dônh Khaão Thuác.
     Cöng Tön AÁt chó bõt miïång cûúâi thêìm.
     Lïî nguyïìn ruãa cûã haânh àûúåc ba ngaây thò böîng coá möåt ngûúâi
àaân baâ àêìu buâ toác röëi, chaåy àïën trûúác mùåt Trõnh Trang Cöng quyâ
têu:
     - Töi laâ Dônh Khaão Thuác, khi àaánh nûúác Hûáa, nhaãy lïn mùåt
thaânh, bõ tïn gian thêìn Cöng Tön AÁt hiïìm viïåc giaânh xe, nïn àaä
bùæn leán töi. Töi àaä xin Ngoåc Hoaâng Thûúång Àïëë bùæt noá àïìn maång.
Xin Chuáa cöng thêëu roä êín tònh, thò dêìu úã dûúái suöëi vaâng, höìn töi
cuäng àûúåc an uãi.
     Noái xong, keã êëy lêëy tay moác hoång, maáu tuöng lai laáng, röìi ngaä
xuöëng àêët chïët lêåp tûác.
     Trõnh Trang Cöng thêët kinh, xem laåi thò àoá khöng phaãi ngûúâi
àaân baâ maâ laåi laâ Cöng Tön AÁt, liïìn cho ngûúâi cûáu chûäa, nhûng àaä
muöån.
   Luác bêëy giúâ Trõnh Trang Cöng sai sûá thay mùåt cho mònh,
mang lïî vêåt qua Tïì vaâ Löî àïí taå ún viïåc àem binh cûáu giuáp.
     Nhûng sûá giaã ài qua Löî, laåi mang thû vaâ lïî vêåt trúã vïì.
     Trõnh Trang Cöng lêëy laâm laå, àoâi vaâo hoãi.
     Sûá giaã têu:
      - Töi vûâa àïën biïn giúái nûúác Löî thò nghe tin Cöng tûã Vêån àaä
giïët Löî Ên Cöng maâ lêåp vua khaác. Töi súå lïî vêåt vaâ thû naây àûa àïën
khöng húåp yá Chuáa cöng, nïn phaãi trúã vïì phuåc mïånh.
     Trõnh Trang Cöng nghe noái than rùçng:
     - Löî Ên Cöng laâ ngûúâi hiïìn àûác sao laåi bõ giïët nhû thïë!
     Sûá giaã têu:
     - Têu Chuáa cöng, vuå êëy töi àûúåc biïët roä. Nguyïn trûúác kia Löî
Huïå Cöng coá lêëy möåt tiïíu thiïëp laâ Troång Tûã, sanh àùång ngûúâi con
trai laâ Quyä. Huïå Cöng muöën nhûúâng ngöi cho Quyä. Nhûng luác Huïå
Cöng chïët, Quyä coân nhoã, nïn Löî Ên Cöng lïn kïë võ. Löî Ên Cöng laâ
con möåt ngûúâi thiïëp khaác. Mùåc dêìu àûúåc nöëi ngöi, Löî Ên Cöng
khöng hïì quïn yá àõnh cuãa cha, nïn thûúâng noái : Nûúác Löî naây laâ cuãa

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        89

Cöng tûã Quyä, ta chó taåm thay quyïìn quöëc chñnh maâ thöi. Möåt höm,
Cöng tûã Vêån xin Ên Cöng ban cho chûác Thaái tïí. Löî Ên Cöng noái:
Ngûúi àúåi khi naâo Cöng tûã Quyä lïn ngöi haäy xin. Cöng tûã Vêån
khöng biïët Löî Ên Cöng noái thêåt loâng, cho laâ lúâi chêm biïëm vaâ
tûúãng Löî Ên Cöng gheát Cöng tûã Quyä, nïn möåt höm têu vúái Löî Ên
Cöng: Töi thiïët nghô ngöi baáu Chuáa cöng àang giûäa thiïn haå àïìu
kñnh phuåc thò àúåi àïën khi trùm tuöíi truyïìn laåi cho con chaáu, sao
Chuáa cöng laåi trao traã cho Cöng tûã Quyä laâm chi. Theo yá töi, nay
Cöng tûã Quyä àaä lúán, nïn lêåp kïë giïët ài àïí trûâ hêåu hoaån. Löî Ên
Cöng xua tay noái: Ngûúi khöng phaãi laâ keã àiïn cuöìng, cúá sao thöët
ra nhûäng lúâi bêët chñnh nhû vêåy. Ta àaä sûãa sang cung thêët úã Àöì
Cûâu àïí an hûúãng tuöíi giaâ, maâ traã ngöi laåi cho Cöng tûã Quyä. Cöng
tûã Vêån nghe noái, biïët mònh lúä lúâi, súå Löî Ên Cöng àem lúâi êëy noái laåi
vúái Cöng tûã Quyä, thò sau naây ùæt mang haåi beân nghô ngay möåt kïë
tòm àïën Cöng tûã Quyä noái nhoã: Nay Cöng tûã àaä lúán, Chuáa cöng súå
Cöng tûã àoaåt mêët ngöi nïn kïu töi vaâo cung mêåt sai töi giïët Cöng
tûã àoá. Cöng tûã Quyä caã súå: Ta laâm thïë naâo àïí thoaát naån naây? Cöng
tûã Vêån noái: Löî Ên Cöng àaä bêët nhên thò Cöng tûã coân giûä nghôa laâm
chi? Vaä laåi, Tiïn Vûúng àaä coá yá truyïìn ngöi laåi cho Cöng tûã, thïë thò
Cöng tûã cuäng nïn tòm caách giïët Löî Ên Cöng ài, lêëy ngöi laåi, êëy laâ
thuêån theo yá cuãa Tiïn Vûúng àoá. Cöng tûã Quyä noái: Löî Ên Cöng úã
ngöi hún mûúâi möåt nùm röìi, dên tònh mïën phuåc. Nïëu viïåc khöng
thaânh ùæt ta mang hoåa lúán.
     Cöng tûã Vêån noái: Viïåc êëy chùèng khoá gò, töi coá kïë hay. Ngaây
mai Löî Ên Cöng ài tïë thêìn úã Chun Vu röìi vïì nghó núi dinh Vi Àaåi
phu. Vêåy ta cho quên giaáp sô àïën àoá mai phuåc maâ giïët quaách ài, röìi
àöí cho Vô Àaåi phu mûu saát. Nhû thïë ùæt giûä veån àûúåc tiïëng tùm.
     Cöng tûã Quyä nghe lúâi, uãy thaác cho Cöng tûã Vêån. Cöng tûã Vêån
duång kïë êëy giïët Löî Ên Cöng, tön Cöng tûã Quyä lïn ngöi. Ngûúâi
trong nûúác àïìu hay viïåc êëy nhûng khöng daám noái, vò súå oai quyïìn
cuãa Vêån. Hiïån nay Cöng tûã Quyä àaä phong cho Vêån laâm chûác Thaái
tïí.
     Trõnh Trang Cöng nghe xong, thúã daâi hoãi caác quan:
     - Nhû thïë ta coá nïn cêët quên phaåt Löî àïí toã tònh têm gia ngaây
trûúác chùng?
     Tïì Tuác têu.
      - Mùåc dêìu Cöng tûã Quyä giïët Löî Ên Cöng laâ vö àaåo song àoá chó
laâ viïåc gia àònh. Chuáng ta chó nïn chúâ xem thaái àöå cuãa Löî àöëi vúái

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      90

Trõnh nhû thïë naâo àaä. Töi chùæc Löî seä cho ngûúâi sang nûúác ta gêy
tònh hoâa haão.
     Trong luác àang baân baåc, thò coá sûá nûúác Löî mang lïî vêåt sang
xin vaâo yïët kiïën Trõnh Trang Cöng toã tònh giao kïët.
      Trõnh Trang Cöng tiïëp sûá rêët troång hêåu, vaâ heån gùåp nhau taåi
Viïåt àõa àïí phoá höåi, thaáp huyïët ùn thïì.
    Tûâ êëy hai nûúác Trõnh vaâ Löî laåi rêët thên mêåt.
     Vaâo nùm thûá chñn, àúâi vua Hoaân vûúng nhaâ Chu Cöng tûã
Bùçng àang êín naáu trïn àêët Trõnh, thò böîng coá sûá nûúác Töëng rûúác
vïì nöëi ngöi.
    Trõnh Trang Cöng hay tin êëy, loâng nghi ngaåi, noái:
    - Chûa biïët hû thûåc nhû thïë naâo, e Töëng Tûúng Cöng cho
ngûúâi sang àaánh lûâa Cöng tûã Bùçng vïì maâ giïët ài chùng?
    Tïì Tuác têu:
      - Têu Chuáa cöng, viïåc naây phaãi chúâ àúåi quöëc thû nûúác Töëng
gúãi sang àêy múái àõnh àoaåt àûúåc.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    91




                                HÖÌI 6

              MÛU SÊU, HOA ÀÖËC PHÏË VUA TÖËNG
               LAÂM CAO, TRÕNH HÖËT CHÏ VÚÅ TÏÌ


     Töëng Tûúng Cöng lïn ngöi àaä lêu, nhûng vò Cöng tûã Bùçng coân
úã Trõnh, nïn thónh thoaãng àem binh sang àaánh Trõnh laâm cho hao
ngûúâi töën cuãa, dên gian khöí cûåc.
     Quan Thaái tïí nûúác Töëng laâ Hoa Àöëc, baån thên cuãa Cöng tûã
Bùçng tuy ngoaâi miïång khöng daám can vua, nhûng trong loâng bêët
maän, thêëy Khöíng Phuå Gia laâm àïën chûác Tû maä, binh quyïìn möåt
tay quaãn thuã, noái gò Töëng Tûúng Cöng cuäng nghe theo nïn àem
loâng ghen gheát.
     Nhên luác Khöíng Phuå Gia ài àaánh nûúác Saái, bõ thua to tröën
chaåy vïì Hoa Àöëc beân cho keã têm phuác len loãi trong dên chuáng
phao tin rùçng Khöíng Phuå Gia chuyïn quyïìn, eáp vua gêy binh biïën,
gieo khöí nhoåc cho nhên-àên.
    Do àoá, dên chuáng rêët gheát Khöíng Phuå Gia.
     Hoa Àöëc laåi nghe tin àöìn naâng Nguåy thõ, aái thiïëp cuãa Khöíng
Phuå Gia, nhan sùæc tuyïåt vúâi, nïn loâng raåo rûåc, muöën àûúåc tröng
thêëy neát hoa.
     Möåt höm, vaâo tiïët thanh minh Nguåy thõ ài taão möå, Hoa Àöëc
tònh cúâ tröng thêëy, loâng mï mêín, chên bûúác khöng àaânh, nghô
thêìm:
    - Ngûúâi àêu maâ àeåp àïën thïë? Tiïëng ngûúâi àöìn thûåc chùèng sai.
     Tûâ àoá Hoa Àöëc àem loâng bêët chaánh, mú ûúác lêëy vúå ngûúâi laâm
vúå mònh. Vaâ quyïët khöng àïí naâng úã maäi trong tay Khöíng Phuå Gia.
    Möåt höm Khöíng Phuå Gia ài duyïåt binh.
     Hoa Àöëc cho ngûúâi têm phuác leán traâ tröån trong quên sô phao
tin rùçng:
    - Khöíng Phuå Gia sùæp àem binh ài àaánh Trõnh.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        92

    Quên sô nhúá àïën caãnh lûãa binh tang toác ai nêëy àïìu súå sïåt, ruã
nhau àïën dinh Hoa Àöëc kïu naâi, yïu cêìu têu vúái vua baäi viïåc chiïë
chinh.
      Hoa Àöëc cho ngûúâi ra phuã duå bùæt quên sô trúã vïì, nhûng quên
sô têåp hoåp möîi luác möåt àöng hún.
     Coá ngûúâi mang caã khñ giúái àïën nûäa.
     Luác bêëy giúâ, Hoa Àöëc biïët loâng dên àaä muöën baåo àöång, liïìn
mùåc aáo giaáp mang gûúm ra cûãa noái:
     - Khöíng Phuå Gia cêåy quyïìn eáp Chuáa cöng gêy viïåc binh àao,
laâm cho quên sô chïët oan, dên tònh àiïu àûáng. Trûúác hoaân caãnh
naây töi rêët àau loâng nhûng khöng laâm thïí naâo ngùn caãn àûúåc.
     Quên sô ai nêëy àïìu hêåm hûåc vö cuâng.
     Hoa Àöëc laåi giaã caách khuyïn:
      - Thöi caác ngûúi nïn trúã vïì keáo Chuáa cöng hay àûúåc viïåc naây,
töåi ta khöng traánh khoãi.
     Quên sô nhao nhao lïn noái:
     - Thûa ngaâi, mêëy nùm chinh chiïën anh em hoå haâng chuáng töi
àaä chïët rêët nhiïìu. Thïë maâ hiïån giúâ chuáng töi vêîn coân phaãi àem
thên ài chïët nûäa. Vêåy chuáng töi xin theo ngaâi giïët tïn giùåc nûúác êëy
ài, dêîu coá chïët cuäng àûúåc thoãa loâng hún.
     Hoa Àöëc laåi noái:
     - Muöën neám chïët möåt con chuöåt, chuáng ta phaãi kiïng traánh
nhûäng vêåt baáu cuãa ta chûá. Nay Khöíng Phuå Gia laâ töi thûúng yïu
cuãa Chuáa cöng, thò dêîu taân aác thïë naâo cuäng khöng nïn giïët.
     Quên sô noái lúán:
     - Xin ngaâi haäy àûáng ra trûâ luön àûáa hön-quên vö-àaåo àïí
chuáng töi nguyïån theo ngaâi caã.
    Noái xong quên sô xuám nhau keáo Hoa Àöëc lïn xe, tiïën àïën dinh
Khöíng Phuå Gia, vêy kñn böën bïì.
      Luác bêëy giúâ trúâi àaä töëi xêím, Khöíng Phuå Gia àang ngöìi uöëng
rûúåu trong tû trang, böîng nghe tiïëng goä cûãa, liïìn sai ngûúâi bûúác ra
hoãi.
     Hoa Àöëc khöng àaáp, xö cûãa bûúác vaâo.
     Quên sô cuäng nöìi àuöi nhau, öì aåt keáo vaâo möåt lûúåt.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     93

    Khöíng Phuå Gia thêët kinh, vûâa muöën chaåy ra, thò Hoa Àöëc àaä
nhêíy xöí àïën, heát lúán:
     - Àïí laâm gò thùçng giùåc haåi dên haåi nûúác àoá!
     Khöíng Phuå Gia chûa kõp traã lúâi thò àêìu àaä rúi xuöëng àêët.
     Hoa Àöëc lêåp tûác cho ngûúâi vaâo trong bùæt Nguåy thõ àem ra,
giêëu vaâo xe chúã vïì nhaâ.
     Nhûng nûãa àûúâng, Nguåy thõ múã dêy lûng, thùæt cöí tûå vêån.
     Hoa Àöëc vïì àïën nhaâ, thêëy naâng àaä tùæt thúâ, loâng thûúng tiïëc
chùèng cuâng, sai ngûúâi àem chön, vaâ giêëu kñn khöng àïí ai biïët.
     Coân quên sô, àua nhau cûúáp phaá dinh Khöíng Phuå Gia tan
taânh.
     Khöíng Phuå Gia chó coá möåt ngûúâi con tïn Möåc Kim Phuã, tuöíi
coân nhoã, àûúåc ngûúâi nhaâ leán àûa sang nûúác Löî, tõ naån.
     Töëng Tûúng Cöng hay àûúåc tin Hoa Àöëc khúãi loaån, giïët Khöíng
Phuå Gia, nöíi giêån sai ngûúâi dúâi Hoa Àöëc àïën àïí trõ töåi.
     Hoa Àöëc caáo bõnh khöng àïën.
     Töëng Tûúng Cöng beân thên haânh àïën nhaâ.
     Hoa Àöëc hay tin caã súå, hoåp quên sô, noái:
     - Nay Khöíng Phuå Gia bõ giïët, ùæt Chuáa cöng khöng àïí chuáng ta
söíng yïn. Trûúác kia Löî Muåc Cöng boã con maâ truyïìn ngöi cho chaáu,
àaáng leä Chuáa cöng mang ún, laåi coân nhiïìu phen àem quên àaánh
Trõnh àïí bùæt Cöng tûã Bùçng, nhû thïë thûåc laâ bêët nghôa. Nay chuáng
ta nïn phïë vua, maâ lêåp Cöng tûã Bùçng lïn kïë võ, thò thêåt laâ húåp leä.
     Quên sô la oá:
     - Ngaâi daåy nhû thïë laâ phaãi lùæm. Chuáng töi xin tuên theo.
     Quên sô tûå àöång chia nhau mai phuåc quanh nhaâ.
      Khi Töëng Tûúng Cöng àïën, hoå oá lïn möåt tiïëng, röìi aáp laåi möåt
lûúåt, gûúm giaáo saáng loâa.
     Àoaân ngûå lêm quên boã chaåy taán loaån, coân Töëng Tûúng Cöng bõ
chïët giûäa àaám loaån quên.
     Hoa Àöëc liïìn mùåc tang phuåc giaã vúâ öm tûã thi vua khoác loác, nöîi
tröëng lïn, hiïåp cuâng caác quan thûúng nghõ.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       94

    Àïí che mùæt moåi ngûúâi, Hoa Àöëc coân bùæt mêëy tïn quên àaä thñ
vua dêîn ra phaáp trûúâng xûã traãm.
    Khi caác quan vùn voä, tïì tûåu àuã mùåt, Hoa Àöëc noái:
      - Loâng dên vêîn coân mïën ên huïå cuãa Tuyïn Cöng thuúã xûa lïn
muöën àoán Cöng tûã Bùçng vïì nöëi ngöi, chùèng biïët caác quan àõnh leã
naâo?
    Caác quan ai nêëy àïìu súå sïåt, vêng daå cho qua chuyïån.
   Hoa Àöëc múái cho sûá giaã sang Trõnh baáo tang Töëng Tûúng
Cöng, vaâ àoán Cöng tûã Bùçng vïì nûúác.
    Laåi àem rêët nhiïìu vaâng baåc, chêu baáu taå ún nûúác Trõnh.
   Trõnh Trang Cöng nhêån àûúåc thû, biïët àûúåc tûå sûå, beân àûa
Cöng tûã Bùçng vïì Töëng.
    Cöng tûã Bùçng suåp laåy, noái:
     - Töi àûúåc söëng soát àïën ngaây nay laâ nhúâ ún Chuáa cöng. Nay laåi
àûúåc vïì nûúác phuåc nghiïåp, nguyïån suöët àúâi chùèng daám quïn ún
nûúác Trõnh.
     Lúâi noái êëy laâm cho Trõnh Trang Cöng caãm àöång àïën ûáa nûúác
mùæt, cêìm tay Cöng tûã Bùçng giaä biïåt.
    Cöng tûã Bùçng vïì nûúác, àûúåc Hoa Àöëc tön lïn ngöi tûác laâ Töëng
Trang Cöng.
    Caác nûúác laáng giïìng àûúåc sûá nûúác Töëng àem lïî vêåt àïën cêìu
thên, nïn àöìng heån nhau hoåp mùåt taåi àêët Tùæc, àïí chûáng kiïën lïî
àùng quan tûác võ cuãa Cöng tûã Bùçng.
     Vua Tïì Hi Cöng, sau khi dûå höåi úã àêët Tùæc, vïì nûäa àûúâng nghe
tin quên Bùæc Nhung ào tûúáng Àaåi Lûúng laâm Nguyïn soaái, àem
möåt vaån binh sang àaánh Tïì. Caác àêët Chuác An vaâ Lõch Haå àaä bõ
phaá vúä. Quan trêën thuã hai xûá êëy àïìu baåi binh.
    Tïì Hi Cöng noái vúái caác quan hêìu cêån:
    - Giùåc Bùæc Nhung àaä nhiïìu phen quêëy röëi nûúác ta. Nay laåi
àem àaåi binh xêm chiïëm búâ coäi, nïëu chùèng ra oai àaánh möåt trêån,
khöng thïí naâo laâm cho chuáng súå àûúåc.
     Noái röìi beân viïët thû, mûúån binh ba nûúác Löî, Vïå vaâ Trõnh, laåi
tûå mònh cêìm binh keáo vïì Lõch Haå chöëng giûä.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     95

     Trõnh Trang Cöng tiïëp àûúåc tin êëy, vöåi vaâng goåi Thïë tûã Höët
àïën baão:
     - Tïì cuâng Trõnh kïët thên rêët hêåu, nay Tïì coá viïåc ta phaãi hïët
loâng giuáp àúä.
     Noái röìi khiïën Thïë tûã Höët laâm Àaåi -tûúáng, Cao Cûâ Di laâm Phoá-
tûúáng keáo quên sang Tïì.
     Luác àoá, Vïå vaâ Löî chûa àïën.
     Tïì Hi Cöng múã tiïåc tiïëp àaäi.
     Thïë tûã Höët thûa:
      - Ta nïn cho binh phuåc khùæp núi, röìi cho möåt toaán quên ra duå
àõch, chúâ cho quên àõch loåt vaâo öí phuåc kñch, ta seä traân ra maâ tiïu
diïåt, nhû thïë chùæc àûúåc troån thùæng.
     Tïì Hi Cöng khen phaãi, liïìn hiïåp vúái binh nûúác Trõnh, cho
Cöng tön Nguyïn phuåc núi phña Àöng, coân Cöng tûã Saái Troång thò
dêîn möåt àaåo quên ra khiïu chiïën.
     Vûâa thoaáng thêëy quên Tïì keáo àïën, quên Bùæc Nhung liïìn sai
phoá tûúáng Tiïu Nhung ra nghïnh chiïën.
     Hai bïn àaánh nhau àûúåc hai mûúi hiïåp, Saái Troång giaã thua boã
chaåy.
     Tiïu Lûúng rûúåt theo.
     Saái Lûúng thêëy vêåv cuäng xua quên traân túái.
     Khi àuöíi túái cûãa Àöng, böîng nghe möåt tiïëng suáng nöí êìm lïn,
chuöng tröëng khua rïìn, hai bïn quên phuåc nöîi dêåy àöng nhû kiïën
coã.
     Tiïu Lûúng biïët truáng kïë, vöåi lui binh chaåy vïì, nhûng bõ quên
cuãa Saái Lûúng àaâng sau traân túái, hai bïn àuång döìn laåi, xö àêíy lêîn
nhau, khöng biïët àûúâng naâo maâ chaåy.
     Hai tûúáng Saái Troång vaâ Cöng Tön Nguyïn húåp laåi àaánh, quên
Bùæc Nhung caã loaån, chïët vö söë.
     Bao nhiïu taân quên boã chaåy àïën nuái Thûúác Sún. thò laåi gùåp
àaåo binh cuãa Phoá tûúáng Cao Cûâ Di àoán àaánh.
     Saái Lûúng vaâ Tiïu Lûúng boã caã quên lñnh chaåy thoaát thên.
     Nhûng múái vûâa chaåy àûúåc vaâi dùåm, gùåp àaåo quên cuãa Thïë tûã
Höët àoán laåi, àaánh thöi manh giaáp túi búâi.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           96

     Tiïu Lûúng bõ Chuác Àaåm bùæn chïët, coân Saái Lûúng bõ Thïë tûã
Höët chùåt àêìu àem vïì naåp cho Tïì Hi Cöng.
     Tïì Hi Cöng rêët mûâng, noái:
     - Nïëu khöng nhúâ taâi trñ vaâ sûác anh duäng cuãa Thïë tûã thò àêu
thùæng àûúåc giùåc Bùæc Nhung möåt caách veã vang nhû vêåy.
     Thïë tûã Höët thûa:
     - Nhúâ oai cuãa Chuáa cöng nïn töi múái thùæng àõch quên àûúåc dïî
àaâng. Nhûng àoá chó laâ viïåc nhoã, àêu coá cöng caán gò, xin Chuáa cöng
chúá daåy quaá lúâi.
     Tïì Hi Cöng liïìn sai sûá sang Löî vaâ Vïå thöi viïåc mûúån binh, röìi
múã tiïåc khao thûúãng quên sô vaâ àaãi àùçng Thïë tûã Höët.
      Trong tiïåc, Tïì Hi Cöng nhùæc laåi cuöåc hön nhên con gaái mònh
vúái Thïë tûã Höët ngaây trûúác
    Thïë tûã Höët möåt mûåc tûâ chöëi, laâm cho Tïì Hi Cöng loâng aáy naáy
khöng an.
     Maän tiïåc Tïì Hi Cöng baão Di Troång Niïn àïën noái riïng vúái Cao
Cûâ Di rùçng:
     - Chuáa cöng töi vò mïën taâi Thïë tûã nïn coá yá cêìu thên. Viïåc êëy
trûúác kia àaä àõnh, nhûng höm nay Thïë tûã vêîn tûâ chöëi, chùèng biïët
Thïë tûã coá yá chi chùng? Nïëu ngaâi lo höå viïåc naây, Chuáa cöng töi xin
biïëu cho ngaâi hai viïn bñch ngoåc, vaâ möåt trùm neán vaâng.
     Cao Cûâ Di nghe noái vöåi vaä àïën tòm Thïë tûã Höët noái:
      - Tïì Hi Cöng coá loâng töët yïu mïën Thïë tûã, muöën cêìu thên, nïëu
Thïë tûã nhêån lúâi thò sau naây coá thïm àûúåc nûúác lúán giuáp àúä, àiïìu àoá
rêët coá lúåi.
     Thïë tûã Höët àaáp:
      - Ngaây trûúác ta chûa coá cöng traång chi àöëi vúái Tïì, maâ coân tûâ
chöëi thay. Huöëng höì nay ta phuång mïånh phuå thên àem binh giuáp
Tïì, vûâa thùæng trêån laåi noái àïën chuyïån hön nhên, e thiïn haå chï ta
laâ keã lúåi duång.
     Cao Tûã Di noái maäi khöng àûúåc.
     Tïì Hi Cöng laåi sai Di trung Niïn thên haânh àïën gùåp Thïë tûã
Höët baây toã caån nöîi niïìm.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        97

    Nhûng Thïë tûã Höët viïån cúá chûa àûúåc lïånh phuå thên, khöng
daám nhêån lúâi.
     Àoaån caáo tûâ àem quên vïì nûúác.
     Thaái àöå cuãa Thïë tûã Höët laâm cho Tïì Hi Cöng phêåt yá traách
thêìm:
     - Búãi muöën gêy tònh thên thiïån vúái nhau nïn phaãi chiïìu yá thïë
thöi, chûá con gaái ta sùæc àeåp tuyïåt vúâi, lo chi khöng lêëy àûúåc ngûúâi
chöìng xûáng àaáng.
   Thïë tûã Höët vïì nûúác, thuêåt laåi cêu chuyïån êëy cho Trõnh Trang
Cöng.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Con àaä coá cöng nghiïåp lúán thò lo gò khöng coá vúå àeåp.
     Tïì Tuác nghe àûúåc viïåc êëy, goåi riïng Cao Cûâ Di ra ngoaâi noái:
      - Chuáa cöng àöng con, Cöng tûã Àöåt, Cöng tûã Nghi, Cöng tûã Vô
àïìu coá yá tranh ngöi. Nay Thïë tûã Höët laåi khöng chõu kïët thên vúái Tïì
àïí thïm vi caánh thò thêåt laâ viïåc àaáng tiïëc.
     Cao Cûâ Di noái:
      - Töi àaä hïët lúâi khuyïn Thïë tûã , nhûng Thïë tûã khöng nghe thò
biïët laâm sao.
     Hai ngûúâi nhòn nhau, möîi ngûúâi riïng möåt yá.
     Cao Cûâ Di trûúác àêy rêët thên mêåt vúái Cöng tûã Vô, nay nghe Tïì
Tuác noái laåi caâng thên mêåt thïm.
     Möåt höm, Thïë tûã Höët noái vúái Trõnh Trang Cöng:
     - Cao Cûâ Di vaâ Cöng tûã Vô chúi vúái nhau rêët thên, laåi tû thöng
nhiïìu viïåc, xin phuå vuúng phaãi àïì phoâng cho lùæm múái àûúåc.
     Trõnh Trang Cöng nghe noái nöíi giêån àoâi Cao Cûâ Di àïën mùæng.
     Cao Cûâ Di buöìn loâng àem viïåc êëy noái laåi vúái Cöng tûã Vô.
     Cöng tûã Vô noái:
    - Trûúác kia, phuå vûúng ta àõnh duâng ngûúi laâm Àaåi phu
nhûng vò Thïë tûã Höët ngùn caãn, nay laåi coân cêëm hai ta khöng àûúåc
thên nhau nûäa. Nïëu möåt mai phuå vûúng ta bùng haâ, chuáng ta laâm
sao an toaân nöíi.
     Cao Cûâ Di noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           98

   - Thïë tûã laâ ngûúâi nhu nhûúåc, khöng thïí laâm haåi ai nöíi, xin
Cöng tûã chúá lo.
    Tûâ êëy, Cao Cûâ Di vaâ Cöng tûã Vô êm thêìm oaán gheát Thïë tûã Höët
vö cuâng.
    Tïë Tuác thêëy thïë loâng lo ngaåi, möåt höm baân vúái Thïë tûã Höët:
     - Nïëu Thïë tûã khöng kïët thên vúái Tïì thò cuäng nïn kïët thên vúái
Trêìn hoùåc Vïå, àïí sau naây nûúng tûåa, duâng laâm ngoaåi viïån.
     Thïë tûã Höët suy tñnh mêëy höm, cuöëi cuâng cho lúâi êëy laâ phaãi,
beân nhúâ Tïë Tuác têu vúái Trõnh Trang Cöng cho sûá sang nûúác Trêìn
cêìu hön.
    Sau àoá Thïë tûã Höët lêëy naâng Vô thõ laâm vúå.
    Giûäa luác àoá, vua Hoaân Cöng nûúác Löî cuäng kïët thên vúái Tïì.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  99




                                HÖÌI 7

             VÙN KHÛÚNG, GAÁI TÏÌ VÏÌ NÛÚÁC LÖÎ
          CHUÁC ÀAÅM, TÛÚÁNG TRÕNH BÙÆN VUA CHÊU


      Nguyïn Tïì Hi Cöng coá hai ngûúâi con gaái rêët xinh àeåp. Ngûúâi
lúán laâ Tuyïn khûúng àaä gaã cho Vïå hêìu, coân laåi ngûúâi nhoã laâ Vùn
Khûúng. Naâng naây mùåt hoa, maây liïîu, nhan sùæc tuyïåt vúâi, laåi thïm
hoåc haânh thöng thaái, thi phuá rêët gioãi, vò thïë goåi laâ naâng Vùn
Khûúng.
     Vùn Khûúng laåi coân coá ngûúâi anh cuâng cha khaác meå, tûác laâ
Thïë tûã Chû Nhi, chó lúán hún naâng àöå vaâi tuöíi, diïån maåo phûúng
phi, ra chiïìu trang nhaä, nhûng phaãi caái taánh àam mï sùæc duåc.
     Tûâ nhoã àïën lúán, Chû Nhi vaâ Vùn Khûúng thûúâng lui túái, gêìn
guäi nhau, do àoá trong tònh anh em laåi coá êín thïm möåt möëi tònh
luyïën aái.
    Tïì Hi Cöng vöën chiïìu con khöng bùæt buöåc giûä gòn khuön pheáp,
nïn vïì sau sanh àiïìu tïå haåi.
     Khi Thïë tûã Höët àaánh tûúáng giùåc Bùæc Nhung, Tïì Hi Cöng
thûúâng khoe taâi Trõnh Thïë tûã trûúác mùåt Vùn Khûúng vaâ thûúâng
nhùæc àïën viïåc hön nhên cuãa naâng vúái Thïë tûã Höët.
     Vùn Khûúng lêëy laâm àùæc yá. Nhûng vïì sau, nghe tin Thïë tûã
Höët tûâ hön, naâng buöìn baä maâ sanh bõnh, boã ùn, boã nguã, ngaây àïm
mï hoaãng.
    Thïë tûã Chû Nhi thûúâng laåi thùm naâng lên la bïn giûúâng bïånh,
gêy thïm möëi tònh dan dñu.
    Tuy nhiïn vò luác naâo cuäng coá cung nhên hêìu haå möåt bïn nïn
chûa àïën nöîi sanh àiïìu dêm loaån.
    Möåt höm vua cha vaâo thùm con gaái, thêëy Thïë tûã Chû Nhi
àang ngöìi chung giûúâng vúái Vùn Khûúng liïìn kïu ra ngoaâi mùæng:
    - Mi laâ anh sao mi khöng biïët tõ hiïìm vêåy.
    Chû Nhi cuái àêìu laâm thinh khöng àaáp.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      100

       Tïì Hi Cöng noái:
    - Tûâ nay mi chó àûúåc sai cung nhên ài thùm maâ thöi, khöng
nïn lên la nhû vêåy nûäa.
       Chû Nhi beän leän lui ra.
       Tûâ êëy, chaâng ñt khi lui túái.
    Caách àoá khöng lêu, Tïì Hi Cöng cûúái con gaái cuãa Töëng Cöng
cho Thïë tûã Chû Nhi.
    Àûúåc vúå, Chû Nhi thoãa tònh tú toác quïn laäng cuöìng voång
riïng, nïn anh em caâng ngaây caâng xa lêìn.
   Vùn Khûúng úã núi phoâng loan vùæng veã, laåi thïm thûúng nhúá
Chû Nhi, bõnh thïë caâng nùång hún nûäa.
       Luác bêëy giúâ taåi nûúác Löî.
       Löî Hoaân Cöng khi nöëi ngöi àaä lúán tuöíi maâ chûa coá vúå.
       Quan Àaåi phu Tang Tön Àaåt têu rùçng:
     - Chuáa cöng nïn xem viïåc tön miïëu laâ troång maâ kiïëm ngûúâi
laâm chuã trong cung múái àûúåc.
       Cöng tûã Vêån cuäng quyâ têu:
     - Haå thêìn tröåm nghe thiïn haå àöìn rùçng con gaái Tïì Hi Cöng laâ
Vùn Khûúng nhan sùæc tuyïåt myä. Trûúác kia muöën gaä cho Thïë tûã
Höët, nhûng viïåc khöng thaânh. Nay xin Chuáa cöng cho ngûúâi qua
àoá cêìu hön ùæt àùång.
       Löî Hoaân Cöng nghe theo, liïìn sai Cöng tûã Vêån qua Tïì cêìu
hön.
    Tïì Hi Cöng thuêån yá, nhûng laåi thêëy Vùn Khûúng coân bõ bõnh
nïn heån naán laåi ñt lêu.
      Cung nhên hay àûúåc viïåc êëy, thuêåt laåi vúái Vùn Khûúng. Naâng
lêëy laâm mûâng, lêìn höìi thuyïn bõnh.
       Kõp àïën luác Tïì vaâ Löî höåi núi àêët Tùæc.
       Löî Haân Cöng àem chuyïån cêìu hön ra baân.
   Tïì Hoaân Cöng laåi möåt möåt lêìn nûäa chêëp thuêån vaâ àñnh ûúác
nùm àïën.
       Nùm sau, vaâo nùm thûá ba cuãa Löî Hoaân Cöng.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  101

     Cöng tûã Vêån xin thay mùåt vua àem lïî vêåt sang Tïì àïí rûúác
naâng Vùn Khûúng vïì Löî .
    Thïë tûã Chû Nhi nghe àûúåc tin, giaã chûúác sai cung nhên àem
hoa tùång Vùn Khûúng, trong hoa coá giêëu möåt baâi thú:
    Hoa àaâo àang àöå hêy hêy
    Àûúåm tònh thú möång nhûäng ngaây xa xûa.
    Caâng hoa heá cûãa song thûa,
    Tiïëc thay! Con bûúám vêîn chûa ài vïì.
    Vùn Khûúng xem thú hiïíu yá, àaáp laåi rùçng:
    Vûúân xuên möåt caánh hoa àaâo
    Nùm nay chûa beã, heån vaâo nùm sau
    Hûäng húâ boáng nguyïåt canh thêu
    Hoa xuên àêu àaä phai maâu thúâi gian.
     Chû Nhi àoåc baâi thú êëy, biïët Vùn Khûúng coá daå tûúãng mònh,
loâng caâng mú möång.
    Caách àoá vaâi höm, Cöng tûã Vêån àem lïî vêåt àïën nûúác Tïì.
   Tïì Hi Cöng quaá thûúng con gaái, nïn coá yá thên haânh àûa Vùn
Khûúng sang Löî.
    Chû Nhi biïët àûúåc yá àõnh, vaâo quyâ têu:
      - Nay phuå thên gaã tiïån muöåi cho vua Löî, àoá laâ viïåc rêët hay,
hai nûúác caâng thên thên mêåt. Song vua Löî àaä khöng sang àoán, maâ
phu thên laåi phaãi àûa àïën, e thêët thïë ài chùng. Xin phuå vûúng giao
viïåc êëy cho con thay mùåt cuäng àûúåc.
    Tïì Hi Cöng noái:
      - Ta àaä hûáa àñch thên àûa Vùn Khûúng qua Löî, thò nay khöng
thïí thêët tñn.
   Noái vûâa dûát lúâi, àûúåc tin Löî Hoaân Cöng thên haânh àïën àêët
Hoan, thuöåc nûúác Löî, àïí tiïëp àoán.
    Tïì Hi Cöng noái:
    - Löî Hoaân Cöng laâ möåt ngûúâi troång lïî, súå ta ài xa mïåt nhoåc
nïn àïën nûäa àûúâng tiïëp àoán, ta haá laåi thêët lïî sao!



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           102

     Chû Nhi buöìn baä nñn lùång bûúác ra, àúåi àïën luác khúãi haânh, giaã
vúâ àïën tiïcn em, gheá vaâo tai Vùn Khûúng noái nhoã:
        - Em chúá quïn nhûäng lúâi trong thú höm trûúác.
        Vùn Khûúng, loâng bõn rõn nhòn anh àaáp:
        - Xin anh cûá an têm, ngaây xuên coân daâi, lo gò khöng coá luác höåi
ngöå.
     Tïì Hi Cöng trao viïåc quöëc chñnh laåi cho Thïë tûã Chû Nhi, röìi
cuâng Vùn Khûúng lïn àûúâng.
        Àïën àêët Hoan, Löî hoaân Cöng àaä baây sùèn tiïåc lïî àúåi chúâ.
        Hai bïn gùåp nhau vui vêìy khön xiïët.
    Tiïåc maän, Tïì hi Cöng caáo tûâ trúã vïì nûúác, coân Löî Hoaân Cöng
àûa Vùn Khûúng vïì Kinh Àö laâm lïî giao böi.
     Löî Hoaân Cöng thêëy Vùn Khûúng taâi sùæc veån toaân, àem loâng
quyá mïën.
    Kïë àoá Tïì Hi Cöng laåi sai Di Troång Niïn àem lïî vêåt àïën àïí
thùm viïëng.
        Tûâ àêëy möëi tònh cuãa hai nûúác trúã nïn rêët khùæn khñt.
     Taåi triïìu Chu, tûâ khi vua Hoaân vûúng hay àûúåc tin Trõnh
Trang Cöng giaã mïånh mònh àem quên àaánh Töëng, loâng cùm giêån
vö cuâng, khiïën Quaách cöng Lêm phuã chêëp chaánh möåt mònh khöng
theâm duâng Trõnh Trang Cöng nûäa.
   Trõnh Trang Cöng hay àûúåc tin êëy cuäng giêån vua nhaâ Chu,
nùm nùm khöng vaâo triïìu yïët kiïën.
        Möåt höm Hoaân vûúng noái vúái caác quan:
     - Trõnh Ngöå Sanh vö lïî, nïëu khöng cûã binh sang àaánh Trõnh
thò laâm sao rùn àûúåc caác chû hêìu?
        Quaách cöng têu:
    - Têu Bïå haå Trõnh coá cöng lao lúán vúái triïìu àònh, nay bõ cêët
quyïìn maâ phêåt yá khöng vaâo yïët kiïën. Xin Bïå haå cûá viïët chiïëu àoâi
va vaâo triïìu maâ traách mùæng.
        Hoaân vûúng nöíi giêån, noái:
   - Ta khöng thïí naâo dung thûá nhûäng àûáa töi loaân nhû vêåy, caác
khanh chúá can giaán laâm chi.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    103

    Beân haå chiïëu khiïën nûúác Saái, Vïå, Trêìn cêët binh sang àaánh
Trõnh.
     Luác bêëy giúâ úã nûúác Trêìn, Cöng tûã Àaâ àaä giïët Thïë tûã Vên con
trai lúán cuãa Trêìn hêìu maâ àoaåt ngöi.
     Ngûúâi trong nûúác khöng phuåc, boã ài rêët nhiïìu.
    Do àoá, Cöng tûã Àaâ khöng daám traái lïånh Vua Chu, sai Baá viïn
chû laâm tûúáng, àem quên thùèng qua nûúác Trõnh.
     Saái, Vïå cuäng àaä cêët quên theo nhaâ Chu ài phaåt Trõnh.
     Trõnh Trang Cöng hay àûúåc tin, hoåp caác quan laåi baân:
    - Nay Chu hoaân Vûúng ngûå giaá thên chinh, sai Quaách cöng
Lên Phuã vaâ Chu cöng Hùæc Kiïn thöëng laänh àaåi binh hiïåp vúái quên
ba nûúác Trêìn, Vïå, Saái maâ àaánh ta. Vêåy caác quan coá yá chi chùng?
     Tïë Tuác têu:
      - Thiïn tûã ngûå giaá thên chinh phaåt Trõnh, bùæt töåi Chuáa cöng
khöng vaâo chêìu laâ leä chñnh àaáng. Xin Chuáa cöng cho ngûúâi àïën taå
töåi àïí àöíi dûä ra laânh thò hay hún.
     Trõnh Trang Cöng nöíi giêån noái:
     - Vua àaä àoaåt quyïìn bñnh cuãa ta, laåi coân àem binh àïën àaánh ta
nûäa, khöng nghô àïën cöng lao cuãa hoå Trõnh hai àúâi xêy dûång sûå
nghiïåp nhaâ Chu. Nhû vêåy sai laåi goåi laâ chñnh àaáng?
     Cao Cûâ Di noái:
      - Nûúác Trêìn thuúã nay rêët thên thiïån vúái Trõnh, nay laåi àem
binh àaánh Trõnh àoá laâ àiïìu bêët àùæc dô. Duy coá Vïå vaâ Saái, cûâu hêån
vúái ta, hai nûúác êëy àem binh àïën àêy ùæt cöë àaánh. Hún nûäa, Thiïn
tûã àang cún thõnh nöå, nhuïå khñ àang hùng, ta phaãi thuã thaânh chúâ
cho loâng quên giaãi àaäi röìi seä àaánh.
     Quan Àaåi phu noái:
     - Laâm töi maâ nghõch vúái vua laâ traái àaåo röìi! Viïåc phaãi lo cho
gêëp nïëu trò hoaän ùæt thêët baåi. Töi tuy bêët taâi song cuäng xin hiïën
möåt kïë.
     Trõnh Trang Cöng hoãi:
     - Kïë êëy nhû thïë naâo?
     Quan àaåi phu noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       104

    - Binh cuãa Chu Vûúng chia laâm ba àaåo thò quên ta cuäng phaãi
chia laâm ba mùåt maâ àaánh.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Kïë êëy coá gò laâ hay?
     Quan àaåi phu têu:
     - Têu Chuáa cöng, caái hay úã chöî nùæm àûúåc àõch tònh. Nay nûúác
Trêìn, Cöng tûã Àaâ tuy àem quên sang àaánh nhûng loâng quên miïîn
cûúãng, ta thûâa thïë àem quên chuã lûåc àaánh vaâo chöî yïëu. Hïî binh
nûúác Trêìn tan vúä, Vïå vaâ Saái ùæt phaãi keáo binh chaåy theo. Chûâng êëy
ta hiïåp binh laåi àaánh vúái vua, ùæt laâ troån thùæng.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Binh phaáp cuãa khanh thêåt khöng keám gò Tûã Phoâng.
     Luác àang thûúng nghõ xaãy coá quên vaâo baáo:
    - Binh vua àaä àïën Nhuå Caác, àoáng ba daäy traåi liïn laåc vúái
nhau.
     Trõnh Trang Cöng noái:
     - Haäy phaá chûâng möåt traåi thöi. Coân hai traåi kia chó thõ oai
cuäng àuã.
     Beân khiïën Maån Baá àem möåt àaåo binh àaánh phña hûäu, Tïì Tuác
àem möåt àaåo binh àaánh phña taã, coân Trõnh Trang Cöng böín thên
dêîn Cao Cûâ Di, Nguyïn Phöìn, Haâ Thuác Doanh vaâ Chuác Àaåm
thöëng laänh àaåo trung quên rêìm röå phaát phaáo khai binh.
     Cao Cûâ Di noái:
     - Töi nghe Chu Vûúng thöng thaåo binh phaáp, chuáng ta khöng
nïn khinh thûúâng, phaãi lêåp trêån Ngû biïëc thò múái mong thùæng
àùång.
     Trõnh Trang Cöng hoãi:
     - Trêån Ngû biïëc laâ trêån gò?
     Cao Cûâ Di noái:
     - Phaãi duâng hai mûúi lùm cöî xa laâm tiïìn böå. Möîi cöî xa chó àïí
hai mûúi lùm tïn quên chiïën àêëu vaâ hai mûúi lùm tïn quên dûå
khuyïët. Nhû thïë chó túái maâ khöng lui àûúåc, quên sô seä liïìu chïët àïí
thùæng àõch.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      105

      Trõnh Trang Cöng khen hay laâm y kïë, röìi keáo binh àïën Nhuå
caác haå traåi.
      Chu Hoaân Vûúng nghe tin Trõnh Trang Cöng keáo binh àïën
nghinh chiïën, caã giêån, muöën àem binh ra àaánh tûác thò, Quaách cöng
hïët sûác can giaán vua múái chõu thöi.
    Ngaây thûá, hai bïn vûâa lêåp baây thïë trêån, Maång Baá dêîn möåt àaåo
binh huâng, xöng àïën dinh quên Trêìn maâ àaánh.
        Quên Trêìn chûa àaánh àaä boã chaåy taán loaån.
        Tïì Tuác thûâa thïë àöëc quên aáp vaâo àaánh quên Vïå vaâ Saái.
      Quên hai nûúác naây àõch khöng laåi cuäng chaåy, laâm cho doanh
traåi àïìu röëi loaån.
     Vua Hoaân vûúng liïìn ra lïånh thu quên ruát vïì, vûâa chaåy vûâa
chöëng àúä.
     Chuác Àaåm àem quên àuöíi theo, thêëy núi trung quên coá ngoån
taân che, biïët àoá laâ Vua Chu, beân dûúng cung bùæn möåt muäi.
   Muäi tïn bay veâo túái truáng núi vai Chu Vûúng, nhûng cuäng
may nhúâ Chu Vûúng mùåc giaáp daây, nïn tïn vaâo khöng sêu.
        Chuác Àaåm thûâa thïë xua quên àuöíi theo.
     Àuáng luác nguy cêëp xaãy nghe trong voâng binh nûúác Trõnh coá
tiïëng chiïng gioáng thu quên.
   Chuác Àaåm tuên lïånh keáo binh vïì, coân Chu Vûúng chaåy hún ba
mûúi dùåm nûäa múái daám haå traåi.
     Chu cöng Hùæc Kiïn ra mùæt vua, têu viïåc binh Trêìn khöng tònh
àaánh Trõnh.
        Chu Hoaân Vûúng noái:
        - Cuäng búãi trêîm khöng biïët duâng ngûúâi nïn múái thua nhû vêåy.
        Coân Chuác Àaåm, keáo binh vïì traåi, ra mùæt Trõnh Trang Cöng vaâ
noái:
    - Töi bùæn nhùçm vai Chu Vûúng, vaâ thêëy quên Chu caã loaån nïn
muöën àuöíi theo têån diïåt cúá sao Chuáa cöng laåi thu quên?
        Trõnh Trang Cöng noái:
      - Búãi Thiïn tûã bêët minh, lêëy ún laâm oaán, cûåc chùèng àaä ta múái
lûúåt binh àöëi àõch. Laåi nhúâ sûác caác khanh múái giûä an búâ coäi, nhû


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          106

thïë cuäng àaä àuã röìi, ta coân mong gò hún nûäa. Dêîu khanh coá bùæt
àûúåc Thiïn tûã cuäng chùèng daám phaåm àïën ngûúâi.
     Tïì Tuác têu:
       - Lúâi Chuáa cöng rêët chñ lyá. Nay nûúác Trõnh àaä thùæng möåt trêån
oai huâng, Chuáa cöng cuäng nïn sai ngûúâi àïën yïët kiïën Thiïn tûã toã
daå ên cêìn àïí Thiïn tûã biïët rùçng nhûäng viïåc vûâa xaãy ra khöng phaãi
laâ yá muöën cuãa Chuáa cöng.
     Trõnh Trang Cöng khen phaãi, suy tñnh möåt luác röìi noái:
     - Viïåc naây khanh phaãi ài múái xong.
      Noái röìi khiïën Tïì Tuác àem mûúâi hai con trêu, möåt trùm con dï,
vaâ luáa gaåo trùm xe, ra mùæt Chu Hoaân Vûúng.
    Tïì Tuác tuên lïånh, àem lïî vêåt vaâo traåi Chu Hoaân Vûúng, quyâ
moáp xuöëng àêët têu:
       - Têu Bïå haå, keã töåi thêìn laâ Ngöå Sanh khöng núä àïí xaä tùæc hû
haåi, cho nïn phaãi àem binh gòn giûä, khöng deâ trong quên laåi phaåm
àïën mònh röìng, nïn Ngöå Sanh lêëy laâm lo súå, khiïën ngu thêìn laâ Tïì
Tuác àïën chõu töåi trûúác viïn mön. Coân nhûäng lïî vêåt naây xin dêng
cho Bïå haå àïí khao quên. Xin Bïå haå àoaái tûúãng maâ dung tha töåi vö
lïî êëy.
     Chu Hoaân Vûúng laâm thinh, mùåt àêìy sùæc theån.
     Quaách cöng Lêm-phuã àúä lúâi noái:
     - Nay Ngöå Sanh àaä biïët löîi, xin Bïå haå cuäng röång dung cho.
     Àoaån quay qua noái vúái Tïì Tuác:
     - Thöi, ngûúi haäy laåy taå ún ài.
     Tïì Tuác vöåi vaã laåy taå lui ra, röìi laåi ài khùæp caác dinh traåi thùm
viïëng tûúáng sô nûäa.
    Chu Hoaân Vûúng bõ thua Trõnh phaãi keáo binh vïì, loâng giêån
khöng nguöi, muöën truyïìn lúâi hõch khùæp núi, triïåu chû hêìu àem
binh phaåt Trõnh nûäa.
     Quaách cöng can rùçng:
     - Bïå haå àaä laâm lúä nhû vêåy nïëu coân phaåt Trõnh ùæt khöng khoãi
bõ thua. Vaã chùng, chû hêìu trûâ Vïå, Saái vaâ Trêìn, coân bao nhiïu àïìu
àöìng àaãng vúái Trõnh, nïëu Bïå haå triïåu binh maâ hoå khöng àïën, laåi
caâng laâm cho nûúác Trõnh khinh deã thiïn triïìu. Nûúác Trõnh àaä àïën

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                107

taå töåi, ta nïn mûúån cúá êëy maâ dung tha àïí cho Trõnh höëi löîi sûãa
mònh.
    Chu Hoaân Vûúng laâm thinh.
    Tûâ êëy khöng noái àïën viïåc phaåt Trõnh nûäa.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         108




                                  HÖÌI 8

             NGÖI NHAÂ CHU, HUÂNG THÖNG TIÏËM VÕ
              NÚI NÛÚÁC TRÕNH, TÏÌ TUÁC THAY VUA


     Trong luác Chu Hoaân Vûúng mûúån binh àaánh Trõnh, thò nûúác
Trêìn sai Baá Viïn Chû laâm tûúáng, nûúác Saái sai Saái Quyá cêìm binh.
     Hai tûúáng naây gùåp nhau hoãi thùm qua tònh hònh hai nûúác.
     Saái Quyá hoãi Baá Viïn Chû:
     - Tònh hònh nûúác Trêìn coá chi khaác chùng?
     Baá Viïn Chû àaáp:
     - Ngaây nay nûúác töi, Cöng tûã Àaâ cûúáp ngöi, loâng dên khöng
phuåc. Búãi thïë quên lñnh rêët höîn àöån, khoá maâ àiïìu binh lùæm!
     Saái Quyá noái:
    - Thïë sao khöng lo thu phuåc nhên têm, laâm cho moåi ngûúâi
kñnh mïën?
     Baá Viïn Chû, móm cûúâi lùæc àêìu noái:
     - Cûúáp ngöi àaä laâ àiïìu bêët chaánh, laâm sao dên phuåc nöíi! Vaã laåi
Cöng tûã Àaâ laåi khöng lo chñnh sûå, cûá ham mï sùn bùæn. Töi chùæc
nûúác Trêìn sau naây seä coá biïën.
     Saái Quyá noái:
     - Àaä vêåy thò cûá kïí töåi Cöng tûã Àaâ maâ giïët quaách ài àïí traánh
tai haåi vïì sau.
     Baá Viïn Chû noái:
     - Àiïìu àoá rêët muöën, song vò sûác àûúng khöng nöíi.
      Sau khi ruát quên vïì nûúác, Saái Quyá àem chuyïån êëy thuêåt laåi
vúái Saái hêìu.
     Saái hêìu noái:




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     109

    - Cöng tûã Àaâ laâ möåt àûáa phaãn loaån, sao laåi àïí noá àûúåc an
nhiïn ngöìi hûúãng quyïìn thïë. Nay Thaái tûã Vên bõ giïët thò chaáu
ngoaåi ta laâ Cöng tûã Dûúåc lïn ngöi múái phaãi.
     Saái Quyá têu:
    - Muöën giïët Cöng tûã Àaâ cuäng chùèng khoá chi. Taánh Cöng tûã Àaâ
ûa sùn bùæn, ta chúâ va ra ài, phuåc binh maâ giïët ùæt xong.
     Saái hêìu cho laâ phaãi, beân khiïën Saái Quyá àem möåt trùm cöí binh
xa, phuåc núi Giúái Khêíu, röìi cho ngûúâi ài thaám thñnh.
     Chùèng bao lêu quên sô vïì baáo:
      - Cöng tûã Àaâ ài sùn àaä ba ngaây röìi, nay coân àoáng quên núi
Giúái Khêíu naây.
   Saái Quyá caã mûâng, caãi trang laâm möåt ngûúâi thúå sùn, dêîn vaâi
mûúi tïn quên lêìn túái.
    Vûâa gùåp luác Cöng tûã Àaâ àang bùæn haå möåt con nai, Saái Quyá
xöng vaâo cûúáp giûåt, röìi cûá àûúâng tùæt chaåy thùèng vïì hûúáng phuåc
binh cuãa mònh.
     Cöng tûã Àaâ tûác giêån, giuåc ngûåa àuöíi theo.
    Böîng nghe hai bïn buåi rêåm, tiïìn quên oá vang dêåy, röìi quên
binh aâo ra nhû kiïën coã, bùæt Cöng tûã Àaâ troái laåi.
    Cöng tûã Àaâ chûa hiïíu nguyïn do, àang tröë mùæt nhòn thò Saái
Quyá àaä quay laåi heát lúán:
      - Phaãn tùåc, ta àêy laâ Saái Quyá em ruöåt cuãa Saái hêìu àïën àêy àïí
trûâ quên phaãn loaån.
     Noái xong, vung gûúm cheám Cöng tûã Àaâ àûát laâm hai àoaån.
     Röìi keáo binh àïën khu rûâng chiïu duå quên sô cuãa Cöng tûã Àaâ
rùçng:
     - Cöng tûã Àaâ vöën laâ àûáa nghõch thêìn phaãn phuác, nay ta muöën
lêåp Cöng tûã Dûúåc lïn nöëi ngöi, caác ngûúi nghô sao?
     Quên sô nûúác Trêìn àïìu quyâ moåp xuöëng àêët, noái lúán:
     - Nïëu àûúåc thïë thêåt laâ húåp lyá.
    Saái Quyá beân tiïën quên vaâo nûúác Trêìn, hiïíu duå nhên dên, röìi
tön Cöng tûã Dûúåc lïn ngöi, tûác laâ Trêìn Lïå Cöng.
     Tûâ àêëy, Trêìn vaâ Saái trúã nïn thên mêåt.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         110

     Trêìn Lïå Cöng àûúåc loâng dên mïën phuåc, trong nûúác hûúãng
caãnh thaái bònh.


