Tuaàn 13: Tieát 61,62:
LAØNG
Kim Laân. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs caûm nhaän ñöôïc tình yeâu laøng thaém thieát, thoáng nhaát vôùi loøn yeâu nöôùc vaø tính thaàn khaùng chieán ôû nhaân vaät oâng Hai trong tp. Qua ñoù ta thaáy ñöôïc tinh thaàn yeâu nöôùc cuûa nhaân daân ta trong khaùng chieán. - Ngheä thuaät xaây döïng tình huoáng truyeän, mieâu taû sinh ñoäng dieãn bieán taâm traïng nhaân vaät, ñaëc bieät laø ngoân ngöõ mang tính quaàn chuùng. - Troïng taâm: Reøn luyeän kyõ naêng phaân tích taâm lí nhaân vaät. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP. 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ : em haõy toùm taét taùc phaåm “Laøng”vaø keå teân nhöõng nhaân vaät chính coù trong taùc phaåm? 3. Daïy baøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
? Em haõy neâu nhöõng neùt chính veà taùc giaû I. GIÔÙI THIEÄU CHUNG Kim Laân? 1. Taùc giaû: -Teân thaät laø Nguyeãn Vaên Taøi (1920) - Queâ huyeän Töø Sôn - Tænh Baéc Ninh - Laø nhaø vaên coù sôû tröôøng veà truyeän ngaén. -Am hieåu gaén boù vôùi noâng daân - Truyeän Laøng khai thaùc moät tình caûm vaø noâng thoân. bao truøm vaø phoå bieán trong con ngöôøi 2 Taùc phaåm. thôøi kì khaùng chieán. Ñaây laø tình caûm “Laøng” laø tp xuaát saéc ra ñôøi mang tính coäng ñoàng. Nhöng thaønh trong thôøi kyø ñaàu k/c choáng coâng cuûa Kim Laân laø dieãn taû tình Phaùp (1948) caûm aáy sinh ñoäng mang maàu saéc 3. Ñaïi yù:Truîeân theå hieän moät cuûa caù nhaân ( oâng Hai) tính caùch chaân thöïc vaø sinh ñoäng - Truyeän thuoäc loaïi coát truyeän taâm lí cuûa nhaân vaät oâng Hai- ngöôøi khoâng xaây döïng treân nhöõng bieán coá noâng daân rôøi laøng ñi taûn cö trong söï kieän ngoaøi maø chuù yù nhieàu ñeán thôøi kyø k/c choáng Phaùp. dieãn bieán taâm lí nhaân vaät. II. PHAÂN TÍCH. 1. Tình huoáng cuûa truyeän - Taùc giaû ñaët nhaân vaät oâng Hai vaøo moät tình huoáng gaây caán, ñoái nghòch cuûa oâng Hai khi nghe tin laøng chôï Daàu cuûa mình theo Ñoïc : töø ñaàu – daät dôø Taây ñoái laäp haún vôùi suy nghó ? Tröôùc khi nghe tin laøng theo giaëc, taâm traïng veà moät laøng queâ coù tính thaàn cuûa oâng Hai ntn? Tìm nhöõng töø ngöõ dieãn c/m cuûa oâng. taû ñieàu ñoù? 2. Dieãn bieán taâm lyù cuûa nhaân Khi ôû phoøng thoâng tin, oâng Hai nghe ñöôïc vaät oâng Hai. nhöõng tin gì? Taâm traïng cuûa oâng Hai ra sao? a. Tröôùc khi nghe tin xaáu veà laøng. Vd: em nhoû trong ban tuyeân truyeàn xung phong - OÂng nhôù laøng da dieát “ nghó bôi ra hoà Hoaøn Kieám caém laù quoác kyø ñeán nhöõng ngaøy laøm vieäc (164) cuøng anh em…nhôù laùng quaù” - Oâng nghe ñöôïc nhieàu tim hay – nhöõng tin chieán thaéng cuûa quaân
? Khi nghe tin laøng mình theo giaëc, taâm traïng oâng Hai ntn?
D/c: -
Khi nghe tieáng chöùi boïn Vieät gian, oâng cuùi gaèm maët xuoáng. - Veà nhaø naèm vaät ra giöôøng. - Khoâng daùm ñi ñaâu, chæ quanh quaån ôû xoù nhaø. ? Em coù nhaän xeùt gì veà nhöõng caâu vaên mieâu taû nhaân vaät oâng Hai khi nghe tin xaáu veà laøng? . D/c: muï chuû nhaø muoán ñuoåi oâng ñi Nöûa muoán ôû laïi, nöûa muoán quay veà laøng. Chæ bieát noùi chuyeän vôùi ñöùa con nhoû.