      Luác bêëy giúâ taåi nûúác Súã, coá vua Huâng Thöng laâ möåt ngûúâi
cûúâng baåo, taánh hiïëu chiïën, laåi coá yá muöën xûng Vûúng hiïåu, nhûng
vò thêëy chû hêìu àïìu tuâng phuåc nhaâ Chu, nïn khöng daám. Kïë àoá,
nghe tin nhaâ Chu vûâa thua nûúác Trõnh, nïn coá yá dïî ngûúi, triïåu
caác quan cêån thêìn àïën baân tñnh.
     Quan Lõnh doaän laâ Àêëu Baá Tyã noái:
     - Nûúác Súä boã Vûúng hiïåu àaä lêu, nïëu nay xûng laåi e chû hêìu
khöng phuåc. Xin Chuáa cöng phaãi tñnh kïë laâm cho caác chû hêìu
khiïëp oai trûúác àaä.
     Huâng Thöng hoãi:
     - Muöën àûúåc vêåy phaãi laâm caách naâo?
     Àêëu baá Tyã têu:
     - Caác nûúác Haán Àöng chó coá nûúác Tuây laâ lúán hún hïët. Chuáa
cöng nïn cêët binh sang doåa nûúác Tuây röìi cho sûá sang cêìu hoâa. Hïî
nûúác Tuây maâ àêìu phuåc thò caác chû hêìu khaác phaãi nghe theo.
       Huâng Thöng khen phaãi, beân böín thên àem àaåi binh sang àoáng
núi àêët Haâ, röìi cho quan Àaåi phu Viïîn Chûúng vaâo nûúác Tuây hoâa
giaãi.
    Luác bêy giúâ nûúác Tuây coá möåt töi hiïìn laâ Quyá Lûúng vaâ möåt
nõnh thêìn laâ Thiïìu Sû.
     Hai ngûúâi naây luön luön coá nhûäng yá kiïën. chöëng àöëi nhau.
    Tuây hêìu laåi tin duâng keã nõnh, nïn Thiïìu Sû rêët àûúåc nhiïìu
quyïìn thïë.
     Khi coá sûá nûúác Súã àïìn giaãng hoâa.
     Tuây hêìu cho àoâi caã hai ngûúâi àïën vêën kïë.
     Quyá Lûúng têu:
     - Nûúác Súã maånh, nûúác Tuây yïëu, nay laåi àïën cêìu hoâa ùæt coá àiïìu
aám muöåi. Vêåy bïì ngoaâi, ta nïn hoâa dõu, maâ bïn trong phaãi hïët sûác
àïì phoâng.
     Thiïìu Sû têu:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      111

     - Lúâi êëy chûa chùæc àaä àuáng, xin Chuáa cöng cho sang nûúác Súã
àïí doâ xeát tònh hònh àaä.
      Tuây hêìu nghe theo, khiïën Thiïìu Sû sang àêët Haâ àïí höåi àaâm
vúái Súã.
      Àêëu Baá Tyã nghe tin sûá nûúác Tuây laâ Thiïìu Sû àïën vöåi vaâo thûa
vúái Huâng Thöng:
     - Ta nghe Thiïìu Sû laâ ngûúâi ñt trñ, chó coá taâi dua-nõnh maâ àûúåc
Chuáa nûúác Tuây yïu. Nay va phuång maång sang àêy ùæt cuäng àïí doâ
la hû thûåc. Vêåy ta nïn giêëu caác àaåo binh tinh nhuïå ài, chó cho va
xem nhûäng àöåi binh laäo nhûúåc. Hïî va kiïu-ngaåo maâ trïí-biïëng thò
múái coá cú thùæng dïî daâng àûúåc.
       Quan Àaåi phu Huâng Xuêët Ty noái:
    - Kïë êëy cuäng hay, song nûúác Tuây coân coá Quyá Lûúng, ta khoá maâ
che mùæt va àûúåc.
       Àêëu Baá Tyã noái:
       - Kïë àoá khöng phaãi lúåi cho ngaây nay maâ seä coá lúåi cho ngaây sau
àoá.
     Huâng Thöng nghe theo, liïìn daân caác àöåi quên laäo nhûúåc ra, röìi
múái cho àoâi Thiïìu Sû vaâo ra mùæt.
      Thiïìu Sû vaâo àïën dinh Súã, liïëc mùæt thêëy hai bïn quên sô gêìy
goâ öëm-yïëu, liïìn lïn mùåt kiïu cùng, hoãi Huâng Thöng:
    - Hai nûúác chuáng ta búâ coäi ai nay cêìn gò quñ quöëc phaãi noái àïën
chuyïån giaãi hoâa?
       Huâng Thöng giaã vúâ noái :
     - Nûúác töi mêëy nùm liïn tiïëp bõ mêët muâa, dên chuáng àoái khöí.
Súå e caác lên bang àïën hiïëp chïë nïn phaãi cêìu hoâa vúái quyá quöëc, àïí
nhúâ nhau trong luác hoaån naån.
       Thiïìu Sû noái:
   - Quñ quöëc bêët têët phaãi lo ngaåi. Caác nûúác chû hêìu bïn Haán
Àöng naây àïìu thêìn phuåc nûúác töi caã.
       Huâng Thöng beân cuâng vúái Thiïìu Sû kïët ûúác.
       Àoaån hai àaâng giaä biïåt ai vïì nûúác nêëy.
    Thiïìu Sû vïì àïën Kinh Àö, vaâo yïët kiïën Tuây Hêìu, thuêåt laåi
tònh hònh quên binh nûúác Súã giaâ nua, heân yïëu, röìi tiïëp:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          112

      - Nûúác Súã sau khi kïët ûúác hoå lui binh trúã vïì tûác khùæc. Àiïìu àoá
toã rùçng nûúác Súã rêët súå Tuây. Xin Chuáa cöng cêëp cho töi möåt àaåo
binh àïí àuöíi theo àaánh cho tan taânh. Laâm nhû vêåy tûâ nay nûúác Súã
seä khöng daám doâm ngoá àïën nûúác Tuây nûäa.
     Tuây Hêìu nghe noái, coân àang lûúäng lûå, Quyá Lûúng vöåi quyâ têu:
     - Têu Chuáa cöng, nûúác Súã tûâ àúâi Phêën Maåo àïën nay huâng cûá
Giang Haán , binh lûúng huâng maånh. Nay Huâng Thöng laâ möåt keã
hiïëu chiïën, àïën àêy cêìu hoâa ùæt mûu àöåc kïë, nïëu Chuáa cöng cho ra
quên, e lêìm mûu nûúác Súã àoá.
    Tuây Hêìu ruä queã thêìy àiïìm xêëu, nïn khöng cho Thiïìu Sû cêët
quên nûäa.
     Súã Huâng Thöng keáo binh vïì, nghe àûúåc tin Quyá Lûúng can
Tuây Hêìu khöng cho rûúåt theo mònh, beân àoâi Àêëu Baá Tyã àïën hoãi:
     - Nay ta khöng gaåt àûúåc nûúác Tuây àïí gêy hêën, khanh coá kïë gò
khaác chùng?
     Àêëu Baá Tyã noái:
      - Bêy giúâ phaãi laâm kïë höåi caác nûúác chû hêìu núi Thêím Löåc,
thuöåc nûúác Súã. Nïëu Tuây Hêìu khöng àïën, ta seä cêët binh sang àaánh
vïì töåi böåi ûúác.
     Huâng Thöng chuêín têu, sai sûá ài khùæp caác nûúác Haán Àöng
múâi àïën àêët Thêím Löåc àïí phoá höåi.
     Caác nûúác àïìu tïì tûåu àuã mùåt, duy coá nûúác Hoaâng vaâ Tuây khöng
ài dûå.
     Huâng Thöng beân cho hai sûá giaã Cûâ Chûúng vaâ Khuêët Haâ sang
hai nûúác Hoaâng vaâ Tuây àïí traách cûá .
    Nûúác Hoaâng cho ngûúâi àïën taå töåi. Coân nûúác Tuây vêîn im lòm,
khöng noái gò caã.
     Huâng Thöng lêëy cúá êëy, cêët quên sang àaánh Tuây; binh tûúáng
àoáng àöìn núi söng Hoaâi vaâ söng Haán.
     Tuây Hêìu nghe àûúåc tin, vöåi vaä hoåp caác quan thûúng nghõ.
     Quyá Lûúng têu:
      - Nûúác Súã múái hoåp chû hêìu, thïë rêët maånh, quên ta khoá thùæng
nöíi. Theo yá töi, nïn sai sûá àïën cêìu hoâa. Nïëu nûúác Súã lui binh ta giûä



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     113

niïìm hoâ haão, bùçng cöë àaánh, quên sô nûúác ta seä cùm phêîn. Chûâng
êëy, ta lêëy nhên têm laâm sûác maånh maâ thùæng àõch.
     Thiïìu Sû nghe noái cûúâi xoâa :
      - Sao ngaâi laåi nhaát gan àïën thïë. Àaáng gò möåt múá binh lao, maä
liïåt cuãa nûúác Súã maâ phaãi haå mònh ài cêìu hoâa. Nïëu ta khöng àaánh
gêëp e binh Súã laåi coá thò giúâ ruát vïì nûúác, thò uöíng lùæm!
     Tuây Hêìu nghe theo lúâi Thiïìu Sû, beân phong Thiïìu Sû laâm
chûác Nhung Hûäu, Quyá Lûúng laâm Ngûå Xa, coân baãn thên dêîn àaåo
trung quên keáo àïën àoáng dûúái chên nuái Thanh Lêm sún maâ
nghïnh chiïën.
     Sau khi xem xeát àõch tònh, Quyá Lûúng noái vúái Tuây Hêìu:
      - Quên Súã chia laâm hai àaåo. Theo phong tuåc nûúác Súã, àaåo taã
quên laâ chñnh, ùæt coá vua Súã ngûå núi àêy, vaâ coá nhiïìu tinh binh höå
giaá. Vêåy ta nïn àaánh vaâo phña hûäu àïí uy hiïëp àõch trûúác.
     Thiïìu Sû noái:
      - Àaä àem binh ài àaánh giùåc maâ coân súå khöng daám àaánh vaâo böå
àêìu naäo cuãa àõch thò thêåt laâ keã khöng biïët duång binh. Xin Chuáa
cöng cûá cho àaánh vaâo àaåo binh phña taã àïí bùæt vua Súã, keão mêët thò
giúâ vö ñch.
     Tuây Hêìu nghe theo, àöëc binh xöng vaâo phña taã.
     Bïn Súã múã trêån cho quên Tuây keáo vaâo.
     Vûâa àïën giûäa trêån, binh phuåc cuãa Súã nöíi dêåy, oá lïn möåt tiïëng
keáo nhau vêy phuã tûá bïì.
    Thiïìu Sû giao chiïën vúái tûúáng nûúác Súã laâ Àêëu Àún chûa àùång
mêëy hiïåp, àaä bõ Àêëu Àún cheám möåt àao rúi àêìu.
     Quyá Lûúng thêëy thïë àaä nguy, liïìu chïët phoâ Tuây Hêìu múã
àûúâng maáu maâ chaåy.
      Tuây Hêìu phaãi cúãi boã muä aáo, löån trong àaám taân quên múái thoaát
nöíi voâng vêy.
    Chaåy ûúác nùm dùåm, Tuây Hêìu múái àaám dûâng laåi, kiïím àiïím
binh maä hao hún phên nûäa, beân noái vúái Quyá Lûúng:
    - Búãi ta khöng nghe lúâi ngûúi nïn múái bõ thaãm baåi nhû vêìy,
Thiïìu Sû hiïån giúâ úã àêu?



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         114

     Quên sô kïí laåi viïåc Thiïìu Sû bõ tûã trêån, Tuây Hêìu thûúng tiïëc
chùèng cuâng.
     Quyá Lûúng têu:
     - Chuáa cöng chúá tiïëc laâm chi, bêy giúâ chó coân möåt kïë laâ nïn cêìu
hoâa vúái Súã, mùåc dêìu àaä muöån, nhûng vêîn coân hún.
     Tuây Hêìu noái:
     - Bêy giúâ ngûúi liïåu thïë naâo ta cuäng chêëp thuêån. Vêåy ngûúi
haäy thay ta maâ àïën dinh Súã xem sao.
     Quyá Lûúng tuên lïånh, möåt mònh thùèng àïën traåi Súã, vaâo têu
vúái Huâng Thöng, xin nghõ hoâa.
     Huâng Thöng caã giêån mùæng:
    - Chuáa cuãa ngûúi àaä böåi thïì, boã viïåc phoá höåi, laåi coân àem binh
àaánh vúái ta. Nay bõ thua múái àïën cêìu hoâa, haânh àöång êëy toã ra keã
gian döëi.
     Mùåc dêìu Huâng Thöng theát mùæng, neát mùåt Quyá Lûúng vêîn
thaãn nhiïn, khöng chuát súå sïåt, chêåm raäi àaáp:
     - Ngaây trûúác, nûúác Tuây vò coá Thiïìu Sû laâ möåt töi nõnh, eáp vua
laâm àiïìu quêëy. Nay Thiïìu Sû àaä chïët, Chuáa cöng töi àaä ùn nùn.
Nïëu Hiïìn Hêìu vui loâng giao haão àïí thïm vêy caánh, chùèng coá lúåi
cho nûúác Súã lùæm sao?
     Àêëu Baá Ty nghe Quyá Lûúng noái, beân têu vúái Huâng Thöng:
     - Thiïìu Sû chïët, quaã loâng trúâi chûa muöën nûúác Tuây diïåt. Vêåy
ta khöng nïn traái yá trúâi. Xin Chuáa cöng haäy xûã hoâa, lúåi duång nûúác
Tuây laâm àêìu xûúáng cho caác nûúác Haán Àöng ca tuång nûúác Súã, röìi
Chuáa cöng nhên àoá xûng àúä vûúng hiïåu àùång trêën phuåc Man di,
nhû vêåy coá lúåi cho nûúác Súã hún.
      Huâng Thöng nghe theo lúâi Àêëu Baá Ty, beân khen Viïn Chûúng
noái riïng vúái Quyá Lûúng rùçng:
     - Chuáa töi coá àêët Giang Haán rêët röång, nay muöën taåm xûng
vûúng hiïåu àùång coá oai maâ trõ Man di. ÊËy nïëu Tuây Hêìu bùçng loâng
ruä caác chû hêìu àïën xin vúái Chu Hoaân Vûúng viïåc êëy, thò Chuáa
cöng töi seä ngûng binh maâ àúåi lïånh vua.
     Quyá lûúng ra vïì, àem viïåc êëy baáo laåi vúái Tuây Hêìu.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                115

    Tuây Hêìu vò súå sïåt , nïn ruãä caác chû hêìu Haán Àöng vaâo triïìu
Chu, xin cho Huâng Thöng àûúåc taåm xûng vûúng hiïåu.
      Chu Hoaân Vûúng khöng thuêån yá, khiïën caác chû hêìu phaãi cuái
laåy, lui vïì.
    Huâng Thöng nghe tin nöíi giêån noái :
      - Tiïn nhên cuãa ta laâ Giuåc Huâng coá cöng giuáp Vùn vûúng, Voä
vûúng dûång nïn nhaâ Chu, thïë maâ laåi phong cho möåt nûúác Súã nhoã
beá núi nuái Kinh Sún. Àaä bao nùm ta àaánh deåp Man di múã mang búâ
cúäi, maâ khöng hûúãng àûúåc möåt têëc cöng lao. Trong luác êëy Trõnh
Trang Cöng bùæn vai vua, vua vêîn boã qua khöng vêën töåi. Cöng
khöng thûúãng, töåi khöng phaåt, thò baão caác chû hêìu phaãi kñnh nïî
laâm sao! Vaã chùng, Tiïn quên cuãa ta trûúác kia àù coá xûng vûúng
hiïåu, thò nay ta xûng vûúng cuäng chó laâ phuåc chûác cuä maâ thöi,
chùèng cêìn phaãi chúâ Chu Vûúng thuêån yá.
    Noái röìi, tûå lêåp mònh lïn laâm Súã Voä vûúng, giao hoâa vúái Tuây
Hêìu röìi keáo binh vïì nûúác.
     Caác nûúác chû hêìu miïåt Haán Àöng nghe nûúác Súã xûng Vûúng
hiïåu àïìu sai sûá àïën chuác mûâng.
    Chu Hoaân Vûúng hay tin, giêån lùæm nhûng khöng daám cêët
binh vêën töåi, àaânh laâm lú.
     Tûâ àoá, nhaâ Chu caâng ngaây caâng suy yïëu, nûúác Súã möîi ngaây
möåt cûúâng thõnh.
    Sau Huâng Thöng chïët, truyïìn ngöi laåi cho con laâ Huâng xi, dúâi
àö sang àoáng núi àêët Dônh, êm mûu xêm phaåm búâ coäi nhaâ Chu.


    Noái vïì Trõnh Trang Cöng, tûâ khi àaánh thùæng nhaâ Chu trúã vïì,
trong nûúác thaái bònh, lo sûãa sang triïìu chñnh, phong cho Cöng tûã
Ngûún àêët Lõch ÊË p, caác quan àaåi thêìn cuäng àïìu àûúåc phong
thûúãng, duy chó coá Chuác Àaåm khöng khöng àûúåc ên huïå naâo caã.
    Chuác Àaåm buöìn yá, vaâo triïìu khiïëu naåi.
    Trõnh Trang Cöng noái:
   - Ngûúi àaä bùæn truáng Thiïn tûã, nïëu ta phong chûác cho ngûúi, e
mang tiïëng vúái thiïn haå.
    Chuác Àaåm ngêåm húân, nhûng khöng daám noái.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           116

         Vïì àïën tû dinh phaát sanh bïånh maâ thaác.
      Trõnh Trang Cöng ban cêëp tiïìn baåc cho gia àònh vúå con, röìi lo
viïåc töëng taáng rêët troång hêåu.


    Qua àïën nùm thûá mûúâi chñn, àúâi Chu Hoaân Vûúng, Trõnh
Trang Cöng lêm bõnh rêët nùång.
     Biïët mònh khöng thïí söëng àûúåc lêu, beân kïu Tïì Tuác àïën bïn
giûúâng noái:
    - Ta coá caã thaãy mûúâi möåt àûáa con, trûâ Thïë tûã Höët ra, thò coân coá
Cöng tûã Àöåt, Cöng tûã Vô, Cöng tûã Nghi àïìu laâ nhûäng ngûúâi coá
nhên caách. Trong söë àoá, ta xeát thêëy Cöng tûã Àöåt taâi trñ hún caã. Ta
muöën truyïìn ngöi cho Àöåt chùèng biïët yá khanh thïë naâo?
         Tïë Tuác têu:
     - Têu Chuáa cöng. Thïë tûã Höët laâ trûúãng tûã, àûúåc Chuáa cöng
phong tûúác, lêu nay lêåp nhiïìu cöng traång, laåi àûúåc dên chuáng kñnh
vò. Nay Chuáa cöng muöën boã trûúãng maâ lêåp thûá, haå thêìn rêët khoá
phuång mïånh.
         Trõnh Trang Cöng noái:
     - Ta vêîn biïët Cöng tûã Àöåt thuöåc doâng thûá, song taánh Àöåt
ngang ngaånh, khöng chõu úã dûúái ai. Vò muöën cho gia àònh thaão
thuêån, ta múái coá yá àoá. Tuy nhiïn, xeát laåi laâm nhû vêåy seä khöng
àuáng àaåo nhên luên. Thïë thò phaãi àûa Cöng tûã Àöåt àïën úã möåt nûúác
khùæc múái yïn nhaâ, yïn nûúác àûúåc.
         Tïì Tuác noái:
         - Biïët yá con khöng ai hún laâ cha. Vêåy xin Chuáa cöng cûá àõnh
liïåu.
         Trõnh Trang Cöng thúã daâi noái:
     - Thïë laâ tûâ nay nûúác Trõnh sùæp phaãi traãi qua bao nhiïu tai
biïën.
         Noái röìi àoâi Cöng tûã Àöåt daåy phaãi sang nûúác Töëng maâ cû nguå.
    Khi Trõnh Trang Cöng mêët, triïìu thêìn tön Thïë tûã Höët lïn nöë i
ngöi, xûng laâ Trõnh Chiïu Cöng.
         Trõnh Chiïu Cöng sûãa sang viïåc triïìu chñnh.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      117

     Sai sûá sang kïët giao vúái caác nûúác chû hêìu, vaâ sai Tïì Tuác sang
Töëng àïí doâ xeát tin tûác Cöng tûã Àöåt.
     Nguyïn meå Cöng tûã Àöåt laâ con Ung thõ, ngûúâi nûúác Töëng, hiïån
doâng doäi Ung thõ àang àûúåc Töëng Trang Cöng mïën yïu. Khi Cöng
tûã Àöåt sang Töëng, toã yá vúái Ung thõ muöën cûúáp ngöi Thïë tûã Höët.
    Ung thõ liïìn vaâo yïët kiïën Töëng Trang Cöng, kïí roä sûå tònh.
    Töëng Trang Cöng coá yá muöën giuáp Cöng tûã Àöåt tiïëm võ.
     Kïë nghe Tïë Tuác sang Töëng cêìu hoâa, Töëng Trang Cöng mûâng
rúä noái:
    Chó duâng möåt mònh Tïë Tuác cuäng àuã cho Cöng tûã Àöåt trúã vïì lïn
ngöi nûúác Trõnh àûúåc.
     Beân sai tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån mai phuåc sùén möåt àoaân
giaáp sô, àúåi Tïì Tuác àïën àïí thi kïë.
       Tïì Tuác vaâo triïìu baái Töëng Trang Cöng vûâa röìi, thò quên giaáp
sô leå laâng nhaãy ra thöåp ngûåc Tïì Tuác troái laåi.
    Tïì Tuác la lúán:
    - Keã ngoaåi thêìn naây coá töåi chi maâ troái?
    Töëng Trang Cöng noá i :
    - Ngûúi cûá an loâng vaâo chöën quên phuã röìi seä thêëy töåi löîi.
      Quên Giaáp sô dêîn Tïë Tuác àem giam vaâo quên phuã canh gaác
rêët cêín mêåt.
     Àïm êëy, quan Thaái tïí nûúác Töëng laâ Hoa Àöëc àem rûúåu thõt
àïën quên phuã thùm Tïì Tuác.
    Tïì Tuác hoãi:
     - Chuáa töi cho töi sang àêy àïí giao haão, xeát mònh khöng coá töåi
gò sao quñ quöëc laåi coá yá xûã baåc?
    Hoa Àöëc noái:
     - Khöng phaãi thïë àêu! Ai cuäng biïët Cöng tûã Àöåt laâ con nhaâ hoå
Ung, hiïån àûúåc vua Töëng quñ mïën. Nay Cöng tûã Àöåt cû nguå núi
nûúác Töëng, leä naâo vua Töëng laåi khöng giuáp àúä.
    Tïì Tuác noái:
    - Giuáp àúä Cöng tûã Àöåt bùçng caách àöëi xûã vúái töi nhû thïë.
    Hoa Àöëc nghe noái móm cûúâi röìi àaáp:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           118

     - Àuáng vêåy! Vua Töëng thêëy Thïë tûã Höët nhu nhûúåc, khöng
àaáng lïn nöëi ngöi, muöën lêåp Cöng tûã Àöåt lïn kïë võ, nïëu ngaâi bùçng
loâng viïåc ùæt àûúåc troång àaäi.
        Tïì Tuác cau maây noái:
       - Thïë tûã Höët phuång mïånh Tiïn Cöng maâ nöëi ngöi. Nay phïë lêåp
ùæt loâng dên khöng thuêån.
        Hoa Àöëc noái:
     - Viïåc phïë lêåp laâ viïåc thûúâng trong thiïn haå, cuãa nhûäng keã coá
sûác maånh. Nïëu ngaâi thuêån yá seä àûúåc Chuáa cöng töi giuáp sûác.
        Tïì Tuác noái:
     - Thöi xin ngaâi haäy trúã vïì tû dinh maâ an nghó. Töi khöng thïí
chiïìu yá àûúåc
        Hoa Àöëc noái:
      - Nïëu thïë thò töi cuäng chûa vïì àûúåc, vò lêìn naây laâ lêìn choát maâ
töi àûúåc höåi kiïën vúái ngaâi. Ngaâi àaä khöng nghe lúâi, Chuáa cöng töi
seä sai tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån àem quên àûa Cöng tûã Àöåt vïì
nûúác àïí lïn ngöi. Vaâ trûúác khi laâm caái viïåc àoá, Chuáa cöng töi buöåc
loâng phaãi khai àao cheám ngaâi trûúác.
        Tïì Tuác tuáng thïë phaãi vêng lúâi.
        Hoa Àöëc chûa tin, noái:
        - Nïëu yá ngaâi àaä quyïët xin thïì lïn möåt tiïëng.
        Tïì Tuác thïì rùçng:
        - Nïëu töi khöng lêåp Cöng tûã Àöåt lïn ngöi, xin àêët trúâi tru diïåt!
        Hoa Àöëc àem viïåc êëy têu laåi vúái Töëng Trang Cöng.
        Höm sau Töëng Trang Cöng cho vúâi Cöng tûã Àöåt vaâo hêåu cung,
noái:
      - Nay nûúác Trõnh àaä lêåp Thïë tûã Höët lïn ngöi, laåi sai ngûúâi
àem mêåt thû àïën àêy baão ta ngêìm giïët Cöng tûã thò seä hiïën ba
thaânh maâ taå ún. Loâng ta khöng núä, muöën àûa Cöng tûã trúã vïì Trõnh
nöëi ngöi, yá Cöng tûã nhû thïë naâo?
        Cöng tûã Àöåt suåp laåy, têu:




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     119

     - Têu Chuáa cöng, töi mang thên sang àêy, viïåc söëng chïët àïìu
nhúâ tay Chuáa cöng àõnh liïåu. Nïëu töi àûúåc nöëi ngöi, Chuáa cöng
muöën gò maâ chùèng àûúåc, cêìn gò phaãi dêng ba thaânh.
     Töëng Trang Cöng rêët mûâng, noái:
     - Ta àaä bùæt Tïë Tuác giam úã Quên phuã, cöët duâng vaâo viïåc naây.
     Noái xong, àoâi Tïì Tuác vaâ Ung thõ àïën noái roä yá muöën cuãa mònh.
     Laåi bùæt Cöng tûã Àöåt laâm túâ cam kïët nïëu àûúåc lïn ngöi phaãi
dêng ba thaânh, möåt trùm àöi baåch bñch, möåt vaån neán vaâng kim, vaâ
haâng nùm phaãi nöåp ba vaån höåc thoác.
      Tuy vêåy, Töëng Trang Cöng vêîn thêëy chûa àuã baão àaãm sau
naây, beân bùæt Tïì Tuác phaãi gaã con gaái cho con trai Ung thõ laâ Un Cuã,
röìi dêîn Ung Cuã vïì Trõnh phong cho chûác Àaåi phu àïí coi soác cöng
viïåc laâm cuãa Cöng tûã Àöåt.
    Trûúác tònh thïë àoá Tïì Tuác khöng daám caãi lúâi, àaânh phaãi tuên
theo.
    Bêëy giúâ Cöng tûã Àöåt cuâng vúái Ung Cuã giaã daång laâm laái buön
theo Tïì Tuác vïì nûúác Trõnh.
    Vïì àïën núi, Tïì Tuác dêîn hai ngûúâi vaâo tû dinh, röìi caáo bõnh
khöng vaâo chêìu.
     Laåi khiïën quên giaáp sô phuåc khùæp núi.
     Caác quan nghe tin Tïì Tuác bõ bõnh keáo àïën vêën an.
     Nhûng khi vaâo nhaâ thêëy Tïì Tuác vêîn khoeã maånh nhû thûúâng,
mùåt maây tûúi tùæn, lêëy laâm laå hoãi:
     - Tûúáng quên khöng coá bõnh, cúá sao viïån cúá khöng vaâo chêìu?
     Tïì Tuác àaáp:
     - Thên ta khöng coá bõnh maâ nûúác ta àang coá bõnh!
     Caác quan khöng hiïíu àïìu ngú ngaác nhòn.
     Tïì Tuác noái tiïëp:
     - Ngaây trûúác Tiïn cöng àûa Cöng tûã Àöåt sang truá nguå núi nûúác
Töëng, nay Töëng sai tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån àem quên àaánh
maâ lêåp Cöng tûã Àöåt lïn ngöi. Vêåy caác quan coá kïë gò chöëng laåi
chùng?
     Caác quan àïìu ngú ngaác nhòn nhau, nñn lùång.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         120

     Tïì Tuác noái tiïëp:
      - Muöën traánh tai naån cho nûúác Trõnh khöng gò hún laâ phaãi lêåp
Cöng tûã Àöåt lïn ngöi. Hiïån Cöng tûã Àöåt àaä coá mùåt núi nhaâ töi. YÁ
caác quan thïë naâo cho biïët?
    Cao Cûâ Di trûúác àêy coá bêët bònh Thïë tûã Höët vïì viïåc ngùn caãn
Trõnh Trang Cöng khöng cho phong chûác Thûúång khanh cho mònh,
nhên cú höåi naây liïìn àûáng dêåy ruát gûúm noái:
     - Tûúáng cöng àõnh nhû thïë thêåt laâ phuác cho nûúác Trõnh àoá.
     Caác quan ngúä Cao Cûâ Di vaâ Tïì Tuác àaä xïëp àùåt trûúác, ai naây
àïìu súå sïåt cuöëi àêìu tuên theo.
    Tïì Tuác liïìn múâi Cöng tûã Àöåt ra ngöìi trïn sêåp, röìi cuâng Cao Cûâ
Di cuái laåy.
     Caác quan khöng biïët laâm thïë naâo cuäng phaãi laåy theo.
    Kïë àoá, Tïì Tuác laâm möåt túâ biïíu lêëy àuã chûä kyá cuãa caác quan
dêng lïn cho Trõnh Chiïu Cöng.
     Trong biïíu àaåi khaái noái: Nûúác Töëng cêët binh àûa Cöng tûã Àöåt
vïì Trõnh. Chuáng töi khöng thïí phuång thúâ Chuáa cöng àûúåc nûäa.
   Àöìng thúâi, Tïì Tuác laåi viïët mêåt thû trao riïng cho Trõnh Chiïu
Cöng.
     Trong thû noái:
     Chuáa cöng nöëi ngöi laâ àiïìu khöng phaãi yá cuãa Tiïn cöng. Àoá laâ
do töi àaä caán àaán. Khi töi ài sûá, nûúác Töëng laåi bùæt giam töi, eáp lêåp
Cöng tûã Àöåt lïn kïë võ. Töi thiïët nghô, nïëu àem thên liïìu chïët, e
khöng giuáp ñch àûúåc cho Chuáa cöng sau naây. Vò vêåy eáp loâng phaãi
nhêån lúâi. Nay caác quan àïìu súå nûúác Töëng maâ nghe theo, xin Chuáa
cöng khaá mau tòm núi laánh naån àïí chúâ cú höåi phuåc nghiïåp. Loâng
töi coá trùæc êín xin Hoaâng thiïn tru diïåt.
      Trõnh Chiïu Cöng xem túâ biïíu chûúng vaâ bûác mêåt thû xong
xeát thêëy mònh cö thïë, khöng coân ai giuáp àúä nûäa, beân boã tröën sang
nûúác Vïå.
     Cöng tûã Àöåt lïn ngöi, xûng hiïåu laâ Trõnh Lïå Cöng.
     Moåi viïåc quöëc chñnh àïìu giao cho Tïì Tuác.
    Tïì Tuác giûä lúâi, gaã con gaái cho Ung Cuã, vaâ xin Trònh Lïå Cöng
phong cho Ung Cuã laâm chûác Àaåi phu.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   121

    Khi coân úã bïn Töëng, Trõnh Lïå Cöng chúi thên vúái Ung Cuã, nïn
nay Ung Cuã rêët àûúåc tin duâng, khöng keám gò Tïì Tuác.
     Viïåc Trõnh Lïå Cöng tiïëm ngöi khöng laâm cho dên chuáng phêîn
uêët lùæm. Duy coá Cöng tûã Vô vaâ Cöng tûã Nghi toã yá bêët bònh, laåi súå
lêm haåi àïën baãn thên nïn Cöng tûã Vô tröën qua nûúác Saái, coân Cöng
tûã Nghi tröën qua nûúác Trêìn laánh naån.
     Töëng Trang Cöng hay àûúåc tin Trõnh Lïå Cöng àaä tûác võ, vöåi
sai sûá àïën chuác mûâng.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         122




                                  HÖÌI 8

           YÃ CÖNG LAO, TÖËNG TRANG CÖNG ÀOÂI CUÃA
             GIÏËT RÏÍ UNG, TRÕNH TÏË TUÁC ÀUÖÍI VUA


    Sûá Töëng sang Trõnh tuy laâ bïì ngoaâi àïí chuác mûâng, song bïn
trong cöë àoâi caác lïî vêåt àaä giao ûúác.
     Trõnh Lïå Cöng thêëy vêåy, kïu Tïë Tuác hoãi:
      - Trûúác kia, vò muöën nöëi ngöi nïn vua Töëng yïu saách bao
nhiïu ta cuäng phaãi chõu. Nay múái vûâa lïn ngöi, chûa àùång bao lêu
maâ phaãi dêng ba thaânh, cuâng caác lïî vêåt cho Töëng, thò caác kho taâng
seä tröëng röîng, caác chû hêìu seä cûúâi ta, biïët liïåu laâm sao.
     Tïë Tuác noái:
     - Bêy giúâ phaãi traã lúâi vúái Töëng Trang Cöng laâ nhên têm chûa
àõnh, nïëu giao àêët caát e coá biïën. Vêåy xin àem sûu thuïë ba thaânh
maâ naåp coân ngoåc bñch cuâng vaâng luåa thò ba phêìn traã möåt, söë luáa
heån nùm túái seä àong.
      Trõnh Lïå Cöng nghe theo, viïët thû traã lúâi cho vua Töëng, xin
naåp ba chuåc bñch ngoåc vaâ ba neán vaâng roâng, kyâ dû heån laåi nùm túái
seä tñnh.
     Sûá giaã mang thû vïì.
     Töëng Trang Cöng caã giêån mùæng:
    - Keã àaä chïët ài, àûúåc ta cûáu söëng, àûa lïn àõa võ, giêìu sang, leä
ra phaãi biïët ún ta múái phaãi, sao laåi heåp hoâi?
    Noái röìi, sai sûá trúã laåi nûúác Trõnh, quyïët àoâi cho àuã söë núå múái
nghe.
     Lêìn naây Trõnh Lïå Cöng cuäng laåi baân vúái Tïë Tuác, röìi àem naåp
hai vaån thuâng thoác maâ thöi.
     Sûá giaã trúã vïì, Töëng Trang Cöng vêîn khöng bùçng loâng, sai ài
lêìn nûäa, baão Trõnh Lïå Cöng rùçng:
    - Nïëu khöng nöåp àuã söë tiïìn núå àaä giao ûúác, Tïë Tuác phaãi qua
thûúng thuyïët laåi múái àûúåc.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      123

    Tïë Tuác thêëy Töëng Trang Cöng xûã sûå nhû thïë, beân noái vúái
Trõnh Lïå Cöng:
     - Nûúác Töëng vöën mang ún Tiïn cöng ta nhiïìu lùæm, thïë maâ
ngaây nay cêåy chuát cöng lao quïn àiïìu nhên nghôa. Vêåy xin Chuáa
cöng cho töi sang Tïì vaâ Löî nhúâ hai nûúác êëy can thiïåp giuâm múái
àûúåc.
     Trõnh Lïå Cöng noái:
     - Biïët Tïì vaâ Löî coá vò ta maâ can thiïåp chùng?
     Tïë Tuác noái:
     - Trûúác kia Tiïn cöng ta ài àaánh nûúác Hûáa vaâ Töëng àûúåc Tïì vaâ
Löî giuáp sûác. Möëi tònh êëy chûa múâ phai. Löî hêìu àûúåc lïn ngöi cuäng
nhúâ Tiïn öng ta àoá. Nïëu Tïì phuå baåc, thò Löî khöng leä chöëi tûâ.
     Trõnh Lïå Cöng noái:
     - Muöën laâm cho Töëng Trang Cöng khoãi aác caãm vúái ta thò phaãi
duâng kïë chi?
     Tïë Tuác noái:
     - Trûúác kia vua nûúác Töëng bõ giïët, lêåp con vua laâ Cöng tûã
Bùçng, Tiïn öng ta cuâng Tïì vúái Löî àïìu giuáp viïåc êëy. Sau àoá, Töëng coá
àem möåt caái vaåc lúán maâ tùång cho Löî, laåi àem möåt caái cheán ngoåc,
tùång cho Tiïn Cöng àïí àïìn ún. Nay töi sang Tïì vaâ Löî, nhúâ hai
nûúác êëy thûúng thuyïët vúái Töëng àem traã caái cheán ngoåc êëy, àïí Töëng
nhúá chuyïån cuä maâ theån, khöng àaám kïí cöng nûäa.
      Trõnh Lïå Cöng nghe noái mûâng rúä khen Tïë Tuác laâ mûu lûúåc,
vöåi sai sûá giaã mang lïî vêåt rêët hêåu àïën nûúác Tïì vaâ Löî àïí thûúng
huyïët viïåc êëy.
     Sûá Trõnh qua Löî kïí hïët àêìu àuöi sûå viïåc.
     Löî êìu cûúâi lúán, noái:
     - Trûúác kia Chuáa Töëng chó àem àïën cho ta möåt caái vaåc, maâ ta
coân giuáp àúä thay, huöëng chi nay Trõnh êìu àem lïî vêåt rêët nhiïìu, leä
naâo ta laåi laâm lú.
     Beân nhêån lïî vêåt, hûáa seä can thiïåp.
     Sûá Trõnh taå ún lui vïì.
     Coân sûá giaã cuãa Trõnh sang Tïì cuäng thuêåt laåi àêìu àuöi sûå viïåc.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           124

     Tïì Hi Cöng vöën coá caãm tònh vúái Thïë tûã Höët, song Tïì Hi Cöng
nhúá àïën cöng traång cuãa Thïë tûã Höët giuáp mònh thùæng giùåc Bùæc
Nhung, nïn loâng khöng vui, hoãi sûá giaã :
     - Thïë tûã Höët bõ töåi gò maâ nûúác Trõnh laåi phïë ài lêåp Cöng tûã
Àöåt? Ta nhêët àõnh hûng binh vêën töåi, àûâng hoâng àem lïî vêåt àïën
nhúâ ta!
      Noái xong, traã hïët lïî vêåt, àuöíi sûá vïì nûúác.
     Sûá giaã trúã vïì thuêåt.laåi moåi viïåc.
     Trõnh lïå Cöng thêët kinh, noái vúái Tïë Tuác:
       - Nûúác Tïì àaä khöng nhêån giuáp, ùæt nay mai keáo binh àïën vêën
töåi . Ta phaãi lêåp mûu gò maâ cûå àõch?
     Tïë Tuác noái:
     - Xin Chuáa cöng chúá lo. Töi xin chónh tu binh maä àïí phoâng caái
ngaây àoá.
    Trõnh Lïå Cöng núm núáp lo êu, nhûng khöng biïët laâm sao hún,
àaânh lùång thinh maâ chúâ ngaây binh biïën.
    Giûäa luác àoá thò Löî hêìu sai sûá sang múâi Töëng àïën àêët Phoá
chung àïí phoá höåi maâ baân viïåc giuáp Trõnh.
     Trong cuöåc höåi kiïën Löî Hoaân Cöng àem viïåc Trõnh Lïå Cöng
nhúâ mònh maâ noái laåi.
     Töëng Trang Cöng noái:
      - Trõnh àöåt trûúác kia chó laâ möåt caái trûáng, nhúâ töi êëp cho núã ra,
nay àûúåc laâm chuáa möåt coäi sún-haâ laåi quïn àiïìu ûúác heån. Hiïìn hêìu
bùæt töi ngöìi yïn àûúåc sao?
     Löî Hoaân Cöng noái:
      - Ngaâi àaä gia ún cho Trõnh, thò Trõnh naâo daám quïn. Ngùåt vò
nöëi nghiïåp chûa bao lêu, kho taâng thiïëu huåt, chûa thïí thanh toaán
nöíi cuâng möåt luác. Vêåy töi xin baão laänh moán núå êëy cho.
     Töëng Trang Cöng noái:
      - Àûúåc! Söë vaâng ngoåc coá thïí noái laâ kho taâng thiïëu thöën coân
nhû giao àêët ba thaânh chó möåt lúâi laâ xong, thïë maâ Trõnh Àöåt khöng
noái àïën thêåt quaã àûáa böåi nghôa.
      Löî hoaân Cöng noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    125

     - Àêët cuãa tiïìn nhên, nïëu Trõnh Lïå Cöng àem giao cho nûúác
khaác e thiïn haå chï cûúâi, loâng dên khöng phuåc, nïn múái àem söë
thuïë ba thaânh maâ naåp cho Hiïìn hêìu. Töi nghe Trõnh àaä àem àïën
mêëy muön höåc luáa naåp cho nûúác ngaâi röìi maâ!
     Töëng Trang Cöng noái:
     - So vúái àiïìu ûúác thò coá thêëm vaâo àêu. Viïåc naây töi khöng thïí
naâo boã qua àûúåc, xin Hiïìn hêìu chúá nhoåc cöng.
     Thêëy Töëng Trang Cöng khùng khùng cöë chêëp, Löî Hoaân Cöng
tûác giêån boã ra vïì, sai sûá sang nûúác Trõnh thuêåt laåi cho Trõnh Lïå
Cöng hay.
      Trõnh Lïå Cöng liïìn khiïën Ung Cuã àem caái cheán ngoåc àïën nhúâ
Löî hêìu thûúng lûúång vúái Töëng, traã thay vaâo viïåc nöåp àêët ba thaânh,
laåi àem thïm ba mûúi cùåp baåch bñch, hai ngaân neán vaâng kim nûäa.
     Thêëy vêåy Löî Hoaân Cöng cuäng nïî loâng thên haânh sang trûúác
Töëng möåt phen nûäa.
     Lêìn naây hai vua gùåp nhau núi àêët Cöëc Chêu.
     Löî Hoaân Cöng noái:
    - Höm trûúác Hiïìn hêìu traách Trõnh khöng naåp àuã lïî vêåt, nïn
nay Trõnh laåi cêåy töi àïën naåp thïm.
     Töëng Trang Cöng khöng noái möåt lúâi caám ún, laänh àaåm hoãi:
     - Coân àêët ba thaânh bao giúâ múái naåp?
    Thaái àöå êëy laâm cho Löî Hoaân Cöng bêët bònh, song àaä troát laâm
ún cho Trõnh, àaânh neán giêån, noái:
     - Trõnh Àöåt khöng thïí vò ún riïng cuãa mònh maâ cùæt àêët àem
naåp cho möåt nûúác khaác. Nay xin dêng vêåt naây àïí thïë cho ba thaânh.
     Àoaån, khiïën quên àem lïî vêåt vaâo.
      Töëng Trang Cöng nghe noái àïën hai tiïëng ún riïng, loâng àaä bêët
bònh laåi thêëy quên àem àïën dêng möåt chiïëc cheán ngoåc, chiïëc cheán
maâ trûúác kia nûúác Töëng àaä khêën lïî cho nûúác Trõnh, loâng thïm bûåc
tûác, mùåt sêìm laåi, noái :
     - Vêåt naây àïí laâm gò?
     Löî Hoaân Cöng àaáp:
     - Ngaây trûúác, vò nûúác Trõnh coá chuát ún riïng vúái quñ quöëc, nïn
àûúåc quñ quöëc tùång cho baão vêåt êëy. Nay Trõnh Àöåt nghô laåi khöng

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       126

daám tham lam, gúãi qua traã laåi quñ quöëc àïí quñ quöëc xeát tònh maâ
tha cho viïåc naåp àêët, thò khöng nhûäng Trõnh Àöåt mang ún, maâ
Tiïn cöng cuäng rêët lêëy laâm may mùæn.
     Töëng Trang Cöng nghe nhùæc laåi chuyïån xûa, loâng höí theån àaáp:
     - Viïåc êëy àaä chön sêu trong dô vaä ng, àêu coá liïn quan gò vúái
hiïån taåi?
     Löî Hoaân Cöng nghe noái tröë mùæt nhòn, khöng laâm sao hiïíu
àûúåc cêu noái cuãa keã tham lam.
     Vûâa luác êëy coá sûá nûúác Yïn laâ Yïn Baá àïën xin ra mùæt.
     Töëng Trang Cöng cho vaâo.
     Yïn Baá bûúác àïën thi lïî, vaâ noái:
     - Nûúác töi giaáp vúái nûúác Tïì, thûúâng bõ binh Tïì keáo vaâo quêëy
nhiïîu, dên chuáng khöng an. Nay töi vûng lïånh Yïn chuáa àïën àêy
nhúâ Chuáa cöng àiïìu àònh giuáp vúái Tïì, cho nûúác töi àûúåc söëng trong
caãnh yïn vui.
     Töëng Trang Cöng nhêån lúâi.
     Löî Hoaân Cöng noái:
     - Nûúác Tïì vêîn coá cûåu hiïìm vúái nûúác Kyã nûäa, vò thïë nùm naâo
cuäng àem quên àaánh phaá. Nïëu ngaâi àiïìu giaãi giuáp nûúác Yïn thò töi
cuäng seä xin noái giuáp cho nûúác Kyã, àïí baá taánh khoãi naån binh àao.
    Kïë àoá ba nûúác Löî, Tïì vaâ Yïn cuâng tuyïn thïå kïët thên vúái
nhau, röìi chia tay ra vïì.
     Töëng Trang Cöng laåi khiïën ngûúâi qua nûúác Trõnh àoâi núå maäi.
     Trõnh Lïå Cöng khöng biïët laâm sao, sai sûá sang nûúác Löî khêín
cêìu möåt phen nûäa.
     Löî Hoaân Cöng bêët àùæc dô phaãi cho ngûúâi sang trònh vua Töëng
hoåp núi àêët Hû qui àïí quyïët àõnh viïåc nûúác Trõnh.
     Töëng Trang Cöng tûâ chöëi, sai sûá àïën noái vúái Löî Hoaân Cöng
rùçng:
     - Töëng vúái Trõnh coá lúâi giao ûúác riïng, xin caác chû hêìu chúá can
thiïåp.
     Löî Hoaân Cöng nöíi giêån mùæng:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      127

     - Dêîu möåt àûáa thûúâng dên maâ tham lam, bêët tñn cuäng chùèng
ra chi, huöëng höì möåt öng vua!
     Beân lïn xe thùèng àïën nûúác Trõnh, baân vúái Trõnh cûã binh sang
àaánh Töëng.
     Vua Töëng hay àûúåc tin êëy, loâng lo lùæng, laåi àûúåc nghe nûúác Tïì
bêët bònh vúái Trõnh Lïå Cöng, nïn nhên cú höåi sai Cöng tûã Du qua
Tïì kïí töåi Trõnh Lïå Cöng vaâ xin Tïì giuáp quên àaánh Trõnh àïí phïë
Cöng tûã Àöåt, phuåc nghiïåp cho Thïë tûã Höët. Mùåt khaác, cêìu hoâa giuáp
cho nûúác Yïn.
     Sûá giaã ài chûa vïì, thò coá tin tûâ biïn cûúng baáo vïì: Löî vúái Trõnh
hiïåp binh àïën àaánh. Nay àaä gêìn túái àêët Thú Dûúng.
     Töëng Trang Cöng nghe baáo thêët kinh, vöåi vaä àoâi quêìn thêìn
àïën nghõ kïë.
     Cöng tûã Nghõ thuyïë t noái:
     - Quên lûåc maånh hay yïëu laâ ào haânh àöång chñnh nghôa hay
phi nghôa. Búãi ta tham cuãa höëi löå gêy nöîi bêët bònh nïn Löî vaâ Trõnh
múái coá cú hiïåp binh chinh phaåt. Bêy giúâ ta phaãi chõu löîi, giûä niïìm
hoâa haão cho húåp vúái loâng dên.
     Tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån noái :
   - Giùåc àïën bïn thaânh, chûa rúâ túái lûúäi gûúm àaä tñnh viïåc haå
mònh, thïë thò coân chi laâ thïí diïån nûúác nhaâ.
     Thaái tïí Hoa Àöëc noái:
     - Lúâi cuãa Trûúâng Vaån noái rêët phaãi, xin Chuáa cöng chúá do dûå
laâm nhuåt chñ ba quên.
     Töëng Trang Cöng liïìn sai tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån, hoåp
vúái Maänh Hoaåch laâm tiïn phong dêîn ba trùm chiïën xa ra khoãi
thaânh nghïnh chiïën.
     Hai bïn daân quên àêu àoá sùén saâng.
    Löî Hoaân Cöng vaâ Trõnh Lïå Cöng ngöìi chung möåt xe, tuöët àïën
bïn thaânh kïu Töëng Trang Cöng ra noái chuyïån.
     Töëng Trang Cöng vò mùæc cúä, giaã bïånh khöng ra.
     Nam cung Trûúâng Vaån àûáng xa thêëy trïn xe coá cùæm hai cêy
taân thïu, biïët laâ xe cuãa hai vua Löî vaâ Trõnh, beân vöî vai Maänh
Hoaåch noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        128

     - Lêìn naây tûúáng quên khöng lêåp cöng thò àúåi chûâng naâo?
     Maänh Hoaåch heát lïn möåt tiïëng, tay cêìm xaâ mêu lûúát àïën giûäa
trêån.
      Löî Hoaân Cöng vaâ Trõnh Hoaân Cöng thêëy tûúáng dûä, vöåi lui xe
trúã laåi.
    Tûúáng nûúác Löî laâ Cöng tûã Nõch, tûúáng nûúác Trõnh laâ Nguyïn
Phöìn vöåi xöng ra caãn Maänh Hoaåch laåi, noái:
     - Mi tïn hoå laâ chi? Laâm chûác gò maâ hung-hùng laâm vêåy!
     Maänh Hoaåch àaáp:
     - Ta laâ Tiïn phong Maänh Hoaåch.
     Nguyïn Phöìn mùæng rùçng:
     - Thêåt laâ àûáa vö danh tiïíu töët, àaä bùæt taâi laåi khöng súå chïët,
haäy vïì kïu tïn chaánh tûúáng cuãa mi ra àêy àùång ta cheám àêìu cho
khoãi dú lûúäi àao cuãa ta.
     Maänh Hoaåch nöíi giêån vung xaâ mêu àaánh liïìn.
     Quên Trõnh vaâ Tïì vêy chùåt Maänh Hoaåch vaâo giûäa.
   Thêëy hai tûúáng mònh khöng thùæng nöíi Maänh Hoaåch, Löî Hoaân
Cöng liïìn khiïën hai àaåo binh hêåu àïën tiïëp ûáng.
     Maänh Hoaåch cûå khöng laåi bõ Lûúng Tûã laâ tûúáng cuãa nûúác Löî,
bùæn nhùçm caánh tay rúát xaâ-mêu, nïn bõ troái.
    Nam cung Trûúâng Vaån hay àûúåc tin Maänh Hoaåch thêët trêån,
nghiïën rùng noái:
     - Nïëu khöng àaánh giaãi thoaát àûúåc cho Maänh Hoaåch ta thïì
chùèng vaâo thaânh.
    Noái röìi sai con trai lúán laâ Nam Cung Ngûu àem ba chuåc cöî xe
ra khiïu chiïën. Nhûng laåi dùån:
    - Khi àêëu chiïën phaãi giaã thua maâ chaåy, duå àõch àïën cûãa thaânh
phña Têy ta seä coá kïë bùæt noá.
     Nam Cung Ngûu laänh maång, xua binh ra trêån, caã tiïëng mùæng:
     - Trõnh Àöåt laâ àûáa thêët phu böåi nghôa. Haäy ra àêy maâ chõu
chïët.
     Viïn tuây tûúáng bïn Trõnh thêëy Nam Cung Ngûu haäy coân niïn
thiïëu beân xöng ra tiïëp àaánh.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    129

       Vûâa àaánh àûúåc ba hiïåp, Nam Cung Ngûu giaã thua boã chaåy.
     Tûúáng Trõnh rûúåt theo àïën thaânh Têy bõ Nam cung Trûúâng
Vaån phuåc binh bùæt söëng àem vaâo naåp cho Töëng Trang Cöng.
       Töëng Trang Cöng sai sûá qua dinh Trõnh xin àöíi Maänh Hoaåch
vïì.
     Trõnh Lïå Cöng chêëp thuêån, múã troái Maänh Hoaåch thaã ra ngoaâi
thaânh röìi dêîn viïn tuây tûúáng vaâo.
      Giûäa luác quên hai bïn àang cêìm cûå, chûa phên thùæng baåi, thò
Cöng tûã Du phuång maång Töëng qua Tïì mûúån binh àaánh Trõnh, àaä
trúã vïì.
       Töëng Trang Cöng àoâi vaâo bïå kiïën.
       Cöng tûã Du noái:
      - Tïì Hi Cöng vêîn coá yá gheát Trõnh Àöåt àoaåt ngöi anh, song coân
àang mùæc àaánh nûúác Kyã. Nïëu Töëng hiïåp binh vúái Tïì àaánh Kyã thò
Tïì seä giuáp Töëng àaánh Trõnh.
    Töëng Trang Cöng chûa biïët liïåu àõnh leä naâo, coân àang thûúng
nghõ.
     Cuäng cuâng luác àoá, bïn dinh Trõnh, Löî Hoaân Cöng vaâ Trõnh Lïå
Cöng àang baân kïë àaánh Töëng, xaãy coá sûá nûúác Kyã àem thû àïën cêìu
viïån.
       Löî Hoaân Cöng múã thû ra xem:
    Binh Tïì bang àaánh nûúác töi quaá ngùåt. Nïëu quên hêìu nghô
tònh thöng gia luác trûúác, àem binh cûáu viïån thò nûúác Kyã töi mang
ún chùèng nhoã. Viïåc binh rêët gêëp, xin chúá diïn trò.
       Löî Hoaân Cöng xem thû, thêët kinh noái vúái Trõnh Lïå Cöng:
     - Nûúác Kyã coá naån, töi khöng thïí naâo boã qua àûúåc. Nay thaânh
nûúác Töëng chûa thïí phaá gêëp àûúåc, töi phaãi taåm ruát quên vïì àïí cûáu
nûúác Kyã àaä. Tûâ raây Töëng khöng coân daám qua àoâi höëi löå nûäa àêu.
       Trõnh Lïå Cöng noái:
     - Nay ngaâi dúâi binh qua cûáu nûúác Kyã, töi cuäng àem hïët binh
gia trong nûúác theo ngaâi maâ giuáp nûúác Kyã luön thïí.
     Löî Hoaân Cöng nghe noái caã mûâng. Hai vua lêåp tûác truyïìn lïånh
nhöí traåi keáo binh thùèng qua nûúác Kyã.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         130

     Töëng Trang Cöng thêëy Trõnh, Löî böîng nhiïn ruát quên, trong
loâng nghi ngaåi, cho ngûúâi ài do thaám.
    Quên thaám thñnh vïì baáo:
    - Binh giùåc àaä keáo khoãi aãi àõa àêìu, chùæc laâ qua giuáp nûúác Kyã.
    Quan Thaái tïí Hoa Àöëc têu:
     - Têu Chuáa cöng, Tïì Hi Cöng àaä hûáa giuáp ta àaánh Trõnh thò ta
cuäng nïn nhên cú höåi naây maâ giuáp Tïì àaánh Kyã trûúác.
    Thaái tïí Hoa Àöëc noái vûâa dûát tiïëng thò tûúáng Nam cung
Trûúâng Vaån bûúác ra noái.
    - Töi xin laänh maång àem quên ài àaánh nûúác Kyã cho.
      Töëng Trang Cöng chêëp thuêån, phaát cho hai trùm cöí binh xa,
laåi khiïën Maänh Hoaåch laâm tiïn phong nhû cuä, ngaây àïm keáo riïët
qua trûúác Kyã àïí giuáp Tïì hêìu.
    Giûäa luác àoá, Tïì Hi Cöng cuäng àaä cho sûá sang nûúác Vïå vaâ rûúác
bïn mûúån thïm binh viïån.
    Vïå Tuyïn Cöng vûâa muöën phaát binh giuáp Tïì thò böîng lêm
bõnh maâ thaác.
    Thïë tûã Söëc lïn nöëi ngöi, xûng hiïåu laâ Vïå Huïå Cöng. Tuy coân
mùæc tang cha, song Vïå Huïå Cöng khöng daám chöëi tûâ, vöåi vaä xuêët
binh keáo sang nûúác Kyã.
     Coân nûúác Yïn, bêëy lêu nay vêîn coá yá cêìu thên vúái Tïì. Nay àûúåc
dõp leä naâo tûâ chöëi.
     Thïë laâ binh ba nûúác Tïì, Vïå, Yïn hoåp nhau àaánh nûúác Kyã rêët
ngùåt.
     Vua nûúác Kyã khöng daám chöëng cûå, chó cöë thuã àïí chúâ binh
viïån.
    Ngaây kia coá quên vaâo baáo:
    - Nay quên hai nûúác Löî vaâ Trõnh àaä keáo àïën giuáp nûúác ta, xin
Chuáa cöng liïåu àõnh.
      Kyã hêìu nghe baáo, loâng mûâng khêëp khúãi, vöåi leo lïn thaânh xem
vaâ truyïìn chuêín bõ cuöåc àoán tiïëp.
     Löî Hoaân Cöng vûâa keáo binh àïën, gùåp Tïì Hi Cöng giûäa trêån,
beân àaáp lïî vaâ noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    131

    - Nûúác Kyã coá thên thuöåc vúái töi, vò vö lïî phaåm àïën quñ-quöëc,
nïn töi vöåi vaâng àïën àêy xin löîi höå.
     Tïì Hi Cöng noái:
     - Nûúác Kyã vúái töi mang möëi thuâ rêët lúán, khöng thïí duâng lúâi
noái maâ hó xaã àûúåc!
     Löî Hoaâi Cöng hoãi:
     - Chùèng hay thuâ êëy laâ thuâ gò vêåy?
     Tïì Hi Cöng noái:
     - Xûa töí tiïn töi laâ Ai Cöng bõ nûúác Kyã deâm pha nïn Vua Chu
möí buång. Tûâ êëy àïën nay àaä trïn taám mûúi àúâi röìi, maâ möëi thuâ vêîn
chûa baáo àûúåc. Nay ngaâi àem binh giuáp cho nûúác Kyã, coân töi phaãi
àaánh nûúác Kyã àïí baáo thuâ, thïë thò chuáng ta khöng cêìn phaãi baân baåc
laâm gò.
     Löî Hoaân Cöng caã giêån, khiïën Cöng tûã Nõch xuêët trêån.
     Bïn kia Tïì Hi Cöng cuäng khiïën Cöng tûã Baânh Sinh vöën coá sûác
maånh phi thûúâng, Cöng tûã Nõch laâm sao cûå laåi, nïn hai tûúáng caånh
cuãa Löî Hêìu laâ Trêìn Tûã vaâ Lûúng Tûã thay thïë xöng vaâo tiïëp ûáng.
     Tuy nhiïn, ba tûúáng Löî cuäng khöng laâm sao thùæng nöíi Cöng
tûã Baânh Sinh àûúåc.
     Cuöåc chiïën àêëu keáo daâi maäi cho àïën luác quên Trõnh keáo àïën
phuã vêy tûá phña.
     Tûúáng Trõnh laâ Nguyïn Phöìn vaâ Maånh Baá xöng vaâo tiïëp ûáng.
     Trong thaânh, Kyã Hêìu thêëy bïn ngoaâi àang giaáp chiïën, cuãng
múã cûãa thaânh cho quên aâo ra àaánh möåt lûúåt.
      Cöng tûã Baânh Sinh nhùæm cûå khöng nöíi phaãi keáo binh boã chaåy,
laåi bõ truáng möåt muäi tïn gêìn vong maång.
      Luác àoá quên Töëng cuäng vûâa keáo àïën kõp thúâi nhûng binh sô tûâ
àaâng xa múái àïën, chûa àõnh truá thò bõ quên Trõnh traân túái àaánh
rêët hùng.
     Quên Töëng bõ thua, boã caã khñ giúái maâ chaåy.
      Tïì Hi Cöng thêëy quên sô mònh chïët quaá nhiïìu, laåi khöng coân
lûåc lûúång naâo àïí duy trò nûäa, àaânh keáo taân quên trúã vïì nûúác.
     Trûúác khi ruát lui, Tïì Hi Cöng chó vaâo thaânh nûúác Kyã noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        132

     - Ta cuâng nûúác Kyã quyïët chùèng àöåi trúâi chung.
     Löî vaâ Trõnh thùæng trêån, ra lïånh thu quên.
     Kyã Hêìu rûúác vaâo thaânh múã tiïåc khoaãn-àaãi.
     Em cuãa Kyã Hêìu laâ Dinh Quyá thûa rùçng:
    - Binh Tïì thêët trêån, thuâ oaán chûa tan, xin nhõ võ quên hêìu ra
ún giuáp cho möåt chûúác àïí coá thïí baão töìn àûúåc nûúác Kyã.
     Löî Hoaân Cöng noái:
     - Viïåc êëy seä tñnh sau, bêy giúâ khöng thïí liïåu nöíi.
     Raång ngaây Löî vaâ Trõnh keáo quên vïì nûúác.
     Kyã Hêìu àûa khoãi ba dùåm àûúâng múái giaä biïåt.
    Tûâ àoá, chû hêìu chia laâm hai phe, möåt phe laâ Töëng, möåt phe laâ
Trõnh.
     Tïì Hi Cöng tûâ khi thêët trêån, loâng uêët ûác àïën nöîi sanh bõnh
nùång.
     Möåt höm, goåi Thïë tûã Chû Nhi àïën bïn giûúâng dùån rùçng:
     - Nûúác Kyã laâ keã thuâ bêët cöång àaái thiïn. Nïëu sau naây con diïåt
àûúåc nûúác Kyã maâ traã thuâ cho töí tiïn, êëy laâ àiïìu ch hiïëu. Coân nïëu
con bêët lûåc, khöng diïåt nöíi keã thuâ thò chúá vaâo nhaâ thaái miïëu.
     Thïë tûã Chû Nhi quyâ moáp xuöëng àêët cuái àêìu tuên maång.
    Tïì Hi Cöng laåi cho àoâi con trai cuãa Di Troång Niïn laâ Cöng Tön
Vö Tri vaâo, röìi noái vúái Chû nhi:
     - Em möåt meå möåt cha vúái ta laâ Di Troång Niïn chó sanh àûúåc
möåt mònh Vö Tri naây maâ thöi. Con phaãi cû xûã sao cho tûã tïë, cuäng
nhû ta àaä àöëi xûã vúái em ta laâ Di Troång Niïn vêåy.
     Tïì Hi Cöng trùn tröëi mêëy lúâi röìi tùæt thúã.
   Caác quan àûa Thïë tûã Chû Nhi lïn ngöi, xûng hiïåu laâ Tïì
Tûúng Cöng.
     Nhùæc qua Töëng Trang Cöng tûâ khi sanh, giuáp Tïì bõ thua möåt
trêån manh giaáp túi búâi, loâng caâng cùm thuâ Trõnh hún nûäa. Beân
àem lïî vêåt sang caác nûúác Vïå, Tïì, Trêìn, Saái, mûúån binh keáo qua
àaánh Trõnh àïí baáo thuâ.
     Trõnh Lïå Cöng muöën ra cûå àõch, nhûng Tïë Tuác can rùçng:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     133

      - Töëng laâ nûúác lúán nay àem toaân lûåc àïën àêy, quên ta cûå sao
laåi chi bùçng cöë thuã laâ hún.
     Noái röìi daåy quên àoáng chùåt cûãa thaânh, cêëm khöng cho tûúáng
naâo xuêët quên caã.
    Trõnh Lïå Cöng àaânh chõu khöng daám traái lúâi Tïë Tuác.
      Quên Töëng àïën bïn thaânh khiïu chiïën mêëy phen, khöng thêëy
tûúáng Trõnh ra àaánh beân phên nhau cûúáp phaá quanh thaânh, laåi
lêëy cöåt nhaâ Thaái miïëu àem vïì laâm cöåt thaânh, cöët laâm nhuåc nûúác
Trõnh.
    Trõnh Lïå Cöng uêët ûác, than rùçng:
    - Laâm vua maâ bõ aáp chïë, tûúãng khöng coân gò nhuåc bùçng.
    Tûâ àoá, Trõnh Lïå Cöng coá yá muöën giïët Tïë Tuác.
     Luác bêëy giúâ Chu Hoaân Vûúng àau nùång, liïåu thïë khöng söëng
àûúåc bao lêu, nïn kïu Chu cöng Hùæc Kiïn vaâo noái:
     - Nhaâ Chu möîi ngaây möåt suy yïëu, trêîm cêåy coá caác khanh gòn
giûä sún haâ. Nay trêîm khöng coân söëng àûúåc nûäa, àuáng pheáp, Thaái
tûã Àaâ lïn ngöi, song vò trêîm rêët thûúng Hoaâng-tûã Khùæc nïn muöën
cho Khùæc sau naây àûúåc nöëi ngöi anh noá.
    Chùèng bao lêu Chu Hoaân Vûúng bùng-haâ.
    Triïìu àònh tuên theo Vûúng mïånh lêåp Thaái tûã Àaâ lïn ngöi,
xûng hiïåu laâ Chu Trang Vûúng.
      Trõnh Lïå Cöng àûúåc tin Thiïn tûã bùng haâ, muöën sai ngûúâi vaâo
triïìu àiïëu tang.
    Tïë Tuác can rùçng:
     - Trûúác kia nhaâ Chu coá thuâ vúái Tiïn cöng, hún nûäa Chu Hoaân
Vûúng bõ Chuác Àaåm bùæn möåt muäi tïn, giêån êëy chûa nguöi, nay
chùèng chung àöåi trúâi.
      Chu Hoaân Vûúng chïët, Chuáa cöng cho ngûúâi àïën àiïëu tang ùæt
seä bõ nhuåc.
    Trõnh Lïå Cöng loâng hoaâi nghi khöng coân tin lúâi Tïë Tuác nûäa.
    Tuy ngoaâi mùåt thaãn nhiïn, nhûng trong loâng cay àùæng.
    Möåt höm Trõnh Lïå Cöng daåo maát úã hoa viïn, coá quan Ung Cuã
theo hêìu, böîng coá àaân chim bay qua, kïu haát veáo von.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       134

    Trõnh Lïå Cöng nhòn chim thúã daâi.
    Quan Àaåi phu Ung Cuã biïët yá hoãi:
     - Têu Chuáa cöng, trúâi àang tiïët xuên, muön hoa àua núã, chim
haát chaâo mûâng, sao Chuáa cöng laåi khöng vui?
    Trõnh Lïå Cöng noái:
     - Caác giöëng chim àïìu àûúåc sung sûúáng, tûå do, khöng ai aáp chïë.
Coân ta tuy laâ vua nhûng khöng bùçng giöëng chim.
    Ung Cuã noái:
    - Coá leä Chuáa cöng àang nghô àïën ngûúâi àaä àoaåt lêëy quyïìn
haânh trong nûúác chùng.
    Trõnh Lïå Cöng nñn lùång khöng àaáp.
    Ung Cuã noái:
     - Töi thiïët tûúãng, laâm con khöng giaäi àûúåc û phiïìn cho cha laâ
bêët hiïëu, laâm töi khöng giuáp àûúåc vua trong luác hoaån naån laâ bêët
trung, nïëu Chuáa cöng khöng cho töi laâ keã heân maåt thò dêìu viïåc gò
nguy hiïím àïën àêu töi quyïët khöng tûâ nan.
    Trõnh Lïå Cöng àuöíi hïët quên hêìu ra ngoaâi, röìi hoãi Ung Cuã:
    - Ngûúi khöng phaãi laâ rïí cuãa Tïë Tuác sao?
    Ung Cuã àaáp:
     - Têu Chuáa cöng, tuy rïí thêåt, song tònh cha con àêu bùçng tònh
vua töi. Vaã laåi Tïë Tuác gaã con gaái cho töi chó vò vua Töëng eáp buöåc
chûá àêu phaãi yá muöën.
    Trõnh Lïå Cöng roä àûúåc loâng Ung Cuã, beân noái thùèng:
   - Nïëu ngûúi giïët àûúåc Tïë Tuác ta seä phong cho ngûúi chûác
Thûúång Khanh. Vêåy ngûúi coá kïë chi chùng?
    Ung Cuã suy nghô möåt luác röìi noái:
      - Xûá Àöng Giao bõ quên Töëng cûúáp phaá, dên tònh àang àoái
khöí, nay Chuáa cöng sai Tïë Tuác àïën àoá phaát chêín chiïu an. Töi lúåi
duång cú höåi êëy àaäi rûúåu tiïîn haânh, boã thuöëc àöåc vaâo ly rûúåu maâ
giïët ài laâ xong.
    Trõnh Lïå Cöng noái:
    - Kïë êëy rêët hay, song phaãi cêín mêåt lùæm múái àûúåc.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     135

    Ung Cuã vïì nhaâ, nghô àïën vúå laâ Tïë thõ trong loâng aáy naáy khöng
an, mùåt maây coá veã lú laáo.
       Tïë thõ thêëy thïë hoãi:
       - Höm nay trong triïìu coá viïåc gò quan hïå khöng?
       Ung Cuã lùæc àêìu, àaáp:
       - Khöng coá viïåc gò caã.
       Tïë thõ khöng tin, gaån hoãi nhiïìu lêìn:
     - Vúå chöìng úã vúái nhau àaä lêu leä naâo khöng biïët yá. Nïëu tûúáng
quên coá àiïìu gò lo lùæng xin cho thiïëp biïët, may ra thiïëp coá thïí giuáp
àûúåc phêìn naâo chùng.
       Ung Cuã cûåc chùèng àaä phaãi noái:
     - Chuáa cöng muön sai nhaåc phuå ra Àöng Giao maâ uãy laåo dên
chuáng. Laåi khiïën töi dêng rûúåu tiïîn haânh àïí chuác thoå nhaåc gia.
       Tïë thõ hoãi:
     - Dêng rûúåu àïí chuác thoå nhaåc gia viïåc gò tûúáng quên laåi lo
lùæng nhû vêåy. Thiïëp tûúãng trong triïìu coá àiïìu chi rùæc röëi maâ tûúáng
quên khöng muöën cho thiïëp biïët.
       Ung Cuã noái:
    - Khöng coá viïåc gò caã. Sai nhaåc phuå àïën Àöng Giao, chó laâ
mïånh vua, phu nhên chúá hoãi nhiïìu.
    Thaái àöå vaâ lúâi noái cuãa Ung Cuã laâm cho Tïë thõ caâng nghi ngúâ
thïm, múái lêåp kïë phuåc rûúåu cho Ung Cuã uöëng thêåt say, röìi àúåi luác
Ung Cuã àang nguã mú maâng, àêåp maånh vaâo vai hoãi lúán:
       - Naây, Chuáa cöng sai maây giïët Tïë Tuác maâ maây laåi quïn röìi
sao?
       Trong luác àang nguã, Ung Cuã giêåt mònh àaáp:
       - Haå thêìn naâo daám quïn, chó hiïìm vò nöîi thûúng vúå maâ thöi.
       Tïì thõ àûáng nhòn chöìng maâ àöi doâng nûúác mùæt chaãy roâng roâng.
       Röìi naâng tûå nghô:
     - Coá thïí nhû thïë àûúåc sao? Hay chaâng àaä vò hoaãng höët maâ noái
sùçng.
       Saáng ngaây, Tïë thõ noái vúái Ung Cuã:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        136

    - Tûúáng quên coá yá muöën giïët phuå thên, viïåc êëy töi àaä roä.
    Ung Cuã giûåt mònh nhòn vúå noái :
      - ÊËy chïët! Ta coá bao giúâ daám laâm àiïìu vö àaåo! Sao phu nhên
laåi nghô thïë.
    Tïë thõ noái:
    - Àïm höm qua tûúáng quên say rûúåu àaä noái roä cho thiïëp röìi
bêy giúâ coân giêëu laâm chi.
    Ung Cuã rûúám möì höi traán, nhòn vúå, noái:
    - Nïëu quaã coá viïåc êëy thò phu nhên nghô thïë naâo?
     Tïë thõ ngao ngaán thúã daâi. Röìi nhû àïí soi saáng têëm loâng aác
hiïím cuãa chöìng, naâng giaã vúâ noái:
    - Àaä lêëy chöìng thò theo chöìng, tûúáng quên hoãi laâm gò cêu êëy!
      Ung Cuã nghe vúå noái mûâng rúä, àem àêìu àuöi cêu chuyïån thuêåt
laåi möåt höìi.
    Tïë thõ noái:
     - Phuå thên thiïëp laâ möåt keã àa mûu, tuác trñ, e khöng daám ài,
xin cho thiïëp vaâo tû dinh xeát thûã tònh yá nhû thïë naâo.
    Ung Cuã mûâng rúä noái:
   - Nïëu viïåc thaânh töi àûúåc lïn chûác Thûúång Khanh thò phu
nhên cuäng àûúåc vinh hiïín troån àúâi.
    Töëi höm êëy, Tïë thõ gheá vïì tû dinh thùm meå.
    Tïë Tuác phu nhên thêëy con vïì, mûâng rúä hoãi:
    - Lêu nay con vêîn àûúåc maånh gioãi chûá?
    Tïë thõ khöng àaáp, buöìn baä hoãi meå:
    - Chöìng vúái cha nïn troång àaâng naâo hún?
    Cêu hoãi laå luâng êëy laâm cho Tïë Tuác phu nhên ngaåc nhiïn noái:
    - Sao con laåi hoãi vêåy. Chöìng vúái cha àaâng naâo maâ chùèng troång.
    Tïë thõ noái:
    - Nhûng nïëu gùåp trûúâng húåp giûäa cha vaâ chöìng coá àiïìu mêu
thuêîn nhau thò nïn troång àaâng naâo?
    Tïë Tuác phu nhên noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      137

      - Cha meå do trúâi àõnh, vúå chöìng do ngûúâi àõnh. Mêët chöìng coá
thïí lêëy chöìng khaác, coân mêët cha khöng thïí tòm möåt ngûúâi cha khaác
àûúåc.
     Tïë Tuác phu nhên noái vûâa dûát lúâi, Tïë thõ khoác oaâ, bûúác túái öm
meå, noái:
        - Höm nay con quyïët vò cha maâ khöng vò chöìng.
        Àoaån àem hïët chuyïån Ung Cuã kïí laåi cho meå nghe.
        Tïë Tuác phu nhên kin haäi lêåp tûác àem noái laåi vúái chöìng.
        Tïë Tuác cau maây, nhòn con gaái mònh nhû àùæn ào vúái bao yá nghô:
        Qua möåt luác, Tïë Tuác noái:
        - Viïåc naây chúá tiïët löå ra ngoaâi, àïí mùåc ta àõnh liïåu.
   Saáng höm sau, Trõnh Lïå Vûúng sai Tïë Tuác àïën Àöng Giao, vaâ
Ung Cuã baây tiïåc tiïîn haânh, àûa àoán rêët troång thïí.
     Tïë Tuác vïì nhaâ sûãa soaån haânh trang, röìi sai Cöng tûã ÊËt àem
möåt trùm quên giaáp sô phuåc núi quaán àõch, chúâ Ung Cuã àïën.
        Chùèng bao lêu, Ung Cuã àem ba tïn quên hêìu àïën àoá.
        Tïë Tuác noái:
        - Ta ài àêy chó vò viïåc nûúác ngûúi baây veä àûa àoán laâm gò?
        Ung Cuã noái:
     - Nhên tiïët xuên maát meã, con coá cheán rûúåu tiïîn mûâng, xin
nhaåc phuå tûúâng àõnh con rïí.
        Tïë Tuác möåt tay bûng cheán rûúåu, möåt tay nùæm lêëy Ung Cuã, noái:
        - Àêy laâ yá vua hay tònh cuãa ngûúi àöëi vúái ta?
        Ung Cuã cuái àêìu noái :
        - Àêy laâ loâng thaânh kñnh cuãa con maâ chöìng húåp thïë cuãa vua
nûäa.
        Tïë Tuác heát lïn:
        - Khöën naån! Daám phaãn phuác vúái ta nhû thïë sao?
        Liïìn hö quên giaáp sô bùæt Ung Cuã troái laåi.
        Ung Cuã mùåt maây biïën sùæc, kïu cûáu êìm ô.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      138

   Trõnh Lïå Cöng sai möåt àoaân ngûå lêm quên àïën cûáu ûáng,
nhûng bõ Cöng tûã ÊËt àaánh àuöíi chaåy daâi.
    Tïë Tuác truyïìn àem Ung Cuã ra cheám lêåp tûác.
    Trõnh Lïå Cöng hay àûúåc tin, than rùçng:
    - Öi thöi! Viïåc àaä àïën thïë naây, Tïë Tuác ùæt khöng dung ta!
      Than röìi, liïìn thu xïëp haânh trang, boã caã cung àiïån, giang sún
leán tröën qua nûúác Saái tõ naån maâ loâng vêîn thùæc mùæc, chûa biïët vò
àêu êm mûu baåi löå.
      Maäi vïì sau, Trõnh Lïå Cöng hay àûúåc chuyïån Ung Cuã noái vúái
vúå, buöìn baä than thêìm:
     - Viïåc lúán cuãa nûúác maâ àem cho àaân baâ hay, traánh sao khoãi
thêët baåi.
     Sau khi giïët àûúåc Ung Cuã vaâ nghe tin Trõnh Àöåt boã tröën, Tïë
Tuác cho ngûúâi sang nûúác Vïå rûúác Trõnh Chiïu Cöng tûác Thïë tûã Höët
vïì nûúác phuåc nghiïåp.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      139




                                   HÖÌI 9

             TUYÏN CÖNG DÊM LOAÅN LÊÅP TÊN ÀAÂI
                CÛÂ DI ÊM MÛU TÖN VUA KHAÁC


     Nhùæc laåi viïåc trûúác núi nûúác Vïå.
     Vïå Tuyïn Cöng vöën laâ keã ham dêm duåc, luác chûa lïn ngöi àaä
tû thöng vúái vúå leä cuãa cha laâ naâng Di Khûúng sanh àûúåc möåt trai,
tïn Cêëp Tûã.
   Sau khi lïn ngöi laåi phong cho Cêëp tûã laâm Thïë tûã, giao cho
Cöng tûã Chûác tröng nom.
      Khi Cêëp Tûã lïn mûúâi saáu tuöíi, Vïå Tuyïn Cöng cho ngûúâi sang
hoãi con gaái Tïì Hi Cöng vïì laâm vúå Cêëp Tûã. Laåi àûúåc nghe con gaái
cuãa Tïì hêìu nhan sùæc tuyïåt trêìn, hoa nhûúâng nguyïåt theån, Vïå
Tuyïn Cöng àem loâng ham muöën.
      Tuy nhiïn àaä troát lúä cûúái ngûúâi àeåp cho con trai mònh, coân biïët
noái nùng laâm sao, beân nghô ra möåt kïë.
      Vïå Tuyïn Cöng cêët möåt caái àaâi thêåt àeåp núi meá söng Tên Kyâ,
àùåt tïn laâ Tên Àaâi röìi sai Cêëp Tûã laâm sûá giaã sang nûúác Töëng àïí coá
cú höåi àoaåt vúå cuãa con.
    Cêëp Tûã ra ài chûa bao lêu, Vïå Tuyïn Cöng sai Cöng tûã Tiïët
qua Tïì rûúác naâng Khûúng thõ vïì Tên Àaâi röìi tûâ àoá ùn úã vúái
Khûúng thõ, coi nhû vúå mònh. Naâng êëy tûác laâ naâng Tuyïn Khûúng.
     Cêëp Tûã ài sûá vïì vaâo yïët kiïën Vïå Tuyïn Cöng.
     Vïå Tuyïn Cöng khiïën Cêëp Tûã àïën Tên Àaâi ra mùæt Khûúng
thõ, vaâ goåi Khûúng thõ bùçng kïë mêîu.
       Cêëp Tûã vöën laâ con hiïëu thaão, duâ haânh àöång Vïå Tuyïn Cöng coá
bó öíi, Cêëp Tûã cuäng khöng lêëy thïë maâ oaán traách cha.
     Tûâ ngaây lêëy àûúåc Tuyïn Khûúng, Vïå Tuyïn Cöng say mï sùæc
duåc, àïm ngaây úã maäi núi Tên Àaâi khöng ngoá ngaân àïën Di Khûúng
nûäa.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                             140

     Caách ba nùm sau, Tuyïn Khûúng sanh àùång hai trai laâ Cöng
tûã Thoå vaâ Soác.
     Naâng Di Khûúng bõ thêët suãng, Vïå Tuyïn Cöng cuäng khöng coân
thûúng Cêëp Tûã nûäa. Bao nhiïu sûå say sûa àöëi vúái Di Khûúng àöí
döìn vïì Tuyïn Khûúng thò bao nhiïu tònh thûúng àöëi vúái Cêëp Tûã
cuäng àöí döìn vïì Thoå vaâ Soác hïët.
        Vïå Tuyïn Cöng quyïët àõnh sau naây truyïìn ngöi cho Cöng tûã
Thoå.
      Thoå vaâ Soác tuy anh em ruöåt, nhûng têm tñnh rêët khaác nhau.
Thoå thò taánh hiïìn hêåu, nhên tûâ, thûúng yïu Cêëp Tûã nhû ngûúâi
anh ruöåt, coân Soác thò àöåc aác, hiïím hoác, chùèng nhûäng gheát Cêëp Tûã
maâ coân gheát caã Thoå nûäa. Soác muöën tiïëm ngöi cuãa Thoå sau naây, nïn
àõnh yá trûúác tiïn haåi cho àûúåc Cêëp Tûã röìi sau múái lêåp mûu haåi
Thoå.
        Möåt höm, Soác noái vúái meå:
     - Nay tuy thên phuå rêët thûúng yïu meå con ta, song Cêëp Tûã laâ
anh, chuáng con laâ em, sau naây Cêëp Tûã thïë naâo cuäng àûúåc nöëi ngöi.
Hún nûäa, vò meå maâ Di Khûúng bõ vua baåc àaäi nïëu sau naây Di
Khûúng àûúåc lïn laâm Quöëc mêîu, thò meå con ta khöng traánh khoãi
tai vaå.
        Naâng Tuyïn Khûúng têm traång trûúác kia khaác, bêy giúâ khaác .
     Trûúác kia hy voång laâm vúå Cêëp Tûã, nïn muöën mua chuöåc loâng
Vïå Tuyïn Cöng àïí sau naây truyïìn ngöi laåi cho Cêëp Tûã maâ vúå
chöìng vui hûúãng phuá quyá. Bêy giúâ thò àaä coá hai con vúái Vïå Tuyïn
Cöng, hy voång êëy àêu coân nûäa, nïn baân mûu vúái Soác àïí haåi Cêëp
Tûã. Vò vêåy thónh thoaãng coá nhûäng lúâi deâm pha, xoi boái.
      Ngaây kia, nhùçm ngaây sinh nhêåt cuãa Cêëp Tûã, Cöng tûã Thoå laâm
tiïåc rûúåu chuác mûâng, coá Cöng tûã Soác dûå.
        Trong bûäa tiïåc Cöng tûã Thoå chuyïån troâ rêët thê mêåt.
        Soác toã yá khoá chõu, thoaái thaác lui vïì, trong loâng rêët cùm phêîn.
        Vïì àïën cung, Soác laâm böå khoác loác, noái vúái meå:
     - Con vò loâng töët maâ dûå tiïåc vúái Cêëp Tûã, thïë maâ Cêëp Tûã luác say
rûúåu laåi giúã troâ àuâa, goåi con bùçng con vaâ noái:
     - Meå cuãa maây tûác laâ vúå cuãa ta, maây phaãi goåi ta bùçng cha múái
phaãi.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      141

     Con rêët lêëy laâm xêëu höí, xin meå xeát nghô.
      Tuyïn Khûúng tin laâ thûåc, chúâ Vïå Tuyïn Cöng vaâo cung, khoác
loác thuêåt laåi moåi àiïìu, laåi noái thïm rùçng:
     - Cêëp Tûã cöë tònh muöën laâm nhuåc thiïëp nïn àaä coá luác noái nhiïìu
cêu löî maäng.
     Vïå Tuyïn Cöng hoãi:
     - Thùçng suác sanh êëy àaä noái nhûäng lúâi gò phaåm àïën aái khanh?
     Tuyïn Khûúng suåt suâi noái:
      - Thiïëp àûúåc nghe noá noái rùçng: Meå ta laâ Khûúng Di vúå cuãa öng
nöåi ta, maâ phuå thên ta coân lêëy laâm vúå àûúåc thay, huöëng höì Tuyïn
Khûúng laâ vúå cuãa ta maâ ta khöng lêëy àûúåc sao! Nay ta chó cho phuå
thên ta mûúån àúä maâ thöi. Ngaây naâo àoá ta seä lêëy laåi, vaâ lêëy luön caã
ngöi nûúác Vïå nûäa.
     Vïå Tuyïn Cöng nghe noái caã giêån, kïu Cöng tûã Thoå vaâo hoãi.
     Cöng tûã Thoå noái:
     - Têu phuå thên, Cêëp Tûã laâ àûa con chñ hiïëu, chùèng bao giúâ laåi
coá nhûäng lúâi noái löî maäng nhû thïë àêu.
   Vïå Tuyïn Cöng khöng biïët phaãi phên xûã leä naâo, beân àoâi
Khûúng Di àïën traách mùæng àuã àiïìu.
     Khûúng Di àau àúán, khöng chõu nöíi, thùæt cöí tûå vêån.
     Cêëp Tûã quaá thûúng meå, nhûng khöng daám noái ra, chó öm buång
khoác thêìm.
     Giïët àûúåc Khûúng Di, meå con Cöng tûã Soác vêîn chûa thöi, ngaây
àïm eáp buöåc Vïå Tuyïn Cöng phaãi laâm caách naâo giïët cho àûúåc Cêëp
Tûã múái nghe.
     Vïå Tuyïn Cöng noái:
      - Cêëp Tûã khöng coá töåi chi, nïëu àem giïët ài thiïn haå seä chï
cûúâi.
     Tuyïn Khûúng noái:
     - Khûúng Di thaác oan, thïë naâo Cêëp Tûã cuäng vò meå maâ traã thuâ,
nïëu Chuáa cöng khöng giïët Cêëp Tûã, meå con töi khöng laâm sao úã
trong cung naây àûúåc.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           142

     Vïå Tuyïn Cöng cûåc chùèng àaä phaãi nghe theo, tòm caách giïët
Cêëp Tûã cho öín thoãa àïí che mùæt thiïn haå.
     Gùåp luác Tïì Hi Cöng cho ngûúâi sang mûúån quên nûúác Vïå.
      Vïå Tuyïn Cöng múái baây mûu vúái Cöng tûã Soác sai Cêëp Tûã cêìm
cúâ tiïët trùæng ài sûá nûúác Tïì, röìi cho voä sô phuåc giûäa àûúâng maâ giïët.
      Cöng tûã Soác àûúåc kïë rêët mûâng, triïåu têåp boån cön àöì, dùån àïën
nuáp núi Sùçng giaã laâ chöî àûúâng thuãy giaáp liïìn vúái àûúâng böå. Hïî
thêëy coá ngûúâi cêìm cêy cúâ trùæng ài ngang qua laâ nhaãy ra giïët lêåp
tûác.
   Sùæp àùåt xong Cöng tûã Soác trúã vïì cung thuêåt laåi vúái Tuyïn
Khûúng hay.
     Tuyïn Khûúng mûâng rúä vö cuâng.
      Cöng tûã Thoå thêëy meå mònh mùåt maây húán húã, sanh nghi, doâ hoãi
sûå tònh.
    Tuyïn Khûúng ngúä laâ Cöng tûã Thoå cuäng àaä biïët viïåc êëy nïn
khöng hïì giêìu diïëm gò caã, noái roä sûå viïåc.
     Cöng tûã Thoå thêët kinh, nhûng biïët rùçng êm mûu àaä àõnh sùén
duâ can giaán cuäng chùèng ñch chi, beân leán qua noái vúái Cêëp Tûã.
     Cêëp Tûã ngöìi thêîn thúâ khöng àaáp.
     Cöng tûã Thoå noái:
    - Àûúâng ài tûâ àêy sang Tïì thïë naâo cuäng phaãi qua Sùçng giaã,
maâ àaä qua àoá taánh maång anh ùæt dûä nhiïìu laânh ñt. Chi bùçng tröën
sang nûúác khaác röìi seä lo toan.
     Cêëp Tûã àaáp:
     - Àaåo laâm con, nïëu khöng nghe lúâi cha meå àêu coân laâ hiïëu
thaão. Vaã laåi, nïëu Phuå vûúng àaä coá yá muöën ta chïët thò dêîu coá söëng
cuäng chùèng ñch chi.
    Noái xong, sûãa soaån haânh trang, tûâ biïåt Cöng tûã Thoå, xuöëng
thuyïìn ài theo àûúâng thuãy.
    Cöng tûã Thoå khuyïn can àïën bûåc naâo Cêëp Tûã cuäng khöng
nghe.
     Cöng tûã Thoå àûáng nhòn theo, àöi doâng lïå khöng vúi, nghô
thêìm:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      143

      - Anh ta quaã laâ möåt ngûúâi hiïëu hûäu, nïëu àïí anh ta chïët sau
naây mùåt muäi naâo maâ ta nöëi ngöi. Vaã laåi trong hoaân caãnh naây chó coá
caái chïët cuãa ta, may ra múái àaánh thûác àûúåc loâng thûúng xoát cuãa
cha meå ta, àem laåi möåt gia àònh thaão thuêån àûúåc.
      Nghô röìi liïìn doån möåt chiïëc thuyïìn, àem àuã vêåt thûåc goåi vaâi
tïn tuây tuâng baão cheâo theo cho kõp thuyïìn cuãa Cêëp Tûã àïí cuâng dûå
tiïåc rûúåu tiïîn biïåt. Chùèng bao lêu hai thuyïìn gùåp nhau, Cöng tûã
Thoå goåi Cêëp Tûã sang thuyïìn mònh.
     Cêëp Tûã noái:
    - Anh ài àûúâng xa, em muön dêng cho anh möåt cheán rûúåu tiïîn
haânh, àïí toã tònh mong nhúá.
     Noái röìi roát möåt cheán rûúåu àêìy dêng cho Cêëp Tûã.
     Nhûng vûâa loâng cheán chûa kõp noái thò nûúác mùæt àaä tuön traân,
chaãy vaâo ly rûúåu.
     Cêëp Tû vöåi vaä bûng cheán rûúåu uöëng möåt húi caån cheán.
     Cöng tûã Thoå suåt suâi noái:
     - Em khoác laâm cho nûúác mùæt nhoã vaâo rûúåu thûåc laâ vö lïî.
     Cêëp Tûã noái:
      - Anh chó muöën uöëng nhûäng gioåt nûúác mùæt êëy àïí àûúåc giûä maäi
vaâo loâng têëm thêm tònh cuãa em.
     Thoå roát thïm möåt cheán nûäa trao cho Cêëp Tûã.
     Hai anh em vûâa uöëng, vûâa khoác.
    Nûúác mùæt caâng hoâa vúái rûúåu bao nhiïu thò rûúåu caâng nöìng bêëy
nhiïu.
    Cöng tûã Thoå cöët phuåc rûúåu cho Cêëp Tûã thûåc say, nïn möåt luác
sau Cêëp Tûã say meâm nùçm vêåt xuöëng khoang thuyïìn nguã thiïëp.
     Cöng tûã Thoå öm anh khoác möåt luác lêu, röìi baão boån thuã haå:
     - Lïånh vua phaãi ài gêëp maâ anh ta say nïn trïî naãi vêåy ta phaãi
ài thïë múái àûúåc.
     Noái röìi cêìm cêy cúâ trùæng cùæm lïn muäi thuyïìn mònh, vaâ viïët
möåt bûác thû, dùån tïn quên hêìu luác naâo Cêëp Tûã tónh dêåy seä àûa.
     Àoaån Cöng tûã Thoå cûá thùèng àûúâng cho thuyïìn àïën Sùçn giaã.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         144

      Vûâa àïën núi, boån cön-àöì thêëy coá ngoån cúâ trùæng, keáo nhau chaåy
aâo ra bùæt.
      Cöng tûã Thoå àûáng dêåy chó vaâo mùåt boån chuáng mùæng lúán:
      - Ta laâ Cêëp Tûã, Thïë tûã nûúác Vïå, phuång mïånh sang nûúác Tïì ài
sûá, sao chuáng bêy daám caãn trúã.
      Boån cön àöì noái:
     - Ngûúi àaä laâ Cêëp Tûã thò àûâng coá xûng hö laâm gò cho uöíng
tiïëng. Chuáng ta tuên lïånh Vïå hêìu ra àêy lêëy àêìu ngûúi.
     Noái xong, boån cön àöì aáp laåi, cheám àêìu Cöng tûã Thoå, boã vaâo
möåt caái höåp röìi àoaåt lêëy cúâ tiïët mang vïì.
      Boån gia àinh theo hêìu Cöng tûã Thoå súå haäi, chaåy taán loaån.
    Coân Cêëp Tûã khi tónh rûúåu, múã mùæt ra khöng thêëy Thoå àêu, laåi
nhêån àûúåc bûác thû, trong loâng hoaãng höët.
      Múã thû ra xem, trong thû chó thêëy möåt haâng chûä nhû sau:
      - Em ài thay anh, anh tòm núi laánh naån.
      Cêëp Tûã khoác oaâ, vöåi vaä baão boån tuây tuâng:
      - Haäy cheâo thuyïìn ài cho mau, keão chuáng lêìm maâ giïët mêët em
ta.
     Boån tuây tuâng tuy khöng hiïíu gò caã, nhûng cuäng cöë sûác cheâo ài
rêët mau.
    Thuyïìn lûúát soáng, dûúái aánh trùng vùçng vùåc, lùn tùn trïn mùåt
söng àaâi, caãnh vêåt ïm àïìm nhûng loâng ngûúâi röån raä.
      Cêëp Tûã chó nghô àïën sinh maång em mònh, nïn höëi thuác liïn
höìi laâm cho mêëy tïn quên cheâo thuyïìn mïåt khöng kõp thúã.
    Möåt laát sau, thêëy àaâng xa coá boáng thuyïìn nhêëp nhö, Cêëp Tûã
mûâng rúä, heát to:
      - Em ta coân söëng! Thêåt loâng trúâi khöng phuå!
      Möåt tïn quên hêìu àûa mùæt nhòn möåt luác röìi noái:
      - Thûa Thïë tûã, thuyïìn àoá àang ài túái phña chuáng ta!
     Cêëp Tûã ngú ngaác, chûa biïët thïë naâo, thò chiïëc thuyïìn noå àaä tûâ
àaâng xa phùng phùng reä nûúác ài àïën.
      Trïn thuyïìn khöng thêëy Cöng tûã Thoå, chó thêëy möåt boån cön
àöì, gûúm giaáo saáng loâa.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       145

     Cêëp Tûã loâng nghi ngaåi, hoãi:
    - Caác ngûúi phuång mïånh Chuáa cöng àaä laâm xong nhiïåm vuå
chûa?
      Boån cön àöì nghe hoãi, tûúãng ngûúâi cuãa Cöng tûã Soác sai àïën tiïëp
ûáng nïn bûng chiïëc höåp coá àûång àêìu cuãa Cöng tûã Thoå àûa ra vaâ
noái:
     - Chuáng töi àaä thaânh cöng.
     Cêëp Tûã vûâa cêìm àïën chiïëc höåp vuâng ngaä ra, khoác to, noái :
     - Öi thöi! Coân gò em ta nûäa!
     Boån cön-àöì ngú ngaác àûa mùæt nhòn nhau.
     Cêëp Tûã noái tiïëp:
   - Ta àêy múái laâ Cêëp Tûã, vò ta coá töåi nïn cha ta sai giïët, chúá
Cöng tûã Thoå laâ em ta, naâo coá töåi chi.
     Boån cön àöì biïët mònh àaä giïët lêìm, thêët kinh, noái nhoã vúái nhau:
      - Thïë naây thò phaãi giïët caã noá nûäa, múái chuöåc nöíi töåi chuáng ta
àaä lêìm lêîn.
     Noái xong, boån cön àöì aáp laåi chùåt àêìu Cêëp Tûã, boã chung vaâo
möåt höåp, röìi cheâo thuyïìn ài, àïí mùåc cho boån quên hêìu cuãa Cêëp Tûã
ngöìi run rêíy trong thuyïìn, mùåt maây taái ngùæt.
     Vïì àïën thaânh Vïå, boån cön àöì àem chiïëc höåp vaâ cúâ trùæng vaác
dêng cho Cöng tûã Soác, kïí laåi sûå giïët lêìm, vaâ rêët lo súå Cöng tûã Soác
traách phaåt.
      Chùèng deâ Cöng tûã Soác àaä khöng giêån maâ laåi coân vui mûâng,
àem vaâng luåa thûúãng cho boån chuáng rêët troång hêåu, röìi vaâo cung
noái vúái meå.
      Tuyïn Khûúng buöìn vui lêîn löån. Buöìn vò mêët con, vui vò àaä
giïët àûúåc Cêëp Tûã, trûâ àûúåc hêåu hoåa cho mònh. Vò biïët Vïå Tuyïn
Cöng thûúng yïu Cöng tûã Thoå, nïn Tuyïn Khûúng baão Soác haäy
khoan cho Vïå Tuyïn Cöng biïët.
     Sau ngûúâi nûúác Vïå coá laâm thú võnh hai anh em Cêëp Tûã vaâ Thoå
rùçng:
     Hai chiïëc àêìu rúi, möåt möëi tònh
     Höìn oan öm hêån khoác xuên xanh.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       146

     Loâng cha vñ coá khöng thûúng xoát
     Thaâ chïët cho troân nghôa àïå huynh.
     Nguyïn trûúác kia Vïå Tuyïn Cöng coá uãy thaác Cêëp Tûã cho Cöng
tûã Tiïët àïí lïn ngöi coân Cöng tûã Thoå cuäng àûúåc uyã thaác cho Cöng tûã
Chûác, nay hai ngûúâi nghe àûúåc tin dûä, liïìn hoåp nhau vaâo têu vúái
Vïå Tuyïn Cöng.
     Vïå Tuyïn Cöng tuy gheát Cêëp Tûã song rêët yïu Thoå, nïn sau
khi nghe Thoå chïët, loâng baâng hoaâng àau àúán, nùçm vêåt xuöëng long
saâng than rùçng:
     - Öi! Chñnh con Tï nûä àaä haåi nhaâ ta röìi.
     Liïìn cho àoâi Cöng tûã Soác vaâo khiïín traách.
     Cöng tûã Soác chöëi daâi.
     Tûâ àoá, Vïå Tuyïn Cöng buöìn rêìu sanh bõnh.
     Möîi khi nùçm mï laåi thêëy Di Khûúng, Cêëp Tûã vaâ Thoå hiïån àïën
trûúác mùåt khoác than.
     Caách nûãa thaáng sau Vïå Tuyïn Cöng taå thïë.
     Cöng tûã Soác lïn nöëi ngöi, tûác laâ Vïå Huïå Cöng.
      Vïå Huïå Cöng lïn ngöi chûa àûúåc ba ngaây àaä caách chûác Cöng
tûã Tiïët vaâ Chûác .
     Hai ngûúâi naây oaán hêån vö cuâng chúâ dõp traã thuâ cho Cöng tûã
Thoå vaâ Cêëp Tûã.
      Coân Cöng tûã Ngoaån laâ anh cuãa Vïå Huïå Cöng khöng chõu phuåc
boã tröën sang Tïì truá êín.
     Tûâ höm Vïå Huïå Cöng bõ quên Trõnh àaánh ta taânh, loâng oaán
hêån Trõnh Lïå Cöng khöng xiïët, xaãy nghe coá sûá Trõnh àïën, múái hay
Trõnh Lïå Cöng àaä boã ngöi maâ tröën, vaâ sûá nûúác Trõnh àïën xin rûúác
Trõnh Chiïu Cöng tûác laâ Thïë tûã Höët, vïì nûúác.
     Vïå Huïå Cöng cho vaâo.
     Sûá nûúác Trõnh laâ Tïë Tuác tröng thêëy Trõnh Chiïu Cöng vöåi vaä
suåp laåy xin töåi vïì viïåc phïë lêåp trûúác kia.
     Trõnh Chiïu Cöng tuy khöng bùæt töåi Tïë Tuác, song àaä mêët loâng
tin, toã ra laänh àaåm.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      147

      Vò vêåy sau khi Trõnh Chiïu Cöng phuåc nghiïåp, Tïë Tuác thûúâng
caáo bõnh ñt vaâo triïìu.
      Cao Cûâ Di cuäng bõ Trõnh Chiïu Cöng oaán gheát nïn coá yá muöën
giïët Trõnh Chiïu Cöng maâ lêåp Cöng tûã Vô.
     Trõnh Lïå Cöng tûác Cöng tûã Àöåt, tûâ ngaây boã ngöi, tröën sang
nûúác Saái, liïìn mûúån ngûúâi noái vúái Àaân Baá xin àûúåc dung thên núi
àêët Lõch.
     Àaân Baá khöng chõu cho, nïn Trõnh Lïå Cöng mûu vúái ngûúâi
nûúác Saái giïët Àaân Baá ài, chiïëm lêëy àêët Lõch, röìi lo chiïu möå binh sô
àõnh vïì àûúng àêìu vúái Trõnh Chiïu Cöng maâ cûúáp ngöi Trõnh.
    Tïë Tuác hay àûúåc tin êëy, loâng lo súå, vaâo triïìu têu vúái Trõnh
Chiïu Cöng hay.
     Trõnh Chiïu Cöng liïìn khiïën quan Àaåi phu Phö Haâ àem quên
àïën àêët Àaåi Lùng àïí phoâng ngûâa viïåc binh biïën.
     Trõnh Lïå Cöng doâ biïët, liïåu thïë khoá bïì khúãi sûå, beân cho ngûúâi
sang nhúâ Löî Hoaân Cöng thûúng thuyïët vúái Töëng Trang Cöng nïëu
lêìn naây giuáp cho mònh àûúåc vïì nûúác phuåc nghiïåp seä naåp àuã àêët ba
thaânh cuâng lïî vêåt àaä hûáa trûúác kia.
     Löî Hoaân Cöng liïìn sai sûá sang Töëng.
     Töëng Trang Cöng tuy viïåc cuä àaä múâ phai, song nghe nhùæc àïën
àöång loâng tham, liïìn kïët liïn vúái Saái vaâ Vïå àïí giuáp Trõnh Lïå Cöng.
      Vïå Huïå Cöng tûâ khi cho Tïë Tuác rûúác Trõnh Chiïu Cöng vïì
nûúác maäi àïën nay chûa thêëy taå ún mònh loâng hêåm hûåc beân nhêån
lúâi húåp binh vúái Töëng Trang Cöng, sang àaánh Trõnh.
     Hai Cöng tûã Tiïët vaâ Chûác thêëy vêåy baân vúái nhau:
     - Nïëu Vïå Soác àõnh keáo binh sang Töëng àïí àaánh Trõnh, thò luác
naây chñnh laâ luác chuáng ta coá thïí baáo thuâ cho Cöng tûã Cêëp Tûã vaâ
Thoå àoá.
     Cöng tûã Chûác hoãi:
     - Nïëu phïë àûúåc Vïå Soác thò nïn àûa ai lïn kïë võ?
     Hai ngûúâi àang baân luêån thò böîng coá quan Àaåi phu Ninh Quy
vaâo thùm.
     Hai Cöng tûã múâi vaâo.
     Ninh Quy noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          148

      - Nhõ võ àaä quïn viïåc Cöng tûã Thoå vaâ Cêëp Tûã trûúác kia sao?
      Cöng tûã Chûác àaáp:
      - Chuáng töi naâo coá quïn àùång. Song chûa biïët phaãi lêåp ai kïë
võ.
      Quan Àaåi phu Ninh Quy noái:
    - Töi xem trong haâng Cöng tûã chó coá Kiïìm mêu laâ ngûúâi hiïìn.
Hún nûäa Kiïìm Mêu laâ Phoâ maä cuãa nhaâ Chu, nïëu lïn ngöi ùæt loâng
ngûúâi chõu phuåc.
     Ba ngûúâi baân xong lêåp lúâi ûúác thïå, röìi laâm möåt túâ thöng-baáo,
chúâ cho Vïå Huïå Cöng keáo binh ra ài phao tin trong dên chuáng
rùçng:
     - Vïå Huïå Cöng sang àaánh Trõnh bõ tûâ trêìn, nïn phaãi lêåp cöng-
tûã Kiïìm Mêu lïn thay.
      Kïë hoaåch quaã thaânh tûåu.
     Cöng tûã Kiïìm Mêu tûác võ, haåch töåi Vïå Soác viïåc giïët anh vaâ
laâm cho Vïå Tuyïn Cöng vò buöìn rêìu maâ chïët.
      Àoaån thoå tang hai võ Cöng tûã Thoå vaâ Cêëp Tûã röìi cho sûá sang
triïìu Chu baáo tin viïåc phïë lêåp êëy.
     Ninh Quy laåi dêîn quên ra àoáng núi biïn giúái nûúác Vïå àïí chên
àûúâng Vïå Soác.
     Cöng tûã Tiïët muöën àem Tuyïn Khûúng ra haâi töåi, nhûng Cöng
tûã Chûác can rùçng:
     - Tuyïn Khûúng laâ em cuãa vua Tïì, nïëu haânh töåi e mêët viïåc
giao haão, chi bùçng giûä niïìm hoâa hiïëu vúái Tïì laâ hún.
      Beân baân vúái Kiïìm Mêu cho Tuyïn Khûúng ra úã möåt biïåt cung,
cêëp lûúng böîng haâng thaáng.
     Löî, Töëng, Saái vaâ Vïå böën nûúác cuäng àem binh àaánh Trõnh, bõ
Tïë Tuác cûã binh chêån núi Àaåi Lùng hiïåp vúái Phö Haâ maâ chöëng giûä.
      Böën nûúác àaánh khöng laåi, phaãi ruát binh vïì.
    Vïå Soác keáo binh vïì nûäa àûúâng, nghe tin hai Cöng tûã Tiïët vaâ
Chûác àaä lêåp Kiïìm Mêu lïn ngöi liïìn boã sang nûúác Tïì cêìu viïån.
      Tïì Tûúng Cöng hay àûúåc viïåc êëy noái:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    149

     - Vïå Soác laâ chaáu goåi ta bùçng cêåu leä naâo ta laåi khöng àem quên
ài giuáp.
     Vïå Soác khoác loác noái:
     - Nïëu chaáu àûúåc phuåc nghiïåp, têët caã vaâng baåc chêu baáu trong
nûúác Vïå, chaáu xin dêng biïëu cho Quöëc trûúång:
     Tïì Tûúng Cöng rêët mûâng. Coân àang baân baåc, böîng coá sûá nûúác
Löî àïën.
      Nguyïn vò trûúác àêy Tïì Tûúng Cöng coá sang cêìu hön nhaâ
Chu, nïn nhaâ Chu sai Löî Hoaân Cöng àûáng laâm chuã hön coi viïåc gaä
naâng Vûúng cú cho vua Tïì. Vò vêåy, höm nay Löî hoaân Cöng múái
àïën.
     Nghe nhùæc àïën Löî Hoaân Cöng, Tïì Tûúng Cöng sûåc nhúá àïën
mêëy lúâi heån ûúác riïng vúái em mònh laâ Vùn Khûúng, àaä lêu chûa
àùång gùåp , luác naây cuäng nïn nhúâ cú höåi Löî Hoaân Cöng àïën, maâ rûúác
luön naâng Vùn Khûúng vïì Tïì möåt phen. Vò vêåy luác caác quan Àaåi
phu hoãi thùm bao giúâ thò cûã binh àaánh Vïå?
     Tïì Tûúng Cöng noái:
    - Kiïìm Mêu laâ rïí cuãa Thiïn tûã, coân ta thò àang cêìu hön vúái
vua nhaâ Chu, viïåc êëy phaãi thû thaã àaä.
   Tuy nhiïn, Tïì tûúng Cöng laåi súå nûúác Vïå giïët mêët naâng Tuyïn
Khûúng nïn cho Cöng Tön Vö Tri àem Cöng tûã Thaåc vïì nûúác Vïå.
   Laåi dùån riïng Vö Tri baây caách cho Cöng tûã Thaåc tû thöng vúái
Tuyïn Khûúng, àïí ngaây sau liïåu kïë àem Vïå Soác vïì nûúác.
    Cöng Tön Vö Tri laänh maång dêîn Cöng tûã Thaåc vïì Vïå, ra mùæt
Tên quên Kiïìm Mêu.
     Luác êëy vúå Cöng tûã Thaåc àaä qua àúâi.
     Cöng Tön Vö Tri baân mûu vúái Cöng tûã Chûác:
     - Nïëu ngaâi giuáp cho viïåc naây, ùæt Tïì Hêìu mïën phuåc maâ hai
nûúác giao hoâa.
    Cöng tûã Chûác vêîn coá yá muöën giao haão vúái Tïì, laåi gheát Tuyïn
Khûúng, muöën cho Tuyïn Khûúng mang tiïëng vúái thiïn haå, nïn
chõu laâm viïåc àoá.
     Vïì phêìn Cöng tûã Thaåc nghô tònh cha con, nïn chùèng chõu.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       150

     Cöng tûã Chûác beân eáp Cöng tûã Thaåc uöëng rûúåu say röìi bùæt boã
vaâo phoâng Tuyïn Khûúng.
    Gùåp Tuyïn Khûúng laâ ngûúâi haáo dêm, nïn eáp uöíng Cöng tûã
Thaåc, cuöëi cuâng phaãi mang töåi bêët hiïëu cuâng cha.
     Cöng tûã Thaåc vaâ Tuyïn Khûúng kïët laâm vúå chöìng, sau sanh
àùång nùm ngûúâi con.
    Nhùæc qua viïåc nûúác Trõnh, Tïë Tuác àem quên ra àêët Àaåi Lùng
àûúng cûå vúái Cöng tûã Àöåt, sau khi caác chû hêìu ruát quên vïì hïët maâ
Cöng tûã Àöåt vêîn àoáng quên núi àêët Lõch, phaá röëi maäi.
     Tïë Tuác tòm hïët kïë àïí ngùn ngûâa.
     Ngaây kia, Tïë Tuác nhúá laåi rùçng trûúác kia nûúác Tïì coá thuâ vúái
Cöng tûã Àöåt, trong luác àaánh nûúác Kyã, laåi nghe nûúác Löî hiïån àang
àûáng ra laâm chuã hön cho nûúác Tïì, beân vaâo triïìu têu vúái Trõnh
Chiïu Cöng xin àem lïî vêåt qua Löî vaâ Tïì thöng biïëu, àïí nhúâ hai
nûúác êëy giuáp mònh cûå vúái Töëng.
     Trõnh Chiïu Cöng y têëu.
     Tïë Tuác laänh maång ra ài.
     Trong luác Tïë Tuác bêån lo vïì viïåc trûâ khûã Cöng tûã Àöåt thò Cao
Cûâ Di traái laåi êm mûu muöën haåi Trõnh Chiïu Cöng, nhûng vò súå
Tïë Tuác laâ keã àa mûu nïn chùèng daám thi haânh.
     Nay nhên dõp Tïë Tuác ài xa liïìn sai ngûúâi ài rûúác Cöng tûã Vô
vïì nhaâ, röìi nhên luác Trõnh Chiïu Cöng ài tïë lïî phuåc binh giïët chïët.
     Cöng tûã Vô lïn ngöi sai ngûúâi sang nûúác Tïì àoâi Tïë Tuác vïì àïí
cuâng vúái Cao Cûâ Di lo viïåc quöëc chaánh.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   151




                                    HÖÌI 10

                       LÖÎ HÊÌU CUÂNG VÚÅ SANG TÏÌ
                      TRÕNH VÔ, CHUÁA TÖI BÕ GIÏËT


     Tïì Tûúng Cöng thêëy sûá Trõnh laâ Tïë Tuác àem lïî vêåt àïën rêët
nhiïìu, nïn tiïëp àoán niïìm núã. Kïë nghe viïåc Cao Cûâ Di giïët Trõnh
Chiïu Cöng lêåp Cöng tûã Vô, caã giêån muöën hûng binh vêën töåi.
Nhûng laåi coá tin vúå chöìng Löî Hoaân Cöng àaä sùæp àïën nûúác Tïì.
    Tïì Tûúng Cöng liïìn gaác chuyïån àaánh Trõnh, thên haânh qua
söng Laåc thuyã àoán tiïëp.
    Nguyïn naâng Vùn Khûúng nghe sûá Tïì sang múâi Löî Hoaân
Cöng, sûåc nhúá àïën anh, nïn xin vúái Löî Hoaân Cöng cho ài theo vïì
thùm quï quaán, Löî Hoaân Cöng vöën chiïìu vúå nïn nhêån lúâi.
   Khi àïën söng Laåc Thuyã, vúå chöìng Löî Hoaân Cöng àaä thêëy Tïì
Tûúng Cöng àoán sùén.
       Hai bïn tay bùæt mùåt mûâng cuâng nhau trúã vïì Kinh Àö Lêm
Tri.
       Löî Hêìu àùåt baây chiïëu maång Vua Chu, nghõ viïåc hön nhên.
       Tïì hêìu caãm àöång baây tiïåc àaäi àùçng rêët troång hêåu.
    Tiïåc maän Tïì Tûúng Cöng xin pheáp Löî Hoaân Cöng àûa naâng
Vùn Khûúng vaâo cung àïí thùm viïëng caác cung phi.
      Löî Hoaân Cöng thuêån yá. Tïì Tûúng Cöng dêîn Vùn Khûúng vaâo
trong möåt phoâng kñn àaä sùæp àùåt sùén, hai anh em uöëng rûúåu vui vêìy
röìi baây cuöåc gioá mûa.
       Ngûúâi sau coá baâi thú cûúâi Tïì Tûúng Cöng nhû vêìy:
       Kheáo veä laâm chi caái giöëng hïì
       Hön quên dêm loaån nghô maâ ghï
       Gaái xinh thiïn haå, àúâi khöng thiïëu
       Maâ lêëy em mònh chõu tiïëng chï!