Ñoïc trang 163. ? Cuoäc xung ñoät trong taâm hoàn, vaø cuoäc ñoái thoaïi noäi taâm theå hieän ra sao? Phaân tích? Oâng noùi vôùi ñöùa con nhoû “Nhaø ta ôû laøng chôï Daàu” ? Khi nghe tin laøng ñöôïc caûi chính, taâm traïng cuûa oâng Hai ntn?
? Taâm lí cuûa nhaân vaät ñöôïc bieåu hieän qua nhöõng phöông dieän naøo? ( haønh ñoäng, ngoân ngöõ ñoäc thoaïi, ñoái thoaïi) ? Dieãn bieán taâm lí nhaân vaät coù hôïp lí khoâng? ? Ngoân ngöõ nhaân vaät coù gì ñaùng chuù yù?
Cuûng coá baøi hoïc Chuaån bò baøi môùi
ta. Ruoät gan oâng muùa leân vui quaù. Nieàm vui, nieàm töï haøo cuûa ngöôøi noâng daân tröôùc thaønh quaû cuûa c/m cuûa laøng queâ – bieåu hieän loøng yeâu laøng cuûa oâng Hai. b. Khi nghe tin laøng theo Taây. - Tin ñeán vôùi oâng ñoät ngoät, söõng sôø, baøng hoaøng “coå hoïng ngheïn aéng laïi, da maët teâ raân raân. Oâng laõo laëng ngöôøi ñi töôûng nhö khoâng theå thôû ñöôïc” - Töø luùc aáy, taâm trí oâng Hai chæ coù caùi tin döõ aáy xaâm chieám, noù thaønh moät noãi aùm aûnh day döùt + Nhuïc nhaõ eâ cheà. + Noãi ñau ñôøn eâ cheà + Coøn ngôø vöïc chöa tin + Beá taéc veà cuoäc soáng phía tröôùc Taùc giaû ñaõ dieãn taû raát cuï theå, noãi aùm aûnh naëng neà bieán thaønh söï sôï haõi thöôøng xuyeân trong oâng Hai. Cuøng vôùi noãi tuûi hoå, ñau xoùt cuûa oâng Hai khi nge tin laøng mình theo giaëc. - Nhöõng doàn neùn beá taéc aáy ñöôïc theå hieän qua lôøi taâm söï vôùi ñöùa con nhoû: ta thaáy tình yeâu saâu naëng ñoái vôùi laøng chôï Daàu. Ñoù laø taám loøng thuûy chung vôùi c/m vôùi k/c c. Khi nghe tin xaáu ñöôïc caûi chính - Aên maëc chænh teà - Mua quaø veà cho con - Vui söôùng thoâng baùo laøng mình bò Taây ñoát ( ñi daâu cuõng khoe) - Chöùng minh cho laøng mình trong saïch 3. Nhaän xeùt ngheä thuaät mieâu taû taâm lí vaø ngoân ngöõ cuûa nhaân vaät oâng Hai - Taùc giaû ñaët nhaân vaät oâng Hai vaøo tình huoáng thöû thaùch beân trong ñeå boäc loä chieàu saâu taâm traïng - Ngoân ngöõ daëc saéc ñaëc bieät laø ngoân ngöõ nhaân vaät oâng Hai.
+ Mang ñaäm tính khaåu ngöõ + Gioïng ñieäu traàn thuaät theo ñieåm nhìn cuûa nhaân vaät oâng Hai. (ngoân ngöõ mang ñaäm caù tính cuûa nhaân vaät) III. TOÅNG KEÁT( Ghi nhôù – sgk) Tieát 63: CHÖÔNG TRÌNH ÑÒA PHÖÔNG. Phaàn tieáng Vieät. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Guùp hs hieåu ñöôïc söï phong phuù cuûa caùc vuøng mieàn , nhöõng phöông ngöõ khaùc nhau. - Coù yù thöùc söû duïng töø ngöõ ñòa phöông trong nhöõng vaên caûnh phuø hôïp - Tìm hieåu voán töø vöïng cuûa caû ba mieàn. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ: Ñoïc thuoäc moät ñoaïn thô coù söû duïng yeáu toá ñòa phöông maø em bieát? 3. Daïy baøi môùi : Ñaát nöôùc ta coù 54 daân toäc, moãi daân toäc laïi mang moät saéc thaùi rieâng. Maët khaùc laõnh thoå nöôùc ta daøi heïp, phaân chia 3 mieàn roõ raøng. Do vaäy ôû moãi vuøng mieàn coù phöông ngöõ rieâng. Ñieàu naøy taïo ra neùt ñoäc ñaùo trong quaù trình söû duïng vaø tìm hieåu töø ngöõ ôû moãi vuøng.
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
? Phöông ngöõ laø gì?