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         152

    Saáng höm sau mùåt trúâi àaä cao, maâ hai ngûúâi vêîn coân öm nhau
nùçm nguä maäi.
      Löî Hoaân Cöng úã ngoaâi àúåi lêu quaá, sanh buöìn, laåi coá yá nghi
hoùåc vúå mònh, chùèng biïët bïn trong caánh cûãa cung thùm thùèm êëy
coá viïåc gò röëi loâng chùng?
     Maâ duâ coá nghi hoùåc cuäng khöng laâm sao hiïíu thêëu, khi maâ
tûúâng cao voâi voåi, bûác reâm chêu àaä kheáp caánh song thûa. Tuy
nhiïn, loâng thêëy nao nao khöng thïí naâo chõu àûúåc.
    Löî Hoaân Cöng beân cho ngûúâi doâ xeát múái hay Tïì Tûúng Cöng
chûa coá Chaánh phi, chó coá Thûá phi laâ Liïn thõ em hoå cuãa quan Àaåi
phu Liïn Xûáng, maâ Tïì Tûúng Cöng àaä gheát boã tûâ lêu röìi.
    Laåi nghe noái àïm vûâa röìi, chó coá anh em Tïì Tûúng Cöng tû
tònh chûá khöng coá phi têìn naâo caã.
    Löî Hoaân Cöng uêët hêån vö cuâng, boã ra ngoaâi thú thêín núi hiïn
Têy, böîng gùåp Vùn Khûúng tûâ àaâng xa lïính mïính ài àïën.
    Löî Hoaân Cöng àûa mùæt nhòn tûâ àêìu àïën chên, röìi noái:
    - Àïm höm aái khanh uöëng rûúåu vúái ai?
    Vùn Khûúng nuäng nõu àaáp:
    - Thêìn thiïëp vui vêìy vúái Liïn thõ.
    Löî Hoaân Cöng hoãi:
    - Vui àïën bao lêu múái hïët?
    Vùn Chûúng àaáp:
     - Àaä lêu quaá chûa gùåp nhau, nïn vui maäi cho àïën luác trùng
lïn àónh àêìu múái thöi.
    - Anh cuãa phu nhên coá àïën àoá dûå tiïåc chùng?
    - Khöng, anh töi àêu coá laåi àoá dûå tiïåc?
     - Chùèng leä anh em lêu ngaây xa caách laåi khöng cuâng nhau uöëng
möåt cheán rûúåu cho vui sao?
    Vùn Khûúng coá veã lûúäng lûå, àaáp:
    - Luác maän tiïåc, anh töi coá àïën uöëng möåt chun rûúåu röìi ài ngay.
    Xeát thêëy lúâi noái vaâ thaái àöå Vùn Khûúng coá àiïìu uêín khuác.
    Löî Hoaân Cöng laåi caâng nghi ngúâ noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      153

     - Tiïåc maän sao aái khanh khöng ra ngay coân úã trong àoá laâm gò?
     - Vò àïm khuya quaá, thêìn thiïëp thêëy ra ngoaâi bêët tiïån.
     - Thïë thò aái khanh àaä nguã laåi núi àêu?
     - Trong cung thiïëu gò núi nghó ngúi, sao quên hêìu laåi hoãi lêín
thêín nhû thïë?
     - Taåi sao aái khanh laåi dêåy trûa?
     - Vò uöëng rûúåu quaá say nïn mïåt moãi, khöng thïí dêåy súám nöîi.
     - AÁi khanh nguã chung vúái ai?
    - Thêìn thiïëp nguã chung vúái mêëy ngûúâi cung nhên núi Têy
cung.
     - Coân anh cuãa aái khanh nguã úã àêu?
     Vùn Khûúng súå sïåt, laâm ra mùåt giêån àaáp :
     - Anh nguã úã àêu laâm sao em gaái biïët maâ noái roä àûúåc!
     Löî Hoaân Cöng cuäng giêån dûä noái:
      - Thïë maâ ta biïët anh cuãa aái khanh àaä nguã àêu vaâ nguã vúái ai
röìi? AÁi khanh àûâng coá giêëu diïëm laâm gò.
     Vùn Chûúng höí theån, khoác oaâ.
     Löî Hoaân Cöng loâng àêìy hêåm hûåc nhûng biïët mònh àang úã trïn
àêët Tïì khoá loâng noái nùng àûúåc, nïn vaâo tûâ giaä Tïì Tûúng Cöng vïì
nûúác.
     Tïì Tûúng Cöng nghô laåi viïåc xêëu cuãa mònh lêëy laâm höëi hêån, súå
Löî Hoaân Cöng hay àûúåc, nïn sai ngûúâi têm phuác laâ Thaåch Chi
Phên Nhû theo doäi.
     Phên Nhû trúã vïì kïí laåi nhûäng lúâi caäi vaä vûâa röìi cuãa vúå chöìng
Löî Hoaân Cöng cho Tïì Tûúng Cöng nghe.
     Tïì Tûúng Cöng böëi röëi, noái:
     - Ta khöng ngúâ Löî Hêìu laåi coá thïí biïët àûúåc viïåc êëy. Nhû thiïn
haå hay àûúåc thò viïåc cêìu hön cuãa ta vúái vua nhaâ Chu ùæt baåi sûå.
     Beân khiïën Phên Nhû àoâi Cöng tûã Baânh Sinh àïën daåy viïåc.
     Cöng tûã Baânh Sinh vaâo chêìu, Tïì Tûúng Cöng noái:
     - Nay ta muöën lêåp kïë giïët Löî Hêìu, chùèng hay khanh coá bùçng
loâng giuáp sûác chùng?

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                     154

    Baânh Sinh ngaåc nhiïn hoãi :
    - Löî Hêìu àïën àêy àïí laâm chuã hön cho Chuáa cöng, sao Chuáa
cöng laåi coá yá êëy?
      Tïì Tûúng Cöng cûåc chùèng àaä phaãi àem cêu chuyïån mònh thöë
löå cho Baânh Sinh biïët.
     Tuy khöng bùçng loâng haânh àöång cuãa Tïì Tûúng Cöng, song
Baânh Sinh coá cûåu thuâ vúái Löî trong luác àaánh nûúác Kyä, bõ Löî bùæn
truáng tim gêìn chïët, nïn nhêån lúâi.
     Tïì Tûúng Cöng caã mûâng, àùåt tiïåc núi quaán àõch sai ngûúâi múâi
Löî Hoaân Cöng àïën dûå trûúác khi vïì nûúác.
     Tïì tûúng Cöng tiïëp àaäi rêët ên cêìn, nhûng Löî Hoaân Cöng mùåt
daâu daâu, ngöìi guåc àêìu xuöëng àêët, khöng noái nùng gò caã.
    Tïì Tûúng Cöng truyïìn cho boån cung nga myä nûä rêët àeåp, ca
muáa vaâ dêng rûúåu.
     Löî Hoaân Cöng nhên luác àau àúán trong loâng cuäng muöën duâng
rûúåu àïí khuêy khoaã, nïn lêìn uöëng hïët.
     Àïën luác quaá say, Löî Hoaân Cöng khöng coân biïët gò nûäa, nùçm
guåc trïn ngûå yã.
     Tïì Tûúng Cöng liïìn sai Cöng tûã Baânh Sinh phoâ Löî Hoaân Cöng
lïn xe, vïì sûá quaán.
     Baânh Sinh ngöìi bïn caånh, khi ra khoãi quöëc mön vaâi dùåm thêëy
Löî Hêìu nguã say.
    Baânh Sinh cho hai ngoán tay vaâo caånh sûúân, boáp rêët maånh.
     Löî Hoaân Cöng bõ gaäy xûúng sûúân, la lïn möåt tiïëng röìi höåc maáu
chïët tûúi.
     Baânh Sinh múái hö hoaán rùçng Löî Hêìu bõ say rûúåu nïn caãm gioá
maâ chïët.
     Tïì Hi Cöng hay tin, giaã caách khoác loác thaãm thûúng, cho ngûúâi
têím liïåm theo vûúng lïî, röìi tin vïì nûúác Löî.
     Quên sô ài theo Löî Hoaân Cöng trúã vïì thuêåt laåi chuyïån vua
nûúác Löî bõ chïët trïn xe.
    Quan Àaåi phu Thên Nhu noái:
    - Trong nûúác khöng nïn àïí möåt ngaây khöng coá vua.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      155

     Cöng tûã Khaánh Phuã noái:
     - Tïì Hêìu vö àaåo, loaån luên laâm haåi tñnh mïånh phuå thên töi,
vêåy àïí töi cûã àaåi binh sang vêën töåi maâ baáo thuâ.
     Thi Baá can rùçng:
      - Viïåc naây coân aám muöåi, vaã laåi nûúác ta yïëu, nûúác Tïì maånh, võ
têët àaä traã àûúåc thuâ maâ coân bûúi tiïëng xêëu. Chi bùçng viïët thû sang
Tïì buöåc Tïì Hêìu giïët Baânh Sinh ài. Nïëu tûúáng Baânh Sinh chïët sau
naây ta tñnh chuyïån baáo thuâ rêët dïî.
    Thên Nhu noái laåi vúái Cöng tûã Khaánh Phuã röìi sai Thi Baá viïët
thû àûa qua Tïì.
   Luác àoá Thïë tûã Àöìng àang cû tang khöng kyá tïn, nïn Thên
Nhu àûáng thay.
     Thû êëy nhû sau:
      Ngoaåi thêìn Thên Nhu kñnh gúãi Tïì Hêìu ngûå laäm. Chuáa töi
vêng mïånh Thiïn tûã qua quñ quöëc àïí baân àõnh viïåc hön nhên
khöng biïët lêm bõnh thïë naâo maâ chïët trïn xe. Àûúâng xa caách trúã,
laåi nghe thiïn haå àöìn nhiïìu tiïëng xêëu, nûúác töi thêåt lêëy laâm höí
theån. Nïëu muöën giûä tiïëng tùm, xin hiïìn hêìu haäy bùæt Baânh Sinh
maâ trõ töåi, nûúác töi lêëy laâm may mùæn.
     Tïì Tûúng Cöng àûúåc thû, cho ngûúâi goåi Baânh Sinh àïën.
     Baânh Sinh cêåy mònh coá cöng, ngang nhiïn bûúác vaâo.
     Sûá nûúác Löî cuäng coá nùåt núi àêëy.
     Tïì Tûúng Cöng laâm mùåt giêån quúã traách:
    - Ta thêëy Löî Hêìu quaá say nïn sai ngûúi phoâ taá, ngûúi laåi
khöng giûä gòn àïí Löî Hêìu phaãi chïët nhû vêåy töåi thêåt àaáng cheám.
     Noái xong hö vö sô troái laåi, dêîn ra chúå maâ gia hònh.
     Baânh Sinh uêët hêån heát lúán:
     - Hön quên! Àaä dêm loaån vúái em gaái mònh, lêåp mûu giïët Löî
hêìu, laåi coân àöí löîi cho ta sao? Dêìu coá chïët, ta quyïët laâm quó, maâ
banh thêy ngûúi ra muön maãnh!
     Tïì Tûúng Cöng ngöìi chïët àiïëng.
     Caã quên sô vaâ triïìu thêìn ai nêëy àïìu buåm miïång, nñn cûúâi.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      156

     Caách àoá khöng lêu, Tïì Tûúng Cöng vaâo triïìu Chu xin cûúái
naâng Vûúng Cú vaâ laâm ma chay, àûa linh cûäu Löî Hoaân Cöng vïì
nûúác.
     Coân naâng Vùn Khûúng vò höí theån, úã luön bïn nûúác Tïì khöng
vïì nûúác Löî.
    Lïî an taáng vua Löî xong. Thïë tûã Àöìng lïn nöëi ngöi, tûác laâ Löî
Trang Cöng.
    Ngaây Löî Trang Cöng tûác võ, caác quan àïìu chêìu chûåc àuã mùåt.
    Löî Trang Cöng hoãi:
     - Phuå thên ta trûúác kia vêng mïånh Thiïn tûã àûáng chuã hön cho
Tïì Tûúng Cöng, nay cöng viïåc chûa thaânh maâ taå thïë. Vêåy chû
khanh coá yá chi chùng?
    Thi Baá noái:
     - Nûúác ta hiïån coá ba àiïìu nhuåc. Àiïìu thûá nhêët laâ Tiïn Cöng ta
dêîu àaä an taáng nhûng tiïëng xêëu vêîn coân. Àiïìu thûá hai laâ Quöëc
mêîu hiïån nay lûu laåi bïn nûúác Tïì, thiïn haå dõ nghõ. Àiïìu thûá ba laâ
nûúác ta coá tang, khöng laâm àûúåc troång traách cuãa Thiïn tûã àaä uyã
thaác.
    Löî Trang Cöng nghe noái buöìn baä hoãi:
    - Ba àiïìu nhuåc êëy coá caách naâo rûãa àûúåc chùng?
    Thi Baá noái:
     - Àiïu thûá nhêët muöën cho Tiïn Cöng dûúái suöëi vaâng àûúåc haâi
loâng thò phaãi laâm cho danh tiïët cuãa Tiïn Cöng àûúåc veã vang. Trûúác
kia Tiïn Cöng lïn ngöi chûa àùång vûúng maång, bêy giúâ cuäng nïn
nhên dõp chuã hön maâ xin vûúng maång cho Tiïn Cöng. Àiïìu thûá hai
nïn rûúác quöëc mêîu vïì maâ phuång dûúäng. Àiïìu thûá ba laâ viïåc chuã
hön thûåc khoá lûúäng toaân. Nay phaãi cêët möåt nhaâ quaán àõch núi
ngoaâi àöìng röìi rûúác Cöng chuáa Vûúng Cú àïën nhaâ êëy maâ àûa sang
Tïì.
      Chuáa cöng caáo tang khöng àïën. Laâm nhû vêåy, trïn khöng
nghõch chó vua, dûúái khöng mñch loâng caác chû hêìu, maâ cuäng húåp
vúái vûúng lïî nûäa.
      Löî Trang Cöng khen lúâi cuãa Thi Baá rêët phaãi liïìn sai quan Àaåi
phu Chuyïn Tön Sñnh sang triïìu Chu àoán Cöng chuáa Vûúng Cú,
vaâ luön tiïån xin Vua Chu phong cho Löî Hoaân Cöng.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    157

    Vua nhaâ Chu chuêín têëu, beân sai sûá qua nûúác Löî àïí ban aáo
maäo cho Löî Hoaân Cöng.
     Chu cöng Hùæc Kiïn laänh maång xin ài.
    Chu Trang Vûúng khöng àöìng yá, sai quan Àaåi phu Vinh Thuác
qua Löî.
    Súã dô Chu Trang Vûúng khöng muöën Chu cöng Hùæc Kiïn ra
ngoaâi nûúác laâ vò Chu Trang Vûúng coá möåt ngûúâi em tïn Vûúng Tûã
Khùæc, trûúác kia Chu hoaân Vûúng coân söëng coá lúâi phuá thaác cho Chu
cöng Hùæc Kiïn, nay súå Chu cöng Hùæc Kiïn liïn kïët vúái caác ngoaåi
bang taåo nïn vêy caánh.
     Hùæc Kiïn thêëy Chu Trang Vûúng khöng muöën cho mònh ài sûá,
hiïíu ngay nöåi yá, àïm êëy qua dinh Vûúng Tûã Khùæc kïí toã sûå tònh.
     Vûúng Tûã Khùæc noái:
     - Àaä bõ nghi ngúâ thò laâm caách naâo thoaát khoãi tai naån?
     Chu cöng Hùæc Kiïn noái:
     - Nïëu àaä bõ vua nghi ngúâ thò tai naån khöng traánh khoãi, chó coá
caách súám liïåu laâ hún.
      Àoaån Hùæc Kiïn baân mûu, nhên àaám cûúái cuãa Vûúng Cú maâ
nöíi loaån, cûúáp ngöi Chu Trang Vûúng.
    Quan Àaåi phu Têìn Baá biïët àûúåc liïìn àem thuêåt laåi vúái Chu
Trang Vûúng.
     Chu Trang Vûúng nöíi giêån bùæt Chu cöng Hùæc Kiïn àem cheám,
vaâ dêîn quên bao vêy tû dinh bùæt Vûúng Tûã Khùæc.
     Nhûng Vûúng Tûã Khùæc hay tin tröën qua nûúác Yïn tõ naån.
     Quan Àaåi phu Chuyïn Tön Sñnh àûúåc phuång maång àûa Cöng
chuáa Vûúng Cú sang Tïì, röìi laåi àûúåc Löî Trang Cöng uãy nhiïåm rûúác
naâng Vùn Khûúng vïì Löî.
   Tïì Tûúng Cöng bõn rõn khöng núä àïí naâng Vùn Khûúng trúã vïì
nhûng vò súå dû luêån thaânh thûã cuöëi cuâng phaãi gaåt lïå chia ly.
     Vùn Chûúng buöìn tuãi lïn àûúâng, loâng àêìy höí theån.
      Khi qua àïën àêët Chûúáng, núi biïn giúái Tïì Löî, thêëy phong caãnh
töët tûúi, muön hoa tûúi àeåp, Vùn Khûúng nghô thêìm:
     - Àaä troát lêìm löîi, nay vïì Löî laâm gò. Àêët naây khöng thuöåc Löî,
cuäng khöng phaãi Tïì thïë thò ta úã àêy maâ dung thên cho an phêån.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         158

     Nghô röìi cho boån tuây tuâng vïì têu laåi vúái vua Löî rùçng:
     - Gaái goáa buåa naây muöën tòm chöî thanh tõnh úã cho an nhaân.
Luác naâo sùæp chïët múái vïì cung. Boån tuây tuâng trúã vïì têu laåi.
     Löî Trang Cöng biïët meå mònh höî theån maâ khöng vïì nûúác nïn
khiïën cêët möåt nhaâ quaán núi Chûác Khêu àïí Vùn Khûúng yïn truá.
     Tûâ àoá, Vùn Khûúng vui vúái phong caãnh maâ khuêy khoãa maãnh
höìng-nhan.
     Nhùæc qua Tïì Tûúng Cöng tûâ khi êm mûu giïët Löî Hoaân Cöng,
ngûúâi trong nûúác àïìu cho laâ vö àaåo, tiïëng xêëu àöìn khùæp xa gêìn.
Nay tuy cûúái àûúåc Cöng chuáa Vûúng Cú àem vïì nhûng miïång àúâi
vêîn chûa thöi mai móa. Muöën trêën aáp loâng dên, Tïì Tûúng Cöng dûå
tñnh phaãi ra oai laâm möåt vaâi viïåc àaåi nghôa, àïí nêng phêím giaá cuãa
mònh.
      Tïì Tûúng Cöng nghô ngay àïën nûúác Vïå vaâ Trõnh, hai nûúác êëy
coá viïåc soaán nghõch. Nhûng vua nûúác Vïå laåi laâ phoâ maä cuãa vua, chó
coá nûúác Trõnh laâ coá thïí àaánh àûúåc, song chûa chùæc àaä thùæng.
     Tïì Tûúng Cöng nghô ngay möåt kïë, sai sûá sang múâi Trõnh-vô
àïën phoá höåi núi àêët Thuã Chó.
     Cöng tûã Vô àûúåc lúâi múâi coá yá mûâng thêìm, noái:
     -Tïì Hêìu chõu giao haão vúái ta thò cú nghiïåp ta seä vûäng bïìn.
     Beân àoâi Cao Cûâ Di vaâ Tïë Tuác, khiïën theo baão giaá.
     Tïë Tuác caáo bõnh, tûâ chöëi.
     Cao Cûâ Di phoâ Cöng tûã Vô lïn xe, chuáa töi cuâng khúãi haânh rêët
vui veã.
     Tïë Tuác ung dung trúã vïì dinh, gùåp Nguyïn Phöìn àoán laåi hoãi:
    - Chuáa cöng sang phoá höåi vúái Tïì, vò cúá gò ngaâi laåi caáo bõnh maâ
khöng theo phoâ
     Tïë Tuác móm cûúâi àaáp:
     - Vua Tïì laâ möåt keã loaån dêm, taân baåo. Trûúác kia Tiïn Cöng ta
vò coá cöng lúán nïn Tïì múái khêm phuåc maâ giao haão. Nay böîng dûng
múâi Chuáa cöng ài phoá höåi, töi e khöng kheáo caã vua töi àïìu bõ giïët.
     Nguyïn Phöìn nghe noái tröë mùæt nhòn Tïë Tuác hoãi:
     - Ngaâi àoaán thûåc nhû thïë sao?


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        159

     Tïë Tuác àaáp:
     - Viïåc àoá xaãy àïën khöng bao lêu, ngaâi cûá chúâ àúåi kïët quaã seä roä.
     Nguyïn Phöìn hoãi:
     - Nïëu quaã àuáng nhû lúâi ngaâi thò nûúác Trõnh seä vïì tay ai?
     Tïë Tuác noái:
     - Têët nhiïn seä vïì Cöng tûã Nghi. Cöng tûã Nghi laâ ngûúâi quyá
tûúáng, trûúác kia Tiïn Cöng thûúâng vêîn noái thïë.
     Nguyïn Phöìn noái:
    - Ngûúâi ta cho rùçng ngaâi laâ möåt keã tiïn tri, nïëu viïåc naây quaã
àuáng nhû lúâi thò töi múái tin.
     Dûå àoaán cuãa Tïë Tuác quaã khöng sai.
     Trûúác ngaây phoá höåi, Tïì Tûúng Cöng àaä àem möåt trùm quên
giaáp sô phuåc núi nhaâ Cöng-quaán, vaâ höm êëy truyïìn cho Thaåch Chi,
Phên Nhû àûáng hêìu möåt bïn.
     Cöng tûã Vô vaâ Cao Cûâ Di àïën núi bûúác vaâo yïët kiïën.
     Vua Tïì cêìm tay Cöng tûã Vô noái :
     - Hên haånh àûúåc gùåp ngaâi! Àaä tûâ lêu töi muöën biïët möåt àiïíu
maâ khöng sao biïët àûúåc.
     Cöng tûã Vô noái:
     - Nay hiïìn hêìu coá loâng töët haå cöë àïën töi, nïëu coá àiïìu gò xin
hiïìn hêìu cûá vui loâng chó giaáo.
     Tïì Tûúng Cöng noái:
     - Taåi sao ngaây trûúác Trõnh Chiïu Cöng bõ chïët Cöng tûã Vô
nghe hoãi viïåc êëy, möì höi toaát ûúát aáo, luáng tuáng khöng biïët traã lúâi
laâm sao.
     Cao Cûâ Di rûúác lúâi noái:
      - Tiïn quên töi bõ bõnh maâ taå thïë. Nhûng vò cúá gò maâ hiïìn hêìu
laåi thùæc mùæc?
     Tïì Tûúng Cöng noái:
     - Ta nghô Trõnh Chiïu Cöng bõ giïët taå thïë chûá àêu phaãi bõ àau
maâ taå thïë.
     Cao Cûâ Di liïåu khöng thïí giêëu àûúåc beân tòm lúâi baâo chûäa :

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         160

     - Vêng möåt phêìn cuäng vò Tiïn Quên töi coá têm bõnh nïn khi
thêëy giùåc thò súå maâ chïët.
     Tïì Tûúng Cöng cûúâi lúán noái:
     - Vua ài têët coá phoâng bõ, sao laåi àïí giùåc giïët àûúåc?
     Cao Cûâ Di àaáp:
     - Trong nûúác töi coá lùæm phe àaãng, thûåc khoá maâ àïì phoâng.
     Tïì Tûúng Cöng noái:
     - Vêåy coá bùæt àûúåc tïn giùåc àaä giïët vua chùng?
     Cao Cûâ Di noái:
     - Hiïån nay nûúác töi àang cho ngûúâi luâng kiïëm khùæp núi maâ
vêîn chûa bùæt àûúåc.
     Tïì Tûúng Cöng trúån mùæt, chó vaâo mùåt Cao Cûâ Di noái :
      - Giùåc chñnh laâ ngûúi maâ sao ngûúi laåi khöng biïët? Ngûúâi chõu
ún vua löåc nûúác thïë maâ vò oaán riïng daám thñ vua, laåi àem ba tùæc
lûúäi laâm bûác maân thûa àïí che thùæt thiïn haå. Ta phaãi vò tiïn quên
cuãa ngûúi maâ bùæt tïn giùåc êëy.
     Noái röìi goåi Thaåch Chi vaâ Phên Nhû bùæt Cao Cûâ Di troái laåi.
     Cöng tûã Vô thêët kinh, suåp laåy, noái:
     - Viïåc àoá Cao Cûâ Di chuã mûu, xin hiïìn hêìu röång lûúång.
     Tïì Tûúng Cöng heát lúán:
    - Àaä giïët anh cûúáp ngöi maâ coân lùæm lúâi xaão traá. Nïëu coá àiïìu gò
oan ûác thò ngûúi cûá xuöëng dûúái êm phuã maâ kïu naâi.
     Noái xong, truyïìn boån giaáp sô bùæt Cöng tûã Vô àem cheám.
     Cao Cûâ Di hoaãng vña, laåy luåc maäi.
     Tïì Tûúng Cöng noái:
     - Chuáa mi àaä chïët maâ mi söëng àûúåc sao?
     Noái röìi truyïìn àem Cao Cûâ Di ra cûãa Nam cöåt tay chên vaâo
böën cöî xe trêu, àaánh trêu cho chaåy böën ngaä.
     Xaác cuãa Cao Cûâ Di bõ xeá ra laâm böën maãnh.
     Àoaån Tïì Tûúng Cöng truyïìn chùåt àêìu Cao Cûâ Di treo lïn cûãa,
thaânh, yïët möåt têëm baãng lúán àïì chûä nhû vêìy: "Têëm gûúng cuãa
nhûäng keã laâm töi bêët trung".

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    161

      Viïåc êëy xong, Tïì Tûúng Cöng sai ngûúâi sang Trõnh noái cho
biïët laâ nûúác Tïì àaä trûâ xong àûáa phaãn nghõch, haäy àûa vua khaác
lïn thay.
     Nguyïn Phöìn hay àûúåc tin êëy têëm tùæc khen thêìm :
     - Tïë Tuác quaã laâ möåt ngûúâi saáng suöët ñt ai bò kõp.
     Caác quan nûúác Trõnh hoåp nhau laåi baân viïåc lêåp vua múái.
     Thuác Thiïìm noái:
    - Vua cuä laâ Trõnh Lïå Cöng hiïån nay àang úã núi àêët Lõch, ta
nïn rûúác vïì tön lïn ngöi.
     Tïë Tuác noái:
     - Vua cuä àaä boã nûúác maâ tröën ài thò khöng nïn lêåp laåi. Ta nïn
lêåp Cöng tûã Nghi múái phaãi leä.
     Nguyïn Phöìn khen laâ húåp lyá.
     Caác quan cuäng àöìng thanh àûa Cöng tûã Nghi lïn ngöi.
     Tïë Tuác vêîn giûä chûác Thûúång Àaåi phu, Thuác Thiïìm laâm Trung
Àaåi phu, coân Nguyïn Phöìn laâm Haå Àaåi phu.
     Viïåc triïìu chñnh giao cho Tïë Tuác lo viïåc giao haão vúái caác nûúác
Tïì, Trêìn v.v... vaâ sang cöëng nûúác Súã.
     Coân Trõnh Lïå Cöng vêîn phaãi chõu taá tuác núi coäi ngoaâi.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                             162




                                    HÖÌI 11

               TRAÁI LÏÅNH, CHU THIÏN TÛÃ NÖÍI XUNG
               GÙÅP MA, TÏÌ TÛÚNG CÖNG HOAÃNG HÖËT


     Cöng chuáa Vûúng Cú tûâ luác vïì vúái Tïì Tuyïn Cöng loâng              sêìu
khön xiïët. Vûúng Cú vöën laâ möåt ngûúâi thöng minh, tïì chónh              nay
gùåp taánh nïët Tïì Tûúng Cöng loâng àaä bêët bònh, laåi biïët àûúåc         cêu
chuyïån naâng Vùn Khûúng nïn buöìn baä maâ thoå bïånh, chùèng                bao
lêu tûâ trêìn.
     Tûâ ngaây Vûúng Cú thaác röìi, Tïì Tûúng Cöng khöng coân kiïng
nïí ai nûäa, hïî luác naâo nhúá Vùn Khûúng thò giaã ài sùn bùæn núi àêët
Chûúác röìi sai ngûúâi àïën Chuác Khêu rûúác Vùn Khûúng àïën àoá maâ
vui vêìy. Tuy nhiïn, laåi súå Löî Trang Cöng hay àûúåc maâ sanh sûå,
beân lêëy viïåc binh àao ra hùm doåa.
     Tïì Tûúng Cöng cêët binh sang àaánh nûúác Kyã lêëy ba thaânh úã
àêët Bònh, àêët Tû vaâ àêët Ngö, röìi keáo thùèng àïën Hïì-thaânh kïu Kyã
Hêìu baão rùçng:
       - Nïëu muöën cho nûúác Kyã coân, phaãi àêìu haâng lêåp tûác.
       Kyá Hêìu àau àúán than thêìm:
       - Tïì laâ möåt nûúác cûåu thuâ, leä naâo ta laåi quïn lêëy thuâ maâ cêìu an
sao!
     Nghô röìi beân khiïën vúå laâ Baá Cú, con gaái Löî Huïå Cöng viïët thû
vïì nûúác cêìu cûáu viïån binh.
       Tïì Tûúng Cöng hay àûúåc tin êëy, doåa rùçng:
     - Nûúác naâo àem binh cûáu nûúác Kyã, nûúác àoá seä bõ quên Tïì keáo
àïën taân phaá ngay.
     Löî Hêìu nghe noái cuäng súå, cho sûá sang nûúác Trõnh yïu cêìu
nûúác Trõnh hoåp binh vúái mònh cûáu nûúác Kyã.
     Nhûng, Trõnh Nghi vò súå Trõnh Àöåt àem binh tûâ àêët Lõch vïì
cûúáp ngöi nïn tûâ chöëi viïåc húåp taác.
       Löî Trang Cöng thêëy mònh cö thïë khöng daám xuêët quên.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        163

    Coân vua nûúác Kyã thêëy khöng ai cûáu viïån, beân giao quyïìn laåi
cho em laâ Doanh Quyá, röìi boã tröën ra nûúác ngoaâi.
     Doanh Quyá hoåp triïìu thêìn baân rùçng:
     - Bêy giúâ chó coá hai viïåc, möåt laâ liïìu chïët giûä nûúác, hai laâ àêìu
laâng àïí baão vïå sinh linh. Vêåy ta nïn theo àaâng naâo?
     Caác quan àïìu noái:
     - Nay nûúác Kyã bõ cö thïë, dêìu coá hy sinh àïën àêu, cuöëi cuâng
cuäng chõu thaãm baåi chi bùçng àêìu haâng àïí cûáu vúát maång dên vaâ giûä
gòn tön miïëu cuãa tiïn quên.
     Doanh Quyá theo lúâi, viïët thû sai sûá dêng cho Tïì Tûúng Cöng,
cuâng naåp caác söí saách dinh àiïìn, cêìu xin àêìu haâng.
    Tïì Tûúng Cöng chêëp thuêån, cho Doanh Quyá àûúåc thêu thuïë
ba mûúi böå trong nûúác àïí phuång thúâ tön miïëu.
     Vúå vua Kyã laâ Baá Cú, buöìn baä nhuöëm bõnh röìi chïët.
     Tïì Tûúng Cöng an taáng rêët troång thïí, muåc àñch àïí mua loâng
nûúác Löî.
     Trong thúâi gian àoá, taåi nûúác Súä, vua Huâng Thöng lïn kïë võ, tûå
xûng vûúng hiïåu laâ Súã Voä vûúng, traách Tuây khöng àïën chêìu mònh
nïn cûã binh sang àaánh. Song ài múái nûäa àûúâng mang bõnh maâ
thaác.
     Quan Lõnh Doaän laâ Àêëu Kyâ, Maåc Ngao vaâ Khuêët Troång giêëu
nhem viïåc êëy khöng phaát tang, keáo quên thùèng àïën vêy thaânh cuãa
Tuây.
     Tuây hêìu súå sïåt, xin cêìu hoâa.
     Khuêët Troång thay mùåt àûáng ra laâm lïî chiïu an röìi keáo binh vïì
nûúác, tön con Huâng Thöng laâ Huâng Xi lïn nöëi ngöi, lêëy Vûúng hiïåu
laâ Súã Vùn Vûúng.
     Coân Tïì Tûúng Cöng sau khi thùæng àûúåc nûúác Kyã keáo quên vïì
ngang àêët Chuác Khêu, rûúác naâng Vùn Khûúng qua àêët Chûúác àïí
vui cêu tònh tûå. Naâo tiïåc naâo tuâng, àúân ca haát xûúáng vui say ngaây
àïm trong hoan laåc.
   Tïì Tûúng Cöng laåi khiïën Vùn Khûúng viïët thû múâi Löî Trang
Cöng àïën àoá àïí phoá höåi.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       164

      Löî Trang Cöng vöën súå oai Tïì, laåi khöng daám traái lúâi meå, nïn
vöåi àïën àêët Chûúác maâ ra mùæt Vùn Khûúng.
     Vùn Khûúng khiïën Löî Trang Cöng, theo lïî cêåu chaáu ra mùæt
Tïì Tûúng Cöng vaâ taå ún Tïì Tûúng Cöng viïåc chön cêët Baá Cú.
        Löî Trang Cöng khöng vui, nhûng phaãi tuên lúâi meå.
    Tïì Tûúng Cöng rêët àeåp daå, baây tiïåc àaäi àùçng, say sûa tûúãng
nhû trúâi nghiïng àêët ngûãa.
      Vùn Khûúng nghe Tïì Tûúng Cöng múái sinh àûúåc möåt gaái beân
noái vúái Löî Trang Cöng:
      - Con chûa àõnh ngûúâi nöåi chuã, maâ cêåu con vûâa sanh àùång möåt
gaái, meå tûúãng àoá cuäng laâ dõp may, con nïn àñnh ûúác ài.
        Löî Trang Cöng nhòn meå, ngú ngaác, noái:
    - Con àaä chûâng naây tuöíi, coân con gaái cuãa cêåu múái sanh, leä naâo
àñnh viïåc hön nhên.
        Vùn Khûúng giêån dûä noái:
        - Con khöng muöën gêìn guäi vúái hoå ngoaåi sao?
        Löî Trang Cöng thûa:
     - Thûa meå, con àêu coá yá êëy, song tuöíi taác caách biïåt rêët khoá
loâng laâm caái chuyïån àoá àûúåc!
        Vùn Khûúng noái:
        - Cûá àúåi àïën hai mûúi nùm nûäa seä cûúái khöng àûúåc sao?
        Löî Trang Cöng nñn lùång khöng daám caäi.
     Tïì Tûúng Cöng cuäng nïí lúâi , hai àaâng cuâng nhau uöëng ly rûúåu
hûáa heån cuöåc hön nhên êëy.
     Àaä cêåu ruöåt maâ laåi laâ cha vúå nûäa thò coân gò thên thiïët bùçng!
Coá leä vò thïë maâ Tïì vaâ Löî caâng thùæt chùåt möëi dêy thên mêåt hún
trûúác!
        Ngaây kia, Löî Trang Cöng cuâng Tïì Tûúng Cöng ruã nhau ài sùn
bùæn.
     Löî Trang Cöng coá taâi thiïån xaå, bùæn mûúâi phaát truáng caã mûúâi,
ai naây àïìu khêm phuåc, riïng Tïì Tûúng Cöng laåi caâng àeåp loâng
hún.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   165

      Trong àaám quên sô, ngoaâi nhûäng lúâi têëm tùæc ngúåi khen laåi coân
coá caã lúâi chêm biïëm nûäa.
    Hoå thò thaâo:
    - Chaâng rïí húâ cuãa Chuáa cöng ta àoá.
      Löî Trang Cöng lêëy laâm höí theån, truyïìn bùæt nhûäng ngûúâi àaä
thöët ra lúâi noái vö lïî êëy àem cheám.
    Nhûng Tïì Tûúng Cöng vêîn thaãn nhiïn khöng traách cûá.
     Tûâ êëy Vùn Khûúng khöng kiïng nïí nûäa, thûúâng thûúâng úã
chung vúái Tïì Tûúng Cöng, khi thò gùåp nhau úã àêët Phong, khi thò
gùåp nhau núi àêët Cöëc, coá luác laåi vïì Tïì Àö maâ vui vúái Tïì Tûúng
Cöng àïën saáu baãy ngaây liïìn röìi múái trúã vïì àêët Chûúác.
     Möåt höm Tïì Tûúng Cöng úã àêët Chûúác vïì xaãy thêëy Vïå Soác ra
àoán tiïëp vaâ nhùæc laåi lúâi hûáa trûúác kia.
    Vïå Soác noái:
     - Trûúác kia Chuáa cöng coá hûáa seä cûã binh àaánh Vïå giuáp cho töi
phuåc nghiïåp, tûâ êëy àïën nay viïåc chûa thaânh.
    Tïì Tûúng Cöng noái:
      - Súã dô ta chûa àaánh Vïå vò Kiïìm Mêu laâ phoâ maä cuãa Vua Chu.
Nay naâng Vûúng Cú àaä thaác, ta khöng coân e ngaåi gò nûäa. Tuy
nhiïn muöën àaánh Vïå, phaãi hiïåp binh vúái chû hêìu thò múái thùæng
nöîi. Chaáu phaãi chúâ àúåi ñt höm àaä.
    Vïå Soác taå ún lui ra.
     Caách vaâi ngaây sau Tïì Tûúng Cöng laâm möåt túâ hõch, sai sûá qua
caác nûúác Löî, Töëng, Trêìn vaâ Saái heån húåp binh àaánh Vïå Kiïìm Mêu
àïí àûa Vïå Soác vïì nûúác phuåc nghiïåp.
    Túâ hõch nhû sau:
     Nûúác Vïå khöng may bõ boån nghõch thêìn Tiïët vaâ Chûác taác loaån,
phïë vua naây, lêåp vua khaác, Vïå Huïå Cöng (Vïå Soác) phaãi boã chaåy êín
traánh núi nûúác töi àaä baãy nùm trúâi. Leä ra phaãi trûâng phaåt àïí baão
Vïå Cöng bònh, song lêu nay nûúác töi bêån nhiïìu cöng viïåc chûa tñnh
àùång. Laåi nghô rùçng àïí lêu ngaây bêët tiïån, nïn nay töi nguyïån àem
hïët binh lûåc nûúác Tïì hiïåp cuâng quyá quöëc giuáp cho Vïå Soác hûng
binh vêën töåi keã tùåc loaân. Àûúåc quyá quöëc tûúãng àïën thêåt lêëy laâm
may mùæn.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       166

     Nhêån àûúåc túâ hõch êëy böën nûúác àïìu hûng binh.
     Riïng Tïì Tûúng Cöng àem nùm trùm cöî xe, cuâng vúái Vïå Soác
keáo thùèng àïën biïn giúái nûúác Vïå.
   Vïå Kiïìm Mêu hay tin, loâng lo lùæng, cho àoâi Cöng tûã Tiïët vaâ
Cöng tûã Chûác vaâo thûúng nghõ.
     Cöng tûã Chûác noái:
     - Nay binh nùm nûúác àöìng keáo binh àïën möåt lûúåt, nûúác Vïå ta
khöng taâi naâo àuã sûác caãn ngùn, xin Chuáa cöng cho ngûúâi sang cêìu
cûáu vúái vua nhaâ Chu múái àûúåc .
     Vïå Kiïìm Mêu y lúâi, viïët túâ caáo cêëp sai quan Àaåi phu Ninh
Quyá vaâo triïìu Chu cêìu cûáu.
     Chu Trang Vûúng xem vùn biïíu röìi hoãi caác quan:
     - Ai daám thay mùåt trêîm àem binh cûáu nûúác Vïå chùng?
     Chu cöng Hùæc Kiïn quyâ têu:
      - Têu Bïå haå, tûâ khi nhaâ Chu thua Trõnh, loâng quên giaãi àaãi
nay nïëu ài chinh phaåt e khoá thùæng. Vaã laåi, caác chû hêìu lêëy cúá lêåp
laåi Chuáa Trõnh laâ danh chaánh ngön thuêån. Maâ àaä danh chaánh
ngön thuêån thò binh ùæt maånh, ta khoá thùæng nöíi.
     Quaách cöng Kyå Phuã cuäng cho lúâi noái àoá laâ phaãi.
     Böîng coá möåt ngûúâi bûúác ra têu:
     - Lúâi noái cuãa hai öng khöng àuáng. Nïëu noái rùçng binh caác chû
hêìu maånh hún binh cuãa triïìu thò coá lyá. Nhûng nïëu cho viïåc lêåp
Chuáa Trõnh laåi laâ danh chaánh ngön thuêån thò thêåt quaã àaä lêìm.
     Caác quan xem laåi, ngûúâi êëy laâ Tûã Àöåt, àang laâm chûác Haå sô.
     Chu cöng Hùæc Kiïn quùæc mùæt nhòn Tûã Àöåt , hoãi:
     - Möåt nûúác chû hêìu bõ tiïëm ngöi, caác nûúác khaác àem binh túái
cûáu, thïë maâ khöng danh chaánh ngön thuêån û.
     Tûã Àöåt noái:
      - Viïåc lêåp Kiïìm Mêu lïn ngöi Trõnh àaä coá Vûúng maång thò sao
goåi laâ tiïëm võ? Vûúng maång maâ khöng kïí, laåi lêëy viïåc chû hêìu naây
lêåp chû hêìu kia maâ cho laâ thuêån sao?
     Quaách cöng Kyå Phuã noái:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       167

     - Àûâng noái àïën thuêån nghõch gò caã, viïåc binh gia phaãi cùn cûá
vaâo sûác maånh. Caái maånh bao giúâ cuäng coá hïî lyá maâ coá lyá tûác laâ leã
phaãi röìi.
      Tûã Àöåt noái:
     - Lyá leä vaâ sûác maånh laâ hai viïåc khaác nhau. Maånh yïëu laâ taåi
sûác coân hún thua laâ taåi lyá. Nïëu boã lyá maâ vêîn nïn viïåc ùæt thiïn haå
phaãi àaão àiïn khöng coân möåt ai theo leä phaãi nûäa.
      Chu cöng Hùæc Kiïn àoã mùåt noái:
    - ÊËy vêåy nïëu àem binh cûáu Vïå, ngûúi coá daám gaánh vaác viïåc êëy
chùng?
      Tûã Àöåt noái:
     - Cûá lêëy lyá maâ noái thò töi seä thùæng vò töi seä àem lyá leä cuãa töi
maâ khuyïën duå caác chû hêìu. Möåt khi caác chû hêìu àaä nhòn nhêån leã
phaãi thò gûúm giaáo khöng coân laâ vêåt àaáng súå nûäa.
     Caác quan nghe Tûã Àöåt lyá leä nhû vêåy ai nêëy àïìu muöën thûã
thaách taâi nùng, nïn têu vúái vua cho pheáp Tûã Àöåt àûúåc hûng binh
cûáu Vïå.
     Chu Trang Vûúng nhêåm lúâi, khiïën Ninh Quyá vïì baáo vúái Vïå
hêìu trûúác.
   Àoaån, truyïìn cho Quaách cöng Kyå Phuã phaát cho Tûã Àöåt ba
muön binh roâng.
    Chu cöng Hùæc Kiïn àaä coá yá gheát Tûã Àöåt nïn chó phaát coá hai
trùm cöî binh xa maâ thöi.
      Tûã Àöåt ngaåc nhiïn hoãi:
      - Sao ngaâi laåi phaát quên cho töi ñt nhû vêåy?
      Chu cöng Hùæc Kiïn noái:
     - Nïëu ngûúi duâng sûác maånh maâ thùæng giùåc thò ta seä phaát binh
nhiïìu, nhûng nay ngûúi chó duâng lyá leä àïí thùæng giùåc thò cêìn chi
àïën quên sô cho àöng?
      Tûã Àöåt laâm thinh, qua nhaâ Thaái miïëu laåy taå röìi keáo binh ra
ài.
    Luác êëy binh cuãa nùm nûúác Chû hêìu àaä àïën vêy àaánh nûúác Vïå
àöng ngheåt.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       168

     Cöng tûã Tiïët vaâ Cöng tûã Chûác khöng daám chöëng cûå chó thuã
thaânh chúâ cûáu binh àïën.
     Nhûng thaãm thay! Tûã Àöåt àïën vúái möåt toaán binh quaá ñt, ngûúâi
lao maä liïåt, xe cöå ngûãa nghiïng nhû möåt nhoám taân quên vûâa thêët
trêån.
      Tûã Àöåt múái túái, chûa kõp àoáng traåi, binh cuãa nùm nûúác àaä aáp
laåi àaánh nhêìu möåt trêån, quên sô chaåy taán loaån, khöng kõp thöët ra
nûäa lúâi.
     Tûã Àöåt ngûúác mùåt lïn trúâi than:
    - Ta vêng maång Thiïn tûã àïën àêy dêìu coá thaác cuäng àûúåc laâm
con ma trung nghôa.
     Noái xong, liïìu chïët vung àao giïët àùång hún mûúâi ngûúâi röìi múái
tûå vêån.
     Quên sô trong thaânh Vïå thêëy binh thiïn triïìu bõ thua, lúáp tûã
trêån, lúáp boã tröën, hoaãng höët múã cûãa thaânh maâ chaåy.
     Caác nûúác chû hêìu àöëc quên traân vaâo.
    Cöng tûã Tiïët vaâ Cöng tûã Chûác cuâng Ninh Quyá thu goáp taân
quên, phoâ Kiïìm Mêu chaåy tröën.
      Nhûng vûâa loåt qua khoãi voâng vêy thûá nhûát thò bõ àõch quên
bùæt laåi.
     Duy coá Ninh Quyá lanh trñ, cúãi boä xiïm giaáp, löån vaâo àaám quên
Tïì thoaát ra khoãi thaânh chaåy qua nûúác Têìn laánh naån.
     Chiïën trêån vûâa tan, caác chû hêìu àûa Vïå Soác vaâo thaânh, dêîn
Kiïìm Mêu, Cöng tûã Tiïët vaâ Cöng tûã Chûác vaâo naåp.
     Tïì Tûúng Cöng sai àao phuã thuã dêîn Tiïët vaâ Chûác ra cheám
àêìu, coân Kiïìm Mêu vò nghô tònh anh em baån rïí, nïn boã vaâo tuâ xa
sai ngûúâi àem vïì naåp cho vua nhaâ Chu.
     Vïå Soác lïn tûác võ, lêëy hiïåu cuä laâ Vïå Huïå Cöng röìi àem vaâng
baåc chêu baáu trong kho naåp cho Tïì àïí àïën ún.
     Tïì Tûúng Cöng noái:
    - Bùæt àùång Kiïìm Mêu laâ cöng cuãa Löî Hêì u, vêåy nûúác Löî phaãi
cho Thiïn tûã nhaâ Chu àûúåc hûúáng cöng àêìu.
     Noái röìi chia hai cuãa êëy cho Löî, laåi khiïën Vïå hêìu thu goáp caác
baáu vêåt khaác thûúãng cho Töëng, Trêìn, Saái.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    169

    Sau khi múã tiïåc àaäi àùçng, caác chû hêìu lêìn lûúåt keáo quên vïì.
    Tïì tûúng Cöng vïì àïën Kinh Àö loâng rêët lo lùæng. Buång baão daå:
Thùæng Kiïìm Mêu thò chùèng noái laâm chi, nay laåi thùæng caã binh
thiïn triïìu laâ àiïìu àaáng ngaåi. Vua Chu ùæt cûã binh sang vêën töåi, ta
nïn àïì phoâng trûúác thò hún.
     Nghô röìi liïìn sai Liïn Xûáng laâm Chaánh Tûúáng Quaãn chñ phuã
laâm Phoá tûúáng àem binh ra àöìn truá núi àêët Quyá Chêu àïí trêën giûä
mùåt Àöng Nam.
    Hai tûúáng vêng lïånh, kiïím àiïím binh maä keáo ài.
    Nhûng trong lûác baái biïåt, hai tûúáng têu vúái Tïì Tûúng Cöng:
     - Têu Chuáa cöng, viïåc àöìn truá núi biïn aãi laâ möåt cöng lao cûåc
nhoåc cêìn phaãi coá haån kyâ àïí quên sô khöëi naãn loâng vò buöìn chaán.
    Tïì Tûúng Cöng àang ngöìi ùn dûa hêëu, nghe têu, àaáp vöåi:
    - Àïën muâa dûa hêëu nùm sau ta seä cho ngûúâi ra thay.
    Hai tûúáng cuái laåy giaä tûâ.
     Thaáng ngaây thùæm thoaát tröi, tröi trïn sûå mong chúâ cuãa àoaân
lñnh xa nhaâ, göëi tuyïët maân sûúng, núi chöën biïn cûúng laånh leão.
     Röìi, muâa dûa àïën, àoaân quên biïn khu khoùæc khoaãi mú ûúác
àûúåc höìi hûúng, maâ tin vua biïìn biïåt khöng thêëy àïën.
     Hai tûúáng Liïn Xûáng vaâ Quaãn Chñ Phuã cho ngûúâi vïì Kinh Àö
do thaám.
    Quên vïì baáo:
     - Chuáa cöng úã núi Cöë Thaânh vui riïng vúái naâng Vùn Khûúng
àaä möåt thaáng nay chûa vïì triïìu.
    Liïn Xûáng nghe baáo nöíi giêån, noái:
     - Vûúng Cú àaä thaác, leä thò em gaái ta laâ Liïn Thõ àùång laâm phu
nhên, nhûng hön quên vö àaåo, àaä khöng àoaái tûúãng maâ laåi coân tiïëp
tuåc viïåc dêm loaån vúái Vùn Khûúng, thêåt laâ quaá lùæm. Thên ta cûåc
nhoåc àöìn truá núi biïn thuây biïët bao giúâ múái àûúåc vïì triïìu?
    Quaãn Chñ Phuã noái:
     - Chuáa cöng àaä hûáa vúái ta, àïën muâa dûa hêëu cho ngûúâi àïën
thay, vêåy ta laâm súá vïì triïìu nhùæc laåi. Nïëu Chuáa cöng boã qua,
chûâng êëy loâng quên sanh oaán, ta seä tuây cú ûáng biïën.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         170

     Liïn Xûáng khen phaãi, sai ngûúâi àem súá vïì Kinh trònh têëu.
     Tïì Tûúng Cöng xem súá, nöíi giêån mùæng lúán:
     - Viïåc binh dúâi àöíi laâ quyïìn cuãa ta, cúá sao laåi àûúåc xin?
     Noái röìi ra lïånh cho ngûúâi dêng súá trúã vïì noái laåi vúái hai tûúáng
chúâ àïën muâa dûa nùm sau nûäa seä àõnh liïåu.
     Liïn Xûáng àûúåc tin, mùåt giêån hêìm hêìm, noái vúái Quaãn Chñ
Phuã:
     - Hön quên vö àaåo àaä khöng giûä lúâi hûáa, ta haá laåi àem thên
trung thaânh vúái keã thêët tñn sao. YÁ ta muöë n thñ quên lêåp vua khaác,
tûúáng cöng liïåu leä naâo?
     Quaãn Chñ Phuã noái:
      - Nïëu muöën thñ Tïì Tûúng Cöng trûúác hïët phaãi àõnh ngûúâi thay
thïë. Cöng Tön Vö Tri laâ con cuãa Di Troång Niïn, thuöåc doâng thûá.
Trong luác Tiïn-quên coân söëng rêët mûåc yïu mïën Vö Tri. Tûâ ngaây
Chuáa cöng lïn ngöi coá sûå xñch mñch, nïn àem loâng oaán gheát.
     Liïn Xûáng hoãi:
     - Taåi sao coá sûå xñch mñch êëy?
     Quaãn Chñ Phuã noái:
     - Nguyïn trûúác kia Vö Tri úã trong cung hay caäi nhau vúái Tïì
Tûúng Cöng. Möåt höm Vö Tri nöíi giêån àaá Tïì Tûúng Cöng ngaä
xuöëng ghïë. Laåi möåt höm noå, Vö Tri tranh vúái quan Àaåi phu Ung-
Lêîm ài trûúác nïn Tïì Tûúng Cöng rêët gheát. Töi xem yá Vö Tri muöën
mûu loaån, ngùåt khöng ai giuáp sûác, nay ta viïët thû vïì nhúâ Vö Tri
laâm nöåi ûáng thò viïåc caã ùæt nïn.
     Liïn Xûáng noái:
     - Thïë thò nïn thûâa cú höåi naâo maâ thûåc hiïån yá àõnh.
     Quaãn Chñ Phuâ noái:
     - Tïì Tûúng Cöng laâ ngûúâi gioãi binh phaáp, nhûng tñnh laåi ûa
sùn bùæn, vêåy phaãi duå coåp ra khoãi hang thò múái trõ nöíi. Ta cûá chúâ
dõp naâo Tïì Tûúng Cöng ra ngoaâi laâ haânh sûå.
     Liïn Xûáng noái:
     - Em gaái töi laâ Liïn thõ, bõ thêët suãng, lêu nay cuäng rêët oaán
gheát Tïì Tûúng Cöng, bêy giúâ viïët thû dùån Vö Tri tû thöng vúái Liïn


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     171

thõ, luác naâo Tïì Tûúng Cöng ài sùn bùæn phaãi lêåp tûác cho chuáng ta
biïët.
    Quaãn Chñ Phuã khen phaãi beân viïët thû sai ngûúâi àem àïën cho
Vö Tri.
     Thû êëy nhû vêìy:
      Tiïn quên ngaây trûúác rêët yïu mïën Cöng Tön, thïë maâ nay Tïì
Tûúng Cöng yã mònh quyïìn cao khöng kïí mònh anh em töåc hoå. Vaã
laåi, Tïì Tûúng Cöng laåi laâ möåt hön quên dêm loaån, trong boã bï viïåc
triïìu chñnh, ngoaâi khöng nghô àïën lûúng dên. Chuáng töi ài àöìn truá
suöët caã nùm àaä khöng ngoá ngaâng àïën laåi coân traách cûá. Loâng quên
rêët oaán hêån muöën khúãi loaån, ngùåt chûa coá dõp. Nïëu nay Cöng Tön
àöìng loâng vúái chuáng töi phïë boã hön quên, thêåt laâ möåt dõp töët.
Trong cung laåi coá Liïn thõ, coá thïí giuáp Cöng Tön laâm nöåi ûáng àûúåc.
Xin chúá boã qua.
     Cöng Tön Vö Tri àûúåc thû, loâng mûâng khêëp khúãi, vöåi viïët thû
phuác àaáp:
     Loâng trúâi àaä chaán gheát hön quên nïn múái xui tûúáng quên nghô
àïën viïåc êëy. Töi xin thaânh têm hiïåp lûåc, vaâ luác naâo coá dõp, seä tin
cho tûúáng quên hay.
     Àoaån Vö Tri cho ngûúâi vaâo cung baân tñnh vúái Liïn thõ, laåi hûáa
vúái Liïn thõ rùçng: Nïëu chiïëm àûúåc ngai vaâng seä lêëy Liïn thõ laâm
phu nhên.
     Liïn Thõ mûâng lùæm.
     Muâa àöng nùm êëy, Tïì Tûúng Cöng sùæp àùåt àïë n nuái Böëi Kyâ núi
àêët Cö phêìn àïí sùn bùæn.
     Liïn Thõ hay tin, sai ngûúâi noái laåi vúái Cöng Tön Vö Tri.
    Cöng Tön Vö Tri liïìn viïët möåt mêåt thû, àûa ra biïn giúái cho
Liïn Xûáng heån ngaây khúãi sûå.
     Liïn Xûáng baân vúái Quaãn Chñ Phuâ:
      - Hön quên ài sùn bùæn, trong nûúác khöng coá ai boån ta keáo binh
vïì thùèng Tïì Àö maâ lêåp Cöng Tön lïn ngöi cho röìi.
     Quaãn Chñ Phuã noái:
     - Tuy Tïì Tûúng Cöng laâ möåt hön quên dêm loaån, song coá liïn
kïët vúái caác chû hêìu, vaâ caác chû hêìu cuäng hïët loâng tûúng trúå. Nïëu
àïí hön quên coân söëng, viïån binh nûúác ngoaâi vïì àaánh chuáng ta cûå