Em haõy tìm trong phöông ngöõ maø em ñang söû duïng hoaëc trong phöông ngöõ maø em bieát nhöõng töø ngöõ chæ söï vaät caø hieän töôïng khoâng coù trong ngoân ngöõ toaøn daân?
Phöông ngöõ Baéc - Trung - Nam Coâ o coâ Hoøm (aùo quan) hoøm ( ñöïng ñoà)
Truyeän cöôøi : - Anh ñi moâ röùa? - Raêng anh laïi ngoài ôû goác caây ni? - Raêng anh ngu röùa?
Cuûng coá baøi hoïc Chuaån bò baøi môùi
I. PHUÔNG NGÖÕ. 1. Khaùi nieäm: 2. Vd: a, Nhuùt Thanh Chöông, töông Nam Ñaøn. - Nhuùt : laø moùn aên laøm baèng xô mít, muoái cuøng vôùi vaøi thöù khaùc, ñöôïc duøng phoå bieán ôû caùc vuøng Ngheä An. - Boàn boàn: laø moät loaïi caây thaân meàn, soáng ôû döôùi nöôùc, coù theå duøng laøm döa, xaøo naáu. Coù nhieàu ôû vuøng taây nam boä. b. Gioáng nhau veà nghóa nhöng khaùc nhau veà aâm. Töø trong phöông ngöõ khaùc töø toaøn daân( nhöng coù nhöõng töø gioáng töø toaøn daân) - Baéc Trung Nam Meï meï maù Boá ( thaày) boï ba. c. Gioáng nhau veà aâm khaùc nghóa.
OÁm (gaày) - Nam OÁm (bò beänh) - Baéc II. LUYEÄN TAÄP Baøi 2: Caùc töø ngöõ ñòa phöông khoâng coù trong phöông ngöõ khaùc – taïo neân neùt ñaëc tröng trong coäng ñoàng. Baøi 3: caùc töø ñöôïc coi laø ngoân ngöõ toaøn daân : caù quaû, lôïn, ngaõ, oám ñeàu laø phöông ngöõ baéc. Baøi 4: Ñoïc baøi thô “ Meï Suoát” Chi, röùa, nôù, taøu bay, tui, raêng, muï… Nhaán maïnh phaåm chaát vaø taâm hoàn cuûa ngöôøi daân Quaûng Bình. Tieát 64, 65:
BAØI VIEÁT TAÄP LAØM VAÊN SOÁ 3.
I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs bieát ñöôïc nhöõng kieán thöùc ñaõ hoïc ñeå thöùc haønh vieát moät baøi vaên töï söï coù söû duïng caùc yeáu toá mieâu noäi taâm vaø nghò luaän. - Reøn luyeän kyõ naêng dieãn ñaït, trình baøy baøi vaên töï söï. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP. 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ 3. Tieán haønh laøm baøi II. ÑEÀ BAØI. Haõy töôûng mình gaëp gôõ vaø troø chuyeän vôùi ngöôøi lính laùi xe trong taùc phaåm “Baøi thô veà tieåu ñoäi xe khoâng kính” cuûa Phaïm Tieán Duaät. Vieát baøi keå laïi cuoäc gaëp gôõ ñoù?
Tuaàn 14 Tieát 66,67: LAËNG LEÕ SAPA Nguyeãn Thaønh Long I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs caûm nhaä ñöôïc veû ñeïp cuûa caùc nhaân vaät trong truyeän, chuû yeáu laø nhaân vaät anh thanh nieân trong coâng vieäc thaàm laëng, caùch soáng vaø suy nghó, tình caûm, trong quan heä vôùi moïi nguôøi - Phaùt hieän ñuùng vaø hieåu ñöôïc chuû ñeà cuûa truyeän töø ñoù hieåu ñöôïc nieàm haïnh phuùc trong lao ñoäng coù ích. - Reøn luyeän kyõ naêng vaø caûm thuï phaân tích caùc yeáu toá : mieâu taû nhaân vaät, böùc tranh thieân nhieân,traàn thuaät qua ñieåm nhìn cuûa nhaân vaät. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP. 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ: Phaân tích nhaân vaät oâng Hai, nhaân vaät naøy gôïi cho em suy nghó gì veà ngöôøi noâng daân trong khaùng chieán? 3. Daïy baøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
? Neâu nhöõng neùt chính veà tg Nguyeãn I.TÌM HIEÅU CHUNG Thaønh Long? 1. Taùc giaû: - Laø nhaø vaên chuyeân vieát ? Hoaøn caûnh ra ñôøi cuûa taùc phaåm? truyeän ngaén vaø kyù, noäi dung höôùng vaøo cuoäc soáng ñôøi ? Toùm taét taùc phaåm thoâng qua cuoäc gaëp thöôøng. gôõ cuûa 4 nhaân vaät? (Baùc laùi xe, oâng - Tröôûng thaønh vaø vieát vaên trong hoïa syõ, coâ kyõ sö vaø anh thanh nieân) khaùng chieán choáng Phaùp. 2. Taùc phaåm: Vieát naêm 1970, trong moät chuyeán ñi chôi Laøo Cai cuûa taùc giaû. 3. Ñoïc vaø toùm taét taùc phaåm. II. PHAÂN TÍCH. ? Tình huoáng truyeän ñöôïc tg giôùi thieäu ntn? 1. Tình huoáng truyeän vaø ngheä (ñôn giaûn hay phöùc taïp) Tình huoáng ñoù thuaät xaây döïng nhaân vaät. coù aûnh höôûng gì ñeán vieäc giôùi thieäu - Laëng leõ Sa pa coù coát truyeän ñôn nhaân vaät? giaûn: xoay quanh moät tình huoáng cuoäc gaëp gôõ baát ngôø giöõa oâng hoïa syõ, coâ kyõ sö, baùc laùi xe vaø anh thanh nieân laøm coâng taùc treân traïm khí töôïng thuûy vaên. - Nhaân vaät chính – anh thanh nieân chæ hieän ra trong choác laùt nhöng ñeå laïi cho caùc nhaân vaät khaùc ? Keå teân nhöõng nhaân vaät phuï trong nhöõng tình caûm toát ñeïp. truyeän? Neáu thieáu caùc nhaân vaät naøy - Nhaân vaät phuï: oâng hoïa syõ, baùc truyeän coù ñaày ñuû chuû ñeà hay khoâng? Vì laùi xe, co kyõ sö khoâng chæ tham sao? gia vaøo caâu chuyeän maø goùp phaàn laøm noåi roõ nhaân vaät chính ? Neâu vò trí vaø caùch mieâu taû nhaân vaät vaø chuû ñeà cuûa tp. anh thanh nieân? 2. Phaân tích nhaân vaät anh thanh nieân. a. Vò trí cuûa nhaân vaät vaø caùch mieâu taû cuûa taùc giaû. - Anh thanh nieân laø nhaân vaät chính ñöôïc mieâu taû vaø xuaát hieän trong choác laùt. Nhöng cuõng ñeå nhaân vaät khaùc kòp ghi nhaän moät aán töôïng toát ñeïp. - Caûm nhaän veà Sapa “Chæ nghe teân ngöôøi ta nghó ñeán chuyeän nghæ ngôi, nhöng vaãn coù nhöõng ? Qua caâu chuyeän giöõa ba ngöôøi, em bieát ngöôøi lo nghó nhö vaäy cho ñaát gì veà nhaân vaät anh thanh nieân? nöôùc” ? Hoøan caûnh soáng vaø laøm vieäc ntn? - Qua caùi nhìn cuûa moã nhaân vaät , hình aûnh anh thanh nieân theâm roõ “ Ño gioù ño möa, ño naéng, tính maây, ño neùt vaø ñaùng meám. chaán ñoäng maët ñaát,döï baùo tröôùc thôøi b. Nhöõng neùt ñeùp cuûa nhaân vaät. tieát haøng ngaøy, phuïc vuï saûn xuaát, phuïc - Hoaøn caûnh soáng vaø coâng vieäc. vuï chieán ñaáu” + ÔÛ moät mình treân nuùi cao (2600m) quanh naêm suoát thaùng giöõa coû caây vaø maây nuùi Sapa.
? Caùi khoù khaên nhaát trong cuoäc soáng vaø laøm vieäc cuûa anh thanh nieân laø gì? “ Nhöng caùi gian khoå nhaát cuûa anh thanh nieân laø phaûi vöôït qua söï coâ ñôn vaéng veû, quanh naêm suoát thaùng moät mình treân ñænh nuùi cao khoâng moät boùng ngöôøi”– moät hoaøn caûnh thaät ñaëc bieät. ? Caùi gì ñaõ giuùp anh vöôït qua gian khoå?
? Em coù caûm nhaän gì veà tính caùch vaø phaåm chaát cuûa anh thanh nieân qua cuoäc troø chuyeän naøy?
? Em hieåu gì veà ngheä thuaät khaéc hoïa tính caùch nhaân vaät?