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       172

sao laåi. Chi bùçng phuåc binh maâ giïët quaách ài, röìi sau seä tön Vö Tri
lïn cuäng chùèng muöån.
        Hai tûúáng baân baåc xong, keáo binh sang àêët Cö Phêìn phuåc sùén.
     Chó mêëy ngaây sau, Tïì Tûúng Cöng sùæm sûãa xe giaá, dêîn àoaân
ngûå lêm quên cuâng hai viïn cêån tûúáng laâ Thaåch Chi Phên Nhû vaâ
Maånh Dûúng theo hêìu, cuâng nhau àïën nuái Böëi-Kyâ.
     Caånh nuái Böëi-kyâ rêët àeåp, coá khe, coá suöëi hai bïn àaá dûång
chêåp-chöìng, rûâng cêy rêåm raåp.
   Tïì Tûúng Cöng truyïìn àöët lûãa úã hai bïn ven rûâng àïí döìn caác
muöng thuá vaâo giûäa maâ sùn bùæn.
    Lûãa chaáy rêìn rêìn, gioá reo vi vuát, nhûäng loaâi àiïíu thuá súå lûãa
bay nhaãy taán loaån.
        Vua töi àûúåc möåt dõp tröí taâi xaå kñch.
     Böîng tûâ núi ven rûâng möåt con quaái vêåt xuêët hiïån, hònh dung
kyâ dõ, to bùçng con trêu, nûäa giöëng coåp nûäa giöëng heo, chaåy àïën
trûúác mùåt Tïì Tûúng Cöng röìi dûâng laåi.
        Tïì Tûúng Cöng quay laåi, goåi Maånh Dûúng baão:
        - Ngûúi haäy bùæn con quaái vêåt àoá cho ta.
      Maånh Dûúng, tay ruát tïn, mùæt nhòn chùm chùm con quaái vêåt
àoá, röìi noái to:
        - Têu Chuáa cöng con quaái vêåt naây giöëng Cöng tûã Baânh Sinh
quaá!
        Tïì Tûúng Cöng noái:
        - Baânh Sinh àaä chïët, sao coân daám àïën àêy phaåm giaá.
        Noái röìi giêåt lêëy cung tïn, bùæn möåt muäi.
        Quaái vêåt kia neá tïn.
        Tïì Tûúng Cöng bùæn luön ba phaát maâ vêîn khöng truáng.
      Böîng quaái vêåt àûáng dêåy, ài hai chên nhû ngûúâi, laåi khoác loác
rêët thï thaãm.
     Tïì Tûúng Cöng caã ngûúâi rúãn öëc, teá nhaâo xuöëng xe, trúåt chên
rúi ra möåt chiïëc giaây.
        Quaái vêåt chaåy àïën tha chiïëc giaây biïën mêët.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    173

    Keã taã hûäu vöåi chaåy àïën àúä Tïì Tûúng Cöng lïn xe, röìi phoâ vïì ly
cung núi Cö phêìn an nghó.
     Àïm êëy, Tïì Tûúng Cöng loâng noáng nhû àöët, khöng laâm sao
nguã àûúåc, laåi bõ trùåc chên, àau nhûác vö cuâng, múái baão Maånh
Dûúng àúã mònh ài laåi trong phoâng cho thû thaã.
   Nhòn laåi, thêëy mêët möåt chiïëc giaây, Tïì Tûúng Cöng cho àoâi Àöì
Nhên Phñ laâ keã hêìu cêån vaâo, hoãi:
     - Sao giaây ta chó coân möåt chiïëc thïë naây?
     Àöì Nhên Phñ têu:
     - Têu Chuáa cöng, luác Chuáa cöng bõ teá, chiïëc giaây vùng ra, con
quaái vêåt ngoaåm lêëy tha ài mêët.
     Tïì Tûúng Cöng caã giêån heát:
     - Ngûúi giûä viïåc y quan, thïë maâ àïí con quaái vêåt àoá tha mêët
chiïëc giaây cuãa ta, maâ ngûúi vêîn coân söëng sao?
     Noái xong ruát roi da àaánh böí vaâo lûng Àöì Nhên Phñ.
     Àaánh àïën maáu chaãy dêìm dïì múái chõu thöi.
     Àöì Nhên Phñ vûâa khoác loác, vûâa bûúác ra cûãa.
     Böîng gùåp Liïn Xûáng ài vúái hai ngûúâi tuây tuâng àïën àoá maâ
thaám thñnh.
     Thêëy Àöì Nhên Phñ, Liïn Xûáng liïìn thöåp ngûåc, hoãi:
     - Hön quên hiïån giúâ úã àêu?
    Àöì Nhên Phñ ngaåc nhiïn khöng hiïíu Liïn Xûáng àang trêën núi
biïn thuây, sao laåi àïën àêy taác loaån, beân hoãi:
     - Sao tûúáng quên laåi àïën àêy vaâ coá yá gò àoá?
     Liïn Xûáng noái:
     - Ta quyïët giïët àûáa hön quên àïí àem laåi haånh phuác cho baá
taánh. Ngûúi àûâng coá nhiïìu lúâi, haäy noái mau.
     Liïn Xûáng vûâa noái, vûâa giú àao muöën cheám.
     Àöì Nhên Phñ caã súå noái:
     - Töi vûâa bõ hön quên àaánh möåt trêån, thõt coân sûng, maáu coân
chaãy àêy. Xin tûúáng quên tha chïët cho töi àïí töi laâm nöåi ûáng cho.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        174

     Liïn Xûáng xem laåi thêëy Àöì Nhên Phñ aáo quêìn lem luöëc nhûäng
vïåt maáu, múái tin lúâi, vaâ dùån:
    - Haäy vaâo xem hön quên nguã úã àêu, röìi ra baáo vúái ta lêåp tûác.
      Noái xong, quay laåi goåi Quaãn Chñ Phuã baão dêîn quên sô thùèng
vaâo ly cung.
      Àöì Nhên Phñ vaâo khoãi cûãa gùåp Thaåch Chi Phên Nhû liïìn kïí
laåi chuyïån Liïn Xûáng khúãi loaån.
    Hai ngûúâi dùæt nhau àïën baáo cho Tïì Tûúng Cöng hay.
    Tïì Tûúng Cöng caã súå, chûa biïët tñnh leä naâo, Àöì Nhên Phñ têu:
     - Viïåc àaä quaá gêëp, xin Chuáa cöng cho möåt ngûúâi giaã Chuáa
cöng, liïìu chïët thay maång nùçm trïn giûúâng, coân Chuáa cöng lo êín
nuáp sau cûãa, may coá cú höåi thoaát naån.
    Maånh Dûúng noái:
     - Töi mang ún Chuáa cöng rêët troång, nay nguyïån liïìu mònh
chïët thïë.
    Noái röìi treâo lïn giûúâng, nùçm ngoaãnh mùåt vaâo trong.
      Tïì Tûúng Cöng cúãi aáo cêím baâo khoaác lïn mònh Maånh Dûúng
röìi leãn ra phña sau maâ tröën.
    Thêëy Àöì Nhên Phñ khöng theo mònh, Tïì Tûúng Cöng hoãi:
    - Ngûúi khöng ài tröën sao?
    Àöì Nhên Phñ têu:
    - Töi phaãi hiïåp sûác vúái Thaåch Chi Phên Nhû àïí cûå àõch.
    Tïì Tûúng Cöng nhòn Àöì Nhên Phñ noái:
    - Lûng cuãa ngûúi àau nhû thïë maâ khöng ngaåi sao?
    - Dêîu chïët coân chûa tiïëc thò caái àau àoá àêu àaáng keã.
    Tïì Tûúng Cöng than daâi:
    - Öi! Ngûúi quaã laâ àêëng trung thêìn, tiïëc rùçng ta àaä khöng coá
con mùæt nhêån xeát.
    Àöì Nhên Phñ baão Phên Nhû cêìm dao àûáng chêån núi cûãa.
    Luác êëy Liïn Xûáng cuäng vûâa phaá àûúåc cûãa ngoaâi, öì aåt bûúác vö.
   Àöì Nhên Phñ xöëc àïën toan cheám, nhûng Liïn Xûáng àaä leå tay
àêm möåt gûúm loâi ruöåt, nhaâo xuöëng àêët chïët ngay.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      175

   Phên Nhû thêëy vêåy nhaäy túái cuäng bõ Liïn Xûáng vúát cho möåt
gûúm, àêìu lòa khoãi cöí.
     Giïët xong hai viïn cêån vïå , Liïn Xûáng bûúác àïën bïn giûúâng
nguã cuãa Tïì Tûúng Cöng, khöng thêëy boån cêån vïå àêu caã, chó thêëy
möåt ngûúâi nùçm àùæp cêím baâo sau bûác maân thïu. Ngúä àoá laâ Tïì
Tûúng Cöng, Liïn Xûáng liïìn vung gûúm cheám möåt nhaát, àêìu vùng
ra khoãi göëi.
     Liïn Xûáng lûúåm àêìu lïn xem, thêëy khöng rêu, biïët mònh àaä
lêìm, vöåi khiïën quên luåc laåo khùæp núi.
     Khi ra àïën phoâng sau, Liïn Xûáng bùæt gùåp möåt chiïëc giaây thïu
boã núi cûãa hêåu. Chiïëc giaây êëy chñnh laâ chiïëc giaây maâ con quaái vêåt
àaä tha ài. Vò vêåy ai cuäng tin laâ Cöng tûã Baânh Sinh baáo oaán.
    Tröng thêëy chiïëc giaây, Liïn Xûáng nghi Tïì Tûúng Cöng nuáp
àêu àêy vöåi phaá cûãa bûúác ra.
     Quaã thêåt, luác àoá Tïì Tûúng Cöng àang nuáp úã xoá cûãa.
     Liïn Xûáng nùæm cöí, àeâ xuöëng àêët, heát lúán:
      - Hön quên dêm loaån! Mi khöng kïí àïën sûå nghiïåp Tiïn quên,
gêy nïn nhiïìu töåi aác, khiïën dên chuáng lêìm than khöí súã. Khöng
nghe lúâi cha daåy khinh boã viïåc cöng êëy laâ bêët hiïëu, gian dêm vúái
em gaái mònh, àoá laâ phi nghôa, bùæt ngûúâi ài àöìn thuá röìi sai ûúác, àoá
laâ böåi tñn, cêåy sûác maånh, giïët oan moåi ngûúâi àoá laâ bêët nhên. Caã
nhên nghôa, hiïëu, tñn àïìu phaåm phaãi, dêìu ta coá phên thêy mi laâm
mêëy maãnh cuäng vêîn chûa àïìn àûúåc töåi.
    Noái xong, chùåt Tïì Tûúng Cöng ra laâm hai khuác, röìi cuâng vúái
Quaãn Chñ Phuã keáo quên trúã vïì Tïì Àö.
     Cöng Tön Vö Tri hay tin múã cûãa thaânh nghïnh tiïëp.
     Hai tûúáng vaâo thaânh tön Cöng Tön Vö Tri lïn kïë võ.
     Cöng Tön Vö Tri lêåp Liïn Thõ laâm phu nhên phong Liïn Xûáng
laâm Chaánh Khanh, Quaãn Chñ Phuã laâm AÁ Khanh coân caác quan Àaåi
phu àïìu giûä nguyïn chûác.
     Triïìu thêìn tuy khöng ai phaãn àöëi nhûng ñt ai khêm phuåc.
      Riïng coá Ung Lêîm, trûúác kia vò coá töåi daânh ài trûúác vúái Vö Tri
nïn nay cuái laåy xin löîi, coân Cao Quöëc laâ ngûúâi coá thên thïë nhêët taåi
triïìu, caáo bõnh khöng vaâo chêìu.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                     176

     Vö Tri lïn ngöi àûúåc mêëy höm, thò Quaãn Chñ Phuã khuyïn Vö
Tri nïn treo baãng cêìu ngûúâi hiïìn ra giuáp nûúác, laåi tiïën cûã ngûúâi
chaáu hoå cuãa mònh laâ Quaãn Di Ngö, yïu cêìu Vö Tri thu duång àïí
chung lo viïåc triïìu chñnh.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                          177




                                    HÖÌI 12

               TRAÁI LÏÅNH, CHU THIÏN TÛÃ NÖÍI XUNG
               GÙÅP MA, TÏÌ TÛÚNG CÖNG HOAÃNG HÖËT


     Cöng chuáa Vûúng Cú tûâ luác vïì vúái Tïì Tuyïn Cöng loâng              sêìu
khön xiïët. Vûúng Cú vöën laâ möåt ngûúâi thöng minh, tïì chónh              nay
gùåp taánh nïët Tïì Tûúng Cöng loâng àaä bêët bònh, laåi biïët àûúåc         cêu
chuyïån naâng Vùn Khûúng nïn buöìn baä maâ thoå bïånh, chùèng                bao
lêu tûâ trêìn.
     Tûâ ngaây Vûúng Cú thaác röìi, Tïì Tûúng Cöng khöng coân kiïng
nïí ai nûäa, hïî luác naâo nhúá Vùn Khûúng thò giaã ài sùn bùæn núi àêët
Chûúác röìi sai ngûúâi àïën Chuác Khêu rûúác Vùn Khûúng àïën àoá maâ
vui vêìy. Tuy nhiïn, laåi súå Löî Trang Cöng hay àûúåc maâ sanh sûå,
beân lêëy viïåc binh àao ra hùm doåa.
     Tïì Tûúng Cöng cêët binh sang àaánh nûúác Kyã lêëy ba thaânh úã
àêët Bònh, àêët Tû vaâ àêët Ngö, röìi keáo thùèng àïën Hïì thaânh kïu Kyã
Hêìu baão rùçng:
       - Nïëu muöën cho nûúác Kyã coân, phaãi àêìu haâng lêåp tûác.
       Kyá Hêìu àau àúán than thêìm:
       - Tïì laâ möåt nûúác cûåu thuâ, leä naâo ta laåi quïn lêëy thuâ maâ cêìu an
sao!
     Nghô röìi beân khiïën vúå laâ Baá Cú, con gaái Löî Huïå Cöng viïët thû
vïì nûúác cêìu cûáu viïån binh.
       Tïì Tûúng Cöng hay àûúåc tin êëy, doåa rùçng:
     - Nûúác naâo àem binh cûáu nûúác Kyã, nûúác àoá seä bõ quên Tïì keáo
àïën taân phaá ngay.
     Löî Hêìu nghe noái cuäng súå, cho sûá sang nûúác Trõnh yïu cêìu
nûúác Trõnh hoåp binh vúái mònh cûáu nûúác Kyã.
     Nhûng, Trõnh Nghi vò súå Trõnh Àöåt àem binh tûâ àêët Lõch vïì
cûúáp ngöi nïn tûâ chöëi viïåc húåp taác.
       Löî Trang Cöng thêëy mònh cö thïë khöng daám xuêët quên.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           178

    Coân vua nûúác Kyã thêëy khöng ai cûáu viïån, beân giao quyïìn laåi
cho em laâ Doanh Quyá, röìi boä tröën ra nûúác ngoaâi.
     Doanh Quyá hoåp triïìu thêìn baân rùçng:
     - Bêy giúâ chó coá hai viïåc, möåt laâ liïìu chïët giûä nûúác, hai laâ àêìu
laâng àïí baão vïå sinh linh. Vêåy ta nïn theo àaâng naâo?
     Caác quan àïìu noái:
     - Nay nûúác Kyã bõ cö thïë, dêìu coá hy sinh àïën àêu, cuöëi cuâng
cuäng chõu thaãm baåi chi bùçng àêìu haâng àïí cûáu vúát maång dên vaâ giûä
gòn tön miïëu cuãa tiïn quên.
     Doanh Quyá theo lúâi, viïët thû sai sûá dêng cho Tïì Tûúng Cöng,
cuâng naåp caác söí saách dinh àiïìn, cêìu xin àêìu haâng.
    Tïì Tûúng Cöng chêëp thuêån, cho Doanh Quyá àûúåc thêu thuïë
ba mûúi böå trong nûúác àïí phuång thúâ tön miïëu.
     Vúå vua Kyã laâ Baá Cú, buöìn baä nhuöëm bõnh röìi chïët.
     Tïì Tûúng Cöng an taáng rêët troång thïí, muåc àñch àïí mua loâng
nûúác Löî.
     Trong thúâi gian àoá, taåi nûúác Súä, vua Huâng Thöng lïn kïë võ, tûå
xûng vûúng hiïåu laâ Súä Voä vûúng, traách Tuây khöng àïën chêìu mònh
nïn cûã binh sang àaánh. Song ài múái nûäa àûúâng mang bõnh maâ
thaác.
     Quan Lõnh Doaän laâ Àêëu Kyâ, Maåc ngao vaâ Khuêët Troång giêëu
nhem viïåc êëy khöng phaát tang, keáo quên thùèng àïën vêy thaânh cuãa
Tuây.
     Tuây hêìu súå sïåt, xin cêìu hoâa.
     Khuêët Troång thay mùåt àûáng ra laâm lïî chiïu an röìi keáo binh vïì
nûúác, tön con Huâng Thöng laâ Huâng Xi lïn nöëi ngöi, lêëy Vûúng
Hiïåu laâ Súã Vùn Vûúng.
     Coân Tïì Tûúng Cöng sau khi thùæng àûúåc nûúác Kyã keáo quên vïì
ngang àêët Chuác Khêu, rûúác naâng Vùn Khûúng qua àêët Chûúác àïí
vui cêu tònh tûå. Naâo tiïåc naâo tuâng, àúân ca haát xûúáng vui say ngaây
àïm trong hoan-laåc.
   Tïì Tûúng Cöng laåi khiïën Vùn Khûúng viïët thû múâi Löî Trang
Cöng àïën àoá àïí phoá höåi.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    179

      Löî Trang Cöng vöën súå oai Tïì, laåi khöng daám traái lúâi meå, nïn
vöåi àïën àêët Chûúác maâ ra mùæt Vùn Khûúng.
     Vùn Khûúng khiïën Löî Trang Cöng, theo lïî cêåu chaáu ra mùæt
Tïì Tûúng Cöng vaâ taå ún Tïì Tûúng Cöng viïåc chön cêët Baá Cú.
        Löî Trang Cöng khöng vui, nhûng phaãi tuên lúâi meå.
    Tïì Tûúng Cöng rêët àeåp daå, baây tiïåc àaäi àùçng, say sûa tûúãng
nhû trúâi nghiïng àêët ngûãa.
      Vùn Khûúng nghe Tïì Tûúng Cöng múái sinh àûúåc möåt gaái beân
noái vúái Löî Trang Cöng:
      - Con chûa àõnh ngûúâi nöåi-chuã, maâ cêåu con vûâa sanh àùång möåt
gaái, meå tûúãng àoá cuäng laâ dõp may, con nïn àñnh ûúác ài.
        Löî Trang Cöng nhòn meå, ngú ngaác, noái:
    - Con àaä chûâng naây tuöíi, coân con gaái cuãa cêåu múái sanh, leä naâo
àñnh viïåc hön nhên.
        Vùn Khûúng giêån dûä noái:
        - Con khöng muöën gêìn guäi vúái hoå ngoaåi sao?
        Löî Trang Cöng thûa:
     - Thûa meå, con àêu coá yá êëy, song tuöíi taác caách biïåt rêët khoá
loâng laâm caái chuyïån àoá àûúåc!
        Vùn Khûúng noái:
        - Cûá àúåi àïën hai mûúi nùm nûäa seä cûúái khöng àûúåc sao?
        Löî Trang Cöng nñn lùång khöng daám caäi.
     Tïì Tûúng Cöng cuäng nïî lúâi, hai àaâng cuâng nhau uöëng ly rûúåu
hûáa heån cuöåc hön nhên êëy.
     Àaä cêåu ruöåt maâ laåi laâ cha vúå nûäa thò coân gò thên thiïët bùçng!
Coá leä vò thïë maâ Tïì vaâ Löî caâng thùæt chùåt möëi dêy thên mêåt hún
trûúác!
        Ngaây kia, Löî Trang Cöng cuâng Tïì Tûúng Cöng ruã nhau ài sùn
bùæn.
     Löî Trang Cöng coá taâi thiïån-xaå, bùæn mûúâi phaát truáng caã mûúâi,
ai naây àïìu khêm phuåc, riïng Tïì Tûúng Cöng laåi caâng àeåp loâng
hún.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      180

      Trong àaám quên sô, ngoaâi nhûäng lúâi têëm tùæc ngúåi khen laåi coân
coá caã lúâi chêm biïëm nûäa.
    Hoå thò thaâo:
    - Chaâng rïí húâ cuãa Chuáa cöng ta àoá.
      Löî Trang Cöng lêëy laâm höí theån, truyïìn bùæt nhûäng ngûúâi àaä
thöët ra lúâi noái vö lïî êëy àem cheám.
    Nhûng Tïì Tûúng Cöng vêîn thaãn-nhiïn khöng traách cûá.
     Tûâ êëy Vùn Khûúng khöng kiïng nïí nûäa, thûúâng thûúâng úã
chung vúái Tïì Tûúng Cöng, khi thò àêët nhau úã àêët Phong, khi thò
gùåp nhau núi àêët Cöëc, coá luác laåi vïì Tïì- àö maâ vui vúái Tïì Tûúng
Cöng àïën saáu baãy ngaây liïìn röìi múái trúã vïì àêët Chûúác.
     Möåt höm Tïì Tûúng Cöng úã àêët Chûúác vïì xaãy thêëy Vïå Soác ra
àoán tiïëp vaâ nhùæc laåi lúâi hûáa trûúác kia.
    Vïå Soác noái:
     - Trûúác kia Chuáa cöng coá hûáa seä cûã binh àaánh Vïå giuáp cho töi
phuåc-nghiïåp, tûâ êëy àïën nay viïåc chûa thaânh.
    Tïì Tûúng Cöng noái:
      - Súã dô ta chûa àaánh Vïå vò Kiïìm Mêu laâ phoâ-maä cuãa Vua Chu.
Nay naâng Vûúng Cú àaä thaác, ta khöng coân e ngaåi gò nûäa. Tuy-
nhiïn muöën àaánh Vïå, phaãi hiïåp binh vúái chû hêìu thò múái thùæng
nöîi. Chaáu phaãi chúâ àúåi ñt höm àaä.
    Vïå Soác taå ún lui ra.
     Caách vaâi ngaây sau Tïì Tûúng Cöng laâm möåt túâ hõch, sai sûá
àïírr qua caác nûúác Löî, Töëng, Trêìn vaâ Saái heån húåp binh àaánh Vïå
Kiïìm Mêu àïí àûa Vïå Soác vïì nûúác phuåc nghiïåp .
    Túâ hõch nhû sau:
     Nûúác Vïå khöng may bõ boån nghõch thêìn Tiïët vaâ Chûác taác loaån,
phïë vua naây, lêåp vua khaác, Vïå Huïå Cöng (Vïå Soác) phaãi boã chaåy êín
traánh núi nûúác töi àaä baãy nùm trúâi. Leä ra phaãi trûâng phaåt àïí baão
Vïå Cöng bònh, song lêu nay nûúác töi bêån nhiïìu cöng viïåc chûa tñnh
àùång. Laåi nghô rùçng àïí lêu ngaây bêët tiïån, nïn nay töi nguyïån àem
hïët binh lûåc nûúác Tïì hiïåp cuâng quyá-quöëc giuáp cho Vïå Soác hûng
binh vêën töåi keã tùåc loaân. Àûúåc quyá-quöëc tûúãng àïën thêåt lêëy laâm
may mùæn.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    181

     Nhêån àûúåc túâ hõch êëy böën nûúác àïìu hûng binh.
     Riïng Tïì Tûúng Cöng àem nùm trùm cöî xe, cuâng vúái Vïå Soác
keáo thùèng àïën biïn giúái nûúác Vïå.
   Vïå Kiïìm Mêu hay tin, loâng lo lùæng, cho àoâi Cöng tûã Tiïët vaâ
Cöng tûã Chûác vaâo thûúng nghõ.
     Cöng tûã Chûác noái:
     - Nay binh nùm nûúác àöìng keáo binh àïën möåt lûúåt, nûúác Vïå ta
khöng taâi naâo àuã sûác caãn ngùn, xin Chuáa cöng cho ngûúâi sang cêìu
cûáu vúái vua nhaâ Chu múái àûúåc .
     Vïå Kiïìm Mêu y lúâi, viïët túâ caáo-cêëp sai quan Àaåi phu Ninh
Quyá vaâo triïìu Chu cêìu cûáu.
     Chu Trang Vûúng xem vùn biïíu röìi hoãi caác quan:
     - Ai daám thay mùåt trêîm àem binh cûáu nûúác Vïå chùng?
     Chu cöng Hùæc Kiïn quyâ têu:
      -Têu Bïå haå , tûâ khi nhaâ Chu thua Trõnh, loâng quên giaãi-àaãi
nay nïëu ài chinh phaåt e khoá thùæng. Vaã laåi, caác chû hêìu lêëy cúá lêåp
laåi Chuáa Trõnh laâ danh chaánh ngön thuêån. Maâ àaä danh chaánh
ngön thuêån thò binh ùæt maånh, ta khoá thùæng nöíi.
     Quaách cöng Kyå Phuã cuäng cho lúâi noái àoá laâ phaãi.
     Böîng coá möåt ngûúâi bûúác ra têu:
     - Lúâi noái cuãa hai öng khöng àuáng. Nïëu noái rùçng binh caác chû
hêìu maånh hún binh cuãa triïìu thò coá lyá. Nhûng nïëu cho viïåc lêåp
Chuáa Trõnh laåi laâ danh chaánh ngön thuêån thò thêåt quaã àaä lêìm.
     Caác quan xem laåi, ngûúâi êëy laâ Tûã Àöåt, àang laâm chûác Haå-sô.
     Chu cöng Hùæc Kiïn quùæc mùæt nhòn Tûã Àöåt , hoãi:
     - Möåt nûúác chû hêìu bõ tiïëm ngöi, caác nûúác khaác àem binh túái
cûáu, thïë maâ khöng danh chaánh ngön thuêån û.
     Tûã Àöåt noái:
      - Viïåc lêåp Kiïìm Mêu lïn ngöi Trõnh àaä coá Vûúng-maång thò sao
goåi laâ tiïëm-võ? Vûúng-maång maâ khöng kïí, laåi lêëy viïåc chû hêìu naây
lêåp chû hêìu kia maâ cho laâ thuêån sao?
     Quaách cöng Kyå Phuã noái:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          182

     - Àûâng noái àïën thuêån nghõch gò caã, viïåc binh-gia phaãi cùn-cûá
vaâo sûác maånh. Caái maånh bao giúâ cuäng coá hïî lyá maâ coá lyá tûác laâ leã
phaãi röìi.
      Tûã Àöåt noái:
     - Lyá leä vaâ sûác maånh laâ hai viïåc khaác nhau. Maånh yïëu laâ taåi
sûác coân hún thua laâ taåi lyá. Nïëu boã lyá maâ vêîn nïn viïåc ùæt thiïn haå
phaãi àaão-àiïn khöng coân möåt ai theo leä phaãi nûäa.
      Chu cöng Hùæc Kiïn àoã mùåt noái:
    - ÊËy vêåy nïëu àem binh cûáu Vïå, ngûúi coá daám gaánh vaác viïåc êëy
chùng?
      Tûã Àöåt noái:
     - Cûá lêëy lyá maâ noái thò töi seä thùæng vò töi seä àem lyá leä cuãa töi
maâ khuyïën duå caác chû hêìu. Möåt khi caác chû hêìu àaä nhòn nhêån leã
phaãi thò gûúm giaáo khöng coân laâ vêåt àaáng súå nûäa.
     Caác quan nghe Tûã Àöåt lyá leä nhû vêåy ai nêëy àïìu muöën thûã-
thaách taâi nùng, nïn têu vúái vua cho pheáp Tûã Àöåt àûúåc hûng binh
cûáu Vïå.
     Chu Trang Vûúng nhêåm lúâi, khiïën Ninh Quyá vïì baáo vúái Vïå
hêìu trûúác.
   Àoaån, truyïìn cho Quaách cöng Kyå Phuã phaát cho Tûã Àöåt ba
muön binh roâng.
    Chu cöng Hùæc Kiïn àaä coá yá gheát Tûã Àöåt nïn chó phaát coá hai
trùm cöî binh xa maâ thöi.
      Tûã Àöåt ngaåc nhiïn hoãi:
      - Sao ngaâi laåi phaát quên cho töi ñt nhû vêåy?
      Chu cöng Hùæc Kiïn noái:
     - Nïëu ngûúi duâng sûác maånh maâ thùæng giùåc thò ta seä phaát binh
nhiïìu, nhûng nay ngûúi chó duâng lyá-leä àïí thùæng giùåc thò cêìn chi
àïën quên sô cho àöng?
      Tûã Àöåt laâm thinh, qua nhaâ Thaái miïëu laåy taå röìi keáo binh ra
ài.
    Luác êëy binh cuãa nùm nûúác Chû hêìu àaä àïën vêy àaánh nûúác Vïå
àöng ngheåt.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    183

     Cöng tûã Tiïët vaâ Cöng tûã Chûác khöng daám chöëng cûå chó thuã
thaânh chúâ cûáu binh àïën.
     Nhûng thaãm thay! Tûã Àöåt àïën vúái möåt toaán binh quaá ñt, ngûúâi
lao maä liïåt, xe cöå ngûãa nghiïng nhû möåt nhoám taân quên vûâa thêët
trêån.
      Tûã Àöåt múái túái, chûa kõp àoáng traåi, binh cuãa nùm nûúác àaä aáp
laåi àaánh nhêìu möåt trêån, quên sô chaåy taán loaån, khöng kõp thöët ra
nûäa lúâi.
     Túã- Àöåt ngûúác mùåt lïn trúâi than:
    - Ta vêng maång Thiïn tûã àïën àêy dêìu coá thaác cuäng àûúåc laâm
con ma trung nghôa.
     Noái röìi, liïìu chïët vung àao giïët àùång hún mûúâi ngûúâi röìi múái
tûå vêån.
     Quên sô trong thaânh Vïå thêëy binh thiïn triïìu bõ thua, lúáp tûã
trêån, lúáp boã tröën, hoaãng höët múã cûãa thaânh maâ chaåy.
     Caác nûúác chû hêìu àöëc quên traân vaâo.
    Cöng tûã Tiïët vaâ Cöng tûã Chûác cuâng Ninh Quyá thu goáp taân
quên, phoâ Kiïìm Mêu chaåy tröën.
      Nhûng vûâa loåt qua khoãi voâng vêy thûá nhûát thò bõ àõch quên
bùæt laåi.
     Duy coá Ninh Quyá lanh trñ, cúãi boä xiïm giaáp, löån vaâo àaám quên
Tïì thoaát ra khoãi thaânh chaåy qua nûúác Têìn laánh naån.
     Chiïën trêån vûâa tan, caác chû hêìu àûa Vïå Soác vaâo thaânh, dêîn
Kiïìm Mêu, Cöng tûã Tiïët vaâ Cöng tûã Chûác vaâo naåp.
     Tïì Tûúng Cöng sai àao phuã- thuã dêîn Tiïët vaâ Chûác ra cheám
àêìu, coân Kiïìm Mêu vò nghô tònh anh em baån rïí, nïn boä vaâo tuâ xa
sai ngûúâi àem vïì naåp cho vua nhaâ Chu.
     Vïå Soác lïn tûác võ, lêëy hiïåu cuä laâ Vïå Huïå Cöng röìi àem vaâng
baåc chêu baáu trong kho naåp cho Tïì àïí àïën ún.
     Tïì Tûúng Cöng noái:
      - Bùæt àùång Kiïìm Mêu laâ cöng cuãa Löî Hêìu, vêåy nûúác Löî phaãi
liïång thiïn-lnïíu chl cho Thiïn tûã nhaâ Chu àûúåc hûúáng cöng àêìu.
     Noái röìi chia hai cuãa êëy cho Löî, laåi khiïën Vïå hêìu thu goáp caác
baáu vêåt khaác thûúãng cho Töëng, Trêìn, Saái.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       184

    Sau khi múã tiïåc àaäi àùçng, caác chû hêìu lêìn lûúåt keáo quên vïì.
    Tïì tûúng Cöng vïì àïën Kinh Àö loâng rêët lo lùæng. Buång baão daå:
Thùæng Kiïìm Mêu thò chùèng noái laâm chi, nay laåi thùæng caã binh
thiïn triïìu laâ àiïìu àaáng ngaåi. Vua Chu ùæt cûã binh sang vêën töåi, ta
nïn àïì phoâng trûúác thò hún.
     Nghô röìi liïìn sai Liïn Xûáng laâm Chaánh-tûúáng Quaãn Chñ Phuã
laâm Phoá tûúáng àem binh ra àöìn truá núi àêët Quyá-chêu àïí trêën giûä
mùåt Àöng-Nam.
    Hai tûúáng vêng lïånh, kiïím-àiïím binh maä keáo ài.
    Nhûng trong lûác baái biïåt, hai tûúáng têu vúái Tïì Tûúng Cöng:
     - Têu Chuáa cöng, viïåc àöìn truá núi biïn aãi laâ möåt cöng lao cûåc
nhoåc cêìn phaãi coá haån kyâ àïí quên sô khöëi naãn loâng vò buöìn chaán.
    Tïì Tûúng Cöng àang ngöìi ùn dûa hêëu, nghe têu, àaáp vöåi :
    - Àïën muâa dûa hêëu nùm sau ta seä cho ngûúâi ra thay.
    Hai tûúáng cuái laåy giaä tûâ.
     Thaáng ngaây thùæm thoaát tröi, tröi trïn sûå mong chúâ cuãa àoaân
lñnh xa nhaâ, göëi tuyïët maân sûúng, núi chöën biïn cûúng laånh leão.
     Röìi, muâa dûa àïën, àoaân quên biïn khu khoùæc khoaãi mú ûúác
àûúåc höìi hûúng, maâ tin vua biïìn biïåt khöng thêëy àïën.
     Hai tûúáng Liïn Xûáng vaâ Quaãn Chñ Phuã cho ngûúâi vïì Kinh Àö
do thaám.
    Quên vïì baáo:
     - Chuáa cöng úã núi Cöëc Thaânh vui riïng vúái naâng Vùn Khûúng
àaä möåt thaáng nay chûa vïì triïìu.
    Liïn Xûáng nghe baáo nöíi giêån, noái:
      - Vûúng Cú àaä thaác, leä thò em gaái ta laâ Liïn Thõ àùång laâm phu
nhên, nhûng hön quên vö àaåo, àaä khöng àoaái tûúãng maâ laåi coân tiïëp
tuåc viïåc dêm loaån vúái Vùn Khûúng, thêåt laâ quaá lùæm. Thên ta cûåc
nhoåc àöìn truá núi biïn thuây biïët bao giúâ múái àûúåc vïì triïìu?
    Quaãn Chñ Phuã noái:
     - Chuáa cöng àaä hûáa vúái ta, àïën muâa dûa hêëu cho ngûúâi àïën
thay, vêåy ta laâm súá vïì triïìu nhùæc laåi. Nïëu Chuáa cöng boã qua,
chûâng êëy loâng quên sanh oaán, ta seä tuây cú ûáng biïën.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      185

     Liïn Xûáng khen phaãi, sai ngûúâi àem súá vïì Kinh trònh têëu.
     Tïì Tûúng Cöng xem súá, nöíi giêån mùæng lúán:
     - Viïåc binh dúâi àöíi laâ quyïìn cuãa ta, cúá sao laåi àûúåc xin?
     Noái röìi ra lïånh cho ngûúâi dêng súá trúã vïì noái laåi vúái hai tûúáng
chúâ àïën muâa dûa nùm sau nûäa seä àõnh liïåu.
     Liïn Xûáng àûúåc tin, mùåt giêån hêìm hêìm, noái vúái Quaãn Chñ
Phuã:
     - Hön quên vö àaåo àaä khöng giûä lúâi hûáa, ta haá laåi àem thên
trung thaânh vúái keã thêët tñn sao. YÁ ta muöën thñ quên lêåp vua khaác,
tûúáng cöng liïåu leä naâo?
     Quaãn Chñ Phuã noái:
      - Nïëu muöën thñ Tïì Tûúng Cöng trûúác hïët phaãi àõnh ngûúâi thay
thïë. Cöng Tön Vö Tri laâ con cuãa Di Troång Niïn, thuöåc doâng thûá.
Trong luác Tiïn quên coân söëng rêët mûåc yïu mïën Vö Tri. Tûâ ngaây
Chuáa cöng lïn ngöi coá sûå xñch mñch, nïn àem loâng oaán gheát.
     Liïn Xûáng hoãi:
     - Taåi sao coá sûå xñch mñch êëy?
     Quaãn Chñ Phuã noái:
     - Nguyïn trûúác kia Vö Tri úã trong cung hay caäi nhau vúái Tïì
Tûúng Cöng. Möåt höm Vö Tri nöíi giêån àaá Tïì Tûúng Cöng ngaä
xuöëng ghïë. Laåi möåt höm noå, Vö Tri tranh vúái quan Àaåi phu Ung
Lêîm ài trûúác nïn Tïì Tûúng Cöng rêët gheát. Töi xem yá Vö Tri muöën
mûu loaån, ngùåt khöng ai giuáp sûác, nay ta viïët thû vïì nhúâ Vö Tri
laâm nöåi ûáng thò viïåc caã ùæt nïn.
     Liïn Xûáng noái:
     - Thïë thò nïn thûâa cú höåi naâo maâ thûåc hiïån yá àõnh.
     Quaãn Chñ Phuâ noái:
     - Tïì Tûúng Cöng laâ ngûúâi gioãi binh phaáp, nhûng tñnh laåi ûa
sùn bùæn, vêåy phaãi duå coåp ra khoãi hang thò múái trõ nöíi. Ta cûá chúâ
dõp naâo Tïì Tûúng Cöng ra ngoaâi laâ haânh sûå.
     Liïn Xûáng noái:
     - Em gaái töi laâ Liïn thõ, bõ thêët suãng, lêu nay cuäng rêët oaán
gheát Tïì Tûúng Cöng, bêy giúâ viïët thû dùån Vö Tri tû thöng vúái Liïn


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        186

Thõ, luác naâo Tïì Tûúng Cöng ài sùn bùæn phaãi lêåp tûác cho chuáng ta
biïët.
    Quaãn Chñ Phuã khen phaãi beân viïët thû sai ngûúâi àem àïën cho
Vö Tri.
     Thû êëy nhû vêìy:
      Tiïn quên ngaây trûúác rêët yïu mïën Cöng Tön, thïë maâ nay Tïì
Tûúng Cöng yã mònh quyïìn theo khöng kïí mònh anh em töåc hoå. Vaã
laåi, Tïì Tûúng Cöng laåi laâ möåt hön quên dêm loaån, trong boã bï viïåc
triïìu chñnh, ngoaâi khöng nghô àïën lûúng dên. Chuáng töi ài àöìn truá
suöët caã nùm àaä khöng ngoá ngaâng àïën laåi coân traách cûá. Loâng quên
rêët oaán hêån muöën khúãi loaån, ngùåt chûa coá dõp. Nïëu nay Cöng Tön
àöìng loâng vúái chuáng töi phïë boã hön quên, thêåt laâ möåt dõp töët.
Trong cung laåi coá Liïn Thõ, coá thïí giuáp Cöng Tön laâm nöåi ûáng
àûúåc. Xin chúá boã qua.
     Cöng Tön Vö Tri àûúåc thû, loâng mûâng khêëp khúãi , vöåi viïët thû
phuác àaáp:
     Loâng trúâi àaä chaán gheát hön quên nïn múái xui tûúáng quên nghô
àïën viïåc êëy. Töi xin thaânh têm hiïåp lûåc, vaâ luác naâo coá dõp, seä tin
cho tûúáng quên hay.
     Àoaån Vö Tri cho ngûúâi vaâo cung baân tñnh vúái Liïn Thõ, laåi hûáa
vúái Liïn Thõ rùçng: Nïëu chiïëm àûúåc ngai vaâng seä lêëy Liïn Thõ laâm
phu nhên.
     Liïn Thõ mûâng lùæm.
     Muâa àöng nùm êëy, Tïì Tûúng Cöng sùæp àùåt àïën nuái Böëi Kyâ núi
àêët Cö Phêìn àïí sùn bùæn.
     Liïn Thõ hay tin, sai ngûúâi noái laåi vúái Cöng Tön Vö Tri.
    Cöng Tön Vö Tri liïìn viïët möåt mêåt thû, àûa ra biïn giúái cho
Liïn Xûáng heån ngaây khúãi sûå.
     Liïn Xûáng baân vúái Quaãn Chñ Phuâ:
      - Hön quên ài sùn bùæn, trong nûúác khöng coá ai boån ta keáo binh
vïì thùèng Tïì Àö maâ lêåp Cöng Tön lïn ngöi cho röìi.
     Quaãn Chñ Phuã noái:
     - Tuy Tïì Tûúng Cöng laâ möåt hön quên dêm loaån, song coá liïn
kïët vúái caác chû hêìu, vaâ caác chû hêìu cuäng hïët loâng tûúng trúå. Nïëu
àïí hön quên coân söëng, viïån binh nûúác ngoaâi vïì àaánh chuáng ta cûå

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      187

sao laåi. Chi bùçng phuåc binh maâ giïët quaách ài, röìi sau seä tön Vö Tri
lïn cuäng chùèng muöån.
        Hai tûúáng baân baåc xong, keáo binh sang àêët Cö Phêìn phuåc sùén.
     Chó mêëy ngaây sau, Tïì Tûúng Cöng sùæm sûãa xe giaá, dêîn àoaân
ngûå lêm quên cuâng hai viïn cêån tûúáng laâ Thaåch Chi Phên Nhû vaâ
Maånh Dûúng theo hêìu, cuâng nhau àïën nuái Böëi Kyâ.
     Caånh nuái Böëi Kyâ rêët àeåp, coá khe, coá suöëi hai bïn àaá dûång chêåp
chöìng, rûâng cêy rêåm raåp.
   Tïì Tûúng Cöng truyïìn àöët lûãa úã hai bïn ven rûâng àïí döìn caác
muöng thuá vaâo giûäa maâ sùn bùæn.
    Lûãa chaáy rêìn rêìn, gioá reo vi vuát, nhûäng loaâi àiïíu thuá súå lûãa
bay nhaãy taán loaån.
        Vua töi àûúåc möåt dõp tröí taâi xaå kñch.
     Böîng tûâ núi ven rûâng möåt con quaái vêåt xuêët hiïån, hònh dung
kyâ dõ, to bùçng con trêu, nûäa giöëng coåp nûäa giöëng heo, chaåy àïën
trûúác mùåt Tïì Tûúng Cöng röìi dûâng laåi.
        Tïì Tûúng Cöng quay laåi, goåi Maånh Dûúng baão:
        - Ngûúi haäy bùæn con quaái vêåt àoá cho ta.
      Maånh Dûúng, tay ruát tïn, mùæt nhòn chùm chùm con quaái vêåt
àoá, röìi noái to:
        - Têu Chuáa cöng con quaái vêåt naây giöëng Cöng tûã Baânh Sinh
quaá!
        Tïì Tûúng Cöng noái:
        - Baânh Sinh àaä chïët, sao coân daám àïën àêy phaåm giaá.
        Noái röìi giêåt lêëy cung tïn, bùæn möåt muäi.
        Quaái vêåt kia neá tïn.
        Tïì Tûúng Cöng bùæn luön ba phaát maâ vêîn khöng truáng.
      Böîng quaái vêåt àûáng dêåy, ài hai chên nhû ngûúâi, laåi khoác loác
rêët thï thaãm.
     Tïì Tûúng Cöng caã ngûúâi rúãn öëc, teá nhaâo xuöëng xe, trúåt chên
rúi ra möåt chiïëc giaây.
        Quaái vêåt chaåy àïën tha chiïëc giaây biïën mêët.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       188

    Keã taã hûäu vöåi chaåy àïën àúä Tïì Tûúng Cöng lïn xe, röìi phoâ vïì ly
cung núi Cö Phêìn an nghó.
     Àïm êëy, Tïì Tûúng Cöng loâng noáng nhû àöët, khöng laâm sao
nguã àûúåc, laåi bõ trùåc chên, àau nhûác vö cuâng, múái baão Maånh
Dûúng àúã mònh ài laåi trong phoâng cho thû thaã.
   Nhòn laåi, thêëy mêët möåt chiïëc giaây, Tïì Tûúng Cöng cho àoâi Àöì
Nhên Phñ laâ keã hêìu cêån vaâo, hoãi:
     - Sao giaây ta chó coân möåt chiïëc thïë naây?
     Àöì Nhên Phñ têu:
     - Têu Chuáa cöng, luác Chuáa cöng bõ teá, chiïëc giaây vùng ra, con
quaái vêåt ngoaåm lêëy tha ài mêët.
     Tïì Tûúng Cöng caã giêån heát:
     - Ngûúi giûä viïåc y quan, thïë maâ àïí con quaái vêåt àoá tha mêët
chiïëc giaây cuãa ta, maâ ngûúi vêîn coân söëng sao?
     Noái xong ruát roi da àaánh böí vaâo lûng Àöì Nhên Phñ.
     Àaánh àïën maáu chaãy dêìm dïì múái chõu thöi.
     Àöì Nhên Phñ vûâa khoác loác, vûâa bûúác ra cûãa.
     Böîng gùåp Liïn Xûáng ài vúái hai ngûúâi tuây tuâng àïën àoá maâ
thaám thñnh.
     Thêëy Àöì Nhên Phñ, Liïn Xûáng liïìn thöåp ngûåc, hoãi:
     - Hön quên hiïån giúâ úã àêu?
    Àöì Nhên Phñ ngaåc nhiïn khöng hiïíu Liïn Xûáng àang trêën núi
biïn thuây, sao laåi àïën àêy taác loaån, beân hoãi:
     - Sao tûúáng quên laåi àïën àêy vaâ coá yá gò àoá ?
     Liïn Xûáng noái:
     - Ta quyïët giïët àûáa hön quên àïí àem laåi haånh phuác cho baá
taánh. Ngûúi àûâng coá nhiïìu lúâi, haäy noái mau.
     Liïn Xûáng vûâa noái, vûâa giú àao muöën cheám.
     Àöì Nhên Phñ caã súå noái:
     - Töi vûâa bõ hön quên àaánh möåt trêån, thõt coân sûng, maáu coân
chaãy àêy. Xin tûúáng quên tha chïët cho töi àïí töi laâm nöåi ûáng cho.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     189

     Liïn Xûáng xem laåi thêëy Àöì Nhên Phñ aáo quêìn lem luöëc nhûäng
vïåt maáu, múái tin lúâi, vaâ dùån:
    - Haäy vaâo xem hön quên nguã úã àêu, röìi ra baáo vúái ta lêåp tûác.
      Noái xong, quay laåi goåi Quaãn Chñ Phuã baão dêîn quên sô thùèng
vaâo ly cung.
      Àöì Nhên Phñ vaâo khoãi cûãa gùåp Thaåch Chi Phên Nhû liïìn kïí
laåi chuyïån Liïn Xûáng khúãi loaån.
    Hai ngûúâi dùæt nhau àïën baáo cho Tïì Tûúng Cöng hay.
    Tïì Tûúng Cöng caã súå, chûa biïët tñnh leä naâo, Àöì Nhên Phñ têu:
     - Viïåc àaä quaá gêëp, xin Chuáa cöng cho möåt ngûúâi giaã Chuáa
cöng, liïìu chïët thay maång nùçm trïn giûúâng, coân Chuáa cöng lo êín
nuáp sau cûãa , may coá cú höåi thoaát naån.
    Maånh Dûúng noái:
     - Töi mang ún Chuáa cöng rêët troång, nay nguyïån liïìu mònh
chïët thïë.
    Noái röìi treâo lïn giûúâng, nùçm ngoaãnh mùåt vaâo trong.
      Tïì Tûúng Cöng cúãi aáo cêím baâo khoaác lïn mònh Maånh Dûúng
röìi leãn ra phña sau maâ tröën.
    Thêëy Àöì Nhên Phñ khöng theo mònh, Tïì Tûúng Cöng hoãi:
    - Ngûúi khöng ài tröën sao?
    Àöì Nhên Phñ têu:
    - Töi phaãi hiïåp sûác vúái Thaåch Chi Phên Nhû àïí cûå àõch.
    Tïì Tûúng Cöng nhòn Àöì Nhên Phñ noái:
    - Lûng cuãa ngûúi àau nhû thïë maâ khöng ngaåi sao?
    - Dêîu chïët coân chûa tiïëc thò caái àau àoá àêu àaáng keã.
    Tïì Tûúng Cöng than daâi:
    - Öi! Ngûúi quaã laâ àêëng trung thêìn, tiïëc rùçng ta àaä khöng coá
con mùæt nhêån xeát.
    Àöì Nhên Phñ baão Phên Nhû cêìm dao àûáng chêån núi cûãa.
    Luác êëy Liïn Xûáng cuäng vûâa phaá àûúåc cûãa ngoaâi, öì aåt bûúác vö.
   Àöì Nhên Phñ xöëc àïën toan cheám, nhûng Liïn Xûáng àaä leå tay
àêm möåt gûúm loâi ruöåt, nhaâo xuöëng àêët chïët ngay.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         190

   Phên Nhû thêëy vêåy nhaäy túái cuäng bõ Liïn Xûáng vúát cho möåt
gûúm, àêìu lòa khoãi cöí.
     Giïët xong hai viïn cêån vïå , Liïn Xûáng bûúác àïën bïn giûúâng
nguã cuãa Tïì Tûúng Cöng, khöng thêëy boån cêån vïå àêu caã, chó thêëy
möåt ngûúâi nùçm àùæp cêím baâo sau bûác maân thïu. Ngúä àoá laâ Tïì
Tûúng Cöng, Liïn Xûáng liïìn vung gûúm cheám möåt nhaát, àêìu vùng
ra khoãi göëi.
     Liïn Xûáng lûúåm àêìu lïn xem, thêëy khöng rêu, biïët mònh àaä
lêìm, vöåi khiïën quên luåc laåo khùæp núi.
     Khi ra àïën phoâng sau, Liïn Xûáng bùæt gùåp möåt chiïëc giaây thïu
boã núi cûãa hêåu. Chiïëc giaây êëy chñnh laâ chiïëc giaây maâ con quaái vêåt
àaä tha ài. Vò vêåy ai cuäng tin laâ Cöng tûã Baânh Sinh baáo oaán.
    Tröng thêëy chiïëc giaây, Liïn Xûáng nghi Tïì Tûúng Cöng nuáp
àêu àêy vöåi phaá cûãa bûúác ra.
     Quaã thêåt, luác àoá Tïì Tûúng Cöng àang nuáp úã xoá cûãa.
     Liïn Xûáng nùæm cöí, àeâ xuöëng àêët, heát lúán:
      - Hön quên dêm loaån! Mi khöng kïí àïën sûå nghiïåp Tiïn quên,
gêy nïn nhiïìu töåi aác, khiïën dên chuáng lêìm than khöí súã. Khöng
nghe lúâi cha daåy khinh boã viïåc cöng êëy laâ bêët hiïëu, gian dêm vúái
em gaái mònh, àoá laâ phi nghôa, bùæt ngûúâi ài àöìn thuá röìi sai ûúác, àoá
laâ böåi tñn, cêåy sûác maånh, giïët oan moåi ngûúâi àoá laâ bêët nhên. Caã
nhên nghôa, hiïëu, tñn àïìu phaåm phaãi, dêìu ta coá phên thêy mi laâm
mêëy maãnh cuäng vêîn chûa àïìn àûúåc töåi.
    Noái xong, chùåt Tïì Tûúng Cöng ra laâm hai khuác, röìi cuâng vúái
Quaãn Chñ Phuã keáo quên trúã vïì Tïì àö.
     Cöng Tön Vö Tri hay tin múã cûãa thaânh nghïnh tiïëp.
     Hai tûúáng vaâo thaânh tön Cöng Tön Vö Tri lïn kïë võ.
     Cöng Tön Vö Tri lêåp Liïn Thõ laâm phu nhên phong Liïn Xûáng
laâm Chaánh Khanh, Quaãn Chñ Phuã laâm aá khanh coân caác quan Àaåi
phu àïìu giûä nguyïn chûác.
     Triïìu thêìn tuy khöng ai phaãn àöëi nhûng ñt ai khêm phuåc.
      Riïng coá Ung Lêîm, trûúác kia vò coá töåi daânh ài trûúác vúái Vö Tri
nïn nay cuái laåy xin löîi, coân Cao Quöëc laâ ngûúâi coá thên thïë nhêët taåi
triïìu, caáo bõnh khöng vaâo chêìu.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  191

     Vö Tri lïn ngöi àûúåc mêëy höm, thò Quaãn Chñ Phuã khuyïn Vö
Tri nïn treo baãng cêìu ngûúâi hiïìn ra giuáp nûúác, laåi tiïën cûã ngûúâi
chaáu hoå cuãa mònh laâ Quaãn Di Ngö, yïu cêìu Vö Tri thu duång àïí
chung lo viïåc triïìu chñnh.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                     192




                                HÖÌI 13

         GIÛÄ LÚÂI HÛÁA, THUÁC NHA TIÏËN QUAÃN TROÅNG
          LÊÅP MÛU CAO, TAÂO QUÚÁI THÙÆNG BINH TÏÌ


    Thêëp Bùçng qua àïën nûúác Löî, vaâ dêng thû cho Löî Trang Cöng.
    Löî Trang Cöng vöåi vaä cho àoâi Thi Baá àïën, noái:
      Ngaây trûúác vò ta khöng nghe lúâi ngûúi nïn múái bõ thua, nay
binh lao maä liïåt, Tiïíu Baåch laåi coân sai Baão Thuác Nha àem quên
àïën biïn giúái, àoâi naåp Cöng tûã Cuã nûäa. Nay chó coá hai àûúâng. Möåt
laâ giïët Cöng tûã Cuã, hai laâ quyïët söëng chïët vúái Tïì möåt phen, yá
khanh liïåu thïí naâo?
    Thi Baá noái:
     - Tiïíu Baåch múái lêåp lïn maâ àûúåc loâng quên mïën phuåc. Àaánh
möåt trêån núi Kiïìu Thúâi, ta àaä thêëy roä Tiïíu Baåch taâi trñ hún Cöng
tûã Cuã nhiïìu . Nïëu vò tònh maâ baão Vïå Cöng tûã Cuä, e nûúác Löî phaãi
lêm nguy. Coân giïët Cöng tûã Cuã àïí baão vïå nûúác Löî, laåi töín thûúng
àïën tònh nghôa. Hai viïåc rêët khoá tñnh.
    Löî Trang Cöng suy nghô möåt luác röìi hoãi:
    - Khanh coá caách gò tñnh cho song toaân chùng?
    Thi Baá noái:
    - Àaânh phaãi hy sinh Cöng tûã Cuã vêåy.
    Löî Trang Cöng ûáa nûúác mùæt, ruöåt xoát nhû baâo.
   Luác bêëy giúâ Cöng tûã Cuã, Quaãn Di Ngö vaâ Thiïåu Höët àang úã taåi
Sanh Dêåu.
     Löî Trang Cöng sai Cöng tûã Yïën àem binh àïën giïët Cöng tûã Cuã
bùæt Quaãn Di Ngö vaâ Thiïåu Höët boã vaâo tuâ xa.
    Thiïåu Höët thêëy vêåy than rùçng:
     - Laâm con nïn vò cha meå maâ chïët, laâm töi nïn vò Chuáa maâ hy
sinh, êëy múái phaãi àaåo. Nay Cöng tûã Cuã àaä chïët thò Höët nêëy coân
söëng maâ laâm chi.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      193

     Noái röìi àêåp àêìu vaâo möåt cêy cöåt maâ tûå vêån.
     Quaãn Di Ngö noái:
    - Nïëu Thiïåu Höët àaä liïìu chïët theo Chuáa, thò ta cuäng nïn vò
Chuáa maâ giûä thên naây laåi, àïí coá ngaây minh oan cho Chuáa ta.
     Noái röìi boá tay chõu troái maâ vaâo tuâ xa.
     Cöng tûã Yïën giaãi Quaãn Di Ngö vïì triïìu.
     Thi Baá thêëy Quaãn Di Ngö liïìn têu vúái Löî Trang Cöng:
      - Cöng tûã Cuã àaä chïët, leä ra Quaãn Di Ngö phaãi vò Chuáa vaâ buöìn
rêìu, nhûng töi tröng sùæc mùåt cuãa va vêîn tûúi tónh nhû thûúâng, toã
rùçng va khöng súå nûúác Tïì bùæt vïì giïët. Nïëu Tïì àaä khöng giïët ùæt
duâng va, maâ va laâ möåt nhên taâi coá thïí àöì vûúng, àõnh baá àûúåc. Vêåy
xin Chuáa Cöng lûu laåi maâ duâng.
     Löî Trang Cöng noái Quaãn Di Ngö laâ keã thuâ cuãa Tiïíu Baåch, leä
naâo Tiïíu Baåch laåi chõu duâng?
     Thi Baá noái:
     - Möåt öng vua chñ lúán, biïët mûu àöì àaåi sûå seä khöng vò möåt tû
thuâ nhoã moån maâ giïët ài möåt nhên taâi. Nïëu Chuáa cöng khöng muöën
duâng, xin àem giïët ài röìi traã xaác laåi cho Tïì múái khoãi lo vïì sau.
     Löî Trang Cöng coân àang duå dûå, Thêìp Bùçng vöåi quyâ têu:
      - Quaãn Di Ngö trûúác kia àaä bùæn Chuáa cöng, Chuáa cöng töi
muöën tûå tay mònh giïët chïët múái haã loâng. Nay nïëu quñ quöëc àem
giïët ài, röìi traã xaác laåi, ùæt Chuáa cöng töi seä khöng nguöi àûúåc giêån.
     Löî Trang Cöng giïët Cöng tûã Cuã cöët laâm haâi loâng nûúác Tïì, nay
sûá nûúác Tïì toã yá nhû thïë, nïn khöng daám giïët Quaãn Di Ngö, beân
truyïìn àem Quaãn Di Ngö, giao cho sûá Tïì giaãi vïì nûúác.
     Thêëp Bùçng laänh tuâ xa, röìi baái biïåt lui vïì.
     Ngöìi trong tuâ xa, Quaãn Di Ngö àoaán biïët àoá laâ mûu cuãa Baão
thuác Nha muöën cûáu mònh. Song laåi súå Thi Baá ùn nùn cho ngûúâi
àuöíi theo bùæt giïët ài, nïn noáng loâng, muöën cho quên sô mau mau
vûúåt qua khoãi biïn giúái Löî.
     Quaãn Di Ngö beân àùåt ra baâi haát cho vui maâ quïn cûåc nhoåc, àïí
ài cho mau.
     Baâi haát nhû vêìy:
     Thûúng chim höìng höåc mùæc löìng

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       194

     Ngoaâi kia baát ngaát chêåp chöîng nuái non
     Têëm loâng son
     Daå khöng moân
     Rûâng cêy coân àoá, chim caâng ûúác mong
     Maân vuä truå, thu phong man maác
     Kiïëp haãi höì, mêy baåc lûãng lú
     Löìng son cuãa kñn bêy giúâ
     Ngaây mai ai biïët maâ ngúâ ngaây mai.
   Thûåc vêåy nhúâ baâi haát êëy maâ quên sô quïn caã mïåt nhoåc ài rêët
mau khöng mêëy luác qua khoãi biïn giúái nûúác Löî.
      Löî Trang Cöng sau khi àaâm luêån vúái Thi Baá, ùn nùn höìi hêån,
vöåi sai Cöng Tûã Yïën àem quên àuöíi theo àïí bùæt Quaãn Di Ngö laåi,
nhûng theo khöng kõp, àaânh phaãi trúã vïì.
     Quaãn Di Ngö ngûúác mùåt lïn trúâi cûúâi lúán, noái :
     - Maång ta chùæc àùång söëng röìi.
    Khi ài túái àêët Àûúâng Phuå, Baão Thuác Nha àaä chúâ sùén núi àoá àïí
nghïnh tiïëp.
     Vûâa thêëy mùåt Quaãn Di Ngö, Thuác Nha mûâng rúä chaåy àïën múã
tuâ xa àûa Quaãn Di Ngö ra.
     Quaãn Di Ngö noái:
     - Chûa coá quên maång sao laåi múã tuâ xa.
     Baão Thuác Nha noái:
     - Khöng hïì chi, töi seä tiïën cûã öng vúái Tïì Hêìu. Öng àaä quïn lúâi
hûáa cuãa chuáng ta ngaây trûúác röìi sao?
     Quaãn Di Ngö noái:
      - Laâm sao maâ quïn àûúåc. Nhûng trûúác kia khaác, nay khaác. Töi
vúái Thiïåu Höët phoâ Cöng tûã Cuã maâ chùèng laâm nïn viïåc, laåi khöng
troån tiïët laâm töi, coân mùåt muäi naâo daám chõu ún keã àõch!
     Baão Thuác Nha noái:
     - Cêu chêëp nhûäng viïåc nhoã nhùåt khöng thïí thaânh danh àûúåc,
cuäng nhû khöng nhêîn nhuåc àûúåc nhûäng tiïëng xêëu nhoã nhen,
chùèng bao giúâ laâm nïn àaåi sûå. Öng coá taâi trõ thiïn haå nhûng chûa

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   195

gùåp thúâi, coân chuáa töi laâ möåt ngûúâi àaåi lûúång, nhûng thiïëu ngûúâi
giuáp. Nïëu öng khöng tõ hiïìm phoâ chuáa töi, chùèng khaác naâo nhû cêy
nûúác gùåp nhau, dûång nïn nghiïåp baá, oai danh lûâng lêîy trong thiïn
haå, àïí tiïëng muön àúâi, thêåt laâ quñ hoáa.
    Quaãn Di Ngö laâm thinh nhû àang suy nghô àiïìu gò.
      Baão Thuác Nha múã troái, dùæt Quaãn Di Ngö vaâo nhaâ Cöng quaán
àaäi àùçng, röìi cêìm Quaãn Di Ngö úã laåi núi Àûúâng Phuå, möåt mònh trúã
vïì triïìu ra mùæt Tïì Hoaân Cöng, têu rùçng:
    - Töi vïì àêy àïí chia buöìn vaâ àöìng thúâi cuäng chia vui vúái Chuáa
cöng.
    Tïì Hoaân Cöng hoãi:
    - Coá viïåc gò buöìn, vui ta chûa hïì biïët?
    Baão Thuác Nha noái:
    - Viïåc buöìn laâ Cöng tûã Cuã, anh ruöåt cuãa Chuáa cöng àaä boä
mònh. Biïët rùçng vò nûúác bêët àùæc dô phaãi àïí Cöng tûã Cuã chïët, nhûng
tònh cöët nhuåc khöng thïí khöng buöìn!
    Tïì hoaân Cöng nghe noái thúã daâi.
    Baão Thuác Nha noái tiïëp:
     - Coân viïåc vui laâ Quaãn Di Ngö chûa chïët, vaâ àaä àûúåc àûa vïì
nûúác Chuáa cöng seä gùåp àûúåc möåt nhên taâi leä naâo laåi chùèng vui.
    Tïì Hoaân Cöng noái:
      - Quaãn Di Ngö bùæn ta möåt muäi tïn, hiïån nay muäi ten êëy ta coân
giûä, loâng oaán hêån chûa nguöi, leä naâo ta laåi duâng va àûúåc sao?
    Baão Chuác Nha noái:
     - Laâm töi thò ai cuäng phaãi hïët loâng vò Chuáa. Quaãn Di Ngö bùæn
Chuáa cöng laâ vò luác àoá Quaãn Di Ngö phoâ Cöng tûã Cuã, trong loâng
chó biïët coá Cöng tûã Cuã maâ khöng biïët àïën Chuáa cöng. Nay Chuáa
cöng duâng Quaãn Di Ngö, thò Quaãn Di Ngö laåi vò Chuáa cöng maâ bùæn
thiïn haå. Chñnh nhûäng keã nhû thïë múái àaáng laâ trung thêìn.
     Tïì Hoaân Cöng tûúi ngay neát mùåt, nhû hiïíu àûúåc sûå kyâ diïåu
cuãa loâng ngûúâi, noái:
    - Nïëu khanh khöng noái, thò ta àaä nghô àïën àiïìu oaán hêån nhoã
nhen maâ quïn caã àaåi sûå.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        196

     Baão Thuác Nha caã mûâng cuái laåy lui ra, àïën àoán Quaãn Di Ngö,
múâi vïì tû dinh maâ baân baåc.
    Tïì Hoaân Cöng nghõ thûúãng caác cöng thêìn àaä coá cöng vúái nûúác,
phong cho Cao Quöëc laâm chûác Thïë Khanh, vaâ Baão Thuác Nha laâm
Thûúång khanh, laåi muöën giao hïët viïåc triïìu chñnh cho Baão Thuác
Nha.
        Baão Thuác Nha têu:
      - Chuáa cöng ban ún cho töi àûúåc no êëm thò cuäng àuã röìi, coân
viïåc trõ nûúác, taâi töi thêåt khöng àuã .
        Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Ta hiïíu taâi àûác cuãa khanh lùæm, khanh chúá khiïm nhûúång
laâm chi.
        Baão Thuác Nha noái:
      - Chuáa cöng biïët töi laâ ngûúâi kñnh cêín, coá thïí giûä àuáng böín
phêån cuãa mònh chûá khöng phaãi coá taâi chñnh trõ. Taâi chñnh trõ phaãi
laâ keã nhòn xa thêëy röång, trïn hiïíu loâng vua, dûúái roä buång dên, biïët
sûác mònh, lûúång sûác àõch, luác thaái bònh cuäng nhû cún nguy biïën,
àuã sûác laâm chuã àûúåc mònh maâ àiïìu khiïín cöng viïåc. Nhûäng àiïìu àoá
töi khöng thïí coá àûúåc.
        Tïì Hoaân Cöng nghe noái móm cûúâi, bûúác àïën bïn Thuác Nha hoãi
nhoã:
    - Ngûúâi maâ khanh vûâa noái àïën, trong àúâi naây coá thïí coá àûúåc
chùng?
        Baão Thuác Nha noái:
     - Coá Ngûúâi àoá àang úã trong nûúác chuáng ta. Nïëu Chuáa cöng xeát
thêëy cêìn ngûúâi nhû vêåy thò àaä sùén coá Quaãn Di Ngö.
        Tïì Hoaân Cöng noái:
        - Taâi Quaãn Di Ngö laåi hún khanh àûúåc sao?
        Baão Thuác Nha noái:
      - Coá nùm àiïìu töi khöng bùçng àûúåc Quaãn Di Ngö: Thûá nhêët
röång raäi mïìm moãng, ra ún vúái dên, töi khöng bùçng àûúåc Thûá hai:
lêëy trung tñn maâ mua loâng baá taánh, töi khöng bùçng àûúåc. Thûá ba:
trõ nûúác khöng sai giïìng möëi, töi khöng bùçng àûúåc. Thûá tû: chïë lïî
nghôa ra khùæp böën phûúng, töi khöng bùçng àûúåc. Thûá nùm: cêìm


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     197

duâi thùèng àûáng giûäa ba quên giuåc loâng quên sô, töi khöng bùçng
àûúåc.
     Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Nïëu Quaãn Di Ngö laâ keã coá taâi thò khanh àoâi vaâo yïët kiïën, àïí
ta xem thû taâi hoåc vêën cuãa Quaãn Di Ngö àïën bûåc naâo?
     Baão Thuác Nha noái:
     - Ngûúâi heân khöng daám gêìn guäi vúái keã sang, keâ sú khöng daám
saánh vúái ngûúâi thên. Nïëu Chuáa cöng muöën duâng Quaãn Di Ngö thò
phaãi cho va laâm àïën chûác Tûúáng Quöëc, àöëi àaäi nhû sû phuå, thò con
ngûúâi taâi êëy múái àem hïët súã nùng cuãa mònh maâ hiïën cho Chuáa
cöng àûúåc.
     Tïì Hoaân Cöng noái:
    - Theo yá cuãa khanh thò ta phaãi laâm caách naâo àïí triïåu Quaãn Di
Ngö?
     Baão Thuác Nha noái:
     - Quaãn Di Ngö laâ bêåc phi thûúâng trong thiïn haå. Caác bêåc Tiïn
Vûúng thuúã xûa muöën àûúåc ngûúâi hiïìn phaãi thên haânh àem lïî vêåt
àïën cêìu. Luác ngûúâi hiïìn àaä vïì triïìu thò phaãi àïí ùn chung möåt baân,
ngöìi chung möåt chiïëu. Xin Chuáa cöng haäy noi gûúng êëy àïí thiïn
haå thêëy Chuáa cöng laâ ngûúâi biïët quñ keã hiïìn sô.
      Tïì Hoaân Cöng nghe lúâi, àoâi quan Thaái Böëc àïën hoãi ngaây laânh,
röìi thên haânh ài àoán Quaãn Di Ngö.
     Baão Thuác Nha tin cho Quaãn Di Ngö biïët trûúác àïí nghinh àoán.
      Tïì Hoaân Cöng vaâ Quaãn Di Ngö cuâng ngöìi chung möåt xe maâ vïì
triïìu.
     Moåi ngûúâi àoán xem àöng àùåc, ai nêëy àïìu lêëy laâm laå luâng.
      Quaãn Di Ngö vïì àïën Kim Loan àiïån, phuåc laåy Tïì Hoaân Cöng,
vaâ têu:
     - Têu Chuáa cöng, töi laâ keã troång töåi, àaáng chïët, àûúåc Chuáa
cöng dung thûá àaä laâ may lùæm. Nay Chuáa cöng laåi nhoåc loâng ban ún
nûäa. Thêåt töi khöng biïët phaãi lêëy gò àïën àaáp cho xûáng àaáng.
     Tïì Hoaân Cöng noái:




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           198

    - Tiïn quên ta coá êm àûác rêët lúán, múái khiïën ta àûúåc gùåp
khanh. Vêåy khanh haäy vò ta maâ coá àöi lúâi chó giaáo, chùèng nhûäng ta
mang ún, maâ caã dên chuáng nûúác Tïì cuäng lêëy laâm vinh haånh.
    Noái xong, àúä Quaãn Di Ngö dêåy, múâi ngöìi núi chiïëc cêím-àön
bïn caånh.
     Quaãn Di Ngö suåp laåy röìi múái lïn ghïë ngöìi.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Nûúác Tïì ta vöën laâ möåt nûúác lúán, Tiïn quên ta laâ Hi Cöng àaä
laâm cho caác chû hêìu kñnh nïí. Àïën àúâi Tûúng Cöng chñnh lïånh bêët
thûúâng, àïën nöîi xêíy ra tai biïën. Nay ta vûâa múái lïn ngöi, loâng dên
chûa àõnh thïë nûúác chûa yïn, nay muöën cho nûúác maånh dên an
phaãi laâm àiïìu gò trûúác?
     Quaãn Di Ngö noái:
      - Lïî, nghôa, liïm, sô laâ böën àiïìu cöët yïëu àïí trõ nûúác. Nïëu thiïëu
möåt trong böën àiïìu àoá tai biïën seä xaãy ra. Nïëu caã böën àiïìu àoá khöng
coá, thò nûúác seä mêët.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Nïëu àaä coá böën àiïìu àoá thò duâng caách naâo maâ trõ dên?
     Quaãn Di Ngö noái:
     - Muöën trõ dên trûúác hïët phaãi yïu dên.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Muöën yïu dên phaãi laâm caách naâo?
     Quaãn Di Ngö noái:
     - Yïu dên phaãi daåy dên lêëy àaåo thên aái, chùm soác àúâi söëng
haâng ngaây cho dên, búát xêu giaãm thuïë, laâm cho dên giaâu. Hïî dên
giaâu tûác laâ nûúác maånh.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Dên giaâu, nhûng binh khñ, quên cuå trong nûúác thiïëu thöën thò
phaãi laâm sao?
     Quaãn Di Ngö àaáp:
      - Muöën àuã binh khñ, quên cuå thò hònh phaáp trong nûúác nïn àùåt
lïå cho chuöåc töåi: Töåi nùång cho chuöåc möåt caái tï giaáp, töåi nheå cho
chuöåc möåt caái quy thuêîn, töåi nhoã cho naåp kim khñ, töåi nghi thò tha


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       199

hùèn. Keã naâo tuång lyá tûúng àöëi thò bùæt nöåp möåt boá tïn röìi giaãi hoâa.
Laâm nhû thïë ùæt quên duång khöng thiïëu.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Àaä laâm nhû vêåy nhûng khöng àuã duâng thò phaãi laâm sao?
     Quaãn Di Ngö noái:
       - Khai moã, àuác tiïìn, nêëu nûúác bïí laâm muöëi, trûä haâng hoáa lêëy
laäi, cùæt ba trùm nhaâ nûä lûu cho caác khaách buön baán ài laåi tuå hoåp úã
àoá maâ àaánh thuïë. Nhû vêåy, cöng quyä phaãi àuã duâng.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Cuãa duâng àaä àuã, nhûng quên lñnh coân ñt, khöng àuã sûác maånh
thò laâm sao?
     Quaãn Di Ngö noái:
      - Quên khöng cêìn nhiïìu, chó cêìn tinh nhuïå. Maånh khöng vò
sûác, maâ cöët úã tinh thêìn. Do àoá, Chuáa cöng muöën coá binh maånh chó
cêìn giûã vûäng loâng quên, reân luyïån kyä thuêåt chiïën àêëu laâ àuã.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Binh thïë àaä maånh, coá nïn ài àaánh caác nûúác chû hêìu chùng?
     Quaãn Di Ngö àaáp:
      - Chûa nïn àaánh vöåi. Laâm chuã caác chû hêìu khöng phaãi àem
sûác maånh hùm doåa, maâ phaãi àem àaåo àûác ra chinh phuåc. Trûúác
hïët, phaãi àùåt mònh lïn möåt àõa võ chñnh àaáng àaä, sau seä duâng caái
àõa võ àoá maâ trêën an caác chû hêìu.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Laâm thïë naâo àïí àùåt mònh vaâo àõa võ chñnh àaáng?
     Quaãn Di Ngö àaáp:
     - Danh chaánh ngön thuêån laâ yá muöën cuãa moåi ngûúâi. Caác chû
hêìu àïìu coá böín phêån phaãi tuên vûúng maång. Vêåy trûúác tiïn, Chuáa
cöng phaãi kñnh troång nhaâ Chu vaâ bùæt caác chû hêìu cuäng phaãi kñnh
troång nhû mònh.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Röìi laâm thïë naâo àïí trêën an caác chû hêìu.
     Quaãn Di Ngö àaáp:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           200

     - Phaãi àem àaåo-àûác maâ giao hûäu vúái hoå. Àem têët caã caác àêët
àai àaä chiïëm àûúåc traã cho hoå àïí toã ra mònh khöng tham lam, laåi
àem lïî vêåt àïën khùæp núi cêìu ngûúâi hiïìn àem vïì nûúác maâ duâng.
Nûúác chû hêìu naâo bõ loaån tùåc, àem quên àïën cûáu. Laâm nhû vêåy
nûúác naâo khöng mïën phuåc.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Xûa nay àêët röång, dên àöng laâ biïíu hiïåu cho nûúác giaâu maånh
maâ khanh laåi baão khöng nïn àem quên lêën àêët giaânh dên thò laâm
sao cho nûúác huâng?
     Quaãn Di Ngö noái:
      - Àem sûác maånh chiïëm àêët cuäng chó chiïëm àûúåc möåt phêìn nhoã
naâo thöi, vò chiïëm röìi coân phaãi giûä, nïëu khöng àuã sûác giûä seä bõ mêët.
Coân àem àaåo àûác maâ chiïëm àùåt thò àùåt khöng cêìn phaãi giûä, do àoá
coá thïí chiïëm bao nhiïu cuäng àûúåc.
   Tïì Hoaân Cöng cuâng Quaãn Di Ngö noái chuyïån trong ba ngaây
àïm, maâ khöng biïët chaán.
     Tïì Hoaân Cöng lêëy laâm àùæc yá, phong cho Quaãn Di Ngö laâm Tïí
tûúáng.
     Quaãn Di Ngö tûâ chöëi khöng nhêån.
     Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Búãi ta muöën theo saách lûúåc cuãa khanh nïn phaãi duâng khanh
chêëp chaánh, cúá gò khanh laåi tûâ chöëi?
     Quaãn Di Ngö noái:
     - Khöng phaãi sûác möåt cêy göî coá thïí laâm nïn möåt nhaâ lúán,
khöng phaãi sûác möåt gioâng nûúác taåo nöîi möåt bïí caã. Nïëu Chuáa cöng
àaä coá chñ lúán thò nïn duâng àïën nùm kiïåt sô.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Nùm kiïåt sô êëy laâ ai? Taâi nùng nhû thïë naâo?
     Quaãn Di Ngö noái:
     - Coá taâi giao-thiïåp, biïët giûä lïî pheáp thò töi khöng bùçng Thêëp
Bùçng, xin cho Thêëp Bùçng laâm Àaåi Tû Hanh. Coá taâi khai khêín, biïët
caách tröìng troåt thò töi khöng bùçng Ninh Viïåt, xin cho Ninh Viïåt
laâm Àaåi Tû Àiïìn. Coá taâi luyïån têåp quên sô, khiïën cho ngûúâi ta
quïn chïët thò töi khöng bùçng Thaânh Phuã, xin cho Thaânh Phuã laâm


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      201

Àaåi Tû Maä. Coá taâi xûã àoaán, khiïën ngûúâi ta khoãi bõ haâm oan, thò töi
khöng bùçng Tên tu vö, xin cho Tên tu vö laâm Àaåi Tû Lyá. Coá tñnh
cûúng trûåc, thêëy àiïìu traái têët phaãi noái ngay, thò töi khöng bùçng
ÀöngQuaách Nha, xin cho Àöng Quaách Nha laâm Àaåi Giaám quan.
Chuáa cöng troång duång nùm ngûúâi êëy ùæt trong nûúác àûúåc cûúâng
thõnh.
     Tïì Hoaân Cöng nghe theo lúâi Quaãn Di Ngö phong chûác cho
nùm ngûúâi êëy, vaâ quyïët àõnh phong cho Quaãn Di Ngö laâm Tïí
tûúáng.
     Quaãn Di Ngö noái:
     - Chuáa cöng àaä coá chñ lúán, dêîu taâi töi heân moån cuäng xin cöë sûác
maâ vêng lïånh Chuáa cöng.
     Tïì Hoaân Cöng laåi hoãi:
    - Ta bònh sanh coá taánh ûa sùn bùæn, laåi thñch nûä sùæc chùèng hay
hay àiïìu êëy coá haåi àïën nghiïåp baá chùng?
     Quaãn Di Ngö àaáp:
     - Àaä roä àûúåc nhûúåc àiïím cuãa mònh têët khöng haåi.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Thïë thò àiïìu gò múái coá haåi cho nghiïåp baá?
     Quaãn Di Ngö noái:
      - Khöng biïët ngûúâi hiïìn laâ haåi. Biïët ngûúâi hiïìn maâ khöng
duâng laâ haåi. Duâng ngûúâi hiïìn maâ khöng daám phuá thaác viïåc lúán laâ
haåi. Phuá chaác viïåc lúán maâ àïí keã tiïíu nhên xen vaâo laâ haåi .
     Tïì Hoaân Cöng khen phaãi.
      Tûâ àoá cöng viïåc triïìu chñnh àïìu phoá thaác cho Quaãn Di Ngö, laåi
goåi Quaãn Di Ngö bùçng Troång Phuå. Hïî coá viïåc gò lúán, àïìu hoãi yá kiïën
Quaãn Di Ngö trûúác. Tïì Hoaân Cöng laåi cêëm ngûúâi trong nûúác khöng
àûúåc goåi Quaãn Di Ngö, maâ chó goåi laâ Quaãn Troång. Vò Troång laâ tïn
chûä, coân Di Ngö laâ tïn töåc.
       Nhùæc qua Löî Trang Cöng tûâ ngaây thaã Quaãn Troång vïì nûúác Tïì
coá yá húi tiïëc, nay laåi àûúåc nghe Tïì Hêìu phong cho Quaãn Troång laâm
Tûúáng Quöëc, loâng tûác töëi khöng an, keáo binh sang àaánh traã thuâ
viïåc thêët trêån ngaây trûúác.
     Tïì Hoaân Cöng hay àùång tin, hoãi Quaãn Troång:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         202

     - Ta múái lïn ngöi, khöng muöën àïí cho nûúác ngoaâi túái àaánh,
vêåy nïn tñnh chuyïån phaåt Löî trûúác laâ hún.
     Quaãn Troång noái:
     - Quên chaánh chûa yïn, chûa thïí duâng chinh phaåt àûúåc.
   Tïì Hoaân Cöng khöng nghe khiïën Baão Thuác Nha laâm tûúáng,
àem binh thùèng àïën àêët Trûúâng Thûúåc maâ àaánh Löî.
     Löî Trang Cöng hay tin, hoãi Thi Baá :
   - Nûúác Tïì khinh ta thaái thêåm. Ta muöën àem binh phaåt Tïì
nhûng chûa kõp, thò Tïì àaä sai tûúáng sang àaánh nûúác ta. Vêåy
khanh coá kïë chi cûå àõch chùng?
     Thi Baá noái:
     - Töi xin tiïën cûã möåt ngûúâi àuã taâi trñ, coá thïí àaánh lui binh Tïì
àùång.
     Löî Trang Cöng caã mûâng, hoãi:
     - Chùèng hay ngûúâi êëy laâ ai?
     Thi Baá noái:
     - Töi coá quen biïët ai möåt ngûúâi úã êín taåi laâng Àöng Bònh, tïn laâ
Taâo Quúái , thuúã nay chûa ra laâm quan, nhûng kinh luên thao lûúåc
göìm àuã.
     Löî Trang Cöng chuêín têëu, khiïën Thi Baá àïën Àöng Bònh rûúác
Taâo Quúái vïì triïìu.
     Thi Baá àïën núi, noái roä yá àõnh cuãa mònh.
     Taâo Quúái vûâa cûúâi vûâa noái:
     - Ngûúâi ùn thõt coân lo chûa nöîi, huöëng höì keã àang ùn rau.
     Thi Baá noái:
     - Ùn rau maâ coá taâi röìi cuäng àïën ngaây ùn thõt vêåy.
     Hai ngûúâi dùæt nhau àïën yïët kiïën Löî Trang Cöng.
     Löî Trang Cöng hoãi Taâo Quúái:
     - Muöën cûå binh Tïì phaái liïåu kïë chi?
     Taâo Quúái têu:
    - Viïåc binh phaãi tuây cú ûáng biïën. Chûa nùæm àûúåc àõch tònh
khöng thïí àõnh trûúác.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                         203

     Löî Trang Cöng khen phaãi, beân cuâng vúái Taâo Quúái cûã binh keáo
àïën Trûúâng Thûúåc.
    Baão Thuác Nha vò trûúác àêy àaä thùæng binh Löî, nïn nay coá yá
khinh àõch. Nghe tin Löî Hêìu keáo binh túái thò lêåp tûác haå lïånh tiïën
quên.
     Traåi quên Löî vûâa àoáng xong binh Tïì àaä aâo túái.
     Löî Trang Cöng muöën àem binh xuêët trêån, Taâo Quaái can rùçng:
     - Quên Tïì yã maånh, thïë quên àang hùng. Ta nïn chöëng giûä àaä.
    Noái xong, truyïìn cho quên sô chöëng giûä caác cûãa traåi, nhêët thiïët
khöng àûúåc traái lïånh.
     Quên Tïì thêëy quên Löî khöng àaánh, buöåc phaãi ruát lui.
     Baão Thuác Nha nghô thêìm:
      - Quên Löî bõ thêët trêån trûúác kia àïën nay coân khiïëp súå, nïëu ta
giuåc tröëng àïën cûúáp traåi, ùæt chuáng phaãi boã chaåy.
     Nghô röìi giuåc tröëng cho quên sô aâo túái traåi Löî möåt lêìn nûäa.
     Quên Löî vêîn cöë thuã, quên Tïì khöng laâm sao xöng vaâo nöîi, nïn
möåt lêìn nûäa laåi phaãi ruát lui.
     Luác àoá Taâo Quúái têu vúái Löî Trang Cöng:
    - Luác naây coá thïí phaá quên Tïì àûúåc, xin Chuáa cöng ra lïånh tiïën
quên.
    Löî Trang Cöng nghe theo, giuåc tröëng ra lïånh cho quên Löî aâo
ra khöëi traåi, aáp túái àaánh quên Tïì nhû vuä baäo.
     Tïì caã thua, boä chaåy.
     Löî Trang Cöng muöën giuåc tröëng àuöíi theo.
     Taâo Quúái noái:
     - Haäy khoan, xin àïí töi xem laåi thïë trêån àaä. Noái xong, liïìn
xuöëng xe, leo lïn chöî cao xem xeát möåt höìi, röìi noái: Àuáng laâ nïn
àuöíi theo truy caãn.
      Löî Trang Cöng xua binh àuöíi theo cheám giïët binh Tïì, àoaåt khñ
giúái vaâ lûúng thûåc khöng biïët bao nhiïu maâ kïí.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          204




                                   HÖÌI 14

             NÛÚÁC TÖËNG ÙN LÏÎ GIÏËT TRÛÚÂNG VAÅN
               VUA SÚÃ THAM SÙÆC BÙÆT TÛÁC HÊÌU


    Löî Trang Cöng phaá xong binh Tïì, àùæc thùæng keáo kinh vïì Kinh
Àö, ngûúâi ngûúâi loâng vui khön xiïët.
     Löî Trang Cöng múái hoãi Taâo Quúái:
     - Thïë chiïën vûâa röìi, taåi sao ta laåi thùæng àûúåc giùåc?
     Taâo Quúái noái:
     - Phaâm viïåc quên lêëy oai laâm sûác maånh. Quên Tïì xöng trêån
àaä hai phen, maâ hai phen phaãi bõ àêíy lui, thò oai cuãa àõch àaä mêët.
Ta thûâa luác àõch mêët oai ta thõ oai, nhû thïë têët thùæng.
     Löî Trang Cöng noái:
     - Luác quên Tïì àaä thua chaåy, yá gò khanh laåi chûa cho truy caãn.
     Taâo Quúái àaáp:
      - Trong binh phaáp coá chöî dô hû vi thiïåt. Nhiïìu luác àõch quên
giaã thua àïí maâ thùæng nïëu khöng àïì phoâng ùæt lêìm kïë. Vò vêåy, trûúác
khi truy caãn phaãi nùæm àõch tònh.
    Löî Trang Cöng nghe noái khen ngúåi chùèng cuâng, phong cho Taâo
Quúái laâm Àaåi phu, vaâ troång thûúãng Thi Baá vïì viïåc tiïën cûã hiïìn taâi.
     Quên Tïì thêët trêån, keáo nhau vïì nûúác, manh giaáp túi búâi.
     Baão Thuác Nha vaâo yïët kiïën Tïì Hoaân Cöng maâ taå töåi.
     Tïì Hoaân Cöng tûác giêån noái:
     - Khöng thùæng àûúåc binh Löî thò laâm sao caác chû hêìu kñnh nïí ?
     Baão Thuác Nha noái:
    - So vúái quên lûåc nûúác ta khöng keám Löî. Trûúác àêy Löî àem
binh àaánh nûúác ta, Löî laâ khaách, ta laâ chuã, nïn ta thùæng àûúåc Löî.
Ngaây nay ta keáo binh sang àaánh Löî, ta laâ khaách, Löî laâ chuã vò vêåy



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        205

maâ Löî thùæng ta. Xin Chuáa cöng cho sang Töëng mûúån thïm quên
maâ baáo thuâ.
    Tïì Hoaân Cöng nhêån lúâi, sai sûá sang nûúác Töëng cêìu viïån.
     Luác bêëy giúâ, vua nûúác Töëng laâ Töëng Mêîn Cöng àang kïë võ. Vò
muöën giao haão vúái Tïì, nïn Töëng Mêîn Cöng sai Nam cung Trûúâng
Vaån laâm Chaánh tûúáng, Maånh Hoaåch laâm Phoá tûúáng, hiïåp binh vúái
Tïì do Baão Thuác Nha cêìm quên, keáo àïën àoáng núi àêët Lang Thaânh.
    Löî Trang Cöng àûúåc tin, triïåu têåp quêìn thêìn baân kïë.
    Löî Trang Cöng noái:
     - Baão Thuác Nha vò thuâ trûúác , quyïët húåp binh vúái Töëng maâ
àaánh ta. Tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån ai coá sûác maånh phi thûúâng,
nûúác ta laâm sao cûå nöîi?
    Quan Àaåi phu laâ Cöng tûã Yïën, têu:
    - Töi xin ra trêån àïí àoâ xeát quên àõch röìi seä trúã vïì nghõ kïë.
    Löî Trang Cöng nhêån lúâi.
    Cöng tûã Yïën ra Lang Thaânh xem xeát röìi trúã vïì têu:
     - Baão Thuác Nha lêìn naây khöng khinh àõch nhû lêìn trûúác, coá yá
àïì phoâng cêín mêåt lùæm. Duy coá tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån yã coá
sûác maånh khöng ai àõch nöîi, nïn àïí binh maä löån xöån. Töi thiïët
tûúãng nïëu quên ta xuêët kyâ bêët yá àaánh uáp möåt trêån ùæt binh Töëng
phaãi chaåy. Hïî Töëng maâ thua thò Tïì àêu daám àaánh.
    Löî Trang Cöng noái:
    - Ta e khöng ai cûå nöîi Nam cung Trûúâng Vaån!
    Cöng tûã Yïën noái:
    - Xin Chuáa cöng cho töi thûã thi haânh mûu chûúác êëy.
    Löî Trang Cöng noái:
    - Nïëu khanh àaä quyïët ta cuäng bùçng loâng song phaãi cêín thêån.
    Cöng tûã Yïn baái maång, keáo quên ra ài.
    Löî Trang Cöng noái:
    - Ta phaãi tiïëp ûáng cho Cöng tûã Yïën múái xong.
    Beân àiïím binh keáo theo sau, caách vaâi dùåm.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        206

     Àïm êëy trùng lúâ múâ saáng, Cöng tûã Yïën lêëy vaâi trùm têëm da
coåp bao lïn mònh ngûåa, röìi khiïën quên deåp cúâ giêëu tröëng, êm thêìm
keáo qua cûãa Vu mön.
     Ài àaä gêìn túái dinh Töëng maâ chùèng ai hay biïët gò caã.
    Cöng tûã Yïën beân cho quên oá lïn möåt tiïëng, phêët cúâ giuåc tröëng,
xöng vaâo traåi Töëng.
     Binh Töëng thêëy xa xa coá möåt bêìy coåp keáo túái, thaãy àïìu run súå,
boã chaåy taán loaån.
     Nam cung Trûúâng Vaån thêëy quên sô mònh chaåy hïët, cuäng
quaây xe boã chaåy, khöng daám cûå àõch.
      Kïë àoá Löî Trang Cöng tiïëp binh túái, rûúåt theo cheám binh Töëng
rêët nhiïìu.
     Nam cung Trûúâng Vaån thêëy thïë noái vúái Maånh Hoaåch:
     - Bêy giúâ nïëu khöng tûã chiïën ùæt bõ giùåc bùæt.
     Maånh Hoaåch nghe noái quaây ngûåa laåi àaánh vúái Cöng tûã Yïën.
     Coân Nam cung. Trûúâng Vaån hûúi thûúng xöng vaâo àaám quên
Löî gùåp ai àêm nêëy.
     Löî Trang Cöng noái vúái Siïìng Tön Sanh:
    - Ngûúâi coá tiïëng laâ maånh, nay daám àûúng àêìu vúái Nam cung
Trûúâng Vaån möåt phen chùng?
     Siïìng Tön Sanh noái:
    - Dêîu va coá sûác maånh àïën àêu maâ möåt ngûåa möåt thûúng cuäng
chûa àuã súå.
     Noái röìi heát lïn möåt tiïëng, vung àao lûúát túái àêm ngay vaâo
buång tûúáng Nam cung Trûúâng Vaån.
    Nam cung Trûúâng Vaån àúä ra möåt àao nêíy lûãa laâm cho Siïìng
Tön Sanh buãn ruãn caã tay chên.
     Löî Trang Cöng biïët Siïìng Tön Sanh khöng cûå nöîi, vöåi baão keã
taã hûäu:
     - Haäy lêëy kim höåc cö ra cho ta.
    Keã taã hûäu dêng tïn, Löî Trang Cöng lùæp cung nhùæm tûúáng
Trûúâng Vaån bùæn ra möåt muäi.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   207

    Muäi tïn bay àeân gùm vaâo vai phña hûäu cuãa Trûúâng Vaån thêëu
xûúng.
    Trûúâng Vaån heát lïn möåt tiïëng, àûa tay ruát muäi tïn ra.
     Siïìng Tön Sanh thûâa cú höåi àêm böìi möåt giaáo truáng núi caánh
tay phña taã, Trûúâng Vaån bõ teá xuöëng àêët toan vuâng dêåy chaåy, Siïìng
Tön Sanh liïìn nhêíy xuöëng xe, bùæt söëng troái laåi.
    Maånh Hoaåch thêëy chuáa tûúáng bõ bùæt vöåi boã xe chaåy tröën.
     Löî Trang Cöng troån thùæng thu binh vïì, truyïìn dêîn Trûúâng
Vaån vaâo dûúái trûúáng.
    Trûúâng Vaån tuy bõ thûúng song vêîn coân àuã sûác maånh ài àûáng
nhû thûúâng, chùèng hïì toã vïì àau àúán gò caã.
    Löî Trang Cöng mïën taâi Trûúâng Vaån nïn lêëy lïî maâ àaäi.
     Coân Baão Thuác Nha thêëy binh Töëng bõ thua nghô mònh cö thïë,
phaãi ruát binh vïì.
     Tïì Hoaân Cöng thêëy Thuác Nha hai phen thua nûúác Löî, mùåt
buöìn dau daâu, tuy khöng noái ra nhûng loâng hêåm hûåc khöng an.
     Nùm êëy, Tïì Hoaân Cöng sai quan Àaåi haânh laâ Thêëp Bùçng sang
nhaâ Chu àïí cêìu hön.
     Qua nùm sau Chu Hoaân Vûúng sai sûá qua nûúác Löî, khiïën Löî
Trang Cöng àûáng laâm chuã hön àùång gaã Cöng chuáa Vûúng Cú cho
Tïì Hoaân Cöng.
     Nhên viïåc Chuã hön êëy maâ Tïì vaâ Löî laåi giao haão nhû xûa boã
hïët nhûäng thuâ oaán cuä.
    Bêëy giúâ nûúác Töëng bõ möåt trêån luåt rêët lúán, caác Chû hêìu àïìu
cho sûá àïën viïëng thùm.
      Löî Trang Cöng trûúác kia coá thuâ vúái Töëng, nay àaä thên thiïån
vúái Tïì thò khöng coân gheát gò Töëng nûäa, nïn cuäng cho sûá sang viïëng
thùm.
    Nûúác Töëng caãm nghôa, cuäng cho sûá sang traã lïî vaâ xin tha cho
Trûúâng Vaån vïì nûúác.
    Löî Trang Cöng nhêån lúâi.
    Nam cung Trûúâng Vaån àûúåc àûa vïì ra mùæt Töëng Mêîn Cöng.
    Töëng Mêîn Cöng tröng thêëy Trûúâng Vaån beân noái àuâa rùçng:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          208

    -Ngaây trûúác ngûúi laâ tûúáng, ta rêët mûåc kñnh yïu, nhûng nay
ngûúâi laâ tuâ cuãa nûúác Löî, ta khöng coân kñnh yïu nûäa.
        Nam cung Trûúâng Vaån nghe noái theån àoã mùåt, caáo tûâ lui ra.
        Quan Àaåi phu Cûãu muåc hiïíu yá noái riïng vúái Töëng Mêîn Cöng:
     - Vua töi giao tiïëp vúái nhau cêìn phaãi àûáng àùæn, khöng nïn
àuâa búän. Nïëu àuâa búän laâ mêët lïî nghi sinh àiïìu khinh lúân phaãn
nghõch. Xin Chuáa cöng xeát laåi. Töëng Mêîn Cöng noái:
      - Ta cuâng Nam cung Trûúâng Vaån quaá û thên thiïët. Àaä thên
thiïët maâ coân giûä lïî thò sao goåi laâ thên? Ta tûúãng àiïìu êëy chùèng tai
haåi gò.
      Nùm êëy vua Trang vûúng nhaâ Chu mêët, Thaái tûã Höì Tïì lïn noái
göëi tûác laâ vua Hi Vûúng.
      Chu Hi Vûúng gúãi túâ caáo phoá khùæp caác chû hêìu. Luác àïën nûúác
Töëng thò gùåp luác Töëng Mêîn Cöng àang cuâng caác cung phi vui chúi
núi Möng Traåch. Laåi khiïën Nam cung Trûúâng Vaån neám kñch laâm
troâ vui: Nguyïn Nam cung Trûúâng Vaån coá taâi neám kñch lïn trúâi cao
àïën mêëy trûúång röìi laåi giú tay bùæt lêëy, trùm caái khöng trêåt möåt.
Cung-nhên nghe noái ai nêëy cuäng muöën xem, nïn Töëng Mêîn Cöng
cho Nam cung Trûúâng Vaån theo hêìu, vaâ baão laâm troâ neám kñch êëy.
     Caác cung-nhên xem thêëy taâi cuãa Trûúâng Vaån àïìu vöî tay khen
ngúåi khöng dûát lúâi.
      Töëng mêîn Cöng khöng bùçng bùçng loâng, coá yá ghen taâi, liïìn sai
nöåi thõ àem baân cúâ ra àïí àaánh vúái Nam cung Trûúâng Vaån, hïî ai
thua phaãi uöëng möåt baát rûúåu rêët lúán.
        Töëng Mêîn Cöng vöën laâ tay cao cúâ, Trûúâng Vaån thua luön nùm
vaán.
    Trûúâng Vaån àaä ngaâ ngaâ say nhûng loâng chûa thua, xin àaánh
thïm vaán nûäa.
        Töëng Mêîn Cöng noái:
     - Tuâ nhên thò têët phaãi thua, duâ àaánh thïm mêëy vaán cuäng
chùèng thùæng nöîi.
        Nam cung Trûúâng Vaån xêëu höí, ngöìi lùång thinh khöng noái.
        Böîng coá tin sûá nhaâ Chu àem thiïåp caáo phoá àïën.
        Töëng Mêîn Cöng noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    209

    - Thïë thò ta phaãi sai ngûúi vaâo triïìu Chu àiïëu tang vaâ chuác
mûâng vua múái. Nam cung Trûúâng Vaån noái:
    - Töi nghe Kinh Àö nhaâ Chu àeåp lùæm, maâ mùæt chûa tûâng xem,
xin Chuáa cöng cho töi ài sûá.
       Töëng Mêîn Cöng vûâa cûúâi, vûâa noái:
       - Khi naâo nûúác Töëng khöng coân ai nûäa thò múái sai tuâ nhên ài
sûá.
       Caác cung-nhên àïìu cûúâi êìm lïn.
      Trûúâng Vaån mùåt àoã bûâng, vò theån quaá maâ hoaá giêån, laåi àang
luác say rûúåu chùèng coân nghô gò àïën àaåo vua töi, caã tiïëng mùæng:
    - Hön quên vö lïî! Ngûúi phaãi biïët rùçng tuâ nhên coá thïí giïët
ngûúâi àûúåc!
       Töëng Mêîn Cöng nöíi giêån, noái:
       - A! Thùçng tuâ nhên! Maây daám noái caân àïën thïë sao?
       Noái xong giêåt cêy kñch cuãa Trûúâng Vaån, toan àêm möåt nhaát.
     Nam cung Trûúâng Vaån giêåt ngay baân cúâ àêåp vaâo àêìu Töëng
Mêîn Cöng teá xuöëng, röìi phang luön mêëy caái, Töëng Mêîn Cöng chïët
tûúi.
       Boån cung nhên súå haäi, boã chaåy taán loaån.
     Nam cung Trûúâng Vaån húi giêån chûa nguöi cêìm kñch ra khoãi
ly-cung, gùåp quan Àaåi phu Cûãu Muåc.
       Cûãu Muåc hoãi:
       - Chuáa cöng coá úã trong àoá chùng?
       Nam cung Trûúâng Vaån àaáp:
       - Hön quên vö lïî! Ta àaä giïët chïët röìi, chúá hoãi laâm gò!
   Cûãu Muåc ngúä Nam cung Trûúâng Vaån say rûúåu, noái saãng, nïn
móm cûúâi noái:
       - Uöëng bao nhiïu rûúåu maâ say àïën thïë?
       Nam cung Trûúâng Vaån noái:
       - Ta khöng say rûúåu. Ta noái thêåt àêëy.
    Vûâa noái Nam cung Trûúâng Vaån vûâa giú baân tay lïn cho Cûãu
Muåc xem. Maáu me coân dñnh raâng ruåa.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          210

     Cûãu Muåc thêët kinh mùæng lúán:
     - Àöì phaãn nghõch giïët vua! Töåi êëy khoá dung.
     Noái röìi liïìn giú caái höët lïn àaánh Nam cung Trûúâng Vaån.
      Nam cung Trûúâng Vaån boã cêy kñch xuöëng àêët, tay traái àúä vùng
caái höët ài, tay mùåt àêëm maånh vaâo àêìu Cûãu Muåc.
     Àêìu Cûã Muåc vúä naát ra tûâng maãnh, rùng gaäy bùæn vaâo möåt
chaánh cûãa, ghòm sêu vaâo àêëy.
     Giïët xong Cûãu Muåc, Nam cung Trûúâng Vaån lûúåm kñch lïn
cêìm tay thuãng thùèng bûúác lïn xe, coi nhû khöng coá viïåc gò caã.
     Quan Thaái tïí Hoa Àöëc hay tin, vöåi vaâng dêîn quên àïën bùæt.
     Khi àïën gêìn Àöng Cung, gùåp Nam cung Trûúâng Vaån ài túái,
neát mùåt lêìm lò.
     Hoa Àöëc chûa kõp muáa gûúm àaä bõ Nam cung Trûúâng Vaån
xaáng cho möåt kñch, chïët khöng kõp mùæng chûúãi tiïëng naâo.
     Nam cung Trûúâng Vaån vaâo triïìu, tön Cöng tûã Du lïn nöëi ngöi.
      Caác Cöng tûã khaác nghe tin àïìu boã tröën ra nûúác ngoaâi, trong söë
àoá coá Cöng tûã Nghõ Thuyïët tröën sang nûúác Baåc.
     Nam cung Trûúâng Vaån noái:
      - Nghõ Thuyïët laâ ngûúâi hoåc gioãi coá taâi, nay tröën sang nûúác Baåc,
ùæt vïì sau sinh biïën. Chó cêìn giïët àûúåc Nghõ Thuyïët laâ xong, coân caác
Cöng tûã khaác chùèng laâm chi nöîi maâ súå.
   Noái röìi liïìn sai con laâ Nam Cung Ngûu, cuâng vúái Maånh Hoaåch
àem quên vêy àêët Baåc.
     Cöng tûã Nghõ Thuyïët hay tin baân vúái Baåc chuáa sai ngûúâi qua
nûúác Tiïu cêìu cûáu.
     Chuáa nûúác Tiïu àem binh àïën, laåi hoåp vúái caác Cöng tûã vûâa
chaåy ài laánh naån, maâ giaãi vêy.
      Cöng tûã Nghõ Thuyïët thêëy coá cûáu binh àïën vöåi múã cûãa thaânh
tiïëp ûáng.
   Hai bïn àaánh döìn laåi, quên Töëng vúä loaån, àêìu haâng Cöng tûã
Nghõ Thuyïët rêët nhiïìu.
    Tûúáng Nam Cung Ngûu bõ tûã raån, coân Maånh Hoaåch khöng
daám trúã vïì, tröën qua àêët Vïå cû truá.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  211

     Deåp àûúåc binh Töëng, Àaái thuác bò baây kïë cho Nghõ Thuyïët
dûång cúâ hiïåu cuãa binh Töëng, keáo vïì Kinh Àö giaã laâm àoaân quên
cuãa Nam Cung Ngûu chiïën thùèng keáo vïì.
    Nam cung Trûúâng Vaån ngúä thiïåt khöng chuát àïì phoâng.
    Caác Cöng tûã keáo quên thùèng vaâo trong thaânh, hö lúán:
    - Haäy bùæt tïn phaãn nghõch Nam cung Trûúâng Vaån maâ giïët!
       Nam cung Trûúâng Vaån thêët kinh, lêåt àêåt vaâo cung phoâ Cöng
tûã Du laánh naån, nhûng vûâa vaâo àïën cûãa àaä nghe tin Cöng tûã Du bõ
giïët.
    Trûúâng Vaån thúã daâi nghô thêìm:
     - Caác nûúác chû hêìu àïìu coá giao haão vúái Töëng caã, nay chó coá
nûúác Trêìn laâ nghõch vúái Töëng maâ thöi. Vêåy ta qua àoá múái yïn
thên.
     Nghô röìi toan thoaát ra cûãa, nhûng sûåc nhúá àïën meå giaâ hún
taám mûúi tuöíi, coân úã núi dinh thêët, beân quay vïì nhaâ öm meå lïn xe,
tay traái cêìm kñch, tay phaãi àêíy xe cho meå, phaá cûãa thaânh chaåy
nhanh nhû bay, khöng möåt ai daám caãn trúã caã.
     Tûâ Töëng sang Trêìn àûúâng xa hún ba trùm dùåm, maâ Nam cung
Trûúâng Vaån chó 41 möåt ngaây àaä àïën núi. Thêåt laâ möåt ngûúâi sûác
khoãe laå luâng, xûa nay ñt coá!
     Cöng tûã Du bõ chïët, Cöng tûã Nghõ Thuyïët lïn nöëi ngöi xûng
hiïåu laâ Töëng Hoaân Cöng..
     Töëng Hoaân Cöng phong cho Àaái Thuác Bò laâm Àaåi phu, laåi sai
sûá sang nûúác Trêìn, yïu cêìu Trêìn bùæt giao Nam cung Trûúâng Vaån
vïì nûúác.
     Luác bêëy giúâ Cöng tûã Muåc Di múái lïn nùm tuöíi, àûáng bïn caånh
Töëng Hoaân Cöng, nghe noái cûúâi lúán, thûa:
    - Khöng bùæt àûúåc Nam cung Trûúâng Vaån àêu.
    Töëng Hoaân Cöng heát:
    - Mi laâ con nñt, biïët chi maâ noái.
    Cöng tûã Muåc Di noái:
     - Ngûúâi coá sûác khoeã ai maâ chùèng kñnh troång. Töëng boã ài thò
Trêìn têët duâng. Nïëu khöng coá lïî vêåt àïí mua loâng, chùèng bao giúâ
Trêìn chõu bùæt Trûúâng Vaån.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       212

      Töëng Hoaân Cöng nghô laåi, khen phaãi, liïìn sai sûá àem nhiïìu lïî
vêåt chêu baáu sang cöëng hiïën cho Trêìn. Àöìng thúâi cuäng sai sûá sang
nûúác Vïå yïu cêìu bùæt Maänh Hoaåch nûäa.
     Sûá Töëng qua àïën Vïå, vaâo ra mùæt.
     Vïå Huïå Cöng hoãi quêìn thêìn.
     Quêìn thêìn àïìu thûa:
     - Maänh Hoaåch trong luác nguy cêëp sang àêìu ta, leä naâo ta laåi boã.
     Quan Àaåi phu Cöng tön-nhô can:
     - Dung dûúäng keã hung aác thêåt chùèng ñch chi. Nûúác Vïå vaâ Töëng
xûa nay vêîn giao haão vúái nhau nay chó vò muöën giûä Maänh Hoaåch
laâm cho hoâa khñ hai nûúác mêët ài, àoá laâ thêët saách!
     Vïå Huïå Cöng khen phaãi, truyïìn troái Maånh Hoaåch giaãi sang
nûúác Töëng.
    Laåi noái qua viïåc sûá Töëng sang Trêìn yïu cêìu bùæt Nam cung
Trûúâng Vaån.
     Sûá Töëng mang lïî vêåt rêët nhiïìu, vaâo ra mùæt.
     Trêìn Tuyïn Cöng tham lïî, thuêån traã Nam cung Trûúâng Vaån,
nhûng laåi súå sûác maånh cuãa Nam cung Trûúâng Vaån khoá maâ bùæt
àûúåc beân baão Cöng tûã Kïët àïën noái vúái Nam cung Trûúâng Vaån rùçng:
     - Chuáa cöng töi àûúåc tûúáng quên àïën àêy khaác naâo nhû àûúåc
mûúâi thaânh, dêîu nûúác Töëng cöë xin àïën àêu, Chuáa cöng töi cuäng
chùèng nghe. Chuáa cöng töi súå tûúáng quên coá loâng nghi, nïn sai töi
ngoã lúâi têm phuác àïí tûúáng quên àûúåc biïët. Nïëu tûúáng quên coá chï
nûúác Trêìn laâ nhoã moån, muöën ài àïën möåt nûúác khaác thò cuäng xin
thû thaã. Chuáa cöng töi seä vò tûúáng quên maâ sùæp sûãa haânh trang.
     Nam cung Trûúâng Vaån caãm àöång noái:
   - Chuáa cöng coá loâng bao dung, töi rêët mïën phuåc, xin úã àêy àïí
àem sûác mònh maâ àïìn ún.
      Cöng tûã Kïët baây tiïåc rûúåu àaäi àùçng, röìi xin cuâng Trûúâng Vaån
kïët laâm anh em.
   Ngaây höm sau, Nam cung Trûúâng Vaån thên haânh àïën tû-dinh
Cöng tûã Kïët àïí taå ún.
     Cöng tûã Kïët cuäng baây tiïåc thïët àaäi, khiïën caác tyâ thiïëp dêng
rûúåu cho Trûúâng Vaån uöëng àïën say meâm.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   213

     Cöng tûã Kïët lêëy möåt têëm da dï rêët lúán khiïën boån voä sô boá
Trûúâng Vaån laåi, bïn ngoaâi duâng dêy gên trêu cöåt rêët chùæc. Laåi bùæt
caã baâ meå cuãa Trûúâng Vaån nûäa, röìi aáp giaãi möåt lûúåt qua Töëng.
     Ài àïën nûäa àûúâng, Nam cung Trûúâng Vaån tónh rûúåu, vuâng
vêîy rêët dûä, nhûng da dï bïìn vaâ troái chùåt quaá khöng laâm sao tung
ra àûúåc. Khi àïën gêìn thaânh Töëng, têëm da dï raách, tay chên
Trûúâng Vaån loâi ra ngoaâi, boån quên sô lêëy gêåy àaánh àïën dêåp caã
xûúng öëng.
     Töëng Hoaân Cöng truyïìn àem Nam cung Trûúâng Vaån vaâ Maänh
Hoaåch ra loác tûâng maãnh thõt àïí laâm mùæm, röìi chia cho caác quan
möîi ngûúâi möåt ñt vaâ baão:
    - Keã naâo laâm töi khöng troån àaåo thúâ vua haäy tröng vaâo thûá
mùæm àoá.
     Meå Nam Cung Trûúâng Vaån giaâ hún taám mûúi tuöíi cuäng bõ giïët
chïët.
      Nhùæc qua Tïì Hoaân Cöng tûâ khi thua Löî úã àêët Trûúâng Thûúåc,
lêëy laâm höëi hêån, nghô thêìm:
     - Búãi ta khöng nghe lúâi Quaãn Troång nïn múái thêët binh nhû
vêåy. Tûâ àoá, giao têët caã quyïìn chñnh cho Quaãn Troång, ngaây naâo
cuäng úã trong cung uöëng rûúåu vúái caác cung phi.
    Nïëu coá ai àem viïåc nûúác noái àïën thò Tïì Hoaân Cöng baão:
    - Sao nhaâ ngûúi khöng noái vúái Quaãn Troång?
     Bêìy giúâ coá Thuå Àiïu laâ àêìy túá yïu cuãa Tïì Hoaân Cöng, tûâ khi
Tïì Hoaân Cöng giao viïåc quöëc hñnh cho Quaãn Troång, thûúâng úã trong
cung, ñt ra ngoaâi, nïn Thuå Àiïu khöng laâm sao thên cêån àùång, vò
ra vaâo nöåi-àònh laâ chuyïån cêëm.
    Thuå Àiïu beân tûå thiïën mònh röìi xin cho vaâo cung hêìu haå.
    Tïì Hoaân Cöng thêëy vêåy thûúng tònh, cho hêìu cêån möåt bïn.
     Laåi coá Dõch ha laâ ngûúâi rêët thaåo vïì nghïì àaánh xe, bùæn gioãi,
nêëu ùn rêët kheáo.
    Ngaây kia, Cöng huáa Vûúng Cú coá bõnh, Dõch Nha nêëu àöì ùn
dêng lïn, Vûúng Cú ùn xong khoãi bõnh. Do àoá, Vûúng Cú àem loâng
yïu mïën.
     Dõch Nha laåi àem nghïì nêëu ùn cuãa mònh khoe vúái Thuå Àiïu,
nhúâ Thuå Àiïu tiïën cûã mònh àûúåc yïët kiïën vua.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        214