“ Vì hoïa syõ ñaõ baét gaëp moät ñieàu thaät ra oâng vaãn ao öôùc ñöôïc bieát, oâi! Moät neùt thoâi ñuû khaúng ñònh moät taâm hoàn, khôi gôïi moät yù saùng taùc” “ Ngöôøi con trai aáy ñaùng yeâu thaät, nhöng laøm cho oâng nhoïc quaù. Vôùi nhöõng ñieàu laøm cho ngöôøi ta nghó veà anh. Vaø nhöõng ñieàu maø anh suy nghó” ( Moät taùc phaåm hoäi hoïa khoâng theå laøm toaùt ra veû ñeïp beân trong cuû nhaân vaät. Vì khi gaëp anh thanh nieân – ñuùng laø moät ñoái töôïng maø oâng ñaõ ñi tìm töø raát laâu nhöng oâng thaáy khoù veõ)
Ngoaøi ra, trong tp coøn coù nhöõng nhaân vaät khoâng xuaát hieän tröïc tieáp maø chæ ñöôïc giôùi thieäu giaùn tieáp ( oâng kyõ sö vöôøn rau, anh caùn boä nghieân cöùu laäp
+ Coâng vieäc chính cuûa anh : ñoøi hoûi söï tyû mæ, chính xaùc vaø coù tinh thaàn traùch nhieäm cao ( nöûa ñeâm ñuùng giôø “oáp” thì duø coù möa, giaù laïnh theá naøo cuõng phaûi trôû daäy ra ngoaøi trôøi laøm coâng vieäc quy ñònh. Nhöng caùi khoù khaên nhaát cuûa anh chính laø söï coâ ñôn vaø “ theøm ngöôøi” - Vaãn hoaøn thaønh toát nhieäm vuï vaø vui veû. + Anh say meâ vôùi ngheà, am hieåu yù nghóa cuûa coâng vieäc mình ñang laøm laø goùp phaàn vaøo coâng vieäc cuûa ñaát nöôùc. +Anh tìm thaáy nguoàn vui trong coâng vieäc, vaø trong saùch vôû + Saép xeáp cuoäc soáng, coâng vieäc thaät ngaên naép, chuû ñoäng: troàng hoa, nuoâi gaø , töï hoïc… - Tính caùch phaåm chaát ñoù raát ñaùng meán ( côûi môû, chaân thaønh, khao khaùt ñöôïc gaëp gôõ moïi ngöôøi, khieâm toán…) Chæ baèng nhöõng chi tieát vaø chæ xuaát hieän trong khoaûnh khaéc cuûa truyeän, tg ñaõ khaéc hoïa neùt ñeïp veà tính thaàn, tình caûm, cach soáng vaø nhöõng suy nghó veà cuoäc soáng, veà yù nghóa cuûa coâng vieäc cuûa nhaân vaät chính 3. Caùc nhaân vaät phuï khaùc a. Nhaân vaät oâng hoïa syõ. - Ngay phuùt ñaàu tieân gaëp anh thanh nieân, baèng söï töøng traûi ngheà nghieäp vaø söï khao khaùt cuûa ngöôøi ngheä syõ ñi tìm ñoái töôïng cuûa ngheä thuaät , oâng ñaõ xuùc ñoäng vaø boái roái. - OÂng muoán ghi laïi hình aûnh cuûa anh thanh nieân baèng nhöõng neùt buùt kyù hoïa. - Nhöõng caûm xuùc vaø suy tö cuûa ngöôøi ngheä syõ laøm cho nhaân vaät chính theâm saùng ñeïp vaø chöùa ñöïng nhöõng chieàu saâu tö töôûng. b. Caùc nhaân vaät khaùc. * Coâ kyõ sö treû. - Gaëp anh thanh nieân khieán coâ “ baøng hoaøng” vaø “ hieåu theâm veà cuoäc soáng”
baûn ñoà seùt 11 naêm roøng) Taïo ra theá giôùi nhöõng con ngöôøi yeâu lao ñoäng, yeâu KH laëng leõ coáng hieán cho ñaát nöôùc.
- Böøng daäy nhöõng caûm xuùc lôùn lao, cao ñeïp khi baët gaëp nhöõng anh saùng ñeïp toûa ra töø cuoäc soáng, töø taâm hoàn ngöôøi khaùc. * Nhaân vaät baùc laùi xe. - Qua lôøi keå cuûa ngöôøi laùi xe khieán ta ñoùn chôø söï xuaát hieän cuûa anh thanh nieân. + Con ngöôøi coâ ñoäc nhaát theá gian. + Noãi theøm ngöôøi… * Moät soá nhaân vaät vaéng maët: Theå hieän phaåm chaát cuûa con ngöôøi Sapa say meâ lao ñoäng, Chaát baøng baïc cuûa truyeän: phong caûnh thaàm laëng coáng hieán. ñeïp thô moäng cuûa thieân nhieân, hình aûnh 4. Tính chaát cuûa truyeän. con ngöôøi cuoäc soáng, caùch laøm vieäc - Cuoäc gaëp gôõ tình côø trong caùi laëng leõ maø khoâng heà coâ ñoäc. - Töø neùt giaûn dò,ñaùng meám cuûa ngöôøi thanh nieân, töø caâu chuyeän anh keå - Nhöõng xuùc caûm cuûa ngöôøi ngheä s, coâ kyõ sö, vaø anh thanh nieân - Tuyeän coù daùng daáp nhö moät baøi thô. III. TOÅNG KEÁT - Taùc giaû muoán noùi ñeán “ Trong caùi laëng leõ cuûa Sapa…coù nhöõng ngöôøi laøm vieäc vaø lo nghó nhö vaäy cho ñaát nöôùc. - Taùc phaåm ca ngôïi nhöõng vaán ñeà coù yù nghóa vaø nieàm vui cuûa lao ñoäng töï giaùc vì muïc ñích chaân chính ñoái vôùi con ngöôøi.