     Thuå Àiïu têu laåi vúái Tïì Hoaân Cöng.
     Möåt höm Tïì Hoaân Cöng goåi Dõch Nha àïën hoãi:
     - Ngûúi coá phaãi laâ keã nêëu ùn kheáo khöng?
     Dõch Nha têu:
     - Têu Chuáa cöng, taâi êëy khöng ai saánh kõp.
     Tïì Hoaân Cöng noái àuâa:
     - Caác giöëng àiïíu thuá truâng ngû ta àaä duâng àuã, bêy giúâ chó coá
thõt ngûúâi ta chûa biïët võ maâ thöi.
    Dõch Nha lui ra. Àïën bûäa trûa àem vaâo dêng möåt mêm thõt
chñn, mïìm nhû thõt dï non, muâi thúm ngaâo ngaåt.
     Tïì Hoaân Cöng ùn xong, hoãi Dõch Nha:
     - Thõt gò maâ ngon thïë?
     Dõch Nha têu:
     - Àoá laâ thõt ngûúâi.
     Tïì Hoaân Cöng giêåt mònh, kinh ngaåc, hoãi.
     - Nhaâ ngûúi lêëy úã àêu?
     Dõch Nha têu:
     - Àûáa con trai àêìu loâng cuãa töi múái lïn ba tuöíi. Töi thiïët tûúãng
àaä trung vúái vua thò coân kïí gò àaåo nhaâ, nïn laâm thõt con àem dêng
cho Chuáa cöng ùn.
     Tïì Hoaân Cöng trêìm mùåt noái:
     - Thöi, ngûúi haäy lui ra.
    Tûâ êëy Tïì Hoaân Cöng cho rùçng Dõch Nha coá loâng trung nghôa,
nïn vêîn yïu quñ nhû Thuå Àiïu vêåy.
     Thuå Àiïu vaâ Dõch Nha khöng ûa Quaãn Troång, nay thêëy mònh
àûúåc vua tin duâng, beân têu vúái Tïì Hoaân Cöng:
      - Têu Chuáa cöng, chuáng töi thiïët tûúãng quyïìn haån vua töi coá
giúái haån, nay möîi möîi Chuáa cöng àïìu giao cho Quaãn Troång, tûåa höì
nhû nûúác Tïì khöng coân coá vua.
     Tïì Hoaân Cöng vûâa cûúâi vûâa noái:




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      215

      - Ta àöëi vúái Troång phuå chùèng khaác naâo nhû thên thïí àöëi vúái
tay chên nïëu tay chên maâ mêët, thên thïí bõ taân phïë, coá duâng àûúåc
viïåc gò? Chuáng bêy laâ tiïíu nhên biïët gò maâ noái.
     Thuå Àiïu vaâ Dõch Nha tûâ àoá khöng daám noái nûäa.
    Quaãn Troång tûâ ngaây chêëp chaánh, àem laåi cho nûúác Tïì khaá
thõnh vûúång.
     Thúâi bêëy giúâ nûúác Sû àûúng höìi cûúâng thaånh, mêëy nûúác nhoã úã
miïåt Haán Àöng àïìu phuåc tuâng cöëng lïî, duy coá nûúác Saái, cêåy thïë kïët
thên vúái Tïì, nïn khöng chõu tuâng phuåc.
     Nûúác Saái vaâ nûúác Tûác àïìu kïët hön vúái nûúác Trêën. Saái Hêìu
cûúái ngûúâi chõ, Tûác hêìu cûúái ngûúâi em. Tûác phu nhên laâ Tûác Vô
nhan sùæc tuyïåt vúâi, àaä àeåp maâ taánh tònh laåi àoan chñnh tröng rêët
khaã aái.
     Möåt höm Tûác Vô àûúåc pheáp Tûác Hêìu cho vïì nûúác Trêìn àïí
viïëng quï hûúng. Khi ài ngang qua thaânh nûúác Saái.
     Saái Hêìu hay tin, buång baão daå:
     - Tûác phu nhên laâ em vúå ta, nhên luác ài ngang qua àêy leä naâo
ta laåi khöng rûúác vaâo thaânh höåi kiïën.
     Beân sai ngûúâi àoán Tûác phu nhên rûúác vaâo cung àaäi tiïåc.
    Trong luác ùn uöëng, Saái Hêìu duâng lúâi trïu gheåo, toã ra khöng
àûáng àùæn.
     Tûác phu nhên nöíi giêån, boã tiïåc ra ài.
     Tûác Hêìu hay àûúåc chuyïån Saái Hêìu vö lïî, choåc gheåo vúå mònh,
loâng cùm phêîn nghô caách baáo thuâ, liïìn sai sûá vaâo triïìu cöëng nûúác
Súã vaâ mêåt caáo vúái Súã Vùn Vûúng rùçng:
      - Saái Hêìu cêåy thïë coá Tïì che chúã nïn khöng phuåc Súã. Vêåy xin
Súä cûá cêët binh qua àaánh nûúác töi. Nûúác töi seä sang cêìu cûáu nûúác
Saái. Saái Hêìu laâ ngûúâi nöng nöíi, thò têët àem binh àïën cûáu. Bêëy giúâ
quñ quöëc seä hiïåp binh vúái nûúác töi maâ bùæt Saái Hêìu trõ töåi.
     Súã Vùn Vûúng àûúåc kïë, mûâng lùæm, cêët quên sang nûúác Tûác.
     Quên sô rêìn röå keáo àïën vêy thaânh.
     Tûác hêìu liïìn viïët mêåt thû sai sûá sang nûúác Saái cêìu cûáu.
     Àuáng nhû lúâi Tûác Hêìu àaä dûå tñnh.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       216

       Saái Hêìu khöng suy nghô gò caã cú binh àïën nûúác Tûác maâ giaãi
vêy.
     Nhûng vûâa àïën núi thò bõ binh Súã phuåc núi yïëu löå, àaánh möåt
trêån túi búâi, quên sô röëi loaån.
   Saái Hêìu thêët kinh, toan chaåy vaâo thaânh nûúác Tûác maâ tröën.
Nhûng Tûác Hêìu àoáng chùåt cûãa thaânh khöng cho vaâo.
     Biïët mònh àaä mùæc kïë, oaán hêån thêëu trúâi, Saái Hêìu àaânh boá tay
nöåp mònh cho nûúác Súä.
     Súã Vùn Vûúng dêîn Saái Hêìu vïì nûúác, truyïìn quên àem xûã
traãm.
       Duåc Quyïìn bûúác ra can rùçng:
     - Àaåi Vûúng àang muöën múã mang thïë lûåc khùæp Trung Quöëc
àaáng gò möåt Saái Hêìu maâ khöng thïí tha thûá, àïí cho thiïn haå cho
nûúác Súã ta khöng phaãi laâ möåt nûúác àaåi àöå.
       Súã Vùn Vûúng noái:
     - Saái hêìu laâ möåt àûáa ngaåo nghïî, lêu nay khöng àêìu phuåc, hêån
êëy chûa nguöi. Nay àaä bùæt àûúåc leä naâo laåi tha ài.
       Noái röìi truyïìn quên àem cheám.
       Duåc Quyïìn caãn laåi noái:
     - Khöng, khöng, xin Àaåi Vûúng nghô laåi, leä naâo vò möåt oaán nhoã
maâ quïn àaåi sûå. Nïëu Àaåi Vûúng cho Saái Hêìu vïì nûúác ùæt tûâ nay Saái
Hêìu khöng coân daám ngaåo maån nûäa. Àaä vêåy caác chû hêìu khaác
tröng thêëy gûúng nêëy maâ mïën àûác Àaåi Vûúng.
       Súã Vùn Vûúng nhêët àõnh khöng nghe.
      Duåc Quyïìn nöíi giêån möåt tay nùæm aáo Súã Vùn Vûúng möåt tay
ruát gûúm noái lúán:
     - Thaâ töi cuâng chïët vúái Àaåi Vûúng coân hún àïí Àaåi Vûúng laâm
mêët nghiïåp caã.
       Súã Vùn Vûúng thay thïë súå sïåt noái vöåi:
       - Thöi, thöi ta chõu nghe theo lúâi khanh.
       Noái xong, truyïìn tha cho Saái Hêìu.
   Duåc Quyïìn thêëy vua àaä tha chïët cho Saái Hêìu, vöåi vaä quùng
gûúm, quyâ têu:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     217

     - Têu Àaåi Vûúng Àaåi Vûúng àaä nghe lúâi can giaán cuãa töi, thêåt
may mùæn cho nûúác Súã. Nhûng töi phaåm töåi hiïëp vua thûåc àaáng
chïët. Vêåy xin cuái àêìu chõu töåi.
     Súã Vùn Vûúng noái:
      - Loâng trung thaânh cuãa ngûúi àaä vûúåt quaá töåi löîi. Ta khöng
thïí vò löîi nhoã êëy maâ laâm cho lu múâ têëm gûúng trung nghôa.
     Duåc Quyïìn têu:
     - Têu Àaåi Vûúng. Àaåi Vûúng tûúãng tònh tha cho töi, nhûng töi
töi khöng thïí tha cho töi àûúåc.
      Noái xong, cuái xuöëng, lûúåm thanh gûúm cùæt àûát möåt chên, röìi
heát to:
     - Keã naâo laâm töi vö lïî vúái vua thò haäy xem àêy.
     Súã Vùn Vûúng quaá caãm àöång truyïìn àem caái chên cuãa Dûåc
Quyïìn cêët vaâo kho, àïí ghi caái löîi mònh khöng chõu nghe lúâi can
giaán.
     Àoaån sai ngûå y chuyïn chûäa cho Dûåc Quyïìn.
     Sau möåt thúâi gian, Duåc Quyïìn àûúåc laânh bõnh, nhûng khöng
ài àûúåc.
     Súã Vùn Vûúng phong cho laâm chûác Àaåi hön àïí giûä cûãa thaânh.
     Kïë àoá, Súã Vùn Vûúng múã tiïåc tiïîn haânh àûa Saái Hêìu vïì nûúác.
     Trong tiïåc, Súã Vùn Vûúng truyïìn boån vuä nûä àúân ca haát xûúáng
tûng bûâng. Laåi truyïìn cho myä nûä dêng rûúåu. Trong luác àang àöëi
êím, Súã Vùn Vûúng chó vaâo möåt myä nûä, noái:
     - Naâng naây àaä àeåp laåi coá taâi haát hay.
     Noái xong, baão myä nûä êëy dêng cho Saái Hêìu möåt chung rûúåu.
     Saái Hêìu tiïëp lêëy uöëng caån, röìi tûå tay roát möåt cheán àêìy bûúác
àïën dêng cho Súã Vùn Vûúng àïí taå ún.
     Súã Vùn Vûúng tiïëp lêëy cheán rûúåu vûâa cûúâi vûâa hoãi:
    - Saái Hêìu àaä bao giúâ tröng thêëy möåt ngûúâi naâo àeåp tuyïåt trêìn
chûa?
     Saái hêìu nghe noái, sûåc nhúá àïën möëi thuâ cuãa Tûác Hêìu vûâa röìi
àaä xui Súã àaánh Saái, beân têu:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        218

    - Têu Àaåi Vûúng, theo nhêån xeát cuãa töi, trïn thïë gian naây
khöng ai àeåp bùçng Tûác Vô. Naâng êëy quaã saánh vúái tiïn-nga trïn
cung Quaãn.
    Súã vùn Vûúng hoãi:
    - Caái àeåp cuãa Tûác Vô nhû thïë naâo?
    Saái Hêìu noái:
     - Mùæt trong nhû thu thuãy, maá ûãng nhû nhuyå àaâo mònh mai,
voác liïîu goát sen uyïín chuyïín nhû aán mêy chiïìu trûúác gioá, tûúãng
khöng taâi naâo taã hïët.
    Súã Vùn Vûúng noái:
    - Ngûúâi àeåp àïën thïë, tiïëc rùçng ta khöng laâm sao thêëy mùåt.
    Saái hêìu noái:
      - Uy àûác cuãa Àaåi Vûúng dêîu Tïì Khûúng, Töëng Tûã cuäng chùèng
khoá gò, huöëng chi Tûác Vô chó laâ möåt ngûúâi àaân baâ trong voâng thïë
lûåc cuãa mònh.
    Súã Vùn Vûúng nghe noái rêët àeåp loâng.
    Tiïåc maän, Saái Hêìu baái taå vïì nûúác.
    Súã Vùn Vûúng muöën thêëy mùåt Tûác Vô liïìn giaã kïë ài tuêìn du
qua nûúác Tûác.
    Tûác Hêìu hay tin ra khoãi thaânh tiïëp àoán rêët troång thïí.
    Hai vua cuâng dùæt nhau vaâo thaânh múã tiïåc chung vui.
      Tûác Hêìu bûng cheán rûúåu dêng cho Súã Vùn Vûúng mûâng cuöåc
höåi ngöå.
    Súã Vùn Vûúng tiïëp lêëy, vui veã noái:
     - Ngaây trûúác ta cuäng coá chuát cöng moån vúái quñ phu nhên, vêåy
nay xin múâi quñ phu nhên ra àêy tûúng kiïën maâ múâi ta möåt chung
rûúåu cho vui.
    Tûác Hêìu khöng daám traái yá, vöåi bûúác vaâo cung, goåi Tûác Vô ra.
     Giûäa luác êëy, Súã Vùn Vûúng ngöìi möåt mònh mùæt mú maâng nhòn
vaâo hêåu cung, tay mên mï ly rûúåu, toã veã noáng loâng.
    Caánh maân se seä àöång, nhûäng chuöîi ngoåc loáng laánh vúái aánh
huyïìn àùng, naâng Tûác Vô tûâ tûâ bûúác ra, goát haâi thoùn thoùæt, húi


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       219

hûúng ngaåt ngaâo, khiïën cho Súã Vùn Vûúng caãm thêëy nhû mònh
àang laåc vaâo chöën tiïn böìng.
        Tûác Vô àïën suåp laåy Súã Vùn Vûúng röìi àûa tay lêëy ly rûúåu rêët
àêìy.
        Baân tay ngoåc, vúái ly ngaây khöng phên biïåt maâu sùæc.
     Súã Vùn Vûúng ngêín ngú nhòn, röìi àûáng dêåy toan tiïëp lêëy cheán
rûúåu, nhûng Tûác Vô àaä trao cho möåt cung-nûä àïí dêng lïn cho Súã
Vùn Vûúng.
        Súã Vùn Vûúng vûâa caån cheán thò Tûác Vô àaä baái taå lui vaâo cung.
     Reâm chêu kheáp kñn boáng höìng, húi hûúng coân thoaãng, rûúåu
nöìng chûa phai.
    Ngaây höm sau, Súã Vùn Vûúng laåi baây tiïåc núi quaán dõch cho
quên giaáp sô phuåc xung quanh, röìi múâi Tûác hêìu ra dûå tiïåc .
    Loâng àaä àõnh trûúác, nïn tiïåc àïën nûãa chûâng, Súã Vùn Vûúng
mûúån gioång say rûúåu quúã traách Tûác Hêìu:
    - Ta coá cöng vúái quñ phu nhên rêët nhiïìu nay quên àïën àêy, quñ
phu nhên laåi khöng vò ta maâ khao thûúãng?
        Tûác Hêìu noái:
    - Nûúác töi nhoã beá, khöng sùèn vêåt thûåc àïí khao thûúãng quên sô
cho àuã, xin Àaåi Vûúng cho pheáp töi àûúåc sùæp àùåt àaä.
        Súã vùn Vûúng àêåp tay xuöëng baân, laâm mùåt giêån, noái:
     - Thêåt laâ àûáa böåi phaãn, tòm lúâi kheáo leáo àïí tûâa ta, bêy àêu,
haäy bùæt àûáa vong ên troái laåi.
        Quên giaáp sô nhaãy xöí ra bùæt Saái Hêìu tûác khùæc.
        Naâng Tûác Vô hay tin chöìng bõ bùæt, ngûäa mùåt lïn trúâi than:
        - Öi! Ài rûúác coåp vïì nhaâ nïn múái sinh hoåa.
        Than röìi chaåy thùèng ra vûúân hoa, toan nhaãy xuöëng giïëng tûå
vêån.
     Giûäa luác àoá, Súã Vùn Vûúng àaä keáo binh vaâo cung àïí tòm bùæt
Tûác Vô, nhûng khöng thêëy Tûác Vô àêu, múái truyïìn caác tûúáng toaã ra
khùæp núi luåc soaát.
   Naâng Tûác Vô chûa kõp tûå vêån, liïìn bõ tûúáng nûúác Súã laâ Àêëu
Àan bùæt laåi vaâ noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                    220

      - Phu nhên khöng muöën söëng àïí maâ cûáu maång cho chöìng sao?
Töåi gò caã hai vúå chöìng chõu chïët.
    Tûác Vô lùång thinh.
    Àêëu Àan dêîn vaâo naåp cho Súã Vùn Vûúng.
    Súã Vùn Vûúng kiïëm lúâi dõu ngoåt döî daânh:
    - Nïëu naâng chõu vïì Súã, ta seä tha chïët cho Tûác Hêìu.
     Tûác Vô àöi doâng lïå àoång trïn àöi mñ mùæt long lanh nhû mùåt
nûúác höì thu nöîi soáng, àûáng im khöng thöët ra lúâi.
     Súã Vùn Vûúng phong cho naâng laâm phu nhên. Vaâ thêëy àöi maá
naâng tûåa hoa àaâo, nïn goåi naâng laâ Àaâo Hoa phu nhên.
     Kïë àoá Súã Vùn Vûúng àaây Tûác Hêìu ra àêët Nhûä Thuãy, chùèng
bao lêu Tûác Hêìu vò àau buöìn maâ lòa trêìn.
    Taâo Muöåi vung gûúm doåa Tïì Hêìu
    Hoaân Cöng thùæp àuöëc phong Ninh Thñch
     Nùm êëy, vaâo nùm thûá nhûát cuãa vua Ly Vûúng nhaâ Chu, Tïì
Hoaân Cöng sau möåt thúâi gian giao viïåc triïìu chñnh cho Quaãn
Troång, thêëy trong nûúác dên tònh yïn öín, binh lûúng döìi daâo beân
hoãi Quaãn Troång:
    - Trûúác kia nûúác Tïì chûa àuã sûác, trong thò viïåc triïìu chñnh
chûa an, ngoaâi loâng dên chûa öín, nay àaä taåm yïn, chùèng hay caái
möång laâm baá chuã caác nûúác chû hêìu àaä nïn thûåc hiïån chûa?
    Quaãn Troång àaáp:
      - Caác chû hêìu coân nhiïìu nûúác maånh hún Tïì. Nhû phña Nam coá
Súã phña Têy coá Têìn vaâ Têën. Tuy nhiïn, nûúác naâo cuäng chó maånh vïì
binh lûåc chûá khöng phaãi maånh vïì chñnh nghôa, vò hoå khöng biïët
tön vua nhaâ Chu. Nhaâ Chu dêîu coá suy yïëu, vêîn laâ Thiïn tûã chung
cuãa thiïn haå, thïë maâ tûâ khi quên Trõnh bùæn vua Hoaân Vûúng,
quên Vïå chöëng vua Trang Vûúng, caác nûúác chû hêìu khinh khi boã
caã viïåc triïìu cöëng. Thêåm chñ úã nûúác Súã, Huâng Thöng tiïëm xûng
Vûúng hiïåu nûúác Trõnh, nûúác Töëng giïët vua maâ khöng ai daám hoãi
töåi.
     Nûúác Tïì ta, muöën maånh phaãi nùæm cho chñnh nghôa, luön luön
thi haânh theo mïånh lïånh thiïn triïìu. Nay nûúác Töëng tuy vûâa giïët
àûúåc Nam cung Trûúâng Vaån, khöi phuåc ngöi vua, nhûng Töëng Hêìu
vêîn chûa àûúåc caác nûúác cöng nhêån. Chuáa cöng nïn vaâo triïìu Chu,

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      221

xin Vûúng mïånh, húåp caác chû hêìu , cöng nhêån vua nûúác Töëng, coân
caác chû hêìu naâo suy yïëu ta nïn giuáp àúä, caác chû hêìu naâo ngang-
ngûúåc, ta nïn hoåp sûác nhau maâ vêën töåi. Laâm nhû thïë caác chû hêìu
phaãi tuâng phuåc Tïì, khöng cêìn phaãi duâng àïën binh lûåc.
     Tïì Hoaân Cöng nghe noái rêët haâi loâng, vöåi sai sûá vaâo triïìu Chu,
xin pheáp àûúåc töí chûác höåi hoåp.
     Vua Ly Vûúng noái:
      - Lêu nay caác nûúác chû hêìu àïìu dïî ngûúi khöng ai vïì triïìu
baái, nay Tïì hêìu àaä coá loâng tûúãng àïën trêîm, vêåy trêîm cho pheáp
àûúåc thay mùåt trêîm maâ lo viïåc êëy.
     Sûá giaã trúã vïì baáo laåi vúái Tïì Hoaân Cöng.
      Tïì Hoaân Cöng phuång mïånh Thiïn tûã, böë caáo khùæp chû hêìu
triïåu-têåp caác nûúác hoåp nhau núi àêët Bùæc Haånh thuöåc àêët Tïì.
     Tïì Hoaân Cöng laåi hoãi Quaãn Troång:
     - Lêìn naây höåi chû hêìu ta phaãi duâng bao nhiïu binh-sô?
     Quaãn Troång noái:
    - Höåi hoåp laâ àïí baân luêån vúái nhau, nïëu duâng àïën quên sô toã ra
duâng sûác maånh aáp bûác, laâm sao moåi ngûúâi phuåc?
     Tïì Hoaân Cöng theo lúâi sai cêët möåt caái àaâi cao ba trûúång, chñnh
giûäa lêåp baân hûúng aán àïí voång baái Thiïn tûã, coân chung quanh baây
trñ caác lïî vêåt àêu àoá rêët uy nghi.
     Àïën ngaây höåi, Töëng Hoaân Cöng (Nghõ Thuyïët) àïën trûúác, vaâo
taå ún Tïì Hoaân Cöng. Kïë àïën nûúác Trêìn, nûúác Chu àïën möåt lûúåt,
sau cuâng laâ nûúác Saái, vò Saái Hêìu oaán nûúác Súã bùæt mònh ngaây noå,
quyïët àïën höåi àïí minh oan.
     Böën nûúác Töëng, Trêìn, Chu, Saái thêëy Tïì khöng duâng àïën quên
sô, nhòn nhau khen thêìm:
     - Tïì Hêìu quaã àem loâng chên thêåt maâ àöëi àaäi vúái chuáng ta.
     Böën nûúác àïìu baân vúái nhau lui quên ra ngoaâi caách mûúâi dùåm.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi Quaãn Troång:
     - Nay chû hêìu khöng höåi àöng àuã, coá nïn hoaän laåi möåt ngaây
khaác chùng?
     Quaãn Troång noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                            222

     - Nay àaä coá böën nûúác àïën àuã , nhû vêåy cuäng coá thïí baân luêån
àûúåc, nïëu heån laåi tûác laâ thêët tñn. Maâ àaä thêët tñn thò sau naây múâi seä
khöng ai àïën.
    Saáng höm êëy, Tïì Hoaân Cöng thay mùåt Vua Chu, àûáng ra
tuyïn böë :
      - Töi phuång mïånh Thiïn tûã, múâi quñ quöëc àïën àêy, muåc àñch
gùåp nhau thaão luêån viïåc chñnh trõ, chónh àöën caác cú cêëu tûúng
quan giûäa caác chû hêìu. Àûúåc nhû thïë, chuáng ta múái cuâng nhau giûä
vûäng àaåo vua töi vaâ sûå cöng bònh trong thiïn haå. Muöën laâm àûúåc
viïåc àoá, àiïìu cêìn thiïët chuáng ta phaãi tön lïn möåt nûúác laâm minh
chuã, coá quyïìn haån àiïìu khiïín caác nûúác chû hêìu.
     Caác nûúác chû hêìu àïìu thò thaâo baân baåc khöng dûát. Ngûúâi thò
muöën tön nûúác Töëng vò nûúác Töëng àaä röång maâ phêím tûúác laåi cao
hún nûúác Tïì. Nhûng coá keã cho rùçng vua nûúác Töëng múái lêåp, coân
phaãi nhúâ Tïì àaåi diïån cho Thiïn tûã maâ têën phong.
    Cuöåc baân caäi keáo daâi maäi khöng dûát. Cuöëi cuâng, nûúác Trêìn
àûáng lïn noái:
     - Nay Thiïn tûã àaä giao quyïìn cho nûúác Tïì àûáng ra triïåu têåp
chû hêìu, thò àaä mùåc nhiïn cöng nhêån nûúác Tïì laâ minh chuã röìi, lûåa
phaãi baân caäi laâm chi, xin tön nûúác Tïì laâm minh chuã.
     Caác nûúác àöìng thanh noái:
     - Chó coá nûúác Tïì múái àaãm àûúng nöíi nhiïåm vuå àoá.
      Tïì Hoaân Cöng àöi ba phen tûâ chöëi, röìi múái bûúác lïn àaân tuyïn
böë thûá võ:
      - Nûúác Tïì laâm minh chuã, thûá àïën nûúác Töëng, nûúác Trêìn, nûúác
Saái, vaâ sau cuâng laâ nûúác Chu.
     Àõnh thûá võ xong, caác nûúác lêìn lûúåt vaâo trûúác àaâi baái maång
Thiïn tûã, röìi Troång tön thu thay mùåt Tïì hêìu, àoåc túâ ûúác thïå nhû
sau:
     Chu Ly Vûúng nùm àêìu, thaáng ba, ngaây möìng möåt.
      Chuáng töi laâ: Tïì Hêìu Tiïíu Baåch, cuâng vúái Töëng, Trêìn, Saái,
Chu, vêng lïånh Thiïn tûã, höåi núi Bùæc Haånh àïí laâm ûúác thïå,
nguyïån trung thaânh vúái Vua Chu vaâ giuáp àúã nhau trong luác cêìn
thiïët. Hïî ai traái ûúác, caác nûúác coá quyïìn hoåp binh vêën töåi.
     Nghe xong, caác nûúác chû hêìu àïìu nghiïng mònh baái maång.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     223

     Quaãn Troång bûúác lïn thïìm noái lúán:
    - Caác nûúác Löî, Vïå, Trõnh, Taâo coá yá khinh khi Thiïn tûã, miïåt haå
chû hêìu, leä ra phaãi hiïåp binh vêën töåi trûúác, xin caác nûúác quyïët-
àõnh.
     Ba nûúác Trêìn, Saái, Chu àöìng thanh noái:
     - Chuáng töi xin vêng mïånh.
     Duy coá nûúác Töëng, laâm thinh khöng noái gò caã.
     Chiïìu höm êëy, Töëng Hoaân Cöng vïì nhaâ quaán-dõch, noái vúái Àaái
thuác Bò:
      - Tïì Hêìu coá yá tûå àùæc, khöng kïí ngöi thûá, vûúåt lïn laâm minh
chuã, laåi coân coá yá lêëy binh caác nûúác maâ thõ oai. Nïëu ta vêng theo yá
êëy ùæt sau naây ta phaãi bõ phuåc tuâng maäi maäi.
     Thuác Bò noái:
     - Hiïån nay chû hêìu khöng phaãi möåt yá, keã theo, ngûúâi khöng,
dêìu Tïì coá muöën laâm baá chuã cuäng chûa thïí àûúåc. Nïëu ta chõu giuáp
Tïì, àaánh Löî vaâ Trõnh, chùèng khaác naâo ta cuãng cöë àõa võ cho Tïì.
Nhû thïë coá haåi cho Töëng. Hiïån nay, trong böën nûúác àïën dûå, chó coá
Töëng laâ lúán, nïëu Töëng khöng giuáp thò ba nûúác kia cuäng phaãi thöi.
     Töëng Hoaân Cöng noái:
   - Muåc-àñch ta àïën àêy dûå höåi laâ àïí nhêån lêëy Vûúng-maång. Nay
Vûúng-maång àaä nhêån xong, coân úã àêy laâm gò?
     Àïm höm êëy Töëng Hoaân Cöng lùèng lùång àem quên vïì nûúác.
     Tïì Hoaân Cöng hay tin tûác giêån noái:
     - Chûa chi maâ nûúác Töëng àaä tñnh chuyïån böåi ûúác röìi.
     Beân sai Troång tön thu àuöíi theo.
     Quaãn Troång noái:
     - Töëng àaä laâm sai, maâ mònh àuöíi theo laåi laâ viïåc traái. Nïëu
muöën phaåt Töëng phaãi têu vúái Thiïn tûã àem quên àïën àaánh múái
àûúåc.
     Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Nïëu vêåy, ta cho sûá vïì triïìu Chu xin viïåc êëy.
     Quaãn Troång noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        224

    - Àaánh Töëng chûa lúåi. Töëng laâ nûúác xa, Löî laâ nûúác gêìn, muöën
cho Töëng phuåc, trûúác phaãi àaánh Löî.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Muöën àaánh Löî phaãi lêåp mûu chi?
     Quaãn Troång thûa:
      - Phña Àöng Bùæc coá nûúác Toaåi, thuöåc Löî. Nûúác êëy nhoã lùæm, dên
cû coá böën hoå, ta àem quên lêëy nûúác êëy khöng khoá. Maâ chiïëm àûúåc
nûúác êëy röìi, Löî phaãi súå. Chûâng êëy ta sai sûá sang traách Löî Hêìu vïì
viïåc khöng ài dûå höåi, möåt mùåt thöng tin cho Vùn Khûúng biïët viïåc
xñch mñch giûäa Tïì, Löî hiïån nay. Hïî Vùn Khûúng biïët àûúåc Löî Hêìu
khöng hoâa hiïëu vúái bïn ngoaåi, ùæt khiïín traách. Trong thò súå meå,
ngoaâi súå uy ta, laâm sao Löî Hêìu khöng xin hoâa. Luác bêëy giúâ ta múái
àem quên àaánh Töëng.
     Tïì Hoaân Cöng khen phaãi, liïìn hûng binh ài àaánh nûúác Toaåi.
     Löî trangCöng hay tin vöåi hoåp triïìu thêìn baân kïë.
     Cöng tûã Khaánh Phuã thûa:
    - Binh Tïì àaä àem binh àïën nûúác ta hai lêìn, lêìn naâo cuäng bõ
thua, nay xin Chuáa cöng cho töi àem binh ra àaánh.
     Thi-Baá nghe noái, can rùçng:
     - Khöng nïn khinh àõch. Hiïån nay Quaãn Troång nùæm quyïìn
chêëp chaánh, quên luêåt nghiïm minh, ta khoá maâ thùæng nöîi. Vaã laåi,
nûúác Löî ta trûúác àêy rêët nhiïìu ún huïå vúái Tïì nhû viïåc giïët Cöng tûã
Cuä, àûáng laâm chuã hön cho Vûúng Cú, maâ Tïì Hêìu chûa thïí quïn
àûúåc. Nay xin cûá giaãi hoâa àïí giûä lêëy ên huïå àoá laâ hún.
      Caác quan coân àang thûúng nghõ, böîng coá thû Tïì Hoaân Cöng
gúãi àïën.
     Löî Trang Cöng caã mûâng, múã ra àoåc.
     Thû rùçng:
     Töi vaâ hiïìn hêìu cuäng thúâ möåt Thiïn tûã nhaâ Chu, khaác naâo
nhû anh em, hún nûäa hai nûúác Tïì, Löî laâ chöî thên thuöåc, thïë maâ kyâ
höåi vûâa röìi núi Bùæc Haånh, hiïìn hêìu khöng chõu ài dûå, àaä traái vúái
lïånh Thiïn tûã laåi thûúng töín àïën tònh thên. Töi rêët àau loâng khi
phaãi àem binh sang nûúác cuãa hiïìn hêìu àïí àaåo-àaåt bûác thû naây.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        225

      Tïì Hoaân Cöng laåi gúãi riïng möåt bûác thû cho Vùn Khûúng, vò
vêåy khi àûúåc thû, Vùn Khûúng goåi Löî Trang Cöng vaâo hêåu cung
noái:
     - Tïì, Löî laâ hai nûúác thên thuöåc, nïëu Tïì Hêìu coá àiïìu khöng
phaãi vúái ta ài nûäa, ta cuäng khöng nïn laâm giaäm tònh thên, huöëng
chi Tïì àaä coá yá muöën cêìu hoâa vúái ta maâ con laåi khöng nghe sao?
     Löî Trang Cöng khöng daám caäi lúâi meå liïìn sai Thi-Baá viïët thû
phuác àaáp:
     - Kyâ höåi núi Bùæc Haånh, töi bõ àau khöng àïën dûå àûúåc, tûå thêëy
mònh coá löîi. Nay quñ quöëc traách vêën, töi rêët ùn nùn. Tuy nhiïn,
nïëu bùæt töi phaãi nhêån nhûäng àiïìu cam kïët dûúái thaânh, thêåt laâ àiïìu
quöëc sô. Quñ quöëc lui binh ra khoãi biïn-giúái bêëy giúâ nûúác töi seä tuên
mïånh.
     Tïì Hoaân Cöng tiïëp àûúåc thû rêët àeåp loâng, truyïìn keáo binh
khoãi nûúác Löî, ra àoáng núi àêët Kha, àïí chúâ Löî Hêìu àïën höåi kiïën.
       Löî Trang Cöng sùæp sûãa àïën àêët Kha, hoãi triïìu thêìn:
       - Coá ai daám theo ta àïën àêët Kha höåi diïån vúái Tïì chùng?
       Taâo Muöåi bûúác ra xin ài.
       Löî Trang Cöng noái:
     - Ngûúi ba lêìn giao chiïën bõ thua nûúác Tïì, nay xin ra àoá khöng
súå nûúác Tïì chï cûúâi sao?
       Taâo Muöåi thûa:
     - Chó vò bõ thua nûúác Tïì ba lêìn nïn töi múái xin theo Chuáa cöng
àïí rûãa nhuåc!
       Löî Trang Cöng noái:
     - Ngûúi muöën rûãa nhuåc maâ theo ta trong chuyïën naây chó thïm
xêëu höí. Vò àïën ùn thïì vúái hoå, tûå nhiïn mònh àaä laâ keã chiïën baåi röìi.
       Taâo Muöåi noái:
       - Töi quyïët khöng àïí cho nûúác Löî mang caái danh biïíu xêëu xa
êëy.
       Löî Trang Cöng nhêån lúâi cuâng Taâo Muöåi lïn àûúâng.
      Khi àïën àêët Kha, Tïì Hoaân Cöng àaä sai ngûúâi àùæp möåt caái àaâi
rêët lúán, baây sùén lïî vêåt, àúåi Löî Trang Cöng àïën laâm lïî huyïët thïå.
Laåi truyïìn lïånh chó cho möåt ngûúâi àûúåc theo hêìu Löî Trang Cöng

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         226

lïn àaâi thöi, coân bao nhiïu quên sô phaãi àûáng xa, caách hai trùm
thûúác.
     Taâo Muöåi trong mùåc aáo giaáp, ngoaâi cêìm gûúm ài theo sau lûng
Löî Trang Cöng.
     Löî Trang Cöng coá yá súå, traái laåi Taâo Muöåi rêët huâng duäng.
     Hai ngûúâi vûâa bûúác khoãi thïìm.
     Àöng Quaách Nha baão Taâo Muöåi:
    - Ngaây nay hai nûúác giao hoâa, gùåp nhau àïí baân baåc, xin tûúáng
quên haäy boã àöì binh khñ ài.
     Taâo Muöåi trûâng mùæt nhòn Àöng Quaách Nha, hai khoáe mùæt toeát
ra, rûúm rûúám maáu.
     Àöng Quaách Nha thêëy vêåy bûúác luâi ra sau.
    Taâo Muöåi ung dung bûúác theo Löî Trang Cöng àïën trûúác baân
hûúng aán.
    Thêëp Bùçng bûng baát maáu dêng lïn àïí Löî Trang Cöng cuâng Tïì
Hoaân Cöng ùn thïì.
     Taâo Muöåi mùåt hêìm hêìm, möåt tay nùæm aáo Tïì Hoaân Cöng, möåt
tay ruát gûúm noái:
     - Haäy khoan!
     Quaãn Troång vöåi vaä xen vaâo giûäa, hoãi Taâo Muöåi:
     - Quan Àaåi phu laâm gò thïë?
     Taâo Muöåi àaáp:
     - Nûúác Löî bõ suy yïëu, àaä hao töín nhiïìu vïì chiïën tranh thïë maâ
ngaây nay nhûäng nûúác tûå xûng mònh laâ minh chuã, höëi chû hêìu àïí
cûáu giuáp nhûäng keã suy yïëu, laåi àïën laâm khöí nûúác Löî nûäa, nhû vêåy
daám tûå haâo laâ chñnh àaáng sao?
     Quaãn Troång noái:
     - Nûúác töi àaä laâm àiïìu gò haåi cho quñ-quöëc?
     Taâo Muöåi noái:
      - Cêåy sûác maånh, àem quên chiïëm lêëy àêët Vên Dûúng cuãa nûúác
töi, sao laåi baão laâ khöng laâm haåi. Nïëu quñ quöëc thûåc tònh giao haão,
haäy traã àêët êëy laåi cho Löî, Chuáa cöng töi múái chõu ùn thïì. Bùçng
khöng töi nhêët àõnh liïìu chïët..

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        227

        Quaãn Troång ngoaãnh laåi, noái vúái Tïì hoaân Cöng:
        - Xin Chuáa cöng chêëp thuêån lúâi xin êëy.
        Tïì Hoaân Cöng noái:
        - Thöi, quan Àaåi phu haäy buöng ra. Töi hûáa seä traã àêët êëy laåi.
    Taâo Muöåi nghe noái vöåi boã thanh kiïëm xuöëng, bûng lêëy baát
maáu thay cho Thêëp Bùçng maâ dêng lïn.
        Löî Trang Cöng cuâng vúái Tïì Hoaân Cöng laâm lïî huyïët -thïå.
        Xong Taâo Muöåi laåi noái:
     - Quaãn Troång giûä quyïìn binh nûúác Tïì, töi xin cuâng Quaãn
Troång ùn thïì àïí khoãi coá àiïìu höëi hêån.
        Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Bêët têët phaãi laâm nhû vêåy, lúâi ta àaä hûáa leä naâo laåi laânh traái
àûúåc sao.
    Lïî tuyïn thïå xong caác quan nûúác Tïì ai nêëy hêåm hûåc, muöën
tòm caách traã thuâ Taâo Muöåi.
        Tïì Hoaân Cöng noái:
    - Ta àaä hûáa vúái Taâo Muöåi röìi! Dêîu keã thêët phu àaä ûúác vúái ai
cêu gò cuäng khöng nïn sai lúâi, huöëng höì ta laâ Chuáa möåt nûúác.
        Bêëy giúâ caác quan múái chõu thöi.
      Saáng höm sau, Tïì Hoaân Cöng laåi baây tiïåc úã nhaâ Cöng quaán àïí
tiïîn biïåt Löî Trang Cöng, röìi àem àêët Vên Dûúng traã laåi cho nûúác
Löî.
      Caác nûúác chû hêìu nghe àûúåc viïåc êëy, kïu Tïì Hoaân Cöng laâ
ngûúâi tñn nghôa. Hai nûúác Vïå vaâ Taâo sai sûá àïën taå töåi vaâ xin ùn
thïì.
      Tïì Hoaân Cöng sai sûá vaâo têu vúái vua Ly Vûúng nhaâ Chu, xin
cêët quên phaåt Töëng.
    Chu Ly Vûúng nhêåm lúâi, khiïën quan Àaåi phu Àún Miïåt, keáo
binh sang höåi vúái binh Tïì.
        Luác êëy nûúác Trêìn, nûúác Taâo hay tin cuäng xin àem binh giuáp
sûác.
     Tïì Hoaân Cöng khiïën Quaãn Troång dêîn möåt àaåo binh ài trûúác
àïí àoán binh hai nûúác Trêìn vaâ Taâo. Coân mònh thò ài vúái Thêëp Bùçng,

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                          228

Vûúng Tûã Thaânh Phuã vaâ Àöng Quaách Nha, thöëng laänh àaåi binh,
heån höåi nhau núi àêët Thûúång Kyâ.
     Quaãn Troång laänh mïånh keáo quên ra ài.
     Quaãn Troång vöën coá möåt ngûúâi tiïíu thiïëp tïn Tônh nûúng, naâng
naây tuy phêån quêìn thoa, nhûng laåi thöng minh hoåc röång. Vò vêåy
Quaãn Troång ài àêu cuäng àem naâng theo hêìu.
     Ngaây kia, Quaãn Troång vûâa keáo binh àïën nuái Dao Sún, böîng
gùåp möåt ngûúâi chùn trêu, mònh mùåc aáo cöåc, àêìu àöåi noán raách ngöìi
trïn lûng trêu, goä sûâng ca haát.
    Quaãn Troång nghe tiïëng ca biïët khöng phaãi laâ ngûúâi têìm
thûúâng khiïën quên sô àem rûúåu thõt àïën cho.
     Ngûúâi chùn trêu ùn xong hoãi quênsô:
     - Töi muöën àûúåc yïët kiïën quan Tïí tûúáng.
     Quên sô àaáp:
     - Xe cuãa quan Tïí tûúáng àaä ài xa röìi. Vêåy thò cûá ùn cho no maâ
thöi, cêìn chi phaãi gùåp mùåt.
     Ngûúâi chùn trêu noái:
     - Töi coá möåt lúâi muöën noái cuâng quan Tïí tûúáng.
     Quên sô hoãi:
     - Lúâi gò? Nïëu chó noái möåt lúâi thò boån ta noái giuáp cho cuäng àûúåc.
     Ngûúâi chùn trêu noái:
     - Nûúác trong leo leáo
     Quên sô àem lúâi êëy noái laåi vúái Quaãn Troång.
     Quaãn Troång khöng hiïíu gò caã, liïìn hoãi Tônh nûúng.
     Tônh-nûúng noái :
     - Thiïëp coá nghe, xûa coá möåt baâi thú "Nûúác trong".
     Baâi thú êëy coá cêu rùçng: "Nûúác trong leo leão, caá löåi giûäa doâng,
ngûúâi àïën triïåu ta, ta cuäng bùçng loâng". YÁ chûâng ngûúâi êëy muöën ra
laâm quan.
     Quaãn Troång khiïën dûâng xe laåi, röìi sai ngûúâi àoâi gaä chùn trêu
àïën hoãi.
     Gaä chùn trêu cuái àêìu thi lïî chûá khöng laåy.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                    229

     Quaãn Troång hoãi tung tñch, ngûúâi chùn trêu noái:
     - Töi laâ Ninh Thñch, ngûúâi àêët Vïå, àûúåc nghe Tûúáng quöëc laâ keã
ûa hiïìn, chuöång sô, nïn tòm qua nûúác Tïì àïí tiïën thên, ngùåt khöng
coá ai tiïën dêîn nïn phaãi chùn trêu cho ngûúâi trong laâng maâ nuöi
söëng.
     Quaãn Troång thûã thaách trònh àöå hoåc thûác.
     Ninh Thñch ûáng àaáp rêët raânh maåch.
     Quaãn Troång noái:
     - Keã haâo kiïåt luác chûa gùåp vêån cuäng khoá thi thöë taâi nùng cuãa
mònh àûúåc. Àaåi binh cuãa Chuáa cöng ta cuäng sùæp àïën àêy, ta viïët
cho nhaâ ngûúi möåt phong thú, nhaâ ngûúi an loâng úã àêy maâ chúâ, luác
naâo Chuáa cöng ta àïën, haäy xin yïët kiïën maâ trònh thú, ùæt àûúåc
troång duång.
    Noái xong Quaãn Troång viïët möåt phong thú, trao cho Ninh
Thñch.
     Ninh Thñch laänh thú, röìi úã núi nuái Dao Sún chùn trêu nhû cuä.
     Caách ba ngaây sau, àaåi binh cuãa Tïì Hoaân Cöng keáo àïën.
     Ninh Thñch laåi goä sûâng trêu ca haát vang trúâi.
     Haát rùçng:
     Mùåt Thûúâng Lan nhêëp nhö àaá trùæng
     Thên Lyá Ngû thêìm lùång xuöi doâng
     Àúâi khöng hiïìn sô
     Àêët thiïëu minh quên
     Thûúng thên, ta laåi tuãi thêìm
     Húãi con trêu trùæng
     Húi cuåm rûâng thêm
     Huâng anh söëng vúái êm thêìm maäi û?
     Tïì Hoaân Cöng nghe gioång ca lêëy laâm laå, khiïën keã taã hûäu bùæt
dêîn àïën hoãi thùm hoå tïn, quï quaán.
     Ninh Thñch têu:
     - Töi ngûúâi nûúác Vïå, lûu laåc núi àêy.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                      230

    - Ngûúi laâ möåt àûáa chùn trêu, cúá sao laåi daám chï bai thiïn haå?
    Ninh Thñch noái:
     - Töi àêu coá chï bai. Töi chó tiïëc rùçng àúâi nay khöng coá ngûúâi
hiïìn.
    Tïì Hoaân Cöng hoãi:
      - Sao ngûúi laåi daám chï rùçng "àúâi thiïëu minh-quên", trong luác
Thiïn tûã nhaâ Chu àang trõ vò thiïn haå, coân ta möåt nûúác chû hêìu
giaâu maånh, trïn phuåc tuâng Thiïn tûã, dûúái chïë-ngûå chû hêìu àem
laåi thaái bònh cho thiïn haå.
    Ninh Thñch noái:
     - Möåt minh quên têët phaãi biïët mònh, hiïíu ngûúâi roä àûúåc thúâi
bònh, thêëy àûúåc luác biïën, àem ên àûác raäi khùæp nhên gian, lêëy loâng
nhên maâ trõ thiïn haå. Nhû nhaâ Chu hiïån nay vêån nûúác möîi luác
möåt suy, trong thò dên tònh khöng phuåc, ngoaâi thò chû hêìu bêët
tuên, taâi trõ nûúác khöng coá, sao goåi laâ minh quên? Àïën nhû Chuáa
cöng, giïët anh ruöåt mònh maâ cûúáp ngöi, mûúån uy Thiïn tûã àïí chïë
ngûå chû hêìu, nlûng chû hêìu àïìu khöng phuåc, sao goåi laâ giaâu
maånh?
    Tïì Hoaân Cöng nghe noái nöîi giêån mùæng lúán:
    - Àûáa thêët phu, daám noái caân.
    Liïìn hö keã taã hûäu bùæt Ninh Thñch àem cheám.
    Ninh Thñch khöng chuát súå haäi, ngûúác mùåt lïn trúâi than:
     - Ngaây xûa vua Kiïåt giïët Long Baâng, vua Truå giïët Tó Can, nay
töi cuâng vúái hai öng êëy kïí laâ ba ngûúâi?
    Thêëp Bùçng thêëy thïë têu vúái Tïì Hoaân Cöng:
     - Ngûúâi êëy lúâi noái khöng dua mõ, loâng khöng súå uy nghiïm,
chùæc khöng phaãi laâ keã têìm thuúâng, xin Chuáa cöng chúá nïn giïët.
    Tïì Hoaân Cöng sûåc nghô laåi cún giêån àaä nguöi, bûúác túái múã troái
cho Ninh Thñch, vaâ noái:
     - Ta thûã nhaâ ngûúi àoá thöi. Nhaâ ngûúi quaä laâ möåt ngûúâi khñ
phaách.
    Ninh Thñch thoâ vaâo tuái lêëy phong thû cuãa Quaãn Troång dêng
cho Tïì Hoaân Cöng.
    Tïì Hoaân Cöng tiïëp lêëy àoåc.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                  231

       Trong thû viïët:
    Töi phuång mïånh àem quên qua nuái Dao Sún, coá tiïëp àûúåc möåt
ngûúâi nûúác vïå, tïn laâ Ninh Thñch. Ngûúâi naây laâ möåt nhên taâi trong
thiïn haå, khöng phaãi nhûäng keã chùn trêu têìm thûúâng, xin Chuáa
cöng thu duång, àûâng àïí ngûúâi êëy ài nûúác khaác maâ höëi tiïëc.
       Tïì Hoaân Cöng noái:
    - Nhaâ ngûúi àaä coá bûác thû cuãa Troång Phuå sao khöng têu trònh
cho súám?
       Ninh Thñch noái:
     - Töi nghe noái vua hiïìn choån ngûúâi ngay, töi trung choån Chuáa
coá àûác. Nïëu Chuáa cöng gheát ngûúâi thùèng, ûa keã nõnh, thò thaâ töi
chïët ài coân hún laâ àûa thû àïí àûúåc troång duång.
       Tïì Hoaân Cöng rêët àeåp loâng, truyïìn ngöìi vaâo möåt cöî xe theo
sau.
    Töëi höm êëy àoáng quên laåi nghô, Tïì Hoaân Cöng sai thùæp àuöëc
tòm muä aáo Tïì phong chûác cho Ninh Thñch.
       Thuå Àiïu têu:
     - Tûâ àêy àïën nûúác Vïå khöng xa, xin Chuáa cöng àúåi àïën àoá hoãi
xem Ninh Thñch quaã laâ ngûúâi hiïìn khöng àaä, röìi seä phong cuäng
chùèng muöån.
       Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Àaä nghi thò khöng nïn duâng, maâ àaä duâng thò àûâng nghi. Giaã
thûã Ninh Thñch trûúác kia coá möåt vaâi löîi nhoã ài nûäa, nay ta cuäng
khöng nïn vò löîi nhoã êëy maâ boã phñ möåt nhên taâi.
    Noái xong, ngay àïm êëy, phong cho Ninh Thñch laâm quan Àaåi
phu, laåi khiïën cuâng vúái Quaãn Troång coi viïåc quöëc-chaánh.
       Ninh Thñch laåy taå lui ra.
       Tïì Hoaân Cöng truyïìn têën binh.
      Chùèng bao lêu, àaåi-binh cuãa Tïì Hoaân Cöng àaä keáo àïën biïn-
giúái nûúác Töëng, húåp vúái binh caác nûúác chû hêìu àöng nhû kiïën coã.
       Tïì Hoaân Cöng hoåp caác tûúáng baân kïë lêëy thaânh.
       Ninh Thñch têu:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                    232

     - Chuáa cöng phuång mïånh Thiïn tûã àem binh chïë ngûå chû hêìu.
Muåc àñch bùæt hoå phuåc tuâng chûá khöng phaãi chiïëm àêët. ÊËy vêåy
quên lûåc chó laâm cho ngûúâi ta súå uy chûá khöng mïën phuåc. Theo yá
töi, chúá nïn àaánh vöåi. Töi dêîu heân maåt, daám xin àem ba têëc lûúäi
maâ baão vua nûúác Töëng phaãi giaãng hoâa.
    Tïì Hoaân Cöng nghe theo, truyïìn àoáng quên laåi, sai Ninh
Thñch vaâo trûúác nghõ hoâa vúái Töëng Hoaân Cöng.
     Ninh Thñch ngöìi möåt chiïëc xe nhoã àem theo mêëy tïn gia nhên
thùèng àïën Thû Dûúng, xin vaâo yïët kiïën.
    Töëng Hoaân Cöng hoãi Àaái Thuác Bò:
    - Ninh Thñch laâ ngûúâi thïë naâo ?
    Àaái Thuác Bò thûa:
    - Töi nghe ngûúâi êëy laâ möåt keã chùn trêu, àûúåc Tïì Hêìu múái
duâng laâm quan, têët ngûúâi êëy coá taâi ûáng àöëi.
    Töëng Hoaân Cöng noái:
    - Vêåy thò nïn àöëi xûã nhû thïë naâo?
    Àaái Thuác Bò thûa:
     - Xin Chuáa cöng triïåu vaâo lêëy lïî maâ àaäi, àïí xem yá tûá Ninh
Thñch nhû thïë naâo. Nïëu va coá àiïìu chi löî maäng, töi seä vuöët giaãi
maäo laâm hiïåu, Chuáa cöng khiïën voä sô bùæt giam laåi. Nhû thïë mûu
cuãa Tïì ùæt phaãi hû.
    Töëng Hoaân Cöng gêåt àêìu khen phaãi, truyïìn voä -sô mai phuåc
xong xuöi, röìi múái cho Ninh Thñch vaâo.
     Ninh Thñch mùåc aáo röång, thùæt àai lúán ung dung bûúác vaâo xaá
Töëng Hoaân Cöng möåt caái.
    Töëng Hoaân Cöng ngöìi yïn khöng àaáp lïî.
    Ninh Thñch ngûúác mùåt lïn trúâi than:
    - Nûúác Töëng àaä àïën luác nguy khöën röìi.
    Töëng Hoaân Cöng nghe noái, lêëy laâm laå hoãi:
      - Ta laâm àïën bûåc Thûúång Cöng, phêím trêåt àûáng trïn caác chû
hêìu, trong nûúác binh huâng tûúáng maånh, dên chuáng an vui, sao goåi
laâ nguy khöën.
    Ninh Thñch noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                         233

     - Hiïìn Hêìu coá thïí saánh àûúåc vúái Chu cöng ngaây xûa chùng?
     Töëng Hoaân Cöng noái:
     - Chu cöng laâ bêåc thaánh, ta laâm sao saánh àûúåc.
     Ninh Thñch noái:
     - Chu cöng ngaây xûa, trong luác thiïn haå thaái bònh thïë maâ coân
phaãi hïët loâng troång ngûúâi hiïìn sô. Luác àang ùn cúm, nghe ngûúâi
hiïìn sô vaâo vöåi nhaã miïëng cúm, àïí ra tiïëp àoán. Trong luác àang tùæm
nghe ngûúâi hiïìn sô àïën vöåi vêîy nùæm toác àïí ra múâi. Nay Hiïìn hêìu laâ
doâng doäi möåt nûúác àaä mêët röìi, laåi gùåp buöíi loaån laåc, caác liïåt quöëc
tranh huâng, dêîu bùæt chûúác nhû Chu cöng, hïët loâng cêìu keã sô, chûa
chùæc hiïìn sô àaä chõu àïën, huöëng höì laåi coân tûå àùæc, kiïu cùng thò
nhûäng lúâi trung-trûåc coá bao giúâ àïën trûúác mùåt hiïìn hêìu
     àûúåc. Thïë maâ laåi khöng cho laâ nguy khöën sao?
      Töëng Hoaân Cöng nghe noái sûäng súâ, giêy lêu múái àûáng dêåy, noái
vúái veã ùn nùn:
     - Ta múái lïn ngöi, chûa àûúåc nghe lúâi giaáo huêën cuãa quên tûã,
vêåy xin tiïn sinh miïîn chêëp.
     Thuác Bò àûáng hêìu möåt bïn thêëy Töëng Hoaân Cöng àaä toã yá xiïu
loâng, vöåi àûa tay vuöët giaãi maäo. Nhûng vuöët àïën àöi ba lêìn maâ
Töëng Hoaân Cöng vêîn khöng theâm noái túái.
     Töëng Hoaân Cöng hoãi Ninh Thñch:
     - Chùng hay tiïn sinh àïën àêy coá àiïìu chi daåy baão töi chùng?
     Ninh Thñch noái:
      - Nay Thiïn tûã suy yïëu, chû hêìu àoaåt quyïìn, viïåc tranh chêëp
caâng ngaây caâng khöëc liïåt, dên gian àöì thaán. Tïì Hêìu khöng núä àïí
cho thiïn haå lêm caãnh toác tang, phaãi phuång mïånh Thiïn tûã liïn
kïët chû hêìu àïí lo viïåc tûúng thên vaâ traách phaåt. Hiïìn hêìu böåi tñn
laâm cho Thiïn tûã nöíi cún thõnh nöå, nïn sai chû hêìu àïën àêy vêën
töåi. Nïëu Hiïìn hêìu cûå vúái binh triïìu thò chûa àúåi giao binh àaä thêëy
àûúåc leä thùæng phuå röìi.
     Töëng Hoaân Cöng hoãi:
     - Theo súã kiïën cuãa Tiïn sinh thò viïåc naây phaãi thïë naâo?
     Ninh Thñch noái:



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                           234

     - Theo yá töi, Hiïìn hêìu nïn duâng chuát àónh lïî vêåt maâ cêìu hön.
Trïn chùèng traái vúái Chu Vûúng, dûúái vêîn àùång quyïìn cuâng minh
chuáa. Nhû thïë nûúác Töëng khöng cêìn phaãi àöång binh maâ vêîn vûäng
vaâng thû non Thaái.
       Töëng Hoaân Cöng noái:
    - Trûúác kia ta àaä khöng troån ûúác, nûäa àïm keáo quên boã vïì
khöng dûå höåi. Nay Tïì Hêìu àaä àem binh àïën àêy biïët coá chêëp
thuêån viïåc hoâa ûúác cuãa ta chùng?
       Ninh Thñch noái:
     - Tïì Hêìu laâ möåt ngûúâi àaåi nhên àaåi àöå, khöng kïí àïën löîi lêìm
cuãa keã khaác. Trûúác àêy Löî Hêìu khöng chõu dûå höåi, sau àïën xin ùn
thïì núi àêët Kha, Tïì Hêìu vêîn àem àêët Vên Dûúng traã laåi. Huöëng
chi Hiïìn Hêìu laâ keã àaä coá loâng àïën dûå höåi, leä naâo Tïì Hêìu laåi khöng
cho giaãng hoâa.
       Töëng Hoaân Cöng hoãi:
       - Bêy giúâ phaãi duâng nhûäng lïî vêåt chi àïí cöëng hiïën?
       Ninh Thñch noái:
     - Laâ möåt keã àaåi nhên àaåi àöå, khöng bao giúâ xem cuãa caãi laâ
troång. Hiïìn Hêìu chó duâng möåt vêåt moån cuäng àuã.
       Töëng Hoaân Cöng mûâng rúä, sai sûá mang lïî vêåt xin hoâa ûúác vúái
Tïì.
       Àaái Thuác Bò höí theån lui ra.
     Sûá Töëng àïën traåi Tïì dêng mûúâi cùåp baåch ngoåc, ngaân neán vaâng
roâng, maâ taå töåi.
       Tïì Hoaân Cöng noái:
      - Coá chó maång cuãa Thiïn tûã, ta àêu daám tûå chuyïn. Phaãi cêåy
àaåi thêìn cuãa Thiïn tûã chuyïín têëu vïì triïìu Chu múái àùång.
       Beân giao nhûäng vaâng ngoåc êëy laåi cho Àún Miïåt.
       Àún Miïåt noái:
      - Quên hêìu àaä röång loâng tha löîi, nay laåi cêåy töi chuyïín têëu vïì
triïìu, töi àêu daám tûâ chöëi.
    Tïì Hêìu tin cho Töëng Hoaân Cöng hay àïí sùæm sûãa qua triïìu
Chu, röìi caác nûúác thêu binh vïì.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      235

     Trõnh Lïå Cöng lêåp mûu vïì nûúác
     Chu Huïå Vûúng tòm kïë phuåc thuâ
     Tïì Hêìu keáo binh vïì nûúác, múã tiïåc khao quên.
     Quaän-Troång têu rùçng:
     - Tûâ ngaây nhaâ Chu thiïn sang Àöng Àö àïën nay, caác nûúác chû
hêìu khöng nûúác naâo maånh bùçng Trõnh. Kinh Àö nûúác Trõnh laâ núi
Àöng Quaách, chöî êëy phña trûúác coá nuái Trung Sún, phña sau coá söng
Haâ, phña hûäu coá söng Laåc, phña taã coá söng Tïì, thêåt laâ núi hiïím àõa.
      Hún nûäa, tûâ luác Trõnh Trang Cöng thùæng àûúåc Töëng vaâ Hûáa,
laåi kïët thên vúái Súä laâ nûúác tiïëm xûng vûúng hiïåu, àêët röång binh
huâng. Hai nûúác êëy cêëu kïët vúái nhau, nûúác Tïì ta khoá bïì thùæng
àûúåc.
     Tïì Hoaân Cöng hoãi:
     - Nhû thïë thò biïët laâm thïë naâo cho hai nûúác êëy tuâng phuåc?
     Quaãn Troång noái:
     - Nhêët àõnh phaãi haå cho àûúåc Súã. Maâ muöën haå Súã trûúác phaãi
deåp Trõnh.
     Tïì Hoaân Cöng noái:
    - Ta vêîn biïët Trõnh laâ núi cöët yïëu, muöën thêu àoaåt àaä lêu,
song khöng biïët duâng kïë gò àùång.
     Ninh Thñch noái.
     - Cöng tûã Àöåt bïn nûúác Trõnh, trûúác kia lïn ngöi chó coá hai
nùm, bõ Tïë Tuác àuöíi ra nûúác ngoaâi, cû truá núi àêët Lõch. Hiïån nay
nûúác Trõnh, Cöng tûã Nghi àang úã ngöi. Tïë Tuác laâ töi maâ daám àuöíi
Chuáa, Cöng tûã Nghi laâ em maâ chiïëm ngöi anh àoá traái laâ lïî. Xin
Chuáa cöng cho ngûúâi àïën àêët Lõch àûa Trõnh Àöåt vïì nûúác, lêåp lïn
ngöi, ùæt Trõnh Àöåt phaãi mang ún Chuáa cöng maâ tuâng phuåc nûúác
Tïì.
    Tïì Hoaân Cöng khen phaãi, khiïën Tên Tu Vö àem hai trùm
binh ra àoáng àöìn núi àêët Lõch, röìi sai ngûúâi àïën toã yá vúái Trõnh Àöåt.
     Lêu nay Trõnh Àöåt nghe Tïë Tuác àaä qua àúâi thûúâng cho ngûúâi
doâ xeát tònh hònh nûúác Trõnh àïí tñnh viïåc phuåc nghiïåp, xaãy àûúåc tin
nûúác Tïì muöën giuáp mònh vïì nûúác, loâng mûâng khön xiïët cho ngûúâi
àïën àoán Tên Tu Vö vaâo thaânh thïët àaäi.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       236

     Trong luác àang ùn uöëng, Tên Tu Vö hoãi:
     - Chùèng hay nûúác Trõnh hiïån nay ai thay cho Tïë Tuác?
     Trõnh Àöåt àaáp:
   - Thay Tïë Tuác laâ Thuác Thiïm. Ngûúâi naây coá taâi trõ nûúác,
nhûng khöng coá taâi cêìm binh.
     Giûäa luác êëy, böîng coá quên vaâo baáo rùçng:
     - Kinh thaânh nûúác Trõnh vûâa xaãy ra möåt chuyïån rêët laå : Phña
trong cûãa Nam mön coá möåt con rùæn daâi taám thûúác, àêìu xanh àuöi
vaâng, cùæn löån vúái möåt con rùæn phña ngoaâi cûãa daâi hún möåt trûúång,
àêìu àoã àuöi xanh. Hai con cùæn nhau àïën mûúâi baãy ngaây thò con
rùæn trong bõ con rùæn ngoaâi cùæn chïët. Con rùæn ngoaâi chaåy thùèng vaâo
thaânh, àïën nhaâ Thaái Miïëu thò biïën mêët. Thiïn haå àïën xem àöng
ngheåt, nhûng chùèng ai daám laåi gêìn.
     Tên Tu Vö nghe noái àûáng dêåy chûác mûâng Trõnh Àöåt:
    - Nhû thïë chùæc chùæn hiïìn hêìu seä khöi phuåc àûúåc ngöi nûúác
Trõnh.
     Trõnh Àöåt hoãi:
     - Sao ngaâi biïët àûúåc?
     Tên Tu Vö àaáp.
      - Con rùæn ngoaâi cûãa tûác laâ hiïìn hêìu, vò hiïìn hêìu laâ anh, nïn
rùæn êëy daâi hún möåt trûúång, coân con rùæn trong cûãa tûác laâ Cöng tûã
Nghi. Cöng tûã Nghi laâ em nïn coá taám thûúác. Àïën ngaây thûá mûúâi
bêíy, con rùæn bïn trong chïët, nghôa laâ tûâ khi hiïìn hêìu boã ngöi àïën
nay àaä mûúâi baãy nùm, nay trúã vïì phuåc-quöëc àûúåc thaânh cöng. Àoá
laâ àiïìm trúâi cho biïët trûúác.
     Trõnh Àöåt mûâng rúä noái:
     - Nïëu quaã àuáng nhû vêåy, dêìu troån àúâi töi chùèng àaám quïn ún
Tïì Hêìu.
     Noái xong, roát rûúåu àûa múâi Tên Tu Vö uöëng.
     Hai ngûúâi rêët tûúng àùæc.
      Saáng höm sau, Tên Tu Vö baân vúái Trõnh Àöåt àem quên leãn vïì
lêëy àêët Àaåi Lùng.
     Quan giûä thaânh Àaåi Lùng laâ Phoá Haâ, nghe àûúåc tin Trõnh Àöåt
keáo quên àïën àaánh, vöåi àiïím quên khai thaânh àöëi àõch.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                     237

     Chùèng ngúâ Tên Tu Vö phuåc binh núi phña sau, traân vaâo chiïëm
thaânh.
      Phoá Haâ tûúãng quên Trõnh Àöåt , sau biïët àûúåc coá binh Tïì giuáp
sûác, liïåu thïë khöng chöëng laåi, phaãi xin àêìu haâng.
     Trõnh Àöåt vöën cùm húân Phoá Haâ trong mûúâi baãy nùm qua, àaä
giûä thaânh rêët gùæt chöëng laåi quên mònh, nïn truyïìn quên àem
cheám
     Phoá Haâ la lúán:
     - Nïëu muöën vïì nûúác Trõnh maâ Chuáa cöng àem giïët töi thêåt laâ
thêët saách.
     Trõnh Àöåt nghe noái, liïìn baão àao phuã thuã dûâng laåi hoãi:
     - Ngûúi coá kïë gò hay sao
     Phoá Haâ noái:
     - Töi coá thïí lêëy àêìu Cöng tûã Nghi àûúåc !
     Trõnh Àöåt lùæc àêìu noái:
     - Ngûúi laâ möåt tiïíu-tûúáng, taâi caán, mûu mö chi maâ laâm àûúåc
chuyïån àoá, chùèng qua ngûúi tham sanh uáy tûã, kiïëm lúâi gaåt ta àïí
khoãi chïët maâ thöi.
     Phoá Haâ noái:
    - Quyïìn chñnh trong nûúác ngaây nay thuöåc vïì tay Thuác Thiïm.
Töi cuâng vúái Thuác Thiïm thên nhau lùæm. Nïëu Chuáa cöng khöng
chï töi bêët taâi, àïí töi söëng, töi seä vïì baân mûu vúái Thuác Thiïm giïët
Cöng tûã Nghi àem àêìu naåp cho Chuáa cöng.
     Trõnh Àöåt heát to:
    - Tïn laäo tùåc! Àûâng gaåt ta. Mi muöën trúã vïì baân vúái Thuác
Thiïm àem quên àïën àêy chöëng cûå vúái ta, ta àaä biïët roä.
     Noái röìi truyïìn àao phuã thuã àem cheám.
     Tên Tu Vö caãn laåi, noái:
      - Vúå con Phoá Haâ nay coân trïn àêët Àaåi Lùng naây. Ta haäy giam
laåi àïí laâm tin.
     Phoá Haâ nghe noái quyâ moáp xuöëng àêët rïn ró:
     - Vúå con töi coân àoá, chùèng leä töi ham söëng möåt mònh, boã vúå boã
con töi sao.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       238

     Noái xong ngûúác mùåt lïn trúâi thïì.
     Luác àoá Trõnh Àöåt múái tin, truyïìn quên múã troái thaã ài.
    Àïm êëy, Phoá Haâ leãn vïì Kinh Àö nûúác Trõnh, vaâo yïët kiïën
Thuác Thiïm.
     Tröng thêëy Phoá Haâ, Thuác Thiïm ngaåc nhiïn hoãi:
     - Nhaâ ngûúi àang trêën thuã Àaåi Lùng sao laåi vïì àêy?
     Phoá Haâ noái:
      - Tïì Hêìu sai tûúáng Tên Tu Vö àem quên àûa Cöng tûã Àöåt vïì
nûúác, nay àaä chiïëm àûúåc Àaåi Lùng. Nay mai ùæt àaåi binh keáo àïën
Kinh thaânh. Ngaâi nïn laâm caách naâo cheám àûúåc Cöng tûã Nghi, àem
àêìu dêng cho Cöng tûã Àöåt thò múái khoãi mêët ngöi Cöng Khanh. Vaã
laåi Cöng tûã Àöåt laâ anh àaáng lyá phaãi úã ngöi múái thuêån.
     Thuác Thiïm ngêîm nghô möåt luác röìi noái:
    - Trûúác kia ta àaä coá yá àûa Cöng tûã Àöåt laâ vua cuä, vïì nûúác nöëi
ngöi, nhûng bõ Tïë Tuác ngùn caãn. Nay Tïë Tuác àaä thaác, viïåc naây
khöng khoá.
     Phoá Haâ hoãi:
     - Nïëu vêåy thò liïåu kïë naâo?
     Thuác Thiïm noái:
     - Tin cho binh Tïì keáo àïën. Luác àoá ta giaã àoâ múã cûãa thaânh àem
quên àöëi àõch, têët nhiïn Cöng tûã Nghi phaãi lïn mùåt thaânh àûáng
xem. Nhaâ ngûúi theo hêìu, ruát gûúm cheám àêìu Cöng tûã Nghi, coân
ta, ta múã cûãa rûúác Cöng tûã Àöåt vaâo tön lïn ngöi.
     Hai ngûúâi baân tñnh xong, mêåt sai ngûúâi baáo tin vúái Trõnh Àöåt.
     Phoá Haâ laåi vaâo ra mùæt Cöng tûã Nghi, noái:
     - Quên Tïì giuáp Cöng tûã Àöåt chiïëm àûúåc Àaåi Lùng röìi.
     Cöng tûã Nghi giêåt mònh noái:
     - Thïë thò phaãi viïët thû qua nûúác Súã cêìu cûáu múái àûúåc.
      Thuác Thiïm bïn ngoaâi tuên lïånh, nhûng bïn trong cöë yá chêìn
chúâ, àaä hai ngaây maâ khöng sai sûá qua nûúác Súã. Böîng coá tin quên
Tïì keáo àïën vêy thaânh.
     Thuác Thiïm xin pheáp Cöng tûã Nghi khai chaânh chöëng cûå, röìi
heån Phoá Haâ lïn mùåt thaânh maâ phoâng giûä.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      239

     Cöng tûã Nghi lêìm kïë, cuäng theo Phoá Haâ lïn mùåt thaânh xem
xeát binh tònh. Vûâa àïën núi Phoá Haâ ruát gûúm àêm Cöng tûã Nghi
möåt nhaát, ngaä quyå xuöëng àêët tùæt thúã.
     Bïn ngoaâi Thuác Thiïm múã cûãa, àoán Cöng tûã Àöåt vaâ Tên Tu
Vö, vaâo Thanh Cung bùæt hai con cuãa Cöng tûã Nghi giïët ài, röìi cuâng
nhau tön Cöng tûã Àöåt lïn ngöi, lêëy hiïåu cuä xûng laâ Trõnh Lïå Cöng.
    Ngûúâi nûúác Trõnh lêu nay vêîn mïën Trõnh Lïå Cöng, nïn dên
tònh vêîn àûúåc yïn öín.
    Trõnh Lïå Cöng caãm taå Tên Tu Vö, lo viïåc àaäi àùçng, khao
thûúãng binh Tïì röìi tiïîn Tên Tu Vö vïì nûúác.
       Luác bêëy giúâ Trõnh Lïå Cöng múái àoâi Phoá Haâ àïën noái:
     - Ngûúi giûä àêët Àaåi Lùng trong mûúâi bêíy nùm, cöë sûác cuâng ta
chöëng cûå, thêåt àaä hïët loâng vúái chuáa cuä. Nay tham söëng, súå chïët, vò
ta maâ giïët boã vua cuä, nhû thïë ngûúi laâ möåt keã nham hiïím, têm àõa
khöng biïët àêu maâ lûúâng. Ta phaãi giïët nhaâ ngûúi ài, múái khoãi lo
hêåu hoaån.
       Noái xong, truyïìn voä sô àem Phoá Haâ ra cheám, coân vúå con thò cho
vïì.
     Nguyïn Phöìn trûúác kia taán thaânh viïåc lêåp Cöng tûã Nghi, nay
súå Trõnh Lïå Cöng bùæt töåi nïn xin tûâ chûác.
       Trõnh Lïå Cöng sai ngûúâi àïën traách mùæng.
       Nguyïn Phöìn thùæt cöí tûå vêån.
       Trõnh Lïå Cöng laåi bùæt trõ töåi nhûäng ngûúâi àuöíi mònh khi trûúác.
    Cûúâng Thuã tröën vaâo nhaâ Thuác Thiïm, nhúâ Thuác Thiïm xin
cho múái khoãi, nhûng cuäng phaãi bõ chùåt chên.
     Àõnh Thuác tröën sang nûúác Vïå, nhûng caách ba nùm sau Trõnh
Lïå Cöng laåi cho triïåu vïì.
     Thuác Thiïm vêîn giûä chûác Chñnh khanh, Àöî Thuác vaâ Sû Thuác
àïìu àûúåc phong chûác Àaåi phu.
       Ngûúâi nûúác Trõnh goåi laâ "tam lûúng" nghôa laâ ba ngûúâi hiïìn.
     Àêy noái qua viïåc Súã Vùn Vûúng, tûâ khi lêëy àûúåc nûúác Tûác, bùæt
naâng Tûác Vô laâm vúå, àïm ngaây êëp uã khöng rúâi. Chó ba nùm maâ
sanh àùång hai con. Ngûúâi lúán laâ Huâng Hi, ngûúâi nhoã laâ Huâng Vêån.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         240

     Trong ba nùm trúâi, Tûác Vô khöng noái chuyïån vúái Súã Vùn
Vûúng cêu naâo. Súã Vùn Vûúng lêëy laâm laå, möåt höm cöë hoãi Tûác Vô
vò cúá gò maâ khöng chõu noái. Tûác Vô chó ûáa nûúác mùæt, khöng àaáp.
     Súã Vùn Vûúng nùn nó hïët lúâi, naâng múái têëm tûác thûa:
     - Thêìn thiïëp phaãi thúâ hai chöìng, àaä khöng biïët giûä tiïët thò coân
mùåt muäi naâo maâ chuyïån troâ vúái ai.
     Súã Vùn Vûúng noái:
     - Viïåc naây cuäng búãi Saái Hêìu trûúác kia giúái thiïåu phu nhên cho
ta, nïn ngaây nay múái sanh ra thaãm caãnh naây. Ta seä vò phu nhên
àem quên àïën bùæt Saái hêìu àïìn töåi.
     Noái xong, cêët binh ài àaánh nûúác Saái.
     Saái hêìu hay tin thêët kinh, thên haânh àïën àêët Phu, quò moáp
giûä àûúâng àúåi Súã Vùn Vûúng àïën maâ taå töåi. Laåi àem têët caã vaâng
baåc chêu baáu trong kho ra maâ cöëng lïî.
     Súã Vùn Vûúng nhêån lïî vêåt, röìi ruát binh vïì.
      Vûâa vïì àïën nûúác Súã, laåi coá tin Trõnh Lïå Cöng sai sûá àïën toã
viïåc mònh àaä phuåc võ vaâ xin cêìu hoaâ.
     Súã Vùn Vûúng caã giêån noái:
     - Trõnh Àöåt vïì nûúác àaä hai nùm, nay múái cho cho sûá àïën ra
mùæt nûúác ta thêåt laâ vö lïî.
     Beân àem binh phaåt Trõnh.
    Trõnh Lïå Cöng phaãi ra ngoaâi thaânh taå töåi, xin dêng lïî vêåt, Súã
Vùn Vûúng múái chõu thêu quên.
     Tûâ àoá Trõnh Lïå Cöng súå oai nûúác Súã khöng daám cho sûá sang
chêìu nûúác Tïì. Tïì Hoaân Cöng biïët àûúåc têm traång êëy cho ngûúâi àïën
traách cûá.
      Trõnh Lïå Cöng khöng biïët phaãi laâm sao, beân sai sûá àïën thûa
vúái Tïì Hoaân Cöng rùçng:
     - Chuáa cöng töi vò bêån lo viïåc kiïn thuã súå binh Súã àïën àaánh,
khöng coá dõp àïí triïìu cöëng Tïì. Nïëu Minh Cöng lêëy oai trõ àûúåc
nûúác Súã thò Chuáa töi múái an loâng vêng maång Tïì àûúåc.
    Tïì Hoaân Cöng nghe lúâi noái cuãa sûá nûúác Trõnh khöng àûúåc
khiïm töën, tûác giêån, bùæt giam vaâo nguåc.
     Sûá nûúác Trõnh tröën thoaát, vïì nûúác.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   241

    Tûâ àoá, nûúác Trõnh laåi phaãn, vïì àêìu Súã nhû cuä.
   Giûäa luác àoá, bïn nhaâ Chu, vua Ly Vûúng thùng haâ, con laâ
Ngên lïn nöëi ngöi, tûác Chu Huïå Vûúng.
     Nhún luác nhaâ Chu múái lêåp, caác chû hêìu bêån viïåc àiïëu tang, vaâ
chuác tuång vua múái, Súã Vùn Vûúng keáo quên quêëy nhiïîu nûúác Ba,
àaánh nûúác Thên, laâm lùæm àiïìu hiïëp chïë.
    Nûúác Ba cùm thuâ, keáo quên leãn sang nûúác Súã chiïëm àêët Na.
     Tûúáng giûä àêët Na laâ Diïm Ngao cûå khöng laåi boã thaânh tröën vïì
têu laåi vúái Súã Vùn Vûúng.
    Súã Vùn Vûúng truyïìn àem Diïm Ngao ra cheám.
      Thên töåc cuãa Diïm Ngao uêët hêån vö cuâng, quyïët loâng rûãa
nhuåc, múái tû thöng vúái nûúác Ba, yïu cêìu àem binh phaåt Súã, vaâ hûáa
seä àûáng ra laâm nöåi ûáng.
    Nûúác Ba nghe theo, cûã binh keáo àïën vêy thaânh.
    Súã Vùn Vûúng thên haânh àem binh ra àöëi àõch, chùèng ngúâ
thên töåc cuãa Diïm Ngao leãn vaâo voâng binh àöët dinh phaá traåi.
    Binh Súã khöng àïì phoâng nïn röëi loaån.
    Quên nûúác Ba thûâa thïë àaánh tan àûúåc quên Súã.
    Súã Vùn Vûúng bõ möåt muäi tïn núi goâ maá, giuåc xe chaåy daâi.
    Tuy thùæng trêån, nhûng nûúác Ba laâ nûúác nhoã, khöng daám àuöíi
theo, vöåi vaä thêu quên vïì nûúác.
    Coân thên töåc Diïm Ngao cuäng theo vïì nûúác Ba maâ cû truá.
    Súã Vùn Vûúng vïì àïën Phûúáng thaânh àaä nûäa àïm, beân goåi
quan giûä cûãa laâ Duåc Quyïìn khai thaânh àoán tiïëp.
    Duåc Quyïìn hoãi:
    - Chuáa cöng thùæng trêån chùng?
    Súã Vùn Vûúng àaáp:
    - Khöng, ta vûâa bõ thêët trêån.
    Duåc Quyïìn noái:
    - Tiïn Vûúng xûa ra àaánh trêån naâo cuäng thùæng, nay. Àaåi
Vûúng thên chinh àaánh nûúác Ba laâ möåt tiïíu quöëc maâ bõ thua ùæt
thiïn haå chï cûúâi. Xin chúá vaâo thaânh.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       242

     Súã Vùn Vûúng hoãi.
     - Viïåc àaä röìi, khanh baão ta phaãi laâm thïë naâo bêy giúâ?
     Duåc Quyïìn noái:
     - Gêìn àêy coá nûúác Hoaâng, khöng chõu chêìu Súã àaä lêu, nïëu Àaåi
vûúng àem binh àaánh nûúác Hoaâng maâ àùæc thùæng thò múái rûãa búát
àiïìu nhuåc êëy.
     Súã Vùn Vûúng quay laåi noái vúái quên sô:
     - Nïëu ta àaánh khöng thùæng nûúác Hoaâng quyïët khöng vïì Súã.
     Noái xong lêåp tûác keáo binh sang àaánh nûúác Hoaâng.
     Àïën núi, Súã Vùn Vûúng cêìm tröëng giuåc quên tûã chiïën.
    Quên nûúác Hoaâng khöng laâm sao cûå laåi keáo nhau boã chaåy,
thêy nùçm chêåt àêët, gûúám boã àêìy àûúâng.
     Súã Vùn Vûúng truyïìn àoáng traåi nghô ngúi.
    Àïm êëy, Súã Vùn Vûúng nguä trong dinh, nùçm möång thêëy Tûác
Hêìu, mùåt hêìm hêìm chaåy àïën trûúác mùåt heát lúán:
     - Ta coá löîi gò maâ mi giïët ta, xêm chiïëm àêët ta, gian dêm vúái vúå
ta. Nay ta àaä minh oan vúái thûúång àïë röìi!
     Noái xong giú tay taát vaâo mùåt Súã Vùn Vûúng möåt caái.
      Súã Vùn Vûúng giêåt mònh thûác dêåy, thêëy vïët thûúng núi mùåt lúã
toeát ra, maáu chaãy àêìm àòa, àau nhûác khön xiïët.
     Súã Vùn Vûúng liïìn truyïìn lïånh thu quên vïì nûúác.
     Nhûng vûâa vïì àïën Thu Àõa, thuöåc àêët Súã , thò tûâ trêìn.
     Tûúáng sô phoâ thi thïí cuãa Súã Vùn Vûúng vïì Kinh Àö têín liïåm,
laâm ma chay. Con trûúãng Súã Vùn Vûúng laâ Huâng Hi lïn nöëi ngöi.
     Duåc Quyïìn sau khi lo viïåc ma chay cho Súã Vùn Vûúng tûå nghô:
     - Ta àaä hai lêìn phaåm àïën chuáa ta, dêîu vua khöng bùæt töåi, ta
cuäng khöng coá quyïìn söëng.
     Nghô röìi kïu con chaáu dùån rùçng:
     - Ta coá chïët, chuáng bêy àem chön ta núi cûãa thaânh, àïí con
chaáu àúâi sau biïët ta laâ ngûúâi gaát cûãa.
     Noái xong ruát gûúm tûå vêån.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                      243

   Huâng Hi àöång loâng, phong cho con chaáu nöëi àúâi laâm chûác Àaåi
Hön.
        Trõnh Lïå Cöng àûúåc tin Súã Vùn Vûúng chïët, coá yá mûâng thêìm
noái:
        - Súã Vùn Vûúng àaä chïët, ta khöng coân lo gò nûäa.
        Thuác Thiïm noái:
      - Nûúác Trõnh nay phaãi thêìn phuåc nûúác ngûúâi, möåt bïn laâ Tïì,
möåt bïn laâ Súã cöë tranh nhau bùæt cheåt. Töi tûúãng àoá laâ àiïìu quöëc só.
Thuúã xûa, tiïn quên ta Hoaân Cöng, Voä cöng, Trang Cöng àïìu laâm
àïën bûåc Khanh sô núi triïìu Chu, àûáng àêìu liïåt quöëc, xûã phaåt chû
hêìu, nay xin Chuáa cöng vaâo triïìu Chu nhúâ ún Thiïn tûã gia phong
àïí lêëy oai maâ chïë laåi caác chû hêìu thò múái khoãi bõ ai lêën aáp.
    Trõnh Lïå Cöng khen phaãi sai quan Àaåi phu laâ Sû Thuác qua
Chu triïìu Cöëng.
        Sû Thuác ài chûa àûúåc mêëy ngaây trúã vïì baáo:
        - Nhaâ Chu luác naây loaån lùæm.
        Trõnh Lïå Cöng hoãi:
        - Sao maâ loaån?
        Sû Thuác noái:
     - Nguyïn trûúác kia, vua Trang Vûúng nhaâ Chu yïu naâng
Diïn-cú, coá sanh àùång möåt con laâ Vûúng Tûã Àöìi, Chu Trang Vûúng
mïën Vûúng Tûã Àöìi lùæm sai quan Àaåi phu Vô Quöëc laâm chûác sû phoá
àïí daåy döî. Vûúng Tûã Àöìi coá taánh thñch chúi trêu. Möåt mònh nuöi
trong nhaâ hún hai trùm con trêu, ngaây naâo cuäng cho ùn uöëng,
chùm soác rêët kyä lûúäng, laåi cho trêu mùåc toaân laâ gam voác, vaâ àùåt
tïn laâ vùn thuá.
     Vûúng Tûã Àöìi ài àêu àïìu coá àaân trêu ài theo, dêåm naát caã
ruöång nûúng, vûúân tûúåc maâ khöng ai daám noái. Hún nûäa Vûúng Tûã
Àöìi coân kïët thên vúái nùm quan Àaåi phu laâ: Vô Quöëc, Biïn Baá, Tûã
Cêìm, Chuác Quyå vaâ Thiïm Phuã, laâ nhûäng keã coá thïë lûåc trong triïìu.
Vò vêåy trong luác Chu Ly Vûúng coân úã ngöi cuäng phaãi kñnh nïí.
     Vûâa röìi, vua Huïå Vûúng lïn ngöi, Vûúng Tûã Àöìi yã mònh laâ
chuá, caâng lïn mùåt kiïu ngaåo hún nûäa.




http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                     244

     Chu Huïå Vûúng rêët gheát, tòm caách trêën aáp Vûúng Tûã Àöìi
cuâng beâ àaãng. Chùèng ngúâ möåt höm tïn thiïån phu laâ Thaåch Töëc,
dêng àöì ngûå thiïån khöng àûúåc tinh saåch.
    Chu Huïå Vûúng caách chûác khöng duâng nûäa.
     Thaåch Töëc bêët bònh nhêåp boån vúái Vûúng Tûã Àöìi laâm nöåi ûáng,
baây mûu cho Vûúng Tûã Àöìi àem quên àaánh Chu Huïå Vûúng àïí
cûúáp ngöi, may nhúâ coá Chu cöng Kyå Phuã vaâ Chu Baá Liïn cöë sûác
chöëng giûä nïn boån Vûúng Tûã Àöìi bõ thua chaåy tröën sang àêët Tö.
    Trõnh Lïå Cöng hoãi:
    - Chuáa àêët Tö laâ ai?
    Sû Thuác àaáp:.
      - Chuáa àêët Tö tïn Phêån Sanh, trûúác kia coá nhiïìu cöng traång
vúái àúâi Voä vûúng nïn àûúåc phong laâm Tö Cöng. Àïën sau Phêån
Sanh thaác, con Phêån Sanh bõ nûúác Àõch hiïëp chïë cho nïn phaãi boã
vua thúâ àõch. Qua àïën àúâi Chu Hoaân Vûúng múái lêëy àêët Tö Cöng
phong cho Trõnh, vò vêåy Tö Cöng mêët àêët àem loâng oaán hêån nhaâ
Chu gùåp luác Vûúng tûã Àöìi tröën sang, baân mûu mûúån binh nûúác Vïå
àïí phaãn loaån. Coân Vïå Huïå Cöng tûác Vïå Soác trûúác kia coá cû hiïìm
vúái Vua Chu viïåc phong lêåp cho Kiïìm Mêu, nïn cöë loâng giuáp sûác,
cûã àaåi binh sang àaánh. Chu cöng Kyå Phuã vaâ Chu Baá Liïn cûå khöng
laåi phaãi phoâ Chu Huïå Vûúng chaåy sang àêët Yïn. Hiïån nay Vûúng
tûã Àöìi àaä chiïëm ngöi, nhûng loâng dên khöng phuåc. Nïëu Chuáa cöng
àem quên àïën àêët Yïn rûúác Chu Huïå Vûúng vïì Laåc Vûúng, khöi
phuåc àûúåc vûúng võ thò ùæt àùång cöng lúán vúái triïìu àònh.
    Trõnh lïå Cöng khen phaãi, nhûäng laåi nghô rùçng:
     - Vûúng tûã Àöìi laâ nhu nhûúåc, àùång thaânh cöng laâ nhúâ sûå giuáp
àúä cuãa nûúác Vïå. Nay trûúác tiïn phaãi àem lúâi leä phên giaãi, nïëu
Vûúng Tûã Àöìi khöng nghe ta seä duâng àïën binh lûåc cuäng chùèng
muöån.
   Nghô nhû vêåy, möåt mùåt sai ngûúâi àïën àêët Yïn àoán Chu Huïå
Vûúng, möåt mùåt sai ngûúâi àûa thû cho Vûúng Tûã Àöìi.
    Thû rùçng:
     Töi, Trõnh Àöåt, àûúåc nghe ngûúâi ta noái: hïî laâm töi phaåm àïën
vua laâ bêët trung, laâm em nghõch vúái anh laâ bêët thuêån. Ngûúâi àaä
bêët trung bêët thuêån ùæt trúâi chùèng dung. Nay Vûúng Tûã nghe lúâi
boån dua nõnh, àuöíi Thiïn tûã àoaåt ngöi laâ àiïìu quêëy. Nïëu Vûúng Tûã

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                       245

biïët ùn nùn, rûúác Thiïn tûã vïì boá mònh chõu töåi, seä khöng mêët phuá-
quñ, xin Vûúng Tûã nïn xeát laåi.
        Vûúng Tûã Àöìi tiïëp àûúåc thû, loâng lûúäng lûå, Vô Quöëc quyâ têu:
      - Têu Bïå haå , ngaây nay Bïå haå chùèng khaác naâo nhû ngûúâi àang
cúãi trïn lûng coåp. Nïëu bûúác xuöëng ùæt bõ coåp phên thêy. Vaã laåi mònh
àang laâm Thiïn tûã laåi trúã xuöëng laâm töi laâ chuyïån khöng thïí àûúåc.
Trõnh Àöåt muöën lûâa Bïå haå àoá, xin Bïå haå chúá nghe theo.
        Vûúng Tûã Àöìi beân àuöíi sûá Trõnh trúã vïì nûúác.
    Trõnh Lïå Cöng Tûác giêån hoåp lûåc vúái Quùæc Cöng (chuáa nûúác
Quùæc), cêët quên phoâ Chu Huïå Vûúng keáo àïën Laåc Dûúng vêën töåi.
        Quên sô Vô Quöëc thêët kinh chaåy vaâo cung têu laåi vúái Vûúng Tûã
Àöìi.
      Luác àoá Vûúng Tûã Àöìi àang bêån cho Trêu ùn nïn khöng ra
tiïëp.
        Vô Quöëc noái lúán:
        - Viïåc nguy cêëp lùæm röìi!
        Noái xong giaã mïånh vua sai caác tûúáng àem quên àöëi àõch.
     Quên sô nhaâ Chu vöën khöng phuåc Vûúng Tûã Àöìi nïn ra khoãi
thaânh àïìu boã chaåy vïì phña Chu Huïå Vûúng.
   Vô Quöëc thêëy vêåy vöåi vaä thaão chiïëu sang nûúác Vïå cêìu cûáu.
Nhûng túâ chiïëu thaão chûa xong, àaä nghe quên baáo:
        - Chu Huïå Vûúng àaä vaâo thaânh ngûå triïìu röìi.
        Vô Quöëc biïët khöng thïí thoaát nöîi, liïìn àêm gûúm vaâo cöí tûå
vêån.
     Chuác Quy vaâ Tûã Cêìm bõ chïët giûäa àaám loaån quên, coân Biïn
Baá vaâ Thiïìm Phuã thò bõ baá taánh bùæt troái àem naåp.
    Vûúng Tûã Àöìi thò chaåy ra cûãa phña Têy, khiïën Thaåch Töëc luâa
trêu ài trûúác. Nhûng vò trêu quaá mêåp nïn ài chêåm, quên Trõnh
hay àûúåc àuöíi theo bùæt laåi.
    Chu Huïå Vûúng khiïën quên dêîn Vûúng Tûã Àöìi, Biïn Baá,
Thiïìm Phuã vaâ Thaåch Töëc ra phaáp trûúâng xûã traãm .
     Àoaån cùæt àêët Hö Lao thûúãng cho nûúác Trõnh, vaâ lêëy àêët Tûã
Toaân thûúãng cho nûúác Quùæc.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                        246

     Trõnh Lïå Cöng vaâ Quùæc Cöng caáo tûâ vïì nûúác.
     Trõnh Lïå Cöng vïì múái nûäa àûúâng bõ mang bõnh maâ thaác.
    Quêìn thêìn lo viïåc an taáng röìi tön Thïë tûã Tiïåp lïn ngöi, hiïåu laâ
Trõnh Vùn Cöng.
     Luác àoá, Trõnh Lïå Cöng laåi coân coá möåt ngûúâi con tïn Cöng tûã
Huêën, tïn chûä laâ Kónh Troång, coá chúi thên vúái Cöng tûã Ngûå Khêëu.
Vïì sau Cöng tûã Ngûå Khêëu toan cûúáp ngöi Trêìn Tuyïn Cöng, nïn
bõ Trêìn Tuyïn Cöng giïët ài. Cöng tûã Kónh Troång súå liïn luyå àïën
mònh, boã nhaâ tröën sang nûúác Tïì, àûúåc Tïì Hoaân Cöng phong chûác
Cöng Chñnh.
     Möåt höm, Tïì Hoaân Cöng àïën chúi nhaâ Kónh Troång, uöëng rûúåu
àaâm àaåo rêët vui. Gùåp trúâi töëi, Tïì Hoaân Cöng sai thùæp àeân lïn àïí
uöëng thïm cho troån cuöåc.
     Kónh Troång noái:
    - Töi khöng tñnh àaäi tiïåc Chuáa cöng luác ban àïm, vò vêåy nïn
khöng daám àöët àeân, xin Chuáa cöng miïîn chêëp.
     Tïì Hoaân Cöng cûúâi lúán, noái:
     - Kónh Troång giûä lïî vúái ta nhû thïë thûåc laâ hiïëm coá .
     Noái xong, tûâ giaä ra vïì.
     Tûâ ngaây êëy Tïì Hoaân Cöng thûúâng khen Kónh Troång laâ möåt
hiïìn thêìn, vaâ cùæt àêët phong cho Kónh Troång. Àïën sau con chaáu cuãa
Kónh Troång nöëi nghiïåp vaâ Kónh Troång laâ Thó Töí cuãa hoå Àiïìn.
      Laåi nhùæc qua viïåc Vùn Khûúng tûâ ngaây Tïì Tûúng Cöng qua
àúâi, loâng thûúng tiïëc chùèng cuâng. Vaâ cuäng vò thûúng tiïëc thaái quaá
maâ mang têm bõnh.
     Möåt höm, nöåi thõ àûa viïn thêìy thuöëc nûúác Cûã àïën xem maåch
àiïìu trõ, Vùn Khûúng chaånh loâng nhúá àïën chuyïån xûa, liïìn lûu võ
thêìy thuöëc laåi trong cung àïí ùn uöëng vaâ vui hûúãng hoan laåc.
      Thêëy Vùn Khûúng quaá dêm duåc, biïët mònh khöng phaãi laâ tay
àöëi thuã, võ thêìy thuöëc vöåi tûâ giaä trúã vïì nûúác Cûã.
     Vùn Khûúng laåi giaã caách ài tòm thêìy thuöëc, gheá qua nûúác Cûã,
àïën nhaâ võ thêìy thuöëc àoá àöi ba phen.
   Võ thêìy thuöëc khöng biïët tñnh sao phaãi tòm ngûúâi khaác thay
mònh àïí laâm cho Vùn Khûúng vûâa yá. Nhûng Vùn Khûúng vêîn


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                        247

khöng haâi loâng, tiïëc rùçng khöng bùçng àûúåc Tïì tûúáng cöng thuúã
trûúác.
     Qua nùm thûá tû cuãa Chu Huïå Vûúng, bõnh cuãa Vùn Khûúng
caâng ngaây caâng nùång, tñnh khöng söëng àûúåc lêu, beân trúã vïì nûúác
Löî maâ thaác.
   Trong luác lêm chung, Vùn Khûúng tröëi vúái con laâ Löî Trang
Cöng:
     - Con cuãa anh ta àaä àùång mûúâi taám tuöíi, theo lúâi hûáa thuúã noå,
con nïn mau cûúái vïì, àûâng cêu chùæp. Àûúåc nhû thïë meå múái maát
loâng núi cûãu tuyïìn.
     Löî Trang Cöng cuái àêìu tuên lúâi meå, Vùn Khûúng laåi dùån:
    - Nûúác Tïì àûúng dûång nghiïåp baá, oai thïë caâng ngaây caâng
maånh, con chúá nïn boã viïåc giao haão.
     Noái röìi truát húi thúã cuöëi cuâng.
     Nhùæc àïën Vùn Khûúng, ngûúâi sau coá thú rùçng:
     Non nûúác àêìy vúi thêåt khoá lûúâng
     Ngaân àúâi coân maäi gaái Vùn Khûúng
     Trùm nùm miïång tuái caân khön kheáp
     Loâng chûãa phöi pha maãnh maá hûúâng.
    Löî Trang Cöng chön cêët xong, tñnh theo lúâi di-chuác nghõ viïåc
hön nhên
     Quan Àaåi phu Taâo Quúái can:
     - Àaåi tang chûãa maän, xin Chuáa cöng haäy thû thaã àaä.
     Löî Trang Cöng noái:
      - Lúâi meå ta àaä daåy, nïëu traái lúâi e bêët hiïëu. Song cûúái vúå trong
luác tang chïë loâng ta khöng an. Vêåy thò, chúâ àïën giaáp nùm seä tñnh
viïåc êëy.
     Qua nùm sau, Löî trang.Cöng cho ngûúâi qua Tïì cêìu hön.
     Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Löî Hêìu chûãa maän tang. Xin chúâ àïën hai nùm nûäa àaä.
    Vaâo nùm thûá baãy cuãa Chu Huïå Vûúng, Löî Trang Cöng hïët
tang meå thò àaä ba mûúi bêíy tuöíi, múái cûúái àûúåc con gaái Tïì tûúáng-
cöng àem vïì Löî, tûác laâ naâng AÁi Khûúng.

http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       248

    Tûâ ngaây Khûúng thõ vïì Löî, Tïì vaâ Löî giao haão rêët thên thiïët.
     Tïì Hoaân Cöng laåi khiïën Löî Trang Cöng hiïåp binh àaánh nûúác
Tûâ vaâ nûúác Nhung.
    Hai nûúác naây khöng daám chöëng cûå, phaãi àem lïî vêåt triïìu cöëng,
chõu laâm töi nûúác Tïì.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                249




                                 HÖÌI 15

            TÊËN HIÏËN CÖNG MÏ SÙÆC LÊÅP LY CÚ
     SÚÃ THAÂNH VÛÚNG CHUÖÅNG TAÂI PHONG ÀÊËU CÊËU


   Trõnh Vùn Cöng thêëy uy thïë nûúác Tïì möîi ngaây möåt maånh, súå
àem binh àïën àaánh nûúác mònh, beân sai sûá cêìu hoâa.
     Vaâo nùm Chu Huïå Vûúng thûá mûúâi, Tïì Hoaân Cöng hoåp caác
nûúác Töëng, Löî, Trêìn, Trõnh núi àêët U laâm lïî huyïët thïå.
    Tûâ êëy, caác nûúác àïìu tuâng phuåc nûúác Tïì.
     Sau lïî huyïët thïå, Tïì Hoaân Cöng trúã vïì nûúác baây tiïåc khao
thûúãng caác quan. Tiïåc nûäa chûâng, Baão Thuác Nha roát möåt cheán
rûúåu àêìy dêng cho Tïì Hoaân Cöng vaâ chuác thoå.
    Tïì Hoaân Cöng rêët àeåp loâng noái:
    - Tiïåc rûúåu ngaây höm nay vui veã biïët bao!
    Bao Thuác Nha têu:
     - Bêåc minh quên, hiïìn sô tuy vui maâ chùèng quïn lo. Chuáa cöng
chúá nïn quïn nhûäng ngaây chaåy tröën sang nûúác Cûã, Quaãn Troång
chúá quïn nhûäng ngaây úã trong tuâ xa, Ninh Thñch àûâng quïn luác cúäi
trêu dûúái nuái.
    Tïì Hoaân Cöng cûúâi lúán, àûáng dêåy xaá hai caái, vaâ noái:
     - Nïëu chuáng ta khöng bao giúâ quïn nhûäng luác gian nan, àoá laâ
phuác lúán cho nûúác ta àoá.
    Ngaây êëy Chuáa töi vui vêìy, rûúåu caâng say, loâng ngûúâi caâng
hoan-hó.
    Möåt höm, coá sûá nhaâ Chu sai àïën.
    Tïì Hoaân Cöng vöåi vaä ra nghinh tiïëp.
    Sûá triïìu truyïìn chó phong cho Tïì Hêìu laâm Phûúng Baá, coá
quyïìn àem quên vêën töåi caác chû hêìu.
    Laåi giao cho Tïì Hoaân Cöng möåt túâ mêåt chiïëu nhû sau:


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                               250

      Vïå hêìu Soác, àem quên giuáp Vûúng Tûã Àöìi, gêy loaån Thiïn
triïìu, loâng trêîm tñch oaán àaä mûúâi nùm, song chûa chinh phaåt
àùång. Nay trêîm cêåy khanh toan liïåu viïåc êëy maâ rûãa húân cho trêîm.
        Tïì Hoaân Cöng baái maång, röìi àûa Thiïn Sûá vïì nûúác.
        Caách àoá khöng lêu, Tï Hoaân Cöng hûng binh phaåt Vïå.
    Luác êëy Vïå Huïå Cöng (tûác Vïå Soác ) àaä qua àúâi, con laâ Thïë tûã
Xñch lïn nöëi ngöi xûng hiïåu Vïå YÁ Cöng.
      Vïå YÁ Cöng nghe binh Tïì keáo àïën, khöng cêìn hoãi nguyïn do, cûá
viïåc àem quên ra thaânh chöëng cûå. Nhûng àaánh khöng laåi, bõ thua
möåt trêån khaá lúán, phaãi keáo binh trúã vïì cöë thuã.
    Tïì Hoaân Cöng àem binh vêy thaânh haåch töåi Vïå Huïå Cöng
thuúã trûúác.
        Vïå YÁ Cöng noái:
        - Àoá laâ löîi cuãa Tiïn quên ta, àêu coá can hïå gò àïën ta maâ súå!
        Noái röìi sai con trûúãng laâ Khai Phûúng àem lïî vêåt xin giaãng
hoâa.
        Tïì Hoaân Cöng noái:
     - Theo pheáp nhaâ Chu ta thò khöng bùæt töåi àïën con chaáu. Nay
Vïå Huïå Cöng àaä chïët, ta cuäng nïn khoan thûá.
     Noái röìi, thêu lïî vêåt, thûâa nhêån viïåc cêìu hoâa, röìi ruát quên vïì
nûúác.
    Cöng tûã Khai Phûúng thêëy nûúác Tïì cûúâng thõnh, xin àûúåc laâm
quan núi nûúác Tïì.
        Tïì Hoaân Cöng noái:
      - Ngûúi laâ con trûúãng cuãa Vïå hêìu, têët ngaây sau lïn nöëi ngöi,
taåi sao laåi boã ngöi cuãa mònh maâ sang laâm töi úã nûúác ta?
        Cöng tûã Khai Phûúng têu:
    - Chuáa cöng laâ bêåc hiïìn àûác trong thiïn haå, nïëu àûúåc hêìu haå
Chuáa cöng töi tûúãng coân sung sûúáng hún laâ laâm vua.
     Tïì Hoaân Cöng suy nghô, röìi phong cho Khai Phûúng laâm quan
Àaåi phu, vaâ cuäng thên yïu nhû boån Thuå Àiïu vaâ Dõch Nha vêåy.
    Ngûúâi nûúác Tïì goåi ba ngûúâi naây laâ "Tam quñ". Nghôa laâ ba
ngûúâi àûúåc vua tin nhêët.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   251

    Cöng tûã Khai Phûúng laåi noái vúái Tïì Hoaân Cöng rùçng:
    - Vïå Huïå Cöng trûúác kia coân laåi möåt ngûúâi con gaái rêët àeåp,
chûa àõnh vu quy.
    Tïì Hoaân Cöng hoãi:
      - Con gaái Vïå Huïå Cöng laâ Vïå Cú ta àaä cûúái vïì laâm phu nhên
röìi, nay coân möåt ngûúâi em nûäa sao?
    Cöng tûã Khai Phûúng noái:
      - Têu Chuáa cöng, thêåt àuáng vêåy. Naâng naây laâ em nhûng nhan
sùæc coân mùån maâ hún.
   Tïì Hoaân Cöng mûâng rúä sai ngûúâi àïën thûúng lûúång vúái Vïå YÁ
Cöng, xin rûúác vïì laâm tiïíu thiïëp.
    Vïå yá Cöng khöng daám traái lúâi, phaãi àûa Vïå Cú sang Tïì.
    Tïì Hoaân Cöng goåi ngûúâi chõ laâ Trûúãng Vïå Cú, ngûúâi em laâ
Thiïëu Vïå Cú àïí
    phên biïåt. Hai chõ em àïìu àûúåc Tïì Hoaân Cöng yïu chuöång caã.
   Àêy noái qua viïåc Têën. Chuáa nûúác Têën luác bêëy giúâ laâ Têën Hiïìn
Cöng, con cuãa Xûng Àaåi tûác laâ Têën Voä cöng.
     Hiïën Cöng luác coân laâm Thïë tûã, cûúái naâng Giaã-thõ laâm chaánh
thêët nhûng khöng con, beân cûúái chaáu gaái cuãa Khuyïín Nhung laâ Höì
Cú laâm thûá thêët, sinh àùång möåt trai laâ Truâng Nhô. Sau àoá laåi cûúái
thïm con gaái hoå Doaän, sinh àùång möåt trai laâ Di Ngö.
      Laåi nûäa, trong luác Têën voä cöng coân sang coá cûúái naâng Tïì
Khûúng, con nhaâ tön thêët nûúác Tïì laâm tiïíu thiïëp. Nhûng Têën voä
cöng àaä giaâ, coân naâng Tïì Khûúng coân treã, nïn Hiïën Cöng tû thöng
vúái Tïì Khûúng (tiïíu thiïëp cuãa cha) ùn úã vúái nhau sinh àùång möåt
trai laâ Thên Sanh.
    Àïën luác Hiïën Cöng lïn ngöi, thò chaánh thêët Giaã thõ àaä qua àúâi.
     Têën Hiïën Cöng beân lêåp naâng Tïì Khûúng lïn laâm chaánh thêët,
vaâ con naâng Tïì Khûúng laâ Thên Sanh lïn laâm Thïë tûã , mùåc dêìu luác
àoá Truâng Nhô, Di Ngö, cuäng laâ con cuãa Têën Hiïìn Cöng, àaä lúán tuöíi
hún.
     Sau àoá Tïì Khûúng sinh thïm àûúåc möåt gaái nûäa, múái maän
phêìn.



http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                         252

     Naâng Tïì Khûúng chïët, Têën Hiïën Cöng cûúái em gaái naâng Giaã
thõ laâ Giaã Quên laâm tiïíu thiïëp, nhûng Giaã Quên cuäng khöng con,
Têën Hiïën Cöng baão phaãi nuöi con gaái múái sinh cuãa Tïì Khûúng laâm
con nuöi.
      Chûa hïët, Têën Hiïën Cöng lïn ngöi àûúåc mûúâi lùm nùm, cûã
binh sang àaánh nûúác Ly Nhung. Chuáa Ly Nhung bõ thua, dêng hai
ngûúâi con gaái cho Têën Hiïën Cöng maâ cêìu hoâa. Hai ngûúâi con gaái
êëy, ngûúâi lúán laâ Ly Cú, ngûúâi nhoã laâ Thiïëu Cú. Naâng Ly Cú xinh
àeåp phi thûúâng, nhan sùæc khöng thua Tûác Vô, tûúáng maåo khöng
nhûúâng Àùæc Kyã, laåi thïm loâng daå nham hiïím, àuã maánh khoeá laâm
say loâng ngûúâi, do àoá Têën Hiïën Cöng rêët yïu chuöång.
    Chùèng bao lêu, Ly Cú sanh àùång möåt trai laâ Hïì Tïì, coân Thiïëu
Cú cuäng sanh àùång möåt trai laâ Traác Tûã.
     Vò quaá yïu naâng Ly Cú, Têën Hiïën Cöng khöng coân thiïët gò àïën
möëi tònh naâng Tïì Khûúng thuúã trûúác, muöën lêåp Ly Cú lïn laâm
chaánh thêët, beân àoâi quan Thaái Böëc laâ Quaách Yïën vaâo triïìu baão:
     - Khanh thûã boái möåt queã xem ta lêåp Ly Cú lïn chaánh thêët coá
àùång chùng?
     Quaách Yïën tuên lúâi gieo queã, röìi noái:
     - Queã khöng töët. Àiïìm ûáng viïåc thay àöíi löån xöån khöng hay.
     Têën Hiïën Cöng khöng tin, truyïìn quan Sûã Tö boái laåi.
     Quan Sûã Tö cuäng cho laâ xêëu, vaâ noái:
      - Têu Chuáa cöng, chû hêìu khöng àùång cûúái vúå hai lêìn, nay
Chuáa cöng àaä lêåp chaánh thêët röìi, mùåc àêìu chaánh thêët súám lòa trêìn
nhûng vêîn coá con trai. Nïëu Chuáa cöng lêåp chaánh thêët nûäa thêåt
traái leä.
      Têën Hiïën Cöng khöng nghe, choån ngaây caáo vúái Thaái miïëu, röìi
lêåp Ly Cú laâm Chaánh cung, Thiïëu Cú laâm Thûá phi.
     Sûã Tö thêëy vêåy thúã daâi, noái riïng vúái quan Àaåi phu Lyá Khùæc:
     - Nûúác Têën ta sùæp mùæt röìi! Biïët laâm sao!
     Lyáe noái giêåt mònh hoãi:
     - Sao thïë! Ai laâm mêët nûúác Têën?
     Sûã Tö àaáp:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀÖNG CHU LIÏÅT QUÖËC                                                   253

     - Nûúác Têën ùæt phaãi bõ mêët vïì tay nûúác Ly Nhung. Ngaây xûa
vua Kiïåt nhaâ Haå, àaánh nûúác Thi, ngûúâi nûúác Thi dêng naâng Muöåi
Hó, vua Kiïåt yïu Muöåi Hó maâ nhaâ Haå mêët. Vua Truå nhaâ Ên àaánh
nûúác Tö, ngûúâi nûúác Tö dêng Àùæc Kyã, vua Truå yïu Àùæc Kyã maâ nhaâ
Ên mêët. Vua U Vûúng nhaâ Chu àaánh nûúác Bao, ngûúâi nûúác Bao
dêng Bao Tûå, vua U Vûúng yïu Bao Tûå nïn nhaâ Têy Chu suy mêët.
Nay Chuáa cöng ài àaánh nûúác Ly Nhung ngûúâi Ly Nhung dêng gaái
àeåp maâ Chuáa cöng say mï nhû thïë, leä naâo nûúác Têën coân àûúåc.
    Luác àoá coá quan Thaái Böëc laâ Quaách Yïën bûúác vaâo, Lyá Khùæc àem
nhûäng lúâi cuãa Sûã Tö thuêåt laåi.
    Quaách Yïën noái:
    - Cûá theo queã, thò nûúác Têën ta bõ loaån chûá chûa mêët, vò tiïn
quên ta múái àûúåc thoå phong úã nûúác Têën naây, nïn vêån nûúác coân daâi.
    Lyá Khùæc hoãi:
    - Àïën bao giúâ thò loaån?
    Quaách Yïën noái:
    - Chó trong mûúâi nùm nûäa maâ thöi.
    Ba võ àaåi thêìn nhòn nhau buöìn baä röìi lui vïì.
     Kïë àoá, Têën Hiïën Cöng toã yá muöën lêåp con trai naâng Ly Cú lïn
laâm Thïë tûã. Möåt höm noái vúái Ly Cú:
     - Nay phu nhên úã chûác chaánh cung, chùèng leä khöng lêåp Hïì Tïì,
con trai cuãa phu nhên, lïn laâm Thïë tûã sao phaãi leä?
     Ly Cú nghe noái loâng mûâng khêëp khúãi, nhûng naâng vöën laâ möåt
keã mûu mö, thêm hiïím, beân nghô thêìm:
      - Thên Sanh àûúåc phong Thïë tûã àaä lêu, nay vö cúá maâ phïë ài ùæt
quêìn thêìn chùèng phuåc. Hún nûäa Truâng Nhô vaâ Di Ngö laåi thên
mêåt vúái Thên Sanh lùæm. Nïëu bêy giúâ noái ra chûa laâm chi àûúåc, maâ
hoå laåi biïët trûúác àïì phoâng, thò sau naây rêët khoá.
    Nghô nhû vêåy, beân têu vúái Têën Hiïën Cöng:
     - Khi Chuáa cöng lêåp Thïë tûã Thên Sanh, caã chû hêìu àïìu biïët.
Nay Thïë tûã khöng coá töåi gò maâ Chuáa cöng tñnh viïåc phïë lêåp, thiïëp
thaâ chïët chûá khöng daám vêng mïånh.
     Têën Hiïën Cöng ngúä Ly Cú coá loâng töët, khen ngúåi vö cuâng, röìi
boã qua viïåc êëy khöng noái àïën nûäa.


http://ebooks.vdcmedia.com
PHUÂNG MÖÅNG LONG                                                       254

     Trong triïìu coá hai ngûúâi töi àûúåc Têën Hiïën Cöng rêët yïu mïën.
     Möåt ngûúâi laâ Lûúng Nguä vaâ möåt ngûúâi laâ Àöng Quang Nguä.
Caã hai hoåp sûác vúái Têën Hiïën Cöng lo viïåc quöëc chñnh. Vò àûúåc yïu
duâng nïn hai ngûúâi naây laâm lùæm chuyïån löång quyïìn, àïën nöîi ngûúâi
nûúác Têìn goåi laâ "nhõ nguä". Nghe tiïëng "nhõ nguä" ai cuäng phaãi súå.
     Cuäng trong luác êëy, coá möåt phûúâng haát tïn Ûu Thi, treã tuöíi,
àeåp trai, coá taâi khöi haâi rêët duyïn daáng, vò vêåy Têën Hiïën Cöng rêët
thñch, cho pheáp àûúåc tûå do ra vaâo cung àiïån, khöng ai ngùn cêëm
caã.
     Ly Cú àûúåc thïë, tû tònh vúái Ûu Thi, hai bïn toã ra tûúng àùæc.
     Möåt höm, Ly Cú àem yá muöën lêåp Thïë tûã Hïì Tïí noái vúái Ûu Thi.