Tieát 68: ÑOÁI THOAÏI, ÑOÄC THOAÏI VAØ ÑOÄC THOAÏI NOÄI TAÂM TRONG VAÊN BAÛN TÖÏ SÖÏ. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs thaáy ñöôïc theá naøo laø ñoái thoïai, ñoäc thoaïi vaø ñoäc thoaïi noäi taâm trong vaên baûn töï söï. Ñoàng thôøi thaáy ñöôïc taùc duïng cuûa chuùng. - Reøn luyeän kyõ naêng nhaän dieän vaø keát hôïp caùc yeáu toá naøy khi vieát vaên baûn. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP. 1. OÅn ñònh toå chöùc. 2. Kieåm tra baøi cuõ : Trong hoäi thoaïi em thöôøng gaëp nhöõng kieåu hoäi thoaïi naøo? 3. Daïy baøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
? Trong ba caâu ñaàu cuûa ñoïan trích, ñoù laø lôøi cuûa ai noùi vôùi ai? Tham gia caâu chuyeän coù ít nhaát maáy ngöôøi? Daáu hieäu naøo cho thaáy ñaây laø moät cuoäc thoaïi chæ laø moät cu6oäc troø chuyeän qua laïi?
“ Haø, naéng gôùm , veà naøo…” oâng Hai noùi vôùi ai? Ñaây coù phaûi laø moät cuoäc ñoái thoaïi khoâng? Vì sao? Nhöõng caâu nhö: - Chuùng noù cuõng laø treû con laøng Vieät gian ñaáy ö? Chuùng noù cuõng bò ngöôøi ta reû ruùng ñaáy ö ? Khoán naïn baèng aáy tuoåi ñaàu roài… Vì chuùng chæ laø nhöõng caâu noùi khoâng thoát thaønh lôøi, chæ ngaãm nghó thaàm neân khoâng gaïch ñaàu doøng.
Caùc hình thöùc dieãn ñaït treân coù taùc duïng ntn ñoái vôùi vieäc theå hieän dieãn bieán cuûa caâu chuyeän vaø thaùi ñoä cuûa nhöõng ngöôøi taûn cö trong buoåi tröa oâng gaëp hoï?
Ñaây laø cuoäc trao ñoåi giöõa hai vôï choàng oâng Hai: 3 löôït lôøi trao. 2 löôït lôøi ñaùp.
Cuûng coá baøi hoïc Chuaån bò baøi môùi
I. TÌM HIEÅU YEÁU TOÁ ÑOÁI THOAÏI, ÑOÄC THOAÏI VAØ ÑOÄC THOAÏI NOÄI TAÂM TRONG VAÊN BAÛN TÖÏ SÖÏ. 1. Ñoïc ñoaïn trích. a, Caâu chuyeän cuûa hai ngöôøi taûn cö noùi vôùi nhau. Daáu hieäu: - Coù hai löôït qua laïi. - Noäi dung cuûa nhöõng löôït thoaïi qua laïi ñöôïc theå hieän baèng nhöõng gaïch ñaàu doøng. - Höôùng vaøo chuû ñeà : laøng chôï Daàu theo Taây. b. Ñaây khoâng phaûi laø lôøi ñoái thoaïi. Noäi dung lôøi noùi cuûa oâng Hai khoâng höôùng vaøo moät ñoái töôïng naøo caû ( oâng Hai noùi vôùi chính mình moät caùch baâng quô, ñaùnh troáng laûng ñeå thoaùi lui) – ñaây laø lôøi ñoäc thoaïi. c. Traû lôøi: - Ñaây laø lôøi oâng Hai hoûi chính mình. Nhöõng caâu hoûi naøy khoâng phaùt ra thaønh tieáng maø chæ dieãn ra trong suy nghó vaø tình caûm cuûa oâng Hai. - Theå heän baèng taâm traïng daèn vaët ñau ñôùn cuûa oâng khi nghe tin laøng mình theo Taây. - Laø nhöõng caâu ñoäc thoaïi noäi taâm. d,- Caùc hình thöùc ñoái thoaïi taïo cho caâu chuyeän coù khoâng khí nhö cuoäc soáng thaät – ñeå theå hieän thaùi ñoä caêm giaän cuûa nhöõng ngöôøi taûn cö ñoái vôùi laøng chôï Daàu. - Tình huoáng ñoäc thoaïi vaø ñoäc thoaïi noäi taâm giuùp nhaø vaên khaéc hoïa saâu saéc taâm traïng daèn vaët cuûa nhaân vaät. * Ghi nhôù. II. LUYEÄN TAÄP. Baøi 1: - Laàn ñaàu oâng Hai khoâng ñaùp - Laàn 2: kheõ nhuùc nhích - Laàn 3: bieát roài ( gaét leân) Thoâng qua cuoäc ñoái thoaïi naøy
cuûa vôï choàng oâng Hai, tg nhaèm taùi hieän taâm traïng buoàn baõ chaùn chöôøng, ñau khoå thaát voïng cuûa oâng Hai khi nghe tin laøng theo giaëc.
Tieát 69:
OÂN TAÄP TIEÁNG VIEÄT
I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs naém vöõng noäi dung tieáng Vieät ñaõ hoïc ôû hoïc kyø I: caùc phöông chaâm hoäi thoaïi, caùch xöng hoâ trong hoäi thoaïi, caùch daãn tröïc tieáp vaù caùch daãn giaùn tieáp. - Reøn luyeän kyõ naêng trình bay moät baøi tieáng Vieät. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP. a. oån ñònh toå chöùc b. Kieåm tra baøi cuõ c. Daïy baøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ ? Keå moät tình huoáng hoäi thoaïi khoâng tuaân thuû phöông chaâm hoäi thoaïi? ? Phöông chaâm hoäi thoaïi naøo lieân quan ñeân noäi dung cuoäc thoaïi? Phöông chaâm naøo khoâng lieân quan ñeán quan heä tình caûm trong giao tieáp? ? Keå teân nhöõng töø ngöõ xöng hoâ? Chia theo maáy ngoâi?
? Xöng “khieâm”, hoâ “toân” laø nhö theá naøo? Ngaøy xöa trong quan heä quaân thaàn, vieäc xöng hoâ vôùi vua, vôùi keû syõ, nhaø sö ntn?
? Vì sao tieáng Vieät khi giao tieáp caàn phaûi löïa choïn töø ngöõ khi xöng hoâ?
Trong lôøi ñoái thoaïi Lôøi daãn giaùn tieáp Töø xöng hoâ Toâi ( ngoâi 1) Nhaø vua ( ngoâi 3) Chuùa coâng (3) Quang Trung ( 3) Töø chæ ñ/ñieåm Ñaây Khoâng Chæ t/gian Baây giôø Baáy giôø
NOÄI DUNG BAØI HOÏC I. CAÙC PHÖÔNG CHAÂM HOÄI THOAÏI 1. Phöông chaâm veà löôïng 2. Phöông chaâm veà chaát 3. Phöông chaâm quan heä 4. Phöông chaâm caùch thöùc 5. Phöông chaâm lòch söï II. CAÙCH XÖNG HOÂ TRONG HOÄI THOAÏI. 1. Caùc töø ngöõ xöng hoâ. - Ñaïi töø xöng hoâ ôû ngoâi thöù 1,2,3. - Duøng quan heä chæ hoï haøng, quan heä xaõ hoäi duøng laøm töø xöng hoâ. 2. Xöng khieâm, hoâ toân ( xöng phaûi khieâm toán, noùi vôùi ngöôøi khaùc phaûi toân troïng) Ñaây laø phöông chaâm lòch söï cuûa nhieàu nöôùc. - Thôøi tröôùc: beä haï, baàn taêng, baàn syõ ( baàn = ngheøo) - Hieän nay: quyù oâng,quyù baø, quyù coâ… - Goïi ngöôøi nghe laø anh hay laø baùc …xöng hoâ thay cho con, xöng mình laø em. 3. Giao tieáp phaûi choïn loïc töø ngöõ xöng hoâ. - Töø ngöõ xöng hoâ trong tieáng Vieät raát phong phuù + Duøng töø thaân toäc + Duøng töø chi chöùc vuï ngheà nghieäp + Teâ rieâng Moãi töø xöng hoâ theå hieân tính chaát cuûa tình huoáng giao tieáp : quan heä giöõa ngöôøi noùi vaø ngöôøi nghe. III. CAÙCH DAÃN TRÖÏC TIEÁP VAØ CAÙCH DAÃN GIAÙN TIEÁP. 1. Phaân bieät caùch daãn tröïc tieáp vaø caùch daãn giaùn tieáp. 2. Baøi taäp:
Tieát70: NGÖÔØI KEÅ VAØ NGOÂI KEÅ TRONG VAÊN BAÛN TÖÏ SÖÏ, I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs hieåu vaø nhaân dieän theá naøo laø ngöôøi keå chuyeän vaø vai troø cuûa ngöôøi keå, ngoâi keå trong vaên baûn töï söï. - Reøn luîeân kyõ naêng nhaän dieän vaø taäp hôïp caùc yeáu toá naøy khi ñoïc cuõng nhö khi vieát vaên baûn. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP. 1 OÅn ñònh toå chöùc 2 Kieåm tra baøi cuõ : Phaân tích dieãn bieán taâm lí cuûa nhaân vaät oâng Hai? 3 Daïy baøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
? Tìm hieåu veà ngöôøi keå chuyeän trong vaên baûn töï söï : chuyeän keå veà ai? Veà söï vieäc gì?
? Ai laø ngöôøi keå caâu chuyeän ñoù? Nhöõng caâu “Gioïng cöôøi ñaáy tieác reû. Nhöõng ngöôøi con gaùi saép xa ta ….nhö vaäy” laø lôøi nhaän xeùt cuûa ai? Veà nhaân vaät naøo?
? Caên cöù vaøo ñaâu coù nhaän xeùùt : ngöôøi keå caâu chuyeän döôøng nhö thaáy heát vaø bieát heát caâu chuyeän: haønh ñoäng, taâm tö, tình caûm cuûa caùc nhaân vaät?
? Trong caùc vaên baûn ñaõ hoïc : Truyeän Kieàu, Laøng, Ngöôøi con gaùi Nam Xöông…ngöôøi keå thöôøng ñöùng ôû vò trí naøo?
? Keå ôû ngoâi thöù nhaát coù nhöõng öu ñieåm gì? Coù nhöõng öu theá?
Phaân thaønh 3 nhoùm: Moãi nhoùm ñaët mình laø moät nhaân vaät ñoù keå chuyeän. ? Moãi nhaân vaät baøy toû nhöõng suy tö gì? Baøy toû nhöõng caûm xuùc gì?
I. NGÖÔØI KEÅ TRONG VAÊN BAÛN TÖÏ SÖÏ. 1. vd : Sgk. 2. Nhaän xeùt: - Truyeän keå veà phuùt chia tay giöõa ngöôøi hoïa syõ giaø, coâ gaùi vaø anh thanh nieân. - Ngöôøi vaéng maët (taùc giaû) - Nhöõng caâu vaên ñoù laø nhaän xeùt cuûa ngöôøi keå chuyeän nhaäp vai vaøo anh thanh nieân vaø nhöõng suy nghó cuûa anh ta. Ñoù cuõng laø lôøi traàn thuaät cuûa ngöôøi keå chuyeän. - Caên cöù vaøo: ngöôøi keå chuyeän vaéng maët ( chuû theå ñöùng ra keå caâu chuyeän, ñoái töôïng, ñieåm nhìn vaø lôøi vaên coù theå ruùt ra nhaän xeùt: ngöôøi keå chuyeän döôøng nhö chöùng kieán taát caû moïi vieäc, moïi haønh ñoäng, taâm tö, tình caûm cuûa caùc nhaân vaät. 3. Keát luaän: ghi nhôù. III. LUYEÄN TAÄP. Baøi 1: Ñoaïn trích “Trong loøng meï” - Ngöôøi keå laø nhaân vaät toâi : beù Hoàng ( ngoâi thöù 1) - Öu ñieåm + Dieãn taû caûm xuùc taâm tö tình caûm vôùi nhöõng dieãn bieán phöùc taïp. + Nhaân vaät boäc loä suy nghó cuûa mình moät caùch chuû quan - Haïn cheá: Mieâu taû ñoái töôïng khoâng bao quaùt, khoâng khaùch quan,sinh ñoäng, khoù taïo ra caùi nhìn nhieàu chieàu – gaây söï ñôn ñieäu trong ñoïan vaên. Baøi 2: Chuyeån ñoaïn vaên:
Cuûng coá baøi hoïc Chuaån bò baøi môùi
- Nhaân vaät anh thanh nieân: + Caûm xuùc khi thaáy thôøi gian saép heát, taâm trang buoàn teû, tieác reû + Khoâng bieát ñöôïc haønh ñoäng cuûa coâ gaùi. - Nhaân vaät coâ gaùi + Taâm traïng khi thaáy anh thanh nieân thoâng baùo thôøi gian ñaõ heát + Lôøi muoán noùi ( suy nghó cuûa coâ )khi naém tay anh - Nhaân vaät oâng hoïa syõ : muoán ñöôïc quay laïi, khoâng muoán nhìn caûnh boïn treû chia tay nhau.